You are on page 1of 9

2.

0 BUNYI VOKAL Vokal ialah bunyi-bunyi bersuara, dan apabila membunyikannya udara dari paru-paru keluar melalui rongga mulut tanpa sekatan dan gangguan.Bunyi-bunyi vokal mempunyai ciri-ciri kelantangan dan kepanjangan. Daniel Jones (1930) dalam bukunya Outline of English Phonetic mengatakan : Vokal adalah bunyi bersuara yang menimbulkan bunyi-bunyi geseran. Berdasarkan pentakrifan tersebut dapatlah dirumuskan bahawa vokal merupakan bunyi-bunyi bahasa yang keluar daripada paru-paru melalui pita suara yang digetarkan.Penggetaran pita suara itu tidak menghalang arus udara yang keluar melalui rongga mulut. Bunyi bersuara yang dihasilkan adalah lantang dan lebih jelas daripada bunyi konsonan. Bunyi-bunyi vokal dalam bahasa Melayu terbahagi kepada tiga jenis iaitu : i) ii) iii) Vokal hadapan Vokal tengah Vokal belakang terdapat lapan buah vokal dalam Bahasa Melayu iaitu, terhasilkan apabila udara dari paru-paru keluar

berterusan tanpa mengalami sebarang gangguan,sekatan atau himpitan yang boleh

Yunus Maris (1964) berpendapat, ] dan satu vokal tengah, iaitu [ ].

empat vokal depan, iaitu: [ i ], [ e ], [ ], dan [ a ]dan tiga vokal belakang, iaitu: [ u ], [ o ], dan [

Dari segi tulisan dan penyebutan standard,vokal bahasa Melayu terbahagi kepada enam jenis, tetapi didalam pertuturan, terdapat sembilan jenis vokal yang sering dihasilkan.Jenis-jenis vokal itu boleh dilihat melalui carta vokal yang disediakan di bawah :

Jenis vokal Vokal Hadapan

Lambang [i] [e] [ ] [a]

Nama Vokal Vokal hadapan sempit Vokal hadapan separuh sempit Vokal hadapan separuh luas Vokal hadapan luas

Vokal Tengah

[ ] [3]

Vokal tengah pendek Vokal tengah panjang

Vokal Belakang

[] [o] []

Vokal belakang sempit Vokal belakang separuh sempit Vokal belakang separuh luas

Jenis-jenis Vokal Bahasa Melayu Kriteria yang menentukan jenis-jenis vokal yang terhasil itu ialah lidah, sama ada bahagian depan lidah, tengah lidah atau belakang lidah seperti dalam jadual di bawah: Bahagian terlibat Depan lidah Tengah lidah Belakang lidah lidah yang Bunyi vokal terhasil Vokal depan Vokal tengah Vokal belakang yang

Rajah di bawah inimenunjukkan keratan rentas lidah.Garis-garis melintang menunjukkan ketinggian lidah.Melalui rajah ini menunjukkan kedudukan lidah semasa bunyi vokal dihasilkan.

Kedudukan vokal Bahasa Melayu Menurut Abdul Hamid Mahmood (1996) keadaan bibir semasa menghasilkan jenis-jenis vokal adalah seperti berikut:

Bibir dalam keadaan terhampar semasa bunyi menghasilkan vokal tengah.

vokal depan dihasilkan, manakala bibir dalam semasa

keadaan bundar semasa vokal belakang dihasilkan.Keadaan bibir neutral

2.1 Vokal hadapan 2.1.1 Vokal hadapan sempit [ i ] Cara membunyikannya : 1. Bibir dihamparkan 2. Depan lidah dinaikkan tinggi kearah gusi 3. Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan menutup rongga hidung supaya udara tidak terkeluarmelalui rongga hidung. 4. Pita suara dirapatkan supaya udara dari paru-paru keluar dengan menggetarkan pita suara ke rongga mulut. 5. Bunyi yang dihasilkan ialah vokal hadapan sempit [ i ] 6. Contoh vokal hadapan sempit di dalam perkataan : Awal ikan, itik, ibu Tengah bilang, ciku, cicak Akhir ceri, beli, guli

2.1.2 Vokal hadapan separuh sempit [ e ]

Cara membunyikannya : 1. Bibir dihamparkan separuh sempit. 2. Depan lidah dinaikkan separuh tinggi ke hadapan gusi.

3. Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan menutup rongga hidung supaya udara tidak dapat keluar melalui rongga hidung. 4. Pita suara dirapatkan supaya udara dari paru-paru keluar dengan menggetarkan pita suara ke rongga mulut. 5. Bunyi yang dihasilkan ialah vokal hadapan sempit [ e ] 6. Contoh vokal hadapan separuh sempit di dalam perkataan : Awal enak, ekor, etak Tengah bela, berang, leper Akhir sate

2.1.3

Vokal hadapan separuh luas [ ]

Cara membunyikannya : 1. Bibir dihamparkan separuh luas. 2. Depan lidah dinaikkan separuh rendah ke arah gusi. 3. Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan menutup rongga hidung supaya udara tidak dapat keluar melalui rongga hidung. 4. Pita suara dirapatkan supaya udara dari paru-paru keluar dengan menggetarkan pita suara ke rongga mulut. 5. Bunyi yang dihasilkan ialah vokal hadapan separuh luas[ ] 6. Bunyi vokal ini hadir dalam perkataan dalam dialek Kelantan.Contoh vokal hadapan separuh luas di dalam perkataan : Awal etok, elo, edoh Tengah gelek, pelek, beso Akhir tule, ude, bule

10

Vokal hadapan separuh luas [ ] 2.1.4 Vokal hadapan luas [ a ] Cara membunyikannya : 1. Bibir dalam keadaan hampar. 2. Depan lidah diturunkan serendah mungkin. 3. Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan menutup rongga hidung supaya udara dari paru-paru tidak dapat keluar melalui rongga hidung. 4. Pita suara dirapatkan supaya udara dari paru-paru keluar dengan menggetarkan pita suara ke rongga mulut. 5. Bunyi yang dihasilkan ialah vokal hadapan luas[ a] 6. Contoh vokal hadapan luas di dalam perkataan : Awal ayam, api, anak Tengah bayang, baru, paku Akhir cara, rasa, pita

11

2.2 Vokal tengah 2.2.1 Vokal tengah pendek [] Cara membunyikannya : 1. Bibir dalam keadaan hampar. 2. Tengah lidah dinaikkan sedikitke arah lelangit keras. 3. Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan menutup rongga hidung supaya udara dari paru-paru tidak dapat keluar melalui rongga hidung. 4. Pita suara dirapatkan supaya udara dari paru-paru keluar dengan menggetarkan pita suara ke rongga mulut. 5. Bunyi yang dihasilkan ialah vokal tengah pendek[] 6. Contoh vokal tengah pendek di dalam perkataan : Awal emas, empat, enam Tengah kemas, kejam, benang Akhir sosialisme

2.3 V okal belakang 2.3.1 Vokal belakang sempit [ u ] Cara membunyikannya : 1. Bibir dibundarkan. 2. Belakang lidah dinaikkan tinggike arah lelangit lembut. 3. Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan menutup rongga hidung supaya udara dari paru-paru tidak dapat keluar melalui rongga hidung. 4. Pita suara dirapatkan supaya udara dari paru-paru keluar dengan menggetarkan pita suara ke rongga mulut.
12

5. Bunyi yang dihasilkan ialah bunyi vokal belakang bundar[ u ] 6. Contoh vokal hadapan luas di dalam perkataan : Awal ubat, uda, ubi Tengah burung, bubur, gandum Akhir paku, satu, kubu,

2.3.2

Vokal belakang separuh sempit [ o ]

Cara membunyikannya : 1. Bibir dibundarkan. 2. Belakang lidah dinaikkan tinggi ke arah lelangit lembut. 3. Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan menutup rongga hidung supaya udara dari paru-paru tidak dapat keluar melalui rongga hidung. 4. Pita suara dirapatkan supaya udara dari paru-paru keluar dengan menggetarkan pita suara ke rongga mulut. 5. Bunyi yang dihasilkan ialah bunyi vokal belakang separuh sempit [ o ] 6. Contoh vokalbelakang separuh sempit di dalam perkataan : Awal orang, oren, oleh Tengah tolong, botol. roti, Akhir polo, solo

13

2.3.3 Vokal belakang separuh luas [ ]

Cara membunyikannya : 1. Bibir dibundarkan. 2. Belakang lidah dinaikkan ke arah lelangit lembut. 3. Lelangit lembut dan anak tekak dinaikkan menutup rongga hidung supaya udara dari paru-paru tidak dapat keluar melalui rongga hidung. 4. Pita suara dirapatkan supaya udara dari paru-paru keluar dengan menggetarkan pita suara ke rongga mulut. 5. Bunyi yang dihasilkan ialah bunyi vokal belakang separuh luas [ ] 6. Bunyi ini terdapat dalam perkataan dalam dialek vokalbelakang Tengah Akhir guano, kito, separuh luas di dalam perkataan : Awal Kelantan.Contoh

ore, otok, olohsudoh, pecoh,sekoloh bilo

Vokal Belakang Separuh Luas [ ]