You are on page 1of 74

Loi cam doan Loi cam doan Loi cam doan Loi cam doan

Ðê hoan thanh Ðô an tôt nghiêp Ðô an tôt nghiêp Ðô an tôt nghiêp Ðô an tôt nghiêp cua nganh diên tu viên thông, em thuc
hiên dê tai: "Loc thich nghi voi thuât toan LMS va ung dung trong cân bang
kênh", duoi su huong dân cua thây Ngô Van Sy.
Em xin cam doan la dô an nay do chinh suc em lam, dua trên nhung tai
liêu huong dân da duoc chi ro o muc sau cua dê tai va không giông hoan toan
nhung dô an hay công trlnh da co truoc dây cua Ðai hoc bach khoa Ða Nang hay
cua cac truong dai hoc hay hoc viên nao khac.
Ða Nang, ngay 30 thang 5 nam 2006

Sinh viên: Bui Nguyên Vu










Muc luc Muc luc Muc luc Muc luc
Danh muc tu viêt tat Danh muc tu viêt tat Danh muc tu viêt tat Danh muc tu viêt tat ................................ ................................ ................................ ................................................................ ................................ ................................ ........................................................... ........................... ........................... ...........................1 11 1
Loi mo dâu Loi mo dâu Loi mo dâu Loi mo dâu ................................ ................................ ................................ ................................................................ ................................ ................................ ................................................................ ................................ ................................ ......................................... ......... ......... .........2 22 2
Chuong 1 : Tông quan vê câu truc bô loc sô Chuong 1 : Tông quan vê câu truc bô loc sô Chuong 1 : Tông quan vê câu truc bô loc sô Chuong 1 : Tông quan vê câu truc bô loc sô ................................ ................................ ................................ ....................................................... ....................... ....................... .......................4 44 4
1.1 Gioi thiêu chuong............................................................................................. 4
1.2 Câu truc cua bô loc IIR ................................................................................... 5
1.2.1 Câu truc dang truc tiêp cua bô loc IIR ...................................................................5
1.2.2 Câu truc dang nôi tiêp cua bô loc IIR ....................................................................7
1.2.3 Câu truc dang song song cua bô loc IIR ................................................................8
1.3 Câu truc cua bô loc IIR .................................................................................. 9
1.3.1 Câu truc dang truc tiêp ...........................................................................................9
1.3.2 Câu truc dang nôi tiêp ..........................................................................................10
1.3.3 Câu truc bô loc IIR pha tuyên tinh.......................................................................11
1.4 Câu truc dang mat cao.................................................................................... 11
1.5 Kêt luân chuong ............................................................................................ 14
Chuong 2 : Loc thich nghi va thuât toan LMS Chuong 2 : Loc thich nghi va thuât toan LMS Chuong 2 : Loc thich nghi va thuât toan LMS Chuong 2 : Loc thich nghi va thuât toan LMS ................................ ................................ ................................ .................................................. .................. .................. ..................15 15 15 15
2.1 Gioi thiêu chuong........................................................................................... 15
2.2 Câu truc cua cac bô loc thich nghi ................................................................. 15
2.3 Bô loc Wiener................................................................................................. 18
2.3.1 Ðai cuong .............................................................................................................18
2.3.2 Bô loc thich nghi IIR...........................................................................................22
2.4 Cac thuât toan thich nghi................................................................................ 25
2.4.1 Phuong phap giam buoc nhanh nhât .....................................................................25


2.4.2 Thuât toan blnh phuong trung blnh tôi thiêu LMS.............................................30
2.5 Kêt luân chuong: ............................................................................................ 34
Chuong 3 : Cac ung dung cua bô loc thich nghi Chuong 3 : Cac ung dung cua bô loc thich nghi Chuong 3 : Cac ung dung cua bô loc thich nghi Chuong 3 : Cac ung dung cua bô loc thich nghi ................................ ................................ ................................ ................................................ ................ ................ ................35 35 35 35
3.1 Gioi thiêu chuong........................................................................................... 35
3.2 Su cân bang kênh ........................................................................................... 35
3.3 Cai thiên tin hiêu trên duong truyên............................................................... 39
3.4 Chan nhiêu kiêu thich nghi ........................................................................... 42
3.5 Loc thich nghi khu tap âm ............................................................................. 42
3.6 Kêt luân chuong ............................................................................................. 43
Chuong 4 : Mô phong ung dung cân bang kênh thich nghi Chuong 4 : Mô phong ung dung cân bang kênh thich nghi Chuong 4 : Mô phong ung dung cân bang kênh thich nghi Chuong 4 : Mô phong ung dung cân bang kênh thich nghi ............................... ............................... ............................... ...............................44 44 44 44
4.1 Gioi thiêu chuong........................................................................................... 44
4.2 Khao sat tinh hôi tu cua thuât toan LMS ....................................................... 44
4.2.1 Bô cân bang tuyên tinh thich nghi ........................................................................44
4.2.2 Bai toan minh hoa tinh hôi tu cua thuât toan LMS...............................................47
4.3.Mô phong cân bang kênh thich nghi.............................................................. 48
4.3.1 So luoc vê phân mêm Simulink ............................................................................48
4.3.2 Phân mô phong chinh............................................................................................57
Kêt luân va huong phat triên cua dê tai Kêt luân va huong phat triên cua dê tai Kêt luân va huong phat triên cua dê tai Kêt luân va huong phat triên cua dê tai................................ ................................ ................................ .............................................................. .............................. .............................. ..............................59 59 59 59
Tai liêu tham khao Tai liêu tham khao Tai liêu tham khao Tai liêu tham khao................................ ................................ ................................ ................................................................ ................................ ................................ ............................................................. ............................. ............................. .............................61 61 61 61
Phân phu luc Phân phu luc Phân phu luc Phân phu luc................................ ................................ ................................ ................................................................ ................................ ................................ ................................................................ ................................ ................................ ...................................... ...... ...... ......62 62 62 62




1


DANH MUC TU VIÊT TÄT DANH MUC TU VIÊT TÄT DANH MUC TU VIÊT TÄT DANH MUC TU VIÊT TÄT

IIT : Iast Iourier TranIorm ( Biên dôi Iourier nhanh )
IIR : Iinite Impulse Reponse ( Ðap ung xung huu han )
IIR : InIinite duration Impulse Reponse ( Ðap ung xung vô han )
ISI : Intersymbol InterIerence ( Nhiêu giao thoa ky hiêu )
LMS : Least Mean Square ( Blnh phuong trung blnh tôi thiêu )
LTI : Linear Time Invariable ( Tuyên tinh bât biên thoi gian )
MSE : Mean Square Error ( Sai sô blnh phuong nho nhât )








2

Loi mo dâu Loi mo dâu Loi mo dâu Loi mo dâu
Xu ly tin hiêu sô la môt công nghê tiên tiên da va dang lam thay dôi co
tinh cach mang trong rât nhiêu lïnh vuc, tu nhung lïnh vuc tông quat nhât nhu loc
sô, loc thich nghi, su tuong quan giua cac tin hiêu dên viêc ap dung cac thuât
toan nhanh IIT(Iast Iourier TrasIorm) hay LMS (Least Mean Square),...dê tao
nên cac thiêt bi, phân tich cac qua trlnh qua dô, cac may phân tich phô, cac hê
thông khu nhiêu, cân bang kênh, xu ly âm thanh va hlnh anh...
Su phat triên cua xu ly tin hiêu sô thât phong phu va da dang vua co tinh
chât tông quat, co ban, nhung cung rât chuyên sâu. Môi lïnh vuc dêu phat triên
phuong phap xu ly riêng cho mlnh, dap ung nhu câu do nganh do dat ra. Trong
do viêc su dung ky thuât loc thich nghi dua trên thuât toan LMS da tro nên phô
biên va duoc ung dung rông rai trong thuc tê nho vao tinh chât hoat dông mêm
deo, thông minh va thât su hiêu qua cua bô loc. Chang han nhu khu nhiêu va
trong ma hoa tiêng noi, trong ky thuât truyên sô liêu, nhân dang ham hê thông...
Ðê minh chung cho su hoan hao nay, sau dây chung ta hay lân luot tlm hiêu va
phân tich câu truc bô loc sô, loc thich nghi va nhung ung dung co ban trong ky
thuât loc thich nghi. Ðac biêt di sâu vao phân tich va danh gia tinh hiêu qua ung
dung trong cân bang kênh.
Ðô an duoc chia thanh bôn chuong:
• Chuong 1: Gioi thiêu tông quan vê câu truc bô loc sô
• Chuong 2: Trlnh bay ly thuyêt co so loc thich nghi va thuât toan
LMS
• Chuong 3: Trlnh bay nhung ung dung cua bô loc thich nghi
3

• Chuong 4: Mô phong ung dung loc thich nghi trong cân bang kênh
Trong qua trlnh lam dô an, mac dâu da co nhiêu cô gang, song không thê
tranh khoi nhung sai sot, em rât mong nhân duoc su gop y tân tlnh cua hôi dông
bao vê dê em co thê hoan thiên hon trong nhung luân an sau nay.
Xin chân thanh cam on quy thây cô trong khoa, dac biêt la thây Ngô Van
Sy da tân tlnh huong dân cho em hoan thanh dô an nay.
Nguoi viêt

Sinh viên: Bui Nguyên Vu




















4

CHUONG 1 :
TÔNG QUAN TÔNG QUAN TÔNG QUAN TÔNG QUAN VÊ CÂU TRUC BÔ LOC SÔ VÊ CÂU TRUC BÔ LOC SÔ VÊ CÂU TRUC BÔ LOC SÔ VÊ CÂU TRUC BÔ LOC SÔ

1.1 1.1 1.1 1.1 Gioi thiêu chuong Gioi thiêu chuong Gioi thiêu chuong Gioi thiêu chuong
Cac hê thông LTI (Linear Time Invariable) hay cac mach loc sô co thê
duoc biêu thi duoi dang cac bô nhân, bô công va bô trê don vi (Hlnh 1.1) liên kêt
voi nhau tao thanh so dô dong tin hiêu. So dô dong tin hiêu thuc hiên môt chuc
nang tinh toan xac dinh, biêu thi bang phuong trlnh sai phân hoac bang ham
truyên cua môt hê thông hay cua môt mach loc sô. So dô dong tin hiêu lai co
nhiêu dang câu truc khac nhau, tuy nhiên ta luôn tlm duoc môt câu truc tôi uu
hay con goi câu truc chinh tac. Ðo la câu truc co cac bô nhân, bô công va bô trê
don vi la it nhât. Thiêt lâp câu truc la buoc dâu tiên dê thuc thi phân cung va
phân mêm cho mach loc sô.



α
x[n]
α
x[n]






x [ n]
s[ n ]
y[ n ]= x [ n ] + s [n ]
w [ n ]
z
1

x[n] x[n-1]
+
x[n]
y[n]=x[n]+s[n]
s[n]
a) a) a) a) Bô tông Bô tông Bô tông Bô tông
x[n]
α
x[n] . α
α
x[n]
. α
x[n]

b) Bô nhân b) Bô nhân b) Bô nhân b) Bô nhân
x[n]
1 −
z
x[n-1]
c) Bô trê don vi c) Bô trê don vi c) Bô trê don vi c) Bô trê don vi
Hlnh 1.1
5

Loc tuyên tinh va bât biên thoi gian (LTI) duoc dac trung boi dap ung
xung h(n) cua no. Ðap ung dôi voi tin hiêu vao bât ky x(n) se tông châp cua h(n)
voi x(n). Tuy nhiên nhiêu khi ta liên hê truc tiêp tin hiêu ra va vao bang phuong
trlnh hiêu. Xet phuong trlnh hiêu hay câu truc mach loc nguoi ta chia ra lam hai
loai lon do la loc phi dê quy IIR va loc dê quy IIR. Trong chuong nay chung ta
lân luot xet cac câu truc cua hai loai mach loc do.
1.2 Câu truc cua bô loc IIR 1.2 Câu truc cua bô loc IIR 1.2 Câu truc cua bô loc IIR 1.2 Câu truc cua bô loc IIR
Bô loc sô IIR co dap ung xung dai vô han va duoc mô ta bang phuong
trlnh sai phân nhu sau:
[ ] = n y [ ] [ ] k n y a m n x b
N
k
k
M
o m
m
− − −

= = 1
(1.1)
Ðôi voi bô loc LTI nhân qua thl M≤N, o dây N la bâc cua mach loc sô.
1.2.1 Câu truc dang truc tiêp cua bô loc IIR
Lây biên dôi z phuong trlnh sai phân (1.1) va sau do lâp ti sô Y(z)/X(z) ta
se thu duoc ham truyên cua mach loc nay:
H(z) =
k
N
k
k
m
M
m
m
z a
z b

=

=

+
1
0
1
(1.2)
Nêu dat H(z) ÷ H
1
(z).H
2
(z) (1.3)
Trong do: H
1
(z) ÷
m
M
o m
m
z b

=

(1.4)
H
2
(z) ÷

=

+
N
k
k
k
z a
1
1
1
(1.5)
Thl chung ta se thu duoc câu truc truc tiêp cua bô loc IIR. Ðo la câu truc
gôm du cac bô công, bô nhân va bô trê don vi nhu trong phuong trlnh sai phân.
6










Bây gio nêu thuc thi ham truyên H
2
(z) truoc, sau do dên H
1
(z) co nghïa la
thuc hiên ham truyên H(z) duoi dang sau:
H(z) ÷ H
2
(z).H
1
(z) (1.6)
Thl ta se thu duoc câu truc dang truc tiêp 2.








x[n] y[n]
0
b
1
b
2
b
1
a −
1 − M
b
M
b
1 −
z
1 −
z
1 −
z
1 −
z
1 −
z
1 −
z
1 −
z
1 −
z
N
a −
1 −

N
a
2
a −

Hlnh 1.2. So dô mô ta câu truc truc tiêp mach loc IIR bâc N
x[n] y[n]
0
b
1
b
2
b
1
a −
1 − N
b
N
b
1 −
z
1 −
z
1 −
z
1 −
z
N
a −
1 −

N
a
2
a −
Hlnh 1.3 So dô câu truc dang truc tiêp II cua mach loc IIR bâc N
7

Sau khi thu duoc câu truc dang truc tiêp 2, ta thuc hiên phep chuyên vi sao
cho H
1
(z) thuc hiên truoc rôi moi dên H
2
(z), co nghïa la ta thuc thi ham truyên
H(z) duoi dang:
H(z) ÷ H
1
(z).H
2
(z) (1.7)
Nhu vây se thu duoc câu truc dang truc tiêp 1.









1.2.2 Câu truc dang nôi tiêp cua bô loc IIR
Trong nhiêu ung dung thuc tê, ham truyên cua mach loc bâc N thuong
duoc khai triên thanh tich cac ham truyên bâc hai. Do vây khi thuc thi dang khai
triên nay, se thu duoc câu truc duoi dang nôi tiêp cac hê thông bâc hai.
Thât vây, ham truyên H(z) tu (1.2) co thê khai triên duoi dang sau:
H(z) =
k
N
k
k
m
M
m
m
z a
z b

=

=

+
1
0
1
÷
0
b

=
− −
− −
=
+ +
+ +
L
i
i i
i i
b
z a z a
z b z b
1
0
1
2
1
1
1
2
1
1
1
1

=
L
i
i
z H
1
) (
(1.8)
x[n] y[n]
0
b
1
b
2
b
1
a −
1 − N
b
N
b
1 −
z
1 −
z
1 −
z
1 −
z
N
a −
1 −

N
a
2
a −
Hlnh 1.4 So dô câu truc dang truc tiêp I cua mach loc IIR bâc N
8

Trong do L ÷

+
2
1 N
. Vây nêu N le thl ngoai cac hê thông bâc hai con co
môt hê thông bâc nhât ghep nôi tiêp, va
H
i
(z) ÷
1
2
1
1
1
2
1
1
1
1
− −
− −
+ +
+ +
z a z a
z b z b
i i
i i
(1.9 a)
la ham truyên cua mach loc bâc hai thu i.






1.2.3 Câu truc dang song song cua bô loc IIR
Nêu phân tich cac ham truyên H(z) cua mach loc IIR bâc N (1.2) thanh
tông cac ham truyên bâc hai nhu sau:
H(z) =
k
N
k
k
m
M
m
m
z a
z b

=

=

+
1
0
1
÷ C
0
¹

=
− −

+ +
+
L
i
i i
i i
z a z a
z b b
1
1
2
1
1
1
1 0
1
÷ C
0
¹

=
L
i
i
z H
1
) ( (1.9 b)
Trong do L ÷

+
2
1 N
, thl se thu duoc câu truc gôm cac hê thông bâc hai ghep
song song voi nhau nhu trên hlnh 1.6. Nêu N le thl ngoai cac hê thông bâc hai
con co cac hê thông bâc nhât ghep song song. Mach loc bâc hai thu i co ham
truyên dang:
H
i
(z) ÷
1
2
1
1
1
1 0
1
− −

+ +
+
z a z a
z b b
i i
i i
(1.10)

x[n]
y[n]
11
b
21
b
11
a −
1 −
z
1 −
z
21
a −
12
b
22
b
12
a −
1 −
z
1 −
z
22
a −
Hlnh 1.5 So dô câu truc nôi tiêp cua mach loc IIR bâc 4
9











1.3 1.3 1.3 1.3 Câu Câu Câu Câu truc cac bô loc IIR truc cac bô loc IIR truc cac bô loc IIR truc cac bô loc IIR
Mach loc IIR bâc M co ham truyên H(z) dang sau:
H(z) ÷

=

M
m
m
m
z b
0
(1.11)
Quan hê giua tin hiêu vao x|n] va tin hiêu lôi ra y|n] duoc biêu thi bang
phuong trlnh sai phân bâc M:
y|n] ÷

=

M
m
m
m n x b
0
] [ (1.12)
O dây hê sô b
m
(m÷0,1,...,M) cung chinh la dap ung xung don vi cua mach
loc.
1.3.1 Câu truc dang truc tiêp
Phuong phap thuong dung nhât dê thuc hiên bô loc IIR la phuong phap
dang truc tiêp (direct Iorm), phuong phap nay su dung duong trl hoan re nhanh
(tapped delay line) duoc biêu thi trên hlnh 1.7.
x[n]
y[n]
01
b
11
b
11
a −
0
C
1 −
z
1 −
z
21
a −
12
b
12
a −
1 −
z
1 −
z
22
a −
02
b
Hlnh 1.6. So dô câu truc dang song song cua mach loc IIR bâc 4
10






Câu truc nay yêu câu M ¹ 1 phep nhân, M phep công va M trl hoan. Tuy
nhiên, nêu co cac dôi xung trong dap ung xung don vi, ta co thê giam bot sô
luong phep nhân.
1.3.2 Câu truc nôi tiêp
Nêu phân tich ham truyên H(z) tu (1.11) thanh tich cac ham truyên bâc hai
duoi dang:
H(z) ÷

=

M
m
m
m
z b
0
÷ b
0

=
− −
+ +
L
i
i i
z b z b
1
2
2
1
1
) 1 (
(1.13)
Trong do L÷ |
2
1 + M
] thl mach loc IIR duoc thuc thi duoi dang cac
mach loc bâc hai ghep nôi tiêp. Truong hop M le thl ngoai cac mach loc bâc hai
con co môt mach loc bâc nhât ghep nôi tiêp.







x[n]
y[n]
1
b
1 −
z
1 −
z
2 − M
b
1 −
z
1 −
z
1 −
z
2
b
0
b
1 − M
b
M
b

Hlnh 1.7. So dô câu truc dang truc tiêp cua mach loc IIR bâc M
x[n] y[n]
11
b
21
b
1 −
z
1 −
z
12
b
22
b
13
b
23
b
1 −
z
1 −
z
1 −
z
1 −
z
Hlnh 1.8. So dô mach loc IIR bâc 6 ghep nôi tiêp
11

1.3.3 Câu truc mach loc IIR pha tuyên tinh
Nêu dap ung xung cua bô loc IIR thoa man diêu kiên dôi xung:
h|n]÷ ± h| M n ], n ÷ 0,1,2,...,M1 (1.14)
thl trong so dô dong tin hiêu co thê rut bot duoc môt nua bô nhân hê sô.







1.4 1.4 1.4 1.4 Câu truc ma Câu truc ma Câu truc ma Câu truc mat cao t cao t cao t cao
Câu truc mang mat cao hay con goi la câu truc mach loc ô mang (lattice
Iilter structures) rât co ich trong xu ly tiêng noi va trong thuc thi cac mach loc
thich nghi dung dê tiên doan tuyên tinh. Trong xu ly tiêng noi, câu truc nay
thuong duoc su dung nhiêu hon cac câu truc IIR va IIR, boi vl trong phân tich va
tông hop tiêng noi chi cân môt luong nho cac hê sô cung co thê cho phep môt sô
luong lon cac Iormants duoc mô hlnh hoa theo thoi gian thuc. Co hai câu truc
mat cao chinh la mang toan diêm không va mang toan diêm cuc. Mang vua co
diêm không vua co diêm cuc thl duoc goi la mang bâc thang mat cao (ladder).
Câu truc dang mat cao co thê duoc dung dê thuc hiên cac bô loc sô IIR va
ca IIR. Trong muc nay chi mô ta dôi voi bô loc IIR.

3
b
1
b
2
b
0
b
x[n]
y[n]
1 −
z
1 −
z
1 −
z
1 −
z
1 −
z
1 −
z

Hlnh 1.9. So dô mach loc IIR pha tuyên tinh voi M ÷ 6
12

Mach loc IIR toan diêm cuc co ham truyên H(z) dang:
H(z) ÷

=

+
N
k
k
k
z a
1
1
1
(1.15)
Se co so dô dong tin hiêu cho trên hlnh 1.10






Biên dôi z giua tin hiêu I
m
|n] va I
m1
|n] liên hê voi nhau bang hê thuc sau:
I
m1
(z) ÷
2
1
1
) ( ) (
m
m
m
m m
k
z F z k z F


− −
, m ÷ M, M1, ..., 1 (1.16)
Phuong trlnh (1.16) cho phep tinh da thuc bâc thâp hon I
m1
(z) tu I
m
(z).
Do do, phuong phap nay con co tên la phuong phap ha câp, bat dâu tu m va lui
dân toi m÷1.
Cac hê sô phan xa k
m
liên hê voi cac hê sô a
k
cua H(z) tu (1.15) bang hê
thuc truy hôi:
a
m1,i
÷
2
,
1
m
i m m m mi
k
a k a



(1.17)
voi k
m
÷ a
mm
; m ÷ M, M1,..., 1 va i ÷ 0, 1, 2,.., m1 ;
1 ≠
m
k


y[n]
1 −
z
1 −
z
1 −
z
] [
0
n g
M
k
] [
0
n f ] [
1
n f
] [
1
n f
M−
] [n f
M
] [
1
n g
] [n g
M
] [
1
n g
M−
1
k −
1
k
1 − M
k
1 −

M
k
M
k −
x[n]

Hlnh 1.10. Câu truc mang mac cao toa n diêm cuc
13

• Câu truc thang mat cao(lattice ladder)
Câu truc thang mat cao hay con goi la câu truc Gray Markel duoc thuc thi
dôi voi mach loc IIR tông quat.
H(z) ÷

=

=

+
N
k
k
k
M
m
m
m
z a
z b
1
0
1
÷
) (
) (
z A
z B
M
M
(1.18)
Câu truc may duoc thuc thi theo hai buoc. Buoc dâu tiên la thuc thi câu
truc mat cao toan diêm cuc nhu trong hlnh 1.10 voi cac hê sô phan xa k
m
,
1 N m ≤ ≤ . Buoc thu hai la công cac lôi ra g
m
|n] voi cac hang sô C
m
nhu trong
hlnh 1.11 dê tao ra câu truc thang mat cao.














x[n]
y[n]
1 −
z
1 −
z
1 −
z
M
C
] [
0
n g
M
k
] [
0
n f ] [
1
n f ] [
1
n f
M−
] [n f
M
] [
1
n g
] [n g
M
] [
1
n g
M−
1
k −
1
k
1 − M
k
1 −

M
k
M
k −
1 − M
C
1
C
0
C
Hlnh 1.11. Câu truc thang mac cao bâc N
14

1.5 1.5 1.5 1.5 Kêt luân chuong Kêt luân chuong Kêt luân chuong Kêt luân chuong
Qua chuong 1, chung ta da duoc tlm hiêu vê câu truc tông quan cua cac bô
loc sô. Nhung câu truc do duoc câu thanh tu nhung bô nhân, bô công va bô trê
don vi dê tao thanh so dô dong tin hiêu. Hoan chinh môt câu truc la công viêc rât
quan trong dê sao cho mach loc sô do co duoc môt câu truc tôi uu nhât; la co so
cho viêc thiêt lâp phân cung va phân mêm cua bô loc.
Tu nhung câu truc cua cac bô loc sô co ban, ta ung dung cac thuât toan
thich nghi cai biên bô loc dê cho ra môt bô loc thich nghi hoan chinh voi nhung
tinh nang rât thuc tê va hiêu qua. Chung ta cung qua chuong 2 dê tlm hiêu ky
hon vê vân dê nay.






















15

CHUONG 2 :
LOC THICH NGHI VA THUÂT TOAN LMS LOC THICH NGHI VA THUÂT TOAN LMS LOC THICH NGHI VA THUÂT TOAN LMS LOC THICH NGHI VA THUÂT TOAN LMS

2.1 2.1 2.1 2.1 Gioi thiêu chuong Gioi thiêu chuong Gioi thiêu chuong Gioi thiêu chuong
Trong cac bô loc sô quy uoc (IIR va IIR), moi thông sô cua qua trlnh loc
dung dê xac dinh cac dac trung cua hê thông coi nhu da biêt. Cac thông sô nay
co thê biên dôi theo thoi gian, trong môt sô bai toan thuc tiên cho thây môt sô
thông sô co dô bât ôn dinh cao va ban chât cua su biên thiên thl không tiên doan
duoc. Ðê giai quyêt vân dê do, nguoi ta nghiên cuu thiêt kê bô loc sao cho co thê
tu thich nghi voi hoan canh hiên hanh, co nghïa la no co thê tu diêu chinh cac hê
sô trong bô loc dê bu lai cac thay dôi trong tin hiêu vao, tin hiêu ra, hoac trong
thông sô cua hê thông. Ðo chinh la bô loc thich nghi. Cung voi su ung dung thuât
toan blnh phuong trung blnh tôi thiêu LMS se giup day sai sô hôi tu vê không
voi tôc dô rât nhanh.
Trong chuong nay, chung ta se di sâu vao phân tich hai vân dê do: loc
thich nghi va thuât toan LMS.
2.2 Câu truc cua cac mach loc thich nghi 2.2 Câu truc cua cac mach loc thich nghi 2.2 Câu truc cua cac mach loc thich nghi 2.2 Câu truc cua cac mach loc thich nghi
Câu truc thuong duoc su dung trong mach loc thich nghi la câu truc ngang
mô ta trên hlnh 2.1. O dây, mach loc thich nghi co môt lôi vao x|n] va môt lôi ra
la y|n]. Day d|n] la tin hiêu mong muôn cua day lôi vao, x|n]. Phuong trlnh sai
phân mô ta quan hê giua lôi vao va lôi ra cua mach loc cho boi:
y|n] ÷


=

1
0
] [ ] [
N
k
k
k n x n w (2.1)
trong do w
k
|n] la cac hê sô va N la chiêu dai cua mach loc.
16

Tin hiêu lôi vao x|nk] voi k ÷ 0, 1, 2,..., N1: la tap tin hiêu lôi vao. Tap
trong sô w
k
|n] co thê thay dôi dôi voi thoi gian va duoc diêu khiên bang thuât
toan thich nghi.










Trong môt sô ap dung, cac mâu lôi vao không chua cac mâu trê. Khi do
câu truc cua mach loc thich nghi co dang nhu trên hlnh 2.2. So dô nay duoc goi
la tô hop tuyên tinh boi vl lôi ra cua no la môt tô hop tuyên tinh cua cac tin hiêu
thu duoc khac nhau tai cac day lôi vao cua no:
y|n] ÷


=
1
0
] [ ] [
N
k
k
n x n w (2.2)





1 −
z
1 −
z
1 −
z
+
X X X X
+
THUÂT TOAN THICH NGHI THUÂT TOAN THICH NGHI THUÂT TOAN THICH NGHI THUÂT TOAN THICH NGHI
x[n]
+
y[n]
e[n] d[n]
x[n-N+1] x[n-1]
] [
0
n w
] [
1
n w ] [
1
n w
N−
Hlnh 2.1. Câu truc cua môt bô loc ngang thich nghi
17











Câu truc cua cac hlnh 2.1 va hlnh 2.2 la câu truc không dê quy, co nghïa la
viêc tinh toan cac mâu lôi ra o thoi diêm hiên tai không liên quan dên cac mâu
lôi ra truoc do. Do do trong so dô dong tin hiêu se không co mach phan hôi. Vl
vây, cac mach loc thich nghi cho trên hlnh 2.1 va hlnh 2.2 la nhung mach loc
IIR, co dap ung xung huu han gôm N mâu.
Vl viêc diêu chinh cac hê sô cua mach loc IIR thich nghi kho hon rât
nhiêu mach loc IIR nên cac mach loc thich nghi IIR it gap trong thuc tê. Ngoai
ra, cac mach loc thich nghi IIR rât kho ôn dinh. Tuy nhiên ham sai sô cua sai sô
blnh phuong trung blnh cua mach loc nay lai thuong co rât nhiêu diêm cuc tiêu
cuc bô. Ðiêu nay dân dên tinh hôi tu cua mach loc tai cac diêm cuc tiêu dia
phuong chu không phai o cuc tiêu tông quat cua ham sai sô. Chinh vl cac ly do
trên ma trong thuc tê, cac mach loc thich nghi IIR duoc su dung rông rai hon,
+
X X X
+ THUÂT TOAN THICH NGHI THUÂT TOAN THICH NGHI THUÂT TOAN THICH NGHI THUÂT TOAN THICH NGHI
+
y[n]
e[n] d[n]
] [
0
n w
] [
1
n w
] [
1
n x
] [
0
n x
] [
1
n x
N−
-
] [
1
n w
N−
Hlnh 2.2. Câu truc cua môt tô hop tuyên tinh thich nghi
18

trong khi cac mach loc IIR thich nghi chi duoc su dung trong nhung truong hop
dac biêt.
Ngoai hai câu truc trên, trong môt sô truong hop, nguoi ta con su dung cac
câu truc mat cao. Noi chung câu truc mat cao phuc tap hon nhiêu so voi IIR va
IIR, tuy nhiên trong môt sô ung dung chung lai thê hiên duoc nhiêu uu diêm so
voi cac câu truc truc tiêp chang han nhu trong du doan tuyên tinh xu ly tiêng noi.
Cac loai mach loc mô ta trên la cac mach loc tuyên tinh vl cac mâu lôi ra
cua chung la môt tô hop tuyên tinh cua cac mâu lôi vao va cac mâu lôi ra truoc
do. Ngoai ra, trong môt sô truong hop, nguoi ta con su dung cac mach loc thich
nghi phi tuyên. Ðôi voi cac mach loc thich nghi phi tuyên cân cac thông kê bâc
cao hon boi vl tin hiêu mong muôn cân tach ra lai bi lân trong cac qua trlnh
thông kê không phai dang gausian. Co hai loai mach loc thich nghi phi tuyên co
ban. Ðo la cac mach loc thich nghi phi tuyên dua trên chuôi Volterra va mang
Neural. Trong dô an nay, ta chi dê câp dên mach loc thich nghi tuyên tinh va cu
thê la mach loc Wiener IIR.
2.3 2.3 2.3 2.3 Bô loc Wiener Bô loc Wiener Bô loc Wiener Bô loc Wiener
2.3.1 Ðai cuong
Khac voi hâu hêt cac loai loc sô duoc thiêt kê dua trên cac khai niêm trong
miên tân sô, cac bô loc Wienner duoc phat triên dung cac khai niêm vê miên thoi
gian. Cac bô loc Wienner duoc thiêt kê dê tôi thiêu hoa sai sô trung blnh blnh
phuong (MSE) giua dâu ra cua no va môt tin hiêu ra mong muôn hoac yêu câu.
Vl thê chung duoc cho la tôi uu theo nghïa cua sai sô blnh phuong trung blnh.
Ðinh nghïa dac biêt nay vê tôi uu co thuân loi la dân dên cac loi giai co dang huu
19

han cho cac hê sô cua bô loc vê mat ham tu tuong quan cua tin hiêu di vao bô loc
va ham tuong quan cheo giua tin hiêu vao va ra yêu câu.
Bô loc thich nghi chinh la co chê dê thuc hiên bô xâp xi Wienner tôi uu
khi không co duoc cu thê cac ham tu tuong quan va tuong quan cheo. Thay vao
chô cac ham do, cân co môt chuôi tin hiêu vao thu nhl, co tên la tin hiêu vao
huân luyên hay tin hiêu vao mong muôn.







Tin hiêu vao huân luyên co phân nao do gân dung voi tin hiêu ra mong
muôn cua bô loc. Tin hiêu vao noi trên co trong nhiêu ung dung cua bô loc thich
nghi. Ðap ung xung cua bô loc thich nghi sau do se duoc biên dôi dân dân khi
ngay cang co thêm nhiêu day tin hiêu duoc theo doi va nhiêu day tin hiêu huân
luyên, khiên cho day tin hiêu ra x(n) cang gân dung voi day tin hiêu huân luyên
x(n) va nho do ta xâp xi duoc tin hiêu ra cua bô loc tôi uu.
Bây gio ta xet môt vi du minh hoa ung dung bô loc thich nghi trong uoc
luong tuyên tinh.(Hlnh 2.5)



Day xung
huân luyên
¦x(n)}
BÔ LOC BÔ LOC BÔ LOC BÔ LOC
TUYÊN TINH TUYÊN TINH TUYÊN TINH TUYÊN TINH
Day xung
theo doi
¦y(n)}
Tin hiêu uoc luong¦x(n)}
Hlnh 2.4. Bô uoc luong tuyên dung loc thich nghi
20







Tin hiêu ta chu y dên la day ¦x(n)}, nhung ta lai không thê quan sat no
truc tiêp, ma chi co thê quan sat day ¦y(n)} duoc tao ra bang cach dua day ¦x(n)}
vao môt hê tuyên tinh, lam meo tin hiêu va bô sung tap âm hoac nhiêu vao dâu
ra. Ðê tai tao ¦x(n)} tu y¦(n)} ta cân thiêt kê môt bô loc tuyên tinh nhu trong
hlnh 2.6. Ðâu ra cua bô loc moi nay la day ¦x(n)} ¦x(n)} ¦x(n)} ¦x(n)}, uoc luong cua tin hiêu ta quan
tâm la ¦x(n)} . Chât luong cua tin hiêu uoc luong duoc dac trung bang ham sai sô
¦e(n)}, la tin hiêu cua day mang thông tin va day uoc luong:
e(n) ÷ x(n) x xx x(n) (n) (n) (n) (2.4)
Luc nay ta cân chon dap ung sao cho sai sô e(n) la nho nhât. Ðây chinh la
bai toan tôi uu hoa. Ta cân tôi thiêu hoa ham I(e) cua sai sô dôi voi dap ung
xung. Môt cach thuân tiên la lây vi phân cua ham dôi voi môi diêm trong dap
ung xung va sau do tlm môt gia tri cho dap ung xung khiên cho tât ca vi phân
dông loat bang không. Do do chon I(e) ÷ e
2
la hêt suc thuân loi (nhu trong hlnh
2.7), vl ham bâc hai don gian nay dê lây vi phân va khiên cho công viêc tlm môt
dap ung xung thich hop dê thuc hiên.
Day xung quan
sat duoc ¦y(n)}
Hlnh 2.5. Bai toan uoc luong
Tap âm bô sung

HÊ LAM MEO HÊ LAM MEO HÊ LAM MEO HÊ LAM MEO
TIN HIÊU TIN HIÊU TIN HIÊU TIN HIÊU

Day tin hiêu

¦x(n)}
21

Ngoai ra, vl thuong xuyên phai lam viêc voi cac tin hiêu ngâu nhiên hoac
co môt thanh phân ngâu nhiên, nên lua chon thông thuong nhât cho ham gia la
sai sô trung blnh blnh phuong (MSE).

) ( ) (
2
n e E n = ξ
(2.5)
Nhu vây, bô loc tôi uu duoc dinh nghïa nhu bô loc giam thiêu duoc sai sô
trung blnh blnh phuong (MSE), trong nhom tât ca cac bô loc tuyên tinh co thê su
dung.
















Hlnh 2.6. Uoc luong tuyên tinh
BÔ LOC
TUYÊN TINH

Day xung
quan sat
¦y(n)}
Tin hiêu uoc luong
¦x xx x( (( (n nn n) )) )}
Sai sô ¦e(n)}
Tin hiêu ¦x(n)}
-
f(e)
e

Hlnh 2.7. Ham blnh phuong sai sô
22

2.3.2 Bô loc thich nghi IIR
Xet mach loc co so dô cho trên hlnh 2.1, trong do x|n] la lôi vao cua mach
loc, d|n] la lôi ra mong muôn, tap trong sô cua mach loc la w
0,
w
1
,..., w
N1
. Ta
biêu diên day lôi vao va tap trong sô cua mach loc la nhung vecto:
w ÷ |w
0,
w
1
... w
N1
]
T
(2.6)
va x|n] ÷ ¦x|n] x|n1] ... x|nN¹1]}
T
(2.7)
Ky hiêu T la ma trân chuyên vi.
Khi do lôi ra cua mach la:
y|n] ÷


=
= −
1
0
] [ ] [
N
k
T
k
n x w k n x w
(2.8)
Hoac cung co thê viêt:
y|n]÷ x
T
|n]w w w w (2.9)
Vl w
T
x|n] la môt dai luong vô huong nên bang chuyên vi cua no, tuc la
w
T
x|n] ÷ (w
T
x|n])
T
÷ x
T
|n]w. Do do ta co thê viêt:
e|n] ÷ d|n] y|n] ÷ d|n] w ww w
T
x|n] ÷ d|n] x
T
|n]w ww w (2.10)
Ðôi voi mach loc Wiener ham hiêu nang duoc chon lam sai sô toan
phuong trung blnh:
] ] [ [
2
n e E = ξ (2.11)
trong do ky hiêu E|.] la ky vong thông kê. Trong truong hop nay, ham phi
tôn ξ cung duoc goi la tiêu chuân sai sô toan phuong trung blnh. Thay vao (2.10)
va (2.11) ta thu duoc.

ξ
÷ E|(d|n] w ww w
T
x|n])(d|n] x
T
|n]w ww w)] (2.12)
23

Khai triên (2.12) va chu y w ww w co thê dua ra ngoai toan tu E|.] vl no không
phai la biên sô thông kê, ta thu duoc:

ξ
÷ E|d
2
|n] w ww w
T
E|x|n]d|n]] E|d|n]x
T
|n]]w ww w ¹ w ww w
T
E|x|n]x
T
|n]]w ww w] (2.13)
Bây gio nêu ta dinh nghïa vecto tuong quan cheo bâc Nx1:
P ÷ E|x|n]d|n]] ÷ |p
0
p
1
p
2
... p
N1
]
T
(2.14)
va ma trân tuong quan:

= =
− − − − −



1 , 1 2 , 1 1 , 1 0 , 1
1 , 2 22 21 20
1 , 1 12 11 10
1 , 0 02 01 00
. . .
. . . . . . .
. . . . . . .
. . . . . . .
. . .
. . .
. . .
]] [ ] [ [
N N N N N
N
N
N
T
r r r r
r r r r
r r r r
r r r r
n x n x E R
(2.15)
va chu y rang E|d|n]x
T
|n]] ÷ p
T
, va w ww w
T
p ÷ p
T
w, w, w, w, ta se thu duoc:

ξ
÷ E|d
2
|n]] 2w ww w
T
p ¹ w ww w
T
Rw w w w (2.16)
Ðê thu duoc day tap trong sô ung voi ham phi tôn
ξ
co gia tri cuc tiêu, ta
cân phai giai hê phuong trlnh duoc tao thanh tu cac dao ham bâc nhât cua
ξ
dôi
voi môi tap trong sô w
i
bang không, tuc la:

0 =


i
w
ξ
, voi i ÷ 0, 1, 2,..., N1 (2.17)

Cac phuong trlnh trên co thê viêt duoi dang ma trân:
0 = ∇ξ (2.18)
o dây toan tu vi phân duoc xac dinh nhu môt vecto côt:

T
N
w w w







= ∇
−1 1 0
...
(2.19)
24

Ðê tlm cac dao ham riêng cua
ξ
dôi voi cac tap trong sô w
i
cua mach loc,
truoc hêt phai khai triên hê thuc (2.16) thanh dang tuong minh:

ξ
÷ E|d
2
|n]] 2

=

=

=
+
1
0
1
0
1
0
N
k
N
k
N
m
km m k k k
r w w w p
(2.20)
Sau khi khai triên ta co duoc:


=
+ + − =


1
0
) ( 2
N
k
ik ki k i
i
r r w p
w
ξ
, voi i ÷ 0, 1, 2,..., N1 (2.21)
Trong truong hop nay, ta thây:
r
ki
÷ E|x|n k]x|n i]] ÷ ] [ k i
xx
− Φ (2.22)
o dây ] [ k i
xx
− Φ la ham tuong quan cua x|n].
Tuong tu :
r
ik
÷ ] [ i k
xx
− Φ (2.23)
Do tinh chât dôi xung cua ham tu tuong quan
[ ] [ ] k k
xx xx
− Φ = Φ
, ta thu duoc:
r
ki
÷ r
ik
(2.24)
Thay (2.24) vao phuong trlnh (2.21) ta duoc:


=
+ − =


1
0
2 2
N
k
k ik i
i
w r p
w
ξ
, voi i ÷ 0, 1, 2, ..., N1. (2.25)
Phuong trlnh trên co thê biêu diên duoi dang ma trân:
= ∇ξ 2Rw Rw Rw Rw 2p p p p (2.26)
Ðat 0 = ∇ξ ta se thu duoc phuong trlnh tôi uu hoa tap trong sô cua mach
loc :
Rw Rw Rw Rw
0
÷ p p p p (2.27)

25

Ðây la phuong trlnh Wiener HopI dôi voi vecto trong sô tôi uu w ww w
0
:
w w w w
0
÷ R RR R
1
p p p p (2.28)
Thay gia tri w
0
vua tlm duoc tu phuong trlnh Wiener HopI va
Rw Rw Rw Rw
0
÷ p p p p vao phuong trlnh (2.16) ta se tlm duoc gia tri cuc tiêu cua ham phi tôn
ξ
:

ξ
min
÷ E|d
2
|n]] w ww w
0
T
p pp p ÷ E|d
2
|n]] w ww w
0
T
Rw ww w
0
(2.29)
Ðo la sai sô cuc tiêu ma mach loc thich nghi IIR co thê dat duoc khi tap
trong sô cua no la nghiêm cua phuong trlnh Wiener HopI ; co nghïa la nghiêm
tôi uu (2.28).
2.4 2.4 2.4 2.4 Cac thuât toan thich nghi Cac thuât toan thich nghi Cac thuât toan thich nghi Cac thuât toan thich nghi
2.4.1 Phuong phap giam buoc nhanh nhât
Ðây la môt phuong phap lap dê tlm tap trong sô tuong ung voi diêm cuc
tiêu cua mat sai sô cua bô loc thich nghi. Trong phuong phap nay, ham phi tôn
cân cuc tiêu hoa duoc gia thiêt la phân ky va xuât phat tu môt diêm bât ky trên
mat sai sô. Ta lây môt buoc nho theo huong ma trong do ham phi tôn giam nhanh
nhât. Co nghïa la tai diêm do trên mat sai sô ham phi tôn co dô dôc nhât trên môt
khoang dai nhât. Luc do, ham phi tôn cua bô loc thich nghi se co gia tri tôi uu.
Xet bô loc Wiener ngang nhu trên hlnh 2.8, day tin hiêu lôi vao x|n], day
tin hiêu mong muôn d|n] va tap trong sô w
0
, w
1
, w
2
,..., w
N1
duoc gia thiêt la
nhung day sô thuc. Khi do day lôi ra cua bô loc :
y|n] ÷ w
T
x|n] (2.30)


26

trong do w la vecto hê sô, x|n] vecto tin hiêu vao.Chung dêu la cac vecto
côt:
w ÷ |w
0
w
1
w
2
... w
N1
]
T
(2.31)
va x|n] ÷ |x|n] x|n1] ... x|N ¹ 1]]
T
(2.32)

Nhac lai rang khi ham phi tôn dat gia tri cuc tiêu thl cac hê sô cua bô loc
dat dên gia tri tôi uu, thoa man phuong trlnh Wiener HopI. O dây thay cho viêc
giai phuong trlnh môt cach truc tiêp, ta dung phuong phap lap.
Theo phuong phap nay, xuât phat tu gia tri du doan truoc dôi voi w
0
, goi la
w(0), nho tinh toan dê quy thuc hiên nhiêu phep lap dê hôi tu toi w
0
. Thuât toan
lap nay thuong xuyên duoc su dung trong cac mach loc thich nghi.
Phuong phap giam buoc nhanh nhât duoc thuc hiên theo cac buoc sau dây:
1. Xuât phat tu cac thông sô du doan ban dâu ma cac gia tri tôi uu cua
no tlm duoc dê cuc tiêu hoa ham phi tôn.
2. Tlm gradient cua ham phi tôn ung voi cac thông sô tai diêm xuât
phat.
Hlnh 2.8: Bô loc ngang cho phuong phap giam buoc nhanh nhât
X
1 −
Z
X X
1 −
Z
+
1 −
Z
1 −
Z
+
y|n]
x[n]
e[n] d[n]
1 − N
w
0
w
1
w
+
-

27

3. Câp nhât cac thông sô bang cach lây môt buoc theo huong nguoc
voi vecto gradient thu duoc trong muc 2. Ðiêu do tuong ung voi buoc giam
nhanh nhât trong ham phi tôn. Ngoai ra, kich thuoc cua buoc duoc chon ti lê voi
kich thuoc cua vecto gradient.
4. Lap lai cac muc 2 va 3 cho dên khi không thê thay dôi duoc nua
trong cac thông sô.
Theo cac buoc trên, nêu w(k) la vecto hê sô tai phep lap thu k, thl phuong
trlnh truy hôi sau dây co thê duoc su dung dê câp nhât w(k):
ξ µ
k
k w k w ∇ − = + ) ( ) 1 ( (2.33)
trong do:
p k Rw
k
2 ) ( 2 − = ∇ ξ (2.34)
Theo cac buoc trên, nêu w(k) la vecto hê sô tai phep lap thu k, thl phuong
trlnh truy hôi sau dây co thê duoc su dung dê câp nhât w(k):
w(k¹1) ÷ w(k) µ∇
K
ξ (2.33)
trong do:

K
ξ ÷ 2Rw(k) 2p (2.34)
la vecto gradient ∇
K
ξ tinh tai thoi diêm w ÷ w(k) con
ξ ÷ E¦e
2
|n]} (2.35)
la ham phi tôn con ∇ la toan tu vi phân duoc viêt duoi dang vecto côt:

T
N
w w w







= ∇
−1 1 0
... (2.36)
thông sô µ trong (2.33) la dai luong vô huong duong duoc goi la kich
thuoc cua buoc. Ðây la thông sô rât quan trong vl tôc dô hôi tu cua w(k) toi gia
28

tri tôi uu w
0
phu thuôc vao thông sô nay, tuc la vao kich thuoc cua buoc da lua
chon. Nêu kich thuoc buoc lon co thê su hôi tu se nhanh hon nhung bu lai tinh ôn
dinh se kem hon. Chung ta se phân tich diêu nay sau.
Thay (2.34) vao (2.33) ta duoc:
w(k¹1) ÷ w(k) 2µ(Rw(k) p) (2.37)
Ðê thây lam thê nao co thê câp nhât cac gia tri cua w(k) cho hôi tu toi w
0
,
ta viêt lai (2.37) duoi dang:
w(k¹1) w
0
÷ (I 2µR)(w(k) w
0
) (2.38)
Ta dinh nghïa vecto:
v(k) ÷ w(k) w
0
(2.39)
khi do (2.38) duoc viêt lai:
v(k¹1) ÷ (I 2µR)v(k) (2.40)
Phuong trlnh (2.40) se co dang don gian hon nua nêu ta dua ma trân tuong
quan R vê dang cheo. Nghïa la ta dat:
R ÷ QλQ
T
(2.41)
va thay ma trân don vi I ÷ QQ
T
, khi do (2.40) tro thanh:
v(k¹1) ÷ (QQ
T
2µQλQ
T
).v(k) ÷ Q(I 2µλ )Q
T
.v(k) (2.42)
trong do λ la ma trân cheo duoc tao thanh tu cac gia tri riêng cua ma trân
tuong quan R ; con Q la ma trân duoc tao thanh tu cac vecto riêng truc giao
tuong ung.
Nêu coi Q
T
nhu môt phep biên dôi thl co thê dat:
v'(k) ÷ Q
T
v(k) (2.43)

29

Nhu vây ta thu duoc phuong trlnh truy hôi dôi voi vecto v'(k) nhu sau:
v'(k¹1) ÷ (I 2µλ ) v'(k) (2.44)
Phuong trlnh vecto (2.44) co thê tach thanh cac phuong trlnh vô huong:
v'
i
(k¹1) ÷ (1 2µλ
i
) v
i
'(k) , voi i ÷ 0, 1,..., N1 (2.45)
o dây v
i
'(k) la phân tu thu i cua vecto v'(k) .
Nêu bat dâu tu day gia tri ban dâu tu day gia tri ban dâu v'
0
(0), v'
1
(0) , ...,
v'
N1
(0) va sau k phep lap chung ta se thu duoc:
v'
i
(k) ÷ (1 2µλ
i
) v
i
'(0) (2.46)
Tu (2.39) va (2.43), ta thây rang w(k) hôi tu toi w
0
khi va chi khi v'(k) hôi
tu toi vecto không. Mat khac, tu (2.46) cho thây rang v'(k) co thê hôi tu toi không
khi va chi khi thông sô buoc µ duoc chon sao cho:
,1 2µλ
i
, · 1 , voi i ÷ 0, 1, ..., N1 (2.47)
hay:
0 · µ ·
i
λ
1
(2.48)
Tinh chât hôi tu va ôn dinh cua thuât toan giam buoc nhanh nhât duoc dam
bao chi khi thông sô buoc µ nhân gia tri sau:
0 · µ ·
max
1
λ
(2.49)
o dây λ
max
la gia tri riêng cuc dai cua cac gia tri riêng λ
0
, λ
1
, ..., λ
N1
.




30

2.4.2 Thuât toan blnh phuong trung blnh tôi thiêu LMS
Thuât toan phuong trung blnh tôi thiêu (LMS: Least Mean Square) la thuât
toan duoc ung dung rông rai trong xu ly tin hiêu sô thich nghi. No thuôc ho cac
thuât toan gradient thông kê lân dâu duoc Widrow va HoII ap dung nam 1960 va
sau do phat triên thanh nhiêu thuât toan moi nho tinh chât don gian va bên vung
cua thuât toan nay. Thuât toan thich nghi tuyên tinh bao gôm hai qua trlnh: qua
trlnh loc va qua trlnh thich nghi. Trong qua trlnh loc, thuât toan nay su dung
mach loc ngang tuyên tinh thich nghi co lôi vao x|n] va lôi ra y|n]. Qua trlnh
thich nghi duoc thuc hiên nho su diêu khiên tu dông cac hê sô cua bô loc sao cho
no tuong dông voi tin hiêu sai sô la hiêu cua tin hiêu lôi ra voi tin hiêu mong
muôn d|n]. So dô thuât toan cho trên hlnh 2.9.












1 −
z
1 −
z
1 −
z
+
X X X X
+
THUÂT TOAN THICH NGHI THUÂT TOAN THICH NGHI THUÂT TOAN THICH NGHI THUÂT TOAN THICH NGHI
x[n]
+
y[n]
e[n] d[n]
x[n-N+1] x[n-1]
] [
0
n w
] [
1
n w ] [
1
n w
N−
Hlnh 2.9. Câu truc cua môt bô loc ngang thich nghi N taps
31

Gia su mach loc ngang co N taps trong sô va la day sô thuc, khi do tin
hiêu lôi ra duoc viêt:
y|n] ÷


=

1
0
] [ ] [
N
k
k
k n x n w (2.50)
trong do taps trong sô w
0
|n], w
1
|n],..., w
N1
|n] duoc lua chon sao cho sai
sô: e|n] ÷ d|n] y|n] co gia tri cuc tiêu.
Noi chung trong mach loc thich nghi, tap trong sô la ham cua chi sô thoi
gian n, vl chung duoc thich nghi liên tuc voi su thay dôi thông kê cua tin hiêu.
Thuât toan LMS diêu chinh tap trong sô cua mach loc sao cho sai sô e|n] duoc
cuc tiêu hoa theo nghïa toan phuong trung blnh, vl thê moi co tên goi la thuât
toan toan phuong trung blnh tôi thiêu. Khi cac qua trlnh x|n] va y|n] la cac qua
trlnh ngâu nhiên dung, thl thuât toan nay hôi tu toi nghiêm cua phuong trlnh
WienerHoII. Noi cach khac, thuât toan LMS la môt so dô thuc tê dê thuc hiên
cac mach loc thich nghi. No la môt thuât toan tuân tu duoc su dung dê thich nghi
tap trong sô cua mach loc nho su quan sat liên tuc tin hiêu lôi vao x|n] va tin
hiêu lôi ra mong muôn d|n].
Phuong trlnh truy hôi dê tinh tap trong sô cua mach loc duoc xac dinh:
] [ ] [ ] 1 [
2
n e n w n w ∇ − = + µ (2.51)
Trong do:
• w|n] ÷¦w
0
|n] w
1
|n] ... w
N1
|n]}
T
la vecto tin hiêu vao
• µ la thông sô buoc cua thuât toan
• ∇ la toan tu vi phân duoc xac dinh bang vecto côt nhu sau:
∇ ÷
T
N
w w w







−1 1 0
(2.52)
32

Nhu vây thanh phân thu k cua vecto ] [
2
n e ∇ la:

i i
w
n e
n e
w
n e


=

∂ ] [
] [ 2
] [
2
(2.53)
Thay e|n] ÷ d|n] y|n] vao biêu thuc dao ham va luu y rang d|n] dôc lâp
voi w
i
, ta duoc:

i
w
n e

∂ ] [
2
i
w
n y
n e


− =
] [
] [ 2 (2.54)
Bây gio thay y|n] bang biêu thuc (2.50) vao (2.54) ta duoc:

i
w
n e

∂ ] [
2
] [ ] [ 2 i n x n e − − = (2.55)
Hoac duoi dang tông quat la:
] [
2
n e ∇ ] [ ] [ 2 n x n e − = (2.56)
trong do x|n] ÷¦ x|n] x|n1] ... x|nN¹1] }
T

Thay kêt qua nay vao (2.31) ta se thu duoc:
] [ ] 1 [ n w n w = + ] [ ] [ 2 n x n e µ + (2.57)
Ðây la phuong trlnh truy hôi dê xac dinh tap trong sô cua mach loc dôi voi
cac day lôi vao va day sai sô. No duoc goi la thuât toan LMS dê qui, thich nghi
môt cach dê qui cac hê sô cua bô loc cu sau môi mâu moi cua tin hiêu vao x|n]
va mâu lôi ra tuong ung d|n].
Cac phuong trlnh (2.50), (2.51) va (2.57) theo thu tu la ba buoc hoan
chinh môi môt phep lap cua thuât toan LMS. Phuong trlnh (2.50) la qua trlnh
loc; no duoc tao thanh dê thu duoc tin hiêu lôi ra cua mach loc. Phuong trlnh
(2.51) duoc su dung dê tinh sai sô. Con phuong trlnh (2.57) dung dê thich nghi
môt cach dê qui tap trong sô cua mach loc sao cho sai sô xac dinh gia tri cuc tiêu.
33

Trong phuong trlnh nay µ la thông sô buoc, no diêu khiên tôc dô hôi tu cua
thuât toan toi nghiêm tôi uu. Nêu chon µ gia tri lon, thl buoc diêu chinh ngan va
do vây su hôi tu se nhanh. Con nêu chon µ gia tri be thl su hôi tu se châm hon.
Tuy nhiên, nêu µ qua lon thl thuât toan se không ôn dinh va do vây dê dam bao
tinh chât ôn dinh cua thuât toan LMS, µ phai duoc chon nam trong vung:
0 · µ ·
] [ 3
1
R tr
(2.58)
trong do R la ma trân tuong quan.
Gioi han trên cua thông sô buoc duoc xac dinh dê dang boi vl tr| R] bang
công suât cua tap trong sô cua tin hiêu vao. Cân nhân manh rang diêu kiên trên
moi chi la diêu kiên du. Ðê cho môt gioi han chinh xac, thl con phu thuôc tinh
chât thông kê cua day lôi vao.
So dï thuât toan LMS duoc su dung rông rai va phat triên thanh nhiêu
thuât toan moi trong công nghê la do tinh don gian cua no. Ðê thuc thi thuât toan
nay chi yêu câu 2N¹1 phep nhân, trong do: N phep nhân dung dê tinh lôi ra y|n],
môt dê thu duoc (2 µ ) x (e|n]) va N phep nhân dung dê tinh vô huong (2 µ e|n])
voi vecto x|n]; va 2N phep công. Ngoai ra thuât toan LMS
rât ôn dinh va bên vung dôi voi nhiêu loai tin hiêu voi nhung diêu kiên khac
nhau.





34

2.5 Kêt luân chuong 2.5 Kêt luân chuong 2.5 Kêt luân chuong 2.5 Kêt luân chuong
Nhu vây, qua chuong nay, chung ta da tlm hiêu duoc câu truc cac bô loc
thich nghi, phuong phap giam buoc nhanh nhât va thuât toan blnh phuong trung
blnh tôi thiêu LMS.
Ðê co thê biêt ro hon vl sao no duoc su dung phô biên va co tinh hiêu qua
cao thl chung ta hay cung qua chuong sau xet môt sô ung dung thuong gap cua
loc thich nghi voi thuât toan LMS.
















35

CHUONG 3 :
CAC UNG DUNG CUA BÔ LOC THICH NGHI CAC UNG DUNG CUA BÔ LOC THICH NGHI CAC UNG DUNG CUA BÔ LOC THICH NGHI CAC UNG DUNG CUA BÔ LOC THICH NGHI

3.1 3.1 3.1 3.1 Gioi thiêu chuong Gioi thiêu chuong Gioi thiêu chuong Gioi thiêu chuong
Trong chuong nay, ta se lân luot xet 4 ung dung tiêu biêu cua bô loc thich
nghi dê co thê hiêu sâu hon cac uu diêm cua no trong viêc su dung thuât toan
LMS . Ðo la:
• Cân bang kênh
• Cai thiên tin hiêu trên duong truyên
• Chan nhiêu kiêu thich nghi
• Loc thich nghi khu tap âm
3.2 3.2 3.2 3.2 Su cân bang kênh Su cân bang kênh Su cân bang kênh Su cân bang kênh
Tôc dô truyên du liêu trên cac kênh truyên thuong bi han chê boi su biên
dang cua kênh do nhiêu giao thoa ky hiêu (Intersymbol InterIerence_ISI). Voi
tôc dô bit duoi 2400 bit/s thl su biên dang biên dô va pha do ISI gây ra không
lon; do vây trong cac modem diên thoai thl nhiêu loai nay không gây ra vân dê
nghiêm trong. Tuy nhiên, o nhung tôc dô truyên du liêu trên 2400 bit/s thl cac
modem nay cân phai su dung cac bô cân bang kênh dê cân bang nhung biên dang
do tap âm va can nhiêu cua chinh kênh truyên gây ra va nhu vây moi giai quyêt
duoc bai toan tang tôc dô truyên dân thông tin sô liêu trên kênh truyên.
Trong cac kênh thoai, cac mach loc duoc su dung dê tach cac tin hiêu trong
cac dai tân khac nhau. Cac mach loc nay cung gây ra su meo dang biên dô va
pha cua tin hiêu truyên. Do vây phai su dung bô cân bang kênh thich nghi co cac
36

hê sô co thê diêu chinh nho thuât toan LMS dê hiêu chinh su meo dang cua kênh
truyên cung nhu cua cac mach loc cua hê thông xu ly gây ra.
Nêu kênh co ham truyên H(z), thl môt bô cân bang kênh co ham truyên
W(z) ÷ 1/H(z) se cân bang môt cach hoan hao; nghïa la day du liêu da truyên
s|n] thu duoc không meo dang vl ham truyên cua hê thông tông thê gôm kênh va
bô cân bang co gia tri H(z)W(z) ÷1 trong toan bô dai tân. Tuy nhiên trong thuc tê
thl truong hop ly tuong nay rât it khi duoc thuc hiên vl nêu ham truyên H(z) cua
kênh co cac diêm không nam ngoai vong tron don vi, thl hê thông nghich dao
cua no 1/H(z) se không ôn dinh. Cho nên dê thuc hiên duoc vân dê nay thl phai
chon bô cân bang sao cho H(z)W(z) ÷ z

; trong do ∆ la dô trê phu hop. Ðiêu
do co nghïa rang toan bô hê thông truyên dân chi lam trê day du liêu lôi vao môt
luong bang ∆ chu không lam meo dang no, hay noi khac di tin hiêu lôi ra cua
modem la môt phiên ban da bi trê cua tin hiêu lôi vao tông thê. Luc nay, bô cân
bang kênh voi ham truyên W(z) ÷ z

/H(z) se cân bang rât tôt cac tap âm công
thêm trên kênh truyên v|n], vl trong cac dai tân do thl ham truyên H(z) cua kênh
co biên dô nho (co nghïa la 1/H(z) co biên dô lon). Do vây, nho viêc lua chon bô
cân bang co ham truyên nhu trên se nâng cao chât luong cua day tin hiêu lôi ra
cua toan bô hê thông truyên dân. Trong thuc tê, mach loc Wiener thich nghi la
môt giai phap tôt dê cân bang cac can nhiêu cua kênh.
So dô khôi cua môt modem truyên sô liêu trên kênh duoc trang bi môt bô
cân bang kênh thich nghi cho trên hlnh 3.1.


37



































Mach loc cua
phân phat
Bô cân bang Bô cân bang Bô cân bang Bô cân bang
thich nghi thich nghi thich nghi thich nghi
W WW W( (( (z zz z) )) )
Lây mâu va
duy trl
Mach loc cua
phân thu
Kênh truyên
H(z)
Bô quyêt dinh
Thuât toan
thich nghi
Tin hiêu
bô tro
(day huân
luyên)
+
+
y[n]
v[n]
d[n]
] [ ∆ − n s
e[n]
Tin hiêu lôi
Day s|n]
du liêu
Hlnh 3.1. Ung dung bô loc thich nghi dê cân bang kênh
] [ ∆ − n s
Kênh truyên
H(z)
Bô cân bang Bô cân bang Bô cân bang Bô cân bang
thich nghi thich nghi thich nghi thich nghi
W WW W( (( (z zz z) )) )
+
Thiêt bi
quyêt dinh
May phat
tap âm
Bô dêm lôi
May phat
sô liêu
+
∆ −
z
m
ô
t

h
u
â
n

l
u
y
ê
n
d[n]
v[n]
e[n]
y[n]
x[n]
+
-
s[n]
Tin hiêu lôi
Môt du liêu

Hlnh 3.2. So dô thi nghiêm nghiên cuu hiêu nang cua
bô cân bang thich nghi cân bang kênh
38

Ðâu tiên cac hê sô cua bô cân bang kênh duoc diêu chinh bang cach truyên
môt day huân luyên ngan, keo dai duoi 1 giây. Sau thoi gian huân luyên ngan,
phân phat bat dâu truyên day du liêu s|n]. Ðê co thê phat hiên duoc nhung thay
dôi châm o trong kênh, thl cac hê sô cua bô cân bang kênh phai tiêp tuc duoc
diêu chinh môt cach thich nghi trong qua trlnh thu nhân du liêu. Ðiêu nay duoc
thuc hiên nhu minh hoa trên hlnh3.1. Bang cach xu ly thât chinh xac cac quyêt
dinh o lôi ra cua bô quyêt dinh va su dung cac quyêt dinh trong vi tri cua tin hiêu
bô tro d|n] dê phat ra tin hiêu lôi. Phuong phap nay hoat dông hoan toan tôt khi
cac sai sô quyêt dinh không lon, chang han it hon môt lôi trên 100 ky hiêu du
liêu. Tin hiêu lôi xuât hiên la do hê sô cua bô cân bang kênh chua diêu chinh
dung voi gia tri thuc tê.
Ðê nghiên cuu hiêu nang cua bô cân bang kênh thich nghi trong viêc loai
bo nhung meo dang do nhiêu da duong, dac biêt la nhiêu do su giao thoa giua cac
ky hiêu (ISI) voi nhau khi truyên dân du liêu trên kênh, chung ta thiêt lâp so dô
mô phong nhu trên hlnh 3.2. Day du liêu phat ra tu may phat du liêu duoc gia
thiêt la nhi phân s|n] (lây cac gia tri ¹1 va 1) va nhiêu trang duoc dua vao kênh
co ham truyên H(z). Kênh bi nhiêm thêm tap âm v|n], mô phong cho tap âm co
mat trong bât ky môt hê thông thông tin sô nao, duoc gia thiêt la môt tap âm
trang dang Gauss co phuong sai la
2
v
σ . Bô cân bang kênh co ham truyên W(z) la
mach loc Wiener IIR ngang co N tap trong sô duoc diêu chinh nho thuât toan
LMS. Tin hiêu lôi ra mong muôn gia thiêt la môt phiên ban trê cua day du liêu
da duoc truyên dân o trong kênh. Ðê huân luyên bô cân bang, cân gia thiêt rang
cac ky hiêu du liêu da duoc truyên dân phai co mat san sang o bô thu. No duoc
39

goi la môt huân luyên. Thiêt bi quyêt dinh xac dinh mâu du liêu lôi ra sau khi bô
cân bang kênh duoc huân luyên va chuyên mach sang môt du liêu dê cho cac ky
hiêu du liêu da duoc truyên dân.
3.3 3.3 3.3 3.3 Cai thiên tin hiêu trên duong truyên kiêu thich nghi Cai thiên tin hiêu trên duong truyên kiêu thich nghi Cai thiên tin hiêu trên duong truyên kiêu thich nghi Cai thiên tin hiêu trên duong truyên kiêu thich nghi
Xet truong hop minh hoa trên hlnh 3.3(a). Ta co môt tin hiêu dai hep cân
theo doi co tân sô trung tâm
0
ω . Tin hiêu nay co thê la môt song sin don co tân

0
ω hoac môt song mang diêu biên. Tin hiêu nay bi nhiêu vl co công thêm tap
âm ngâu nhiên dai dông (chang han, tap âm nhiêt do cac bô khuêch dai ban dân
sinh ra trong môt may thu ). Nêu biêt truoc ca dai thông B
w
cua tin hiêu va tân sô
giua, ta co thê thiêt kê môt bô loc thông dai tuong tu hoac sô co cung tân sô giua
va dai thông. Bô loc nay se lam suy giam cac thanh phân tap âm tai cac tân sô
bên ngoai dai thông cua no va do do ty sô tin hiêu trên tap âm o dâu ra cua bô loc
se tôt hon ty sô tin hiêu trên tap âm o dâu vao, nghïa la co thê lam sach tin hiêu.
Tuy nhiên, nêu ta chi biêt duoc rang tin hiêu la dai hep va không ro tân sô
giua cung nhu dai thông cua no, ta se không thê thiêt kê bô loc nhu trên. Trong
cac truong hop nhu vây, giai phap loc thich nghi co thê dap ung. Môt tin hiêu
dai hep nhu môt song sin thl co thê tiên doan duoc do ban chât cua chinh no. Nêu
ta nhân 10 mâu liên tiêp cua 1 song sin, ta co thê doan gân dung mâu tiêp theo se
nhu thê nao.Vl song sin la 1 tin hiêu co tinh tuong quan cao. Nguoc lai, tap âm
dai rông lai rât không tuong quan tu mâu nay sang mâu kia. Nêu ta nhân duoc 10
mâu cua tap âm dai rông, ta se rât kho doan duoc mâu kê tiêp. Chinh su khac
nhau vê tinh du doan nay giua tin hiêu dai hep va tap âm dai rông co thê giup ta
phân tach tin hiêu ra khoi tap âm.
40
























Tap âm
Dai rông
Dai hep
Tin hiêu
phô
Biên dô
Tân sô
0
ω
0
) (ω X
ω

(a)
1 −
z
1 −
z
1 −
z
X X X

x[n]
0
a
2
a
1
a
+ x xx x| || |n nn n ] ]] ] tiên doan
Tap âm
Tin hiêu
Sai sô tiên doan
(b)
Hlnh 3.3. Bô cai thiên tin hiêu duong dây: (a) phô tin hiêu;
(b) câu hlnh bô cai thiên
41

Hlnh 3.3(b) minh hoa môt bô du doan 3 nhanh ma ta dua vao x(n) chua ca
tin hiêu va tap âm. x(n) duoc lam trê 1 mâu va ta dung cac mâu truoc nhu x(n1),
x(n2), x(n3) dê uoc tinh tin hiêu vao hiên tai x(n). Nhu thê, tin hiêu uoc luong
x(n) la môt du doan cua x(n) dua trên cac mâu x(n1), x(n2), x(n3). Vl tin hiêu
dai hep dê du doan hon tap âm dai dông, tin hiêu x xx x(n) se chua it tap âm hon x(n).
Ðê huân luyên bô tiên doan, ta cân lam cho x xx x(n) tiên gân dên x(n) cang
tôt. Muôn thê, ta su thuât toan loc thich nghi dê giai quyêt. Tin hiêu huân luyên
la x(n), con tin hiêu vao bô loc thich nghi la x(n1), tuong duong voi y(n) trong
câu truc bô loc thich nghi tông quat duoc biêu thi o hlnh duoi dây.









Khi bô loc thich nghi da duoc huân luyên, x xx x(n) se chua chu yêu la tin hiêu
dai hep va sai sô e(n) chu yêu la tap âm dai rông. Trong ung dung tang cuong tin
hiêu nay, tin hiêu ra ma ta chu y la x xx x(n) nhu trên hlnh 3.3(b). Tom lai chi cân môt
tin hiêu vao, tin hiêu nay co thê duoc dung dê tao ra ca tin hiêu vao va tin hiêu
huân luyên cho bô loc thich nghi.
Bô loc Bô loc Bô loc Bô loc
IIR IIR IIR IIR

Giai thuât loc thich
nghi
Ðap ung xung
Day tin hiêu
quan sat
¦y(n)}
Tin
hiêu
sai sô
¦e(n)}
Tin hiêu huân
luyên x(n)
Tin hiêu
phong
dinh
¦x xx x(n)}
Hlnh 3.4. Câu hlnh cua bô loc thich nghi tông quat
42

Bô loc trong hlnh 3.3 b: voi tin hiêu vao x(n1) va tin hiêu ra x xx x(n) la bô loc
tiên doan va co ham truyên: a
0
¹ a
1
z
1
¹ a
2
z
2
. Trong thi du trên, dap ung tân sô
cua bô loc nay se co thê la thông dai voi tân sô giua
0
ω , sau khi huân luyên. Nhu
thê, x xx x(n) la tin hiêu ra yêu câu cho ung dung tang cuong tin hiêu trên duong dây
kiêu thich nghi nay.
Bô loc voi tin hiêu vao x(n) va tin hiêu sai sô ra e(n) la bô loc sai sô tiên
doan va co ham truyên: 1 a
0
z
1
a
1
z
2
a
2
z
3
. Trong thi du trên, dap ung tân sô cua
bô loc nay co thê la chan dai voi chô lom co tâm tai tân sô goc
0
ω , sau khi huân
luyên.
3.4 3.4 3.4 3.4 Chan Chan Chan Chan nhiêu kiêu thich nghi nhiêu kiêu thich nghi nhiêu kiêu thich nghi nhiêu kiêu thich nghi
Môt ung dung tuong tu khac cua loc thich nghi o chê dô tiên doan la chan
nhiêu . Trong phân nay, tin hiêu ta chu y co ban chât la dai rông, no co thê la tin
hiêu do môt hê truyên thông bang rông truyên di nhu môt phô trai ngang. O dây
nhiêu lai co ban chât dai hep; co thê dên tu môt may diên quay lon hoac môt quat
lon trong cung môt phong voi may thu. Giai phap loc thich nghi hâu nhu giông
hêt voi vi du truoc, tru viêc ta nham "lam sach" phân tin hiêu không tiên doan
duoc la tin hiêu dai rông. Nhu thê, tin hiêu uoc luong se chua chu yêu la nhiêu
dai hep va tin hiêu sai sô lây ra tu bô loc sai sô tiên doan se chua tin hiêu thu hôi
da duoc lam sach, cho ta tin hiêu ra sau cung cua hê thông.
3.5 3.5 3.5 3.5 Loc thich nghi khu tap âm Loc thich nghi khu tap âm Loc thich nghi khu tap âm Loc thich nghi khu tap âm
Câu truc thich nghi ap dung dê khu tap âm nêu trên hlnh 3.5: Tin hiêu mong
muôn d bi lam xâu di boi tap âm không tuong quan n công thêm vao. Ðâu vao
cua bô loc thich nghi la môt tap âm n' co tuong quan voi tap âm n. Tap âm n' co
43

+
-
+
Bô loc thich nghi
d+n
n’ y
e

thê xuât phat tu cung môt nguôn voi n nhung bi môi truong chung quanh lam dôi
khac. Ðâu ra y cua bô loc thich nghi duoc lam thich nghi voi tap âm n. Khi qua
trlnh nay xay ra tin hiêu sai sô se tiên dên tin hiêu mong muôn d. Nêu n không
tuong quan voi n', thl E|e
2
], ky vong cua e se tro nên cuc tiêu.







3.6 3.6 3.6 3.6 Kêt luân chuong Kêt luân chuong Kêt luân chuong Kêt luân chuong
Chuong nay da khep lai nhung ly thuyêt co so cung nhu nhung ung dung
tiêu biêu cua bô loc thich nghi. Qua do,môt lân nua da cho ta thây duoc nhung
tinh nang hiêu qua va su phô biên trong viêc ap dung loc thich nghi trong xu ly
sô. Qua chuong 4, cung chinh la chuong cuôi cua dô an se tiên hanh mô phong
môt ung dung diên hlnh cua loc thich nghi, do la: Cân bang kênh thich nghi
(Adaptive Channel Equalization).








Hlnh 3.5: Câu truc loc thich nghi dê khu tap âm
44

CHUONG 4 :
MÔ PHONG UNG DUNG CÂN BÄNG KÊNH MÔ PHONG UNG DUNG CÂN BÄNG KÊNH MÔ PHONG UNG DUNG CÂN BÄNG KÊNH MÔ PHONG UNG DUNG CÂN BÄNG KÊNH
T TT THICH NGHI HICH NGHI HICH NGHI HICH NGHI
4.1 4.1 4.1 4.1 Gioi thiêu chuong Gioi thiêu chuong Gioi thiêu chuong Gioi thiêu chuong
Trong chuong nay, ta se tiên hanh khao sat tinh hôi tu cua thuât toan LMS
va mô phong ung dung cân bang kênh thich nghi bang phân mêm Simulink
trong Matlab.
4.2 4.2 4.2 4.2 Khao sat tinh hôi cua thu Khao sat tinh hôi cua thu Khao sat tinh hôi cua thu Khao sat tinh hôi cua thuât toan LMS ung dung trong cân bang kênh ât toan LMS ung dung trong cân bang kênh ât toan LMS ung dung trong cân bang kênh ât toan LMS ung dung trong cân bang kênh
4.2.1 Bô cân bang tuyên tinh thich nghi
Kiêu chung nhât cua bô cân bang kênh duoc su dung trong thuc tê dê giam
ISI la môt bô loc IIR tuyên tinh voi cac hê sô co thê diêu chinh duoc ¦c
k
} nhu
duoc thê hiên trên hlnh 4.1.












Trên cac kênh ma cac dac tinh dap ung tân sô cua chung không biêt duoc
song không biên dôi theo thoi gian, chung ta co thê xac dinh cac dac tinh kênh va
X X X X
Thuât toan diêu chinh tang ich
cua cac khâu
τ ττ τ τ
X

Lôi vao chua
cân bang
Lôi ra da duoc
cân bang
2 −
c
1 −
c
2
c
1
c
0
c

Hlnh 4.1 : Bô loc cân bang tuyên tinh
45

diêu chinh cac hê sô cua bô cân bang; môt khi da duoc diêu chinh, cac hê sô do
giu nguyên cô dinh trong suôt thoi gian truyên sô liêu. Cac bô cân bang nhu thê
duoc goi la cac bô cân bang thiêt lâp truoc (preset equalizer). Trai lai, cac bô cân
bang thich nghi (Adaptive Equalizer) câp nhât cac hê sô cua chung môt cach
dêu dan trong qua trlnh truyên dân du liêu, do do chung co kha nang bam
(tracking) theo dap ung kênh biên dôi châm theo thoi gian.
Viêc cân bang kênh thich nghi la cân thiêt dôi voi cac kênh ma cac dac
tinh cua chung thay dôi theo thoi gian. Trong truong hop do, ISI biên dôi theo
thoi gian. Bô cân bang kênh nhât thiêt phai bam theo cac biên thiên theo thoi
gian nhu thê cua dap ung kênh va diêu chinh dê cac hê sô cua no môt cach thich
ung nham lam giam ISI.
Trong tiêu chuân MSE, thuât toan diêu chinh cac hê sô cua bô cân bang co
thê duoc biêu diên nhu sau:


+1 k
c ÷ k c


k
g

∆ (4.1)
k
g

: ky hiêu cho uoc luong cua vecto gradient.
k c

: ky hiêu cho uoc luong cua vecto hê sô khâu.
∆ : tham sô co buoc dôi voi thu tuc lap.
Nham dam bao cac kha nang hôi tu va bam tôt trong cac kênh biên dôi
châm, ta thuong chon ∆ la:

R
P K ) 1 2 ( 5
1
+
= ∆ (4.2)
trong do P
R
ky hiêu cho công suât tin hiêu thu công voi tap âm ma no co thê uoc
luong tu tin hiêu thu duoc.
46

Môt uoc luong
k
g

cua vecto gradient tai buoc lap thu k duoc tinh theo:

k
g

÷
k k
y e (4.3)
trong do e
k
biêu thi chênh lêch giua dâu ra mong muôn cua bô cân bang tai
thoi diêm thu k va gia tri lôi ra thuc tê z(kT), con y
k
ky hiêu cho vecto côt gôm
2k¹1 gia tri tin hiêu thu duoc dang chua trong bô cân bang tai thoi diêm thu k.
Tin hiêu lôi e
k
biêu diên theo:

k k k
z a e − = (4.4)
trong do: ( )

− =
− = =
K
K n
n k
n kT y c kT z z ) ( τ . (4.5)
con
k
a la ky hiêu mong muôn. Do do, bang cach thay (4.3) vao (4.1)
chung ta co duoc thuât toan thich nghi dê tôi uu hoa cac hê sô cua khâu (dua trên
tiêu chuân MSE) nhu sau:


+1 k
c
÷ k c

¹
k k
y e ∆
(4.6)
Do uoc luong cua vecto gradient duoc su dung trong (4.6), thuât toan trên
duoc goi la thuât toan gradient ngâu nhiên (stochastic gradient algorithm). No
cung con duoc biêt dên voi tên goi thuât toan LMS ( Least Mean Square)
4.2.2 Bai toan minh hoa tinh hôi tu cua thuât toan LMS
Thuc hiên môt bô cân bang thich nghi dua trên thuât toan LMS. Sô khâu
cua kênh duoc chon cho bô cân bang la 2k¹1 ÷ 11. Công suât tin hiêu thu công
voi tap âm P
R
duoc chuân hoa bang 1. Ðac tuyên cua kênh duoc cho boi vecto y
nhu sau:
y ÷ |0.05 0.063 0.088 0.126 0.25 0.9047 0.25 0 0.126 0.038 0.088]

47

*Chuong trlnh: (Bô sung trong phân phu luc)
* Hiên thi kêt qua:



* Nhân xet: :: :
Su hôi tu cua thuât toan LMS duoc minh hoa trên hlnh 4.2. Cac dô thi nay
da nhân duoc tu mô phong may tinh môt bô cân bang thich nghi 11 khâu. Cac dô
thi biêu thi sai sô blnh phuong duoc tinh trung blnh trên môt sô lân thuc hiên.
Nhu duoc chi ra trên dô thi, nêu chon ∆ gia tri lon, thl buoc diêu chinh
ngan su hôi tu nhanh nhung MSE vân con lon. Khi giam ∆, su hôi tu châm hon
dôi chut song dat duoc môt MSE thâp hon. Ðiêu nay da cho thây duoc tinh hôi tu
cua thuât toan LMS phu thuôc vao tham sô co buoc ∆.
Hlnh 4.2: Ðac tinh hôi tu ban dâu cua thuât toan LMS voi cac co buoc khac nhau
48

4.3 Mô phong cân bang kên 4.3 Mô phong cân bang kên 4.3 Mô phong cân bang kên 4.3 Mô phong cân bang kênh thich nghi voi Simulink trong Matlab h thich nghi voi Simulink trong Matlab h thich nghi voi Simulink trong Matlab h thich nghi voi Simulink trong Matlab
4.3.1 Tlm hiêu vê phân mêm Simulink
4.3.1.1 Khai niêm vê Simulink 4.3.1.1 Khai niêm vê Simulink 4.3.1.1 Khai niêm vê Simulink 4.3.1.1 Khai niêm vê Simulink
Simulink la môt phân mêm mo rông cua Matlab (1 Toolbox cua Matlab);
dung dê mô hlnh hoa, mô phong va phân tich môt hê thông dông. Thông thuong
dung dê thiêt kê hê thông diêu khiên, thiêt kê DSP, hê thông thông tin va cac
ung dung mô phong khac.
Simulink cho phep mô ta hê thông tuyên tinh, hê phi tuyên, cac mô hlnh
trong thoi gian liên tuc, gian doan hay môt hê kêt hop ca liên tuc va gian doan.
Ðê mô hlnh hoa, Simulink cung câp môt giao diên dô hoa dê xây dung mô
hlnh nhu la môt so dô khôi su dung thao tac "nhân va keo" chuôt.Voi giao diên
nay ta co thê xây dung mô hlnh nhu xây dung trên giây. Ðây la su khac biêt so
voi cac phân mêm mô phong truoc no ma o do nguoi su dung phai dua vao cac
phuong trlnh vi phân va cac phuong trlnh sai phân bang môt ngôn ngu lâp trlnh.
Viêc lâp trlnh trên Simulink su dung cac dôi tuong dô hoa goi la Graphic
Programming Unit. No duoc xây dung trên co so cua cac ngôn ngu lâp trlnh
huong dôi tuong, tao diêu kiên hêt suc thuân loi cho viêc thay dôi gia tri cac
thuôc tinh trong nhung khôi thanh phân.
4.3.1.2 Khoi tao Simulink 4.3.1.2 Khoi tao Simulink 4.3.1.2 Khoi tao Simulink 4.3.1.2 Khoi tao Simulink
Ðê vao Simulink trong Matlab, ta tu cua sô lênh cua Matlab danh dong
lênh: simulink ↵
Khi khoi dông Simulink xong ta duoc man hlnh cua sô Simulink. Cua sô
nay hoat dông liên kêt voi cua sô lênh MATLAB.
49

Ta thây cua sô Simulink co nhiêu khôi chuc nang (blocks library), trong
do co nhiêu khôi chuc nang cu thê.


Tu cua sô lênh ta thây duoc cac khôi thu viên: Khôi nguôn (Sources), khôi
dâu do (Sinks), khôi phi tuyên (nonlinear), khôi tuyên tinh (linear), khôi dâu nôi
(Connections)...




Hlnh 4.3 : Cach vao toolbox Simulink trong Malab
Hlnh 4.4 : Man hlnh cua sô thu viên Simulink
50

Sau dây, ta tiên hanh thiêt kê mô phong môt vi du don gian (Hlnh4.5) dê
biêt duoc cach xây dung mô hlnh va mô phong so dô.






Ðê ve duoc mô hlnh nay ta phai lam cac thao tac sau:
1. Tu cua sô Matlab danh lênh simulink. Cua sô thu viên cac khôi se xuât
hiên
2. Tu cua sô thu viên ta nhâp chuôt vao Iile/New/Model hoac nhân Ctrl¹ N.
Man hlnh cua sô mô hlnh moi Untitled duoc mo ra(Hlnh 4.6). Tu do ta bat dâu
xây dung mô hlnh.
3. Chon cac block o cac thu viên thich hop


Hlnh 4.5 : Mô hlnh phân tich song hlnh sin
Hlnh 4.6 : Chon ve môt Model (Scheme) moi
51

Trong so dô nay chon cac khôi tu cac thu viên:
¹ Thu viên cac nguôn tin hiêu (Sources): Chon Sin wave.
¹ Thu viên cac khôi nhân tin hiêu (Sinks): Chon Scope.
¹ Thu viên cac ham tuyên tinh (Linear): Chon Integrator.
¹ Thu viên cac dâu nôi ( Connections): Chon Mux.
Ðê chon môt thu viên trong Simulink ta nhâp kep (Double Click) vao khôi
(icon) do. Simulink se hiên thi môt cua sô chua tât ca cac khôi cua thu viên do.
Trong thu viên nguôn tin hiêu chua tât cac khôi dêu la nguôn tin hiêu. Thu viên
nguôn tin hiêu duoc trlnh bay nhu hlnh 4.7.
Nguoi su dung thêm vao so dô cua mlnh bang cach ghep khôi do tu thu
viên hay tu mô hlnh bât kl nao khac. Trong vi du nay, ta chon khôi phat song
hlnh sin. Ðat con tro chuôt lên khôi ân va giu phim trai chuôt, keo khôi toi cua sô
ve so dô Untitled. (Khi di chuyên khôi ta co thê thây khôi va tên cua no di
chuyên cung voi con tro chuôt).


Hlnh 4.7: Cua sô thu viên Phân Nguôn tin hiêu.(SOURCES)
52



Khi con tro chuôt di chuyên toi noi ban cân dat khôi trong so dô bang cach
nha phim chuôt, chuôt, chuôt, chuôt, môt ban copy cua khôi da o trong man hlnh mô phong. Khi ta
không vua y chô dat ta co thê di chuyên khôi bang cach nhu trên.
Theo cach nay chep nhung khôi con lai vao trong man hlnh mô phong dê
tiêp tuc xây dung so dô.
Muôn copy tiêp môt khôi Sin nua trong môt môt so dô, ta lam bang cach
giu phim Ctrl ¹ phim trai chuôt va di chuyên toi diêm cân dat khôi, luc do môt
khôi da duoc copy.
Voi tât ca cac khôi da chep vao cua sô man hlnh mô phong se duoc hiên
thi nhu trên hlnh 4.9.


Hlnh 4.8: Khôi va tên di chuyên cung khôi
Hlnh 4.9. Cua sô so dô voi cac khôi da duoc copy
53

Nêu xem kï tung khôi, chung ta thây dâu o bên phai cua khôi la dâu dâu
nôi danh cho ngo ra cua tin hiêu, con dâu o bên tra la dâu dâu nôi danh cho
ngo vao. Tin hiêu di tu dâu ra cua môt khôi toi dâu vao cua khôi khac theo môt
duong nôi giu hai khôi. Khi môt khôi da duoc nôi thl biêu tuong cung mât di.


Tu hlnh 1.11 ta thây khôi Mux co ba công vao nhung ta cân co hai công nên
ta phai thay dôi thông sô cua Mux, bang cach nhâp kep lên khôi Mux va thay dôi
gia tri thông sô •Number oI Input• la 2 (hlnh 2.13).Sau do nhân phim Apply va
do cua cua sô Mux. Simulink se diêu chinh sô công vao theo gia tri da nhâp.


Bây gio ta co thê nôi cac khôi lai voi nhau. Ðâu tiên, ta nôi dâu ra khôi
phat Sin tin hiêu toi dâu vao trên khôi Mux. Công viêc thuc hiên nôi cac khôi,
noi chung không theo thu tu bat buôc nao ca. Công viêc thuc hiên nôi cac so dô
cung giông nhu cac phân mêm thiêt kê diên tu nao do la dat con tro chuôt tai dâu
nôi (ra) cua khôi nay (con tro chuôt biên thanh dâu công), giu tro chuôt va keo
Hlnh 4.10 : Ðâu vao ra cua môt khôi
INPUT PORT OUTPUT PORT
Hlnh 4.11: Cua sô thông sô khôi Mux
54

toi dâu nôi (vao) cua khôi khac. Trong qua trlnh nôi, duong nôi co hlnh net dut
va con tro se thay dôi thanh dâu công kep khi lai gân khôi cân nôi.


Phân lon cac duong nôi di tu dâu ra cua môt khôi toi dâu vao cua môt khôi
khac. Co duong nôi tu môt duong nao do di toi dâu vao cua môt khôi ta goi do la
duong re nhanh.
Viêc ve duong re nhanh co su khac biêt so voi ve duong nôi chinh. Ðê ve
duoc re nhanh ta thuc viêc nhu sau:
1. Ðat con tro vao diêm cân ve duong re nhanh.













Hlnh 4.12: Cua sô mô hlnh khi dang nôi dây


Hlnh 4.13: Con tro dat vao diêm cân re nhanh
55

2. Ân phim Ctrl ¹ giu phim trai chuôt , keo con tro chuôt toi dâu vao cua
khôi.
3. Nha phim chuôt, Simulink se ve môt duong tu diêm bat dâu toi công vao
cua khôi.
Trong qua trlnh nôi dây co thê co nhung duong nôi dây không nhu y ta
muôn, ta co thê bo di hoac su a chua lai bang cach nhâp chuôt vao doan dây do,
sau do ta nhân phin Delete Delete Delete Delete hoac di chuyên doan dây dê sua lai.
Kêt thuc viêc nôi dây, mô hlnh duoc hiên thi nhu trên hlnh 4.14.



Bây gio ta mo khôi Scope dê hiên thi tin hiêu ra va chay mô phong trong
10s. Ðâu tiên ta phai dat thông sô mô phong bang lênh Parameter trong menu
Simulation (hlnh 4.15). Ðat thoi gian mô phong Stop time la 10.0. Sau do nhân
vao Apply dê Simulink ap dung cac thông sô do ta dat va dong hôp hôi thoai
bang cach nhân vao Close.
Hlnh 4.14: Cua sô mô hlnh da duoc ve xong
56




Chon Start trong menu Simulation dê chay mô phong va ta Double Click
vao khôi Scope dê xem dang song ra cua tin hiêu.
Muôn dung mô phong thl chon Stop hay Pause tu menu Simulation.











Ðê luu so dô nay ta chon Save tu menu Iile, nhâp tên Iile. Iile nay se chua
mô hlnh da ve.
Hlnh 4.15: Hôp hôi thoai Parameter cua Simulink
Hlnh 4.16: Cua sô hiên thi tin hiêu ra cua so dô
57

Tuong tu nhu vây, ta tiên hanh thiêt kê so dô Simulink dê thuc hiên viêc
mô phong ung dung cân bang kênh thich nghi.
4.3.2 Phân mô phong chinh
4.3.2.1 So dô thuc hiên Simulink







Hlnh 4.17: So dô Simulink thuc hiên mô phong
cân bang kênh thich nghi
58

4.3.2.2 Kêt qua mô phong:


59

KÊT LUÂN VA HUONG PHAT TRIÊN KÊT LUÂN VA HUONG PHAT TRIÊN KÊT LUÂN VA HUONG PHAT TRIÊN KÊT LUÂN VA HUONG PHAT TRIÊN
CUA ÐÊ TAI CUA ÐÊ TAI CUA ÐÊ TAI CUA ÐÊ TAI
Sau qua trlnh nghiên cuu va thuc hiên dô an tôt nghiêp voi dê tai: " Loc
thich nghi voi thuât toan LMS va ung dung trong cân bang kênh", em da trlnh
bay duoc nhung vân dê nhu sau:
1. Vê mat ly thuyêt:
Ða phân tich duoc tinh chât hoat dông cua thuât toan LMS va
phuong phap giam buoc nhanh nhât. Ðây la nhung thuât toan don gian
nhung thât su hiêu qua.
Ða nêu lên duoc nhung câu truc cua bô loc thich nghi cung nhu
nguyên ly hoat dông cua chung.
- Trlnh bay duoc 4 ung dung tiêu biêu cua loc thich nghi voi thuât
toan LMS. Ðo la:
¹ Cân bang kênh thich nghi
¹ Cai thiên tin hiêu trên duong truyên
¹ Chan nhiêu kiêu thich nghi
¹ Khu tap âm
2. Vê mat thuc nghiêm:
- Ða tiên hanh mô phong khao sat tinh hôi tu cua thuât toan LMS.
- Sau qua trlnh mô phong ung dung cân bang kênh thich nghi, da cho
ra duoc kêt qua tôi uu: ISI gân nhu triêt tiêu va su meo kênh da han
chê di rât nhiêu.

60

Huong phat triên cua dê tai:
Nghiên cuu va thi hanh loc thich nghi trên card DSP, IPGA.
- Nghiên cuu mo rông ung dung bô loc thich nghi.
- Tlm hiêu va ap dung cac thuât toan thich nghi khac nhu RLS, NLMS,...
trong bô loc thich nghi.




















61

TAI LIÊU THAM KHAO TAI LIÊU THAM KHAO TAI LIÊU THAM KHAO TAI LIÊU THAM KHAO
|1] Ðang Van Chuyêt Nguyên Tuân Anh,"Co so ly thuyêt truyên tin", Tâp 2,
NXB Giao Duc, 2000.
|2] Nguyên Quôc Trung, •Xu ly tin hiêu va loc sô•; Tâp2 •, NXB Khoa hoc va
ky thuât, 1998.
|3] TS Hô Van Sung, •Xu ly sô tin hiêu da tôc dô va dan loc•, NXB Khoa hoc
va ky thuât, 2005.
|4] TS Hô Van Sung, •Thuc hanh xu ly sô tin hiêu trên may tinh PC voi
Matlab•, NXB Khoa hoc va ky thuât, 2005.
|5] Proakis €.G va Salchi M., •Cac hê thông thông tin hiên nay trlnh bay thông
qua su dung matlab•, NXB Ha Nôi2003.
|6] Proakis €.G • Ingle V.K, •Digital Signal Processing Using Matlab•,
Book/Cole, Thomson Learning, 2000.
|7] Proakis €.G, •Digital Communications•, 3
nd
edition., New York. MeGraw
Hill, 1995.
|8] Proakis €.G • Manolakis D.G, "Digital Signal Processing: Principles,
Algorithms and Applications", Macmillan, New York, NY, third edition, 1996.
|9] Simon Haykin, "Adaptive Iilter Theory", 3th Edition, Prentice Hall Inc,
1995.
|10] Sophocles €.OrIanidis,"Introdution to Signal Processing", Prentice Hall
1996.
|11] €ackson L.B, "DigitalIilters and Signal Processing", Kluwer, Boston MA,
1996.
62

PHÂN PHU LUC PHÂN PHU LUC PHÂN PHU LUC PHÂN PHU LUC
• Chuong trlnh nguôn khao sat tinh hôi tu cua thuât toan LMS: Chuong trlnh nguôn khao sat tinh hôi tu cua thuât toan LMS: Chuong trlnh nguôn khao sat tinh hôi tu cua thuât toan LMS: Chuong trlnh nguôn khao sat tinh hôi tu cua thuât toan LMS:
‚Ham gauss
Iunction |gsrv1,gsrv2]÷gngauss(m,sgma)
iI nargin ÷÷0,
m÷0;sgma÷1;
elseiI nargin ÷÷1,
sgma÷m;m÷0;
end;
u÷rand;
z÷sgma*(sqrt(2*log(1/(1u))));
u÷rand;
gsrv1÷m¹z*cos(2*pi*u);
gsrv2÷m¹z*sin(2*pi*u);
‚ Khao sat tinh hoi tu thuat toan LMS
N÷500; ‚ so lan lap
K÷5;
actual_isi÷|0.05 0.063 0.088 0.126 0.25 0.9047 0.25 0 0.126 0.038 0.088];
sigma÷0.01;
delta÷|0.115 0.09 0.045];
Ior v ÷ 1:length(delta) ;
Num_oI_realizations÷500;
mse_av÷zeros(1,490);
Ior ƒ÷1:Num_oI_realizations, ‚so lan thuc hien
Ior i÷1:N,
iI (rand·0.5),
inIo(i)÷1;
else
inIo(i)÷1;
end;
end;
iI (ƒ÷÷1);end;
‚the channel output
noise ÷ zeros(1,N);
63

y÷Iilter(actual_isi,1,inIo);
Ior i÷1:2:N,
|noise(i),noise(i¹1)]÷ gngauss(sigma);
end;
y÷y¹noise;
‚ equalization
estimated_e÷|0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0];
Ior k÷1:N2*K,
y_k÷y(k:k¹2*K);
z_k÷estimated_e*y_k„;
e_k÷inIo(k)z_k;
estimated_e÷estimated_e¹delta(v)*e_k*y_k;
msea(k)÷e_k…2;
end;
iI (ƒ÷÷1);end;
mse_av÷mse_av¹msea;
end;
‚mean square error
mse_av÷mse_av/Num_oI_realizations;
q÷1:490;
iI v÷÷1;
color÷„b„;
elseiI v÷÷2;
color÷„g„;
else
color÷„r„;
end
semilogy(q,mse_av,color);
hold on
end;
axis(|0 500 0.0001 1]);
legend(„Delta÷0.115„,„Delta÷0.09„,„Delta÷0.045„);
xlabel(„So lan lap„);
ylabel(„Sai so binh phuong„);
title(„TINH HOI TU CUA THUAT TOAN LMS„);
64

grid on;
• Chuong trlnh mô phong : Chuong trlnh mô phong : Chuong trlnh mô phong : Chuong trlnh mô phong :
‚ct.main
Iunction Iig ÷ main()
load vvu ‚ load mat Iile
h0 ÷ Iigure(„Units„,„points„, ...
„Color„,|0.8 0.8 0.8], ...
„MenuBar„,„none„, ...
„Name„,„DO AN TOT NGHIEP„, ...
„NumberTitle„,„oII„, ...
„PaperPosition„,|18 180 576 432], ...
„PaperUnits„,„points„, ...
„Position„,|0 0 600 434.25], ...
„Tag„,„ctmain„, ...
„ToolBar„,„none„);
h1 ÷ uicontrol(„Parent„,h0, ... ‚ tao nut demo
„Units„,„points„, ...
„BackgroundColor„,|0 1 1], ...
„IontSize„,14, ...
„HorizontalAlignment„,„leIt„, ...
„Position„,|50.5 120 71.25 30], ...
„String„,„DEMO„, ...
„style„,„pushbutton„, ...
„callback„,„h÷Iindobƒ(„„tag„„,„„ctmain„„);delete(h);clear h;mse„, ...
„Tag„,„butt1„);
h1 ÷ uicontrol(„parent„,h0, ... ‚ tao nut exit
„unit„,„points„, ...
„backgroundcolor„,|0 1 1], ...
„Iontsize„,14, ...
„HorizontalAlignment„,„right„, ...
„position„,|50.5 60 71.5 30], ...
„string„,„EXIT„, ...
„style„,„pushbutton„, ...
„callback„,„exit„, ...
„Tag„,„butt2„);
65

h1 ÷ axes(„Parent„,h0, ...
„CameraUpVector„,|0 1 0], ...
„Color„,|1 1 1], ...
„Position„,|0.001 0.001 0.999 0.999], ...
„Tag„,„axes1„, ...
„XColor„,|0 0 0], ...
„XLim„,|0 6], ...
„XLimMode„,„manual„, ...
„YColor„,|0 0 0], ...
„YLim„,|0 250], ...
„YLimMode„,„manual„, ...
„†Color„,|0 0 0]);
h2 ÷ image(„Parent„,h1, ...
„CData„,anhvu, ...
„Tag„,„Axes1Image1„, ...
„XData„,|0 6], ...
„YData„,|250 0]);
‚MSE ‚MSE ‚MSE ‚MSE
Iunction Iig÷mse()
h0 ÷ Iigure(„Units„,„points„, ...
„Color„,|0.8 0.8 0.8], ...
„MenuBar„,„none„, ...
„Name„,„khao sat tinh hoi tu„, ...
„NumberTitle„,„oII„, ...
„PaperPosition„,|18 180 576 432], ...
„PaperUnits„,„points„, ...
„Position„,|0 0 600 434.25], ...
„Tag„,„lms„, ...
„ToolBar„,„none„);
h1 ÷ uicontrol(„Parent„,h0, ...
„Units„,„points„, ...
„BackgroundColor„,|0 1 1], ...
„IontSize„,14, ...
„HorizontalAlignment„,„center„, ...
„ListboxTop„,0, ...
66

„Position„,|492 45 90.5 20], ...
„callback„,„h÷Iindobƒ(„„tag„„,„„lms„„);delete(h);clear h;cbk„, ...
„String„,„NEXT„, ...
„Tag„,„Pushbutton1„);
h1 ÷ uicontrol(„Parent„,h0, ...
„Units„,„points„, ...
„BackgroundColor„,|0 1 1], ...
„IontSize„,14, ...
„HorizontalAlignment„,„center„, ...
„ListboxTop„,0, ...
„Position„,|380 45 90.5 20], ...
„String„,„SIMULATE„, ...
„callback„,„ve1„, ...
„Tag„,„Pushbutton2„);
h1 ÷ uicontrol(„Parent„,h0, ...
„Units„,„points„, ...
„BackgroundColor„,|0 1 1], ...
„IontSize„,14, ...
„HorizontalAlignment„,„center„, ...
„ListboxTop„,0, ...
„Position„,|100 45 90.5 20], ...
„String„,„COMEBACK„, ...
„callback„,„h÷Iindobƒ(„„tag„„,„„lms„„);delete(h);clear h;main„, ...
„Tag„,„Pushbutton3„);
h1 ÷ uicontrol(„Parent„,h0, ...
„Units„,„points„, ...
„BackgroundColor„,|0.65 0.25 0.25], ...
„IontSize„,14, ...
„HorizontalAlignment„,„center„, ...
„ListboxTop„,0, ...
„Position„,|20 45 40 20], ...
„String„,„EXIT„, ...
„callback„,„exit„, ...
„Tag„,„Pushbutton3„);
h1 ÷ uicontrol(„parent„,h0, ...
67

„units„,„points„, ...
„backgroundcolor„,|0.8 0.8 0.8], ...
„horizontalalignment„,„leIt„, ...
„Iontsize„,12, ...
„position„ ,|20 400 220 20], ...
„string„,„THIET LAP CAC THONG SO:„, ...
„style„, „text„);
h1 ÷ uicontrol(„parent„,h0, ...
„units„,„points„, ...
„backgroundcolor„,|0.8 0.8 0.8], ...
„horizontalalignment„,„leIt„, ...
„Iontsize„,12, ...
„position„ ,|25 381 40 25], ...
„string„,„N„, ...
„style„, „text„);
h1 ÷ uicontrol(„parent„,h0, ...
„units„,„points„, ...
„backgroundcolor„,|0.8 1 0.9], ...
„horizontalalignment„,„leIt„, ...
„position„ ,|90 382 60 20], ...
„Iontsize„,12, ...
„string„,„500„, ...
„style„, „edit„, ... ‚ dung edit de nhap so lan lap
„Tag„,„edit_snr„);
h1 ÷ uicontrol(„parent„,h0, ... ‚tao thanh truot
„units„,„points„, ...
„backgroundcolor„,|0.8 1 0.9], ...
„position„ ,|25 365 88 12], ...
„style„, „slider„, ...
„min„,0, ...
„max„,1000, ...
„sliderstep„,|0.1 0.1], ...
„value„,3, ...
„callback„,„setsnr„, ...
„tag„,„slider_snr„);
68

h1 ÷ uicontrol(„parent„,h0, ...
„units„,„points„, ...
„backgroundcolor„,|0.8 0.8 0.8], ...
„horizontalalignment„,„leIt„, ...
„Iontsize„,12, ...
„position„ ,|20 330 160 30], ...
„string„,„Num_oI_realizations„, ...
„style„, „text„);
h1 ÷ uicontrol(„parent„,h0, ...
„units„,„points„, ...
„backgroundcolor„,|0.8 1 0.9], ...
„horizontalalignment„,„leIt„, ...
„position„ ,|90 327 60 20], ...
„Iontsize„,12, ...
„string„,„100„, ...
„style„, „edit„, ... ‚ dung edit de nhap so lan thuc hien
„Tag„,„edit_I„);
h1 ÷ uicontrol(„parent„,h0, ...
„units„,„points„, ...
„backgroundcolor„,|0.8 0.8 0.8], ...
„horizontalalignment„,„leIt„, ...
„Iontsize„,12, ...
„position„ ,|20 290 130 30], ...
„string„,„K„, ...
„style„, „text„);
h1 ÷ uicontrol(„parent„,h0, ...
„units„,„points„, ...
„backgroundcolor„,|0.8 1 0.9], ...
„horizontalalignment„,„leIt„, ...
„position„ ,|130 290 20 20], ...
„Iontsize„,12, ...
„string„,„5„, ...
„style„, „edit„, ... ‚ dung edit de nhap k
„Tag„,„edit_l„);
h1 ÷ uicontrol(„parent„,h0, ... ‚tao thanh truot
69

„units„,„points„, ...
„backgroundcolor„,|0.8 1 0.9], ...
„position„ ,|25 290 88 12], ...
„style„, „slider„, ...
„min„,1, ...
„max„,21, ...
„sliderstep„,|0.05 0.05], ...
„value„,1, ...
„callback„,„setl„, ...
„tag„,„slider_l„);

h1 ÷ uicontrol(„parent„,h0, ...
„units„,„points„, ...
„backgroundcolor„,|0.8 0.8 0.8], ...
„horizontalalignment„,„leIt„, ...
„Iontsize„,12, ...
„position„ ,|20 160 90 30], ...
„string„,„delta„, ...
„style„, „text„);
h1 ÷ uicontrol(„parent„,h0, ...
„units„,„points„, ...
„backgroundcolor„,|0.8 1 0.9], ...
„horizontalalignment„,„leIt„, ...
„position„ ,|90 170 35 20], ...
„Iontsize„,12, ...
„string„,„0.01„, ...
„style„, „edit„, ... ‚ dung edit de nhap so delta
„Tag„,„edit_pIa„);
h1 ÷ axes(„Parent„,h0, ...
„CameraUpVector„,|0 1 0], ...
„CameraUpVectorMode„,„manual„, ...
„Color„,|1 1 1], ...
„Position„,|0.35 0.25 0.6 0.66], ...
„Tag„,„axes1„, ...
„XColor„,|0 0 0], ...
70

„XLimMode„,„auto„, ...
„YColor„,|0 0 0], ...
„YLimMode„,„auto„, ...
„†Color„,|0 0 0]);
‚vedothi ‚vedothi ‚vedothi ‚vedothi
Iunction ve1()
N÷get(Iindobƒ(„tag„,„edit_snr„),„string„);
N÷str2num(N);
delta÷get(Iindobƒ(„tag„,„edit_pIa„),„string„);
delta÷str2num(delta);
K÷get(Iindobƒ(„tag„,„edit_l„),„string„);
K÷str2num(K);
Num_oI_realizations÷get(Iindobƒ(„tag„,„edit_I„),„string„);
Num_oI_realizations÷str2num(Num_oI_realizations);
sigma ÷ 0.01;
actual_isi÷|0.05 0.063 0.088 0.126 0.25 0.9047 0.25 0 0.126 0.038 0.088];
mse_av÷zeros(1,490);
Ior ƒ÷1:Num_oI_realizations,
Ior i÷1:N,
iI (rand·0.5),
inIo(i)÷1;
else
inIo(i)÷1;
end;
end;
iI (ƒ÷÷1);end;
‚the channel output
noise ÷ zeros(1,N);
y÷Iilter(actual_isi,1,inIo);
Ior i÷1:2:N,
|noise(i),noise(i¹1)]÷ gngauss(sigma);
end;
y÷y¹noise;
‚ equalization
estimated_e÷|0 0 0 0 0 1 0 0 0 0 0];
71

Ior k÷1:N2*K,
y_k÷y(k:k¹2*K);
z_k÷estimated_e*y_k„;
e_k÷inIo(k)z_k;
estimated_e÷estimated_e¹delta*e_k*y_k;
msea(k)÷e_k…2;
end;
iI (ƒ÷÷1);end;
mse_av÷mse_av¹msea;
end;
‚mean square error
mse_av÷mse_av/Num_oI_realizations;
q÷1:490;
iI delta ÷÷ 0.115
dis÷semilogy(q,mse_av,„g„);
hold on;
elseiI delta ÷÷ 0.09
dis÷semilogy(q,mse_av,„r„);
hold on;
elseiI delta ÷÷ 0.045
dis÷semilogy(q,mse_av,„b„);
hold on;
else
dis÷semilogy(q,mse_av,„m„);
hold on;
end;
axis(|0 500 0.0001 1]);
xlabel(„So lan lap„);
ylabel(„Sai so binh phuong„);
title(„TINH HOI TU CUA THUAT TOAN LMS„);
grid on;
h÷Iindobƒ(„tag„,„axes1„);
set(h,„Iig„,dis);