You are on page 1of 3

 

 
ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ 
ΘΕΩΡΗΤΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ Γ΄ ΛΥΚΕΙΟΥ 
ΔΙΔΑΓΜΕΝΟ ΚΕΙΜΕΝΟ 
 
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΣΑΦΛΕΚΟΥ ΑΘΗΝΑ 
 
 

12ο    Κ ρ ι τ ή ρ ι ο    α ξ ι ο λ ό γ η σ η ς   
 
Κείμενο: Πολιτικά § 20 
 
     Ὅτι  μὲν  οὖν  νομοθετητέον  περὶ  παιδείας  καὶ  ταύτην  κοινὴν  ποιητέον, 
φανερόν∙ τὶς δ’ ἔσται ἡ παιδεία καὶ πῶς χρὴ παιδεύεσθαι, δεῖ μὴ λανθάνειν. Νῦν 
γὰρ  ἀμφισβητεῖται  περὶ  τῶν  ἔργων.  Οὐ  γὰρ  ταὐτὰ  πάντες  ὑπολαμβάνουσι  δεῖν 
μανθάνειν  τοὺς  νέους  οὔτε  πρὸς  ἀρετὴν  οὔτε  πρὸς  τὸν  βίον  τὸν  ἄριστον,  οὐδὲ 
φανερὸν  πότερον  πρὸς  τὴν  διάνοιαν  πρέπει  μᾶλλον  ἢ  πρὸς  τὸ  τῆς  ψυχῆς  ἦθος∙  
ἔκ τε τῆς ἐμποδών παιδείας ταραχώδης ἡ σκέψις καὶ δῆλον οὐδὲν πότερον ἀσκεῖν 
δεῖ τὰ χρήσιμα πρὸς τὸν βίον ἢ τὰ τείνοντα πρὸς ἀρετὴν ἢ τὰ περιττὰ (πάντα γὰρ 
εἴληφε ταῦτα κριτάς τινας)∙ περὶ τε τῶν πρὸς ἀρετὴν οὐθὲν ἐστιν ὁμολογούμενον 
(καὶ  γὰρ  τὴν  ἀρετὴν  οὐ  τὴν  αὐτὴν  εὐθὺς  πάντες  τιμῶσιν,  ὥστ’  εὐλόγως 
διαφέρονται  καὶ  πρὸς  τὴν  ἄσκησιν  αὐτῆς).  Ὅτι  μὲν  οὖν  τὰ  ἀναγκαῖα  δεῖ 
διδάσκεσθαι  τῶν  χρησίμων,  οὐκ  ἄδηλον∙  ὅτι  δὲ  οὐ  πάντα,  διῃρημένων  τῶν  τε 
ἐλευθερίων  ἔργων  καὶ  τῶν  ἀνελευθερίων  φανερόν,  καὶ  ὅτι  τῶν  τοιούτων  δεῖ 
μετέχειν ὅσα τῶν χρησίμων ποιήσει τὸν μετέχοντα μὴ βάναυσον. Βάναυσον δ’  
 

   Μονάδες 15     5.  ὅσαι  πρὸς  τάς  χρήσεις  καὶ  τάς  πράξεις  τάς  τῆς  ἀρετῆς  ἄχρηστον  ἀπεργάζονται  τὸ  σῶμα  τῶν  ἐλευθέρων ἢ τὴν διάνοιαν.  που  όμως  μπορεί  να  τα  χρησιμοποιήσει και εξολοκλήρου και για αντίθετους σκοπούς.      ἔργον  εἶναι  δεῖ  τοῦτο  νομίζειν  καὶ  τέχνην  ταύτην  καὶ  μάθησιν. Γι’ αυτό ο   .   Μονάδες 8    3. γεννιέται εφοδιασμένος από τη φύση με όπλα  για  να  υπηρετήσει  τη  φρόνηση  και  την  αρετή.  Ποια  παιδεία  θεωρείται  κατά  τον  Αριστοτέλη  αντάξια  του  ελεύθερου πολίτη σύμφωνα με τα δεδομένα του κειμένου.  Να αναφέρετε τα θέματα των «Πολιτικών» του Αριστοτέλη (μόνο  να τα απαριθμήσετε)  Μονάδες 2     4.  Πόσα χρόνια έμεινε ο Αριστοτέλης την πρώτη φορά που κατέβηκε  στην Αθήνα και ποια ήταν η συμπεριφορά του φιλοσόφου απέναντι  σε συναδέλφους του και εκπροσώπους άλλων σχολών.     « Ο άνθρωπος από την άλλη.  Ερωτήσεις:     1.  Να  μεταφραστεί  το  απόσπασμα:  «Ὅτι  μὲν  οὖν  νομοθετητέον  …  κριτάς τινας»      Μονάδες 10    2.  «Ὅτι μέν οὖν… τὴν ἄσκησιν αὐτῆς»: Με βάση το απόσπασμα του  πρωτότυπου κειμένου και το μεταφρασμένο κείμενο που ακολουθεί  να εξηγήσετε γιατί ο Αριστοτέλης θεωρεί επιτακτική ανάγκη να  ρυθμίσει ο νομοθέτης τα της παιδείας της πόλεως.

 διαφέρονται. έναυσμα. τιμαλφή.  Να βρεθεί με ποιες λέξεις του κειμένου παρουσιάζουν ετυμολογική  συγγένεια οι παρακάτω λέξεις:   νερό. ανεξίτηλος  Μονάδες 5         Ἀπεκρίθη ἐκ παλαιοτέρου τοῦ βαρβάρου ἔθνους   το ἑλληνικόν ὄν και δεξιώτερον   και εὐηθείης ἠλιθίου ἀπηλλαγμένον μᾶλλον. ἀνελευθερίων.    Ξεχώρισε από παλιά το Ελληνικό έθνος από τους βαρβάρους   όντας πιο ικανό και περισσότερο απαλλαγμένο από την ηλιθιότητα    Αριστοτέλης    .    δίχως  αρετή  άνθρωπος  είναι  από  όλα  τα  όντα  το  χειρότερο  από  όλα  στις  ερωτικές απολαύσεις και στις απολαύσεις του φαγητού. ποδαρικό.  είναι  αυτό  που  συγκρατεί  την  τάξη  στην  πολιτική κοινωνία »   Μονάδες 15        6. Η δικαιοσύνη είναι  στοιχείο  συστατικό  της  πόλης  . αρχιτέκτονας. ἄχρηστον  Μονάδες 5    7.  Να αναλύσετε τις παρακάτω λέξεις στα συνθετικά τους μέρη και  να γράψετε από τρία ομόρριζα από το β΄ συνθετικό:   ἀμφισβητεῖται. μετέχειν.