You are on page 1of 35

Ni dung

Ni dung..................................................................................................................................... 1 Chng 1 Nhng vn c bn v ti chnh tin t...................................................................2 I.Nhng vn chung v tin t ............................................................................................ 2 II.Nhng vn chung v ti chnh......................................................................................... 4 Chng 3 Ngn sch nh nc................................................................................................... 6 I.Tng quan v ngn sch nh nc........................................................................................ 6 II.Thu NSNN............................................................................................................................. 7 III.Chi NSNN............................................................................................................................. 8 IV.Bi chi NSNN....................................................................................................................... 9 Chng 5 Th trng ti chnh.................................................................................................. 10 I.Tng quan v th trng ti chnh....................................................................................... 10 II.Cu trc th trng ti chnh............................................................................................... 10 III.Cc cng c ti chnh........................................................................................................ 12 Chng 7 Li sut..................................................................................................................... 14 I.Tng quan v li sut.......................................................................................................... 14 II.Mt s phn bit v li sut............................................................................................... 15 III.Cc nhn t nh hng n li sut.................................................................................. 16 Chng 8 Ngn hng thng mi............................................................................................. 18 I.Tng quan v Ngn hng thng mi................................................................................. 18 II.Hot ng ca Ngn hng thng mi...............................................................................19 III.Nhng nguyn l chung ca vic qun l ti sn v ngun vn ca NHTM.......................21 Chng 9 Qu trnh cung ng tin t....................................................................................... 25 IV.Lng tin cung ng v cc tc nhn tham gia vo qu trnh cung ng tin t................25 V.Thnh phn ca cung tin t............................................................................................. 25 VI.Cc bin php thay i lng tin cung ng.....................................................................26 Chng 10 Ngn hng trung ng v chnh sch tin t quc gia...........................................27 I.Tng quan v Ngn hng Trung ng.................................................................................27 II.Chnh sch tin t quc gia................................................................................................ 30 Chng 12 Lm pht................................................................................................................ 32 I.Cc quan im khc nhau v lm pht...............................................................................32 II.Phn loi lm pht.............................................................................................................. 32 III.Nguyn nhn ca lm pht............................................................................................... 33 IV.Tc ng ca lm pht...................................................................................................... 34 V.Cc bin php khc phc lm pht.................................................................................... 34

Chng 1 Nhng vn c bn v ti chnh tin t


I. Nhng vn chung v tin t 1. Khi nim a. S ra i (khai trin biu hin gi tr) (4 hnh thi) Hnh thi n gin hnh thi m rng hnh thi chung hnh thi tin t Hnh thi n gin: XH nguyn thy bt u tan ra, pht sinh quan h trao i trc tip hng i hng (rt l t, khng thng xuyn, mang tnh ngu nhin). Hnh thi m rng: phn cng lao ng ln th nht (chn nui tch khi trng trt) nng sut lao ng tng c sn phm d tha trao i i hi phi tiu dng sn phm ca nhau (c nhiu hng ha tham gia trao i) Hnh thi chung: phn cng lao ng XH ln th 2 xut hin (th cng nghip tch khi nng nghip) nng sut lao ng tng, trao i tr thnh hin tng kinh t ph bin. Tng vng, khu vc hnh thnh ch (th trng) trao i hng ha i hi tch ra 1 hng ha trao i nhiu ln vi hng ha khc Hnh thi tin t: do s pht trin ca sn xut v trao i hng ha. S m rng nhanh chng ca th trng dn tc v th trng quc t i hi c vt ngang gi chung thng nht. Kim loi vng gi c v tr ny v hnh thi tin t ra i. Tin t l sn phm ca qu trnh sn xut v trao i hng ha. b. S pht trin ca cc hnh thi tin t (5 hnh thi) Tin hng ha thng thng tin vng tin c bng kim loi km gi tin giy tin chuyn khon (bt t) c. Cc nh ngha v tin t C. Mc: tin l 1 hng ha c bit, ng vai tr vt ngang gi chung thc hin quan h trao i Cc nh kinh t hin i: tin l bt c 1 phng tin no c x hi chp nhn lm phng tin trao i vi mi hng ha, dch v v cc khon thanh ton khc trong nn kinh t

2. Chc nng ca tin t n v o lng gi tr: khi thc hin chc nng n v nh gi, tin chuyn gi tr thnh gi c. Gi c l biu hin bng tin ca gi tr c im: Tin phi c gi tr danh ngha php inh. Xc nh n v thng qua tiu chun gi c hoc hm lng vng ca 1 n v tin t do NN quy nh. Khi thc hin chc nng n v nh gi khng phi l tin thc. Xc nh c gi c thc hin Gim c s gi cn phi xem xt, do gim c chi ph v thi gian trao i Phng tin trao i: tin t lm mi gii trung gian trong qu trnh trao i hnh ha (tin c dng chi tr, thanh ton ly hng ha) H T H hoc H T - T H c im: C th s dng tin mt hoc thanh ton khng dng tin mt. C th s dng tin vng hoc tin du hiu. Chun mc ca tin: phi c to ra hng ha; phi c chp nhn rng ri; c th chia nh; d chuyn ch, khng b h hng. Trong lu thng ch chp nhn 1 s lng tin mt nht nh, s lng tin 2

cn thit cho lu thng t l thun vi tng s gi c hng ha v t l nghch vi tc lu thng bnh qun ca tin trong cng thi k. M rng lu thng hng ha Kim sot tnh hnh lu thng hng ha Trao i thun tin, nhanh chng do gim c thi gian v chi ph Phng tin ct tr gi tr: l 1 phng tin cha sc mua hng ha theo thi gian c im: pha d tr gi tr bng tin vng (c gi tr thc s); c th d tr bng tin du hiu hoc tin gi vo ngn hng vi iu kin ng tin n nh iu tit lng tin trong lu thng Tp trung, tch ly vn cho c nhn, doanh nghip, t chc tn dng 3. Cung v cu tin t M1=C+D (tin mt ang lu hnh + TGTT, TGKKH) M2= M1+TGTK M3=M3+GTCG (khi lng tin m rng) Ch tin t: l phng thc m mi quc gia thc hin vic pht hnh v qun l lu thng tin t Bao gm 3 yu t: bn v tin t; n v tin t (tn ng tin, tiu chun gi c); hnh thi tin t + Bn v tin t: l ci g c dng lm c s nh gi ng tin quc gia + n v tin t: mi quc gia u c n v tin t ring v c quy nh bi php lut + Hnh thi tin t: l nhng cng c c dng thc hin mua bn hng ha, dch v, thanh ton nh: tin giy, tin c, tin ghi s Cc ch tin t: + Ch song bn v: ng tin c xc nh bng 1 lng c nh ca khi lng l vng v bc + Ch bn v tin vng: ng tin ca 1 nc c m bo bng 1 lng vng nht nh theo quy nh php lut + Ch bn v vng thi: quy nh cho n v tin t quc gia 1 trng lng vng c nh vng c c thnh thi khng c lu thng trong nn kinh t m dng thanh ton quc t v dch chuyn ti sn ra nc ngoi. Tin giy c i ra vng nhng t nht bng mt thi vng. + Ch bn v vng hi oi: l ch bn v trong tin giy quc gia khng c i ra vng mun i th phi thng qua 1 ngoi t + Ch bn v ngoi t: n v tin t quc gia c xc nh bng n v tin t nc ngoi. Ngoi t phi l ngoi t mnh v c t do chuyn i trn th trng quc t + Ch bn v tin giy khng chuyn i ra vng: n v tin t ca 1 nc khng th t do chuyn i ra vng gi tr thc t ca ng tin ph thuc vo sc mua. Gi tr ca 1 n v tin t c xc nh bng sc mua ca n v c o bng s nghch o ca mc gi c chung mc gi c chung cng cao th gi tr hoc sc mua ca 1 n v tin t cng thp v ngc li. 3

II.

Nhng vn chung v ti chnh 1. Bn cht ca ti chnh a. S ra i ca phm tr ti chnh

2 tin : nn kinh t hng ha tin t, nh nc + Nn kinh t hng ha tin t: s ra i ca nn kinh t hng ha thay th sn xut t cung t cp. Phn cng lao ng x hi chuyn mn ha sn xut trao i sn phm. S ra i ca tin t, nhu cu hnh thnh vt ngang gi chung thng nht tin t xut hin Nhu cu v vay mn vn xut hin. + S ra i ca nh nc: t hu t liu sn xut + phn cng lao ng XH phn chia giai cp nh nc ra i. S tc ng ca nh nc dn n s pht trin ca ti chnh: Tc ng n s vn ng ca tin t. Tc ng n vic hnh thnh v s dng cc qu tin t. iu chnh s vn ng ca cc ngun ti chnh trong XH. Ti chnh ra i da trn s ra i ca 2 tin trn. Tin 1 mang tnh quyt nh, mang tnh cht khch quan cho s ra i ca ti chnh. Tin 2 mang tnh nh hng cho s tn ti v pht trin ca ti chnh. b. Bn cht ca ti chnh

Ti chnh l s vn ng vn tin t din ra mi ch th trong x hi. N phn nh tng hp cc quan h kinh t ny sinh trong qu trnh phn phi cc ngun ti chnh thng qua vic tp lp v s dng cc qu tin t, nhm p ng cc nhu cu khc nhau ca cc ch th trong x hi. Bn cht ca ti chnh c th hin qua cc quan h: + Quan h gia NN vi cc c quan, n v kinh t, dn c + Quan h kinh t gia cc c quan, n v kinh t, dn c vi nhau v cc quan h kinh t trong ni b cc ch th + Quan h kinh t gia cc quc gia trn th gii + Quan h kinh t gia cc t chc ti chnh trung gian vi cc c quan, t chc kinh t phi ti chnh, dn c. 2. Chc nng ca ti chnh a. Chc nng phn phi

L s phn phi tng sn phm x hi di hnh thc gi tr thng qua chc nng ny, cc qu tin t tp trung v khng tp trung c hnh thnh v s dng vo nhng mc ch nht nh Gm 2 qu trnh: phn phi v phn phi li

b. Chc nng gim c 4

L chc nng nh vo vic kim tra bng ng tin c thc hin i vi qu trnh vn ng ca cc ngun ti chnh to lp cc qu tin t v s dng chng theo nhng mc ch nht nh i tng: qu trnh vn ng v s dng cc qu tin t Ch th: cc ch th phn phi ti chnh c im: l loi gim c bng ng tin; c tnh ton din, thng xuyn v lin tc Kt qu: m bo qu trnh phn phi din ra cng bng, hp l ng tiu chun, ng chnh sch, ch , s dng cc ngun lc ti chnh tit kim, hiu qu.

Chng 3 Ngn sch nh nc


I. Tng quan v ngn sch nh nc 1. Khi nim NSNN: l bn d ton cc khon thu chi ca NN c c quan c thm quyn ph duyt v c thc hin trong vng 1 nm m bo thc hin cc chc nng v nhim v ca NN. Nm ngn sch: l giai on m trong d ton thu chi ti chnh ca NN c ph chun c hiu lc thi hnh (khong 1 nm). Nm ngn sch Vit Nam: 1/1/N 31/12/N Chu trnh ngn sch: ch ton b hot ng c sp xp theo 1 trnh t gm: lp d ton; giao d ton NSNN; thc hin (chp hnh) NSNN; quyt ton NSNN.

2. Vai tr ca NSNN Cng c kch thch tng trng kinh t: thng qua 2 cng c + Thu NS: khuyn khch hot ng kinh t (gim, min); hn ch cc lnh vc khng khuyn khch; to lp qu ti chnh NN s dng p ng nhim v kinh t + Chi NS: to tin pht trin kinh t (u t ban u, xy dng h tng kinh t - k thut); h tr gip cc doanh nghip tho g kh khn (tr gi, cho vay) Chi NS c v B ca nn kinh t Cng c iu tit trong lnh vc XH: + Thu NS (thu): thu trc thu phn phi li thu nhp gia cc tng lp dn c; thu gin thu gim bt chnh lch trong tiu dng, m bo quyn li cho ngi ngi thu nhp thp, ngi ngho. + Chi ngn sch: thc hin cc chnh sch x hi (dn s, vic lm,) iu chnh trn lnh vc th trng: + Th trng hng ha: thu NS (thu tiu dng, thu u t); chi NS (chi lng, tiu dng NN, s dng qu d tr quc gia) bnh n gi c + Th trng tin t: thu (pht hnh GTCG); chi (s dng qu d tr quc gia) kim ch lm pht + Th trng lao ng: chi u t cng n vic lm; chi gio dc, o to dy ngh hn ch tht nghip Cng c b my nh nc v gi vng an ninh Kim tra: thng qua kim tra thu, cc chnh sch v NS, s dng ti sn quc gia

3. c im NSNN Gn cht vi ch s hu NN Gn cht vi quyn lc ca NN Lun vn ng v li ch chung, li ch c ton XH NSNN c chia thnh nhiu qu nh c mc ch s dng khc nhau, sau s dng theo mc ch nh 6

II.

Hot ng theo nguyn tc khng hon tr trc tip l ch yu Thu NSNN 1. Thu NSNN: l h thng cc quan h gia NN v XH pht sinh trong qu trnh NN huy ng cc ngun ti chnh hnh thnh nn qu tin t tp trung nhm tha mn cc nhu cu chi tiu ca mnh 2. c im

Gn cht vi quyn lc chnh tr ca NN, th hin tnh cng ch bng h thng lut l thu do NN quy nh Thu NSNN gn cht vi thc trng kinh t v s vn ng ca cc phm tr kinh t 3. Phn loi a. Theo ni dung kinh t

Thu thng xuyn: thu, ph, l ph + Thu: l khon ng gp bt buc c quy nh thnh lut ca cc t chc kinh t v dn c th hin mi quan h phn phi li thu nhp. c im: mang tnh cht bt buc; mang tnh cht khng hon tr trc tip; l khon ng gp c quy nh trc + Ph: l 1 khon thu mang tnh cht b p hoc 1 khon phi np c tnh cht bt buc i vi cc th nhn v php nhn do c hng 1 li ch hoc s dng 1 dch v cng cng no do NN cp. c im: c tnh hon tr trc tip; mang tnh quyn lc ca NN v do cc c quan hnh php ban hnh hoc do tp qun c tnh cht truyn thng, quy c ca a phng (ph giao thng, vin ph, hc ph,..) + L ph: l khon thu ca NSNN va mang tnh cht phc v cho ngi np l ph v vic thc hin 1 s th tc hnh chnh va mang tnh cht ng vin ng gp cho NSNN (l ph trc b, l ph chng th) b. Theo mi quan h gia thu NS v qu trnh thu trong cn i

Thu trong cn i NSNN: cc khon thu c xc nh m bo cc nhu cu chi Thu b p thiu ht: cc khon vay trong nc v ngoi nc cho chi tiu NSNN khi cc khon chi NSNN vt qu cc khon thu trong cn i cua NS. c im: b ng, khng n nh, phi hon tr c. Theo ngun hnh thnh

Thu trong nc: ngun thu c hnh thnh v thc hin trong khu sn xut; ngun thu c thc hin trong khu lu thng phn phi; ngun thu t cc hot ng dch v Thu ngoi nc: vay n, vin tr 4. Cc nhn t nh hng n thu NSNN

Thu nhp GDP/ ngi l ch tiu phn nh trnh tng trng kinh t (lin quan n kh nng tiu dng, tit kim, u t) nh hng n mc ng vin vo NSNN T sut doanh li ca nn kinh t: phn nh hiu qu u t trong pht trin kinh t cu t nc quyt nh t sut thu ca NSNN Tim nng v ti nguyn Mc trang tri cc khon chi tiu chnh ph T chc b my thu np 7

III. -

Chi NSNN 1. Khi nim Chi NSNN l qu trnh phn phi v s dng NSNN nhm trang tri cc chi ph cho b my NN v thc hin cc chc nng v mi mt 2. c im Gn cht vi nhim v m NN m nhim trong tng thi k (pht trin kinh t; s nghip VH XH; an ninh quc phng; qun l hnh chnh) Gn cht vi qun lc NN: quc hi quyt nh chi NS (quy m, ni dung, c cu); chnh ph qun l, iu hnh cc khon chi NS Hiu qu chi NSNN c xt trn tm v m Mang tnh cht khng hon tr trc tip Gn cht vi s vn ng ca cc phm tr gi tr khc 3. Ni dung a. Theo chc nng v nhim v ca NN Chi kin thit kinh t Chi VH XH Chi qun l hnh chnh Chi an ninh quc phng Cc khon chi khc b. Theo tnh cht kinh t Chi thng xuyn: l khon chi khng c trong khu vc u t c tnh cht thng xuyn ti tr cho hot ng ca cc c quan NN. Gm c: chi ch qun quc gia (quc phng, an ninh, ngoi giao); chi lin quan n iu hnh v duy tr hot ng ca b my NN (ta n, vin kim sot, cc c quan hnh chnh); chi cho cc hot ng kinh t, VH, y t, gio dc, XH (tr cp, h tr ngi ngho, chi sn xut hng ha cng cng, ) (Trong chi gio dc chim 20% chi thng xuyn, chi y t 5%, chi tr cp XH chim 15%) Chi u t pht trin: l nhng khon chi lm tng thm c s vt cht cho nn kinh t, t thc y tng trng 4. Cc nhn t nh hng Ch XH quyt nh n bn cht giai cp ca NN quyt nh n cc nhim v ca NN S pht tin ca lc lng sn xut Kh nng tch ly ca nn kinh t: quyt nh n u t v pht trin M hnh t chc b my NN quyt nh chi ph, duy tr, qun l Cc nhn t khc: s bin ng ca nn kinh t, chnh tr, XH, s bin ng ca gi c th trng

IV.

Bi chi NSNN 1. Khi nim: Bi chi NSNN l tnh trng xy ra khi tng chi tiu ca NS vt qu cc khon thu trong cn i ca NS 2. Nguyn nhn Khch quan: thin tai; dch bnh; chin tranh; khng hong kinh t, chnh tr; bin ng chu k kinh doanh Ch quan: xy dng d ton mang tnh ch quan; u t cng dn tri, lng ph; qun l NS tht thot, lng ph 3. nh hng Nhng mc tiu, nhim v ra khng c thc hin ct gim chi tiu gia tng chi ph cho chu k sau Li sut th trng tng Tng gnh nng n quc gia Cn cn thng mi thm ht 4. Gii php x l Ngn hn: + Ct gim chi tiu: chi u thng xuyn, chi u t pht trin + Vay n: vay tn dng (Ngn hng thng mi, TCTD quc t, NHNN); pht hnh tn phiu kho bc; pht hnh tin Di hn: + Xy dng chin lc, quy hoch pht trin kinh t mang tnh n nh to ngun thu cho NS (to v nui dng ngun thu) + Pht hnh tri phiu di hn + Vay tn dng trung v di hn + Ci cch hnh chnh

Mc thm ht NS = (Chi thng xuyn thu trong cn i) + Chi u t pht trin

Chng 5 Th trng ti chnh


I. Tng quan v th trng ti chnh 1. Khi nim: Th trng ti chnh l ni din ra vic mua bn, trao i v chuyn nhng cc cng c ti chnh theo nguyn tc v lut l c n nh 2. Chc nng Chc nng dn vn: t ch th tha vn ti nhng ch th cn vn thng qua 2 con ng: + Ti chnh trc tip: ngi cn vn huy ng trc tip t nhng ngi c vn bng pht hnh giy t c gi + Ti chnh gin tip: dch chuyn vn gia ngi c vn sang ngi cn vn thng qua trung gian ti chnh Chc nng thanh khon: chuyn i ti sn thnh tin m bo cho th trng hot ng nng ng, hiu qu Chc nng tit kim: cung cp kh nng sinh li cho tit kim 3. Vai tr Thc y qu trnh tch t, tch ly vn Gim st nng cao hiu qu s dng vn (di chuyn vn vo nhng ni to ra nhng khon sinh li ln hn), phn b ngun lc tt hn, gip cho vic s dng vn hiu qu hn To iu kin thc hin chnh sch m ca, iu tit v m ca NN Xc nh gi c v cung cp thanh khon cho cc loi ti sn ti chnh Ci thin i sng cho ngi tiu dng bng cch gip h la chn thi im mua sm tt hn 4. Cc ch th tham gia th trng ti chnh II. Ch th i vay (ngi cn vn): chnh ph, doanh nghip, cc t chc ti chnh trong nc v trn th gii. (mc ch, cch thc) Ch th cho vay (nh u t): chnh ph, doanh nghip, cc TC ti chnh Cc trung gian: mi gii (c nhn, t chc); ngi iu hnh ng vai tr iu tit gip th trng hot ng tt hn Cu trc th trng ti chnh 1. Cn c vo thi hn chuyn giao vn v mc ri ro a. Th trng tin t KN: Th trng tin t l th trng m ti din ra cc hot ng mua bn v trao i cc cng c n ngn hn Ch th tham gia: + Ngn hng trung ng: tham gia mua bn trn th trng nhm iu tit kinh t v n nh gi tr ng tin + Ngn hng thng mi: tham gia nhm tm kim li nhun 10

+ Cc t chc tn dng phi ngn hng: mc ch huy ng vn, tm kim li nhun + Dn c: vi t cch ngi mua mc ch l li tc c trng: hng ha trn th trng u l ngn hn; hng ha c tnh thnh khon cao; gi c t bin ng, t ri ro Gm: th trng tn dng, th trng lin ngn hng, th trng ngoi hi, th trng chng khon ngn hn Th trng tin t lm tng kh nng thanh khon ca cc cng c ti chnh, h tr vn lu ng cho doanh nghip v ti tr ngn hn cho NSNN, cung cp li sut tham chiu cho th trng vn v tng kh nng kim sot, cung ng tin ca ngn hng trung ng b. Th trng vn KN: Th trng v l th trng ti chnh ti din ra vic mua bn cc cng c di hn v c phiu ca cng ty c phn Ch th: ngn hng trung ng, ngn hng thng mi, t chc ti chnh phi ngn hng c trng: hng ha trn th trng l trung, di hn; hng ha c tnh thanh khon thp hn so vi th trng tin t; gi c bin ng mnh, ri ro Ti tr cc khon u t di hn cho chnh ph, doanh nghip, h gia nh. Th trng vn, nht l th trng chng khon pht trin c xem l hn th bin o sc khe ca nn kinh t 2. Cn c vo tnh cht cc cng c ti chnh a. Th trng n KN: Th trng n l th trng ti chnh ti din ra hot ng mua bn v trao i cc cng c n (cng c n l cc tha thun mang tnh cht hp ng gia ch th i vay v ch th cho vay). Cn c vo khch hng n: cng c n ngn hn v cng c n di hn c im: th hin quan h tn dng; hng ha trn th trng ny c bit trc v li sut (bit c thu nhp v li tc trong tng lai), bit v phng thc thanh ton, thi im thanh ton; hng ha c thi hn, ghi r ngy o hn; gi c t bin ng, ri ro thp b. Th trng vn c phn KN: Th trng vn c phn l th trng m ti din ra cc hot ng mua bn c phiu (c phiu l chng nhn quyn s hu v li ch hp php i vi thu nh rng v ti sn ca doanh nghip) c im: th hin quan h s hu; hng ha trn th trng ny khng c bit trc v li tc; hng ha ny khng c thi hn, tn ti cng thi gian vi doanh nghip; gi c c s bin ng ln, chu nh hng ca nhiu yu t, ri ro cao, li nhun k vng cao 3. Cn c vo qu trnh pht hnh v lu thng a. Th trng cp 1 KN: l th trng ti chnh din ra s pht hnh ln u ca cc chng khon c im: phm vi hot ng hp, thng thng ch c 2 ch th tham gia (ch th pht hnh v nhng ngi mua u tin); quy m nh; gn cht vi vn ch pht hnh

11

ngha: th trng cp 1 to hng ha v tin cho th trng cp 2; to iu kin cho cc doanh nghip huy ng vn m rng kinh doanh, gip chnh ph gii quyt thm ht ngn sch v u t kt cu h tng b. Th trng cp 2

KN: l th trng ti chnh din ra cc hot ng mua bn, trao i cc cng c ti chnh c pht hnh trn th trng cp 1 c im: phm vi hot ng rng, c nhiu ch th tham gia vo th trng ny; quy m ln; khng gn vi vn ca ch pht hnh ngha: to iu kin cho th trng cp 1 pht trin; gi c trn th trng cp 2 gp phn xc nh gi c trn th trng cp1 2 th trng c tc ng tng h ln nhau, th trng cp 1 sn xut ra cng c ti chnh cn th trng cp 2 khng nh tnh thanh khon ca cc cng c ny. Hng ha c mua bn, trao i trn th trng cp 2 thng qua c s giao dch v th trng trao tay 4. Cn c vo mc can thip ca chnh ph a. Th trng chnh thc

Th trng chnh thc l th trng tun th 100% quy nh ca nh nc, c quy m, an ton b. Th trng khng chnh thc

III. -

Th trng khng chnh thc l th trng khng tun th hon ton cc quy nh ca NN Cc cng c ti chnh 1. Cc cng c trn th trng tin t Tn phiu kho bc: l cng c n do kho bc pht hnh huy ng ngun vn ngn hn thng 91,182, 273, 364 ngy + Mc ch: b p thiu ht tm thi; c tnh an ton nht, ri ro thp, li sut thp; ch th tr n l chnh ph; ngun tr n l thu; cng c c tnh lng cao

Thng phiu: l giy t xc nhn 1 khon n trong thng mi. y l cng c ti chnh ngn hn ch yu c giao dch trn th trng s cp. Gm 2 loi: + Hi phiu: do ngi bn k pht trao cho ngi mua trong yu cu ngi mua phi tr 1 s tin nht nh khi n hn cho ngi bn hoc bt k ngi th hng hi phiu + Lnh phiu: l 1 giy n do ngi mua k pht trao cho ngi bn, trong ngi mua cam kt tr mt s tin nht nh khi n hn thanh ton cho ngi th hng lnh phiu

Cc loi chng ch tin gi (CD): l cng c vay n do Ngn hng thng mi bn cho ngi gi tin. C th bn li th trng th cp Hp ng mua li: l nhng mn vay ngn hn khi cc Ngn hng thng mi gp kh khn v tin mt trong vic thanh ton, Ngn hng thng mi ang nm 1 lng chng khon h c th bn s chng khon ny. Ti thi im bn c 2 hp ng c k kt l hp ng bn chng khon v hp ng mua li s chng khon bn ny trong tng lai, gi bn v gi mua li c xc nh ngay ti thi im bn. Hi phiu c ngn hng chp thun (chp phiu): l 1 hi phiu ngn hn, do 1 cng ty pht hnh v c ngn hng bo m bng cch ngn hng ng du chp thun ln hi phiu 12

2. Cc cng c trn th trng vn C phiu: gm c c phiu thng v c phiu u i Tri phiu: l 1 giy xc nhn 1 khon n va ngi nm gi c hng 1 tri quyn + Phn loi: Theo ch th pht hnh (tri phiu chnh ph v tri phiu cng ty); theo tnh cht kinh t (tri phiu tr li c nh, tri phiu coupon, tri phiu hon tr c nh); theo kh nng chuyn i (tri phiu chuyn i v tri phiu khng c kh nng chuyn i); theo vic ghi danh (tri phiu ghi danh v tri phiu v danh)

13

Chng 7 Li sut
I. Tng quan v li sut 1. Bn cht ca li sut L chi ph (gi c) v vic s dng vn v chi ph c hi ca vic nm gi tin KN: Li sut l gi c ca cho vay, l chi ph v vic s dng vn v nhng dch v ti chnh khc 2. Vai tr ca li sut a. Trong qun l v m L cng c iu tit v m ca NN. Vic thay i mc, c cu li sut quy m v t trng cc loi vn u t thay i lm cho thay i c cu kinh t. Chnh sch li sut kim ch lm pht Gp phn iu tit di chuyn cc ngun vn gia cc quc gia C s hnh thnh v pht trin th trng chng khon Tc ng n t gi, tc ng n cn cn thanh ton quc t b. Trong qun l vi m Phn nh hiu qu s dng vn t lm c s cc doanh nghip a ra quyt nh kinh t ca mnh (u t, tit kim, sn xut kinh doanh) C s hch ton chi ph hot ng 1 cch chnh xc c bit l chi ph vn 3. Cc li sut c bn a. Li sut n Li sut n l li sut p dng cho nhng mn vay n: vay 1 ln tr 1 ln (p dng cho nhng khon vay thng mi ngn hn)

VD: Mn vay: C = 100, li sut i = 10%, n =4

b. Li sut tch hp Li sut tch hp l li vay 1 ln li tr nhiu ln VD: Mn vay: C = 100, li sut i = 10%, n =4 S tin nhn c:

14

c. Li sut hon vn Li sut hon vn l li sut lm cn bng gi tr hin ti ca tin thanh ton trong tng lai vi gi tr hin ti ca n

Li sut hon vn hin hnh C: tin coupon hng nm P: gi tri phiu hng nm i: li sut hon vn hin hnh

Li sut hon vn trn c s tnh gim (p dng cho tri phiu chit khu) F: mnh gi : gi bn ca tri phiu N: s ngy ti khi n hn thanh ton

II.

Mt s phn bit v li sut 1. Li sut thc t v li sut danh ngha Li sut danh ngha : l gi tr danh ngha ca khon tin li nhn c thng c biu hin trn cc giy t, vn bn c tnh tha thun Li sut thc t : l li sut danh ngha sau khi loi b lm pht v ln gi tin t

Mi quan h gia lm pht v li sut thc: + Nu lm pht 10%

+ Nu lm pht >10%

Lm pht cng cao th li sut thc cng gim, thc t li sut thc c th m. Lm pht tng c xu hng lm cho li sut danh ngha tng 2. Li sut v t sut li tc

15

VD: Mua tri phiu chnh ph gi 100, li sut 10%/nm mua trong 5 nm. Bn vi gi 110.000 (sau 2 nm) Thu nhp bn tri phiu:100.000 10% 2 + (110.000 100.000) = 30

Thu nhp ca khon cho vay bao gi cng ln hn li tc. T sut li tc ln hn li sut (ngi cho vay thng quan tm ti t sut li tc) 3. Mt s li sut ca ngn hng a. Li sut c bn, li sut lin ngn hng Li sut c bn l li sut do ngn hng trung ng quy nh c dng lm c s cho Ngn hng thng mi kinh doanh. Gm: li sut trn, li sut sn (cho vay v vay) Li sut lin ngn hng: l li sut cho vay gia cc TCTD thuc th trng lin ngn hng b. Li sut chit khu v li sut ti chit khu Li sut chit khu: l li sut Ngn hng thng mi cho khch hng vay di hnh thc chit khu giy t c gi Li sut ti chit khu l li st NHTW cho Ngn hng thng mi vay di hnh thc chit khu li GTCG c. Li sut huy ng, li sut cho vay Li sut huy ng: l li sut Ngn hng thng mi tr cho ngi gi tin

Li sut cho vay

III. -

Cc nhn t nh hng n li sut 1. Cung cu v vn tn dng Cung vn tn dng: tng th li sut gim; gim th li sut tng Cu vn tn dng: tng th li sut tng; gim th li sut gim 2. Lm pht k vng (mc lm pht c d bo trc cho tng lai)

Lm pht tng th li sut tng. duy tr li sut thc khng i th li sut danh ngha tng. Dn chng chuyn tit kim sang d tr hng ha hoc dng thc ti sn phi ti chnh (vng, ngoi t mnh) lm gim cung v vn khin li sut tng Lm pht gim li sut gim (ngc li) 3. Thm ht ngn sch v bin php gii quyt thm ht ngn sch

Chnh ph vay b p thm ht lm cho cu vn tn dng tng dn n li sut tng Chnh ph pht hnh tin b p lm pht trc tip lm cho li sut tng 16

Chnh ph pht hnh tri phiu ngi dn, t chc, doanh nghip mua tri phiu cung tn dng gim li sut tng 4. nh hng mc ri ro

Ri ro thp th li sut thp Ri ro cao th li sut cao 5. K hn ca khon tn dng

Thi hn ca khon tn dng di th li sut cao v c iu kin s dng vn vay to ra nhiu li nhun, li tr cao tim n nguy c ri ro cao Thi hn ca khon tn dng ngn li sut thp 6. Yu t tm l

nh, tin tng khng gy bin ng v li sut Bt n, tm l hoang mang bin ng v li sut 7. Tc ng ca cc chnh sch, thu v s can thip ca NN

Chnh sch tin t: chnh sch tin t tht cht (li sut tng); chnh sch tin t m rng (li sut gim) Chnh sch ti kha: chnh sch ti kha tht cht chi tiu chnh ph gim lm cu tn dng gim li sut gim; chnh sch ti kha li lng chi tiu chnh ph tng lm cu tn dng tng li sut tng Thu nh vo hot ng ngn hng tng th li sut tng Thu nh vo thu nhp c nhn tng th tit kim gim lm cho cung tn dng gim li sut tng S can thip ca NN cng cht ch li sut thay i theo s can thip 8. nh hng ca t sut li nhun bnh qun 9. Tc ng ca th trng ti chnh quc t

Li sut ca th trng quc t cao li sut trong nc cao Li sut th trng quc t thp li sut trong nc thp

17

Chng 8 Ngn hng thng mi


I. Tng quan v Ngn hng thng mi 1. Khi nim Ngn hng thng mi l 1 t chc kinh doanh tin t m hot ng ch yu v thng xuyn l nhn tin gi ca khch hng vi trch nhim hon tr v s dng vn cho vay, thc hin cc nghip v chit khu v to phng tin thanh ton Bn cht: ging nh 1 doanh nghip (c php lut tha nhn, kinh doanh vi mc ch li nhun). Khc bit gia Ngn hng thng mi v doanh nghip l i tng hng ha kinh doanh l tin t v tn dng

2. Chc nng a. Trung gian ti chnh Th hin chc nng chuyn giao vn: ng vai tr l ngi i vay v cho vay; cung cp cc dch v ti chnh, p ng cc nhu cu v ti chnh (mi gii, t vn, y thc) Cung cp cc dch v tin ch: thanh ton, th thc y tng trng kinh t v p ng nhu cu vn m bo qu trnh sn xut thc hin lin tc v m rng quy m sn xut b. Trung gian thanh ton i b phn cc khon thanh ton ca doanh nghip v mt phn ca cc c nhn c thc hin ti ngn hng thng mi thc y qu trnh lu thng hng ha, gip cc hot ng sn xut, kinh doanh ca doanh nghip din ra thng xuyn, lin tc; tit kim chi ph lu thng; gim thiu ri ro; to c s cho Ngn hng thng mi thc hin cc nghip v cho vay c. To tin Ngn hng thng mi thc hin chc nng to tin khi cc khon tin tng ln gp bi trn c s cc dng tn dng t Ngn hng thng mi ny n Ngn hng thng mi khc D: tng s tin Ngn hng thng mi to ra rr : t l d tr bt buc : tng s tin d tr cc NHTM 1 ng thay i trong d tr ng thay i trong s tin m NHTM to ra

KL: hiu qu ca vic to tin do quy m ln nn p ng c lng vn rt ln cho c doanh nghip to iu kin thun li cho hot ng sn xut kinh doanh ca doanh nghip 3. Bng cn i ti sn ca Ngn hng thng mi

Ti sn -Tin d tr -TM trong qu trnh thu -TG NHTM -Chng khon

S tin

Ngun vn -Tin gi giao dch -Tin gi phi giao dch +Tin gi tit kim +Tin gi c k hn

S tin

18

-Cc khon cho vay -Ti sn khc Tng cng II. Hot ng ca Ngn hng thng mi 1. Hot ng huy ng vn

-Cc khon tin vay -VCSH Tng cng

L hot ng huy ng v tp trung vn nhn ri ca cc ch th trong nn kinh t bng nhiu phng thc vi quy m v thi hn khc nhau a. Tin gi giao dch (tin gi c th pht sc)

Gm c tin gi giao dch: c nhn v doanh nghip c im: + Tin gi giao dch ca cc doanh nghip: chim t trng ln (do vic m ti khon v thanh ton qua ngn hng l 1 yu cu bt buc) + Tin gi giao dch c nhn: chim t trng nh hn + Ch c Ngn hng thng mi mi c nhn tin gi giao dch ca cc t chc kinh t v c nhn + Ngun c chi ph thp v KH gi tin vi mc ch ch yu l giao dch thanh ton

Gm: sc tin mt (rt bng tin mt NH tr tin); sc chuyn khon (ngi k pht, ra lnh cho NH trch t ti khon ca mnh sang 1 TK ca ngi khc); sc du lch (do ngn hng pht hnh v c tr tin ti bt c chi nhnh hoc i l ca NH . NH pht sc s tr tin cho ngi hng li l khch hng du lch c ti khon pht sc b. Tin gi phi giao dch

L ngun vn quan trng nht ca NH, ngi gi c hng tin li nhng khng c quyn pht hnh sc thanh ton t ti khon ny c im: ngun c chi ph cao; c t trng ln trong ngn hng; khng c rt trc hn nhng thc t vn c rt trc hn nhng khch hng ch c hng li sut ca tin gi khng k hn; ngun vn thng xuyn c tng cng c. Cc khon tin vay

L nhng khon m Ngn hng thng mi vay mn t NHTW, cc Ngn hng thng mi khc hoc t cc doanh nghip ch ng v thi gian, quy m, li sut + Vay t NHTW l cc khon vay ti chit khu cc thng phiu thng phi c cht lng + Vay t Ngn hng thng mi khc vay trn th trng lin ngn hng khon vay c th hoc khng cn m bo + Vay trn th trng vn: pht hnh k phiu, tri phiu. Thng vay khng c m bo. Nhng ngn hng c uy tn hoc tr li cao s vay c nhiu d. Vn ch s hu 9%

c hnh thnh t nhiu ngun: do NN cp (Ngn hng thng mi quc doanh), do c ng gp vn (Ngn hng thng mi c phn); li nhun li 19

c im: chim t trng nh trong tng ngun vn; n nh phn nh kh nng ti chnh, kh nng huy ng vn v uy tn ca NH 2. Hot ng s dng vn a. Ngn qu (to lp thay i tin d tr) Tin d tr: D tr bt buc: l d tr di dng tin mt theo yu cu v qun l v m ca NHTW v theo 1 t l nht nh. c im: khng c hng li; giao ng t 0 20% vn huy ng ph thuc vo cc yu t loi TCTD, loi TG, k hn D tr vt mc: l khon tin d tr nhm mc tiu thanh ton ca NH v do tng Ngn hng thng mi xc nh v thay i theo tng thi k. c im: ngn hng gn trung tm tin t t l thp v ngc li; nn kinh t tng trng t l cao v ngc li Vai tr: hn ch chi ph khi c dng tin rt ra (do phi bn chng khon v i n trc hn) chi ph ny cng ln th cc Ngn hng thng mi cng mun d tr nhiu hn trc; ngn nga v n ngn hng (do mt kh nng thanh ton) Tin mt trong qu trnh thu : l nhng khon tin Ngn hng thng mi nhn c di dng sc v nhng chng t thanh ton khc nhng tin cn cha chuyn ti NH. y c coi l tin mt trong qu trnh thu v l ti sn i vi Ngn hng thng mi Tin gi ti cc Ngn hng thng mi khc : nhiu Ngn hng thng mi gi tin cc Ngn hng thng mi khc thc hin cc dch v nh: thanh ton, giao dch hoc gip mua chng khon Hot ng s dng vn ngn qu l hot ng khng sinh li hoc sinh li thp, tuy nhin n c tnh lng cao nhm m bo kh nng thanh ton, an ton trong cc hot ng kinh doanh v chp thi c kinh doanh cho NH b. Chng khon (khon tin cp 2)

NH dnh 1 phn vn u t vo cc chng khon c tnh thanh khon c kh nng sinh li Mc ch: li nhun, thanh khon, phn tn ri ro, thn tnh DN khc c. Tin cho vay (hot ng tn dng)

NH cp cc khon tn dng cho KH di nhiu hnh thc c im: sinh li cao nht, km lng nht, ri ro nht Hnh thc cho vay: cp tn dng ngn hn, trung, di hn; chit khu thng phiu v GTCG; bo lnh; cho thu ti chnh; bao thanh ton d. Dch v thanh ton v ngn qu

M ti khon giao dch cho cc t chc v c nhn trong v ngoi nc Cung cp cc phng tin thanh ton (sc, UNT,UNC, th) Thc hin dch v ngn qu: thu pht, kim m, phn loi , bo qun, vn chuyn TM Tham gia h thng thanh ton b tr trong v quc t 20

e. Cc ti sn khc III. TSC: tr s, my mc, thit b, phng tin vn ti, phng tin thng tin, thit b qun l c gi tr ln, hin i, gi tr s dng lu di Cc TSL: cng c, dng c, vn phng phm Nhng nguyn l chung ca vic qun l ti sn v ngun vn ca NHTM m bo thanh ton (qun l ngn qu) Gim thiu ri ro v n (a dng ha ti sn nm gi) Gim chi ph thp nht (qun l ngun vn) 1. Qun l ngn qu (qun l d tr v dng tin rt ra) a. Vai tr Hn ch chi ph khi c dng tin rt ra : nu 1 NH c nhng khon tin d tr di do, th khi c dng tin rt ra khng cn phi c nhng thay i phn khc trong bng cn i ti sn ca n Cc khon tin d tr vt mc l s bo him hn ch chi ph khi c dng tin rt ra. Chi ph khi c dng tin rt ra cng ln th Ngn hng thng mi s cng mun gi nhiu TM d tr vt mc Ngn nga v n NH: v n ngn hng xy ra khi NH khng th p ng trch nhim thanh ton cho ngi gi tin v khng c khon tin d tr theo yu cu b. Qun l ngn qu: d t bt buc, d tr vt mc, TM trong qu trnh thu Cn duy tr t l d tr bt buc theo quy nh ca NHNN (t l ny c thay i tng thi k, thay i vi cc ngun tin khc nhau, cc TCTD khc nhau) m bo kh nng chi tr bng cch duy tr ngn qu vi mt t l thch hp vi nhu cu thanh ton 2. Qun l ti sn Ti a ha li nhun (cho vay, u t), ti thiu ri ro (nm gi ti sn lng) Tm KH tt cho vay Mua chng khon li tc cao v ri ro thp a dng ha u t Qun l trng thi lng c th tha mn nhng i hi v d tr m khng phi chu 1 ph tn ln 3. Qun l ngun vn Vn ch s hu: l ti sn m bo ca NH i vi ngi gi tin; l chic m gip NH vt qua thi k suy thoi, kh khn Vn n: a dng ha cc ngun nhm tm kim c ngun c chi ph thp, phu hp vi nhu cu s dng, duy tr tnh n nh ca ngun tin, tm kim cc cng c n mi. Qun l ngun vn trn 3 gic : qun l quy m, c cu v li sut ca cc khon n; cc chi ph li sut gn vi cc khon n; qun l tnh n nh ca cc khon n; qun l tnh thanh khon ca cc khon n. 4. Qun l ri ro li sut 21

a. Ri ro li sut Ri ro li sut l loi ri ro xut hin khi c s thay i ca li sut th trng hoc nhng yu t c lin quan n li sut dn tn tht v ti sn hoc lm gim thu nhp ca NH Ri ro li sut xut hin khi c s khng cn xng v k hn gia ti sn c v ti sn n (p dng cho cc loi li sut khc nhau) + Huy ng vn vi li sut c nh nhng cho vay, u t vi li sut bin i. Khi li sut gim, ri ro li sut s xut hin v chi ph li phi tr ln hn li thu c, lm gim li nhun + Ngc li, khi NH huy ng vn vi li sut bin i nhng cho vay v u t vi li sut c nh khi li sut tng, ri ro li sut s xut hin v chi ph li phi tr ln hn li thu c + S khng ph hp v khi lng, thi gian gia ngung vn huy ng vi vic s dng ngun vn cho vay + T l lm pht d kin khng ph hp vi t l lm pht thc t lm cho vn ca ngn hng khng c bo ton sau khi cho vay Li sut thay i c th lm NH gp ri ro gim gi tr TS VD: NH ACB Ti sn nhy cm: 20 NV nhy cm: 50 t TS khng nhy cm: 80 NV khng nhy cm: 50 t + Khi li sut th trng tng 10% - 15%/nm, thay i trong li nhun rng ca NH TS = 20 NV = 50 5% = 1 t 5% = 2,5 t

LN = 1 2,5 = - 1,5 t (chi ph tng nhiu hn) + Khi li sut th trng gim t 10% - 5%/ nm, thay i rng ca NH LN = (20 50) (-5%) = 1,5 t (chi ph gim hn nhiu)

b. Phn tch khong cch v khong thi gian tn ti Phn tch khong cch: Ti sn nhy cm vi li sut: l nhng ti sn c th c nh gi li khi li sut thay i. Cc khon vay sp n hn, cc khon cho vay v chng khon c li sut th ni Ngun vn nhy cm li sut l nhng khon vn m li sut c iu chnh theo iu kin th trng (tit kim ngn hn, tin gi c li sut th ni) Khi gi tr ti sn nhy cm vi li sut v gi tr ngun vn nhy cm vi vi li sut khng cn bng th xut hin khong cch Khong cch (R) = Gi tr ti sn nhy cm Gi tr ngun vn nhy cm + R = 0 : khi li sut tng hoc gim cng khng lm nh hng n li nhun ca NH + R > 0 : khi li sut th trng tng, li nhun ca NH s tng. Ngc li, khi li sut th trng gim lm gim li nhun ca NH 22

+ R < 0 : khi li sut th trng gim, li nhun NH s tng v ngc li khi li sut th trng tng li nhun NH gim Phn tch khong thi gian tn ti Khong thi gian tn ti = thi gian tn ti ca TS thi gian tn ti ca NV VD: Ngn hng ACB c thi gian tn ti ca TS l 5 nm, thi gian tn ti ca NV l 3 nm. Nu li sut th trng tng 5% + Gi th trng ca TS s gim: 5% 5 = 25% 3 = 15%

+ Gi th trng ca ngun vn s gim: 5%

NH ACB b gim gi tr rng: 25% - 15% = 10% c. Cc chin lc qun l ri ro li sut iu chnh bng cn i k ton: + NH c nhiu ngun vn nhy cm hn ti sn nhy cm Li sut tng iu chnh Li sut gim khng iu chnh + NH c nhiu TS nhy cm hn NV nhy cm Li sut tng khng iu chnh Li sut gim iu chnh S dng hp ng k hn, quyn chn + NH d kin li sut s tng k hp ng vay n k hn vi li sut c nh + NH d kin li sut thay i k hp ng vay n k hn trn quyn chn vi iu kin rng buc S dng cc hp ng i cho li sut : NH c TS nhy cm nhiu hn NV nhy cm tin hnh trao i cc dng tin thanh ton vi NH c TS nhy cm t hn NV nhy cm 5. Qun l tin cho vay (5 nguyn tc) Sng lc v gim st: la chn khch hng c t ri ro nht, chuyn mn ha cho vay. Ngn hng thng mi phi a ra cc hp ng c nhng iu khon hn ch ngi vay tin khng c thc hin nhng hot ng ri ro Quan h khch hng: quan h khch hng lu di gip Nh c th i ph vi nhng s bt ng v ri ro o c khng th lng trc c gim c chi ph thu thp thng tin, chi ph gim st cho NH Th chp ti sn v s d b: l cng c quan trng hn ch ri ro khi ngi vay khng tr c n , tng c kh nng hon tr khon tin vay gip ngn hng gim st ngi vay, ngn nga c ri ro o c Hn ch tn dng (2 dng): t chi yu cu vay vn v cho vay hn ch di mc m ngi vay mong mun Vn ngn hng v tnh tng thch : tng hp v quy m vn theo yu cu KH; tng hp v thi hn ca mn vay; tng hp v thi im gii ngn 23

Nguyn tc ny gip cc DN vay vn khng gp phi ri ro khi vay vn ca NH

24

Chng 9 Qu trnh cung ng tin t


IV. Lng tin cung ng v cc tc nhn tham gia vo qu trnh cung ng tin t 1. Lng tin cung ng (MS) Lng tin cung ng (MS) l: tng phng tin tin t trong lu thng Cc quy m cung ng tin t: M1 = C+D: tin mt ang lu hnh+ tin gi c th pht sc M2 = M1+ cc khon tin gi tit kim ko/c k hn + ti khon NOW M3 = M2+ tin gi ti cc TCTCTG khc L = M3+ cc loi GTCG c tnh thanh khon 2. Cc tc nhn tham gia vo qu trnh cung ng tin t V. NHTW: cung ng tin t ban u, cung ng b sung qua cc knh pht hnh Cc NHTM v cc t chc nhn tin gi: sng to bt t. Cc t chc ny to ra mt bi s tin gi, ph thuc vo h s to tin m. Trong m=1/r Cc t chc v c nhn gi tin NHTM Nhng ngi vay tin ca NHTM Thnh phn ca cung tin t 1. Bng cn i ti sn ca NHTW Ngun vn -Tin mt ang lu hnh -Tin d tr cu NHTM + D tr bt buc (RR) + D tr vt mc (ER) C s tin t: Tng cc khon mc bn N trong Bng CKT ca NHTW (cn gi l tin c s hay tin mnh) MB=C+R+E Ti sn -Chng khon -Cho vay

2. Qu trnh NHTW lm thay i d tr ca h thng Ngn hng thng mi Cho cc NHTM vay tin bng cch chit khu cc loi giy t c gi khi + Ti NHTW: ghi c TK cho vay, ghi n TK tin gi d tr + Ti NHTM: ghi c TK d tr, ghi n TK vay chit khu Mua chng khon chnh ph: + Ti NHTW: ghi c TK chng khon, ghi n TK tin gi d tr + Ti NHTM: ghi c TK d tr, ghi n TK chng khon 25

NHTW c th tin hnh kim sot c tt c mc tin d tr bng cch thay i ti sn thng qua nghip v chit khu v nghip v th trng m 3. Qu trnh to tin gi cu h thng ngn hng thng mi a. To tin gi ca 1 NH ring l: l vic to ra cc mn tin gi bng tin d tr vt mc b. To tin gi ca h thng Ngn hng thng mi 4. H s nhn tin: l bi s to ra do tng tin d tr ca h thng hot ng ngn hng

MS

MB

: tin c th pht sc : t l tin mt lu thng : t l d tr bt buc i vi tin gi thanh ton : t l tin d tr vt mc so vi d tr bt buc

VI. -

Cc bin php thay i lng tin cung ng 1. Thay i tin c s (MB) (ch c NHTW mi c th thay i) Thng qua th trng m: + Mua CK: tin d tr tng MB tng + Bn CK: tin d tr gim MB gim Thng qua nghip v chit khu + NHTW tng (gim) li sut chit khu mc cho vay gim (tng) tin d tr gim (tng) MB gim (tng) 2. Thay i s nhn tin t

Ph thuc vo Ngn hng thng mi: qu trnh to tin gi v mc d tr vt mc ca mi ngn hng Ph thuc vo NHTW: t l d tr bt buc i vi tin gi thanh ton ( )

26

Chng 10 Ngn hng trung ng v chnh sch tin t quc gia


I. Tng quan v Ngn hng Trung ng 1. S ra i ca Ngn hng Trung ng Trc TK 18: Giai on cc Ngn hng trung gian T TK 18-TK 20: Giai on Ngn hng pht hnh T sau nm 1945 n nay: Giai on Ngn hng trung ng 2. M hnh t chc Ngn hng TW NHTW trc thuc Chnh ph Theo m hnh ny, Chnh ph c nh hng rt ln n NHTW thng qua vic b nhim cc c quan qun tr iu hnh v can thip vo thc thi chnh sch tin t. Cc nc p dng m hnh ny l: Vit Nam, Hn Quc, i Loan, Singapore... + u im m hnh ny l: Chnh ph l c quan hnh php, thc hin chc nng qun l v m, Chnh ph phi nm trong tay cc cng c kinh t v m s dng v phi hp mt cch ng b v c hiu qu cc cng c . Chnh sch tin t l mt trong nhng b phn ch yu ca chnh sch kinh t v m do vic NHTW trc thuc Chnh ph s to iu kin thun li qun l nn kinh t. NHTW c lp vi Chnh ph, trc thuc Quc hi Theo m hnh ny Chnh ph khng c php can thip vo hot ng ca NHTW, c bit trong vic xy dng v thc thi chnh sch tin t. NHTW v Chnh ph cng chu trch nhim trc ton dn m c quan i din cao nht l Quc hi. Quan h gia NHTW v Chnh ph l quan h hp tc ch khng phi l quan h chi phi. M hnh ny c p dng ch yu Chu u, Bc M, Nam M v Nht Bn trong thi gian gn y. + u im m hnh ny l: Tranh th kinh nghim ca cc thnh vin c, pht huy nng lc ca cc thnh vin mi; Khng c s cu kt trong ni b cc thnh vin; Vic ra quyt nh chnh sch l hon ton khch quan, da trn cc tn hiu th trng, khng chu nh hng ca Tng thng hay Chnh ph. NHTW trc thuc B Ti chnh M hnh ny trc y c cc nc Malaysia, Thi Lan, Php, Anh p dng nhng nay khng cn c p dng na. L do: + Nhim v ca NHTW l xy dng v thc thi chnh sch tin t, n nh tin t, m lm pht tin t phn ln li do pht hnh b p thiu ht ngn sch. M hnh ny s gy kh khn cho vic kim sot lng tin pht hnh v duy tr mt chnh sch tin t c lp. + Chc nng hot ng ca NHTW v B Ti chnh l khc nhau. 3. c trng ca NHTW L c quan thuc b my nh nc, c quyn pht hnh giy bc NH, thc hin chc nng qun l NN v tin t - tn dng ngn hng NHTW nm gi cng c qun l kt v m quan trng nht - CSTT 27

NHTW thc hin chc nng qun l bng bin php hnh chnh, kt hp cc nghip v kinh t c tnh sinh li 4. Chc nng ca Ngn hng Trung ng a. Pht hnh tin v qun l lu thng tin t

NHTW l c quan duy nht pht hnh ng tin quc gia. Giy bc do NHTW pht hnh l phng tin thanh ton hp php, c lm phng tin thanh ton v lu thng. Do vy, vic pht hnh tin ca NHTW c tc ng trc tip n tnh hnh lu thng tin t ca t nc. b. NHTW l Ngn hng ca cc Ngn hng

NHTW nhn tin gi ca cc NHTM di cc hnh thc khc nhau: + D tr bt buc: p dng cc mc d tr khc nhau i vi cc Ngn hng v cc t chc tn dng khc nhau. + Tin gi thanh ton: l khon tin gi ca cc NHTM ti NHTW nhm m bo nhu cu chi tr gia cc Ngn hng v khch hng.

NHTW cho vay i vi cc NHTM: Nhm mc ch m bo kh nng thanh ton cho cc NHTM v thng qua; NHTM cung cp vn cho nn kinh t, m rng lng tin cung ng cho cc thi k khc nhau. NHTW thc hin thanh ton cho cc NHTM: + Thanh ton tng ln: Cc NH gi cc chng t thanh ton ln NHTW, yu cu trch tin t ti khon ca mnh tr cho NH th hng + Thanh ton b tr: NHTW l trung tm thanh ton b tr gia cc NH. Vic thanh ton b tr gia cc Ngn Hng c tin hnh theo nh k hoc cui mi ngy da trn c s trao i cc chng t thanh ton N km theo bng k khai thanh ton b tr ca cc Ngn Hng hoc thc hin b tr thng qua h thng vi tnh, s d cui cng c thanh ton bng cch trch ti khon ca ngi phi tr n ti NHTW. c. NHTW l Ngn Hng ca Nh Nc

Thay mt nh nc qun l v m i vi h thng ti chnh l c quan qun l v mt Nh Nc cc hot ng ca c h thng Ngn hng bng php lut. + Cp, thu hi giy php hot ng cho cc ngn hng v cc t chc tn dng. + Ra quyt nh nh ch hoc gii th vi cc ngn hng v t chc tn dng b vi phm php lut hoc mt kh nng thanh ton. + Thanh tra, kim sot cc hot ng ca h thng Ngn hng. + Quy nh cc th ch nghip v, t l d tr bt buc, cc h s an ton. - NHTW c trch nhim vi kho bc Nh nc. + M ti khon cho kho bc Nh nc + T chc thanh ton,khng dng tin mt v lm i l cho kho bc Nh Nc + Nhn tin gi cho cc NSNN vay tin di hnh thc lm i l pht hnh cng tri quc gia v tn phiu kho bc

NHTW thay mt Nh nc trong quan h kinh t i ngoi trn lnh vc tin t, tn dng v ngn hng . 28

+ Xy dng cc d n vay vn nc ngoi qun l theo di vic hon tr N nc ngoi, thc hin cc ngha v ti chnh tin t quc t + i din cho nh nc ti cc t chc ti chnh quc t m nc l thnh vin nh WB, IMF, ADB... 5. Ngn hng Nh nc Vit Nam a. Qu trnh hnh thnh v pht trin Trc 1945: Thi k Ngn hng ng Dng T 1945 n 1976: + Ngy 06-5-1951:thnh lp NH Quc gia Vit Nam + Ngy 21-01-1960: i tn l Ngn hng Nh nc VN T 1976 n 1986: Thng 7-1976: sp nhp NH Quc gia Min Nam vo NHNN. C nc c 1 NHTW thng nht vi tn gi NHNN Vit Nam T 1986 n nay + Ngy 26-3-1988: N 53/HBT +Ngy 04-01-1990: Quyt nh 07/HBT + Ngy 23-5-1990DcHDNN ban hnh Php lnh NHNN v Php lnh Cc TCTD + Ngy 12-12-1997 Quc Hi ban hnh Lut NHNN v Lut Cc TCTD 6. Cc hot ng ch yu ca NHTW a. XD v trc tip iu hnh thc hin CSTT NHTW l c quan ca CP c giao nhim v trc tip iu hnh cng c CSTT quc gia: Ch tr XD D n CSTT quc gia; Trc tip iu hnh CSTT quc gia; Bo co CP kt qu thc hin CSTT quc gia b. Pht hnh tin: Tin giy v tin kim loi(Xc nh mc v c cu tin t pht hnh, in, c, bo qun, vn chuyn, pht hnh, tiu hy, x l tin hng, thu hi, thay th tin, n hnh tin mu v tin lu nim,...) c. Hot ng tn dng Cho vay cc TCTD di cc hnh thc ti cp vn; Bo lnh; Tm ng cho NSNN d. Hot ng thanh ton v ngn qu M ti khon cho cc TCTD trong v ngoi nc hot ng trn lnh th VN; Hot ng thanh ton v ngn qu; i l cho KBNN e. Hot ng qun l ngoi hi f. Hot ng thanh tra v kim sot

g. Hot ng nghin cu v cung cp thng tin h. Hot ng i ngoi 29

II. -

Chnh sch tin t quc gia 1. Khi qut v CSTT quc gia Chnh sch tin t l mt trong cc chnh sch v m, c giao cho NHTW xy dng v thc thi. NHTW thng qua cc cng c iu tit lng tin cung ng nhm t c nhng mc tiu kinh t - x hi nht nh trong tng thi k. 2. Mc tiu a. Nhm mc tiu n nh:

n nh tin t: Ni n tnh n nh ca ng tin n nh gi c: n nh v mc gi c. V khi gi c tng s gy tnh trng bt n nh v thu nhp thc t ca tt c cc ch th trong nn kinh t. Ngoi ra s bin ng v gi c cn to ng c tch tr hng ho, gy mt cn i cung cu v thc y lm pht gia tng.. n nh t gi: S bin ng ca t gi tc ng trc tip n gi tr ng ni t, tc l s n nh ca tin t v gi c trong nc. T gi trong nn kinh t m nh hng n di chuyn cc ngun vn. n nh li sut : S bin ng li sut gy ra s bt n nh gia tit kim - u t, tc ng ti tng trng kinh t. Li sut gy bin ng v th gi chng khon, i khi gy ra ri ro li sut cho cc Ngn hng n nh th trng ti chnh V th trng ti chnh pht trin s lm cho nn kinh t pht trin b. Nhm mc tiu tng trng

Tng trng kinh t m bo cng n vic lm 3. Cc cng c ca CSTT a. Chnh sch chit khu v ti chit khu

L chnh sch thc hin bng cch NHTWcho vay chit khu cc NHTM Khi NHTW cho cc NHTM vay lm tng tin d tr cho h thng Ngn hng v lm tng lng tin cung ng. C ch tc ng: Khi NHTW tng li sut chit khu lm hn ch cho vay cc NHTM v lm cho kh nng cho vay i vi nn kinh t gim xung. Lng tin cung ng gim. Ngc li khi NHTW gim li sut ti chit khu s lm tng lng tin cung ng u im: Ngoi vic s dng nh mt cng c iu tit lng tin cung ng th qua cng c ti cp vn, NHTW tr thnh ngi cho vay cui cng i vi cc NHTM. i vi NHTM, khi vn kh dng b oe do th NHTW l ch da cho h bi vi s tin m NHTW cung ng th h c kh nng iu tit c lng vn kh dng v phc hi kh nng thanh ton Nhc im: NHTW c th thay i li sut chit khu nhng vic quyt nh vay hay khng vay li l quyt nh ca NHTM. Nu NHTM khng c phn ng g th mc ch iu tit ca cng c ti chit khu khng thc hin c b. Cng c t l d tr bt buc

L cng c m qua NHTW quy nh cc NHTM phi li mt s tin nht nh, m khng c dng cho vay hoc u t

30

C ch tc ng: Nu NH tng hay gim t l d tr bt buc s lm cho s nhn tin thu hp hoc tng ln (tc l vic tht cht hoc ni lng kh nng to tin cho cc NHTM). Gim hay tng d tr bt buc s lm gim hoc tng chi ph tn dng ca cc NHTM v s tc ng ti kh nng cho vay ca cc Ngn hng thng mi. Cng c ny ln u tin p dng ti M u im: m bo kh nng thanh ton cho Ngn hng thng mi; Tc ng y quyn lc n lng tin cung ng; D thc hin Nhc im: Gy nn tnh trng km n nh cho cc Ngn hng (kh khn trong vic qun l thanh khon). nh hng n li nhun cc Ngn hng kinh doanh; Chnh sch ny qu mnh ch mt thay i nh trong t l DTBB l s gy nn mt s thay i ln trong lng tin cung ng. Do vy m t khi c s dng c. Cng c Nghip v thi trng M

L cng c m NHTW thc hin vic mua bn giy t c gi (ch yu l ngn hn) trn th trng tin t, gy nh n khi d tr ca cc NHTM t tc ng n kh nng cung ng tn dng ca cc NHTM v lng tin cung ng C ch tc ng: Bng cch mua bn cc loi giy t c gi ngn hn, NHTW c th m rng hay thu hp tn dng, gim khi lng tin t. Cng c ny c cc nc pht trin p dng v tr thnh cng c quan trng bc nht iu ho lu thng tin t. linh hot ca cng c ny rt cao, c th iu chnh lng tin cung ng cc mc khc nhau tuy nhin thc hin cng c ny i hi phi c th trng ti chnh pht trin d. Cng c hn mc tn dng

c xc nh da vo ch tiu tng trng kinh t v ch tiu lm pht d kin hng nm. Ngoi ra cn da vo t l tht nghip, mc thm ht Ngn sch nh nc... Trn c s NHTW s phn b hn mc tn dng cho cc NHTM. Trong thi k kinh t tng trng qu nng, hn ch vic to tin qu mc ca NHTM lm tng cung tin th cc NHTM ch c cp tn dng mt hn mc nht nh. Hn mc ny c cn c vo t trng cho vay ca cc NHTM trong thi k trc so vi tng mc cho vay ca h thng Ngn Hng. u im: c s dng v em li hiu qu hon ton khi tng phng tin trong nn kinh t tng cao Nhc im: Khng ch hn mc tn dng c th lm li sut th trng tng ln, lm gim cnh tranh gia cc NHTM, lm lch lc c cu u t ca cc NHTM gy kh khn cho cc Doanh nghip nh e. Cng c kim sot li sut

NHTW trc tip quy nh khung li sut hoc trn li sut cho vay ca cc NHTM. Trong phm vi li sut c php, cc t chc tn dng c quyn n nh li sut kinh doanh ph hp. Nhn chung cng c ny l km hiu qu do trong nn kinh t pht trin th li sut ngy cng c t do ho

31

Chng 12 Lm pht
I. Cc quan im khc nhau v lm pht - Quan im ca K.Marx: LP l vic trn y cc knh /cc lung lu thng nhng t giy bc tha, dn n gi c tng vt Quan im ca cc nh KT hc c in v cn i: LP di CNTB l s trn ngp cc knh lu thng mt khi lng du hiu gi tr(tin giy) qu tha, dn n lm mt gi tng phn du hiu gi tr so vi mnh gi ca n Quan im ca cc nh KT hc hin i: LP l mt cn bnh kinh nin ca mi nn KT hng ha tin t. Biu hin ca LP l khi mc chung ca gi c hng ha v chi ph SX ng thi tng ln mt cch ph bin trong mt khong thi gian di Quan im ca P.Samuelson: LP biu th mt s tng ln trong mc gi c chung Quan im ca M. Friedman: LP l vic gi c tng nhanh v ko di- mLP lun v bao gi cng l mt hin tng tin t Quan im ca J.M.Keynes: LP l do tng cung tin

1. N: Lm pht: l s tng ln theo thi gian ca mc gi c chung ca nn KT. LP c 2 biu hin: lm pht tin t v lm pht gi c 2. S lin quan ca LP tin t & LP gi c: +Gim pht: l hin tng ngc vi LP, c biu hin ra l mc gi c chung ko tngg m gim xung (ch s gi c m) +Thiu pht: l hin tng biu hin ra l ch s gi c tng mc thp (ch s dng nh) 3. ngha: + Trong phm vi quc gia: lm pht l s mt gi tr th trng hay s gim sc mua ca ng ni t + Trong phm vi ton cu: lm pht l s ph gi/ mt gi ca ng ni t so vi cc ng tin khc 4. o lng lm pht + Ch s gi c + T l lm pht + Php o ph bin: Ch s gi tiu dng CPI II. Phn loi lm pht 1. V mt lng Lm pht 1 con s (lm pht va phi): l mc lm pht m nn kinh t chp nhn c, mc lm pht ny gp phn khuyn khch tng trng kinh t, m bo cng n vic lm cho ngi lao ng Lm pht 2 con s (lm pht phi m): mc lm pht 2 ch s thp ni chung tc ng tiu cc n nn kinh t khng ng k, nhng nu mc 2 ch s cao th tc ng tiu cc ca n khng phi nh 32

Lm pht 3 con s (siu lm pht): nhng tc ng tiu cc m loi lm pht ny gy ra cho nn kinh t khin nn kinh t b nh hng mt cch nghim trng v suy sp nhanh chng. Chi ph khc phc hu qu do siu lm pht gy ra rt ln, lng tin ca cng chng vo Chnh ph v ng tin b suy gim nghim trng 2. V mt nh tnh

Lm pht cn bng (mc lm pht tng tng ng vi thu nhp) v lm pht khng cn bng (mc lm pht tng khng tng ng vi thu nhp) 3. Theo kh nng d on

III.

Lm pht d on trc (lm pht xy ra trong thi gian tng i di vi t l lm pht hng nm kh u n, n nh) v lm pht bt thng (lm pht xy ra t bin, gy ra nhng c sc cho nn kinh t) Nguyn nhn ca lm pht Mt cn i trong thu chi ngn sch: Chnh ph c th khc phc tnh trng thm ht NS bng bin php pht hnh tri phiu Chnh ph ra th trng ti chnh vay vn trong dn chng. Bin php ny khng nh hng trc tip ti cung ng tin t nhng nu Chnh ph c lin tc pht hnh tri phiu ra th trng s lm tng cu v vn vay t lm tng li sut. hn ch vic tng li sut, NHTW s mua li cc tn phiu v li lm cung tin t tng l nguyn nhn gy ra lm pht. Mt bin php khc hay c s dng i vi cc quc gia c th trng ti chnh cha pht trin l vic pht hnh tin. Vic pht hnh tin ca chnh ph c mi quan h nhn qu vi lm pht. Nu pht hnh mt lng tin qu mc c th dn n lm pht cao. Pht hnh tin kch thc tiu dng v tng cu tiu dng, s kch thch u t pht trin v tng u t pht trin s a n tng trng cao. Nhng nu pht hnh tin mt lng qu mc s l nguyn nhn xy ra lm pht cao chu k sau m lm pht cao li lm gim u t pht trin v gim u t pht trin ko theo gim tng trng. Nh vy, thc t y l liu lng ca vic pht hnh tin ca chnh ph mc cho php tng cu, y u t pht trin tng ln v tip theo l a tng trng kinh t ln cao m khng ko theo lm pht cao. Lm pht cu ko v chi ph y: Lm pht cu ko: Xy ra do nhng bin php gia tng tng cu nh tng chi tiu NSNN, ct gim thu, kch thch tiu dng dn n s bng n v cu. Lm pht do cu ko thc cht l do s mt cn i gia tng cung v tng cu hng ha v dch v. Khi tng cu hng ha v dch v c kh nng thnh ton ln hn tng cung hng ha v dch v y gi tng ln thit lp mt s cn bng mi trn th trng, trong tng cung bng tng cu. Lm pht do tng cu tng ln trong trng hp ngun ngoi t nhp khu hng ha b hn ch, cc nng lc sn xut huy ng ht lm cho tng cung khng th no tng ln cn bng mi cao hn, tc l lm pht xut hin Lm pht chi ph y: V cn bn mt bng gi c hng ha tng ln do nguyn nhn ch yu l chi ph sn xut b y ln cao: gi nguyn, nhin vt liu tng; tc tng tin ln ln hn tc tng nng sut lao ng bnh qun (khi mc lng ti thiu tng ln); chi ph khu hao ln trong khi thit b sn xut li cng lc hu. Ngoi ra cc chi ph gin tip khc cng ng gp khng nh trong iu kin nn sn xut cha t ti mc sn lng tim nng so vi nng lc hin ti. Lm pht ny xut hin thng ng thi ko tc suy thoi kinh t nhanh v kh khc phc hn nhiu so vi chng lm pht cu ko Lm pht do t gi: Lm pht v t gi c mi quan h vi nhau nhng l quan h gin tip c tr nht nh, cho nn s thay i ca lm pht cha gy tc ng ngay n t gi v t gi thay i cng khng gy ra tc dng ngay n lm pht Khi ng tin mt gi cao (t gi tng cao) th gi c tt yu tng ln, gi hng nhp khu tr nn t hn v kt qu l lm pht tng ln (lm pht chi ph y). Vic tng gi nguyn vt liu v hng ha nhp khu gy ra phn ng dy chuyn lm tng gi rt nhiu hng ha khc 33

Khi t gi tng, ng ni t mt gi n tc ng n tm l nhng ngi sn xut trong nc mun ko gi hng ha ln theo mc tng ca t gi hi oi Lm pht do yu t tm l: d bo lm pht tng lm cho tiu dng hin ti tng lm cho cu v hng ha tng dn n gi tng lm pht

IV. Tc ng ca lm pht 1. i vi nn kinh t trong nc Tc ng tch cc: Lm pht mc thp nht nh no , l cn thit i vi cc nc ang pht trin y mnh tng trng kinh t. V lm pht s lm tng tit kim v u t dn n tng trng kinh t. Lm pht c th thc y tng trng kinh t do phn phi li thu nhp t khu vc t nhn sang khu vc nh nc v nu d bo v iu chnh mt cch hon ton c lm pht th s lm tng thu i vi khu vc t nhn tng thu nhp cho khu vc nh nc v tng ngun cho u t thc t, kt qu l tng u t tng v cui cng kinh t cng tng trng Tc ng tiu cc: Nu lm pht mc cao hoc siu lm pht (trn 2 con s) khin cho tng trng kinh t b km hm. Lm pht cao lm mc li sut thc t gim, to s mt cn bng th trng vn, ngi cho vay t i, ngi i vay nhiu ln, iu ny lm cho cung ngun vn u t gim v u t t nhn b hn ch do ngun cung b gii hn. u t gim st v tng trng kinh t cng b gim st theo. Lm pht cao cng lm gim ngun thu t thu cho NSNN do sn sut b nh n. Lm pht cao ng ngha vi s mt gi ca ng tin, do vy vi cng mt lng tin thu thu c th gi tr ngun thu thc t gim xung lm ngn sch nh nc gim st c v mt quy m v cht lng. NSNN gim lm u t ca khu vc nh nc v c khu vc t nhn vo nn kinh t cng b gim st. V t kinh t chm tng trng

2. i vi x hi Phn phi thu nhp bt hp l gia cc ch th khc nhau; Xut hin tnh trng u c, tch tr hng ha, to nn s khan him gi to, to sc p v hng ha dn n s gia tng lm pht chu k sau; lm pht gy nn s o ln v s bt n trong x hi v chnh tr, to tm l bt n trong dn chng, ngi dn khng an tm lm vic sinh sng

3. i vi hot ng kinh t i ngoi Gnh nng n nc ngoi tng ln; vn u t nc ngoi vo trong nc s b gim st; uy tn nn kinh t ni chung v ca cc doanh nghip ni ring b gim st; khi lm pht tng cao, ng tin ni t mt gi so vi hng ha trong nc th a n ng ni t cng gim gi so vi ngoi t do vy nh hng rt ln n gi tr xut khu rng Cc bin php khc phc lm pht 1. Cc bin php trong ngn hn Chnh sch tht cht tin t: NHTW ngng thc hin cc nghip v chit khu v ti chit khu i vi cc t chc tn dng, dng vic mua vo cc chng khon ngn hn trn th trng tin t, tuyt i khng pht hnh tin b p bi chi NSNN. Thay vo pht hnh cc cng c n va gim lng tin cung ng va b p bi chi NS Chnh sch ti kha tht cht: gim chi tiu ca NSNN, tng thu Chnh sch ng kt gi c v lm pht lun xy ra 2 giai on: giai on 1 gi c tng chm hn so vi tc tng ca tin; giai on 2 tc tng ca gi nhanh hn nhiu so vi tc tng ca tin. ngn chn lm pht th ngn cho giai on 1 khng th chuyn sang giai on 2. Lc ny NN s k kt hp ng vi cc doanh nghip, cc hng kinh doanh, vi cc NH v ch th kinh t khc cc ch th ny khng tng gi c 34

V. -

hng ha, khng tng li sut. Hnh ng ny s c tc ng vo tm l ca cng chng, khin cng chng tin tng rng khng c lm pht, khng c hin tng u c tch tr . Ngoi ra cng c cc bin php khc nh tng qu hng tiu dng cn i vi s lng tin c trong lu thng, i vay v xin vin tr t nc ngoi 2. Cc bin php di hn l cc bin php tin hnh cc chng trnh iu chnh c cu nn kinh t: Pht trin nn kinh t nhiu thnh phn, gii phng cc ngun lc, thc y pht trin sn xut v lu thng hng ha, to ra qu hng ha ngy cng tng v s lng v a dng v chng loi Pht trin cc ngnh hot ng nhm tng thu ngoi t: hot ng XNK, du lch Ci cch v mt hnh chnh Thc hin cc bin php to lp v s dng NS hiu qu v hp l nh chng tht thu, s dng hiu qu cc khon chi NSNN

35