Proseso ng Pagbasa 1.

Persepsyon - hakbang sa pagkilala sa mga nakalimbag na simbulo at maging sa pagbigkas nang wasto sa mga simbulong nababasa. 2. Komprehensyon - Pagproproseso ito ng mga impormasyon o kaisipang ipinahahayag ng simbulong nakalimbag na binasa. 3. Reaksyon - hinahatulan o pinagpapasyahan ang kawastuhan,kahusayan at pagpapahalaga ng isang tekstong binasa. 4. Asimilasyon - isinasama at iniuugnay ang kaalamang nabasa sa mga dati nang kaalaman o karanasan. 4 na Teorya 1. Teoryang Bottom-up Ayon sa teoryang ito, ang pagbasa ay ang pagkilala ng mga serye ng mga nakasulat na simbulo upang maibigay ang katumbas nitong tugon. Nananalig ang teoryang ito na ang pagkatuto sa pagbasa ay nagsisimula sa yugto-yugtong pagkilala ng mga titik sa salita, parirala at pangungusap ng teksto,bago pa man ang pagpapakahulugan sa buong teksto. Ang proseso ng pag- unawa, ayon sa teoryang ito, ay nagsisimula sa teksto (botom) patungo sa mambabasa (up) kaya nga tinawag itong bottom-up. 2. Teoryang Top-down Ang pananaw na ito ay impluwensya ng sikolohiyang Geatalt na naniniwalang ang pagbasa ay isang prosesong holistik. Ayon sa proponent nito, ang mambabasa ay isang napakaaktib na partisipant sa proseso ng pagbasa, na siya ay may taglay na dating kaalaman (prior knowledge) na nakaimbak sa kanyang isipan at may sariling kakayahan sa wika (language proficiency) at kanyang ginagamit habang siya ay nakikipagtalastasan sa awtor sa pamamagitan ng teksto. Tinatawag din itong teoryang inside out o conceptually-driven dahil ang kahulugan o impormasyon ay nagsisimula sa mambabasa patungo sa teksto. Ito ay nagaganap dahil ang mambabasa ay gumagamit ng kanyang dating kaalaman at mga konseptong nabuo sa kanyang isipan mula sa kanyang mga karanasan at pananawa sa paligid. Bunga nito, nakakabuo siya ng mga palagay at hinuha na kanyang iniuugnay sa mga ideyang inilalahad ng awtor ng isang teksto. Teoryang Interaktib Ayon sa teoryang ito, ang teksto ay kumakatawan sa wika at kaisipan ng awtor at sa pag-unawa nito, ang isang mambabasa ay gumagamtit ng kanyang kaalaman sa wika at mga sariling konsepto o kaisipan. Dito nagaganap ang interaksyong awtormambabasa at mambabasa-awtor. Ang interaksyon, kung gayon, ay may dalawang direksyon o bi-directional.Masasaing ang teoryang ito ay isang pagbibigay diin sa pagunawa sa pagbasa bilang proseso at hindi bilang produkto. Teoryang Iskima Ayon sa teoryang ito, bawat bagong impormasyong nakukuha sa pagbabasa ay naidaragdag sa dati nang iskima. Samakatwid , bago pa man basahin ng isang mambabasa ang isang teksto, siya ay may taglay nang ideya sa nilalaman ng teksto mula sa kanyang iskima sa paksa. Maaring binabasa niya lamang ang teksto upang patunayan kung ang hinuha o hula niya tungkol sa teksto ay tama, kulang o dapat baguhin. Dahil dito, masasabing ang teksto ay isang input lamang sa proseso ng komprehensyon. Hindi teksto ang iniikutan ng proses ng pagbasa, kundi ang tekstong nabubuo sa isipan ng mambabasa.

HULWARAN AT ORGANINSASYON NG TEKSTONG EKSPOSITORI • Iba-iba ang hulwaran ng organisasyon kung pag-uusapan ang tekstong ekspositori • Ang tekstong ekspositori ay naglalahad o nagpapaliwanag ng mga kaalaman tungkol sa anumang paksa. • Ang manunulat ng tekstong ekspositori ay dapat na marunong magsuri at kritikal sa kanyang lipunang ginagalawan. Katangian ng Tekstong Ekspositori A. Objective na pagtalakay sa paksa B. May sapat na mga kaalaman na inilahad C. Malinaw ang pagkakahanay ng mga ideya o kaisipan D. Analytical ang pagsusuri ng mga kaisipan Ang mga sumusunod ay hulwaran at organisasyon ng tekstong ekspositori • Depinisyon • Pag-iisa-isa o enumerasyon • Pagsusunud-sunod • Paghahambing at pagkokontrast • Problema at solusyon • Sanhi at bunga Ang Depenisyon • Pagbibigay ng kahulugan sa di pamilyar na salita. • Karaniwan ay may 3 bahagi ang pagbibigay ng kahulugan: ang termino, ang uri na kinabibilangan at natatanging katangian nito o kung papaano ito naiiba sa iba. • Pwedeng gamitin ang synonym, intensive at extensive na pagpapakahulugan. • Intensive pagsunod sa 3 bahagi • Extensive patalatang pagpapaliwanag Ang pag-iisa-isa o enumerasyon • May 2 uri: simple at komplikado • Ang simple ay karaniwang pag-iisa-isa sa mga kaisipan o mga bagay kaugnay sa paksa • Ang komplikado ay patalatang paraan at tinatalakay na magkakahiwalay ang mga bagay na iniisa-isa Ang pagsusunud-sunod o order • Pagsusunud-sunod ng mga pangyayari at kaisipan. • May 2 batayang uri: Sikwensyal at kronologikal, procedural Ang paghahambing at pagkokontrast • May 2 hulwaran: halinhinan(alternating), at ang isahan(block) Problema at solusyon • Pagtalakay sa suliranin at pagbibigay ng solusyon ang pokus ng hulwarang ito. • Sulating teknikal at scientific madalas itong gamitin. • Ang problema ay maaaring panlipuna o pang-agham Ang sanhi at bunga • Tinatalakay ang mga kadahilanan at epekto ng mga bagay at pangyayari.

3.

4.

MGA KASANAYAN SA AKADEMIKONG PAGBASA Pag-uuri ng mga ideya at detalye

napag-aaralan ang wasto at epektibong pagsusulat. isa itong biyaya mula sa Maykapal. isa itong pangangailangan.ginagawa dito ang pagpili ng paksa. retorika at iba pang elemento kaugnay sa komunikasyon. a. questioning. Maaari ding makita sa gitna ngunit bibihira. akin. Mga Kahulugan at Kalikasan ng Pagsulat • -Pagsasanib ito ng mental at pisikal na aktibidad para sa iba’t ibang layunin. • Ayon kina Xing at Jin (1989). Biswal na dimensyon-kailangang bigyan ng pansin dito ang mga tuntunin sa pagsusulat upang ang mga simbulo na pinakamidyum ay maging epektibo. organisasyon ng diwa. Pagkilala sa pagkakaiba ng opinyon at katotohanan • Katotohanan ay factual • Opinyon ay maaaring sang-ayunan o hindi Pagsusuri kung valid o hindi ang ideya o pananaw • Hindi lahat ng ideya dapat tanggapin kundi suriin muna ito • May batayan para masabing valid ang isang ideya: a. pangangalap ng datos o impormasyon. Ang akda ay ekstensyon ng manunulat. obserbasyon. b.. siya niya. et al. Gaano katotoo ang ginamit niyang batayan? Paghihinuha at paghuhula • Prediksyon sa mangyayari gamit ang mga impormasyon at mga pangyayari. Sino ang nagsabi ng ideya? b. Mga Layunin sa Pagsulat • Layuning expressive. pananaliksik. • Konklusyon ay tumutukoy sa mga implikasyong hinango sa binasa o kaya ay mga bagay na napatunayan. Inuri nina Bernales. encyclopedia. magtanggol.dito nagaganap ang pag-eedit o rebisyon ng draft batay sa wastong gramar. 2001) • Ang mga ito ay presentasyong biswal sa mga datos at pagbibigay ng angkop na interpretasyon. Kwento. 1998).. brainstorming. gramar at lohika ng presentasyon sa paksang isusulat. bokabulari at pagkakasunud-sunod ng mga ideya o lohika. nagbibiro at iba pa. • Layuning transactional-para sa pakikipag-ugnayan sa ibang tao kaya ito ay nagiging sosyal. tayo. Mga Tanong na dapat sagutin bago sumulat • Ano ang paksa ng tekstong aking isusulat? • Ano ang aking layunin sa pagsusulat? • Saan at paano ako makakakuha ng mga datos kaugnay sa aking paksa? • Papaano ko ilalahad ang mga datos na aking makakalap upang maging higit na makahulugan ang aking paksa? • Sino ang babasa ng aking teksto? Para kanino ito? • Paano ko maibabahagi sa aking mambabasa ang nalalaman ko sa aking paksa? • Ilang oras o araw ang gugugulin ko sa pagsusulat? Kailan ko ito dapat tapusin? • Paano ko pa madedebelop ang aking teksto? Anu-ano ang mga dapat ko pang gawin para sa layuning ito? Tatlong Pangunahing Hakbang sa Pagsusulat • Pre-writing. • Ayon kay Keller (1985). tono at pananaw sa teksto • Damdamin na mararamdaman ng mambabasa • Tono ay damdamin o saloobin ng author sa paksang tinatalakay eg. Mga Batayang Kaalaman sa Pagsulat • Hindi basta-basta ang pagsulat sapagkat kinakailangang magsanay sa pagpili ng paksa. et al. masaya. • Pananaw ay tumutukoy sa punto de vista ng na ginamit ng may-akda. pagsisimula. talasalitaan.dito ginagawa ang aktwal na pagsusulat. pagsasaayos ng katawan at pagwawakas ng mga talataan. • Rewriting..pagpapahayag ng iniisip o nadarama kaya ito ay nagiging personal. et al. Ano ang kanyang naging batayan sa pagsasabi ng ideya? d. magmulat. Pagtiyak sa damdamin. namin. Ang mga biswal na imahe ay mga istimulus sa mata ng mga mambabasa at nagsisilbing susi sa paggana ng kanilang komprehensyon sa mga nakasulat. Awtoridad ba siya sa paksang tinatalakay? c. • Implied kung sa simula at konklusyon kung sa hulihan Pagtukoy sa layunin ng teksto • Iba-ibang mga layunin:maglibang. 2002) • Nakapagpapadali ito sa pag-unawa ng mga sa pag datos. nobela. statistics at iba pa. imersyon at eksperimentasyon. tsart. • Ayon kina Peck at Buckingham (sa Radillo.. • Mga clues • Madalas ginagamit ito sa kwento at nobela Pagbuo ng lagom at konklusyon • Lagom ang pinakapayak at pinakamaikling anyo ng diskurso batay sa binasang teksto taglay ang pinakadiwa ng binasa. Pagbibigay interpretasyon sa mapa. • Actual Writing. • Ito ay pagsasalin ng mga kaisipan sa paraang pasulat sa pamamagitan ng mga simbulo sa layuning maipahayag ang mga kaisipan(Bernales.Pag-uuri ng mga ideya at detalye:makakatulong ang kaalaman sa paksang pangungusap at pantulong na mga kaisipan • Makikita ang pamaksang pangungusap madalas sa unang talata at huling talata. at isang kaligayahan. Makikita ito sa mga panghalip na ginamit eg. pagbabasa. • Ang dikotomiyang ito ay hindi laging iniaaplay sa lahat ng uri ng pagsusulat tulad sa talumpati. pagsasalita at pagbabasa. • . malungkot. pagpili ng tono at perspective na gagamitin at iba pa. isa itong komprehensibong kakayahan na naglalaman ng wastong gamit. (2001) sa 3 ang mga layunin sa pagsusulat • Impormatibo (kilala rin sa tawag na expository writing) hal. mangaral at iba pa. pagsarbey. editoryal at iba pa. Libro. • Malikhaing pagsulat (kilala sa tawag na creative writing)hal. ang pagsulat ay ekstensyon ng wika at karanasang natamo ng isang tao sa kanyang pakikinig. paginterbyu. nila at iba pa. • isa itong mataas na uri ng komunikasyon dahil esensyal dito ang napakaraming elemento at requirement ng gramatika at bokabularyo (xing at jin) • Ayon kay Badayos (2000). graph at talahanayan • Nangangailangan ito ng puspusang mental at konsiderableng antas ng kaalamang teknikal at pagkamalikhain (Bernales. tula. pagbuo ng burador o draft. Talumpati. (mga mungkahing gawain:pagsulat ng journal. kanya sila. ako. • Mapanghikayat na pagsusulat (kilala rin sa tawag na persuasive writing) hal. pagbuo ng kaisipan. magbigay ng impormasyon. proposal.. Samakatuwid ang pagsusulat ay pakikipag-usap sa mambabasa. dula at iba pa. Ang isang sulatin ay hindi magiging epektibo kung hindi dadaan sa editing at rebisyon. Ang Pagsulat bilang Multi-dimensyunal na Proseso Oral na dimensyon-ang pagbasa ay parang pakikinig sa author.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful