ASPEKTE VAN MARA

Mara se Himnes Himne 35 van Mara Die Dood in alle Windrigtings Aantekeninge by tekste van Mara Waarskuwing teen Afgodery Die Vervloekinge van Mara Mara as Spirituele Geneser Die Gesag van die Dood
1

Aantekeninge oor Mara se Himnes
Mara se roerende Himnes in Die Verdoemenis van Mara omvat ʼn wyer spektrum emosies as die res van die boek. Snelritmiese, dreigende liedere oor die helse kastydinge word afgewissel met stadige, weemoedige treursange. Die musikale notasie op die Himnes van Mara is nog nie na wense ontsyfer nie dus is dit onmoontlik om die melodie uit te werk. Ons kan egter wel met sekerheid die volgende uitmaak: (a) ʼn Komplekse stelsel van diatoniese skale volgens die instellings van snaar-instrumente op afwisselende vyfde en vierde akkoorde. Derde en sesde akkoorde het by ander instrumente voorgekom. (b) Die harp, lier, luit, rietfluit, silwer panfluit, sistrum, ratelaar (rattle) en verskillende tromtipes het die Himnes begelei en daar is ook van ritmiese handklappe gebruik gemaak. (c) Sommige Himnes gebruik tot drie mans- en drie vroue- solostemme sowel as ʼn koor. (d) Tempo’s wissel van die uiters stadige en majestueuse soos Largo en Lento deur Adagio en Moderato tot vinniges soos Mosso (opgewerk, agitated) en Presto (baie vinnig) – laasgenoemde veral wanneer die himne oor die helse folteringe handel. (e) Soos te verwag, wissel die himnes se gemoedstemmings hoofsaaklik tussen Lacrimoso (weemoedig), Sotto (subdued), Minaccioso (dreigend), Maestoso (majestueus) en Furioso (woedend).

2

Die soomlose veelkantigheid en onpeilbare diepte van Mara se gewyde liedere imponeer musiekkenners. Dié kompleksiteit word onder meer by die metrum, rym en klankspel* aangetref. In die eerste stanza van die himne wat volg, word die jambiese heptameter in die 1ste, 3de, 5de en 7de strofes gevolg deur twee lang klemtone in die daaropvolgende kort strofe om die emosionele kontras te beklemtoon. Met ander woorde: Die aanvanklik opgeruimde stemming word vier keer summier op swaartillende wyse gesmoor. Die 5de poging aktiveer ʼn proses van ineensmelting in die tweede stanza of “envoi” om die opponerende kragte te versoen. .

*Dis godsonmoontlik om Mara se asemrowende Sumeriese binne- en eindrym, of haar verbysterende alliterasie en eufoniese assonansie na ‘n ander taal oor te dra. Die vertaling wat volg is bloot ‘n skadu van die oorspronklike.
3

Himne van Mara 35
Goud uit verre Meluhha*1, sprankelende pêrels uit Dilmun!*2 Verlies, verlatenheid. Swierige insetsels van lapis lazuli, smaragde uit Simraanu!*3 Weerloos, broos. Purper kleurstof uit Kinanu*4, reise na fabelagtige Siyaamu!*5 Almal vaar na die dood. Paleise, plase en herberge oor Shumer en Akkad, strome van seëninge! Vergeefs, vergetelheid. Skatkamers vol silwer, skitterende uitrustings van delikate brokaat! Nutteloos is jou skatte, sinneloos jou sierade nou. Versugting na vlees en bloed, die wulpse lyf van ‘n jongeling. Wanhopig vonk oplaas die hunkering. Daar is maar net een reis: Van weelde en glans na foltering en vergetelheid.

*1 Indusrivier beskawing *2 Bahrein *3 Onbekende landstreek *4 Kanaan *5 Verwysing na ‘n legendariese koninkryk wat selfs verder oos as Meluhha (Indië/Pakistan) geleë was, waaroor daar in Shumer allerhande fabels vertel is, soos byvoorbeeld dat die mense kat-oë het en insekte eet, dat kinders reeds op 5 jaar in die huwelik bevestig word, dat die katte blou oë het en soos honde grom, en soortgelyke nonsens wat net deur oningeligte Sumeriërs as waarhede aanvaar is.

4

5

Die Dood in alle Windrigtings

6

Dié sonderlinge gedeelte uit Die Verdoemenis werp ʼn rare historiese lig op Sumeriese perspektiewe van die wêreld meer as 4000 jaar gelede. Dit verskyn net na die “weë” van Mara, ‘n ryke versameling veroordelinge wat deur die inleiding “Wee [julle/hulle …]” gekenmerk word.

Die topverkoper kleitablet wat tot die geboorte van internasionale toerisme gelei het
Die merkwaardigste eienskap van Die Dood in alle Windrigtings is die innemende geselstrant wat so drasties van Mara se twee hoofstyle verskil: (a) Elegante onbetrokke uitsprake oor lotsbestemming en finaliteit (b) Dawerende aanklagte en onbeskofte beskuldigings op ʼn marspas Die Dood in alle Windrigtings getuig van ʼn skaapwagters-instink. Hoewel die dood steeds die narratief oorheers, is daar geen twyfel dat die profetes daarop uit was om haar lesers teen die gevare van die vreemde te beskerm nie… wat ook al die motief, wat dalk bloot ‘n begeerte mag gewees het dat hulle in Sumer en Akkad die laaste asem uitblaas. Tot Mara se frustrasie het die gewildheid van die stel kleitablette juis ʼn reislus aangewakker wat tot toerisme gelei het. Drie weke na publikasie het die stel kleitablette die topverkoperlyse in Nippur, Ur en Uruk behaal. Binne drie maande was dit die besverkoper in al die groot stedelike sentra in Sumerië. Binne ʼn jaar het die Akkadiese vertaling nogmaals ʼn treffer geword in NoordMesoptamië terwyl die Sumeriese weergawe steeds in die Top 5 was. Uit latere gedeeltes van Die Verdoemenis van Mara word dit duidelik dat die profetes se aanvanklike woede oor die skielike ontstaan van toerisme deur ʼn grimmige en wrang, dog bevredigende insig verplaas is; die oortuiging dat die menslike psige nie tot korreksie in staat is nie. Die afdeling Dood in die Noorde uit Die Dood in Alle Windrigtings word hier aangehaal.

7

Dood in die Noorde
Volg jy die Idiŋina [Tigris] noordwaarts, dan deurkruis jy die lande Matu en Subar, tuiste van die Horiet en die Hetiet. Die lug sal koud word en op die vlaktes sal troppe mensvreter wolwe jou dag en nag jag in die hoop om jou te verorber. Voorwaar sal die onherbergsame Kaskugebergte aan die anderkant van Urattu jou weg oplaas versper. Na links en regs is daar ʼn see wat jou stuit met ʼn vreeslike dood wat in elk skuil. Die water van die een sal jou by aanraking vergiftig. Die ander is die lêplek van leviathan en die seeslang wat sy prooi met weerligstrale dood. Boonop mag die koue jou in daardie ysige streke uitwis. Wat soek jy in elk geval daar? Sit jou voete nooit in die noorde nie.

8

9

Aantekeninge en Kommentaar by ʼn aantal gewilde aanhalings uit

Die Verdoemenis van Mara
Die profetes se skryfstyl is altyd besonder swierig wanneer sy die mense van haar tyd se feeste, vrolikhede en plesiertjies in ongenaakbare terme veroordeel. Onder die mees aangrypende tekste in Die Verdoemenis van Mara is haar venynige aanvalle op die Fees van die Opstanding van Dumuzid in April en die Fees van die Songod in Desember.

Die Verdoemenis van Mara 133:9. By die winter sonstilsand werp jul julself in die skuld soos varke wat die trog leeg vreet, en vul jul die See van Dilmun se strande soos slymerige opdrifsels. So dien jul dan jul god van gratifikasie. Maar voorwaar keer jul na jul huise terug met berou, onvergenoegdheid en bekommernisse. Sela.

10

Dit vind aansluiting by teksverse: 44: 7 – 10. Onversadigbare vrate wat die fees van die songod vier met vakansies, ‘n oormaat drank, voedsel en onwelvoeglikheid. Hoe meer jul suip en vreet, hoe harder knaag die dors, ja, die hongerte in jul binneste. Hoe verder jul reis, hoe pynliker die besef dat jul aardse reis na ‘n pynlike bestemming lei. En aan die ander kant van elke munstuk wat jul op vermaak vermors, staan daar geskrywe dat jul hierdie dimensie in naaktheid sal verlaat.

Vergelyk ook Mara 22:5 (oor die Aprilfees). Niemand het uit die dode opgestaan nie, geen sondes is vergewe nie en jul is almal vir die ewige verdoemenis bestem. Moet jul nie laat mislei nie. Sela.

11

12

Mara se waarskuwing teen afgodery

In die aanloop tot die opstandingsfees van Dumuzid (laat Maart/vroeg April) het Mara volgens oorlewering haar mees betowerende en vernietigende oordele kwytgeraak. Maar watter leser word ongeroer of onaangeraak gelaat deur sulke oorverdowende stroomop sentimente wat met soveel drif, oortuiging en elegansie oorgedra word? Mara se verrassende opinie oor “geloof” as ʼn afgod lei die denkende leser tot introspeksie en stem die vrome gelowige onrustig.

13

MARA 22:5 sluit aan by MARA 178: 12. Niemand het uit die dode opgestaan nie, g’n enkele sonde is vergewe nie en jul sal dit uitvind wanneer jul na die kuil neerdaal om vir altyd en ewig gefolter en gekasty te word. Sela.

Dis egter nie net die individu wat die dood tegemoetgaan nie maar ook die kultuurgemeenskap: die ganse volk, nasie of taalgroep wat eindelik net in geskiedenisboeke onthou sal word. By die lees van die volgende vers verwonder die oplettende leser haar/hom onwillekeurig oor Mara se gevorderde sielkundige insig, haar gebrek aan takt en haar motiewe.

14

178: 21 – 29. Julle is aan't sterwe. Nie net elkeen van julle sondaars nie, maar ook jul volke en jul tale. Voorwaar, daar gaan 'n dag kom dat jul land nog daar is, sy berge, sy velde en sy strome, maar geen teken van jul taal, jul kultuur of jul prestasies nie. Die aarde gaan jul kleitablette, jul ornamente sowel as jul geraamtes insluk. Luister na my woorde. Teen daardie tyd sal vreemdelinge wat 'n vreemde taal spreek en geen kennis of herinnering oor jul dra nie, jul land bewoon. As jul gelukkig is, sal daar dalk 'n paar geleerdes wees wat so 'n bietjie van jul taal verstaan. En dit alles terwyl julle genadeloos in die kuil gekasty en gefolter word. Sela.

15

Die gedagtegang van MARA 22:5 en 178: 12 word in 189: 21 – 27 voortgesit deur ʼn direkte uitdaging aan die priesters en volgelinge van Dumuzid:

Voorwaar! Indien Dumuzid werklik uit die dode opgestaan het, bring hom hier en wys hom vir my! Wys my nie jul afgode van alabaster en brons en lapis lazuli en hout nie. Wys my nie jul blinde afgod "geloof" nie. Wys my Dumuzid. Maar sou jul hom voorwaar vind, vind jul net die droë beendere van ‘n geraamte. Dwase en afgedwaaldes! Jul hoop gaan tot niet en jul is vir die kuil bestem solank jul ‘n man en nie die onsigbare dien nie. Sela.

16

Die Vervloekinge van Mara
Voorbeeld van die vloek as stylfiguur in Die Verdoemenis van Mara. Volgens die kort biografie tot ons beskikking, het die beminde profetes haar laaste jare in ‘n luukse huis in ‘n weelderige voorstad van Nippur deurgebring wat deur die heerser Ur-Nammu (Ur Engur) aan haar geskenk is.

Sy het nie meer kleitablette gepubliseer nie maar haar dissipels het steeds haar elke woord neergeskryf. Mara het meeste dae die sonlig voor haar huis sit en indrink, vanwaar sy op die Ziggurats neergekyk het en die stad, die land van Sumer en Akkad, buurstate soos Elam, Assyrië, Mitanni en Hatti, en die wêreld in die algemeen, vervloek het. Soms het sy ‘n uitgerekte vloeksessie met die gebruiklike formule "God slaap nie” afgesluit.

Dié versamelde vervloekinge vorm ‘n Aanhangsel tot haar versamelde skrywes, Die Verdoemenis van Mara. Hier volg ‘n vloek teen Babilon wat saamgestel is uit fragmente in Sumeries, Nesities, Ou Babylonies en Urarties. Let asseblief daarop dat die naam Báb-ilún in Akkadies “Hek van die gode” beteken.

17

Luister, poort van duiwels! Mag ongeskikte jakkalse hul agterente teen jou monumente vryf! Mag die aaklige voël, die utuku van swartgalligheid, jou mure infesteer! Mag die onkruid ruig groei op die voetpaaie van jou kanaal-oewers! Mag die dorings van rou op jou strate floreer! Mag die ruïnes van jou wonings deur die Lilitu, die gillende vrou-demoon, geteister word! Mag bitter water die rivier vul waar eens vars water vir jou gevloei het! Daarbenewens, mag wilde katte in die verlate heiligdomme van jou walglike afgode pis! Sela.

18

Mara as Spirituele Geneser
MARA het die gode van Sumer en Akkad gesmaad en as demone of kraaines komplekse in die kollektiewe onderbewuste beskou. Vir helde soos Gilgamesh en Enkidu het sy geen goeie woord gehad nie. Boonop lewer haar skrywes volop bewys dat sy vroomheid ook met minagting bejeen het.

Mara het die bestaan van ‘n ryke verskeidenheid bonatuurlike wesens as vanselfsprekend aanvaar. Sommige word net terloops vermeld maar ander spesifieke tipes word gereeld in die enkantasiegedeeltes van Die Verdoemenis aangespreek. Dis deels aan leemtes in ons kennis van Sumeries te wyte, en deels aan Mara se verwerping van en vyandigheid jeens die geloofstelsel van haar tyd, dat dit so moeilik is om in dié verband meer helderheid te verkry.
19

Eerstens is daar die profetes se minagting vir die Sumeriese panteon en die bekende helde/argetipies van die kultuur. Tweedens weet ons nie genoeg van haar eie spirituele sieninge of geloofstelsel nie. Derdens is dit in sommige gevalle nie duidelik of haar terminologie na entiteite of na gesindhede / ingesteldhede verwys nie.

Kortliks, Mara se terminologie vir onsigbare wesens en/of geestesgesindhede: Sy gebruik die term “Zi” vir begrippe soos ‘lewe’, ‘lewenskrag, ’ ‘asem’ en ‘animering/skepping’ waar dit lewende wesens soos mense, diere, spirituele kragte of spirituele entiteite aangaan.

Sumeriese woorde vir spesifike tipes entiteite soos Žedu en Līlu word skaars vermeld. Hierdie wesens wat deur haar tydgenote as engele, demone of geeste beskou is, het die profetes klaarblyklik koud gelaat, met die uitsondering van die vroulike vorm van Līlu, Lilitu, wat in haar inkantasies teen histerie, fobia en paniek voorkom.
20

Omdat die profetes nêrens haar eie oortuigings in detail uiteensit nie en nooit die leser probeer oorreed of “bekeer” tot enige spesifieke geloofstelsel nie, weet ons min van haar eie opinies. Sy was beslis monoteīsties maar ken geen naam aan die opperwese toe nie. In plaas daarvan verwys sy na kwaliteite / eienskappe of gebruik sy generiese terme of frases soos byvoorbeeld “Die-eenwat-die-reisiger-beskerm” (in haar boek Dood in alle Windrigtings). Ons weet dat genade een van hierdie wese se eienskappe was, omdat die bedenkinge van Mara daaroor soms na vore kom en sy selfs daarteen gemurmureer het.

Die Verdoemenis van Mara bevat egter ‘n inkantasie-afdeling met magiese woordformules en spreuke vir die behandeling van ‘n lang lys gemoedsiektes en -stoornisse wat klaarblyklik die hele spektrum van diagnoses dek. Onder andere herken die ingeligte leser die ernstige skisoforme sowel as neurotiese aantastings aan die beskrywings van elkeen se tipiese simptome en eteologie.

Hier stem die profetes se terminologie tot ‘n groot mate ooreen met die terme wat haar tydgenote gebruik het, hoewel dit nie in alle gevalle duidelik is of sy na entiteite of siektes verwys nie. Sy gebruik die woorde “Galla” en “Giddim” waar dit depressie, melankolie, angs en obsessiewe gedagtes aangaan. Haar inkantasies teen skisoïede en skisoforme stoornisse bevat die woorde “Udug” en “Xul”. By enige vorm van vampirisme vind die leser die woord “Lamma”, terwyl “Ŋelal,” “Dimme” en “Lilit” voorkom in formules wat teen goëlery en ander verskynsels of kombinasies daarvan aangewend word.

21

22

Die Gesag van die Dood
MARA 27:4. Voorwaar sal die vergetelheid jul besit, gewis sal die dood alleen jul uiteindelik bemin. Sela.

MARA 122:7 - 9. Jou dwaas, waarom swoeg en sweet jy uit geldgierigheid? Jy gaan sterf en kan niks saamneem nie. Gaan kyk na die mier, wat af en toe 'n blaaskans neem. Sela.

MARA 137: 21. Addergebroedsel! Die onblusbare vuur wat folter maar nie verteer nie, ja, die ondoofbare vlam wat pynig maar nie verbrand nie, wag geduldig op julle. Geduldig, want wat is die tydelike teenoor die ewige? Voorwaar wag hy op die vrome en die onheilige, op die voorbeeldige sowel as op die boosdoener. Sela.

MARA 123: 4 - 7. Sondig dan met oorgawe en begaan oortredinge, want jou vroomheid sal jou waaragtig nie uit die put* hou nie. Op die ou einde vergaan almal. Sela." *Hier gebruik Mara die woord ABZU (abyss) wat as 'n generiese term dien vir al haar konsepte van die hiernamaals: (a) Ewigdurende foltering, in sommige gevalle van een individu tegelykertyd oor verskeie dimensies (b) Doelloos drywende individuele bewussyn vol self-verwyt maar sonder 'n liggaam of enige manier om uit daardie toestand te ontsnap (c) Totale niks/leegheid, m.a.w. die uitdoof van die individuele bewussyn.
23

MARA 43: 9. Luister aandagtig na my woorde. Alles draai om die maalkolke van die Verdoemenis. Hef jou oë snags op na die hemelruim. Voorwaar sal jy hulle nie raaksien nie, maar die heelal is vol kuile. Sela.

Verwante Leesstof
Ancient-literary-criticism-of-The-Epic-of-Gilgamesh-by-the-beloved-prophetess-Mara-ofNippur-plus-a-brief-biographical-note-on-the-Blessed-Mara Death-in-All-Directions www.facebook.com/DieWysheidVanMara?ref=hl
24

25

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful