You are on page 1of 9

ta&S@awmiftm&S tpkd;&rsm;qkdif&m

vl@tcGifhtcGifhaumfr&Sif.
vkyfykdifcGifhrsm;ESifh
vkyfxHk;vkyfenf;rsm;
tmqD,Hcsmwm.
tykd'f
(14)t&
ta&S@awmiftm&Stpkd;&qkdif&m vl@tcGifhta&;aumfr&Sifonf
atmufyg vkyfykdifcGifhrsm;ESifh vkyfxHk;vkyfenf;rsm;t&
vkyfukdifaqmif&GufoGm;rnf jzpfonf?

1? &nf&G,fcsuf
ta&S@awmiftm&S
tpkd;&rsm;qkdif&mvl@tcGifhta&;aumfr&Sifonf –
1-1? tmqD,Hjynfolrsm;.
vl@tcGifhta&;ESifh
tajccHvGwfvyfcGifhrsm; wkd;wufap&efESifh umuG,fay;&ef?
1-2? tmqD,Hjynfolrsm;taejzifh
jidrf;csrf;pGm/
*k
%foduQm&dSpGmESifh
om,m0ajympGm
aexkdifEkdifcGifhukd &&dScH pm; ap&ef?
1-3? tmqD,HcsmwmwGif
azmfjyxm;aom
tmqD,H.&nf&G,fcsufrsm;jzpfonfh a'owGif; wnf+idrfa&; ESifh
o[Zmwjzpfr_rsm;/
tmqD,HtzGJ@0ifrsm;t=um;
&if;ESD;cspf=unfr_rsm;/ tmqD,H&yf0efwnf
aqmufa&;
vkyfxHk;vkyfenf;rsm;twGif;
tmqD,Hjynfolrsm;.
om,m0ajyma&;/ vlaer_tqifh
twef;ESifhyg0ifr_rsm;
wkd;wufjrifhrm;a&;ukd
trSefwu,fcHpm;Ekdif&eftwGuf
yHhykd;ulnDaqmif&Gufa&;?
1-4? EkdifiHrsm;ESifh a'otwGif; 0daoovuQ%mrsm;&dSonfukd
todtrSwfjyKum rwluGJjym;onfhorkdif;
aemufcH/
,Ofaus;r_tajctaeESifh bmoma&;aemufcHrsm;ukd av;pm;+yD;
tcGifhta&;ESifh wm0ef&dSr_ ukd
xnfhoGif;pOf;pm;onfh
a'otwGif; tajctaersm;ESifhvJ oifhavsmfaomvl@tcGifhta&;rsm;
xGef;um;atmif vkyfaqmifoGm;&ef?
1-5? vl@tcGifhta&;xGef;um;a&;ESifh umuG,fa&;wkd@twGuf
EkdifiHawmfESifh
EkdifiHwum.
}udK;yrf;r_rsm;ukd
tusdK;jyKaponfhtaejzifh
a'otwGif;
yl;aygif;aqmif&Gufr_rsm;ukd ykdrkdvkyfaqmifEkdif&ef?

wnf&dSa&.pm.rkd.u vufrSwfa&.ukd 0ifa&mufpGufzufjcif.pmemr_Oya'rsm.csif.xkd.ferdwf wnf&dSr_ESifh trsKd.rkd.aom rl0g' txl. aumfr&Sifonf atmufygrl0g'rsm.ojzifh atmufygtcsuf rsm.pmcsKyfrsm. xGef.rsm.tm.xkd. &&dScHpm.Oya'pkd.vHk.ukd tav.t=um.xm.r#wa&.vkdufempGm aqmif&GufoGm.a&.rS uif.yHk tajccHckdifrmaom tpkd.onfh=um.rS pnf.tpDtpOfrsm.wkd@tm.ESifh 'Drkdua&pDusifhpOfrsm.ESifh zGJ@pnf.rsm./ tkyfcsKyfr_pepfaumif. teufxm.wnfvkyfaqmifoGm.um.. OD.HyÉd^m%f (csmwm).0daoovuQ%mrsm./ bmompum.ukd av.uG.rnf jzpfonf? 2-1? tmqD..wlnDr#r_/ e. av.ukd av.twkdif.&dS rwlnDaom./ =oZmv$rf.vGwfI EkdifiHwcktaejzifh wnf&dSEkdifcGifh&dSa&.rsm./ vl@tcGifhta&.vmapa&.rnf? (C) w&m.ukd av.a&.jcif.u vufrSwfa&.r_rsm.yg vl@tcGifhta&.a=unmpmwrf.nDnGwfr_tay: wlnDonfh wefzkd.rnf jzpfonf? (u) tmqD./ (q) rwluGJjym.yrf.a&.oGm. ay:xGef.ESifh t=uyfukdifr_ rsm.ESifh umuG. jynfwGif.ifema=unmcsufESifh vkyfief.r_rsm.aom tjynfjynf qkdif&m vlom.fa&./ (p) ukvor*~csmwmESifh tmqD.HtzGJ@ 0ifEkdifiHrsm.wufatmif vkyfaqmifoGm.&ef? .fr_rsm.r_rsm. vGwfvyfr_/ tcsKyftjcmwnfwHhckdif+rJr_/ wef.a&.&rsm.pm.rnf? (i) tajccHvGwfvyfcGifhrsm. xGef.pHcsdef pHnGef. ESifh vlr_w&m. r&dSap&? (*) tzGJ@0ifEkdifiHwkdif. tykd'f (2)wGif azmfjyxm.Ekdifatmif vkyfaqmif&ef? 2? rl0g'rsm.um./ AD.rnf? (c) tmqD.1-6? vl@tcGifhta&.pm.aom EkdifiHwum vl@tcGifhta&.pm.HtzGJ@0ifEkdifiHrsm.xm.pm. +yD.xm. wkd.oGm.tygt0if EkdifiHwumOya'rsm.taejzifh jynfy0ifa&mufpGufzufr_rsm.tjyif tmqD.Hjynfolrsm.Ofaus. ESifh .udk } udK.HtzGJ@0ifEkdifiHrsm. tmqD.HtzGJ@0ifEkdifiHrsm.ukd av.om.a&.oGm.Hk=unfukd.

onf vlom.2-2? vl@tcGifhta&.pDqufqHjcif.jcif.ukd av.pDqufqHjcif.rsm.I r&jcif.rsm./ wckESifhwck cGJjcm.pm.ukd a&Smif&Sm. rsm.ukd av.toGifjyKjcif.jcif.ESifh wOD.cs. wrsKd./ "rR"dXmefusjcif.ESifh oufqkdifjcif.I wOD.pm.toGifjyKjcif.ESifh wOD.pm. wrsKd.I wOD.ESifh tajccHvGwfvyfcGifhrsm. tm.faejcif.ESifh EkdifiHa&.ukd av.oabmw&m. ponfhtcsufrsm.jzpfaom vl@tcGifhta&.ESifh EkdifiHa&.fr_ rjyKjcif./ oD.oef@a&G.rsm.vHk./ cGJjcm.r_ uif./ wckESifh wcktjyeftvSefqufpyfrSDwG./ xkd@tjyif rsufESmrvkdufjcif.onf? ၂-၃။ လလူ ႔အခခြငင င့္အအရးႏွႏွ ငင င့္ အအႏျခြခြခံ လလတတ္လ ခပပ္ခြ ငင့္ႏ္မ ႏ်ားကကက လထြနငးကားရနငွႏွ ငင င့္ ကာလကယယ္ရ နင အဓက က ရက ွမႈမွ ာ အဖဖ ခႏ႔ဝငင ွႏကကငခံငမ်ား၏ တာဝနငျဖစင အၾကာငင း အသက အမွ တငျပပဳ သညင။ ၂-၄။ လလူ ႔အခခြငင င့္အအရးမ်ားကကက လထြနငးကားအႏအာင တ္လုပငအဆာငယ္ရ ာွႏွ ငင င့္ ကာလကယယ္ရ ာလတငင အကက်ႏပဳးႏျပပဳ ႏျပပီ း ထြက ပကုပ္တိ ကယ္ရ ငက င္ဆိုင္မ ႈမရက ွအႏသာ ခြ်ဥငးကပ္မ ႈမ်ားႏျဖငင င့္ လက ပငအဆာခင င္သြားရနင ၂-၅။ အာဆပီ ယခံအႏဒသအလတငင း လလူ ႔အခခြငင င့္အအရးစခံ မ်ားႏွႏွ ငင င့္ စခံ ခြက်နခံန္စံၫခႏနငးမ်ား တက ႏက းတကတ္လ ာအႏစွႏကကငင အႏရးအလတကင တဆငင င့္ခြ်ငငးတဆငင င့္ တက က းတကင အႏျပာငင းလဖ အႏအစသာ ခြ်ဥငးကပ္မ ႈ (Evolutionary approach) ကကက ခြ်မွတငအဆာခငယ္ရ ကယ္ရနင၊ (၃) အစစ စို းရမမားအၾကား တစ စို ငင္ပငငင္ခံအဆငင င့္ရစိုရွိ ေသသာဌာန အႏကာႏ္မ ရွင င္သြညင အစကကးရမ်ားႏျဖငင င့္ဖဖ ခႏ႔စညငးထြားသညင င့္ ဌာနတခြကႏျဖစငၿပပီ း အာဆပီ ယခံအဖဖ ခႏ႔အစညငး၏ အစက တတ္အပကကငငးတခြကအအနျဖငင င့္ တညကယ္ရ ွ သညင င့္ အတက က ငင္ပငခံပ္ခြအဆငင င့္ရက ွအႏသာ ဌာနျဖစ င္သြညင။ (၄) လစ ပစိုင္ပ ုငငင္ခံ ငင င့္မမားသွသရွိငင င့္ လစ ပငေဆာငင္မ ႈမမား ၄-၁။ အာဆပီ ယခံရပငဝနငးတညငအဆာကင အရးႏွႏွ ငင င့္အတလူ လလူ ႔အခခြငင င့္အအရးႏွႏွ ငင င့္ အအႏျခြခြခံ လလတတ္လ ခပပ္ခြ ငင င့္ မ်ားလထြနငးကားအႏရးႏွႏွ ငင င့္ ကာလကယင အရးအလတကင နညငးဗဗ ်ဟာမ်ားကကက အႏဖာႏငအဆာငင အရး၊ ၄-၂။ အာဆပီ ယခံအဖဖ ခႏ႔အလတငင းရက ွအႏအနသာ အသဘာတလူ စာခြပဳ်ပ္မႏ်ားႏွႏွ ငင င့္ လလူ ႔အခခြငင င့္အအရးႏွႏွ ငင င့္ ဆကန္စံ ပင အႏအနသာ အျခြားစာခြပဳ်ပန္စံာတမငးမ်ားမွ တဆငင င့္ လလူ ႔အခခြငင င့္အအရးဆက က ငယ္ရာ ပလူ းအႏပါငင းအႏဆာခငယ္ရ က္မႈမ်ား ကကက အႏဖာႏငအဆာငင ွႏကကင္မညင င့္ အာဆပီ ယခံ လလူ ႔အခခြငင င့္အအရးအႏၾကညာစာတမငးတခြက အႏပအၚေပါကတ္လ ာအႏစရနင၊ ၄-၃။ အာဆပီ ယခံႏျပညင္သြ ူမ်ားအၾကား လလူ ႔အခခြငင င့္အအရးႏွႏွ ငင င့္ပတင္သြ ကင၍ အသက အျမင္မ ႏ်ား တက က းတကင လာအႏအစရးကကက ပညာအႏပးလက ပင နငးမ်ား၊ သက အႏတသနလက ပငျခြငင းမ်ားႏွႏွ ငင င့္ သတငင းအခြ်ကတ္အလကင မ်ားႏျဖနင႔အဝျခြငင းမ်ားႏျဖငင င့္ လက ပငအဆာငယ္ရ နင၊ ၄-၄။ အာဆပီ ယခံအဖဖ ခႏ႔ဝငင ွႏကကငခံငမ်ားက အသဘာတလူ လက္မ တငအရးထြက ွ က းထြားအႏသာ အျပညငျပညင ဆက က ငယ္ရာ .

လလူ ႔အခခြငင င့္အအရးစာခြပဳ်ပ္မႏ်ားကကက ထြက အႏရာလကန္စံ ာ အအကာငတ္အထြညငအဖာႏငွႏကကငယ္ရန တ္အ လတကင ခစမငးရညငျမွ ငင င့္ႏျခြငင းမ်ားကကက တက က းတကတ္လ ုပငအဆာခင င္သြားရနင၊ ၄-၅။ အာဆပီ ယခံအဖဖ ခႏ႔ဝငင ွႏကကငခံငမ်ားအအနျဖငင င့္ အျပညငျပညကင္ဆိ ုငယ္ရ ာ လလူ ႔အခခြငင င့္အအရးစာခြပဳ်ပ္မႏ်ားကကက လက္မ တငအရးထြက ွ က းလာအႏစရနင အားအႏပးမႈမ်ား လက ပငအဆာခင င္သြားရနင၊ ၄-၆။ လလူ ႔အခခြငင င့္အအရးႏွႏွ ငင င့္သကကင္ဆိ ု င င္သြညင င့္ အာဆပီ ယခံစာခြပဳ်ပန္စံာတမငးမ်ားကကက အျပညင င့္အဝ အအကာငတ္အထြညငအပၚေလာအႏစရနတ္အ လတကင တက က းႏျမွ ငင င့္လက ပငအဆာခင င္သြားရနင၊ ၄-၇။ ပနငၾကားအကလူ အညပီ အႏတာငင းမႈမ်ားရက ွလာပါက အာဆပီ ယခံအဖဖ ခႏ႔ရက ွ အျခြားဌာနမ်ားအား လလူ ႔အခခြငင င့္အအရးဆက က ငယ္ရာ ပခံင့္ ပကကးမႈမ်ားႏွႏွ ငင င့္ အကလူ အညပီ မ်ား ပခံင့္ ပကကးအႏပးရနင၊ ၄-၈။ အာဆပီ ယခံခြ်ာတာ၏ အပကကဒင (၅) လတငင အႏဖာႏငျပထြားသညင င့္အတက က ငငး လလူ မႈအဖဖ ခႏ႔အစညငးမ်ားႏွႏွ ငင င့္ အျခြားသကကင္ဆိ ု င င္သြူမ်ားအပါအဝငင အာဆပီ ယခံအဖဖ ခႏ႔အလတငင းရက ွ အျခြားဌာနမ်ားႏွႏွ ငင င့္ အာဆပီ ယခံွႏွ ငင င့္ သကင္ဆိ ုႏက င င္သြညင င့္အဖဖ ခႏ႔မ်ားႏွႏွ ငင င့္ အႏလတ႔ဆခံ ႏကအႏလဆးအႏွခႏးတက က ငင္ပင္မႈမ်ား လက ပငအဆာငယ္ရ နင၊ ၄-၉။ လလူ ႔အခခြငင င့္အအရး လထြနငးကားအႏရးႏွႏွ ငင င့္ ကာလကယင အရးလက ပင အဆာငင အအနသာ အျခြား ႏွႏကကငခံငအႏတာႏင၊ အႏဒသွႏွ ငင င့္ ႏွႏကကငခံငတကာဌာနမ်ား အဖဖ ခႏ႔အစညငးမ်ားႏွႏွ ငင င့္ သငင င့္အႏလ်ာႏင္သြလကက တက က ငင္ပင္မႈမ်ားလက ပင အႏဆာငယ္ရ နင၊ ၄-၁ဝ။ လလူ ႔အခခြငင င့္အအရးလထြနငးကားအႏရးႏွႏွ ငင င့္ ကာလကယင အရးႏွႏွ ငင င့္ပတင္သြ ကင္သြညင့္ႏင သတငင းအခြ်ကင အလက္မ ႏ်ားကကက အာဆပီ ယခံအဖဖ ခႏ႔ဝငင ႏွႏကကငခံငမ်ားမွ ရယလူ ရနင၊ ၄-၁၁။ အာဆပီ ယခံအဖဖ ခႏ႔၏ လလူ ႔အခခြငင င့္အအရးႏွႏွ ငင င့္သကကင္ဆိ ု င င္သြညင င့္ အႏယဘလူ ယ်ခြ်ဥငးကပ္မ ႈမ်ားႏွႏွ ငင င့္ ရပပ္တိညပ္ခြ ႏ်က္မႏ်ား တက က းတကတ္လ ာအႏအာငင လက ပငအဆာငယ္ရ နင၊ ၄-၁၂။ အာဆပီ ယခံအႏဒသအလတငင းရက ွ လလူ ႔အခခြငင င့္အအရးဆက က ငယ္ရာ အအၾကာငင းအရာမ်ားႏွႏွ ငင င့္ပတင္သြ ကင၍ အႏလင့္လာမႈမ်ားကကက ႏျပင င္ဆိငယ္ရ နင၊ ၄-၁၃။အာဆပီ ယခံ ႏွႏကကငခံငႏျခြားအႏရးဝနငႀကပီ းမ်ား၏အစညငးအအဝးသကက႔ အႏကာႏ္မ ရွငင၏ တ္အ ပီ ရငခံ ပ္ခြ တငင ျပရနင သက က ႔မဟကတင လက က အပ္မ ႈအရ တခင င္သြငင းရမညင င့္ လက ပငအဆာင္မ ႈႏွႏွ ငင င့္ ပတင္သြ ကင၍ ႏွႏွ စန္စံဥစ အစပီ ရငခံ ပ္ခြ စာ မ်ားကကက အစပီ ရ ငငငပ္တိ ျပရနင၊ ၄-၁၄။ အာဆပီ ယခံ ႏွႏကကငခံငႏျခြားအႏရးဝနငႀကပီ းမ်ား၏ အစညငးအအဝးက လက က အပ င္သြလက က တာဝနငအပးသညင င့္ အျခြားတာဝန္မႏ်ားကကက ထြမငးအႏဆာငယ္ရ နင၊ (၅) ဖဖငသ႔စညငးပင သစ အဖဖ ခႏ႔ဝင္မ ႏ်ား ၅-၁။ အႏကာႏ္မ ရွငက င္ကို အာဆပီ ယခံအဖဖ ခႏ႔ဝငင ွႏကကငခံငမ်ားႏျဖငင င့္ ဖဖ ခႏ႔စညငးရမညင။ ၅-၂။ အာဆပီ ယခံအဖဖ ခႏ႔ဝငင ွႏကကငခံငတကကငငးသညင အႏကာႏ္မ ရွခငပ္တိငင တာဝန န္ထမငးအႏဆာငယ္ရ နင အစကကးရက အႏခရးခြ်ယပ္တိငငအႏျမွ ာကင္သြ ညင င့္ ကကကယန္စံားလွ ယပ္တိဥပီ းစပီ ကကက တာဝနပ္ခြနင႔အပငွႏကကင င္သြညင။ အရညည္အ ခမငငးမမား ၅-၃။ အႏကာႏ္မ ရွခငပ္တိ ငာပ္တိ ဝန န္ထမငးအႏဆာင္မ ညင င့္ ကကကယန္စံားလွ ယတ္အား ခြနင႔အပယ္ရ ာလတငင အဖဖ ခႏ႔ဝငင ွႏကကငခံင မ်ားအအနျဖငင င့္ က်ားမလက ငနပ္တိ ငးတလူ ညပီ မွႏ်မႈႏွႏွ ငင င့္ လလူ ႔အခခြငင င့္အအရးနယင္ပ လယပ္တိ ငင ပါဝငင္ပ တင္သြက္မႈႏွႏွ ငင င့္ ခစမငးအႏဆာငင ွႏကကင္မႈတက က ႔ကကက ထြညင င့္လသငင းစဥငးစားရမညင ။ ၅-၄။ အဖဖ ခႏ႔ဝငင ွႏကကငခံငမ်ားသညင အႏကာႏ္မ ရွခငပ္တိ င န္ထမငးအႏဆာင္မ ညင င့္ကကကယန္စံားလွ ယင္ကိ က ု ခြနင႔အပယ္ရ ာလတငင ႏွႏကကငခံငအလတငင းရက ွ လက ပပ္န ညငးလက ပပ္န ညငးမ်ား၏ လက က အပပ္ခြ ႏ်ကတ္အရ သငင င့္အႏလ်ာႏငအသာ သကကင္ဆိ ု င င္သြူမ်ား ႏွႏွ ငင င့္ တက က ငင္ပင္မႈမ်ား လက ပငအဆာင င္သြငင့္ ႏင္သြညင။ ရင သစး၏ သကက္တ မငး .

၅-၅။ ကကကယန္စံားလွ ယပ္တိ က ုငင းသညင သကပ္တိ မငး (၃) ႏွႏွ စာပ္တိ ဝန န္ထမငးအႏဆာခငပ္ခြ ငင င့္ရက ွၿပပီ း သကပ္တိ မငး တႀကက မငျပပီ းပါက အႏနာကန္ထ ပ င္ဆိကကပ္တိ ုကင္သြ ကပ္တိမငးတႀကက မာင္သြ ႏျပန တ္လညပ္ခြ နင႔အပခံ ပ္ခြ ပကကခငပ္ခြ ငင င့္ ရက ွသညင။ ၅-၆။ အပကကဒင ၅-၅ အျပငင ခြနင႔အပ င္သြညင င့္အစကကးရသညင အအၾကာငင းအရာကကက အႏၾကညာႏျခြငင းမျပပဳ ဘဖ မက မကွႏကကငခံင၏ ကကကယန္စံားလွ ယင္ကိ က ု အစားထြက က းလႊႏဖ အႏႏျပာငင းႏွႏကကင င္သြညင။ တာဝနငဝတတၱရားမ်ား ၅-၇။ ကကကယန္စံားလွ ယပ္တိ က ုငင းသညင တာဝနငဝတတၱရားမ်ားကကက ထြမငးအႏဆာငယ္ရ ာလတငင အာဆပီ ယခံခြ်ာတာ ႏွႏွ ငင င့္ ၄ငင း၏လက ပကင္ပ ုခငပ္ခြ ငင င့္တာဝနငအပးခြ်က္မႏ်ားအတက က ငငး မ်ကငွႏွ ာလက က ကငျခြငင းမရက ွဘဖ ထြမငးအႏဆာငယ္ရ မညင။ ၅-၈။ ကကကယန္စံားလွ ယ္မႏ်ားသညင အႏကာႏ္မ ရွငင၏ အစညငးအအဝးမ်ားကကက တကင အရာကယ္ရ နင တာဝနကယ္ရ ွ သညင။ မလဖခႏအမရွာင င္သြာအႏသာ အအၾကာငင းအႏၾကာငင င့္ ကကကယန္စံားလွ ယငျဖစ င္သြူမတကင အရာကင ွႏကကငင္ပါက သကကင္ဆိ ုငယ္ရ ာအစကကးရသညင အႏကာႏ္မ ရွငင၏ ဥကက ဌကကက တရားဝအငတ္အၾကာငင းၾကား၍ ယာယပီ ကကကယန္စံားလွ ယင္ကိ က ု ကကကယန္စံားႏျပပဳ ခခြငင င့္အာဏာအျပညင့္ႏတ္အအဝပး၍ ကကကယန္စံားႏျပပဳ အႏစွႏကကင င္သြညင။ အႏကာႏ္မ ရွငင ဥကက ဌ ၅-၉။ အႏကာႏ္မ ရွငငဥကက ဌသညင အာဆပီ ယခံ၏ဥကက ဌတာဝနက င္ကို ထြမငးအႏဆာငင အအနသာ အဖဖ ခႏ႔ဝငင ွႏကကငခံင ၏ ကကကယန္စံားလွ ယငျဖစယ္ရ မညင။ ၉-၁ဝ။ အႏကာႏ္မ ရွငငဥကက ဌသညင ယခြကလက ပကင္ပ ုခငပ္ခြ ငင င့္ွႏွ ငင င့္ လက ပခံ န္ထႏကးလက ပပ္န ညငးမ်ားအရ အႏအာကင္ပ ါအခြ်ကင မ်ားကကက က်ငင င့္သခံ ႏကးလက ပငအဆာငယ္ရ မညင။ (က)အႏကာႏ္မ ရွငင၏အစပီ ရငခံ ပ္ခြ စာကကက ဥပီ းအႏဆာငင ျပင င္ဆိငယ္ရ မညငျဖစငၿပပီ း ထြက က အစပီ ရငခံ ပ္ခြ စာမ်ားကကက အာဆပီ ယခံွႏကကငခံငႏျခြားအႏရးဝနငႀကပီ းအစညငးအအဝးလတငင တငင ျပရမညင။ (ခြ) အႏကာႏ္မ ရွငငွႏွ ငင င့္ အျခြားသကကင္ဆိ ု င င္သြညင င့္ အာဆပီ ယခံဌာနမ်ားအၾကား အစညငးအအဝးမ်ားကကက အႏကာႏ္မ ရွငင၏ ကကကယန္စံားလွ ယ္မႏ်ားႏွႏွ ငင င့္ ပလူ းအႏပါငင းႏၫႏကွ ွႏႈႏက ငငး၍ အႏဆာခငယ္ရ ကယ္ရမညင။ (ဂ) အႏကာႏ္မ ရွင င္ကိ တာဝနငအပးထြားသညင င့္အတက က ငငး လလူ ႔အခခြငင င့္အအရး တက က းတကင အရးႏွႏွ ငင့္ႏင ကာလကယင အႏရးတက က ႔ွႏွ ငင င့္သကကင္ဆိ ု င င္သြညင င့္ အႏဒသလတငင းႏွႏွ ငင င့္ ႏွႏကကငခံငတကာ အခြမငးအနားမ်ားကကကအႏကာႏ္မ ရွငာတ္အ း ကကကယန္စံားႏျပပဳ ၍ တကင အရာကယ္ရ မညင။ (ဃ) ယခြကလက ပကင္ပ ုခငပ္ခြ ငင င့္ွႏွ ငင င့္ လက ပခံ န္ထႏကးလက ပပ္န ညငးမ်ားအရ အႏကာႏ္မ ရွငင တာဝနငအပးသညင င့္ အျခြား လက ပင နငးတာဝန္မႏ်ားကကက ထြမငးအႏဆာငယ္ရ မညင။ ရပက က ခငပ္ခြ ငင င့္ွႏွ ငင င့္ ခြခံ စားခခြငင င့္သင င့္ ၅-၁၁။ အာဆပီ ယခံခြ်ာတာ၏ အပကကဒင (၁၉) အရ အႏကာႏ္မ ရွငင၏ တရားဝင တ္လုပင နငးမ်ားလတငင ပါဝငင အႏသာ ကကကယန္စံားလွ ယ္မႏ်ားသညင ၄ငင းတက က ႔လက ပင နငးမ်ားကကက အႏဖာႏငအဆာငင ွႏကကငယ္ရန တ္အ လတကင လက က အပငအသာ ရပကကခငပ္ခြ ငင င့္ွႏွ ငင င့္ ခြခံ စားခခြငင င့္မ်ားကကက ခြခံ စားပကကခငပ္ခြ ငင င့္ရက ွသညင။ (၆) လစ ပငေဆာငင င္ပ သစနညငးလမငးမမား ဆခံ ႏကးႏျဖတပ္ခြ ႏ်ကင ခြ်မွတငျခြငင း .

၆-၁။ အႏကာႏ္မ ရွငင၏ ဆခံ ႏကးႏျဖတပ္ခြ ႏ်ကပ္ခြႏ်မွတငျခြငင းသညင အာဆပီ ယခံခြ်ာတာ၏ အပကကဒင ၂ဝ အရ တက က ငင္ပငင ႏၫႏကွ ွႏက ႈငင းႏျခြငင းႏွႏွ ငင င့္ ဆွၵအသဘာခြခံ ယလူ ႏျခြငင းႏျဖစယ္ရ မညင။ အစညငးအအဝးအႀကက အမတ္အရအလတကင ၆-၂။ အႏကာႏ္မ ရွင င္သြညင တွႏွ စႏ်တ္လ ွ ငင ႏွႏွ စငႀကက မင ပခံ ႏကမွ နငအလတ႔ဆခံ ႏကရမညင ။ ပခံ ႏကမွ နာတ္အ းႏျဖငင င့္ အစညငးအအဝး တႀကက မႏ်တ္လ ွ ငင (၅) ရကန္ထ က္မပကကအႏစရ။ ၆-၃။ ထြက က ပခံႏကမွ နစတ္အ ညငးအအဝးမ်ားကကႏက အာဆပီ ယခံအအအလထြလထြအလတငင းအႏရးမဗ ွ းရခံ ႏကးႏွႏွ ငင င့္ ဥကက ဌတာဝနင ယလူ ထြားအႏသာ ႏွႏကကငခံငတကက႔လတငင တလွ ညင့္ႏပီန္စံ က်ငငးပရမညင။ ၆-၄။ လက က အပင္ပ ါက အႏနာကန္ထ ပစ တ္အ ညငးအအဝးမ်ားကကက အာဆပီ ယခံအအအလထြလထြအလတငင းအႏရးမဗ ွ းရခံ ႏကး သက က ႔မဟကတင ကကကယန္စံားလွ ယ္မႏ်ားက က်ငငးပရအန င္သြဘာတလူ အႏသာအႏနရာလတငင က်ငငးပွႏကကခငပ္ခြ ငင င့္ရက ွသညင။ ၆-၅။ လက က အပင္ပ ါက အာဆပီ ယခံွႏကကငခံငႏျခြားအႏရးဝနငႀကပီ းမ်ားသညင အႏကာႏ္မ ရွငက င္ကို အႏလတ႔ဆခံ ႏကရနင အႏစခြကကငငး ႏွႏကကင င္သြညင။ အစပီ ရငခံ ပ္ခြ ႏျခြငင း ၆-၆။ အႏကာႏ္မ ရွငင ႏွႏွ စင္ပတတ္လညတ္အ စပီ ရငခံ ပ္ခြ စာွႏွ ငင င့္ သငင င့္အႏလ်ာႏငအသာအျခြားအစပီ ရငခံ ပ္ခြ စာမ်ားကကက အာဆပီ ယခံွႏကကငခံငႏျခြားအႏရးဝနငႀကပီ းဌာနအစညငးအအဝးသကက႔ စဥငးစားဆငင ျခြငင ွႏကကငယ္ရနင တခင င္သြငင းရမညင။ အမမားသျပညည္သ ူအတတကင သတငင းေသပးသျခငင း ၆-၇။ အႏကာႏ္မ ရွင င္သြညင မက မက၏ လက ပင နငးမ်ားႏွႏွ ငင င့္ လက ပငအဆာင္မ ႈမ်ားအအၾကာငင းကကက အႏကာႏ္မ ရွင င္ကိ ထြက တငအဝသညင င့္ သငင င့္အႏလ်ာႏငအသာ လလူ ထြက သတငင းအႏပးမႈမ်ားမွ တဆငင င့္ ႏျပညင္သြ ူလလူ ထြကထြခံ အခြက်နင မွ န္မနငွ အသက အႏပးအႏနရမညင။ အာဆဆီ ယငအတတငင းရစိုရွိ အျခားေသသာ လလူ ႔အငခငင င့္ေအရးဆစ စို ငင္ရာ ဌာနမမားသွသရွိငင င့္ ဆတကည္သ ယင္မႈ ၆-၈။ အႏကာႏ္မ ရွင င္သြညင အာဆပီ ယခံအႏဒသအလတငင းရက ွ လလူ ႔အခခြငင င့္အအရးလထြနငးကားအႏရးႏွႏွ ငင င့္ ကာလကယင အႏရးအလတကင လခံ ႏကးဝတာဝနကယ္ရအႏသာ ွ လလူ ႔အခခြငင င့္အအရးဆက က ငယ္ရာဌာနျဖစည င္သြ င။ ၆-၉။ အႏကာႏ္မ ရွင င္သြညင အာဆပီ ယခံအဖဖ ခႏ႔အလတငင းလတငကယ္ရ အႏသာ ွ လလူ ႔အခခြငင င့္အအရးႏွႏွ ငင င့္သကကင္ဆိ ု င င္သြညင င့္ အျခြားကဏမ်ားဆက က ငယ္ရာဌာနမ်ားႏွႏွ ငင င့္ မညင္သြ ုႏက ႔မညခံ င္ပ ႏကဆကန္စံ ပ တ္လု ပက ုင္ကိ င္မ ညင္ကိ က ု ဆခံ ႏကးႏျဖတင၍ လက ပင အႏဆာငယ္ရ မညင။ ထြက က ႔အလတကင အၾကာငင င့္ အႏကာႏ္မ ရွင င္သြညင အာဆပီ ယခံအဖဖ ခႏ႔၏ လလူ ႔အခခြငင င့္အအရး တက က းတကင အႏရးႏွႏွ ငင င့္ ကာလကယင အရးလက ပင နငးမ်ားလက ပင အဆာငယ္ရ ာလတငင ပလူ းအႏပါငင းလက ပငအဆာင္မ ႈမ်ား တက က းတကတ္လ ာ အႏစရနတ္အ လတကင ထြက က အဖဖ ခႏ႔မ်ား၊ဌာနမ်ားႏွႏွ ငင င့္ နပီးစခပန္စံ ာ တက က ငင္ပငငျခြငင း၊ ပလူ းအႏပါငင းအႏဆာခငယ္ရ ကငျခြငင း၊ တက က ငင္ပင တ္လုပငအဆာငင ျခြငင းမ်ား လက ပငအဆာငယ္ရ မညင။ (၇) အာဆဆီ ယငေအေတထြေတထြေအတတငင းေသရးမမရွိ းခခမပငွသရွိငင င့္ ေအေတထြေတထြေအတတငင းေသရးမမရွိ းရင သစးတစ စို ႔၏ .

အခနင းက႑ ၇-၁။ အာဆပီ ယခံခြ်ာတာ၏ အပကကဒင ၁၁-၂ (က)ႏွႏွ ငင င့္ (ခြ) အရ အအအလထြလထြအလတငင းအႏရးမဗ ွ းခြပဳ်ပ င္သြညင သငင င့္အႏတာႏင္သြညင င့္အအၾကာငင းအရာမ်ားကကက အႏကာႏ္မ ရွင င္ကိ ထြညင င့္လသငင းစဥငးစားရနင တငင ျပွႏကကင င္သြညင။ ထြက က သကက႔လက ပငအဆာငယ္ရ န တ္အ လတကင အအအလထြလထြအလတငင းအႏရးမဗ ွ းခြပဳ်ပ င္သြညင အာဆပီ ယခံွႏကကငခံငႏျခြားအႏရး ဝနငႀကပီ းမ်ားကကက ထြက က အအၾကာငင းအရာမ်ားကကက တခြက်န န္ထညငးမွ ာပငင တငင ျပအစပီ ရငခံ ပ္ခြ ရမညင။ ၇-၂။ အာဆပီ ယခံအအအလထြလထြအလတငင းအႏရးမဗ ွ းခြပဳ်ပ င္သြညင အႏကာႏ္မ တပီအအနျဖငင င့္ ထြက အႏရာလကန္စံ ာ တာဝနင ထြမငးအႏဆာငင ွႏကကငယ္ရန တ္အ လတကင လက က အပငအသာ ရခံ ႏကးလက ပင နငးအကလူ အညပီ မ်ားကကက အႏထြာကခံ င္ပ င့္အႏပးရမညင။ အာဆပီ ယခံအအအလထြလထြအလတငင းအႏရးမဗ ွ းခြပဳ်အပတ္အနျဖငင င့္ အႏကာႏ္မ ရွငာတ္အ း ကလူ ညပီ အႏထြာကခံ င္ပ င့္အႏပးႏွႏကကငယ္ရနင အလတကင အာဆပီ ယခံအဖဖ ခႏ႔ဝငင ွႏကကငခံငမ်ားသညင မက မကွႏကကငခံငမွ တာဝနကယ္ရသလူ ွ မ်ားအား အာဆပီ ယခံအအအလထြလထြ အလတငင းအႏရးမဗ ွ းခြပဳ်ပက င္ကို ဝကကငငးဝနငးပခံင့္ ပကကးမႈမ်ားလက ပငအဆာငယ္ရ နင ႏၫခႏနငၾကားႏွႏကကင င္သြညင။ (၈) အလစ ပည္အစဆီအစဥငွသရွိငင င့္ ရင ပင သစေသေငငထြောကင င္ပ င့္မႈမမား ၈-၁။ အႏကာႏ္မ ရွင င္သြညင အာဆပီ ယခံွႏကကငခံငႏျခြားအႏရးဝနငႀကပီ းအစညငးအအဝးက အတညငျပပဳ ွႏကကငယ္ရနင အလတကင (၅) ႏွႏွ စာင္ကိ လအလတငင း လက ပငအဆာင္မ ညင င့္ အစပီ အစဥ္မႏ်ားႏွႏွ ငင င့္ လႈပယ္ရ ားမႈအစပီ ွ အစဥ္မႏ်ားကကက အႏလင့္လာစခံ ႏကစမငးထြားအႏသာ ဘတတ္ဂ ႏ်တငွႏွ ငင င့္အတလူ ႏျပင င္ဆိငင ၍ တခင င္သြငင းရမညင။ ထြက က တခင င္သြငင းမႈကကက အာဆပီ ယခံ၏ အၿမဖ တမငးကကကယန္စံားလွ ယ္မႏ်ားအႏကာႏ္မ တပီက အႏထြာကခံ ပ္ခြ ခြ်ကငအပးရမညင။ ၈-၂။ အႏကာႏ္မ ရွင င္သြညင အထြလူ းဥပီ းစားအႏပးလက ပငအဆာင္မ ညင င့္ အစပီ အစဥ္မႏ်ားႏွႏွ ငင င့္ လႈပယ္ရ ားမႈမ် ွ ား အလတကင ဥ တ္ဂ ႏ်တင္ကိ က ု ႏျပင င္ဆိ င ပ္တိ ခင င္သြငင းရမညင။ ထြက က တခင င္သြငင းမႈကကက အာဆပီ ယခံအၿမဖ တမငး ႏွႏွ စန္စံဥတ ကကကယန္စံားလွ ယ္မႏ်ားအႏကာႏ္မ တပီ၏ အႏထြာကခံ ပ္ခြ ခြ်ကငွႏွ ငင င့္အတလူ အာဆပီ ယခံ ႏွႏကကငခံငႏျခြားအႏရးဝနငႀကပီ း အစညငးအအဝးက ခခြငင င့္ႏျပပဳ ရမညင။ ဥ တ္ဂ ႏ်တတ္အသခံ ႏကးစားရက တ္မႏ်ားကကက အာဆပီ ယခံအဖဖ ခႏ႔ဝငင ွႏကကငခံငမ်ား၏ တလူ ညပီ ခစာခြဖ အခႏဝ၍ ၈-၃။ ထြက က ွႏွ စန္စံဥတ အႏထြာကခံ င္ပ င့္အႏပးရမညင။ ၈-၄။ အႏကာႏ္မ ရွင င္သြညင လက ပင နငးႏျပင င္ဆိငပ္ခြ ႏ်က္မႏ်ားထြဖ မွ အပကကရခံပခံ ႏကအႏခငလက က အပငအသာ အခြက်ႏပဳ႔အစပီ အစဥင မ်ားအလတကင ရငင းႏျမစ္မ ႏ်ားကကက အာဆပီ ယခံအဖဖ ခႏ႔ဝငင ွႏကကငခံငမ်ားထြဖ မွ လကခံ ပ္ခြ ွႏကကင င္သြညင။ ၈-၅။ အႏကာႏ္မ ရွင င္သြညင အာဆပီ ယခံအဖဖ ခႏ႔ဝငင ွႏကကငခံငမ်ားႏွႏွ ငင င့္ အျခြားရငင းႏျမစ္မ ႏ်ားမွ အႏစတနာင့္ဝန န္ထမငး ပခံင့္ ပကကးကလူ ညပီ သညင င့္ အကလူ အညပီ မ်ားကကက ရခံ ပခံ ႏကအႏခငအျဖစန္စံ ုအႏဆာငင းႏွႏကကင င္သြညင။ ၈-၆။ အာဆပီ ယခံအဖဖ ခႏ႔ဝငင ွႏကကငခံငမ်ားထြခံ မွ မဟကတင္သြ ညင့္ႏင အျခြားအႏသာ ရခံ ပခံ ႏကအႏခငွႏွ ငင င့္ အႏထြာကခံ င္ပ င့္မႈမ်ား သညင လလူ ႔အခခြငင င့္အအရးလထြနငးကားအႏရး၊ ခစမငးရညငျမွ ငင င့္တငင အရးႏွႏွ ငင င့္ ပညာအႏပးလက ပင နငးမ်ားအလတကင သာ ႏျဖစယ္ရ မညင။ ၈-၇။ အႏကာႏ္မ ရွင င္ကိသခံ ႏကးစဖအခႏသာ ရခံ ပခံ ႏကအႏခငမ်ားကကက အာဆပီ ယခံအဖဖ ခႏ႔၏ ဘဏာအႏရးဆက က ငယ္ရာ စညငးမ်ဥငး စညငးကမငးမ်ားႏွႏွ ငင င့္အညပီ စပီ မခံခြနင႔ခြဖ ခႏ၍ သခံ ႏကးစဖ ခႏရမညင။ .

၈-၈။ အႏကာႏ္မ ရွငင၏ ရခံ ႏကးလက ပင နငးဆက က ငယ္ရာအႏထြာကခံ င္ပ င့္ကလူညပီမႈမ်ားကကက အာဆပီ ယခံအအအလထြလထြ အလတငင းအႏရးမဗ ွ းခြပဳ်ပခံယ္ရႏကး၏ ႏွႏွ စင္ပတတ္လညင လက ပင နငးအႏဆာခငယ္ရ က္မႈ ဘတတ္ဂ ႏ်ကခံန္ထမွ က်ခြခံရမညင။ (၉) ေအေတထြေတထြေွသရွိငင င့္ ေသနာကင က္ဆံ သစးေအၾကာငင းအရာမမား ၉-၁။ ယခြကလက ပကင္ပ ုခငပ္ခြ ငင င့္ွႏွ ငင င့္ လက ပခံ န္ထႏကးလက ပပ္န ညငးမ်ားသညင အာဆပီ ယခံွႏကကငခံငႏျခြားအႏရးဝနငႀကပီ း အစညငး အအဝး၏ ခခြငင့္ ႏငျပပဳ ခြ်ကငျဖငင င့္ အသကင ဝင တ္လာမညငျဖစ င္သြညင။ သျပင က္ဆံငင္မ ႈမမား ၉-၂။ မညင္သြ ညင င့္အဖဖ ခႏ႔ဝငင ွႏကကငခံငမဆက က ယခြကလက ပကင္ပ ုခငပ္ခြ ငင င့္ွႏွ ငင င့္ လက ပခံ န္ထႏကးလက ပပ္န ညငးမ်ားကကက ႏျပင င္ဆိ ငက တ္လုပါက တရားဝငင ပနငၾကားမႈကကက တခင င္သြငင းႏွႏကကင င္သြညင။ ၉-၃။ ထြက က သကက႔ျပင င္ဆိငယ္ရ နင တရားဝငင္ပ နငၾကားမႈကကက အာဆပီ ယခံ အၿမဖ တမငးကကကယန္စံားလွ ယ္မႏ်ား အႏကာႏ္မ တပီက အႏကာႏ္မ ရွငငွႏွ ငင င့္တက က ငင္ပငင၍ ထြညင င့္လသငင းစဥငးစားႏွႏကကင င္သြညင ။ ထြက က ႔အနာကင အာဆပီ ယခံ ႏွႏကကငခံငႏျခြားအႏရးဝနငႀကပီ းအစညငးအအဝးထြခံ အတညငျပပဳ ရနင တငင ျပရမညင။ ၉-၄။ ထြက က ႏျပင င္ဆိင္မ ႈသညင အာဆပီ ယခံွႏကကငခံငႏျခြားအႏရးဝနငႀကပီ းမ်ားအစညငးအအဝးက အတညငျပပဳ လက က ကင္ပါက အသကင ဝင တ္လာမညငျဖစည င္သြ င။ ၉-၅။ ထြက က ႏျပင င္ဆိင္မ ႈမ်ားသညင ယခြကလက ပကင္ပ ုခငပ္ခြ ငင င့္ွႏွ ငင့္ႏင လက ပခံ န္ထႏကးလက ပပ္န ညငးမ်ားလတငင ယခြင င္ကိ ပါဝငဖပ္ခြ င့္ အႏသာ သက က ႔မဟကတင ႏျပင င္ဆိင္မ ႈလက ပငအဆာငဖပ္ခြ င့္အႏသာ အခြက်နထြ တ္အ က ပါဝငင အအနသာ အခခြငင င့္အအရးမ်ား၊ တာဝနကယ္ရမႈမ် ွ ားႏွႏွ ငင င့္ အႏလသဖယ္မ ႈမရက ွအႏစရ။ သျပနန္လညင ည္သ သစးသပင္မ ႈမမား ၉-၆။ ယခြကယခြကလက ပကင္ပ ုခငပ္ခြ ငင င့္ွႏွ ငင့္ႏင လက ပခံ န္ထႏကးလက ပပ္န ညငးကကက အသကင ဝင တ္လာသညင င့္အခြက်နငအနာကကင္ပ ုငင း (၅) ႏွႏွ ခစပ္တိငင ကနဥပီ းႏျပန တ္လညခံ င္သြ ႏကးသပ္မ ႈမ်ား လက ပငအဆာငယ္ရ မညင။ ထြက က သကက႔ျပန တ္လညခံ င္သြ ႏကးသပငျခြငင းႏွႏွ ငင င့္ အႏနာကင္ဆိ ကပ္တိ ဖ ခႏသခံ ႏကးသပ္မ ႈမ်ားကကက အာဆပီ ယခံအႏဒသအလတငင း လလူ ႔အခခြငင င့္အအရးလထြနငးကားအႏရးႏွႏွ ငင င့္ ကာလကယင အရးကက က ပကကမကကအႏကာငင းခမနငအအစသာ အျမင္မ ႏ်က ႏပဳးႏျဖငင င့္ အာဆပီ ယခံွႏကကငခံငႏျခြားအႏရးဝနငႀကပီ း အစညငးအအဝးက တာဝန န္ယူလက ပငအဆာငယ္ရ မညင။ ၉-၇။ ထြက က နညငးတလူ ခစာ အႏကာႏ္မ ရွင င္သြညင မက မကလကပင နငးမ်ားအအပၚေ သခံ ႏကးသပ္မ ႈမ်ားလက ပငအဆာငင ၿပပီ း အာဆပီ ယခံခြ်ာတာွႏွ ငင င့္ ယခြကလက ပကင္ပ ုခငပ္ခြ ငင င့္၊ လက ပခံ န္ထႏကးလက ပပ္န ညငးမ်ား၏ မလူ ဝါဒမ်ားႏွႏွ ငင င့္ ရလညယ္ရ ယပ္ခြႏ်ကင မ်ားႏွႏွ ငင င့္အညပီ အာဆပီ ယခံအႏဒသအလတငင း လလူ ႔အခခြငင င့္အအရးလထြနငးကားအႏရးႏွႏွ ငင င့္ ကာလကယင အရးတက က ႔ွႏွ ငင င့္ ပတင္သြ ကင၍လက ပငအဆာင္မ ညင္ဆိ က ုပါက မညကင္သြ ု႔လက ပငအဆာင င္သြငင င့္အႏၾကာငင း အႀကခံ အႏပးခြ်က္မႏ်ားအား အာဆပီ ယခံွႏကကငခံငႏျခြားအႏရးဝနငႀကပီ းအစညငးအအဝးသကက႔ တခင င္သြငင းရမညင။ အဓစို ပၸာတယယ္ဖြ ငင င့္ဆစ စို သျခငင း .

၉-၈။ ယခြကလက ပကင္ပ ုခငပ္ခြ ငင င့္ွႏွ ငင င့္ လက ပခံ န္ထႏကးလက ပပ္န ညငးမ်ားႏွႏွ ငင င့္ ပတင္သြ ကင၍ အဓက ပၸာလယယ္ဖြ ငင င့္ဆက က ခြ်က္မႏ်ား မတလူ ကဖ ခႏႏျပားမႈမ်ားရက ွၿပပီ း အႏႏျဖရွငငး၍မရွႏကကငင္ပါက ထြက က ကကစၥကကက ဆခံ ႏကးႏျဖတပ္ခြ ႏ်ကငအပးႏွႏကကငယ္ရန တ္အ လတကင အာဆပီ ယခံ ႏွႏကကငခံငႏျခြားအႏရးဝနငႀကပီ းအစညငးအအဝးသကက႔ လႊႏဖ အႏႏျပာငင းအႏပးရသညင။ .