You are on page 1of 4

Αρχές στην αντιμετώπιση του σακχαρώδη διαβήτη

Δρ. Α. Μελιδώνης
Υπεύθυνος Διαβητολογικού Κέντρου,
Γ.Ν. Πειραιά «Τζάνειο»
Ο σακχαρώδης διαβήτης είναι μια χρόνια μεταβολική νόσος , η οποία σύμφωνα με εκτιμήσεις
του Π.Ο.Υ. και του IDF αναμένεται την προσεχή 25ετία να αυξηθεί κατά 75% όσον αφορά τον
παγκόσμιο επιπολασμό της.
Η αύξηση της νοσηρότητας και του κινδύνου θνητότητας των διαβητικών είναι άμεσα
συνδεδεμένες με την πτωχή γλυκαιμική ρύθμιση, η οποία σχετίζεται (δεδομένα από DCCT και
UKPDS), με αυξημένο κίνδυνο μικρο- και μακρο-αγγειοπαθητικών επιπλοκών.
Προβάλλει η ανάγκη σωστής, συγκροτημένης και βάσει evidence based παρέμβασης.
1η αρχή: Η θεραπευτική αντιμετώπιση δεν στοχεύει στην μείωση μόνο της HbA1C και την
βελτίωση των σακχάρων, αλλά στην επίτευξη των στόχων: δηλ. επίπεδα HbA1C<7 % (όπως επίσης
σακχ. νηστείας <130 mg% και μεταγευματικό σάκχ. <180 mg%, σύμφωνα με κατευθύνσεις ADA).
2η αρχή: Συνδυαστική αντιδιαβητική αγωγή ή ινσουλινοθεραπεία μπορεί εξαρχής να
αποφασισθεί όταν σε πρωτοεμφανιζόμενο διαβήτη τύπου ΙΙ η HbA1C είναι >9% στα πλαίσια
υλοποίησης

της

1ης

αρχής.

Φαρμακευτική

αγωγή

αποφασίζεται

όταν

HbA1C>8%

στον

πρωτοεμφανιζόμενο διαβητικό τύπου ΙΙ, ειδάλλως υγιεινοδιαιτητική αγωγή. Η υγιεινοδιαιτητική αγωγή
συνοδεύει και όλες τις θεραπευτικές επιλογές.
3η αρχή: Στον παχύσαρκο διαβητικό τύπο υ ΙΙ η έναρξη αντιδιαβητικής αγωγής θα πρέπει να
γίνεται με σκευάσματα που μειώνουν την περιφερική ινσουλινοαντίσταση, όπως η μετφορμίνη και
στην συνέχεια οι θειαζολιδινεδιόνες (ροζι- ή πιογλιταζόνη). Το επόμενο βήμα στην αντιμετώπιση θα
πρέπει να περιλαμβάνει συνδυασμό των 2 αυτών κατηγοριών.
4η αρχή: Στον κανονικού ή μειωμένου βάρους διαβητικό (στον οποίο πρυτανεύει μειωμένη
ινσουλινοέκκριση) η έναρξη αντιδιαβητικής αγωγής θα πρέπει να γίνεται επίσης με μετφορμίνη και
στην συνέχεια προσθήκη ινσουλινοεκκριτικών, όπως μεγλιτινίδη (νατεγλινίδη ή ρεπαγλινίδη) ή μικρή
δόση σουλφονυλουρίας 2ης γενιάς (γλυκλαζίδη ή γλιμεπιρίδη).
Σύμφωνα επίσης με τις νέες οδηγίες ADA και EASD 2006 σαν δεύτερο βήμα μετά την
μετφορμίνη είτε στον παχύσαρκο είτε στον κανονικού βάρους διαβητικό μπορεί να επιλεγεί η
προσθήκη βασικής ινσουλίνης εάν δεν επιτυγχάνεται ο στόχος της HbA1C <7%.
5η αρχή: Το 50% της maximum δόσης οποιοδήποτε αντιδιαβητικού φαρμάκου επιτυγχάνει το
70-80% της συνολικής του δράσης. Για τον λόγο αυτό θα πρέπει να προτιμάται η συνδυαστική αγωγή
παρά η εξάντληση μονοθεραπείας στην υψηλότερη δόση. Επί πλέον αποφεύγονται και οι παρενέργειες
που μπορεί να παρουσιάσει η κάθε κατηγορία αντιιδιαβητικής αγωγής, όταν χορηγείται σε υψηλές
δόσεις.

1

6η αρχή: Καμμιά κατηγορία αντιδιαβητικής αγωγής per os δεν μειώνει την HbA1C
περισσότερο από 2%. Έτσι εάν ο διαβητικός παρουσιάζει τιμή HbA1C>9% (>2% από τον
επιδιωκόμενο στόχο) χρειάζεται προσθήκη 2 κατηγοριών αντιδιαβητικών δισκίων. Ο συνδυασμός με
2η κατηγορία αντιδιαβητικης αγωγης, μπορεί να προσθέσει επί πλέον 1,5% στην μείωση της HbA1C
που επιτυγχάνει η μονοθεραπεία.
7η αρχή: Όταν υπάρχει αναντιστοιχία μεταξύ τιμών HbA1C και σακχάρου νηστείας , θα πρέπει
να ελέγχονται και τα μεταγευματικά σάκχαρα. Η ακαρβόζη και οι μετιγλινίδες δρουν κυρίως στην
μεταγευμτική υπεργλυκαιμία.
8η αρχή: Η τριπλή αντιδιαβητική αγωγή περιλαμβάνει συνδυασμό μετφ., σουλφ., θειαζολιδ.
Όταν στην διπλή αγωγή η HbA1C είναι >9% ο συνδυασμός δισκίων και ινσουλίνης είναι προτιμότερος
και πλέον αποτελεσματικός στην επίτευξη στόχων από την τριπλή αγωγή.
9η αρχή: Στον συνδυασμό δισκίων –ινσουλίνης προτιμητέα είναι η βραδυνή ενδιάμεση
ινσουλίνη ή μακρύ ανάλογο βασικής ινσουλίνης μαζί με την προηγούμενη υπεργλυκαιμική
αντιδιαβητική αγωγή (μετφορμίνη κυρίως επί παχυσαρκίας). Στόχος τα πρωινά σάκχαρα <120 mg%.
Αγωγή με ινσουλίνη σαν μονοθεραπεία ή σε συνδυασμό με δισκία γίνεται όταν η τρπλή αγωγή
δεν επιτυγχάνει τον στόχο (HbA1C>7%).
10η αρχή: Η αντιμετώπιση του διαβητικού ασθενούς απαιτεί εκτός από την υπογλυκαιμική
ρύθμιση επιπλέον και πολυπαραγοντική αντιμετώπιση όλων των παραγόντων κινδύνου για
μακροαγγειοπάθεια.
Στόχος η επίτευξη των στόχων και σ’ αυτήν την πλευρά παρέμβασης (αρτηριακή πίεση <130/
80 mmHg, LDL<100mg/dL (και επί ιστορικού στεφανιαίας νόσου στόχος <70mg/dL ), τριγλυκερίδια
<150mg/dL, ΗDL >50mg/dL, επί παχυσαρκίας απώλεια σωματικού βάρους. 7-10% σε ένα χρόνο).
Χορηγείται επίσης μικρή δόση ασπιρίνης σ’ όλους τους διαβητικούς >40 ετών, αλλά και σε αυτούς που
είναι >30 ετών και έχουν ένα ακόμα παράγοντα κινδύνου.

2

• λγόριθ µος αγωγής του ΣΔ τύπου ΙΙ
Statement ADA & EASD 2006

Diabetes
Diabetes Care
Care 2006;
2006; 29
29 :1963
:1963 -72
-72

3

Βιβλιογραφία
1)

Natham DM, Buse JB, Davidson MB et al: Management of hyperglycaemia in type 2
diabetes: A consensus algorithm for the initation and adjustement of therapy. Diabetologia
2006; 49: 1711- 1721 και Diabetes Care 2006; 29: 1963- 1972.

2)

Canadian Diab. Association Clinical Practice Guidelines Expert Committee: Clinical
practice guidelines for the prevention and management of diabetes in Canada. Can. J. Diab.
2003; 27 (suppl. 2).

3)

Heine RJ, Diamani M, Mbanya JC et al: Management of hyperglycaemia in type 2
diabetes: the end of recurrent failure? BMJ 2006; 333: 1200- 1204.

4)

ADA position statement: Standards of clinical care in Diabetes. Diab. Care 2007; Suppl 1:
54- 541.

5)

Del Prato et al: Improving glucose management: Ten steps to get more patients with type 2
diabetes to glycaemic goal. Int. J. Clin. Practice 2005; 59: 1345- 1355.

6)

Τόλης Α, Φιλιππίδης Φ: «Η ορθολογική χρήση των αντιδιαβητικών δισκίων» στο βιβλίο
«Καρδιομεταβολικός Κίνδυνος». Α. Μελιδώνης 2007, σελ. 689- 723.

4