ATS - Các bạn trẻ, dễ hay khó?

Chủ nhật, 06 Tháng 12 2009 09:37 TS.Nguyễn Tiến Dũng; ThS. Đinh Văn Hiến

Bài viết khái quát vấn đề thiết kế chế tạo tủ ATS của các bạn trẻ, để đưa ra câu trả lời giải đáp thắc mắc của các bạn về độ tin cậy sản phẩm của mình được sử dụng trong thực tế.

Đôi nét về các tủ ATS hiện nay do các sư trẻ tích hợp: Hiện nay, nhu cầu sử dụng máy phát điện công suất dưới 1000kVA cho các trạm viễn thông, cho các nhà hàng-khách sạn, trụ sở công ty,… là tương đối lớn. Chính đây là điều kiện để các kỹ sư trẻ dễ dàng có thể ứng dụng công nghệ cao trong việc thiết kế-chế tạo hệ thống tự động chuyển đổi nguồn điện. Trên thực tế, người viết bài này đã tiếp xúc rất nhiều các tủ ATS với ứng dụng PLC, LÔ GÔ, … là sản phẩm của các kỹ sư trẻ ngành điện-tự động hóa. Tuy nhiên, sau một thời gian hầu hết các bạn đều thấy sản phẩm của mình bộc lộ nhiều nhược điểm mà khách hàng không thể chấp nhận được. Trong đó, chủ yếu là xảy ra hiện tượng: Không khởi động được máy phát khi điện lưới mất; - Không TEST được quá trình khởi động máy phát để kiểm tra chất lượng dự phòng của máy phát điện khi điện lưới đang cung cấp nguồn cho tải qua tủ ATS. Muốn kiểm tra, vẫn phải cắt nguồn điện lưới; - Không khởi động được máy phát khi chất lượng điện lưới kém như mất pha chẳng hạn; - Tuổi thọ các khí cụ điện công suất rất thấp, đặc biệt thường cháy cuộn hút khi dùng contactor, mà nguyên nhân không phải do quá áp. Vậy thì, phải chăng sản phẩm của các bạn trẻ chưa hoàn thiện? Qua khảo sát và thực tế tiếp xúc với các kỹ sư trẻ, người viết bài này thấy rằng: Căn nguyên của vấn đề là các kỹ sư trẻ ngành

Sau khi nạp lại ắc quy bằng bộ nạp ngoài thì khởi động được và sau 10 ngày lại xảy ra hiện tượng không khởi động được máy phát. hoặc chế độ “AUTO” với máy phát có màn hình giám sát và các phím điều khiển. 2. Tự động cắt mạch động lực của nguồn điện lưới và khởi động máy phát điện khi nguồn điện lưới bị lỗi (có thể là mất điện 1pha. đảo pha. người viết bài nhận thấy cần phải bổ sung một tủ ATS (tạm gọi là tủ ATS thứ cấp) kết hợp với tủ ATS đồng bộ với máy phát đã có và đã thực hiện được việc loại bỏ các hiện tượng trên (trong một dịp khác. Cũng cần phải nói thêm để các kỹ sư trẻ ngành điện-tự động hóa của chúng ta thấy vấn đề tích hợp ATS “Dễ” hay “Khó”. . luôn xảy ra hiện tượng: .điện-tự động hóa chưa nghiên cứu kỹ về đối tượng điều khiển của tủ ATS. song sau khi thay bộ nạp ắc quy có công suất lớn hơn (đã tính chọn) thì dẫn đến hiện tượng tuổi thọ ắc quy giảm rõ rệt do luôn có hiện tượng “sôi” trong ắc quy khi người vận hành đưa cần gạt (đóng-cắt nguồn ắc quy”) về vị trí OFF. 3 pha.Dừng máy phát và cấp điện từ lưới điện cho tải khi có điện lưới trở lại. 4.Không khởi động được máy phát khi điện lưới mất. Chuyện là thế này: Sau một thời gian sử dụng máy phát điện (do Hãng Denyo -Nhật Bản chế tạo) và tủ ATS được tích hợp trong nước. nếu khởi động lần thứ nhất không được thì sau một khoảng thời gian thì xuất xung khởi động tiếp theo và tối đa nên chỉ là 3 xung khởi động. . Thời gian khởi động không được quá dài. 2 pha. . lệnh pha quá cho phép). Sau kiểm tra. Với cách đặt vấn đề này. mà chỉ hiểu một cách đơn giản là: tích hợp tủ ATS sao cho đáp ứng: . người viết bài này sẽ giới thiệu nguyên lý hoạt động của tủ ATS thứ cấp này). TEST được quá trình khởi động máy phát điện khi điện lưới vẫn đang cung cấp điện cho tải qua tủ ATS. Từ khi chính thức hoạt động đến 5/2009. cắt mạch động lực của nguồn điện máy phát và đóng mạch động lực của nguồn điện lưới để cấp điện cho tải khi nguồn điện lưới có trở lại và đảm bảo chất lượng. Có thể là công tắc xoay hoặc phím ấn để chọn chế độ làm việc.“Dễ” suy ra rằng: có hiện tượng ắc quy phóng điện do phải đặt máy phát điện ở chế độ “RUN” với máy phát điện dùng khóa điện kiểu cơ khí. 3. mà trước đó (khoảng 10 ngày) thì khởi động được. thoạt đầu tưởng là ổn. mà hai trường hợp tiêu biểu là áp suất dầu bôi trơn thấp hơn và nhiệt độ nước làm mát cao hơn cho phép. Trên cơ sở các yêu cầu đó. mà tích hợp thiết bị điều khiển. Tự động dừng máy phát. cách nhau một khoảng thời gian đủ để ắc quy tự phục hồi dung lượng. Phải xuất được các xung điều khiển quá trình khởi động có độ rộng xung phù hợp. nghiên cứu ATS và máy phát điện tại cơ sở này. Các yêu cầu kỹ thuật thiết bị điều khiển ATS chất lượng cao phải có 1. phải tìm hiểu kỹ đối tượng điều khiển của ATS (đặc biệt là máy phát điện) để đưa ra đúng và đủ các yêu cầu kỹ thuật mà tủ ATS phải đáp ứng. Ngân hàng Công thương Việt Nam quyết định chuyển sang dùng máy phát và tủ ATS đồng bộ do Hãng Denyo-Nhật Bản cung cấp để trang bị nguồn điện dự phòng cho cơ sở mới của đơn vị tại Khu Công nghệ cao Láng-Hòa Lạc từ cuối năm 2008. Đảm bảo có hai chế độ làm việc là “AUTO” và “MAN”.Khởi động máy phát điện và cấp điện từ máy phát cho tải khi điện lưới mất. Tự động đóng mạch động lực của nguồn điện máy phát cấp điện cho tải khi máy phát chạy ổn định. 5. 7. 6. Vậy bản chất vấn đề là ở chỗ. Tự động dừng máy phát điện khi máy phát điện có sự cố. Nên“đương nhiên” là thay bộ nạp ắc quy có công suất lớn hơn là “được”.

Đây là 8 yêu cầu kỹ thuật cơ bản cần phải có.Khoảng thời gian cắt mạch động lực điện máy phát. Về mặt định lượng. kể từ thời điểm điện lưới có trở lại: 50ms 100ms. 10. kể từ thời điểm điện lưới bị lỗi: 50ms -100ms. đặc biệt khi máy phát là nguồn điện dự phòng chất lượng cao có tải là nhiều động cơ điện đòi hỏi khi mất điện lưới thì phải cấp điện máy phát trong khoảng thời gian mà tốc độ động cơ vẫn còn đạt trên 30% tốc độ định mức. . một số yêu cầu kỹ thuật chất lượng cao trên được lượng hóa như sau: Cho khí cụ điện chuyển mạch động lực: . Hiển thị bằng đèn hay số (thập phân) điện áp lưới và điện áp máy phát (có thể là 1 pha hay cả 3 pha. thường với điện máy phát là 1 pha và điện lưới là 3 pha). Để giải quyết tốt 8 yêu cầu trên với tính tác động nhanh. tin cậy (đặc biệt cho yêu cầu 7). Với việc sử dụng chuyển mạch nguồn bán dẫn thì khoảng thời gian nói trên được rút ngắn và tủ ATS hoạt động êm ái hơn so với dùng contactor thông thường.Khoảng thời gian cắt mạch động lực điện lưới. Cảnh báo áp lực dầu bôi trơn thấp hơn và nhiệt độ nước làm mát cao hơn cho phép của động cơ dẫn động máy phát điện.Khoảng thời gian chuyển nguồn (từ điện lưới sang điện máy phát và ngược lại): 180ms-250ms. 11. 8 yêu cầu này phải được thực hiện nhanh. Bộ nạp ắc quy phải đảm bảo duy trì trạng thái ắc quy đã được nạp đầy bằng tự động duy trì dòng nạp nhỏ và đáp ứng các chỉ tiêu khác cho đặc thù máy phát điện.8. Khoảng thời gian phục hồi điện: 60ms-110ms. Khoảng thời gian trên phụ thuộc vào khí cụ điện chuyển mạch động lực là contactor thông thường hay bán dẫn. thì không gì hơn là ứng dụng công nghệ kỹ thuật số. Ngoài ra còn cần phải có các yếu cầu về giám sát. đó là: 9. . . Điều này rất hữu ích cho cả hệ thống tải và máy phát. Báo lỗi khởi động sau 3 lần khởi động không được.

cài đặt để LÔ GÔ hay PLC xuất các tín hiệu điều khiển mình mong muốn đến các khí cụ điện lực thuộc chuyển mạch nguồn động lực và hệ thống điều khiển khởi động/dừng máy phát điện.Chất lượng điện áp nạp: gợn sóng thấp.Hệ thống điều khiển kiểu cơ khí: việc thao tác điều khiển quá trình khởi động/dừng và giám sát các thông số kỹ thuật khi động cơ hoạt động được thực hiện qua khóa điện thường có 4 vị trí (là PREHEAT.Số xung khởi động máy phát điện: 3.000 lần. nhiệt độ nước làm mát.Úng dụng công nghệ (sử dụng LÔ GÔ. STOP.Thời gian chờ giữa hai lần khởi động (nếu lần khởi động kề trước không được): 10s-13s. các bạn kỹ sư trẻ ngành điện -tự động hóa hoàn toàn có thể: .Có hai chế độ nạp tự động và cưỡng bức. Như vậy: . Tựu trung. Để đáp ứng điều kiện này.Xây dựng cấu hình. .Tốc độ điều khiển: 8 bit Microcontroller. Bảo vệ quá trình khởi động. hệ thống điều khiển quá trình khởi động/dừng động cơ đốt trong (thường với máy phát 3 pha là động cơ diezel) là đối tượng cần điều khiển của tủ ATS. Với các yêu cầu kỹ thuật cụ thể nêu trên.Thời gian chuyển nguồn điện máy phát (cho 1 lần khởi động được): 4-6s.Tự động giới hạn dòng nạp khi khởi động động cơ. lập trình. với chức năng nạp bình chết. như đã nêu) sẽ bộc những hiện tượng đã nêu ở phần đầu bài viết này.Điện áp nạp 12VDC hay 24VDC với dòng nạp liên tục điều chỉnh được và tự động duy trì phù hợp với dung lượng cụ thể của ắc quy. .Thời gian chạy máy phát không tải: 120s-150s. Nhưng có nhược điểm là kết nối với tủ ATS (chưa hoàn thiện. .…) kỹ thuật số. Vài đặc điểm về hệ thống điều khiển động cơ dẫn động máy phát điện Cùng với nguồn điện lưới.Trang bị chấu đầu ra. . phải ứng dụng công nghệ điện tử-nạp chuyển mạch. Nạp được cân bằng và nổi. nhiệt độ nước. Vì vậy. hệ thống điều khiển quá trình khởi động/dừng động cơ dẫn động máy phát có thể chia thành 2 loại ( theo loại phần tử điều khiển trên panel điều khiển máy phát) .… Hệ thống điều khiển kiểu này có ưu điểm (rất phù hợp với điều kiện Việt Nam) là hoạt động tin cậy. RUN. Độ rộng xung khởi động: 5-8s. dòng nạp/phóng của ắc quy. Cho thiết bị nạp ắc quy: .Số lần chuyển đổi (đóng/cắt): đạt trên 10. .… và các đèn cảnh báo áp lực dầu. Tốc độ báo lỗi: 2s-3s.Thời gian chuyển nguồn điện lưới: 1s-3s. dễ quan sát. .Tự động ngắt điện khi điện áp ắc quy thấp hay không có điện áp đối ứng đủ lớn ở nguồn ra DC. . PLC. . Bảo vệ chống đảo cực.Cho thiết bị điều khiển: .… để tự lắp một thiết bị điều khiển tủ ATS. . . lựa chọn linh kiện. . . việc hiểu sâu sắc nguyên tắc điều khiển cùng sơ đồ mạch điều khiển của từng loại động cơ là điều cần thiết đối với các bạn trẻ mong muốn hoàn thiện sản phẩm tủ ATS của mình. START) và các đồng hồ kim hiển thị áp lực dầu. bền.

Những đặc điểm kỹ thuật của hai đối tượng này đã được thể hiện qua những yêu cầu kỹ thuật cần phải đạt được đối với hệ thống ATS như đã nêu.. đối tượng máy phát điện trong bài viết này là loại điều khiển kiểu cơ khí. chẳng hạn: do cải tạo lưới điện. Giải pháp kỹ thuật tích hợp hệ thống tự động chuyển đổi nguồn (ATS) chất lượng cao Bài kỳ trước. phải tính chọn số lượng máy phát (đã đủ công suất) điện lên gấp đôi và hệ thống ATS phải có chức năng trên để tự động chuyển đổi nguồn điện do các máy phát điện khác nhau cung cấp. Hệ thống điều khiển kiểu này có ưu điểm kết nối dễ dàng với tủ ATS và tủ ATS không cần phải có đầy đủ các yêu cầu kỹ thuật như đã nêu. .Hệ thống điều khiển kiểu điện tử: việc thao tác điều khiển quá trình khởi động/dừng và giám sát các thông số kỹ thuật khi động cơ hoạt động (cũng như của máy phát điện) được thao tác qua các phím ấn và màn hình giám sát. vì phần lớn các yêu cầu đó đã có sẵn trong hệ thống điều khiển kiểu này. Chính vì vậy. Vì thế. cũng như điều kiện thực tế phổ biến về vị trí lắp đặt máy phát kết hợp lại. vì đặc điểm môi trường Việt Nam và không gian trong máy phát điện khi chạy. Khi đó.Bài kỳ sau. phải được tính đến và xử lý tốt ở những vùng (hoặc trong một khoảng thời gian tương đối dài. Tuy nhiên. loại máy phát điện có hệ thống điều khiển kiểu này không được khách hàng Việt Nam ưa chuộng do rất hay hỏng khối điều khiển và màn hình hiển thị. phương pháp tư duy đối với việc tích hợp hệ thống ATS chất lương cao phải xuất phát từ cánh đặt vấn đề. Nhưng còn một yêu cầu kỹ thuật nữa cần phải đạt được để phù hợp với điều kiện thực tế Việt Nam là tự động khống chế thời gian máy phát điện hoạt động và tự động chuyển đổi nguồn điện do máy phát điện cung cấp từ máy phát này sang máy phát khác và ngược lại khi thời gian điện lưới bị lỗi kéo dài. coi nguồn điện lưới và nguồn điện máy phát là hai đối tượng được điều khiển. Việc lựa chọn trang hiển thị thông số kỹ thuật và chế độ điều khiển (để kết nối với tủ ATS) được thao tác qua phím ấn. Trạng thái điện lưới bị lỗi trong khoảng thời gian vượt quá chỉ tiêu thời gian hoạt động liên tục cho phép của máy phát. Trong đó. đối tượng nguồn điện máy phát lại gồm hai đối tượng: động cơ dẫn động và máy phát điện.…) mà nguồn điện năng do máy phát điện cung cấp lại trở thành nguồn điện chính và nguồn điện lưới lại trở thành nguồn điện dự phòng. loại máy phát điện này tuy rẻ nhưng vẫn không có thị trường và thậm chí khách hàng đã lỡ mua dùng đều có nhu cầu cải tạo lại theo kiểu cơ khí. đã nêu những yêu cầu kỹ thuật cơ bản phải đạt được khi tích hợp hệ thống tự động chuyển đổi nguồn (ATS) chất lượng cao. . người viết bài này sẽ đưa ra một giải pháp kỹ thuật cụ thể giúp các kỹ sư trẻ có cái nhìn trực quan hơn nữa về một giải pháp trong rất nhiều giải pháp kỹ thuật để làm ra một thiết bị điều khiển tủ ATS chất lượng cao. cắt điện luân phiên với thời gian tính từ ngày trở lên. Như vậy.

Contactor là hai thiết bị đóng/cắt nguồn có thể là độc lập (dùng hai contactor điện từ có khóa liên động điện) hoặc được tích hợp thành một khối (dùng chuyển mạch bán dẫn làm việc trong chế độ khóa). khi cần vẫn có thể phải cho cả tín hiệu 3 pha điện áp máy phát để loại nguồn máy phát khi có lỗi điện áp máy phát và chuyển sang nguồn điện máy phát khác chẳng hạn. có chức năng tự động chuyển đổi nguồn điện từ điện lưới sang điện máy phát và ngược lại. Thực tế. Thông thường chỉ cần lấy tín hiệu điện áp 1 pha là đủ vì hiếm có khả năng xảy ra hiện tượng lỗi điện áp máy phát trên cáp truyền tải điện năng từ máy phát tới tủ ATS. Trường hợp này ít có trong thực tế. Panel là tủ điện đầu ra biến thế hạ áp (thường gọi là tủ tổng) và tủ đầu cực máy phát (đồng bộ với máy phát). Khối này có các tín hiệu vào/ra tương tự và số như sau: + Tín hiệu vào Control Unit gồm: • Điện áp pha ug (t) máy phát điện: có thể là cả 3 pha hoặc 1 pha. .Mains Contactor và Gen. tuy nhiên không phải là . . Thiết bị đóng cắt trong hai tủ này có thể là áptômát (3 hoặc 4 Pole) hoặc là máy cắt (trong các nhà máy công nghiệp hiện đại. nếu dùng chuyển mạch bán dẫn thì rất đắt (thường chỉ có trong các dự án đầu tư đồng bộ của các nhà đầu tư nước ngoài) nên chỉ cần sử dụng contactor điện từ là được.Sơ đồ khối chức năng mô tả hoạt động hệ thống ATS với máy phát điện là nguồn điện dự phòng như hình 1. Trong đó: . có vai trò quyết định đến chất lượng tự động chuyển đổi nguồn của hệ thống ATS.Control Unit là khối điều khiển kỹ thuật số.Mains Panel và Gen. thường sử dụng máy cắt có tích hợp truyền thông để đảm bảo kết nối với hệ DCS hoặc SCADA. Tuy nhiên. có chức năng đóng cắt (thường là bằng tay) nguồn điện lưới hoặc máy phát trong trường hợp vận hành hệ thống cung cấp điện bằng tay thuần túy.

nhân tín hiệu điều khiển cho mục đích đưa các mạch điện khác nhau của hệ thống điện động cơ cùng hoạt động trong cùng khoảng thời gian. lệnh pha) không đảm bảo chất lượng nguồn điện cung cấ p cho tải (Loading). Contactor kiểu điện từ hoặc mở/khóa các chuyển mạch bán dẫn để tự động (hoặc bằng tay) chuyển đổi nguồn điện cấp cho tải. . Stop (ngừng cấp điện VDC để đảm bảo động cơ dừng khi điện lưới có lại hoặc các yếu tố khác không cho phép động đốt trong hoạt động). Khoảng thời gian này phải được hiệu chỉnh dễ dàng phù hợp với điều kiện vận hành thực tế. nhiệt độ môi trường. vơi máy cũ thì <10h). + Tín hiệu ra Control Unit gồm: • Các tín hiệu đóng/cắt Mains contactor và Gen. Rơle Unit là khối rơle trung gian có chức năng: tăng công suất tín hiệu điều khiển. Run (cấp nguồn VDC cho các phần tử thuộc hệ thống điện của động cơ để đảm bảo động cơ sẵn sàng khởi động và chạy sau khởi động). • Các tín hiệu thực hiện chuyển đổi trạng thái đóng/cắt các cặp tiếp điểm của khối rơle trung gian nhằm thực hiện quá trình: Preheat (sấy động cơ trước khi khởi động) khi nhiệt độ môi trường thấp (mùa đông). • Tín hiệu timer là tín hiệu khống chế khoảng thời gian máy phát điện chạy liên tục (thông thường với máy mới thì từ 12-15 h. nhiệt độ (dạng rơle nhiệt) T0C nước làm mát. … của động cơ đốt trong dẫn động máy phát (trong đó không thể thiếu hai tín hiệu áp lực và nhiệt độ nước làm mát là hai tín hiệu quyết định đến Start/Run/Stop động cơ đốt trong.Inter. quá hoặc thấp áp. hệ thống ATS chất lượng cao cho máy phát điện có hệ thống điều khiển kiểu cơ khí là hệ thống đáp ứng đầy đủ chức năng Preheat/Run/Start/Stop của khóa điện trên Panel điều khiển máy phát điện và loại trừ hoàn toàn hiện tượng suy giảm dung lượng ắc quy theo thời gian. . mức (dạng công tắc mức) nhiên liệu Loil. • Các tín hiệu: áp lực (dạng công tắc áp lực) Poil dầu nhờn. các tín hiệu còn lại có thể có hoặc không tùy thuộc vào yêu cầu kinh tế-kỹ thuật của khách hàng). cách ly điện giữa các phần tử chấp hành và khối Control Unit. đảo pha. Về bản chất. • Điện áp pha um(t) lưới điện: bắt buộc phải là 3 pha để đảm bảo nhận biết lỗi nguồn điện lưới (mất pha.không có khi các nhà sản xuất đòi hỏi cần chất lượng nguồn điện dự phòng ở cấp độ cao.

có thể tạo thêm các mạch điện phục vụ giám sát/cảnh báo các trạng thái: lỗi khởi động. nguồn điện máy phát trở thành nguồn điện chính (người viết bài này đã phải thiết kế hệ thống cung cấp điện kiểu này cho nhà máy dầu thực vật Cái Lân.Ngoài ra. Trong thực tế (rất hãn hữu).…) theo như sơ đồ hình 2. xảy ra trường hợp nguồn điện lưới trở thành nguồn điện dự phòng.T/p Cần Thơ do nhà máy ở trên một cù lao mà lưới điện không đảm bảo chất lượng theo yêu cầu của dây chuyền sản xuất dầu từ cám gạo). . Khi này. mức nhiên liệu thấp.… để sao cho hoàn toàn điều khiển và giams sát trạng thái hoạt động của máy phát điện từ hệ thống ATS mà không phải trực tiếp tiếp xúc với máy phát điện. nhiệt độ nước làm mát cao. dung lượng ắc quy thấp. áp lực dầu bôi trơn thấp. hoặc 4 (số lượng là chẵn) máy phát điện luân phiên làm việc (1 chạy/1 nghỉ hoặc 2 chạy/2 nghỉ kèm hòa đồng bộ. cần phải tích hợp hệ thống ATS chất lượng cao cho 2. tắc lọc gió.

• Quá trình RUN/STOP là quá trình cấp nguồn một chiều (từ ắc quy) cho các mạch điện của hệ thống điện động cơ dẫn động đảm bảo phục vụ quá trình tự “nổ” của động cơ dẫn động sau khi khởi động được và tự dừng động cơ sau khi có điện lưới hoặc từ một nguyên nhân khác không đảm bảo kỹ thuật để động cơ “nổ” an toàn.RL với khoảng thời gian đã nêu.Việc tích hợp khối Control Unit và khối thiết lập thời gian máy chạy cho sơ đồ hình 1 là mấu chốt của hệ thống ATS chất lượng cao. Quá trình này được khối điều khiển xuất ra tín hiệu ở dạng đóng tiếp điểm của rơle C/P. Ưu điểm của mạch này là tích hợp không khó lắm. Trong đó.…) với khoảng thời gian nhất định (thường 3-6s).RL. kéo le gió với động cơ xăng. Bài kỳ sau: Một giải pháp kỹ thuật nâng cao độ tin cậy của hệ thống nguồn điện dự phòng Máy phát điện DCA-500kVA và ATS đồng bộ có xuất xứ từ Nhật Bản . Tín hiệu này qua rơle trung gian phải xuất thành hai tín hiệu chính là tín hiệu kích hoạt rơle khởi động (rơle đề) của động cơ đề hoạt động và song song là rơle bugi sấy buồng đốt nhiên liệu hoạt động. Quá trình này được khối điều khiển xuất tín hiệu ở dạng đóng tiếp điểm R/S.Quá trình hoạt động của máy phát điện co thể chia làm 3 giai đoạn: • Chuẩn bị khởi động (sấy không gian xung quanh động cơ khi mùa đông.RL với khoảng thời gian nhất định. • Quá trình khởi động động cơ dẫn động máy phát được khối điều khiển xuất tín hiệu ở dạng đóng tiếp điểm của rơle S. Hình 3 giới thiệu các mạch đầu ra sử dụng các rơle thực hiện xuất các tín hiệu ra đáp ứng ứng các yêu cầu kỹ thuật như đã nêu. Nếu động cơ dẫn động “nổ” tốt sau một lần xuất tín hiệu khởi động thì khối điều khiển không xuất tín hiệu khởi động nữa. sấy nhiên liệu. tuổi thọ cao và đặc biệt loại trừ được hiện tượng suy giảm dung lượng ắc quy theo thời gian. Nếu không “đề” được thì sau một khoảng thời gian nhất định (để ắc quy hồi điện) thì khối điều khiển lại xuất tín hiệu khởi động lại và chỉ nên thiết lập tối đa là 3 lần khởi động. cần chú ý: . hoạt động tin cậy. hoặc cần khống chế thời gian máy phát điện chạy liên tục.

Nhưng nếu như “BATTERY SWITCH” ở vị trí “ON” thì ắc quy máy phát luôn phải cấp điện (ắc quy phóng điện với dòng phóng nhỏ) theo thời gian do phải cấp điện cho “Emergency Relay.” thì dầu cực “B” được đóng với các đầu cực “Br. Hệ thống nguồn điện dự phòng này hiện đang được một số Ngân hàng nước ta sử dụng.Vài đặc điểm cơ bản của máy phát điện Denyo DCA-500SP… * Hệ thống điều khiển hoạt động của động cơ đốt trong (diesel) là loại cơ-điện tử với các phần tử phục vụ cho vận hành hoàn toàn là dạng chìa khóa công tắc kiểu cơ khí có 3 vị trí ( STOP/RUN/START).ATS . 08 Tháng 2 2010 15:03 TS. Other Relay. Mức nhiên liệu.” và “BATTERY SWITCH”. dễ hay khó? PIII Thứ hai. đặc biệt trong đó là độ tin cậy của trạng thái sẵn sàng cung cấp điện trong thời gian ngắn nhất khi điện lưới bị lỗi nhằm duy trì hệ thống máy tính hoạt động liên tục. + Ở vị trí “RUN” của “Starter Sw.Các bạn trẻ. ThS. tuy nhiên lại không đảm bảo độ tin cậy sẵn sàng cung cấp điện khi điện lưới bị lỗi chỉ sau một khoảng thời gian ngắn sau nghiệm thu kỹ thuật mà lỗi không phải do kỹ thuật viên có trách nhiệm quản lý và vận hành. Để máy phát điện luôn ở trạng thái sẵn sàng chạy do tủ ATS xuất tín hiệu điều khiển để khởi động động cơ dẫn động máy phát thì “STRATER SW. Vị trí này sẽ làm cho ắc quy phải phóng điện nhiều hơn so với vị trí “STOP” bởi phải cấp nguồn cho các máy đo nhiệt độ dầu.Nguyễn Tiến Dũng.” luôn phải ở vị trí “RUN” và “BATTERY SWITCH” phải ở vị trí “ON”. nhà chế tạo tủ ATS đã lắp bộ nạp ắc quy có 2 mức điện áp nạp: nạp . Như vậy.” thì đầu cực “B” bị hở (không cấp điện VDC) với các đầu cực “Br. cần phải tìm hiểu kỹ những đặc điểm kỹ thuật cơ bản của hệ thống máy phát điện DCA-500/600SP… cùng tủ ATS đồng bộ. ACC”. Qua tìm hiểu cấu tạo và kiểm định các thông số kỹ thuật thì thấy như sau: . R2. Đinh Văn Hiến Viện khoa học công nghệ và đào tạo OMEGA Một giải pháp kỹ thuật nâng cao độ tin cậy trong hệ thống nguồn điện dự phòng máy phát điện DCA-500kVA và ATS đồng bộ có xuất xứ Nhật Bản Máy phát điện DCA-500/600SP… cùng tủ ATS đồng bộ được một số Công ty của Việt Nam nhập về và cung cấp cho khách hàng là những đơn vị đòi hỏi hệ thống cung cấp nguồn điện dự phòng phải đáp ứng nhiều chỉ tiêu kỹ thuật cao. với hai nguyên nhân trên luôn xảy ra tình trạng ắc quy phải phóng điện với hai giá trị dòng phóng khác nhau tương ứng với các vị trí khác nhau của “STARTER SW. Để giải quyết vấn đề trên. Control Box”. Các cặp tiếp điểm của chìa khóa công tắc này và sự đóng/cắt của chúng được thể hiện trên hình 1. R1. Để giải quyết tình trạng này. ACC. Áp lực dầu bôi trơn. Trong đó: + Ở vị trí “STOP” của “STARTER SW. C”. nhiệt độ nước.

Tuy nhiên. thực chất là cắt cấp nguồn “Control Box”. Tạm gọi là tủ ATS thứ .Tích hợp mạch điện có chức năng thay thế hoàn toàn khóa điện và hoạt động tự động với kích hoạt là tín hiệu khởi động được xuất từ tủ ATS đồng bộ với máy phát. + Tín hiệu dừng động cơ. * Tủ ATS đồng bộ với máy phát điện nhập khẩu này chỉ xuất hai tín hiệu đến máy phát điện là: + Tín hiệu khởi động (tối đa 3 lần) với thời gian cho mỗi lần khởi động và giãn cách thời gian giữa hai lần khởi động là phù hợp với tiêu chuẩn kỹ thuật như đã nêu bài kỳ trước (tháng 11/2009). Một giải pháp nâng cao độ tin cậy hệ thống ATS này Giải pháp kỹ thuật này được thực hiện trên nguyên tắc sau: . . Công tắc “BATTERY SWITCH” luôn ở vị trí “ON”.Khóa điện “STARTER SWITCH” kiểu cơ khí của máy phát điện luôn ở vị trí “STOP”.dòng nhỏ (gọi là nạp chậm) và nạp dòng lớn (gọi là nạp nhanh) và tương ứng với hai chế độ nạp đều có chiết áp để điều chỉnh dòng nạp. * Việc dừng động cơ dẫn động máy phát điện theo nguyên tắc cắt cấp điện VDC với việc “Battery Sw” ở vị trí “STOP” cho “Control Box” để dừng động cơ.Chuyển việc cấp nguồn từ đầu cực “B”cho một số phần tử sang hình thức cấp nguồn qua các cặp tiếp điểm thường hở của rơle. nhằm cung cấp điện cho cả ắc quy (nạp dòng nhỏ) và các phần tử trong hệ thống điện của động cơ dẫn động máy phát như đã nêu. . thực tế thấy rằng: việc sử dụng tủ ATS có hai chế độ nạp này tương ứng với các trạng thái (vị trí khóa điện và vị trí cần gạt ắc quy) của máy phát là không thuận tiện cho người vận hành. không đảm bảo tính dự phòng cao (sẵn sàng) nguồn điện máy phát. nói cánh khác là độ tin cậy của nguồn điện máy phát sẵn sàng cấp điện khi nguồn điện lưới bị lỗi là thấp.

Một trong những phương án đơn giản nhất nhưng đảm bảo độ tin cậy trong hoạt động. hoạt động rất tin cậy và giành được thiện cảm đặc biệt đối với cơ sở sử dụng (đặc biệt là số cán bộ kỹ thuật có trách nhiệm quản lý và vận hành hệ thống cung cấp điện cho tòa nhà ngân hàng công thương Việt Nam tại khu công nghệ cao Láng – Hòa Lạc). đặc biệt thích hợp với điều kiện về mọi mặt tại Việt Nam là sử dụng các rơle điện từ để tích hợp. . dễ kiểm tra và sửa chữa.cấp. các tín hiệu ra thể hiện việc cấp điện cho các đầu cực nối dây của khóa điện máy phát. có nhiều phương án. Hình 2 mô tả có 3 tín hiệu vào (tương ứng cho 3 lần đề tối đa) ở dạng xung. Mạch điện của tủ ATS được thiết kế theo nguyên tắc trên phải đảm bảo nhận và xuất các tín hiệu từ tủ ATS sơ cấp đến máy phát điện như thể hiện trên hình 2. Một sơ đồ nguyên lý (hình 4) đã được người viết bài này hướng dẫn cho một số bạn trẻ là kỹ sư ngành tự động hóa thiết kế và chế tạo thành công. Hình 3 mô tả các khối chức năng thực hiện việc nhận và xuất các tín hiệu cần thiết của tủ ATS thứ cấp. Để thiết kế và chế tạo một tủ ATS thứ cấp đáp ứng được các chức năng trên.

có thể các bạn kỹ sư trẻ đã thấy rằng: ATS.Trong sơ đồ nguyên lý ở hình 4. .… Chúc các bạn kỹ sư trẻ ngành tự động hóa giỏi về điều khiển. nhưng phải lấy ở đầu ra của khối đo-kiểm chất lượng nguồn điện lưới. hệ thống điều khiển động cơ dẫn động máy phát. hoặc thiết kế các hệ thống điều khiển tự động với các đối tượng điều khiển khác nhau. qua loạt bài này giúp các bạn kỹ sư trẻ hình thành phương pháp làm việc trong công việc của mình liên quan đến khai thác. cơ-thủy lực. máy phát điện) là cần phải nghiên cứu kỹ trước khi có suy nghĩ tích hợp ATS và ngược lại là quá “Khó” phải không? Hy vọng rằng.Tín hiệu khởi động động cơ dẫn động từ tủ ATS sơ cấp chỉ xuất hiện lần thứ hai hoặc ba khi không “đề” được động cơ dẫn động máy phát điện ở lần xuất hiện kề trước. Các đối tượng điều khiển sẽ là rất đa dạng: có thể là tổ hợp hệ truyền động thuần cơ khí.Tín hiệu dừng động cơ khi điện lưới có trở lại được lấy từ tủ ATS sơ cấp. thạo về đối tượng điều khiển. cơ-khí nén. là quá trình hóa.Dễ hay Khó. . cần chú ý: . . Đến đây. là quá trình nhiệt. Quá “Dễ” phải không? nếu coi đối tượng điều khiển của các bạn (nguồn điện lưới.Điều chỉnh độ trễ và khoảng thời gian tồn tại xuất hiện tín hiệu khởi động động cơ dẫn động máy phát điện từ tủ ATS thứ cấp được thực hiện bởi các rơle thời gian. Tín hiệu này ở dạng điện áp 220VAC và chỉ có khi chất lượng nguồn điện lưới đảm bảo (không bị lỗi).

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful