MJETE TË PËRFORCIMIT PËRBALLË SFIDAVE DHE NDRYSHIMEVE

Islami është një fe, e cila nuk merret vetëm me çështjen e adhurimit. Ai,
njerëzimit, i është prezantuar si një sistem i plotë, i përkryer, i përsosur
dhe i aftë për të bashkëvepruar me jetën dhe problemet e saja deri në
amshim. Thotë Allahu i Madhëruar:
_ 4¯¯O4O^¯- ¬e·UE©^Ò¡ ¯ª7¯·¯
¯ª7¯E4Cg1 ¬e;©E¼^`Ò¡4Ò ¯ª7¯^OÞU4×
/´®E©u¬g^ ¬e1´¯4O4Ò Nª7¯·¯ =ªÞU¯ce"-
44Cg1 _
...Sot përsosa për ju fenë tuaj, plotësova ndaj jush dhuntinë Time, zgjodha
për ju islamin fe...“ (el-Maide, 3)
„Përsosja e fesë‟ nënkupton se nuk ka nevojë të ndërhyjë askush në të ndërsa
„plotësimi i dhuntisë‟ do të thotë se ajo iu mjafton për të bërë një jetë të qetë
dhe të lumtur. Rëndësia e të kuptuarit të fesë sipas këtij botëkuptimi është
tejet e madhe. Sot, siç e dini, sfidat janë më të mëdha se kurdoherë më
parë. Ta mbash fenë është problem në vete. Rrezikun e zërave për të
ndryshuar gjithçka, duke mos kursyer këtu as fenë, traditën dhe kulturën
tonë, nuk është për ta nënvlerësuar. Besimtari i formuar e di se sprovat
dhe sfidat janë për shkak të mbajtjes së tij për feje. Është feja ajo që armiqtë
nuk e duan prej tij. Për këtë shkak, atë e gjen të pamposhtur, ndryshe nga
formalistët, ata që nga një sprovë e vetme, “dezertojnë.” Ndonjërit, po iu
vodhën një palë këpuca të shqyera në xhami, e bën kiamet, aq sa më kurrë
nuk e sheh në xhami. Kështu e ka kuptuar sprovën. Këtë lloj njerëzish, me
këto bindje dhe besime, Allahu i Madhëruar na e përshkruan në Kur‟an:
=}g`4Ò +EEL¯- }4` N·O¬³4C E44`-47
*.) .-·O)¯·· EOgOÒq¡ O)× *.-
ºE¬E_ ·O4Lug· +EE4¯- ´·-EOE¬E
*.- ×÷'·¯4Ò 47.~E} ¬O¯^4^ }g)`
¬C))OO O}7¯O¬³4O·¯ ^^)³ EL¬±
¯ª7¯E¬4` _ "·^1·¯4ÒÒ¡ +.- =ªÞUu×Ò)
E©) O)× jOÒ÷³÷ 4×-g©ÞUE¬^¯-
^¯´÷
Ka disa njerëz që thonë: "Ne i kemi besuar All-llahut, e kur goditet me
ndonjë të keqe për shkak të (rrugës së) All-llahut, ai sprovimin prej
njerëzve e trajton si dënimin e All-llahut (prej të cilit njerëzit ikin prej
mosbesimit në besim), e nëse vjen ndonjë fitore prej Zotit tënd, ata do të
thonë: "Ne kemi qenë me ju!" Po a nuk është All-llahu që di më së miri për
atë që është në zemrat e njerëzve?“ (el-Ankebut, 10)
Feja dhe shpirti nuk janë ideale të këta njerëz. Ata fenë, shpirtin, nderin,
karakterin, që të gjitha i kanë të lidhura me njerëz, jo me Allahun e
Madhëruar. Për këtë shkak, edhe fenë ia nënshtrojnë këtij kriteri.
Ndërsa besimtarët, me gjithë që sprovohen, fenë e kanë ideal dhe kanë
kuptuar se ia vlen për të çdo sakrificë. Ata e dinë se sprovimi dhe sfidat
janë për tu sprovuar besimi dhe vendosmëria e tyre në fe. Ata e kanë
përfituar këtë bindje nga Kur‟ani, libri me të cilin rregullojnë jetën e tyre.
Allahu i Madhëruar ka thënë:
p)³ ¯ª7¯¯O=O;©4C /E¯O·~ ;³·³·· O·4`
4¯¯O·³^¯- /E¯O·~ N¡q-uVg)` _ El·Ug>4Ò
N¯+C·- E_7¯jÒ-E³+^ 4×u-4
+EE4¯- =ªÞUu¬4Og¯4Ò +.-
¬-¯g~-.- W-ONL4`-47 EOgC+-4C4Ò
¯ª7¯Lg` 47.-E³Og¬+ ¯ +.-4Ò ºº OUg47©
4×-´©)U-¬¯- ^¯j´÷ "÷´]·E©N1g¯4Ò
+.- 4ׯg~-.- W-ON44`-47 4-E·;©4C4Ò
¬-¯jOg¼·¯^¯- ^¯j¯÷
Në qoftë se juve u preku çka u dhemb (në Uhud), edhe atë popull (armikun) e
pat prekur dhembje si kjo e juaja (në Bedër). Ne, këto ditë i ndërrojmë (u
japim në përdorim) mes njerëzve për t'u ditur tek All-llahu ata që besuan
dhe për t'i zgjedhur disa prej jush për dëshmorë (ose dëshmues). All-llahu
nuk i do zullumqarët. 141. Dhe që All-llahu t'i pastrojë besimtarët, ndërsa
gradualisht t'i shkatërrojë mosbesimtarët.“ (Ali Imran, 140-141)
Ky është perceptimi i besimtarit për sfidat dhe sprovat, ndërsa në vijim, do
të përmendim disa nga gjërat që e mbajnë atë të fortë në fe.
Kur’ani dhe platforma e tij
Allahu i Madhëruar Kur‟anin e ka përshkruar si librin që udhëzon në më
të mirën, në rrugën më të drejtë, në mësimet më të mira, në lumturinë e
kësaj dhe botës tjetër.
Ep)³ -EOE- 4p-47¯O¬³^¯- Og³¯g4³
/´®^Ug¯ ¬©g× N¯4O^~Ò¡ +O´]¯4±NC4Ò
4×-gLg`u·÷©^¯- 4ׯg~-.- 4pO¬UE©u¬4C
geE·)UO¯- EpÒ¡ ¯ª+¤O± -6O;_Ò¡
-LOO):E ^_÷
Është e vërtetë se ky Kur'an udhëzon për atë rrugë që është më se e vërteta,
e besimtarët që bëjnë vepra të mira i përgëzon se ata pa dyshim do të kenë
shpërblim të madh.“ (el-Isra, 9)
E dini sa është e rëndësishme kjo për jetën tonë?
E dini se çfarë do të thotë të kesh platformën më të mirë në botë për jetën?
E dini se çfarë rëndësie të madhe ke të identifikohesh me një platformë, të
cilën, ndonëse kanë kaluar afër një milenium e gjysmë vite, asgjë nuk ka
arritur ta mposhtë?
Këtu qëndron sekreti i forcës shpirtërore të besimtarit. Një libër që i ka
bërë ballë stuhive të kohës, një libër të cilin nuk ka mundur ta
shtrembërojë dhe ta largojë nga zemrat e njerëzve komunizmi i egër, nuk
do të mund ta bën as demokracia e shthurur.
Historia dhe mësimet e saj
Nëse besimtari ka formuar këtë bindje për fenë e tij, atëherë ai beson se ia
vlen çfarëdo lloj sakrifice për hire të saj. Dhe e rëndësishme në këtë drejtim
është se ai nuk është i pari.
EE74Ò O÷¬³^^ El^OÞU4N ;}g`
g7.4:^Ò¡ ÷÷cOO¯- 4` ¬e)Ol·V+^
·gO) E´E1-E·¬· _ E´47.~E}4Ò O)×
jÞ´OE- O-E·^¯- ¬O·¬gN¯O4`4Ò
¯O4O^gO4Ò 4×-g4g`u·÷©·Ug¯ ^¯g´÷
Të gjitha këto që t'i rrëfyem ty nga lajmet e pejgamberëve, janë që ta
forcojnë zemrën tënde, dhe në to të ka ardhur e vërteta e këshilla, si dhe
përkujtime për besimtarët.“ (Hud, 120)
Historia ka shënuar raste të shumta të besimtarëve të cilët ndonëse janë
torturuar, kanë përballuar çdo gjë. Janë, p.sh., profetët, ata që janë
sprovuar më së shumti në këtë drejtim. Ibrahimin [alejhiselam], atë që
Allahu e quajti „dost‟, deshën ta djegin.
W-O7¯·~ +ÞO¬~@´OEO W-¼Ò+OO^^-4Ò
¯ª7¯4-E_g¯-47 p)³ u®7+L¬± ¬--)Ug¬··
^gg÷ 4L·U¬~ +O4L4C O)+O7 -41¯O4
©ÞUEc4Ò -OÞ>4N =¦1g-4O¯)³ ^g_÷
W-Ò÷1-4OÒ¡4Ò ·gO) -4³^1E
Nª÷_E4·UE¬E×·· ¬-¯)OEOu=·- ^_´÷
Atëherë ata thanë: "Digjeni atë (Ibrahimin) dhe ndihmoni zotat tuaj, nëse
doni t'u ndihmoni!" 69. Po Ne i thamë: "O zjarr, bëhu i ftohtë dhe shpëtim
për Ibrahimin!" 70. Ata deshën t'i bëjnë atij (Ibrahimit) kurth, po Ne ata i
bëmë më të dështuarit.“ (el-Enbija, 68-70)
Sigurisht, kur ka parasysh këtë fakt, që janë sprovuar edhe të Dërguarit e
Allahut, atëherë kjo prodhon një efekt pozitiv tek ai ngase bindjet e
gabuara se po sprovohet pse nuk është i mirë, nuk qëndrojnë. Pejgamberi
[alejhis salatu ves selam] ishte pyetur:
“ ّ د
َ
ش
َ
أ
ِ
سب
ّ
ننا ّ ي
َ
أ ىَهَ ع
ُ
م
ُ
ج
ّ
رنا ىَه
َ
ت
أ
ب
ُ
ٍ
َ
ف
ُ
مَ ث
أ
م
َ
أ لب
َ
ف
ُ
مَ ث
أ
م
َ
أ لا
ّ
مُث
ُ
ءب
َ
ٍ
ِ
بأ ن
َ
أ لا
َ
لب
َ
ق ً ء َ ل
َ
ب

َ
ًِه
ُ
ت
أ
با ٌ ة
ّ
ق
ِ
ر ِ وِ نٌِ د ًِف َ نبَ ك أ ن
ِ
إ
َ
و
ُ
هُ ؤ َ ل
َ
ب ّ د
َ
ت
أ
شا ب
ً
بأ ه
ُ
ص
ُ
و
ُ
نٌِ د َ نبَ ك أ ن
ِ
إ
َ
ف ِ وِنٌِ د ِ ب
َ
س
َ
ح

َ
ح ِ د
أ
بَ عأ نب
ِ
ب
ُ
ء َ ل
َ
بأ نا
ُ
ح
َ
ر
أ
ب
َ
ٌ ب
َ
م
َ
ف ِ وِنٌِ د ِ ب
َ
س
َ
ح ىَهَ ع ب
َ
م
ِ
ض
أ
ر
َ
أ لا ىَهَ ع ًِ ش
أ
م
َ
ٌ
ُ
وَ ك
ُ
ر
أ
ت
َ
ٌ ى
ّ
ت
ٌ ةَ ئٍِ ط
َ
خ ِ و
أ
ٍَهَ ع
Cilët janë njerëzit që sprovohen më së shumti? Tha: Profetët, pastaj më të mirët, të
mirët (e kështu me radhë). Njeriu sprovohet –shtoi Pejgamberi [alejhis salatu ves
selam]- varësisht nga lidhja e tij me fenë: nëse është i lidhur fort, atëherë sprovohet
më shumë, e nëse është i lidhur dobët, atëherë sprovohet sipas lidhjes së tij. Belaja
nuk do t’i ndahet robit derisa ta bëjë të ecë mbi tokë ndërsa nuk do të ketë asnjë
mëkat!“
1

Në këtë hadith ka disa gjëra shumë me rëndësi që e forcojnë besimtarin:
1) Sprova qenka më shumë përshkrim i të mirëve se sa të këqijve
2) Qëllimi i sprovës qenka pastrimi nga mëkatet
3) Sprova paska fund. Në pjesën e fundit të hadithit pamë se si
Muhammedi [alejhis salatu ves selam] e përshkruan njeriun se do të
ecë mbi tokë ndërsa nuk ka asnjë mëkat, që nënkupton se belaja do
të merr fund, ai do t‟i kthehet normalitetit.
Lutja dhe përgjërimi
Prej gjërave tjera, që e forcojnë besimtarin përballë sprovave, është edhe
lutja. Njeriu nëse nuk është i pavarur nga njerëzit si mund të jetë i tillë nga
Allahu i Madhëruar. Pra, ai ka nevojë për Allahun çdoherë, e sidomos në
këto kohë të vështira, kur mundësia e devijimit është e madhe. Kështu jemi
mësuar dhe ky është mësim i trashëguar nga historia. Allahu duke na
rrëfyer për tiparet e besimtarëve thotë:

1
Transmetojnë Tirmidhiu dhe Ibni Maxheh në Sunenet e tyre ndërsa Albani ka thënë se hadithi
është hasen-sahih.
E4+4O ºº ·^@O¬> E44O¬U¬~ E³u¬4
^O)³ E4E©uCE³E- ¯UE-4Ò 4L·¯ }g`
El^¬-. OE©;O4O _ ElE^)³ =e^Ò¡
C·E-4O^¯- ^g÷
"Zoti ynë, mos na i lako zemrat tona pasi na drejtove, na dhuro mëshirën
Tënde, pse vetëm Ti je dhuruesi i madh".“ (Ali Imran, 8)
W-O7¯·~ .E4+4O ·^@O^·Ò¡ 4L^1ÞU4N
-LO¯¯= ;e)OlÒ¦4Ò E44`-E³^~Ò¡
4^¯OO^-4Ò OÞ>4N g¬¯O·³^¯-
¬-¯jOg¼E:^¯- ^g)´÷
...thanë: "Zoti ynë! Na dhuro durim! Na i përforco këmbët tona dhe na
ndihmo kundër pabesimtarëve!“ (el-Bekare, 250)
Pra, ata kanë konceptet e tyre për sprovën: e dinë esencën e saj, por meqë
mund të ketë pasoja, atëherë luten për ndihmë nga Allahu i Madhëruar.
Veprimi konform platformës
Sprova ndonjëherë mund të ketë efekte negative për shkak të trajtimit të
gabuar të saj. Myslimanët janë të thirrur që veprimet e tyre t‟i koordinojnë
në përputhje të plotë me mësimet fetare. Ata duhen të jenë në kontakt me
dijetarët, gjë që iu është kërkuar edhe nga Allahu i Madhëruar. Sprovat
kanë përshkrimet e tyre si dhe ilaçin adekuat. Besimtari që përfillë këtë
program, ai nuk devijon. Kur Herakliu u takua me Ebu Sufjanin e pyeti për
shumë gjëra përkitazi me Muhammedin [alejhis salatu ves selam] dhe
pasuesit e tij, ndër të cilat edhe këtë: A ndodhë që ndonjëri prej atyre që e
kanë pranuar fenë me kënaqësi, ta lëshojë atë për shkak të inatit ndaj saj?
Jo – iu përgjigj Ebu Sufjani. Herakliu këtë e komentoi kësisoj: Kështu është
puna me besimin kur shkëlqimi i tij përzihet me zemrën!
Pra, nëse je me besim të fortë, të qëndrueshëm, nëse imani shndrit zemrën
tënde, atëherë sprovat nuk kanë ndonjë rrezik.
Dituria për të kotën
Prej gjërave që mbrojnë nga sprovat është edhe dituria për esencën e së
kotës. Ndonjëherë njeriu sheh ata që nuk e adhurojnë Allahun e
Madhëruar tek dëfrehen me të mira në këtë botë por harron se ato janë
vetëm mashtrim për ta. Besimtari nuk guxon të lakmojë në gjëra të tilla
ngase fundi i tyre i keq është i pashmangshëm. Ka thënë Allahu i
Madhëruar:
ºº El^^·O7¯4C CUwU·³·> 4ׯg~-.-
W-ÒNOE¼E O)× g³ÞU):^¯- ^¯_g÷
Të mos mashtrojë bredhja nëpër qytete e atyre që nuk besuan.“ (Ali Imran,
196)
Po kështu, në Kur‟an, nga e kaluara, na rrëfente dhe rasti i një grupi
njerëzish, të cilët gati sa nuk e pësuan për shkak të lakmisë ndaj dynjasë.
Kur panë Karunin dhe stolitë e tij, lajmuan, por, kur mësuan për fundin e
tij, që nuk zgjati edhe shumë, u penduan.
4··~4Ò ¬-¯g~-.- W-O¬>Òq¡
=ª·Ug¬^¯- ¯ª¬:ÞUuC4Ò C·-4OÒ¦ *.-
¬O¯OE= ;}E©g¢¯ ¬;4`-47 ºg©4N4Ò
w·)U= ºº4Ò .E_¯O³ÞUNC ·º)³
¬]Ò+O´¯O¯- ^g´÷ E4^¼=O·CO-
·gO) jÞjO-E³)4Ò 4·¯O·- E©··
4p~º± +O·¯ }g` lO4Og· +O4^Ò+OO^L4C }g`
÷pÒ÷1 *.- 4`4Ò ¬]~E =}g`
=}C)O´^4-4÷©^¯- ^g¯÷ EE4l;Ò¡4Ò
¬-¯g~-.- W-¯OE4E©·> +O4^~·¯4`
+·^`·) 4pO7¯O¬³4C ·]ÒW·¯uC4Ò -.-
7OOO¯:4C ¬+^e)´O¯- }E©g¯ +7.4=EC
;}g` ·jÞg14lgN +Og³^³4C4Ò W ¨º¯O·¯ pÒ¡
O}E` +.- E4^OÞU4N E-=OEC·¯ 4L) W
+O^^ÒW·¯uC4Ò ºº ÷E)U^¼NC
4pÒNOg¼·¯^¯-
80. E ata që ishin të zotët e diturisë thanë: "Të mjerët ju, shpërblimi i All-
llahut është shumë më i mirë për atë që besoi dhe bëri vepër të mirë, po atë
nuk mund ta arrijë kush përveç të durueshmëve!" 81. Po Ne atë dhe
pallatin e tij i shafuam në tokë dhe veç All-llahut nuk pati që ta mbrojë, e
as vetë nuk pati mundësi të mbrohet. 82. E ata që dje lakmuan të ishin në
vendin e tij, filluan të thonë: "A nuk shihni se All-llahu me të vërtetë i jep
begati e komoditet atij që do nga robërit e vet, e edhe ia mungon atë atij që
do, e sikur All-llahu të mos bënte mëshirë ndaj nesh, do të na sharronte në
tokë edhe neve; sa habi, se si jobesimtarët nuk gjejnë shpëtim!"“ (el-Kasas,
80-82)
Bindja në ngadhënjimin
Pra, besimtari nuk guxon të mashtrohet nga gjërat që janë të
ndryshueshme. Ai duhet të bindet se e vërteta mund të vonon, por jo edhe
të mos vijë. Allahu i Madhëruar ka thënë:
=U4º± +.- ·-4·)U^NV· ¦4^Ò¡ EOj>÷c+O4Ò
_ ·])³ -.- ±O÷O·~ EOCjG4N ^g¯÷
All-llahu ka përcaktuar (shkruar në Levhi Mahfudh): "Unë dhe të
dërguarit e Mi patjetër do të ngadhënjejmë!" All-llahu është i fortë,
ngadhënjyes.“ (el-Muxhadele, 21)
Ndërsa Muhammedi [alejhis salatu ves selam] ka thënë:

َ
ض
أ
ر
َ
أ لا ًِن ى
َ
و
َ
ز َ وّهنا ّ ن
ِ
إ بَ هُ كأ ه
ُ
م ُ غُه
أ
ب
َ
ٍ
َ
س ًِت
ّ
م
ُ
أ ّ ن
ِ
إ
َ
و بَ ه
َ
ب
ِ
ربَ غ
َ
م
َ
و بَ ه
َ
ق
ِ
رب
َ
ش
َ
م
ُ
ت
أ
ٌ
َ
أ
َ
ر
َ
ف
بَ ه
أ
نِ م ًِن
َ
ي
ِ
و
ُ
ز ب
َ
م
Vërtetë, Allahu ma ofroi botën afër kështu që pashë lindjen dhe perëndimin e saj.
Vërtetë, pushteti i Ummetit tim do të arrijë krejt ato vende që pashë!” (Muslimi)
Bazuar kryesisht në artikullin „Vesailu-th-thebat emame-l-mugrejat ve-l-
mutegajjirat‟ të Dr. Enver Ebu Zejd.