ฉบับที่ 138

เมษายน 2556

2 จากใจผู้จัดการ

เข้าสู่เมษายน ถึงเทศกาลวันหยุดยาวอย่างสงกรานต์ เป็นช่วง
ที่เราต้องหันมามองเรื่องความปลอดภัยในการเดินทางบนท้อง
ถนนอีกครั้ง ซึ่งสำ�หรับ 7 วันอันตรายในรอบนี้ อยากพูดถึง
อุบัติเหตุที่เ กิดกับรถจั กรยานยนต์ ซึ่งนั บเป็ นพาหนะที่เสี่ยง
อันตรายมากที่สุด เพราะผู้ใช้รถจักรยานยนต์เป็นกลุ่มที่ได้รับ
บาดเจ็บจากอุบัติเหตุทางถนนมากที่สุด เฉลี่ย 70-80% เมื่อ
เทียบกับรถประเภทอื่น นับว่าครองแชมป์อุบัติเหตุทั้งในช่วงเวลา
ปกติ ปีใหม่ และสงกรานต์เลยทีเดียว
การ ‘ไม่สวมหมวกนิรภัย’ เป็นสาเหตุ
อันดับหนึ่งที่ทำ�ให้อัตราการบาดเจ็บและ
เสี ย ชี วิ ต ของผู้ ขั บ ขี่ แ ละผู้ โ ดยสารรถ
จั ก รยานยนต์ สู ง มาก เห็ น ได้ ชั ด จากผล
สำ�รวจของมูลนิธิไทยโรดส์ และเครือข่าย
เฝ้าระวังสถานการณ์ ความปลอดภั ยทาง
ถนน ที่สำ�รวจพบว่าจากจำ�นวนคนไทยที่ใช้
รถจักรยานยนต์ 1.5 ล้านคน มีผู้ขับขี่
เพียง 52% ที่สวมหมวกนิรภัย ขณะที่
ผู้ โ ดยสารสวมหมวกนิ ร ภั ย เพี ย ง 20%
เท่ า นั้ น ที่ น่ า ตกใจคื อ ผู้ โ ดยสารรถ
จั ก รยานยนต์ ที่ เ ป็ น เด็ ก สวมหมวกนิ ร ภั ย
เพียง 7% อีกทั้งผู้ขับขี่ที่สวมหมวกนิรภัย
ส่วนใหญ่จะเป็นผู้ขับขี่ในเขตเมือง ขณะที่
เขตชุมชนชนบทยังมีการสวมหมวกนิรภัย
น้อยมาก
ข้อมูลดังกล่าวทำ�ให้ทกุ หน่วยงานทีด่ แู ล
เรื่องความปลอดภัยบนท้องถนนของไทย
รวมถึง สสส. และภาคีเครือข่าย พยายาม
อย่างต่อเนื่องในการสร้างมาตรการป้องกัน
และรณรงค์ เ รื่ อ งการสวมหมวกนิ ร ภั ย
100% แต่ทงั้ นีก้ ต็ อ้ งขึน้ อยูก่ บั ความตระหนัก
ของคนไทยผู้ใช้รถใช้ถนนด้วย เพื่อไปสู่เป้า
หมายร่ ว มกั น เพื่ อ ลดความสู ญ เสี ย จาก

2 นิตยสารสร้างสุข

อุบัติเหตุใน “ทศวรรษแห่งความปลอดภัย
ทางถนน” ปี 2554-2563 ตามคำ�ประกาศ
ขององค์การอนามัยโลก
ช่วงนี้ สสส. ยังได้รณรงค์ “ลดพุง
ลดโรค” ที่คงได้เห็นสปอตทางโทรทัศน์กัน
บ้างแล้ว และครั้งนี้เราใช้วิธีการวัดความ
อ้ ว นแบบใหม่ ที่ แ ม่ น ยำ � มากขึ้ น กว่ า เดิ ม
โดยทุกท่านสามารถคำ�นวณได้โดยใช้ส่วน
สูงหารด้วยสอง ได้เท่าไรก็เป็นตัวเลขที่รอบ
พุ ง เราไม่ ค วรเกิ น ถ้ า ใครเกิ น กว่ า นั้ น ก็
ถือว่าอ้วน การที่เรามีไขมันสะสมมากเกิน
ไป จะเป็นผลเสียต่อร่างกายเพราะไขมันที่
เกินจะเข้าสู่กระแสเลือด และนำ�มาซึ่งโรค
หัวใจและหลอดเลือดได้ การลดพุงสามารถ
ลดได้ด้วยการออกกำ�ลังกายและกินอาหาร
ที่มีไขมันน้อย ส่วนการออกกำ�ลังกายง่ายๆ
ที่เราแนะนำ�คือการเดิน หากเราเดินได้วัน
ละหมื่ น ก้ า วก็ เ พี ยงพอ ส่ วนคนที่ มี เวลา
น้อยแนะนำ�ให้ใช้วิธีแกว่งแขน เพราะว่าง
เมื่อไหร่ก็สามารถทำ�ได้ทุกที่
ขอให้ ทุ ก ท่ า นมี ค วามสุ ข กั บ วั น หยุ ด
ยาวที่ กำ � ลั ง จะมาถึ ง และเดิ น ทางโดย
สวัสดิภาพครับ

สวัสดีครับ

4 ‘สุข’ ประจำ�ฉบับ

>> จากข้ อ มู ล การใช้ ง านรถ
จั ก รยานยนต์ ข อง World Road
Statistics ในปี 2010 ที่รวบรวม
โดยสหพันธ์ทางหลวงนานาชาติ พบ
ว่ า ประเทศไทยอยู่ ใ นกลุ่ ม ประเทศที่
ประชากรใช้รถจักรยานยนต์มากที่สุด
ในโลก 5 ประเทศ ได้แก่ มาเลเซีย
เวียดนาม โมนาโค และอินโดนีเซีย
โดยประเทศไทยจัดอยู่ในอันดับ 4
>> สถิติของกรมการขนส่งทางบก
พบว่า อัตราการเติบโตของจำ�นวนรถ
จั ก รยานยนต์ ใ นประเทศไทยสู ง ขึ้ น
อย่างมากในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา มี
รถจดทะเบียนใหม่เฉลีย่ ปีละ 1.8 ล้าน
คัน เทียบกับสถิตชิ ว่ งปี 2535-2544
ที่มีจักรยานยนต์จดทะเบียนใหม่เฉลี่ย
เพียงปีละ 9 แสนคัน นับว่าเพิ่มขึ้น
2 เท่าเลยทีเดียว!

>> ในสภาพการจราจรแออัดในกรุงเทพฯ และหัวเมืองต่างๆ ไม่มี
อะไรจะช่วยย่นระยะเวลาการเดินทางไปถึงทีห่ มายได้อย่างรวดเร็ว
เท่าจักรยานยนต์อกี แล้ว
>> ในยุคทีค่ า่ ครองชีพเพิม่ สูง อะไรๆ ก็แพง รถจักรยานยนต์คอื
พาหนะทีม่ รี าคาถูกทีส่ ดุ ซือ้ หามาครอบครองง่าย ไม่เปลืองน้�ำ มัน
>> ในต่างจังหวัดทีร่ ะบบขนส่งสาธารณะยังไม่ได้รบั การพัฒนา
จักรยานยนต์คอื พาหนะทีค่ นส่วนใหญ่เลือกใช้พง่ึ พาเพือ่ เดินทางไป
ไหนมาไหน
4 นิตยสารสร้างสุข

เหล่านีค้ อื เหตุผลว่า เหตุใดจักรยานยนต์
จึงเป็นพาหนะยอดฮิตของคนไทย วิ่งกัน
มากมายอยู่ บ นท้ อ งถนน ซึ่ ง ปั จ จุ บั น
ประเทศไทยมีจำ�นวนจักรยานยนต์มากกว่า
18 ล้านคัน หรือคิดเป็น 60% ของยาน
พาหนะทุ ก ประเภท หรื อ พู ด ง่ า ยๆ คื อ
ประชาชนไทยทุก 4 คน จะมี 1 คนที่ถือ
ครองรถจักรยานยนต์ 1 คัน แต่ข้อเท็จจริง
ทีส่ �ำ คัญคือ 1 ใน 3 ของผูข้ บั ขีจ่ กั รยานยนต์
มักไม่มีใบอนุญาต และส่วนใหญ่เป็นวัยรุ่น!

พาหนะคู่ใจ หรือมัจจุราชบนท้องถนน
ทว่า...แม้การเดินทางด้วยจักรยานยนต์จะมีค่าใช้จ่าย
โดยตรงที่ประหยัดกว่ายวดยานพาหนะชนิดอื่น รวมถึง
ความสะดวกรวดเร็วที่มากกว่า แต่หากคำ�นึงถึงต้นทุน
ของความเสี่ยงต่ออุบัติเหตุและการบาดเจ็บจากการเดิน
ทางด้วยจักรยานยนต์ในปัจจุบนั แล้ว การใช้จกั รยานยนต์
อาจจะยังไม่ใช่รูปแบบการเดินทางที่มีความคุ้มค่าในเชิง
เศรษฐศาสตร์อย่างที่หลายคนเข้าใจ
จากข้อมูลสถิติหลายแหล่งล้วนระบุตรงกันว่า...
>> รถจักรยานยนต์ เป็นพาหนะบนท้องถนนที่มีอันตรายมากที่สุด ทั้งในช่วงเวลาปกติ
ปีใหม่ และสงกรานต์
>> การขับขี่และโดยสารรถจักรยานยนต์ มีความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บรุนแรงจากอุบัติเหตุมาก
ที่สุด มากกว่ารถโดยสาร 2 เท่า มากกว่ารถบรรทุกและรถยนต์ เกิน 4 เท่า
>> ผู้ใช้รถจักรยานยนต์เป็นกลุ่มที่ได้รับบาดเจ็บจากอุบัติเหตุทางถนนมากที่สุด โดยเฉลี่ย
70-80%

นิตยสารสร้างสุข 5

ความเชื่อผิดๆ ของชาวแว๊น
พฤติกรรมเสี่ยงของผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์
มักมีสาเหตุมาจากความประมาท และการมี
จิตสำ�นึก ทัศนคติผิดๆ ในเรื่องความปลอดภัย
จากการสำ�รวจสอบถามผู้ใช้รถจักรยานยนต์ทั่ว
ประเทศในปี 2553 พบว่ า บางส่ ว นยั ง มี
ทัศนคติที่ต้องเร่งแก้ เพื่อลดพฤติกรรมเสี่ยง

“ไม่จำ�เป็นต้องสวมหมวกนิรภัย หากเดิน
ทางใกล้ๆ หรือนั่งรถในซอย”

“การขี่รถย้อนศร ไม่น่าจะอันตราย
หากเพิ่มความระมัดระวัง”

“หากดื่มสุราแต่ยังครองสติได้ ก็ยังพอ
ขี่รถได้”
6 นิตยสารสร้างสุข

ผลการสำ � รวจพฤติ ก รรมการสวมหมวกนิ ร ภั ย ของผู้ ใ ช้ จั ก รยานยนต์ ทั่ ว ประเทศ
กว่า 1 ล้านสองแสนราย ในปี 2554 พบว่า มีผู้ขับขี่สวมหมวกนิรภัยเพียง 54%
ขณะที่ผู้โดยสารสวมหมวกนิรภัยเพียง 24% เท่านั้น!

เมื่อเร็วๆ นี้ มูลนิธิไทยโรดส์ เครือข่ายเฝ้าระวังสถานการณ์ความปลอดภัยทาง
ถนน (Road Safety Watch) ศูนย์วิชาการเพื่อความปลอดภัยทางถนน (ศวปถ.)
มูลนิธิสาธารณสุขแห่งชาติ คณะทำ�งานสนับสนุนการป้องกันอุบัติเหตุทางถนนระดับ
จังหวัด (สอจร.) และสำ�นักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ออก
มาแถลงผลสำ�รวจอัตราการสวมหมวกนิรภัยปี 2555 โดยพบว่าช่วง 10 ปีที่ผ่าน
มา ประเทศไทยมีผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุทางถนนมากกว่า 1 แสนคน หรือเฉลี่ยวัน
ละ 30 คน โดยร้อยละ 70-80 เกิดอุบัติเหตุกับผู้ขับขี่และซ้อนท้ายรถจักรยานยนต์
ไทยมีผู้ใช้รถจักรยานยนต์ 1.5 ล้านคน ผู้ใช้รถจักรยานยนต์สวมหมวกนิรภัย
43% กลุ่มผู้ใหญ่สวมหมวกนิรภัย 49% วัยรุ่นสวมหมวกนิรภัย 28% และเด็กสวม
หมวกนิรภัยเพียง 7% เท่านั้น โดยจังหวัดที่ผู้ใช้รถจักรยานยนต์สวมหมวกนิรภัยมากที่สุด 5 อันดับแรก ได้แก่ กรุงเทพฯ 80% รองลงมา คือ
ภูเก็ต นนทบุรี สมุทรปราการ และปทุมธานี ส่วนจังหวัดที่มีอัตราการสวมหมวกนิรภัยน้อยที่สุด 5 อันดับ คือ บึงกาฬ ลำ�พูน ชัยภูมิ นราธิวาส
และนครพนม มีการสวมหมวกนิรภัยไม่ถึง 20%
ขณะที่ประเทศไทย อยู่ที่อันดับ 6 ของโลกที่มีความปลอดภัยทางถนนน้อยที่สุด และเมื่อดูที่คะแนนด้านการสวมหมวกนิรภัยได้คะแนน 6
เต็ม 10 คะแนนเท่านั้น เมื่อเปรียบเทียบกับประเทศเพื่อนบ้าน พบว่า ประเทศสิงคโปร์ เวียดนาม ได้ 9 คะแนน อินโดนีเซีย ลาว ได้ 8
คะแนน ส่วน มาเลเซีย กัมพูชา พม่า ใกล้เคียงกับประเทศไทย คือ 5-6 คะแนน ข้อมูลดังกล่าวทำ�ให้ทุกหน่วยงานที่ดูแลเรื่องความปลอดภัย
บนท้องถนนของไทยต้องหามาตรการป้องกัน และรณรงค์เพื่อปรับพฤติกรรมของคนไทยเพื่อให้หันมาสนใจความปลอดภัยมากขึ้น
นิตยสารสร้างสุข 7

ระวัง!

วัตถุอันตรายข้างทาง
กฎข้อที่ 1 : สวมหมวกกันน็อค

การสวมหมวกนิรภัยช่วยลดโอกาสการเสียชีวิตจากการบาดเจ็บที่ศีรษะได้ถึง 43% สำ�หรับผู้ขับขี่ และ 57% สำ�หรับผู้โดยสารที่
ประสบอุบัติเหตุ จากผลการศึกษาผู้บาดเจ็บจากการใช้รถจักรยานยนต์ในประเทศไทยและต่างประเทศยืนยันชัดเจนตรงกัน การสวม
หมวกนิรภัยจะช่วยลดความเสี่ยงและความรุนแรงของการบาดเจ็บที่ศีรษะลงได้ 72% ลดความเสี่ยงการเสียชีวิตได้ถึง 39% ในกรณีที่
ใช้ความเร็วไม่สูงมากนักขณะเกิดอุบัติเหตุ และช่วยลดค่ารักษาพยาบาลและลดจำ�นวนวันที่ต้องพักรักษาตัวในโรงพยาบาล

กฎข้อที่ 2 : ดื่มไม่ขี่

ถ้าคุณเป็นคนหนึ่งที่เคยคิดว่า หากดื่มสุราแต่ยังครองสติได้ ก็ยังพอขี่รถได้ โปรดคิดใหม่! เพราะการดื่มแอลกอฮอล์แม้ว่าจะไม่มาก ก็มีผล
กระทบทันทีต่อระบบตอบสนองอัตโนมัติของคุณที่จะทำ�งานช้าลง ซึ่งมีผลอย่างยิ่งในวินาทีแห่งความเป็นความตาย

ไม่เพียงแต่จักรยานยนต์ แต่ไม่ว่าคุณจะขับขี่ยานพาหนะใด พึงระลึกเสมอว่า ‘วัตถุอันตราย
ข้างทาง’ คือสาเหตุการตายหลักของอุบัติเหตุบนทางหลวง
อุบัติเหตุอันตรายข้างทาง หรือ Roadside Crash เกิดขึ้นเมื่อรถเสียหลัก หลุดออกนอกถนน
แล้วพลิกคว่ำ� หรือพุ่งชนเข้ากับวัตถุอันตรายข้างทาง อุบัติเหตุประเภทนี้มักมีความรุนแรงสูง
ทำ�ให้ผู้ขับขี่และผู้โดยสารมีโอกาสเสียชีวิตหรือบาดเจ็บสาหัสได้ โดยอุบัติเหตุประเภทนี้คิดเป็น
41% ของอุบัติเหตุที่เกิดขึ้นบนทางหลวงทั้งหมด
ประเภทของวัตถุอันตรายข้างทางที่รถยนต์มักพุ่งชนหลังจากเสียหลักออกนอกถนน ได้แก่
ต้นไม้ หลักกิโลเมตร เสาไฟ และเสาป้ายต่างๆ

กฎข้อที่ 3 : ลดความเร็ว

>> ต้นไม้ สามารถปลูกข้างทางได้
ถ้าเส้นผ่านศูนย์กลางลำ�ต้น น้อยกว่า
10 เซนติเมตร

สำ�หรับผู้รักความเร็วทั้งหลาย ข่าวร้ายสำ�หรับคุณก็คือ 35% ของผู้ขับขี่จักรยานยนต์ที่ประสบอุบัติเหตุรุนแรง มีสาเหตุมา
จากความเร็ว และกว่าครึ่งของอุบัติเหตุเหล่านี้เกิดจากตัวเอง โดยไม่มีคู่กรณีเป็นรถคันอื่นด้วยซ้ำ� ดังนั้น ขับช้าลงอีกนิด ถึง
ช้าลงอีกหน่อย แต่คุ้มถ้าจะมีชีวิตรอดเอาไว้ขี่มอเตอร์ไซค์ไปนานๆ

Clear Zone ระยะเขตปลอดภัย

กฎข้อที่ 4 : ให้ทาง

บ่อยครั้งที่เกิดอุบัติเหตุเฉี่ยวชนระหว่างจักรยานยนต์กับรถยนต์ หรือรถประเภทอื่น ผู้ขับขี่รถยนต์จะบอกว่า ‘มองไม่เห็น’
ว่ามีจักรยานยนต์โผล่มาตรงนั้น ดังนั้นการขับขี่อย่างใจเย็น และเน้นให้ทางรถคันอื่นไปก่อน จะช่วยลดความเสี่ยงลงได้ รวมถึงเว้นระยะห่างจาก
รถคันหน้ายามขับขี่ เพื่อป้องกันอันตรายจากการหยุดรถกะทันหัน

กฎข้อที่ 5 : ระวังสี่แยก

ประมาณ 1 ใน 3 ของอุบัติเหตุที่เกิดกับจักรยานยนต์ เกิดบริเวณสี่แยก ดังนั้นถ้าคุณเป็นคนหนึ่งที่ชอบเสี่ยงดวงด้วยการฝ่าไฟแดง จงเปลี่ยน
ความคิด และเตือนตัวเองว่า ต้องระมัดระวัง มองซ้าย มองขวา รวมถึงด้านหลังให้มั่นใจทุกครั้งเมื่อถึงสี่แยก

กฎข้อที่ 6 : ทำ�ตัวให้เด่นบนท้องถนน

เวลาขับขี่จงเตือนตัวเองว่า ต้องอยู่ในตำ�แหน่งที่ผู้ขับขี่ยานพาหนะรอบๆ คุณนั้นมองเห็นคุณ เพราะถ้าไม่ คุณกำ�ลังตกอยู่ใน
อันตรายที่จะถูกเฉี่ยวชน โดยผู้ขับขี่ที่อาจไม่ทันระมัดระวัง ด้วยเหตุผลว่า ‘ไม่ทันมอง’ รวมถึงหลีกเลี่ยงการขับขี่จักรยานยนต์สีดำ�
ในเวลากลางคืน อาจใช้วิธีใส่เสื้อผ้า สวมหมวกกันน็อคสีสด หรือสะท้อนแสง เพื่อเป็นที่สังเกตเห็นได้ชัด หากคิดว่ารถคันอื่น
อาจมองไม่เห็นคุณ อาจใช้วิธีโบกมือให้สัญญาณ หรือบีบแตรหากว่าจำ�เป็น

กฎข้อที่ 7 พักเมื่อเพลีย

การขับขี่ทางไกลอาจทำ�ให้เหนื่อย หรือเพลีย ซึ่งจะทำ�ให้ความระมัดระวัง รวมถึงความรวดเร็วในการหลบหลีกเมื่อเกิดเหตุฉุกเฉิน
น้อยลง ดังนั้นต้องรู้ข้อจำ�กัดของร่างกายตนเอง หากรู้สึกเหนื่อยล้า ก็หยุดพักเอาแรงบ้างดีกว่า ค่อยเดินทางต่อได้อย่างปลอดภัย

กฎข้อที่ 8 ดูแลคนข้างหลัง

วิธีป้องกันอุบัติเหตุรถชนวัตถุอันตรายข้างทาง ได้แก่ การกำ�หนดให้มีวัตถุอันตรายอยู่ข้าง
ทางให้น้อยที่สุด โดยใช้หลักเกณฑ์การกำ�หนดระยะเขตปลอดภัย คือระยะที่วัดจากขอบการจราจร
ห่างออกไประยะหนึ่ง โดยจะต้องปราศจากวัตถุกีดขวางใดๆ ที่เป็นอันตรายต่อยานพาหนะเมื่อ
เกิดการชนขึ้น และเมื่อยานพาหนะหลุดออกนอกผิวจราจรแล้วผู้ขับขี่จะสามารถควบคุมยาน
พาหนะให้กลับเข้ามายังผิวจราจรได้อย่างปลอดภัย
ระยะเขตปลอดภัยของทางหลวงประเทศไทย ควรมีระยะอย่างน้อย 5-7 เมตร วัดจากขอบ
ทาง แต่กลับพบว่าระยะห่างโดยเฉลี่ยที่เป็นอยู่ปัจจุบัน อยู่ที่เพียงประมาณ 3-4 เมตรเท่านั้นเอง

>>
>>
>>
>>

ห่างจากระยะเดิมที่เป็นอันตราย
ห่างจากระยะเดิมที่เป็นอันตราย
ห่างจากระยะเดิมที่เป็นอันตราย
ห่างจากระยะเดิมที่เป็นอันตราย

2
3
4
5

เท่า
เท่า
เท่า
เท่า

ลดอุบัติเหตุได้
ลดอุบัติเหตุได้
ลดอุบัติเหตุได้
ลดอุบัติเหตุได้

35%
50%
60%
65%

>> หลีกเลี่ยงการปลูกต้นไม้ข้างทาง
โดยเฉพาะภายในระยะเขตปลอดภัย จะ
เป็นวิธีลดโอกาสการเกิดอุบัติเหตุรถชน
ต้นไม้ข้างทางได้ดีที่สุด
>> ถ้าย้ายต้นไม้ออกไม่ได้ จะต้อง
ติดตั้งอุปกรณ์กั้น เช่น ราวกันอันตราย
หรือกำ�แพงคอนกรีต เพื่อช่วยป้องกัน
ไม่ให้รถเสียหลักไปชนต้นไม้
>> ถ้าไม่ติดตั้งอุปกรณ์กั้น อาจติด
ป้ายสะท้อนแสงที่ต้นไม้ เพื่อเพิ่มการ
มองเห็น แต่การติดป้ายสะท้อนแสงจะ
ไม่มีประโยชน์เลย หากผู้ขับขี่ไม่สามารถ
ควบคุมรถไม่ให้ชนต้นไม้ได้

หากไม่ได้ขับขี่คนเดียว ต้องเตือนคนซ้อนท้ายคุณทุกครั้งว่าให้สวมหมวกกันน็อค และนั่งอย่างระมัดระวัง เกาะให้แน่น รวมถึงไม่รบกวนสมาธิ
ของผู้ขับขี่ และมีสติตลอดเวลา
8 นิตยสารสร้างสุข

นิตยสารสร้างสุข 9

10 เกร็ดความ ‘สุข’

อากาศร้อน ยุงร้าย
ย่างเข้าสู่หน้าร้อนแล้ว สภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลง และ
แปรปรวน มีส่วนทำ�ให้อัตราการเกิดโรคภัยปรวนแปรไปด้วยเช่น
เดียวกัน เห็นได้ชัดจากอัตราการเกิดโรคไข้เลือดออก ที่ผ่านมา
เพียงไม่กี่เดือน อัตราการเกิดโรคก็สูงกว่าสถิติเดิม 4 เท่าและ
ดูเหมือนว่า ปีนี้จะเกิดการระบาดหนักที่สุดในรอบ 10 ปี
สำ�นักระบาดวิทยา กรมควบคุมโรค ประเมินสถานการณ์ว่า
ปีนี้อาจมีผู้ป่วยโรคไข้เลือดออกสูงถึง 120,000–150,000 ราย
และเสียชีวิต 120-200 ราย ส่วนอีก 15,000 ราย จะต้องนอนโรง
พยาบาล หากไม่มีมาตรการใดมาป้องกัน

ตามปกติไข้เลือดออกจะมีฤดูกาลระบาดที่
ชัดเจน คือ อัตราการเกิดโรคต่ำ�ในช่วงปลายปี
และเพิ่มขึ้นอีกครั้งเมื่อเริ่มเข้าฤดูร้อนและฝน
แต่จากสภาพอากาศทีร่ อ้ นอย่างต่อเนือ่ งในช่วง
ทีผ่ า่ นมา ทำ�ให้อตั ราการเกิดโรคไม่ลดลงในช่วง
ปลายปี และยังคงมีผปู้ ว่ ยสะสมสูงอย่างผิดปกติ
และพบว่า สภาพอากาศที่เพี้ยนไป ทำ�ให้
วงจรชีวิตของยุงเกิดขึ้นเร็วกว่าปกติ จากเดิม
ลูกน้ำ�ยุงลายจะมีวงจรเกิดใช้เวลา 7 วัน กลับ
เหลือเพียง 5 วัน เมื่อรวมกับวงจรของโรคที่
โคจรมาถึงรอบการระบาดหนักอีกครั้ง ก็ยิ่ง
ทำ�ให้สถานการณ์ไม่ค่อยดีเท่าใด

>> ไข่ของยุง

>> ระวังน้ำ�นิ่ง

ยุงลายจะชอบวางไข่ในน้ำ�นิ่ง ไม่ว่าน้ำ�นั้นจะสะอาดหรือ
สกปรก และเมื่ออุณหภูมิเหมาะสม ไข่ก็จะกลายเป็นลูกน้ำ� ซึ่งใช้เวลา 5-7
วันที่จะกลายเป็นยุงตัวแก่ และเริ่มออกหาอาหารทันทีใน 24 ชั่วโมงแรก
โดยมีอายุอยู่ 8 วันเพื่อวางไข่เพาะพันธุ์ ซึ่งหากสภาพอากาศร้อน ลูกน้ำ�ก็จะ
เจริญเติบโตเร็วขึ้น ใช้เวลาในการกลายเป็นยุงตัวแก่สั้นลงด้วย

10 นิตยสารสร้างสุข

สามารถมีชีวิต
อยู่ได้ เป็นปี เช่น เมื่อยุงไข่ลงไปใน
น้ำ � ที่ ขั ง อยู่ ใ นยางรถยนต์ ข้ า งๆ บ้ า น
เมื่อเราเทน้ำ�ทิ้ง ไข่ของยุงจะยังอยู่ เมื่อ
ใดที่มีน้ำ� สภาพอากาศ อุณหภูมิเหมาะสม
ไข่นั้นก็จะสามารถเกิดเป็นตัวอ่อนที่เรียกว่า
ลูกน้ำ� ซึ่งจะโตเป็นยุงลายได้ทันที

รู้จัก ไข้เลือดออก
“เชือ้ ไข้เลือดออก มียงุ เป็นพาหะ ส่งผ่านเชือ้
จากคนหนึ่งสู่คนหนึ่ง”
เมือ่ ถูกยุงกัด รูห้ รือไม่วา่ โอกาสทีไ่ ด้รบั เชือ้ ไข้
เลือดออกนัน้ มีเกือบ 100% แต่มคี นเพียง 10%
ทีจ่ ะแสดงอาการป่วยมากบ้างน้อยมาก ส่วนคนที่
เหลือจะกลายเป็นพาหะ เพราะเชือ้ ไม่แสดงอาการ
แต่สามารถพาเชือ้ ไปแพร่ให้คนอืน่ ได้
ปัจจัยสำ�คัญทีท่ �ำ ให้ปว่ ยเป็นไข้เลือดออก คือ
ชนิดของเชื้อไวรัส การตอบสนองต่อไวรัสใน
แต่ละบุคคล ภูมิต้านทานโรค และการควบคุม
จำ�นวนยุงลาย
ปัจจุบันทางการแพทย์พบว่า เชื้อไข้เลือด
ออกมี 4 สายพันธุ์ โดยสายพันธุ์ที่มีฤทธิ์ร้าย
แรง คือ สายพันธุ์ที่ 2 และ 3 ปีใดที่ 2 สาย

>> ระวังที่มืด

พันธุ์นี้ระบาดก็จะทำ�ให้มีผู้ป่วยจำ�นวนมาก โดย
สายพันธุ์ที่ 3 ผู้ท่ีได้รับเชื้อมีโอกาสป่วยตั้งแต่
ครั้งแรกที่ได้รับเชื้อทันที ส่วนสายพันธุ์ที่ 2 จะ
มีโอกาสป่วยและอาการหนักเมื่อได้รับเชื้อครั้งที่
2 ขึ้นไป โดยในปีนี้คาดการณ์ว่า สายพันธุ์ที่
ระบาดหนักคือ สายพันธุ์ที่ 2 และ 3
ฉะนั้น!! การป้องกันไม่ให้เป็นไข้เลือดออก
คือต้องไม่ให้ถกู ยุงกัดเลย แต่ในทางปฏิบตั ถิ อื ว่า
เป็นไปได้ยาก ทำ�ให้ความจำ�เป็นในการทำ�ลาย
แหล่งเพาะพันธุ์ “ลูกน้ำ�ยุงลาย” ที่เป็นเป้านิ่ง
จึงเป็นยุทธศาสตร์สำ�คัญ เมื่อใดที่จัดการสิ่ง
แวดล้อมดี โอกาสที่ไข้เลือดออกจะแพร่ระบาดก็
จะน้อยลง

ยุงลายมักจะชอบอยู่ในที่มืด ชื้น และจะหลบอยู่ตามรองเท้า
เฟอร์นิเจอร์ เสื้อผ้าที่แขวนไว้ในห้องนอน ผ้าม่าน ใต้โต๊ะ ตู้เตียง สถานที่เหล่านี้จะเป็น
ที่ซ่อนของยุงตัวแก่ได้เป็นอย่างดี ธรรมชาติของยุงลายมักออกหาอาหารหรือดูดเลือดในช่วง
กลางวันถึงช่วงหัวค่ำ� และหากเป็นที่ที่มีแสงสว่างเพียงพอยุงก็จะออกหากินในตอนกลางคืน
ได้ด้วย โดยยุงลายนั้นจะบินไปในอาณาเขต 100-400 เมตร ดังนั้น เมื่ออยู่ในย่านที่มีบ้าน
เรือนอยู่แออัดหรือใกล้กันจำ�นวนมากๆ โอกาสที่ยุงจะรับเชื้อจากครอบครัวหนึ่ง สู่ครอบครัว
อื่นๆ และแพร่เชื้อให้คนภายในครอบครัวเดียวกัน ก็จะมีโอกาสเกิดได้มากขึ้น

รวมพลัง
กำ�จัดแหล่งเพาะพันธุ์
ลูกน้ำ�ยุงลาย
การป้ อ งกั น ไข้ เ ลื อ ดออกที่ ไ ด้ ผ ลดี
ที่สุด จึงต้องทำ�ตั้งแต่ต้นตอของปัญหา
คือ กำ�จัดแหล่งเพาะพันธุ์ลูกน้ำ�ยุงลาย
เสียให้สิ้นซาก
ซึ่งแหล่งเพาะพันธุ์ส่วนใหญ่จะอยู่
ใกล้ตัวเราอย่างมาก หลายคนอาจคิด
ว่าแหล่งเพาะพันธุ์ยุงส่วนใหญ่จะอยู่ใน
ท่อ ในแหล่งน้ำ�ทั่วๆ ไป แต่ความจริง
แล้ว แหล่งเพาะพันธุ์ยุงลาย 65% อยู่
ในครัวเรือนนั่นเอง โดยน้ำ�แค่เพียง
เล็กน้อยที่นิ่งๆ ยุงลายก็สามารถไข่
และเกิดลูกน้ำ�ได้ ไม่ว่าจะเป็นกระถาง
ต้นไม้ แก้วน้ำ�ที่วางทิ้งไว้ แจกัน อ่าง
หรือถังในห้องน้ำ�

การจัดการสภาพแวดล้อมให้เหมาะสม ไม่
ว่าจะเป็นการทำ�ลายแหล่งเพาะพันธุ์ทั้งในบ้าน
และรอบบ้าน การทำ�ให้บ้านเรือนไม่กลายเป็น
ที่หลบซ่อนของยุง ล้วนแต่เป็นวิธีป้องกัน
โรคทีไ่ ด้ผลดีทงั้ สิน้ และยิง่ ทุกบ้านทำ�
เช่ น เดี ย วกั น นี้ อาจยั บ ยั้ ง ไม่ ใ ห้
สถานการณ์รุนแรงมากเกินไป

นิตยสารสร้างสุข 11

13 เกร็ดความ ‘สุข’

ปัจจุบันการคิดค้นวัคซีนหรือยารักษาไข้เลือดออก ยังอยู่ขั้นการทดลอง
ทำ�ให้การรักษายังคงต้องรักษาตามอาการ แบบประคับประคอง หากวินิจฉัย
โรคได้ตั้งแต่ระยะแรก 24-48 ชั่วโมงจะช่วยป้องกันมิให้โรคมีความรุนแรง
เพิ่มขึ้นได้ ซึ่งจำ�เป็นต้องอาศัยการสังเกตอาการและติดตามผู้ป่วยอย่าง
ใกล้ ชิ ด อาการไข้ เ ลื อ ดออก ที่ ต้ อ งสั ง เกตและแยกจากโรคอื่ น ให้ เ ป็ น
เพื่อให้ได้รับการรักษาที่ถูกต้อง มีดังนี้
>> ผู้ป่วยไข้เลือดออกจะมีไข้สูงเฉียบพลันใน 2-7 วัน หน้าแดง ปวดกระบอกตา เบื่ออาหารอาเจียน ส่วนใหญ่จะไม่มีน้ำ�มูกหรือไอ
>> ลักษณะพิเศษของไข้เลือดออก คืออาการที่มีจุดเลือดออกเล็กๆ ตามแขน ขา ลําตัว รักแร้ เพราะเชื้อไข้เลือดออกทำ�ให้
เส้นเลือดเปราะแตกง่าย จนอาจมีเลือดกำ�เดา เลือดออกตามไรฟัน อาเจียนและถ่ายอุจจาระสีดํา นอกจากนี้ จะปวดใต้ชายโครง
ขวาเนื่องจากมีตับโต กดเจ็บ
>> เมื่ออาการเข้าวันที่ 3-4 นับแต่เริ่มป่วย หากพบว่า ไข้ขึ้นอย่างรวดเร็ว กระสับกระส่าย มือเท้าเย็น ชีพจรเบาเร็ว กระหายน้ำ�
เบื่ออาหารมาก ถ่ายปัสสาวะน้อย ปวดท้องกะทันหัน ปากเขียว ตัวเย็นชืด ความรู้ สติเปลี่ยนไป ถือเป็นสัญญาณอันตรายจากภาวะ
ช็อก ที่อาจทำ�ให้ผู้ป่วยสามารถเสียชีวิตได้ใน 12-24 ชั่วโมง
>> กลุ่มที่ควรระวังเป็นพิเศษ คือ เด็กอายุน้อยกว่า 6 เดือน และเด็กเล็ก ผู้สูงอายุ ผู้ที่มีโรคประจำ�ตัว เพราะจะมีภูมิคุ้มกัน
ต่ำ�กว่าปกติ โอกาสที่จะป่วยและเกิดอาการรุนแรงก็ยิ่งเกิดขึ้นได้มาก
>> ข้อควรระวังเมื่อป่วยด้วยไข้เลือดออก ในรายที่ไข้สูงควรหมั่นเช็ดตัวเพื่อไม่ให้เกิดอาการชัก ห้ามใช้ยาแอสไพรินเด็ดขาด เพราะจะ
ทำ�ให้เกร็ดเลือดเสียการทำ�งาน ระคายกระเพาะอาหาร และทำ�ให้เลือดออกได้มากยิ่งขึ้น เมื่อผู้ป่วยเบื่ออาหาร หรือ อาเจียน ต้องทดแทนด้วยผง
เกลือแร่ หรือ น้ำ�ผลไม้ โดยค่อยๆ จิบช้าๆ แต่บ่อยๆ หากอาการมากขึ้นจนมีสัญญาณอันตรายต้องนำ�ตัวส่งโรงพยาบาลทันที

12 นิตยสารสร้างสุข

เพราะ ‘การให้เวลาคือการมอบสมบัติล้ำ�ค่า’ ที่ต่างประเทศก็เลยเกิดธนาคาร
แห่งหนึ่ง ที่ไม่ได้รับฝากเงิน แต่รับฝาก “เวลา” สำ�หรับคนที่อยากมอบเวลา
ให้เป็นประโยชน์แก่สังคม และธนาคารแห่งนี้ก็ได้เปิดที่ประเทศไทยแล้ว จะพา
ไปรู้จักธนาคารที่เพิ่งเปิดใหม่นี้กัน
ธนาคารจิตอาสา มีแนวคิดมาจาก Time Bank ในประเทศอังกฤษและสหรัฐอเมริกา
เป็ น ระบบสนั บ สนุ น การทำ � งานอาสา ที่ เ ข้ า ถึ ง ได้ ท าง Internet ผ่ า นเว็ บ ไซต์
www.jitarsabank.com ซึ่งเป็นพื้นที่ให้ทุกคนได้เข้ามาประกาศความตั้งใจที่จะแบ่งปัน
เวลาเพื่อทำ�งานอาสา ด้วยแนวคิดว่า การให้เวลาคือการมอบสมบัติล้ำ�ค่าที่เราทุกคนมี
อยู่อย่างเท่าเทียมกันให้แก่ส่วนรวม และให้แก่กันและกัน
เวลาที่ถูกฝากไว้ ผู้ฝากจะต้องนำ�ไปใช้ในการทำ�งานอาสาสมัครที่เป็นประโยชน์ต่อ
สังคม ซึ่งในเว็บไซต์จะมีการรวบรวมสถิติการใช้เวลาที่มีคนนำ�มาฝากไว้ทั้งหมด มีระบบ
คัดเลือกและแนะนำ�งาน (matching) ที่ผู้ฝากเวลาสามารถเข้าไปค้นหางานอาสาที่
เหมาะกับตนเอง ตรงกับความสนใจ ความถนัด ทักษะ ความสามารถ ความสะดวก และแบบแผนการใช้ชีวิต/เวลา
ว่าง มีระบบส่งข่าวระดมอาสาสมัครเมื่อมีความต้องการเกิดขึ้น เช่นสถานการณ์ภัยพิบัติต่างๆ ด้วย

นิตยสารสร้างสุข 13

เริ่มแรกเลยคือ ถามตัวเองก่อนว่า
เราอยากทำ�อะไร ทางทีด่ ที สี่ ดุ คือ หางาน
อาสาที่ เ ข้ า กั บ บุ ค ลิ ก และความสนใจ
ซึ่งเหตุผลของคุณเป็นข้อไหน ในเหตุผล
เหล่านี้

ชีวิตแต่ละวันก็ยุ่งเหยิงอยู่แล้ว แล้วจะเอาเวลาที่ไหนไปทำ�งาน
อาสาเพื่อคนอื่นอีก...?
ฝากเวลา

เข้ า มาสมั ค รและฝากเวลาไว้ กั บ
ธนาคารจิ ต อาสาที่ www.jitarsabank.com โดยกรอกชื่ อ อี เ มล
รหัสผ่าน และฝากจำ�นวนชั่วโมงตาม
ที่ตั้งใจ ทางธนาคารก็จะช่วยหางาน
ที่ใช่ ในเวลาที่เหมาะ โดยแจ้งถึงคุณ
ผ่านข้อความทางโทรศัพท์มือถือ หรือ
อีเมลล์ เมื่อมีงานอาสาเข้ามา

ค้นหางานจิตอาสา

ผู้ ฝ ากเวลาสามารถเลื อ กใช้ เ วลากั บ
งานอาสาที่ ต รงใจ โดยการค้ น หา
และสมัครภารกิจที่สอดคล้องกับเวลา
ความสนใจ หรือทักษะของตน ที่ถูก
รวบรวมไว้ในเว็บไซต์

แ บ่ ง ปั น ป ร ะ ส บ ก า ร ณ์
ผู้ ฝ ากเวลาสามารถเข้ า มาบอกเล่ า
ความประทับใจ แลกเปลี่ยน เรียนรู้
เรื่องราวจากภารกิจจิตอาสาของแต่ละ
คน รวมถึงยืนยันเวลาที่ได้ใช้ไปแล้ว

14 นิตยสารสร้างสุข

ส่วนองค์กรอาสาที่ต้องการพลังของเหล่าผู้มีจิตอาสามา
ช่วยงาน ก็สามารถเข้ามาบอกข่าวได้เช่นกัน...
1. ให้ข้อมูลและแนะนำ�องค์กร ด้วยการสร้างบัญชีผู้ใช้ และบอกเล่าเรื่องราวเกี่ยวกับกลุ่ม/
องค์กรอาสาของเรา
2. สร้างภารกิจ เปิดโอกาสใช้เวลาจิตอาสา โดยระบุรายละเอียดของภารกิจให้ครบถ้วน เช่น
เวลาที่ใช้ ลักษณะงาน และทักษะที่ต้องการ
3. ตอบรับและตอบกลับ เมื่อบรรลุภารกิจ โดยตอบรับอาสาที่สมัครเข้าร่วมและตอบกลับเมื่อ
สิ้นภารกิจโดยบันทึกเวลาพร้อมคำ�ขอบคุณ
สำ�หรับมือใหม่ในการเป็นอาสาไม่ต้องกลัวทำ�ตัวไม่ถูก เพราะในเว็บไซต์เขายังมีการปฐมนิเทศ
และการอบรมอาสาเป็นระยะ เพื่อเตรียมพร้อมอาสาสมัครก่อนลงไปทำ�งาน ให้แน่ใจว่าจะได้
ประสบการณ์ที่ดี ได้เรียนรู้ และพัฒนาตนเองอย่างรอบด้านทั้งทางกาย ทางใจ และทางสังคม
นอกจากนี้ยังรวมถึงการจัดอบรมให้กับองค์กรที่รับอาสาเข้าไปทำ�งานด้วย

หลายคนอาจคิดเช่นนี้ แต่บางทีสิ่งที่คิดว่าเป็นการทำ�เพื่อผู้อื่น จริงๆ แล้วคุณนั่นแหละที่จะได้
รับผลดีไปเต็มๆ เพราะการทำ�งานอาสา ให้อะไรมากกว่าที่คุณคิด...
>> อาสาสมัครเป็นหนทางที่จะได้พบคนใหม่ๆ ที่มีความสนใจคล้ายคลึง
กัน ทำ�ให้รู้จักผู้คนกว้างขึ้น หลายครั้งอาจนำ�ไปสู่โอกาสดีอื่นๆ ที่ตาม
มาโดยไม่รู้ตัว
>> งานจิตอาสาดีตอ่ ร่างกายและจิตใจ เพราะช่วยเพิม่ ความมัน่ ใจ
ความภาคภูมใิ จในตัวเอง และความพึงพอใจในชีวติ ได้อย่างมาก นัน่
จะช่วยลดอาการซึมเศร้าได้ชะงัด ถ้าคุณกำ�ลังมีปัญหาชีวิต เผชิญ
สถานการณ์ที่ยากลำ�บาก การได้ลองออกไปช่วยคนอื่น แทนที่จะ
หมกมุ่นกับเรื่องของตัวเอง คุณอาจพบทางออกดีๆ ก็ได้
>> ถ้าคุณกำ�ลังคิดจะเปลีย่ นงาน เชือ่ ไหมว่าการเป็นอาสาสมัครเป็นการ
เปิดหนทางสู่อาชีพใหม่ได้อย่างดี เพราะมันช่วยให้เรามีประสบการณ์ในด้านที่เราเองมีความสนใจ
แต่ถ้ายังรักงานเดิม การเป็นอาสาก็จะช่วยพัฒนาทักษะต่างๆ ที่จะช่วยทำ�งานได้ดีขึ้นด้วย
>> งานอาสาสมัครไม่ได้มแี ต่ความเคร่งเครียดอย่างเดียว การได้ท�ำ งานอาสาทีค่ ณ
ุ สนใจนัน้ ช่าง
สนุกสนาน เป็นการหลีกหนีจากความจำ�เจจากงานประจำ�วัน และยังช่วยพัฒนาความคิดสร้างสรรค์
แรงบันดาลใจ และอาจทำ�ให้คุณค้นพบความสนใจใหม่ๆ หรือเป้าหมายในชีวิตด้วยซ้ำ�ไป

>> อยากทำ�ให้รอบๆ ชุมชนของ
คุณดีขึ้น
>> อยากพบเจอคนใหม่ๆ ทีแ่ ตกต่าง
จากตัวเอง
>> อยากลองทำ�อะไรใหม่ๆ
>> อยากหาอะไรทำ�ในเวลาว่าง
>> อยากเห็นวิถีชีวิตที่แตกต่าง และ
ได้ไปในสถานที่ใหม่ๆ
>> อยากลองทำ�งานที่สนใจ เพื่อจะ
พัฒนามาเป็นงานประจำ�
>> อยากทำ�ในสิ่งที่ถนัด
...เมือ่ รูจ้ กั ตัวเองแล้ว จะหางานอาสา
ที่เหมาะก็คงไม่ใช่เรื่องยากอีกต่อไป

ทักษะสำ�คัญของการเป็นอาสาสมัคร คือ
ความเห็นอกเห็นใจต่อเพื่อนมนุษย์ ความใจ
กว้าง และความเต็มใจที่จะให้ รวมถึงการ
คิดบวก

ธนาคารจิตอาสาเป็นส่วนหนึง่ ของโครงการร่วมสร้างสังคมจิตอาสา ด้วยการสนับสนุนของสำ�นักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ
(สสส.) และสภากาชาดไทย เข้าไปดูรายละเอียดของธนาคารจิตอาสาได้ที่ http://www.jitarsabank.com หรือเฟซบุ้ค www.facebook.com/
JitArsaBank

นิตยสารสร้างสุข 15

16 เกร็ดความ ‘สุข’

>>
>>
>>
>>

คนไทยดื่มสุราเฉลี่ย 7.1 ลิตรของแอลกอฮอล์บริสุทธิ์ต่อคนต่อปี
ในรอบ 10 ปี คนเลิกเหล้าได้ 2.6 ล้านคน แต่ห่วงกลุ่มผู้หญิง วัยรุ่นยังดื่มเพิ่ม
คนยิ่งจนยิ่งจ่ายค่าเหล้ามาก
ภาคเหนือเมามากสุด ขณะที่ 3 จังหวัดใต้ดื่มน้อยสุด

เหล่านี้คือข้อมูลที่เพิ่งเปิดเผย เตรียมรับมือเทศกาลสงกรานต์ โดยศูนย์วิจัยปัญหาสุรา (ศวส.) สำ�นักงานพัฒนานโยบายสุขภาพ
ระหว่างประเทศ ในงานเปิดตัวรายงานสถานการณ์การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์และผลกระทบในประเทศไทย พ.ศ. 2556 และรายงาน
สถานการณ์การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ระดับจังหวัด พ.ศ. 2554

คนไทยดื่มเฉลี่ย 7.1 ลิตร
นพ.ทักษพล ธรรมรังสี ผู้อำ�นวยการศูนย์วิจัยปัญ หาสุ รา (ศวส.)
กล่าวว่า สถานการณ์การบริโภคเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของไทยปัจจุบันปี
2554 คนไทยอายุ 15 ปีขึ้นไป โดยเฉลี่ยมีการดื่มแอลกอฮอล์คิดเป็น 7.1
ลิตรของแอลกอฮอล์บริสุทธิ์ต่อคนต่อปี หรือเท่ากับการดื่มสุรากลั่นประมาณ
18 กลม เบียร์ 61 ขวดใหญ่ และ ไวน์ 1 ขวดรวมกัน
ยังพบว่า ในช่วง 10 ปีที่ผ่านมาร้านขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพิ่มขึ้นกว่า 1.2 แสนร้าน ทำ�ให้การเข้าถึงการบริโภคได้ง่าย ส่วนใหญ่ผู้
บริโภคจะซื้อจากร้านขายของชำ� โดยในช่วง 10 ปีที่ผ่านมาร้านขายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ เพิ่มขึ้นกว่า 1.2 แสนร้าน ทำ�ให้การเข้าถึงการบริโภค
ได้ง่าย ส่วนใหญ่ผู้บริโภคจะซื้อจากร้านขายของชำ�
16 นิตยสารสร้างสุข

ผู้ชายดื่มน้อยลง
แต่ผู้หญิงและวัยรุ่นดื่มเพิ่ม
นพ.ทักษพล กล่าวว่า หากพิจารณาสัดส่วนประชากรที่ดื่มแอลกอฮอล์พบว่า เพศชาย
โดยเฉพาะในผู้ใหญ่ และวัยสูงอายุ มีอัตราการดื่มลดลง และสามารถคิดได้ว่าประชากรที่เคย
ดื่มสุราและเลิกดื่มได้ถึง 2.6 ล้านคนในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา ซึ่งเป็นผลจากมาตรการต่างๆ
และการรณรงค์ แต่พบว่า ประชาชนหญิงและกลุ่มวัยรุ่นมีอัตราการดื่มเพิ่มขึ้น เฉลี่ยร้อยละ
1 ต่อปี และยังพบว่าและกลุ่มครัวเรือนที่มีรายต่ำ�ที่สุด มีค่าใช้จ่ายเพื่อซื้อเครื่องดื่มแอลกอฮอล์
เพิ่มมากขึ้นที่สุด ในขณะที่ครัวเรือนที่รายได้ดีกว่ามีทิศทางจะจ่ายในสัดส่วนที่ลดลง เมื่อสำ�รวจ
ผลกระทบทางสังคมยังพบว่า ประชาชนพบเห็นปัญหาจากดื่มเป็นเรื่องปกติ โดย 3 ใน 4 เคย
เห็นการทะเลาะกันจากการดื่มในปีที่ผ่านมา และประมาณ 1 ใน 3 เคยพบเห็นการทำ�ร้าย
ร่างกายในครอบครัวจากการดื่ม
“อัตราการดื่มที่เพิ่มขึ้นส่วนหนึ่งเป็นผลจากการทำ�การตลาดอย่างหนักของอุตสาหกรรม
เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ที่เปลี่ยนจากสื่อหลักโดยโฆษณาทางทีวี วิทยุ ไปสู่สื่อในพื้นที่ โฆษณา
ผ่านสื่อออนไลน์และเครือข่ายสังคม และการโฆษณา ณ จุดขาย และแม้ว่าจำ�นวนการเสียชีวิต
จากอุบัติเหตุทางถนนจะลดลง แต่ระดับความรุนแรงของคดีอุบัติเหตุมีเพิ่มขึ้นเมื่อดูจากการเสีย
ชีวิตและการบาดเจ็บสาหัส ในปี 54 ยังพบว่า สุราเป็นสาเหตุการตาย 1 ใน 3 ของคดี
อุบัติเหตุ โดยช่วงเทศกาลจะเพิ่มเป็นอันดับ 1 โดยพบว่า 3 ใน 5 หรือ ร้อยละ 70 ของ
อุบัติเหตุที่เกิดในช่วงเทศกาล มีปริมาณแอลกอฮอล์ในกระแสเลือดมากกว่าที่กฎหมายกำ�หนด”
นพ.ทักษพล กล่าว

ดร. สุรศักดิ์ ไชยสงค์ รองผู้อำ�นวย
การศูนย์วิจัยปัญหาสุรา กล่าวว่า จาก
รายงานสถานการณ์การบริโภคเครื่อง
ดื่มแอลกอฮอล์รายจังหวัด พ.ศ.2554
โดยสำ � นั ก งานสถิ ติ แ ห่ ง ชาติ ซึ่ ง เก็ บ
ข้อมูลพฤติกรรมการบริโภคเครื่องดื่ม
แอลกอฮอล์ พบว่า พื้นที่ที่มีอัตราการ
ดื่มในระดับต่ำ�ที่สุด คือ ภาคใต้และภาค
กลาง โดยเฉพาะในเขตพื้นที่ 3 จังหวัด
ชายแดนภาคใต้ คือ ปัตตานี นราธิวาส
และยะลา มีอัตราการดื่มต่ำ�มากที่สุด
รองลงมาคือ สตูล กระบี่ และสงขลา
ส่วนพื้นที่ที่มีอัตราการดื่มสูงที่สุด
อยู่ในภาคเหนือ และตะวันออกเฉียง
เหนือ เมื่อแยกเป็นกลุ่มวัยรุ่น พบว่า
ภาคที่วัยรุ่นดื่มมากที่สุดคือ ภาคเหนือ
และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ ทั้งนี้
ยั ง พบสถานการณ์ ก ารดื่ ม ประจำ �
การดื่มหนักกระตายตัวอยู่ในภาคต่างๆ
ซึ่งเสี่ยงต่อการเกิดปัญหาสังคม และ
อุบัติเหตุ ดังนั้น การจัดการกับปัญหา
และลดความเสี่ยงต่อปัญหาแอลกอฮอล์
ในระดั บ จั ง หวั ด จึ ง ควรมี น โยบาย
ค ว บ คุ ม เ ค รื่ อ ง ดื่ ม แ อ ล ก อ ฮ อ ล์
ที่ ส ามารถบั ง คั บ ใช้ ก ฎหมายในระดั บ
พื้นที่อย่างจริงจังต่อไป

นิตยสารสร้างสุข 17

18 ‘สุข’ ไร้ควัน

นานาประเทศเชียร์ไทย
เพิ่มขนาดคำ�เตือนซองบุหรี่เป็น 85%

ศ.นพ.ประกิต วาทีสาธกกิจ เลขาธิการมูลนิธิรณรงค์เพื่อการ
ไม่สูบบุหรี่ ออกมาเปิดเผยว่า องค์กรชั้นนำ�ด้านสาธารณสุขจาก
10 ประเทศ ส่งจดหมายถึงรัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข
ชื่นชมที่ไทยเพิ่มขนาดคำ�เตือนบนซองบุหรี่จาก 55% เป็น 85%
เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการเตือนพิษภัยของการสูบบุหรี่ โดย
เฉพาะเพื่อลดความดึงดูดของซองบุหรี่ต่อวัยรุ่นที่จะเข้ามาเป็นนัก
สูบหน้าใหม่ เป็นการปกป้องคนไทยจากพิษภัยบุหรี่ ที่เป็นสาเหตุ
ให้คนไทยเสียชีวิตถึงปีละกว่าห้าหมื่นคน
ประกาศกระทรวงสาธารณสุขฉบับใหม่นี้ กำ�หนดภาพคำ�
เตือน 85% โดยยังมีพื้นที่บนซองถึง 15% ให้ผู้ผลิตบุหรี่ได้แสดง
ตราสินค้า ต่างจากมาตรการที่ประเทศออสเตรเลียได้ประกาศใช้
ซึ่งถือว่ามีประสิทธิภาพสูงสุด นั่นคือ ไม่อนุญาตให้มีการแสดง
ตราสินค้าบนซองบุหรี่ ให้มีได้เฉพาะชื่อยี่ห้อของบุหรี่ และต้อง
ใช้สีและขนาดตัวอักษรตามที่รัฐบาลกำ�หนดเท่านั้น

18 นิตยสารสร้างสุข

19 ‘สุข’ เลิกเหล้า

เฟดเอ็กซ์ยอมจ่ายแต่ไม่ยอมรับผิด
คดีส่งบุหรี่เถื่อนเข้านิวยอร์ก

คดีนี้ต้องเรียกว่า ‘เจ็บแต่จบ’ เมื่อบริษัทผู้ให้บริการขนส่ง
สินค้า และไปรณียภัณฑ์รายใหญ่ของประเทศสหรัฐอเมริกาอย่าง
‘เฟดเอ็กซ์’ ยอมตกลงยอมความกับที่ว่าการเมืองนิวยอร์กซิตี้ ซึ่ง
ฟ้องเรียกค่าเสียหายจากบริษัทนี้เป็นเงิน 2.4 ล้านเหรียญสหรัฐ
หรือราว 72 ล้านบาท ตามข้อกล่าวหาว่า เฟดเอ็กซ์ ได้ส่งบุหรี่
เถื่อน หรือบุหรี่ที่ไม่ผ่านการเสียภาษาตามระเบียบของรัฐนิวยอร์ก
ไปถึงมือผู้รับจำ�นวนกว่า 70 ตัน
โดยก่อนหน้านั้นทางเฟดเอ็กซ์เองได้ออกมายอมรับว่า มีการ
ส่งบุหรี่ที่ไม่ผ่านการเสียภาษีนี้เข้าไปในนิวยอร์กจริง ทั้งนี้เป็น
สินค้าที่ส่งมาจากบริษัทแห่งหนึ่งที่ใช้ชื่อว่า ซิก้าแรตไดเร็คทูยู ที่
ตั้งอยู่ในรัฐเคนตัคกี้ ทั้งนี้เมื่อมีการเปิดโปงกันออกมา และ
ดำ�เนินคดี บริษัทจัดส่งบุหรี่เถื่อนรายนี้ก็ถูกทางการสั่งให้ปิด
กิจการไปแล้วเรียบร้อย
แต่ปัญหาคาราคาซังยังมีกันอยู่ระหว่างทางการเมืองนิวยอร์ก
และบริษัทเฟดเอ็กซ์ โดยเฟดเอ็กซ์เองเปิดใจว่า ที่ยอมจ่ายเงิน
ในครั้งนี้ซึ่งก็เป็นจำ�นวนไม่น้อย เพราะต้องการจะจบการต่อสู้ทาง
คดี ไม่อยากให้มีการขึ้นโรงขึ้นศาลการยืดเยื้อต่อไป ไม่เช่นนั้น
แล้วจะยิ่งเสียเงินกันไปมากยิ่งกว่านี้อีก แต่ที่ยอมทั้งหมดนี้ไม่ใช่
ว่า บริษัทยอมรับต่อความผิดเรื่องมีส่วนในการนำ�เข้าบุหรี่เถื่อน
ข้ามรัฐตามที่ถูกกล่าวหาแต่อย่างใด

ทัพฟ้าเมืองเบียร์เอาจริง
สั่งแบนน้ำ�เมาในหอพัก ทอ.

นับว่าเป็นนโยบายที่เฉียบขาดสมกับที่เป็นกองทัพอากาศแห่ง
อินทรีย์เหล็กประเทศเยอรมันจริงๆ เมื่อประกาศออกมาว่า ต่อนี้
ไปชุมชนย่านทีอ่ ยูอ่ าศัยของทหารอากาศ และเจ้าหน้าทีข่ องกองทัพ
จะต้องเป็นเขตปลอดคนเมา คือไม่อนุญาตให้ใครก็ตามดื่มเหล้าใน
เขตรั้วที่พักอาศัยของกองทัพโดยเด็ดขาด
การสั่งแบนเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ดังกล่าวจะเริ่มจากศูนย์รวม
หอพั ก ของกองทั พ อากาศที่ ตั้ ง อยู่ ที่ เมื อ งไกเซอร์ ส เลาเทอร์ น
ก่อนเป็นที่แรก สำ�หรับที่มาที่ไปของการสั่งห้ามในครั้งนี้นั้นเนื่อง
มาจากว่า ที่ศูนย์รวมหอพักทหารอากาศในเยอรมันนีนั้นมักจะมี
ปัญหาทีเ่ ป็นผลสืบเนือ่ งมาจากน้�ำ เมาอยูเ่ นืองๆ นับตัง้ แต่การสร้าง
ความเดือดร้อนรำ�คาญใจแก่ผู้อยู่อาศัยรายอื่นๆ ในยามวิกาล ไป
จนถึงคดีการล่วงละเมิดทางเพศในทีพ่ กั ซึง่ อนุญาตให้ทงั้ เจ้าหน้าที่
ทหารอากาศทั้งชายและหญิงอยู่รวมกันได้
เรือ่ งนี้ ผูอ้ ยูอ่ าศัยก็มที งั้ เห็นด้วยและไม่เห็นด้วย โดยฝ่ายทีเ่ ห็น
ด้วยก็ให้ความเห็นว่าจะช่วยแก้ปญั หาทีก่ ล่าวมา ขณะทีผ่ ไู้ ม่เห็นด้วย
ซึง่ มักเป็นพวกคนเก่าๆ ทีอ่ ยูม่ านานแล้วซึง่ จะอ้างสิทธิเสรีภาพส่วน
ตัว อย่างไรก็ตามการสั่งห้ามไม่ให้มีการดื่มน้ำ�เมาในเขตที่พักทหาร
นีไ้ ม่รวมถึงโรงนอนของทหารทีป่ ระจำ�การอยูซ่ งึ่ แยกออกจากชุมชน
หอพักของทหารไปต่างหาก

สหพันธ์บอลบราซิลยอมถอย
ไม่ขายเบียร์ในสนามตามเสียงค้าน

และแล้วสหพันธ์ฟุตบอลริโอเดอจาเนโร แห่งประเทศบราซิลก็
ต้ อ งยอมก้ ม หั ว ให้ กั บ เสี ย งคั ด ค้ า นต่ อ แนวคิ ด ที่ จ ะอนุ ญ าตการ
จำ � หน่ า ยเบี ย ร์ ใ นสนามแข่ ง ขั น ฟุ ต บอลประจำ � ชาติ คาริ โ อก้ า
แชมเปี้ยนชิฟในฤดูการใหม่นี้ (พฤษภาคม ถึงธันวาคม) ได้ โดย
ให้ยับยั้งคำ�สั่งนี้ออกไปก่อนจนกว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงเป็นอื่นใด
ในตอนแรกทีไ่ ด้มกี ารประกาศอนุญาตให้สามารถจำ�หน่ายเบียร์
ในสนามฟุตบอลได้เป็นครั้งแรกของประเทศนั้น มีการอ้างเหตุผล
ประกอบว่า การจำ�หน่ายเบียร์จะเป็นแม่เหล็กดึงดูดให้มผี เู้ ข้าชมการ
แข่งขันกันมากขึ้นกว่าเก่า โดยฟากผู้คัดค้านได้อ้างถึงการตีความ
ช่องว่างทางกฎหมายเกีย่ วกับการห้ามจำ�หน่ายเครือ่ งดืม่ แอลกอฮอล์
ในสถานที่แข่งขันฟุตบอลเพื่อป้องกันความรุนแรงที่จะเกิดขึ้นจาก
แฟนบอลที่มึนเมาแล้วคุมสติตัวเองไม่อยู่
ด้านผู้เสนอแนวคิดอนุญาตให้จำ�หน่ายได้ก็มองว่าเป็นเรื่องที่
กฎหมายเปิดช่องให้ท�ำ ได้ ขณะผูไ้ ม่เห็นด้วยก็ฟนั ธงว่าเป็นการตีความ
กฎหมายเข้าข้างตัวเองเกินไป เมือ่ เถียงกันไปเถียงกันมาหนักเข้าจึง
ต้องรอให้ได้ข้อสรุปเด็ดขาดเสียก่อนว่าตกลงขายได้หรือขายไม่ได้
ณ ตอนนีจ้ งึ ต้องสักพักคำ�สัง่ อนุญาตกันไปก่อนเป็นการชัว่ คราว
นอกจากนี้แล้วมีข่าวออกมาอีกด้วยว่า ทางฟีฟ่าได้มีคำ�สั่งให้
บราซิลอนุญาตให้มีการจำ�หน่ายแอลกอฮอล์ในสนามการแข่งขัน
ฟุตบอลโลก 2014 ที่ที่ประเทศบราซิล ซึ่งคาดว่าจะต้องถกเถียง
กันอีกยาวต่อไปในเรื่องนี้
นิตยสารสร้างสุข 19

20 คนดัง ‘สุข’ ภาพดี

21 ‘สุข’ ลับสมอง

หนุ่มตี๋หน้าใสอย่าง ออฟ- ชัยนนท์ จันทร์เต็ม
ศิลปินจากวงเทมโปโป้ เจ้าของผลงานการแสดง
จากเรื่องน้องใหม่ร้ายบริสุทธิ์ ช่อง 3 บอกว่าตน
เป็นคนที่ผอมง่ายมาก การที่จะดูแลรักษาสุขภาพ
ให้มีร่างกายแข็งแรง และไม่มีโรคได้นั้นจึงต้อง
ดูแลเป็นพิเศษ
“เริ่มต้นจากการรับประทานอาหารให้ครบ 5 หมู่ตามหลักทั่วไป แต่
ผมจะเน้นการรับประทานพวกโปรตีนให้ได้จำ�นวนมากที่สุดในชีวิตประจำ�
วัน รองลงมาต้องออกกำ�ลังกายให้ร่างกายได้ยืดหยุ่น รวมถึงสร้างความ
แข็งแรงให้กับกล้ามเนื้อด้วย ออฟชอบที่จะเข้าฟิตเนส เมื่อว่างจากการ
แสดงแล้ว ซึ่งเป็นการให้เวลากับตัวเองด้วย แล้วยังจะได้พบเพื่อนๆ ที่มา
ออกกำ�ลังพร้อมกันด้วย ได้ผ่อนคลายความเครียดไปอีกรูปแบบหนึ่ง”
ออฟ เล่าต่อในเรื่องของการดูแลจิตใจ ตนจะยิ้มสู้กับปัญหาหรือ
อุปสรรคที่เข้ามา เช่น การทำ�งานที่เคร่งเครียด ต้องมีการให้กำ�ลังใจ
ตนเอง บอกกับตัวเองอยู่เสมอว่า สิ่งต่างๆ ที่เข้ามามันมีทั้งสองด้านทั้ง
ด้านดีและด้านร้าย ให้เรามองมันที่ผลดีมากกว่า เพื่อความสบายใจของ
เราเอง แล้วสุดท้ายเราต้องรู้จักการปล่อยวาง อย่าไปคิดมากกับเหตุการณ์
ที่มันเลวร้าย เพราะการปล่อยวางในชีวิตนั้นดีที่สุดแล้ว

20 นิตยสารสร้างสุข

มาลั บ สมองต้ อ นรั บ หน้ า
ร้ อ น กั น ด้ ว ย Squiggly
Sudoku ซึ่ ง ถึ ง รู ป ร่ า งจะดู
ประหลาดตาไปสักหน่อย แต่
วิ ธี ก ารเล่ น ก็ ไ ม่ ไ ด้ แ ตกต่ า ง
จากกติ ก าปกติ คื อ เติ ม
ตัวเลข 1-9 ลงในช่องว่าง
โดย 1.ตัวเลขในแต่ละแถว
แนวตั้ง และแนวนอน ต้องไม่
ซ้ำ � กั น และ 2. ตั วเลขใน
แต่ละกรอบซึ่งมีรูปร่างต่างๆ
กั น ไป ก็ ต้ อ งไม่ ซ้ำ � กั น เช่ น
เดียวกัน
พร้อมจะลุยแล้วหรือยัง??
ส่งคำ�ตอบที่ถูกต้อง พร้อมระบุชื่อ-ที่อยู่ให้ชัดเจน ส่งเข้ามาที่ ‘ฝ่ายเว็บไซต์
สำ�นักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เลขที่ 1032/1-5
ชั้น 4 ถนนพระราม 4 แขวงทุ่งมหาเมฆ เขตสาทร กทม. 10120’ หรือที่
editor@thaihealth.or.th ก่อนวันที่ 15 พฤษภาคม 2556 ผู้โชคดีที่ตอบถูก 20
ท่าน รับไปเลย ‘หมอนวดผ้าขาวม้า’ สีสันสดใสน่ารักจาก สสส.

นิตยสารสร้างสุข 21

Book Talk : W-I-S-H

วันเวลา: วันเสาร์ที่ 11 พฤษภาคม 2556 เวลา 13.00 - 15.00 น.
สถานที่: ห้องสร้างปัญญา อาคารเรียนรู้สุขภาวะ
“เรื่องราวที่ล้มเหลวของใครบางคน อาจเป็นบทเรียนสอนใจแก่คุณ
และเรื่องราวความสำ�เร็จของใครหลาย ๆ คน ก็อาจเป็นพลังใจให้คุณ
มีแรงอยากสร้างความสำ�เร็จเช่นนี้บ้าง”
จาก หนังสือ WISH 100 เรื่องเล่าที่รวบรวมเรื่องราวบุคคลใน
แวดวง
ต่าง ๆ ที่เต็มเปี่ยมไปด้วยความหวังและพลังใจ สู่กิจกรรม BOOK
TALK ของศูนย์เรียนรู้สุขภาวะ สสส.
ร่วมพูดคุยกับบุคคลดังในเล่มที่จะมาแชร์ประสบการณ์การสร้าง
พลังใจให้ชีวิตก้าวเดินต่อได้อย่างมั่นคง และพบกับหนังสือในรูปแบบ
e - book ที่พร้อมให้บริการดาวน์โหลดฟรีกับสมาชิกศูนย์เรียนรู้
สุขภาวะ

เวลา 13.15 – 16.00 น.
วันเวลา: วันเสาร์ที่ 18 พฤษภาคม 2556
นรู้สุขภาวะ
สถานที่: Event Hall ชั้น 2 อาคารศูนย์เรีย
"ครอบครัว คือ หัวใจแห่งการเยียวยา"
ุณและคนที่คุณรักมาสัมผัสกับ
ขอเชิญชวนทุกครอบครัวร่วมนำ�พาหัวใจของค
้นอุปสรรคและพบความสุขที่แท้จริง
ความหวังและกำ�ลังใจ ที่จะทำ�ให้คุณก้าวผ่านพ

กิจกรรมสุขสนทนา
ครงการ “ความรัก ศรัทธา
กโ
จา

ดั


ชื

กั




ผู



ฝี


สั


หน
• ชม
ปาฏิหาริย์”
คือ หัวใจแห่งการเยียวยา”
• บรรยายธรรม “ครอบครัว
โดยแม่ชีศันสนีย์ เสถียรสุต
รณ์การเยียวยาด้วยหัวใจ เพราะ
กา
สบ
ระ
นป


ลี
เป
ลก
มแ

ร่


ึ่งกันและกันจากคนในครอบครัว
ความรักความเข้าใจ และการดูแลซ

นำ�มาซึ่งปาฏิหารย์แห่งการเยียวย
้า และสอบถาม
เปิดรับจำ�นวนจำ�กัด ติดต่อสำ�รองที่นั่งล่วงหน
-731-8270 หรือ
รายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ 02-343-1500, 081
activity.thc@thaihealth.or.th

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful