You are on page 1of 3

Određivanje stepena elektrolitičke disocijacije

krioskopskom metodom

Huso Jašarević
Uvod

Krioskopska metoda za određivanje molekulske mase može poslužiti i za određivanje stepena


disocijacije elektrolita. Ako je otopljena supstanca elektrolit, onda broj čestica u otopini nije
jednak broju molekula supstance, zbog disocijacije molekula na ione. Povećanjem ukupne
koncetracije mijenja se vrijednost ΔT. Krioskopskom metodom za određivanje molekulske
mase nećemo dobiti stvarnu masu molekule M nego prividnu molekulsku masu M1, prema
formuli; M1= K g 1000
G ΔT
Ako se u otopini nalani n molova elektrolita sa stepenom elektrolitičke disocijacije alfa, onda
će broj molova koji disocira na ione biti (n – α), a nedisociranih će biti (1 – α). U posebnom
slučaju, kada svaka molekula disocira na dva iona, ukupan broj molekula i ona je:
n(1 – α) + 2n α = n(1 + α)
Na osnovu prethodnih razmatranja moguće je zaključiti da se proizvod između broja molova n
i prave molekulske mase mora biti jednak proizvodu n(1+alfa) sa prividnom molekulskom
masom M1 ;
n M = n(1 + α) M1
M = M1 + M1α
α = M – M1
M1
Opisana metoda ima primjenu samo kod slabih elektrolita (KNO 3, NaNO3), dok kod jačih
elektrolita može se odrediti prividni stepen disocijacije (ionizacije).

Zadatak vježbe

Odrediti stepen elektrolitičke disocijacije krioskopskom metodom.

Metoda rada

Aparatura se sastoji od: čaše, Bekmanovog termometra, krioskopski sud sa gumenim (sa
otvorima) čepom. U krioskopsku posudu se ulije otopina 3% rastvora NaNO3, da živin
rezervoar bude uronjen u tekućinu. Sud spustimo u čašu tako da može biti okružen ledom i da
je u mogućnosti vidjeti se termometar kako bi se očitala temperatura. Usitnjenim ledom
polako zatrpavamo krioskopsku posudu, pazeći istovremeno da ne pretrpamo jer to može
dovesti do napucavanja čaše. Nakon završenog zatrpavanja suda, pospe se proizvoljna
količina kuhinjske soli (NaCl) čime bi se ubrzalo topljenje leda. Temperatura se počinje
spuštati određenom brzinom. Nakon nekog vremena počinju se javljati prve obrisi kristala na
stijenkama krioskopske posude što pokazuje od kojeg stepena počinje mržnjenje, u našem
ogledu prikazuje stepen za koliko je manja tačka mržnjenja na odnosu na destilovanu vodu
(H2O) čija je tačka mržnjenja 0°C. Dobivena temperatura se zabilježi i pristupi se izradi
proračuna stepena elektrolitičke disocijacije.
Proračun

g (m) – masa tvari koja se otapa


ΔT – promjena tačke mržnjenja
G – masa otapala
K – krioskopska konstanta
α – stepen elektrolitičke disocijacije
M – stvarna molekulska masa
M1 – prividna molekulska masa

g (m)= 1,5 gr M= 85 gr/mol


Votapala= 48,5 ml
ρ = 1 gr/ml
G = 48,5 gr
ΔT = 1 °C
K = 1,86

M1 = ?
α=?

M1= K g 1000
G ΔT

M1= 1,86 * 1,5 gr * 1000


48,5 gr * 1°C

M1= 57, 5257 gr/mol

α = M – M1
M1

α = 85 gr/mol – 57,5257 gr/mol


57,5257 gr/mol

α = 0,47