P. 1
Avrupa.doc

Avrupa.doc

|Views: 5|Likes:
Published by syler4d

More info:

Published by: syler4d on Apr 07, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as DOC, PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/31/2014

pdf

text

original

Avrupa’nın Genel Durumu

• • •

Avrupa devletlerinde yönetim şekli olarak kralların hakim oldukları “mutlak monarşi” vardı. Coğrafi keşiflerle güçlenen “İngiltere, Fransa, İspanya,Hollanda, Portekiz” yeni ticaret yolları arama ve bu yolları aktifleştirme yarışındaydı. Sömürgecilik yarışı bazen savaşlara neden oluyordu. “Otuz yıl savaşları(Mezhep Savaşları)”

Asya’nın Genel Durumu
• •

Rusya Asya’daki güçlü devlet konumundadır Altın Orda Devleti’nden geriye kalan Türk devlet ve hanlıkları bölgedeki Türk Nufuzu’nu yaşatmıştır

Osmanlı Devleti’nin Genel Durumu
• •

Çok geniş bir alana yayılmasına rağmen bazı iç ve dış karışıklıklar yaşanmaktaydı Merkezi otorite boşluğu vardı

ü Merkezi otorite boşluğunun nedenleri:
• • •

Ekber ve erşed sistemi Şehzadelerin sancağa çıkmaması, hayatlarını Topkapı Sarayı’nda geçirmeye başlamaları Saray kadınalrının ve bazı devlet yetkililerinin devlet işlerine karışmaları

Osmanlı-Avusturya iliskileri

Osmanlı Ordusu 1596’da Haçova Meydan Muharebesini kazandı.1606 yılına kadar süren savaş sonunda Zitvatorok Antlaşması imzalandı antlaşmaya göre: o Egri, Kanije ve Estergon Kaleleri Osmanlı’ya bırakılacaktı o Avusturya Osmanlı Devleti’ne savaş tazminatı ödeyecekti o Avusturya arsidükü bundan böyle Osmanlı padişahına eşit sayılacaktı ve kendisine cesar(imparator) denenecekti

ü NOT:Diplomatik başarısızlığın nedeni içerideki celali ayaklanmaları dışarıda ise İran savaşları ile uğraşılmasıdır Osmanlı-iran iliskileri
• •

Osmanlı Devleti’nin İran ve Avusturya ile yaptığı savaşlar askeri yapının ve ekonomik düzenin bozulmasına neden olmuştur Kasr-ı Şirin Antlaşması imzalanmıştır İSYANLAR

ü 4. istekleri yerine getirildikten sonra isyan bastırılmıştır. Listedekilerin idamıyla isyan sona erdi.İsyanların genel nedenleri: ü Merkezi otorite boşluğu • • • • Ekber ve erşed sistemi Yönetimde saray adamlarının vevalide sultanlarının etkili olması Rüşvet ve adam kayırmanın artması Yeniçeri ocağının bozulması ü Ekonominin bozulması • • • • • Halktan ağır vergiler alınması ve köylünün toprağını terk etmesi Savaşların uzun sürmesi ve masraflarının artması Ordunun bozulması Tımar sisteminin bozulması(ekonomik bozulmanın en temel sebebidir) Tarımsal üretimin azalması İsatanbul Ayaklanmaları • • • Genellikle yeniçeriler ve sipahiler çıakrtmıştır Maaşlarının düşük ayarlı paralarla ödenmesi veya zamanında verilmemesinden isyanlar çıkmıştır Bazı yöneticelerin yeniçerileri kışkırtması da neden olmuştur ü 3. Murat isyanları • Yeniçeriler ve kapıkulu askerleri cülus bahşişi alamadıkları gerekçesiyle isyan ettiler. Bu olaya vaka-i vakvakiye(çınar vakası) denildi ü SONUÇ:İstanbul ayaklanmaları sonunda güçlerini arttıran yeniçeriler başkentte asayiş ve güvenlik ortamının bozulmasına ve devlet otoritesinin bozulmasına neden oldular Celali Ayaklanmaları(taşra ayaklanmaları) . Mehmet isyanları • Kapıkulu askerleri ayarı düşük aylık verilmesiyle ayaklanarak padişaha bir idam listesi verdiler. ü 4. Murat İsyanları • Yeniçeriler ve kapıkulu askerleri maaşlarının düşük ayar paradan ödeneceğini duyunca defterdarın öldürülmesini istediler istekleri yerine getirilerek isyan bastırıldı.

Zengin topraklar yıkılırken üretim azaldı. Yüzyıl Islahatları 2. Erzurum Valisi Abaza Mehmet Paşa ve Sivas Valisi Vardar Ali Paşa ü Sonuç: Eyalet isyanları celali ve İstanbul isyanları kadar uğraştırmasa da zorlukla bastırılmıştır. rüşvet ve kötü yönetim devletin bu durumunun nedenidir. vergileri düzenli toplayamayan Osmanlı ekonomisi gelir kaybetti ve zayıfladı. Devlet isyancılara karşı taviz vermek zorunda kalmıştır Avrupa’nın Gelişimine Seyirci Kalan Osmanlı • • Bu dönemdeki en büyük rekabet coğrafi keşiflerle başlayan sömürge elde etme mücadelesidir Avrupa devletlerinin bu yeni açılım çalışmaları karşısında Osmanlı Devleti etkisiz kalmıştı devlet iç çalkantılar ve dış savaşlar nedeniyle yeni gelişmelerle ilgilenemiyor ve gelişmelerde aktif rol alamıyordu. Bu insanlarla uğraşmak Avusturya ve İranla yapılan savaşlarda devleti zora soktu Eyalet Ayaklanmaları • • Merkezi otoritenin zayıflaması sonucunda merkezden uzak olan yerlerde olan isyanlardır Lübnan valisi Fahrettin.• • Yavuz Sultan Selim zamanında Bozoklu Celal adında bir sipahinin çıkardığı isyan Anadolu isyanlarının isim babası olmuştur İran ve Avusturya ile yapılan seferlerin giderlerini karşılak için halktan alınan vergilerin ağırlaştırılması ve iltizam sistemiyle mültezimlerin kanunlara aykırı ve adaletsiz vergi toplaması isyanların nedeni olmuştur ü SONUÇ:Anadolu’da huzur ve güven ortamı kalmazken binlerce insan hayatını kaybetti. Merkantilizm • Hammadde alıp dışarıya ürün satmak 17. Padişahın yetkilerini ve otoritesini arttırıp şeyhülislam ve ilmiye sınıfının yetkilerini sınırlandırmıştır Başkenti İstanbul’dan Anadolu’ya taşımayı düşünmüştür Yeniçeri ocağını kaldırmayı düşünmüştür . Osman Dönemi ve Islahatları • • • • • Islahat hareketlerine girişen ilk padişahtır Genç Osman’a göre adam kayırmalar. Bu ilgisizlik Osmanlı Devleti ekonomisini çok olumsuz etkiledi.

barış zamanı işsizlerdi. devletin paralı askerleridir. Yönetime etki edenleri başta annesi olmak üzere engellemiştir Yeniçerilerin sayısını azaltarak zorbaları öldürmüştür.4. Koçi Bey’in raporlarına göre hak etmeyenlerden dirliklerini geri almıştır. Sekban adı verilen paralı askeri birlikler ortaya çıkmıştır Sekban:Sipahi sisteminin bozulmasıyla. Sekbanlar savaş zamanı asker. Yüzyılda Avrupa’da Siyasi Durum . bu nedenle gerekli vergi toplanamamıştır Devlet ağır vergiler koymuştur Ağır vergileri ödeyemeyen köylüler topraklarını terk etti İşsizlik ve iç göç gibi sorunlar çıkmıştır Askeri yapıda bozulmalar olmuştur. Murat dönemi siyasi olaylar ve ıslahatlar • • • • • Devletin durumunu öğrenmek amacıyla Koçi Bey ve Katip Çelebi’ye rapor hazırlatmıştır. Bu sistemle mültezimler halktan zorla vergi aldığı için halk toprağı terk ediyordu 17. İçki ve tütün yasağı ve sokağa çıkma yasağı getirmiştir ü Kasr-ı Şirin Antlaşması ü Bağdat Osmanlı’ya Revan ve Azerbaycan İran’a verildi ü Zağros Dağları iki ülke arasında sınır oldu ÖNEMİ:Kasr-ı Şirin Antlaşması bugünkü Türkiye-İran sınırını büyük ölçüde etkilemiştir Tımar Sisteminin Bozulması Nedenler: • • Tımarların hak edene verilmeyip rüşvet karşılığı verilmesi Merkezi otoritenin zayıflığı Sonuçlar: • • • • • • Üretim azalmıştır. iltizam ve mukataa • • İltizam:Devletin topraklardan alacağı vergiyi peşin paraya satmasına denir. Bu sistemi uygulayana mültezim bu sistemin uygulandığı topraklara mukataa denir İltizam sistemi Fatih Sultan Mehmet zamanında tımar dışında kalan toprak vergilerini toplamak için kullanılıyordu.

İspanya güç kaybetmiştir “”Otuz yıl savaşlarında Fransa savaşı kazandığı için İngiltere savaşa katılmadığı için kârlı çıkmıştır”” 17. İsveç. Danimarka. Rusya. İmparatorun bu tutumu Avrupalı devletlerin tepkisine neden oldu. çalışmalarını “İki kainatın Sistemi Üzerine Konuşmalar” isimli eserinde toplamıştır ü Bacon • • İngiliz filozof ve devlet adamıdır Deney ve gözlemi ön plana çıkaran bir düşünceyi savunmuştur ü Kepler . İsveç. Krgi İspanya ile birlik olup diğer devletlere savaş açtı. Hollanda ile yapılan savaşları krgi kaybetti. Savaşın sonunda Vestfalya Antlaşması imzalandı. Hollanda. İsviçre gücünü arttırdı Kutsal Roma-German İmparatorluğu.Lehistan. İngiltere. Yüzyılda Avrupa’da Bilim ve Teknik Alandaki Gelişmeler • • • Aydınlanma çağı yaşanmaktaydı Avrupa’daki skolâstik düşüncenin yerine özgür düşünce yayıldı Bilimsel çalışmaların daha rahat yapılabilmesi için bilimsel akademiler açıldı Bilim insanları ü Kopernicus • • • Polonyalı astronom matematikçi Dünyanın ve gezegenlerin Güneş etrafında döndüğünü açıklamıştır Rahiptir ü Galileo • • Modern fiziğin ve teleskopik astronominin kurucularındandır Teleskopu icat etti.• Aydınlanma çağı yaşayan Avrupalı devletlerde sömürgecilik yarışından kaynaklı din merkezli savaşlar yaşanmaktaydı Otuzyıl Savaşları(mezhep savaşları) • • Kutsal Roma Germen İmparatorluğu (krgi) içerisindeki Katolik ve Protestan prenslerinin mücadelesinde imparator Protestanların tarafını tuttu. Fransa. Savaş Sonucunda: • • • Fransa.

mateatikçi ve astronomdur Yer çekimi kanununu buldu Yapılan bu çalışmalar nedeniyle bu dönem akıl çağı olarak nitelendirilmiştir. Nedenleri araştırılmadan sorunlara çözüm arandığı için kalıcı çözümler bulunamamıştır Avrupa’daki gelişmeler takip edilememiştir Yapılan ıslahatlar daha çok askeri alanda yapılmıştır Islahatlara saray kadınları. 17.devlet adamları ve ulema engel olmaya çalışmıştır . yeniçeriler. Yüzyıl ıslahatlarının Genel Özellikleri • • • • • Kişilere bağlı kalmıştır. fizikçi ve düşünürdür Üçgenin iç açılarının 180o ettiğini bulmuştur Hesap makinesini icat etmiştir ü Newton • • İngiliz fizikçi. devamlılık olmadığı için sonuca ulaşılamamıştır.• • Alman gökbilimci. Bu çalışmalar sanayi inkılabına zemin hazırlamıştır 4.F Ahmet Paşa göreve getirilmiştir. Mehmet Dönemi • Güvendiği devlet adamlarına görev vermiştir ü Tarhuncu Ahmet Paşa • • Çoğunlukla maliye alanında ıslahatlar yapmıştır Has ve zeamet gelirlerini doğrudan hazineye aktardı ü Köprülü Mehmet Paşa • • Orduyu disiplin altına aldı Islahatlarında başarılı oldu ü Köprülü Fazıl Ahmet Paşa • Köprülü Mehmet Paşa’nın ölümünden sonra oğlu K.fizikçi ve matematikçidir Rudolf’un cetvelleri adlı kitabında gezegenlerin temel tablolarını yayınladı ü Pascal • • • Fransız matematikçi.

ıslahatların halk tarafından benimsenmesine engel olmuştur. Ancak Venedikliler bunu kabullenememiştir. Mehmet sefere çıktı ve bazı Leh kalelerini alması sonucu Lehistan’ın isteği üzerine Bucaş Antlaşma’sı imzalandı. Bu nedenle Osmanlı Girit’i kuşattı Kuşama 24 yıl sürdü Osmanlı Girit yarımadasını almasına rağmen Osmanlı maliyesini ve donanmasını olumsuz etkiledi Osmanlı-Avusturya İlişkileri • Zitvatorok Antlaşması ile sağlanan barış ortamı Avusturya’nın Erdel Beyliği’ne saldırmasıyla yeniden bozuldu ve Uyvar Kalesinin alınmasıyla Vasvar Antlaşması imzalanmıştır: ü Vasvar antlaşması: ü Uyvar ve Neograg kaleleri Osmanlı’ya bırakıldı ü Avusturya Osmanlı Devleti’ne savaş tazminatı verecekti ü Erdel Osmanlı Devleti’ne bırakılacaktı ü ÖNEMİ:Vasvar Antlaşması Osmanlı Devleti’nin Avusturya’ya karşı yaptığı son kazançlı antlaşmadır Osmanlı-Lehistan İlişkileri • Lehistan’ın Ukrayna Kazaklarına saldırması sonucu 4. Osmanlı-Venedik İlişkileri • • • • Osmanlı Akdeniz adalarını alarak akdenizde üstünlüğünü sağlamıştır. Ancak bu yol. ü Bucaş antlaşması: ü Podolya Osmanlı’ya bırakılacaktı ü Ukrayna Osmanlı egemenliğindeki kazaklara bırakılacakt ü Lehistan yılda 200 bin altın vergi verecekti (leyh diyet meclisi kabul etmedi) . Girit adasındaki Venedikliler her fırsatta Osmanlı’nın ticaret yapan yada hacı taşıyan gemilerine saldırıyorlardı ve Girit Akdeniz hakimiyeti için çok stratejik bir noktaydı.• Baskı ve şiddet yoluyla devlet otoritesi sağlanmak istenmiştir.

Osmanlı’nın kuşatması sırasında Kırım hanına Leh kuvvetlerinin Tuna Nehri’ni geçmesini engelleme görevi verilmişti ancak Kırım hanının başarısız olması Osmanlı Ordusu’nun kale ile Haçlı Ordusu ateşi arasında kalmasına neden oldu. Avusturya. Dalmaçya kıyıları ve Ayamara Adası Venedik’e verildi ü Podolya ve Ukrayna Lehistan’a verildi ü Temeşvar ili ve Banat Yaylası hariç bütün Macaristan ve Erdel Avusturya’ya verildi ü Bu antlaşma 25 yıl sürecekti ü Antlaşma Avusturya kefilliği altında olacaktı . Bu kuşatma sırasında Avusturya imparatoru Avrupalı devletlerden yardım istemiştir. İki ay süren kuşatma sonunda Osmanlı ağır bir yenilgi aldı Merzifonlu Kara Mustafa Paşa yenilginin bedelini hayatıyla ödedi Haçlı zihniyeti yeniden doğdu Kutsal İttifak • • • • • 2. Papa’nın çağrısıyla “Haçlı Ordusu” toplanmıştır ve yardım etmiştir. Viyana Kusatması • • • • Merzifonlu Kara Mustafa Paşa Rusya kuşatmasından dönerken Macar kralının yardım istemesi üzerine padişahın izni olmadan Viyana’yı kuşatmıştır. Çehrin kalesini alarak Bahçesaray (çehrin) Antlaşması’nı imzalamıştır ÖNEMİ:Ruslarla yapılan ilk antlaşmadır 2. Lehistan. ü Karlofça Antlaşması ü Mora yarımadası. Bir araya gelen bu devletlere Kutsal İttifak denir. Venedik ve Rusya Osmanlı Devleti Kutsal İttifak ile 16 yıl boyunca savaşmıştır.ü ÖNEMİ: Bucaş Antlaşması Osmanlı Devleti’nin batıda toprak kazandığı son antlaşmadır Osmanlı-Rusya İlişkileri • Ruslar Osmanlı himayesindeki Özi Kazaklarına saldırınca Merzifonlu Kara Mustafa Paşa sefere çıktı. Malta. Viyana kuşatmasındaki galibiyet Avrupalıları gaza getirmiştir Papa Osmanlı’nın bu kötü durumunu değerlendirmek (avrupadan tamamen atmak için) Avrupalı Devletlere birlik çağrısında bulundu. Arada bazı başarılar alsada en sonunda Karlofça Antlaşmasını imzalamak zorunda kalmıştır.

Bu antlaşmaya göre: ü Azak kalesi Ruslar’a verilecekti ü Rusya İstanbul’da sürekli bir elçi bulundurabilecekti ü ÖNEMİ:Rusların sıcak denize inme hayalinin ilk adımı atıldı ü Karlofça antlaşmasını tamamlar niteliktedir .ü ÖNEMİ:Osmanlı’nın batıda bu kadar büyük toprak kaybettiği ilk antlaşmadır ü Avrupa Osmanlı’ya karşı savunmadan saldırıya geçti ü Türklerin Avrupa ilerleyişi durdu ve geri çekiliş başladı ü İstanbul Antlaşması ü Rus delegesinin imza yetkisi olmadığı için Karlofça Antlaşmasını imzalayamadı.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->