You are on page 1of 14

Predmet: Agencijsko poslovanje

TEMA: Kontejnerski odjel

SADRAJ: 1. Uvod....3 2. Openito o kontejnerima.4 2.1. Podjela kontejnera po veliini...4 2.2. Mali kontejneri..4 2.3. Srednji kontejneri..5 2.4. Veliki kontejneri...5 2.5. Podjela kontejnera s obzirom na vrstu supstrata kojem su namijenjeni5

2.6. Izotermiki kontejneri...6 3. Proizvodnja kontejnera...7 4. Eksploatacijska obiljeja kontejnera...8 5. Prednosti i nedostaci...............9 6.Prijevoz robe kontejnerima....10 7. Brodovi za prijevoz kontejnerima.11 7.1. RO-RO Brodovi..11 7.2. LO-LO Brodovi...11 7.3. FO-FO Brodovi...12 8. Zakljuak...13 Literatura...14

1. UVOD: Prijevoz robe u kontejnerima koristio se jo u osamnaestom stoljeu no 20 stoljee prisvaja kontejnerski prijevoz kao jednu od svojih najveih inovacija u prijevozu robe i dobara. Razvoj brodova dakako je usko vezan i uz razvoj kontejnerskog prometa. Tako su se za primjer kontejneri prilagoavali ratnim brodovima ( u Drugom sv. ratu, Korejskom ratu, kasnije i Vijetnamskom) te su tim odigralio dluujuu ulogu u brzom prijevozu hrane i oruja.Prvi brod koji je namjenski raen za prijevoz kontejnera proizveden je 1951. godine u Danskoj. Iste godine i Amerikanci su poeli raditi brodove te vrste. Do 1969. godine kontejnerski pomorski promet inio je 40 % linijskog prometa robe preko Atlantika. 1968, uvedeni su u promet na linijama preko sjevernog Atlantika u velikom broju iskljuivo kontejnerski brodovi od 22,000 dwt, s kapacitetom od 1,200 standardnih kontejnera i s brzinom od 20 vorova.Brodovi novih generacija plovili su veom brzinom i mogli prenijeti vie tereta. Najvea brzina dosezala je izmeu 33 i 35 vorova to je ne samo najvea

brzina za teretne brodove nego ni mornarica bilo koje zemlje tada nije mogla bre ploviti.U dananje vrijeme od 240 najveih i najbrih kontejnerskih brodova samo je 9 izgraeno prije 2000. Godine to pokazuje kako se kontejnerski promet brzo razvija. Za sada najvei takav brod je Danski Emma Maeserk koji ima kapacitet 15,200 TEU kontejnera. Emmi tron ve polako izmie pod nogama jer Juna Koreja prijeti brodom kapaciteta 22,000 TEU, duine 450 i irine 60 metarakoji e ako bude izgraen postati daleko najveim kontejnerskim brodom

2. OPENITO O KONTEJNERIMA:

2.1. PODJELA KONTEJNERA PO VELIINI: Podjela kontejnera zavisi od stajalita onoga tko ih promatra. Procjenjuje se da postoji veoma veliki broj tipova kontejnera. Mogu se nai izvori po kojima postoji oko 20.000 tipova kontejnera, koji se mogu razlikovati po svojim specifinostima i obiljejima. Najopenitije razvrstavanje kontejnera po namjeni odnosi se na podjelu u dvije osnovne skupine, tj.: -univerzalne kontejnere i. -specijalne kontejnere. S obzirom na veliinu, obino se kontejneri dijelena:

-male, -srednje -velike.

2.2. Mali kontejneri: Male kontejnere ope namjene moemo svrstati u: kategoriju A -slobodnog volumena 1 do 1,2 m3kategoriju B -slobodnog volumena 1,2 do 2 m m3 i kategoriju C -slobodnog volumena 2 do 3 m3 Pokuaji da se standardiziraju mali kontejneri nisu pobudili interes, jer se oni ne koriste u prekomorskom prijevozu. Mali su kontejneri ee u posjedu eljeznice, iako to u nas nije sluaj. Sve ostale eljeznice u Europi posjeduju male kontejnere.

2.3. Srednji kontejneri: Srednji su kontejneri slobodnog volumena veeg od 3 m3, duine manje od 6 m i bruto teine 2,5 do 5 t. Zapremina srednjih kontejnera moe biti i do 21 m3. Razlika izmeu srednjih i velikih kontejnera kao da se smanjuje, ali njihov udio u brojanoj strukturi ukupnog prijevoza sada ne stagnira, to se ne moe uzeti kao trajnije obiljeje. Struktura srednjih kontejnera veoma je razliita i nalazi se u funkciji vrste robe kojoj su namijenjena. Praksa pokazuje da srednji kontejneri najee slue za prijevoz sirovina, minerala i specifinoga graevinskog materijala. Njihova je primjena i zastupljenost bila vea u zemljama istone Europe, osobito u bivem SSSR-u. U zemljama zapadne Europe takoer se koriste srednji kontejneri, a meu njima su najzastupljeniji tzv. PAkontejneri. Specifinost im se ogleda u tomu to su opremljeni ureajima za manipuliranje (kotaima) a i prijevoz tih kontejnera zahtijeva specijalne

vagone koji omoguuju njihovo (specifino) "fiksiranje" -vezanje. Iako "PA" kontejnerinisu ranije odgovarali standardima (ISO), u novije se vrijeme sve vie uklapaju u standarde. U odnosu na male kontejnere, tehnologija prijevoza srednjih kontejnera ima specifina obiljeja, to e vjerojatno i utjecati na njihovo manje znaenje u budunosti.

2.4. Veliki kontejneri. Velikim kontejnerima u strukturi svih kontejnera zajedno pripada posebno mjesto i znaenje. U tome je i osnovni razlog za pozornost koja se pridaje toj skupini kontejnera na meunarodnom planu. Za razliku od gabarita srednjih kontejnera, veliki kontejneri, unato pojavi odstupanja u gabaritima, imaju standardne dimenzije koje se iskazuju u stopama.

2.5. Podjela kontejnera s obzirom na vrstu supstrata kojem su namijenjeni: S obzirom na vrstu supstrata koji primaju, razlikuju se: -kontejneri za suhi teret, -izotermiki kontejneri, -kontejneri za rasute terete, -kontejneri za plinove i kontejneri za tekuine.

2.6. Izotermiki kontejneri: Za razliku od drugih kontejnera, izotermiki kontejneri imaju sloene stijene od termoizolacijskog materijala to omoguuje da se odre potrebni termoizolacijski uvjeti. Odravanje predviene temperature moe se postii vlastitom izolacijom uz izvorne vanjske utjecaje. U skupini izotermikih kontejnera razlikuju se: -toplinski izoliran kontejner koji ne zahtijeva rashlaivanje i/ili grijanje, -rashladni kontejner s potronim rashladnim medijem (led, plinovi -duik, ugljini dioksid) sregulacijom isparavanja ili bez ikakve regulacije, -rashladni kontejner s rashladnim strojem (rashladnim ureajem),

3. PROIZVODNJA KONTEJNERA: Proizvodnja kontejnera iz godine u godinu ima sve vei uzlazni trend razvoja, kako po broju, tako i po opsegu, ali i po sve veoj suvremenosti. Godinja proizvodnja iznosi oko 700 tisua kontejnera raznih dimenzija i namjena. Samo u pomorskom brodarstvu sada u svijetu ima oko devet milijuna TEU kontejnera. Sve se vie proizvode vei kontejneri (iznad 40 stopa), i to od 45, 48, 53 i 60 stopa. S obzirom na sve veu potranju kontejnera na tritu, osnovane su i specijalizirane kompanije koje se bave proizvodnjom i iznajmljivanjem kontejnera. U poetku i polovicom osamdesetih godina proizvodnja kontejnera premjetena je sa Zapada na Daleki istok, posebno Republiku Koreju, koja je imala komparativne prednosti u odnosu na ostale zemlje trine ekonomije.

4. EKSPLOTACIJSKA OBILJEJA KONTEJNERA: Razvojem tehnologije prijevoza s primjenom paleta poboljavaju se i eksploatacijska obiljeja ovih transportnih ureaja. Kao elementi usporedbe meu kontejnerima najee se koriste: - nosivost, - volumen, - operativna povrina i - utovarno-istovarni elementi (otvori).

Nosivosti kontejnera, osobito kad je rije o neto i bruto nosivosti, treba posvetiti posebnu pozornost. Kriterij neto prema bruto teini znai da na masu kontejnera kao transportnog ureaja moe otpasti 15-20% teine. Kod iskoritenja nazivnog volumena, oekuje se iskoritenje vee od 80%. Iskoritenje operativne povrine u funkciji je iskoritenja volumena ali je osim toga i o tom iskoritenju potrebno voditi rauna. Razmatranje razvoja kontejnera u naoj zemlji moe se poeti napomenom da se u kontejnere kao podsustav suvremene tehnologije nedovoljno ulagalo. Razlozi se mogu traiti u tri osnovna smjera: nedovoljnom interesu korisnika, odsutnosti ekonomskog imbenika i nepovoljnom kadrovskom pristupu. Prvom fazom u razvoju kontejnera u naoj zemlji smatra se razdoblje od 1970. do 1973. godine. Ta se faza smatra "startnim razdobljem". Prvo razvojno razdoblje je ono od 1973. do 1978.

5. PREDNOSTI I NEDOSTACI: Prednosti: - slaganjem tereta u kontejnere se moe prevesti velika koliina tereta - brzo i lako dopremanje proizvoda iz inozemstva - smanjenje trokova pakiranja robe - prijevoz robe u kontejnerima iskljuuje prekrcaj - roba je osigurana u kontejnerima - prijevoz robe u kontejnerima omoguuje bre manipuliranje

Nedostaci: - u nerazvijenim lukama teko je ostvariti ovakav prijevoz tereta (zbog nedostatka odgovarajue mehanizacije) - veliki poetni kapital - zahtjeva veliku specijalizaciju, standardizaciju i automatizaciju - zahtjeva gotovo savren koordinaciju rada svih sudionika

6. PRIJEVOZ ROBE KONTEJNERIMA: Prijevoz robe kontejnerima je dogaaj koji je obiljeio pomorstvo dvadesetog stoljea. Omoguio je jednostavnije i bre rukovanje teretom i prijevoz tereta od vrata do vrata. Danas se priblino 85-90% tereta prevozi u kontejnerima ukrcanim na kontejnerske brodove, a priblino 26% tih kontejnera dolazi iz kine. Od 2005. godine, 18 milijuna kontejnera je napravilo 200 milijuna putovanja godinje. Konstruiraju se brodovi koji mogu prevoziti preko 14 000 TEU-a. Brodograevni inenjeri ve rade na projektima brodova za prijevoz kontejnera od 18 000 TEU. Predvia se da e kontejnerski brodovi u bliskoj budunosti biti dugi do 450 m i iroki do 60 m, te da e im ak i prolaz Malacca biti problem. Predvia se da

e ovakav uzlet kontejnerizacije dovesti do velikog poveanja svjetske flote. Ve je 1950-ih godina Harvard University dao podatke da e kontejnerizacija omoguiti brzo i lako dopremanje proizvoda iz inozemstva uz minimalne trokove. Mnoga ekonomska istraivanja kontejnerizacije pokazuju da e kontejnerizacija prisiliti brodare da naruuju nove brodove za kontejnerski prijevoz, ali e i napraviti utjecaj na proizvoae da proire trgovinu. Masovna uporaba kontejnera kao sredstva prijevoza i rast svjetske trgovake flote, naroito porast brodova specijaliziranih za ovaj nain transporta, doveli su do pojave multimodalnog i integralnog prijevoza te gradnje brojnih terminala specijaliziranih za ove vrste tereta. Uz navedeno, postoje i nezgode nastale nepravilnim rukovanjem te krcanjem i slaganjem kontejnera. Nezgode u lukama pri manipulaciji tereta, kao i na moru, dovele su do neeljenog gubitka ljudskih ivota i samoga tereta, a za vei dio tih nezgoda izravno je odgovoran sam ovjek zbog nepravilnog rukovanja sa teretom. Nain uvrivanja kontejnera na brodu uvelike utjee na sigurnost posade, lukih radnika i broda openito, djeluje na stabilitet broda i brodsku konstrukciju. Pravilno krcanje na brod, pozicioniranje kontejnera na pravom mjestu sa pravom opremom i vremenskom roku(to prije nakon ukrcaja) i iskrcavanje broda mogu omoguiti smanjenje ljudskih rtava i gubitka tereta. Stoga je nuno upoznavanje sa sredstvima i nainom uvrivanja kontejnera od strane asnika i posade broda te poznavanje tehnolokih karakteristika tog sredstva.

7. BRODOVI ZA PRIJEVOZ KONTEJNERIMA:

7.1 RO-RO Brodovi Roll on Roll-off (dokotrljaj-otkotrljaj) je specificna transportna tehnologija za koiju je karakteristian horizontalni ukrcaj i iskrcaj najee utovarenih kopnenih transportnih

10

sredstava na kotaima.Ta je transportna tehnologija vrlo jednostavna.Teret se ukrcava na brod vlastitim kotaima (npr. Kontejner s robom na prikolici) preko ukrcajne rampe koja spaja obalu i brodsko skladite,a iskrcava se nakon prijevoza morem.

7.2 LO-LO Brodovi Lift on-Lift off (podigni-spusti) je specifina transportna tehnologija za koju je karakteristian vertikalni ukrcaj i iskrcaj kontejnera s robom.LO-LO brodovi za prijevoz dijele se na: 1.Potpune kontejnerske brodove-namijenjeni su iskljuivo za prijevoz kontejnera.Imaju elije na brodu za smjetaj kontejnera 2.Djelomino kontejnerski brodovi-konstruirani su da se dijelom mogu rabiti za prijevoz kontejnera a djelomino za prijevoz generalnog tereta. 3.Preuredivi kontejnerski brodovi-mogu se preurediti za prijevoz kontejnera,jer su opremljeni elijama za smjetaj kontejnera; takoer se mogu koristiti za prijevoz nekontejneriziranog tereta 4.SEA-TRAIN brodovi-ti brodovi imaju tri palube s tranicama.Ukrcaj i iskrcaj kontejnera obavlja se kroz otvor na sredini broda,a zatim se tranicama pomie do kraja jednog ili drugog dijela broda.

7.3 FO-FO Brodovi Float on-Float off (doplutaj-otplutaj) je takoer specifina transportna tehnologija za koju je karakteristian horizontalni ili vertikalni nain prekrcaja kontejnera u maunama na tzv. LASH brodove.Kontejneri se najprije ukrcaju u manue (teglenice) a zatim zajedno na LASH brodove.

11

Vano je napomenuti kako je uz specijalizirane brodove za prijevoz kontejnera potreban i suvremena luka mehanizacija,pa se tako najee koristi: Mosne dizalice Portalne dizalice Viliari Luke dizalice na tranicama Plovna dizalica Auto dizalice Specijalne prikolice za smjetaj i prijenos kontejnera unutar terminala

7. ZAKLJUAK: Ovim seminarskim radom doli smo do zakljuka da uz minimalnu i domiljatu gestu arhitekta, kontejner od obinog sredstva za transport robe postaje vrlo zanimljiv i ugodan stambeni prostor.Na takav nain kontejner gubi dosadanje pridjeve kao: skuen, hravi i vlani prostor bez prozora i svijetla. Unato poetnoj ideji projekta, skueni prostor kontejnera predstavlja najvei problem arhitektu. Razliitim metodama transformacije stvara se dodatni prostor (terase i sl.) koji je od velikog znaaja. Nae navedene zakljuke potvruju i gornja tri primjera koja su na slian nain redizajnirali postojee kontejnere.

12

Svaki od tri primjera imao je drugaiji pristup, ali svi su doli do zanimljivog konanog rjeenja.

LITERATURA: 1. Puljani Ksenija, Prometno pravo, 2005 god. 2. http://www.prometna-zona.com 3. Povezivanje predmeta: 1. Logistika

13

2. pedicija 3. Prometno pravo

14