You are on page 1of 5

ΓΛΩ΢΢Α ΚΑΙ ΤΦΟ΢ ΣΟΤ ΚΕΙΜΕΝΟΤ

1. ΕΠΙΛΟΓΗ ΡΗΜΑΣΙΚΟΤ ΠΡΟ΢ΩΠΟΤ
α’ ενικό: προςδίδει ςτο κείμενο προςωπικό, εξομολογθτικό τόνο / εκφράηει
προςωπικζσ εκτιμιςεισ / το φφοσ αποκτά αμεςότθτα και οικειότθτα / οι ςκζψεισ
προβάλλονται εντονότερα και εναργζςτερα ςτον αναγνϊςτθ.
β’ ενικό: αμεςότθτα, οικειότθτα, ηωντάνια / ο λόγοσ γίνεται πιο πειςτικόσ.
γ’ ενικό: κακιςτά το μινυμα γενικόλογο / προςδίδει κακολικό κφροσ /
αποςταςιοποιεί το ςυγγραφζα και τον κακιςτά αντικειμενικό παρατθρθτι / οι
επιςθμάνςεισ του φαίνονται γενικϊσ αποδεκτζσ.
α’ πλθκυντικό: αποπνζει ςυλλογικότθτα ενϊ ο λόγοσ

αποκτά αμεςότθτα / ο

ςυγγραφζασ μετζχει / ςυγγραφζασ και αναγνωςτικό κοινό ζχουν κοινι οπτικι γωνία
/ δθμιουργείται μια αίςκθςθ οικειότθτασ ανάμεςα ςτον πομπό και το δζκτθ /
απόδοςθ ςυλλογικισ ευκφνθσ / τονίηεται θ ανάγκθ για δραςτθριοποίθςθ των
αρμόδιων φορζων.
β’ πλθκυντικό: προςδίδει ηωντάνια ςτο λόγο και ςυναιςκθματικι προςζγγιςθ.
γ’ πλθκυντικό: αντικειμενικότθτα.

2. ΕΠΙΛΟΓΗ ΡΗΜΑΣΙΚΩΝ ΕΓΚΛΗ΢ΕΩΝ
Οριςτικι: βζβαιο, πραγματικό, δυνατό/πικανό.
Τποτακτικι: επικυμία, ενδεχόμενο, προτροπι, απορία, προςταγι.
Προςτακτικι: προςταγι, προτροπι, απαγόρευςθ, ευχι.

3. ΢ΤΝΔΕ΢Η ΠΡΟΣΑ΢ΕΩΝ
Παρατακτικι ςφνδεςθ: ςυνδζει ιςοδφναμεσ προτάςεισ / ο λόγοσ είναι λιτόσ, απλόσ,
γοργόσ και κοφτόσ / ςυχνά δυςχεραίνει το δζκτθ να ςυλλάβει ςε βάκοσ ζνα μινυμα.

1

4.Τποτακτικι ςφνδεςθ: ςυνδζει ανόμοιεσ προτάςεισ / ο λόγοσ είναι πυκνόσ / κακιςτά το φφοσ ςφνκετο / αποτελεί δείγμα υψθλοφ πνευματικοφ επιπζδου / ςυχνά το φφοσ γίνεται δυςνόθτο και μαρτυρεί μια τάςθ επιδειξιομανίασ. ΢ΗΜΕΙΑ ΢ΣΙΞΗ΢ Άνω τελεία: δθλϊνει μικρότερθ διακοπι από τθν τελεία και μεγαλφτερθ από το κόμμα. ζνταςθ και ζκταςθ ςτο λόγο και το κείμενο αποκτά δυναμικό και γοργό ρυκμό Μικροπερίοδοσ λόγοσ: παραπζμπει ςε απλι και πυκνι γραφι / απευκφνεται ςε ευρφτερο κοινό κακϊσ επιτρζπει τθν άμεςθ πρόςλθψθ. ςαρκαςμό. υπερβολι. Διπλι τελεία: ςθμειϊνεται πριν από φράςεισ που ςθμειϊνονται αυτοφςιεσ. ζντονο ςυναίςκθμα. ςυμπλιρωςθσ ι αντίκεςθσ. ζκπλθξθ. ΜΑΚΡΟΠΕΡΙΟΔΟ΢ – ΜΙΚΡΟΠΕΡΙΟΔΟ΢ ΛΟΓΟ΢ Μακροπερίοδοσ λόγοσ: όταν οργανϊνεται κατάλλθλα αποτελεί δείγμα υψθλοφ πνευματικοφ επιπζδου / βοθκά το δζκτθ να αντιλθφκεί τισ διαπλοκζσ των εννοιϊν / δίνει ζμφαςθ. 5. Κόμμα: χρθςιμοποιείται όταν ζχουμε αςφνδετο ςχιμα. διαχωρίηει προτάςεισ με ςχζςθ επεξιγθςθσ. προςδίδοντασ ζμφαςθ ςτο λόγο. Αςφνδετο ςχιμα: δίνει ζμφαςθ. πριν από απαρίκμθςθ και όταν παρουςιάηουμε τα αποτελζςματα από κάτι. κλθτικι προςφϊνθςθ και δευτερεφουςεσ προτάςεισ. 2 . Παρζνκεςθ: επεξθγεί και ςυμπλθρϊνει τα γραφόμενα με ζνα επιπρόςκετο υλικό. Θαυμαςτικό: αποτελεί ςχολιαςτικό ςθμείο ςτίξθσ και εκφράηει καυμαςμό. ζνταςθ και ζκταςθ ςτο λόγο / χρωματίηει ςυναιςκθματικά / πυκνϊνει το λόγο και προςδίδει ηωντάνια και παραςτατικότθτα.

να προκαλζςει το ενδιαφζρον του δζκτθ και να διεγείρει ςυναιςκιματα. ΑΝΑΦΟΡΙΚΗ ι ΠΟΙΗΣΙΚΗ ΛΕΙΣΟΤΡΓΙΑ ΣΗ΢ ΓΛΩ΢΢Α΢ Αναφορικι γλώςςα: (ι κυριολεκτικι. 3 . ενδιαφζρει κυρίωσ θ μορφι του μθνφματοσ και λιγότερο θ πλθροφορία που φζρει το μινυμα. ςυγκινθςιακι) χρθςιμοποιείται όταν το μινυμα ζχει ςυνειρμικι ςθμαςία και ςυναιςκθματικζσ αποχρϊςεισ. και το γραμματικό υποκείμενο ςτθ ςφνταξθ ςυμπίπτει με το λογικό υποκείμενο. ΕΝΕΡΓΗΣΙΚΗ Κ ΠΑΘΗΣΙΚΗ ΢ΤΝΣΑΞΗ Ενεργθτικι ςφνταξθ: ζχουμε όταν το ριμα τθσ πρόταςθσ είναι ενεργθτικισ φωνισ. πλθροφοριακι) χρθςιμοποιείται όταν θ γλϊςςα λειτουργεί με λογικό τρόπο και το μινυμα ςχετίηεται με τθν κοινι αντίλθψθ που ζχουμε για τον κόςμο. ΢κοπόσ του πομποφ είναι θ πλθροφόρθςθ. ζμφαςθ και παραςτατικότθτα. ειρωνικι αναφορά ςε κάτι. Ποιθτικι γλώςςα: (ι μεταφορικι. υπαινιγμό. μεταφορικι χριςθ μιασ ζννοιασ. προςδίδοντασ ςτο λόγο ηωντάνια. ειρωνεία ι αμφιςβιτθςθ. να κινθτοποιιςει. Σο νόθμα είναι ςυγκεκριμζνο και ςαφζσ. Επιδιϊκει να αφυπνίςει. λογικι. ΢κοπόσ του πομποφ είναι να προςελκφςει το δζκτθ. Δίνεται ζμφαςθ ςτο υποκείμενο που ενεργεί.Αποςιωπθτικά: αποτελοφν ςχολιαςτικό ςθμείο ςτίξθσ και τίκενται για να δθλϊςουν προβλθματιςμό. 6. παράλειψθ. 7. Πακθτικι ςφνταξθ: ζχουμε όταν το ριμα τθσ πρόταςθσ είναι πακθτικισ φωνισ. Ερωτθματικό: αποτελεί ςχολιαςτικό ςθμείο ςτίξθσ και εκφράηει προβλθματιςμό ι απορία. Δίνει ηωντάνια και παραςτατικότθτα. ςυνυποδθλωτικι. Ειςαγωγικά: χρθςιμοποιοφνται για να δθλϊςουν επανάλθψθ αυτοφςιων εκφράςεων. Ο εμπρόκετοσ προςδιοριςμόσ που εκφζρεται με από+αιτιατικι λζγεται ποιθτικό αίτιο. δθλωτικι.

αόριςτο. θ πρόκεςθ του ςυντάκτθ. 8. Χαλαρό Λίγεσ ςχετικά ςκζψεισ. ΤΦΟ΢ ΚΕΙΜΕΝΟΤ ΢το χαρακτθριςμό του φφουσ/ τόνου ενόσ κειμζνου πρζπει να λαμβάνονται υπόψθ τα εξισ: το κειμενικό είδοσ. τριτοπρόςωποσ λόγοσ. πακθτικι ςφνταξθ. το κοινό. ΤΦΟ΢ ΠΩ΢ ΣΕΚΜΗΡΙΩΝΕΣΑΙ Λιτό Ζλλειψθ περίτεχνων εκφραςτικϊν ςχθμάτων και ςυντακτικισ περιπλοκισ. ο δζκτθσ. χριςθ τθσ υπόταξθσ με μζτρο. επίκλθςθ ςτο ςυναίςκθμα. ευκζοσ λόγου. κυριαρχία παρατακτικισ ςφνδεςθσ ι αςφνδετου ςχιματοσ. ςτο γεγονόσ. διαδοχικι υπόταξθ. Φροντιςμζνο Αυςτθρι οργάνωςθ των ςκζψεων κατά ενότθτεσ.Δίνεται ζμφαςθ ςτθν πράξθ του υποκειμζνου. παρομοιϊςεων. ςαφινεια. ρθτοριςμόσ. ςυνυποδθλϊςεισ. ςυνειρμικά ςυνδεδεμζνεσ. πλοφτοσ λεξιλογίου. ζλλειψθ πλατειαςμϊν ι . ενεργθτικισ ςφνταξθσ. Εξεηθτθμζνο/ Βαρφγδουπεσ λζξεισ. Οικείο Χριςθ κακθμερινοφ λεξιλογίου. λεκτικόσ επιτθδευμζνο πλθκωριςμόσ. Πυκνό Προςπάκεια να εκφραςτοφν οι ςκζψεισ με τθ μζγιςτθ οικονομία λζξεων. κτλ. ρθτορικϊν ερωτιςεων. διαλόγου. α’ και β’ προςϊπου. 4 λζξεων. κυριαρχία επίκλθςθσ ςτθ λογικι. Εναργζσ Ακρίβεια. Σο νόθμα γίνεται γενικό. παρεκβάςεισ. Επίςθμο ΢πάνιεσ λζξεισ (ι και ειδικι ορολογία). προςεκτικι χριςθ διαρκρωτικϊν παρεκβάςεων. αςαφζσ αλλά αποκτά ποικιλία θ πλοκι του λόγου. παράταξθσ και αςφνδετου ςχιματοσ. μεταφορϊν εικόνων. Ζωντανό Χριςθ παραδειγμάτων. Λυρικό Ποιθτικι λειτουργία τθσ γλϊςςασ. επαναλιψεισ.

Εξομολογθτικό Παρελκοντικοί χρόνοι. Διδακτικό Παροχι πλθροφοριϊν. Προτρεπτικό Παρότρυνςθ ςε μια ιδεατι ςτάςθ ηωισ. χριςθ α’ προςϊπου. / παιγνιώδεσ ΢αρκαςτικό Ζντονθ χριςθ ειρωνείασ. προςπάκεια νουκεςίασ του δζκτθ. 5 . ψυχαγωγικόσ χαρακτιρασ.Χιουμοριςτικό Χαριτόλογοσ διάκεςθ.