You are on page 1of 6

ΛΑΚΩΝΙΚΟΤΗΤΑ

ΟΡΙΣΜΟΣ
Με τον όρο «λακωνικότητα» εννοούμε την ικανότητα έκφρασης ενός ατόμου με
μεστότητα,
περιεκτικότητα και συντομία. Με άλλα λόγια, αυτό το άτομο έχει τη δυνατότητα να
εκφράζεται με
ακρίβεια, κάνοντας πιο εύκολο για το δέκτη να κατανοήσει το νόημα των λόγων του.
Το να μπορεί
να εκφράζεται κάποιος εύστοχα και απλά δηλώνει πνευματική καλλιέργεια,
καλή γνώση της
γλώσσας αλλά και λιτότητα και ουσία, τόσο στον τρόπο σκέψης όσο και στον τρόπο
ζωής. Γι’ αυτό
αρκετοί υποστηρίζουν ότι η λακωνικότητα είναι φιλοσοφία, αντίληψη, δηλαδή, ζωής.
ΙΣΤΟΡΙΚΗ ΑΝΑΦΟΡΑ
Τη χωρίς ωραιολογίες, σύντομη ομιλία καθιέρωσαν οι αρχαίοι Σπαρτιάτες και
ήταν άρρηκτα
συνυφασμένη με το γενικότερο τρόπο ζωής τους που υπήρξε λιτός, χωρίς
περιττά στοιχεία.
Άλλωστε, οι Σπαρτιάτες ως έμβλημα τους είχαν την πειθαρχία, αρετή η οποία
επεκτάθηκε και στον
τρόπο έκφρασης. Το μέτρο, όμως, ήταν χαρακτηριστικό γνώρισμα όλων των αρχαίων
Ελλήνων, και
στη ζωή και στην έκφραση, ενώ είναι γεγονός ότι γενικότερα η ελληνική γλώσσα
ήταν και είναι
1
από τις πιο πλούσιες, μεστές και ακριβές γλώσσες, με μια ξεχωριστή λέξη για κάθε
νοηματική
απόχρωση.
ΛΟΓΟΙ ΠΟΥ ΚΑΘΙΣΤΟΥΝ ΑΝΑΓΚΑΙΑ ΤΗ ΛΑΚΩΝΙΚΟΤΗΤΑ ΣΤΗΝ ΕΠΟΧΗ ΜΑΣ
Ο χαρακτήρας της σημερινής εποχής καθιστά αναγκαία τη λακωνικότητα.
 Οι κοινωνίες είναι ιδιαίτερα σύνθετες και πολύπλοκες.
 Γρήγοροι ρυθμοί εκτύλιξης των γεγονότων και των αλλαγών.
 Καταιγισμός των μηνυμάτων. Η γιγάντωση των εξωτερικών μηνυμάτων
εξαναγκάζει τον
άνθρωπο να απλοποιήσει τον λόγο του, να περιοριστεί στα ουσιώδη. Ο χρόνος
είναι
περιορισμένος και τα νοήματα πρέπει να κατανοούνται γρήγορα και οι
αποφάσεις να
λαμβάνονται ταχύτατα.
 Αύξηση του ανταγωνισμού και των απαιτήσεων.
 Βιομηχανοποιημένος τρόπος ζωής που επιβάλλει την εξειδίκευση. Η ανάπτυξη της
τεχνολογίας
και της επιστήμης οδήγησε στην αύξηση της ορολογίας, στην αλλοίωση της δομής
της γλώσσας
και στην τυποποίηση της σκέψης και της έκφρασης.
 Ο λόγος έχει περιοριστεί στα ουσιώδη, έχει συνθηματοποιηθεί. Η σκέψη
υποβαθμίστηκε, ενώ
παρατηρείται μια έλλειψη καλλιέργειας και κριτικής ικανότητας, μια έλλειψη
εσωτερικής
πνευματικής ζωής και αυτογνωσίας.
ΣΗΜΑΣΙΑ ΛΑΚΩΝΙΚΟΤΗΤΑΣ
 Αρχικά το «λακωνίζειν» συμβάλλει στην κατανόηση του λόγου. Το άτομο που
μπορεί να

έχει την ικανότητα να διακρίνει το θεμελιώδες και να το προβάλλει στο βραχύ λόγο. μέση και τέλος. Η λακωνική έκφραση απευθύνεται στη λογική. Ο πομπός συλλαμβάνει ολόπλευρα και κατανοεί σε βάθος τα μηνύματά του. την κρίση του δέκτη και τον οδηγεί σε νηφάλια αξιολόγηση των μηνυμάτων. ο μεστός και περιεκτικός λόγος. που γίνεται ευκολότερα κατανοητός και υποβάλλει σε αυστηρή θεώρηση του μηνύματος. τότε η ιδιόλεκτός μας αντανακλά και τον τρόπο με τον οποίο σκεπτόμαστε. σαφή και πλήρη γνώση του αντικειμένου. αναδεικνύοντας τη συγκροτημένη σκέψη του ομιλητή. την ακρίβεια έναντι της επιτήδευσης και τη βραχυλογία έναντι της περιττολογίας.εκφράζεται με μικρές φράσεις. Εφόσον γλώσσα και σκέψη είναι οι όψεις του ίδιου νομίσματος. προβάλλοντας την αρχή πως η λεκτική ένδυση μιας σκέψης πρέπει να αποβλέπει στην εύρεση και τη μετάδοση της αλήθειας. Με άλλα λόγια.  Η λακωνικότητα υποδηλώνει κατάρτιση.  Η λακωνική έκφραση προτάσσει την ορθοέπεια έναντι της καλλιέπειας. υποτιμά τη μορφή της διατύπωσης έναντι του περιεχομένου της. Ο λακωνικός άνθρωπος είναι λεπτολόγος και αγαπά την ουσία σε αντίθεση με τον φλύαρο που διακρίνεται για την επιπολαιότητά του. Αντίθετα ο πολυσχιδής και εκτεταμένος λόγος που βρίθει εντυπωσιακών σχημάτων και ρητορικών εκφράσεων. αρετές που σήμερα σπανίζουν. προβάλλοντας θετικές αντιπροτάσεις για θέματα κοινωνικού προβληματισμού. λοιπόν.  Επειδή όμως ο άνθρωπος είναι ον κοινωνικό. Προσδίδει εγκυρότητα και βαρύτητα στον λόγο. στον αποπροσανατολισμό. Η απλότητα. η οποία το βοηθά να αμφιβάλλει γόνιμα. δείχνουν άνθρωπο πνευματικά ώριμο και ανεπιτήδευτο σε όλες τις εκδηλώσεις της ζωής του. στο λόγο και η αποφυγή σχοινοτενούς λόγου χωρίς αρχή. αποσκοπεί στον εντυπωσιασμό. Με αυτό τον τρόπο αποτελεί εφαλτήριο για την καλλιέργεια της συνεργασίας και της αλληλεγγύης. Με αυτό τον τρόπο αναπτύσσεται η κριτική ικανότητα του τόμου.  Όταν ο τρόπος ομιλίας είναι απλός και μεστός. ενώ η απλότητα και η έλλειψη της υπερβολής και του περιττού χαρακτηρίζει όλες τις δραστηριότητές του. . στην παραπλάνηση και στη συγκάλυψη της αλήθειας. το ίδιο ώριμη και ουσιαστική είναι 2 η σκέψη. γιατί η ωφελιμιστική εποχή μας έχει εδραιώσει τον ανταγωνισμό και την ατομικιστική συμπεριφορά. διευκολύνει την επικοινωνία. γεγονός που αποδεικνύει την καθολική ικανότητα ανθρώπου καλλιεργημένου.

αλλά βρίσκεται κοντά στον λαό και τον καθοδηγεί. Ό. της εμπειρίας. πνευματικό. μετριάζει τον αμοραλισμό. Με αυτές τις ολιγόλογες. η λακωνικότητα συντελεί στην άμεση αφομοίωσή τους και προβάλλεται ως επιτακτικό αίτημα για να μην οδηγούνται τα άτομα στην πνευματική σύγχυση ούτε να μετατρέπονται σε φερέφωνα αλλά να γνωρίζουν την αλήθεια. το άτομο αρχίζει να φιλοσοφεί μέσα στην πολιτική κοινωνία και να διαμορφώνει γνώμες που προάγουν τον ατομικό.  Είναι το απόσταγμα της σοφίας. του αυτοελέγχου και της αυτοπειθαρχίας. ηθικό. πολιτικό και κοινωνικό βίο. την ακρίβεια και την αυτάρκεια του. ο λαϊκισμός που παρεμποδίζει τη λειτουργία του δημοκρατικού πολιτεύματος. Ιδιαίτερα όταν οι πολιτικοί χρησιμοποιούν λόγο όχι στομφώδη και φλύαρο αλλά καίριο και αποδεικτικό. προάγεται η διαδικασία του «ερωτάν και του αποκρίνεσθαι».  Σε μια εποχή που τα μηνύματα. τα ερεθίσματα. Με τη διευκόλυνση όμως της επικοινωνίας. τον οδηγεί μέσα από έναν ειλικρινή διάλογο με τον εαυτό του και τους άλλους στην κατάκτηση της αυτογνωσίας. Η . τότε αναβαθμίζεται ο ρόλος τους. Είναι μια κοσμοθεωρία που απαγκιστρώνει τον άνθρωπο από την αμετροέπεια. οι πληροφορίες είναι πολυάριθμα. Ο λακωνικός πνευματικός άνθρωπος δεν είναι αποστασιοποιημένος από το κοινωνικό σύνολο. της οξυδέρκειας. τον υλικό ευδαιμονισμό. της φαντασίας των ατόμων και λαών. κοφτερές και ξεκάθαρες φράσεις κατόρθωσε ο άνθρωπος να διατυπώσει μεγάλες αλήθειες που αναφέρονται είτε στη φυσική τάξη είτε στους νόμους της ζωής. στην περίπτωση που αυτή απουσιάζει. να συμμετέχει στον δημόσιο διάλογο και να παρεμβαίνει ουσιαστικά.  Ευεργετικές είναι οι συνέπειες της λακωνικότητας στο χώρο των Γραμμάτων και 3 των Τεχνών.  Η λακωνικότητα λειτουργεί ως αντιστάθμισμα στη διαβρωτική λειτουργία του σύγχρονου πολιτισμού. κερδίζοντας παράλληλα την εμπιστοσύνη των πολιτών. Έτσι προφυλάσσεται το δημοκρατικό πολίτευμα καθώς ο πολίτης μπορεί να παρακολουθεί τις εξελίξεις. Αποφεύγεται ο ξύλινος και γριφώδης λόγος. παροιμιών και κυριαρχεί με το βάθος. ΕΞ ΑΝΤΙΘΕΤΟΥ ΑΠΟΔΕΙΞΗ (ΤΙ ΣΥΝΕΠΑΓΕΤΑΙ Η ΦΛΥΑΡΙΑ ΚΑΙ Η ΑΠΕΡΑΝΤΟΛΟΓΙΑ) Η αξία της λακωνικότητας αποδεικνύεται καλύτερα. γνωμικών.τι η πείρα δίδαξε αποτυπώνεται με τη μορφή ρητών. Άρα. τον άκρατο καταναλωτισμό και τον εθίζει στο να ελέγχει την κατώτερη φύση και τα πάθη του.

η σημερινή συντόμευση του λόγου με τη χρήση αρκτικόλεξων διαφέρει από τη λακωνικότητα. εύληπτα και απρόσκοπτα. πρέπει να ασκηθεί από τη μικρή του ηλικία. οι λεπτές συναισθηματικές αποχρώσεις και οι σύνθετες 4 ιδέες. αφετέρου. Γι’ αυτό άλλωστε και το «λακωνίζειν» έχει ταυτιστεί με τη βιοθεωρία της . ΣΥΓΚΡΙΣΗ ΤΗΣ ΣΥΝΤΟΜΕΥΣΗΣ ΤΟΥ ΛΟΓΟΥ ΠΟΥ ΚΑΝΕΙ Ο ΣΥΓΧΡΟΝΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΜΕ ΤΗ ΧΡΗΣΗ ΑΡΚΤΙΚΟΛΕΞΩΝ ΜΕ ΤΗ ΛΑΚΩΝΙΚΟΤΗΤΑ. την επιλογή ενός ανεπιτήδευτου τρόπου ζωής. αοριστία. δεν μπορούν να αποδοθούν με επάρκεια από την βραχυλογική έκφραση. όμως. ρητορικά τεχνάσματα δεν προάγεται η επικοινωνία και η γόνιμη συνάντηση των ανθρώπων συνεπώς. που προσδιορίζουν την καταλληλότητά της. Ωστόσο η λακωνικότητα δεν είναι κατ’ ανάγκη αποδεικτικό στοιχείο πνευματικής ωριμότητας. αλλά να τον παραπλανήσει και να τον αποπροσανατολίσει από την αλήθεια. Για παράδειγμα. ο οποίος προσπαθεί με πομπώδεις εκφράσεις όχι να εξηγήσει και να πείσει το συνομιλητή του με λογικά επιχειρήματα.μακρηγορία είναι συχνά δείγμα ανθρώπου φλύαρου. επιτήδευση. Συνάμα. Τα αποτελέσματα λοιπόν της φλυαρίας είναι αρνητικά : βερμπαλισμός. Το είδος της πνευματικής λειτουργίας και οι συνθήκες της επικοινωνιακής περίστασης είναι. σύγχυση. Συμπέρασμα = Καμία διατύπωση δεν μπορεί να διεκδικήσει την απόλυτη καταλληλότητα σε όλες τις πνευματικές και επικοινωνιακές ανάγκες του ανθρώπου. αφενός. το έργο της διδασκαλίας. Αναμφίβολα. όχι το πόσο προσεγγίζει ή αποκλίνει από ένα ορισμένο πρότυπο λόγου. οπότε η επιφαινόμενη απλότητά της δεν είναι παρά αντικοινωνικότητα ή απλοϊκότητα και οι αποφθεγματικές διατυπώσεις της δεν περιέχουν τίποτα άλλο από κοινοτυπίες. της κριτικής. τελικά. απόρροια ενός κόσμου πολυπλοκότερου από τον αρχαίο. υλοποιείται αποτελεσματικότερα με τον αναλυτικό και όχι με το λακωνικό λόγο. Ομοίως. πλατειασμός. κενότητα. Μπορεί κάλλιστα να οφείλεται και σε λόγους εσωστρέφειας και πνευματικής ένδειας. υποβαθμίζεται όχι μόνον η ποιότητα της επικοινωνίας αλλά και η ποιότητα της ζωής. Η διαφορά τους έγκειται στο ότι ο λακωνικός λόγος στοχεύει στην ακριβολογία και στην επιγραμματικότητα. Άσκηση που προϋποθέτει. Με τέτοιου είδους. προσκόμματα όλα της γνήσιας επικοινωνίας. κατάλληλη γλωσσική διδασκαλία και. δεν είναι πάντα ικανή να ανταποκριθεί σε όλους τις επικοινωνιακές ανάγκες και να εξυπηρετήσει όλους τους επικοινωνιακούς σκοπούς. ώστε η επικοινωνιακή διαδικασία να τελειώνει σύντομα. ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΜΥΗΘΕΙ ΤΟ ΑΤΟΜΟ ΣΤΗ ΛΑΚΩΝΙΚΟΤΗΤΑ Για να μπορεί το άτομο να λέει σημαντικά πράγματα με απλό τρόπο.

.λπ. Η σημερινή λοιπόν συντόμευση του λόγου είναι αποτέλεσμα της χρησιμοθηρικής αντίληψης για τη ζωή. ΑΡΚΤΙΚΟΛΕΞΑ Αίτια εκτεταμένης χρήσης αρκτικόλεξων: • Η εποχή μας είναι μια εποχή καταιγισμού πληροφοριών και έχουμε γι’ αυτό μια αυξημένη γλωσσική επικοινωνία. • Η γλώσσα των ΜΜΕ στην οποία κυριαρχεί η συνθηματολογία συμβάλλει στην επικράτηση αρκτικόλεξων. έχοντας αλλότριους στόχους από αυτούς της λακωνικότητας. • Η εκτενής χρήση Η/Υ και διαδικτύου οδηγεί στη συχνή κωδικοποίηση της γλώσσας και τη χρήση συντομογραφιών. Σκοπεύει στην εξοικονόμηση χρόνου και όχι στην απρόσκοπτη επικοινωνία. χρόνου.αυτάρκειας. Έχοντας λοιπόν ο άνθρωπος αυτές τις προτεραιότητες διεκπεραιώνει τις επικοινωνιακές του εκδηλώσεις με άναρθρες κραυγές και φυλακίζει την ψυχή του. Επίσης επειδή ο άνθρωπος της εποχής μας δε θεωρεί το συνάνθρωπο συνοδοιπόρο αλλά αντίπαλο. του ουσιώδους και του φυσικού. • Τα αρκτικόλεξα συντομεύουν και πυκνώνουν το λόγο γι’ αυτό και χρησιμοποιούνται τόσο εκτεταμένα. του απέριττου. οργανώσεις. • Οι πολιτικοί ηγέτες χρησιμοποιούν συχνά «ξύλινο» λόγο με συνθηματολογία. του λιτού . • Σύμπλεγμα κατωτερότητας . είναι απλώς ήχοι με αναγνωρίσιμο νόημα κι αυτό . εφόσον μέσω αυτών προωθούνται γρηγορότερα οι συζητήσεις συνεννοήσεις των μελών κ.λπ. • Σήμερα λόγω της συνθετότητας της κοινωνίας δημιουργούνται συνεχώς νέοι οργανισμοί. στην καλύτερη λειτουργία των οποίων συντελεί η χρήση συντομογραφιών. 5 • Στην ανταγωνιστική και άκρως απαιτητική εποχή και κοινωνία μας χρειάζεται να προβούμε σε εξοικονόμηση χώρου. γιατί πιστεύει ότι η επικοινωνία με το διπλανό του αφαιρεί πολύτιμο χρόνο από την πραγμάτωση των στόχων. ενώσεις κ.μιμητισμός. • Η επέκταση της γραφειοκρατίας ιδίως στην Ελλάδα καθιστά απαραίτητα τα αρκτικόλεξα. δύναμης και η εκτεταμένη χρήση αρκτικόλεξων βοηθά σ’ αυτό. σπασμωδικά. στοιχεία που αποτελούν πρόσφορο έδαφος και για την εκτενή χρήση αρκτικόλεξων. σωματεία. Ο σύγχρονος όμως άνθρωπος ακρωτηριάζει το λόγο του. Επιπτώσεις εκτεταμένης χρήσης αρκτικόλεξων: • Τα αρκτικόλεξα δεν είναι λέξεις ούτε φράσεις. σύλλογοι. η συμβατική επικοινωνία με τα αρκτικόλεξα τον ικανοποιεί και τον καλύπτει. συνθηματικά.ξενομανία . καθώς εκφράζεται μηχανικά.

6 . • Με αυτό τον τρόπο επίσης ενισχύεται και η απομάκρυνση των ανθρώπων. αφού η γλώσσα είναι άμεσα συνδεδεμένη με αυτήν. αφού οι λέξεις περνούν σε μια μορφή ακλισίας κι αυτό οδηγεί τη γλώσσα σε πλήρη διάβρωση. αφού γλώσσα και σκέψη βρίσκονται σε διαλεκτική σχέση μεταξύ τους. • Κίνδυνος για την ίδια την εθνική μας φυσιογνωμία γενικότερα. • Η συσσώρευση – κατάχρηση τέτοιων συντομογραφιών οδηγεί τη γλώσσα σε τυποποίηση και συνθηματοποίηση. • Η εκτεταμένη χρήση συντομογραφιών δεν επιφέρει μόνο συρρίκνωση της γλώσσας αλλά και πνευματική συρρίκνωση. Έτσι η γλώσσα από αξία πνευματική γίνεται γλώσσα μηχανής προκάτ.αλλοιώνει τη γλώσσα. εφόσoν δεν υφίσταται ολοκληρωμένος διάλογος. • Η αλλοίωση της γλώσσας δεν είναι μόνο αισθητική αλλά και ουσιαστική.