Ai  ra  lệnh  rút  quân  khỏi  Pleiku­Kontum

1975,  Tướng  Phú  hay  TT  Thiệu  và  tài  liệu
CIA (2009) viết gì về vụ này ?
Vụ triệt thoái khỏi Pleiku-Kontum 1975 đã gây ra nhiều tranh cãi trong
quá khứ vì có hai luồng dư luận đối chọi nhau . Luồng thứ nhất thì đổ
trách nhiệm cho Tướng Phú , luồng thứ hai thì lại cho rằng Tướng Phú
chỉ là người thi hành lệnh của TT Thiệu . Do đó, để bạn đọc có cái nhìn
khái quát hơn liên quan đến tiêu đề, người viết sẽ bàn đến  bốn cuốn
sách viết về cuộc triệt thoái Pleiku-Kontum 1975 - 1):  cuốn  "Vietnam,
Qu'as  Tu  Fait  De  Tes  Fils"  của tác giả Pierre Darcourt , xuất bản
11.1975, 2): cuốn "The  Decent  Interval"  xuất bản 1977 của tác giả Frank
Snepp  ,  3):  "The  Final  Collapse"  sách của tướng Cao Văn Viên xuất bản
1983 , và tài liệu thứ bốn  được CIA

giải mật và phổ biến ngày

19.2.2009 có tên là CIA and the Generals [1] . Nhưng trước khi bàn
đến các sách và tài liệu liên quan đến tiêu đề nêu trên , tưởng nên đọc
lại các lời tuyên bố của ba Tướng Phú ,Tướng Trưởng, và Tướng Nam
để hầu tiện bề so sánh, đối chiếu .

  Tướng  Phú  ­a  :  "Tổng  ThốngThiệu  đã  chà  đạp  danh  dự  tôi  khi  ông
công  khai  đổ  lỗi  cho  tôi  về  chuyện  mất  Cao Nguyên  Trung  Phần..... và
ông ta đã ra đi  như một  người  du  lịch với  những  chiếc va ly  mà ông  đã
soạn  sẳn....  Nhưng  phần  tôi,  tôi  sẽ  ở  lại,  tôi  sẽ  tự  tử và máu của  tôi  sẽ
rơi  trở  lại  vào lưng  ông  ta.  Tôi  chỉ còn  có một cách đó để đính chánh lời

cáo  buộc  của  ông  ta  mà  thôi"  [2]  .  Khi  Nghe  tin  rút  bỏ  Pleiku­ Kontum  ,
tác  giả  Pierre  Darcourt  có  đến  Bô  TTM  gặp  ĐT  Khôi  và  đi  Mỹ­  tho  gặp
Tướng  Nguyễn  Khoa Nam  (Tư Lệnh Vùng  IV) để tìm hiểu thông tin về  vụ
triệt  thóai  Quân  Khu  II ,  và  tường thuật  lại  trong  cuốn  "Vietnam,  Qu'as  Tu
Fait  De  Tes  Fils"  ,  xuất  bản 11­1975  ­  ĐT  Dương  Hiếu  Nghiã  dịch 1996
đặt tên là " Việt Nam Quê Mẹ Oan Khiên ".  [3]
Tướng  Phú  ­b  :  "... Tổng  Thống  Thiệu lên đài nói chuyện và đổ tội cho
các tướng lãnh  là hèn nhát bỏ chạy. Anh cứ về hỏi Trung Tướng Trưởng
xem,  trong buổi họp hôm trước, có cả Trung Tướng của anh nữa đấy, tôi
đã  xin  Tổng Thống cho  tôi  giữ  Pleiku  bằng  mọi giá, Tổng Thống không
chịu,  bắt tôi phải rút... có cả Đại  Tướng  Viên  và Đại Tướng Khiêm nghe
nữa  mà bây  giờ  Tổng Thống nói  chuyện  với  toàn  dân  đổ  tội  cho  chúng
tôi,  thật  cái  nhục  này  tôi  không  biết tỏ  cùng ai, không biết  đồng  bào  có
hiểu không, chỉ có cách chết mới hết nhục" [4] .
Tướng  Trưởng  :  "  Lệnh  của  Tổng  Thống  Thiệu  yêu  cầu  tôi  rút  khỏi
Quân  Đoàn  I  vào  ngày  13  tháng  3,  và  rút  Quân  Đoàn  II  vào  ngày  14
tháng  3.  Ông  Thiệu  cho  biết  là  rút  hết  về Phú  Yên,  lấy Quốc  lộ  22  làm
ranh giới. Việt Nam thu gọn sẽ chạy dài từ Phú Yên đến hà Tiên.
Cái lầm  của trung  ương là không  cho  các thuộc cấp biết biết ý định của
mình.  Nghĩa  là  các  vị  tư  lịnh  các  quân  binh  chủng,  tổng  bộ  trưởng,  tư
lịnh sư  đoàn  v.v… đã không biết gì về về lịnh rút quân của Quân Đoàn I
và  II.  Lịnh  nầy  chỉ  có  Tổng  thống  và  Thủ  tướng,  Ðại  tướng  Cao  Vãn
Viên,  tôi  (Tư  lịnh  Quân  Đoàn  I)  và  Tư  lịnh Quân  Đoàn II  (Tướng Phạm
Vãn Phú) biết mà thôi. " [5]

Tướng  Nam  : "  ...  ngày  14 tháng  3,  Tổng  Thống  gọi  ông  về Cam Ranh
và  cho lệnh ông  phải  lui  quân. Bây giờ chúng tôi biết  được  là cuộc bàn
cãi  rất  là  sôi  động  đầy  sóng gió.  Tướng Phú  đã  từ chối không  thi  hành
lệnh.  Ông  ta  đã  nói  thẳng  với  Tổng Thống  Thiệu  :  ‘’Tôi  đã đánh giặc 23
năm  rồi,  và  tôi  chưa  bao  giờ  biết  lui  quân.  Hãy  tìm một  người  khác  để
chỉ  huy  cuộc  ‘’chạy trốn ‘’ nầy.’’ Nói xong ông vứt khẩu súng lục của ông
lên  bàn  và  ra  khỏi  phòng họp, đóng  sầm cửa  lại.  Và sau đó ông bay về
Nha  Trang, khai bệnh vào nằm bệnh viện. ( ­­­ )  Chính là ông Thiệu  (là
người  ra  lệnh triệt  thoái ).  Sau  khi  tướng  Phú  đã  từ  chối  không  thi  hành
lệnh,  Tổng  Thống  Thiệu  đã  báo  động  cho  đại  tá  Tất,  tư  lệnh  phó  của
ông Phú, một  sĩ  quan Biệt  Động Quân  và  giao  cho ông nầy chức vụ Tư
Lệnh Vùng." [6]
Theo  cuốn  sách có  tên  "The Decent Interval  "  của  tác giả  Frenk Snepp
[the CIA’s  Chief  Strategy  Analyst in  VN ]  có  đoạn  ghi :  " Sáng 13 tháng 3,
TT  Thiệu  phổ  biến  quyết  định  của  ông  ta  làm cho  ai  cũng  ngạc  nhiên.
Thủ  tướng  Khiêm  và  tướng  Viên  thật  ra  muốn  đặt  một  số  câu  hỏi thiết
thực  nhưng  tiếc  thay  họ  lại  nghĩ  rằng  Thiệu  đã  không  chú  ý  đến quan
điểm  của  họ  ,và  lúc  này  đây  không  phải  là  lúc  tranh  luận.  Thiệu  nói:
Không  có  ai  hỏi  gì  à?  Thế  thì  sang  điểm  khác  của  chương  trình  họp:
phản  kích  ngay  ở Buôn  Mê Thuột....  Nhưng tướng Phú  còn  làm gì được
nữa?  Sư  đoàn  duy  nhất  không  bị  thương  vong  ở  Tây Nguyên  của  Phú
đã  rải  ra  khắp  nơi.  Ở  Buôn Mê  Thuột,  nhiều  trung đoàn  bị đánh  tan  tác
coi  như  bị  tiêu  diệt.  Có  thể  thả  dù  xuống  hai  trung  đoàn  để  tiếp  viện
nhưng  như  thế  thì bỏ  trống Pleiku và Kontum. Không còn quân trù bị để
lấp lỗ trống.

Thiệu  ngồi  một  lúc,  hai  tay  chắp vào  nhau, để  dưới  cằm.  ..,  ông  ta cho
tay  vào  túi,  xoa  cuống họng  và  trong  tiếng thở  dài, tuyên  bố quyết định.
Ông  ta  nói:  Phải  bỏ  Pleiku  và  Kontum  thôi.  Cuộc  rút  lui  chiến lược  bắt
đầu từ hai tỉnh ấy.
Gian  phòng  yên lặng. Thiệu  nói tiếp: Một  cuộc  rút lui như thế  rất  hợp  lý
và  cần  thiết,  sẽ  giải  tỏa  được  lực  lượng  để  cứu  Buôn  Mê  Thuột.  Chìa
khóa  mọi cái  nằm  ở Buôn  Mê Thuột.... Cuối cùng Thiệu còn ra lệnh cho
mọi người  phải  kín,  không được  nói cho  ai  biết kế  hoạch mật  này,  nhất
là không được  nói với người Mỹ,  họ  có  cơ  hội để giúp ta, họ không làm,
họ đã phản bội ta! "
  "Ở  Cam  Ranh,  Phú cố  tình trình bày tình hình với chiến hữu cũ. Ông ta
nói  với  Thiệu:  Lực  lượng  địch  gồm  bốn  sư  đoàn  nay  đang  tỏa  khắp
vùng  từ Pleiku  đến  Buôn  Mê Thuột. Mọi  đường  đi  ra  bờ  biển đều bị cắt.
Với  lực  lượng  ông  ta  có  trong  tay,  ông  chỉ  giữ  được  Tây  Nguyên  trong
một,  hai  tháng  với  điều  kiện  được  không  quân  yểm  trợ  tối  đa,  tiếp  tế
bằng  không  vận đầy  đủ  nhu  cầu về vật  liệu,  vũ  khí, đạn  dược,  bổ  sung
quân số đủ bù số thiệt hại nặng vừa qua.
Nghe  những ý kiến ấy Thiệu tối mắt, như  nằm trong mộng. Sau đó, ông
ta nhìn Phú và lắc  đầu:  Không  có gì hết, không có người, không có thiết
bị  để  cung  cấp  cho  anh.  Quân  đội  đang  bị  phân  tán  một  cách  nguy
hiểm  ra  khắp  đất  nước,  lực  lượng  dự  trữ  cần  được  đưa  về  giữ  những
vùng  cần bảo vệ.  Không có  phương tiện  gì  để tiếp viện cho việc bảo vệ
Kontum  và  Pleiku  cho  nên  phải  rút  khỏi  hai  tỉnh  ấy,  để  bảo  toàn  lực

lượng,  lấy quân đưa về giữ đồng bằng ven biển, tiếp tế thuận lợi hơn và
từ đó phản công lấy lại Buôn Mê Thuột. "
"Còn tướng Viên, vì sao  không nêu ra những thiếu sót trong lập luận sai
lầm của Thiệu? Dù sao, Viên cũng đánh một đòn hiểm vào kế hoạch rút
chạy  khi  ông  ta  chọn  con đường  7B  mà chưa  hiểu  rõ  đường  ấy  có còn
đi được  hay  không.  Đường  ấy chắc chắn đã đưa quân của Phú đến chỗ
bị tiêu  diệt. Hội nghị Cam Ranh vừa họp xong thì sĩ quan tham mưu của
Phú lại họp để làm kế hoạch rút lui. " [7]
Phó Thủ  Tướng Ng. Lư u Viên :
" Một ngày sau khi bỏ Pleiku, có nhóm Hội đồng Nội các.... .Tổng trưởng
Ngô  Khắc  Tỉnh  dơ  tay lên,  nói : Thưa Thủ  tướng, tôi xin  Thủ tướng một
faveur:  Dầu  sao,  chúng  tôi  cũng  là  nhân  viên  Hội  đồng Nội  các,  bà  xã
tôi  vừa  nghe  tin  Pleiku  mất  trên  đài  BBC  và  VOA,  mới  nói  lại  cho  tôi
biết.  Vậy xin  Thủ tướng ­  nếu có tin gì ­  thông báo chúng tôi, chớ không
kỳ  quá!  Lúc  đó.  trên  bàn  chủ  tọa,  Thủ  tường  Khiêm  xoay  qua  tôi  ngồi
bên phiá trái,  nói nhỏ: ­  Moa  cũng  vậy!  (sic).  Tôi ngạc nhiên  trả lời: ­ Bộ
nói  giả ngộ  hay  sao?  anh  là Thủ  tướng  kiêm Tổng trưởng  Quốc phòng,
Ðại  tướng  bốn  sao  mà!.  Ông  Khiêm  gật  đầu:  Thật  chớ  ! (nguyên  văn)."
[8]
Như  trên cho  thấy  theo  lời  Tướng  Trưởng  , ngoài  Tổng  Thống  Thiệu  còn
có  sự  hiện  diện  của Thủ Tướng  Khiêm  , Tướng  Viên , Tướng Trưởng và
Tướng  Phú  trong  phiên  họp.  Hai  vị  Tướng  Phú  và  Tướng  Trưởng đã lên
tiếng  ,  còn  Đại Tướng Viên  thì có  tường thuật  buổi họp này  trong  cuốn

The  Final  Collapse  ,  sách  phát  hành  năm  1983 (sẽ  bàn sau  chi tiết  sau ,
nhưng xin trích đọan bàn về vụ triệt thoái Vùng II)
Trong  cuốn  "The  Final  Collapse"  (Chương  6:  Thảm  Bại  ở  Cao  Nguyên)
Tác  giả  Cao  Văn  Viên  viết  :  "  Sau  khi  tướng  Phú  chấm  dứt  tường  trình
của ông, tổng thống  Thiệu chỉ  hỏi  một  câu quan  trọng  nhất: Tướng Phú
có  thể  nào  chiếm  lại  được  Ban  Mê Thuột  không" Như  mọi người có thể
tiên  đoán  câu  trả  lời  của  tướng  Phú:  câu  trả  lời  của  tướng  Phú  không
xác  định  và  cũng  không  phủ  định,  ông  chỉ  xin  tổng  thống  Thiệu  thêm
quân  tiếp  viện." ... "  Nhiệm  vụ  của  quân  đoàn II  là phối trí lại các đơn vị
cơ  hữu  của  quân  đoàn  để  chiếm  lại  Ban  Mê  Thuột.  Và  đó  là  lệnh  của
tổng  thống."  ...  "  Di  chuyển  một  đoàn  quân  cấp  quân  đoàn  kèm  theo
quân  cụ  nặng  và  quân  xa,  trên  một  đoạn  đường  dài  250  cây  số  của
rừng  núi  miền  cao  nguyên  là  một  công  tác  vô  cùng  nguy  hiểm."..."
Chuẩn  tướng  Tất  được  chỉ  định  làm  tư  lệnh  cuộc  rút  quân  từ
Kontum­Pleiku về Tuy Hòa theo liên tỉnh lộ 7B." [9]
Cuộc triệt thoái  thất bại, phiá  Bộ TTM   qui trách nhiệm là do Tướng Phú :
Đại  tá  Khôi  TTM:  "  Chiều  tối  ngày  14  tháng  3,  về  đến  Pleiku  hơi  trễ,
tướng  Phú không cần  giải thích, đã cho lệnh Quân Đoàn tiến hành cuộc
hành quân triệt thoái ngay vào sáng sớm hôm sau. " [10]
Về  phía  cựu  Thủ Tướng  Khiêm thì chưa thấy lên tiếng, vì thế  26 năm sau
ngày  rút  bỏ Pleiku  (2001)  cựu  Phó Thủ Tướng  Viên  có ý lên tiếng nhằm
nhắc nhở ...
Tuy nhiên,  nếu  chỉ  nêu  ra  các tin tức  do  phía  các tướng  lãnh VN  lên tiếng

thì  có  thể khó  thuyết  phục,  cho  nên  để  thêm phần khách quan, người viết
xin  ghi lại các  báo  cáo của  CIA  nhằm có thêm thông tin hầu người đọc dễ
dàng  đưa  ra  những  nhận  định  khái  quát  đến vấn  đề  hơn  .  Nghiã  là  nêu ra
tin  tức  cuả  cả  2  phiá  Việt  và Mỹ  về  vấn đề rút  quân  khỏi  Pleiku­Kontum
1975.  Sau  đây  xin  trích  đoạn  văn  trong  tài  liệu  cuả  CIA  phổ  biến  ngày
19.2.2009 (  CIA and  The  Generals)  liên  quan  đến  tiêu đề (phần lược dịch
phiá dưới):

Người viết  bài xin tóm gọn ý chính của phần photo trích đoạn  trên:
P1: Tổng  Thống Thiệu  ra  lệnh  cho Tướng Phú  rút bỏ Pleiku và Kontum ...
Tướng  Phú sẽ cho tái phối trí Bộ Chỉ huy , nhưng sẽ KHÔNG rút quân khỏi

Pleiku và Kontum.
P2:  Trong  khi  Tướng  Khang  vừa  mới  nói  không biết  gì  về  lênh  rút  quân,
thì  Tưóng  Quang  thưà  nhận chuyện rút quân khỏi Pleiku có thể xảy ra . Lý
do  Tướng  Khang  nói  không  biết  là  vì  ngay sáng hôm họp  tham mưu với
Đại  Tướng  Viên  ,  không  nghe  thấy  Tướng  Viên  nói  gì  .  Còn  phía  ông
quyền trưởng phái bộ Lehmann  có gặp TT Thiệu lúc 9 giờ sáng ngày hôm
đó tại Cam Ranh , nhưng TT Thiệu im lặng không nói gì về  đề tài  này .
P3: Theo  Polgar suy  đoán thì TT Thiệu sẽ không đồng ý với kế hoạch của
Tướng  Phú  là  tập  trung  lực lượng  giải cưu Ban  Mê Thuôt  thay  vì  rút  quân
khỏi Pleiku và Kontum.
P4:  Ngày  17  tháng  3  Tướng  Viên  có  trả  lời  cho  Phái  Bộ  Quân  Sự  biết
việc  rút  quân  đang  diễn  ra  . Đại  diện  phái  bộ  ,  Tướng  Smith có  hỏi  lại  là
khi  gặp  mặt Tướng Viên sau ngày 14 tháng 3 , là  ngày hội nghị Cam Ranh
diễn  ra,  tại  sao lại không nói  gì .  Tướng  Viên  trả  lời  là  không có chọn lựa
nào khác vì TT Thiêu trực tiếp ra lệnh ( direct order)  không được tiết lộ  về
quyết định rút quân.
P5:  Đoạn  này  là  phần nhận  xét  về  cung cách lãnh đạo  và  chỉ huy  của  TT
Thiêu  …Ngoàì  ra,  tài  liệu  còn  có  ghi  phần  nhận  xét  về  phía  Thủ  Tướng
Trần  Thiên  Khiêm  và  có  câu  văn  ghi  như  sau:  "  Prime  Minister  Khiêm
was equally concerned to find a scapegoat ..."
Thế nhưng,  quan  điểm của Bộ TTM và của  TT Thiệu  thì được loan truyền
rộng  rãi  tại  hải  ngoại  (vì  nội  dung  phiên  họp  theo  lệnh  của  TT Thiệu  phải

giữ kín  đã  nêu ra ở  phần trên) nên ít người biết đến các diễn biến, lệnh lạc
trong phiên họp , cho nên mới có hai luồng dư luận đối nghịch  nhau.
Dựa  vào phần  trình  bày của  CIA  đối  chiếu với những  lời trần  tình của các
Tướng  Tư  lệnh  Vùng  nêu  trên,  người  đọc  có  lẽ  đã  nhận định được  ai là
người  phải  chịu  trách  nhiệm  trong  vụ  ra  lệnh  triệt  thoái  Pleiku­Kontum
1975.
Tuy nhiên,  để bổ túc  cho câu  hỏi nêu  ra  nơi tiền  đề, người viết  bài sẽ ghi
lại  chi  tiết  phần  lên  tiếng  cuả  cựu  ĐT  Cao  V.  Viên  trong  cuốn The  Final
Collapse  và  nhận  xét  của  tác  giả  về  nguyên  nhân khiến  VNCH  bị sụp  đổ
để 

rộng  đường  dư  luân.  Đồng  thời  qua  tuyên  bố  của  tướng

Westmoreland  (tại  Nam  Cali  9.1995),  vì  mục  tiêu  chiến  lược  của  Mỹ  ,
nên  Ông  ta  không  được  tiến  quân  ra  Bắc  ,  không  được  phá  đường  mòn
HCM  ...(!)  .  Vậy  đâu là mục  tiêu  chiến  lược  của  Mỹ  khi đem quân vào Việt
Nam, xin đọc bài viết tiếp theo  thời sẽ rõ. [11]
Đào Văn
Tài liệu tham khảo :
[1]  ­  CIA  and  the  Generals, sách  dầy  245  trang  Cơ  quan  CIA  giải mật phổ biến năm 2009 ­ Để khỏi
mất  thì  giờ  download,  xin  vô đây : CIA and the Generals  open coi ngay mà không cần download. Bản
chính  tại  trang  web  CIA  :  CIA  and  the  Generals  (13.2  MB  PDF)  ­  (  Nếu  muốn  tìm kiếm  tài liệu từ
trang  web  chính  cuả  CIA  thì  vô  link  :  http://www.foia.cia.gov/  ,  rồi  ghi  tên  cuốn  sách  ,  tên  tài
liệu,  hoặc  tên các nhân vật từng một thời lãnh đạo muốn tìm ... Trường hợp  không biết tên sách
hay tài liệu, thì ghi chữ Vietnam war thời sẽ có cả ngàn tài liệu về chiến tranh VN sẽ hiện ra .)

[2]  ­  Trích  trong  :  Việt Nam Quê Mẹ Oan Khiên ­ P.Darcourt­Chg 23  ­ Nguyên tác  : "Vietnam,
Qu'as  Tu  Fait  De  Tes  Fils"  ,  xuất  bản  11­1975  ­  ĐT  Dương  Hiếu  Nghiã  dịch  1996  có  tên là

Việt Nam Quê Mẹ Oan Khiên.

[3]  ­  Việt  Nam Quê Mẹ  Oan Khiên ( full  version )  ­ 27 chương , nguyên tác  : "Vietnam,
Qu'as Tu Fait De Tes Fils" , xuất bản 11­1975  ­  ĐT Dương Hiếu Nghiã dịch

[4]  ­ TuongPhamVanPhu_NhungNgayCuoiCung (Hon Viet UK)
[5]  ­  Vì sao  tôi  rút bỏ Quân Đoàn  I ( do Lê Bá Chư ghi chép ­ Lịch Sử Ngàn Người Viết ­
Trích từ Giai Phẩm Xuân SaiGon Nhỏ 2005 )

[6]  ­ Việt Nam Quê Mẹ Oan Khiên, P.Darcourt, Chg 5
[7] ­ The Decent Interval” ( Những tháng đầy biến động cuối cùng ...VN.
[8]  ­ Mạn đàm với Phó Thủ Tướng Nguyễn Lưu Viên ­ Lâm Lễ Trinh
[9]  ­ The Final Collapse, Gen Cao Van Vien ­Bản dịch:  Những Ngày Cuối của VNCH ­ The
Final        Collapse

[10]  Việt Nam Quê Mẹ Oan Khiên, P.Darcourt, Chg 5
[11] ­  Nguyên do chính khiến VNCH bị sụp đổ ( theo The Pentagon Paper 2011… va`
Ghi  chú  :  Ngày  30  tháng  4  năm  2013 ông  cựu  TT  Trần  Thiện  Khiêm có
xuất  hiện trên TV  San Jose  (video  clip TTK­1 ,  TTK­2 ) nhưng không nghe thấy nói
đến vấn đề rút quân khỏi Pleiku­Kontum  1975