You are on page 1of 16

Trefniadau Aml-asiantaeth

er Diogelu’r Cyhoedd
Adroddiad Blynyddol
2004-2005

SOUTH WALES POLICE GWASANAETH PRAWF CENEDLAETHOL


HEDDLU DE CYMRU Dros Loegr a Chymru
Cynnwys

Cyflwyniad gan Ian Lankshear, John May and


Barbara Wilding 1

Persbectif Cenedlaethol 2

Cyflawniadau 3

Sut mae MAPPA yn gweithredu’n lleol 7

Partneriaid gyda barn 9

Astudiaethau achos MAPPA 10

Cwestiynau a ofynnir yn fynych 12

Gwybodaeth ystadegol 13

Sylwadau ar yr ystadegau 14

SOUTH WALES POLICE


HEDDLU DE CYMRU

GWASANAETH
PRAWF CENEDLAETHOL
Dros Loegr a Chymru
Cyflwyniad

Ian Lankshear Barbara Wilding, QPM


Prif Swyddog Prawf De Cymru Prif Gwnstabl Heddlu De Cymru

❝ Mae diogelu’r cyhoedd trwy gyfrwng Trefniadau


Aml-asiantaeth er Diogelu’r Cyhoedd yn parhau i ❝ Yn ardal Heddlu De Cymru, mae Trefniadau Aml-
asiantaeth er Diogelu’r Cyhoedd yn dangos yn glir
fod ein prif flaenoriaeth yn y Gwasanaeth Prawf. sut mae cydweithio partneriaethol yn gwneud ein
cymunedau’n saffach ac yn fwy diogel.
Mae’r bartneriaeth gyda’n cydweithwyr yn yr
Heddlu a’r Gwasanaeth Carchar yn y gwaith hwn Mae’r trefniadau hyn yn dwyn ynghyd, yn strategol
yn hollbwysig ac mae wedi tyfu’n sylweddol yn ac yn ymarferol, ystod eang o bartneriaid oll â’u
ystod y flwyddyn ddiwethaf, gan gynnwys nod i sicrhau fod asesiad cynhwysfawr o risg yn
ymrwymiad i gyd-staffio Uned Diogelu’r Cyhoedd. cael ei ffurfio er mwyn gallu llunio cynlluniau
Mae cyfraniad Ymgynghorwyr Lleyg yr ardal at gweithredu a’u rhoi ar waith. Dyma’r dull mwyaf
waith y bartneriaeth yn tyfu o ran pwysigrwydd cost effeithiol o sicrhau fod troseddwyr allai fod
ac, ynghyd â’m cydweithwyr, byddaf yn ceisio yn beryglus sy’n bygwth diogelwch y cyhoedd yn
sicrhau bod gwaith MAPPA yn cael ei cael eu monitro’n ofalus a’u rheoli.
werthfawrogi’n fwy eang ymysg y cymunedau yr
ydym yn eu gwasanaethu. Mae’n bleser gennyf hefyd adrodd fod trefniadau’r
bartneriaeth yn ystod y flwyddyn wedi gwella gyda
Mae’r gwaith partneriaeth sy’n cael ei wneud i datblygu Uned Gydlynu MAPPA. Caiff hon eu
reoli’r risgiau y mae troseddwyr difrifol yn eu hariannu ar y cyd gan y Gwasanaeth Prawf a
hachosi ac i ddarparu gwasanaethau ar gyfer eu Heddlu De Cymru a bydd yn fodd i greu
dioddefwyr yn cael sylw arbennig yn trefniadau cydweithio hyd yn oed agosach a mwy
nhrefniadaeth asiantaethau cyfiawnder troseddol. effeithiol.
Mae’r adroddiad hwn yn rhoi tystiolaeth
sylweddol o hyn a’r effaith gadarnhaol ar “Nid oes amheuaeth gennyf y bydd yr adroddiad
gymunedau De Cymru.
❞ hwn yn tawelu meddwl y cyhoedd ynglŷn â’n
hymrwymiad a’n penderfyniad i ddangos i’r byd
fod De Cymru yn un o ardaloedd mwyaf diogel y
John May
Area Manager, HM Prison Service
Deyrnas Unedig.

❝ Daeth y Gwasanaeth Carchar yn un o
awdurdodau cyfrifol Trefniadau Aml-asiantaeth er
Diogelu’r Cyhoedd ym mis Ebrill 2004. Wrth
dderbyn y statws rydym wedi gallu datblygu’n
ehangach y berthynas waith ardderchog sydd
eisoes gennym gyda’n partneriaid.

Mae integreiddiad agos ein hymdrechion i reoli a


lleihau'r risgiau y mae ein troseddwyr mwyaf
difrifol yn eu hachosi heb os wedi bod yn effeithiol
wrth gynnal diogelwch ein cymunedau ledled
Cymru. Gyda chymorth ein partneriaid rydym yn
gallu adnabod yn well y troseddwyr hynny sy’n
peri risg neilltuol, eu targedu ar gyfer rhaglenni ac
ymyraethau i leihau eu tueddi i ail-droseddu, ac i
baratoi cynlluniau rhyddhau gofalus sy’n lleihau'r
posibilrwydd o ddioddefwyr yn y dyfodol.

Gwireb, yn y gwaith o ddelio gyda throseddwyr


uchel-risg, yw’r ffaith fod methiant achlysurol yn
cael penawdau breision. Pleser o’r mwyaf felly yw
bod yn rhan o strwythur sydd yn profi’n fwyfwy
llwyddiannus wrth reoli a lleihau'r risg o niwed i
ddinasyddion Cymru.

Trefniadau Aml-asiantaeth er Diogelu’r Cyhoedd Adroddiad Blynyddol 2004-2005 1


Persbectif Cenedlaethol

Baroness Scotland
Gweinidog Gwladol dros Gyfiawnder Troseddol a Rheoli Troseddwyr

Mae’r gwaith sy’n cael ei wneud i wella diogelwch troseddwyr rhyw a threisgar hynny yn ein
cymunedau trwy gyfrwng Trefniadau Aml- cymunedau sy’n peri’r risg uchaf o achosi niwed
asiantaeth er Diogelu’r Cyhoedd (MAPPA) yn difrifol. Er mwyn sicrhau llwyddiant MAPPA i’r
hanfodol bwysig ac yn flaenoriaeth y Llywodraeth. dyfodol rhaid i'r cydweithio yma, ynghyd â chraffu
Mae adroddiadau blynyddol 2004/5 yn darparu ar bolisi ac arfer yr heddlu, fod yn nod amgen y
tystiolaeth o’r hyn sy’n cael ei wneud. Mae trais a trefniadau hyn. Yn yr un modd bydd rhaid i
cham-drin rhywiol yn annerbyniol lle bynnag y MAPPA integreiddio gyda mecanweithiau diogelu’r
digwyddant ac mae’n amlwg fod troseddwyr o’r cyhoedd eraill sy’n delio â chamdrin plant, cam-
fath, drwy MAPPA, yn cael eu hadnabod a’u drin yn y cartref a chamdrin hiliol.
rheoli’n well nag erioed. Wrth i nifer y troseddwyr
o fewn MAPPA barhau i dyfu, yn ôl y disgwyl, mae I mi, un o’r datblygiadau mwyaf cyffrous yn y
yna dystiolaeth glir fod yr Awdurdod Cyfrifol, sef maes hwn dros y 12 mis diwethaf fu penodi
yr heddlu lleol a’r gwasanaethau prawf a charchar Ymgynghorwyr Lleyg i helpu’r Awdurdod Cyfrifol
yn mynd i’r afael â’r gofynion ychwanegol hyn ac gydag arolygu'r trefniadau. Fel aelodau cyffredin
yn cryfhau’r partneriaethau lleol, defnyddio o’r cyhoedd mae’r ymgynghorwyr hyn yn
pwerau statudol i gyfyngu ar ymddygiad cynrychioli grŵp amrywiol, galluog ac ymroddedig
troseddwyr, dychwelyd troseddwyr i’r ddalfa pan sydd bellach yn helpu asiantaethau statudol i
fyddant yn torri trwydded neu orchymyn, a arolygu'r gwaith sy’n cael ei wneud drwy MAPPA
defnyddio canfyddiadau ymchwil ac arolygon i a chyfathrebu’n fwy effeithiol gyda’r cyhoedd. Heb
gryfhau canllawiau cenedlaethol ac ymarfer lleol. ymdeimlad cynyddol tuag at wybodaeth a hyder
gan y cyhoedd ynglŷn â’r gwaith yma caiff llawer o
Er ei bod yn amhosibl dileu’n llwyr y risg mae fanteision y trefniadau diogelu’r cyhoedd eu colli.
troseddwyr peryglus yn ei beri, mae MAPPA yn
helpu i sicrhau fod llai o bobl yn cael dod yn Gobeithiaf y bydd yr adroddiad blynyddol hwn yn
ddioddefwyr eilwaith. ddefnyddiol, yn llawn gwybodaeth ac yn fodd i
dawelu meddwl cymunedau lleol. Rhaid
Mae gweithredu Deddf Cyfiawnder Troseddol cymeradwyo’r asiantaethau a’r unigolion sydd
(2003) dros y flwyddyn ddiwethaf wedi rhoi cyfle wedi cyfrannu at yr hyn y mae MAPPA wedi ei
gwell i nifer o asiantaethau, gan gynnwys iechyd, gyflawni.
gwasanaethau cymdeithasol a thai, weithio ar y
cyd gyda’r Awdurdod Cyfrifol i asesu a rheoli’r

2 Trefniadau Aml-asiantaeth er Diogelu’r Cyhoedd Adroddiad Blynyddol 2004-2005


Aelodau’r Bwrdd Cyflawniadau
Rheoli Strategol
Ian Barrow
Gwasanaeth Prawf De Cymru Sefydlwyd y Bwrdd Rheoli Strategol (BRhS) yn Cymerodd Ardal De Cymru ran mewn ymchwil
2002; ei gadeirydd yw’r Prif Gwnstabl cenedlaethol yn ystod y flwyddyn ac amlygodd
Helen Bennett
Cynorthwyol (Troseddau) a'r Prif Gwnstabl hyn nifer o gryfderau yn y gwaith MAPPA lleol.
Ymddiriedolaeth GIG
Caerdydd a’r Fro Cynorthwyol (Diogelu'r Cyhoedd). Ymysg ei Fodd bynnag, gwelwyd fod yna feysydd ar gyfer
aelodau mae’r ddau Ymgynghorydd Lleyg. gwelliant hefyd, yn bennaf yn ymwneud â gwaith
Janet Chaplin gyda throseddwyr Lefel 2 – rhai sy’n destun
Gwasanaeth Prawf De Cymru
Gyda gweithrediad Deddf Cyfiawnder Troseddol Cynhadledd Asesu Risg Aml-asiantaeth (MARAC)
Simon Clarke 2003 rhoddwyd cyfrifoldeb ar nifer o asiantaethau – a sicrhau fod trothwyon priodol yn cael eu
Heddlu De Cymru gan gynnwys gwasanaethau cymdeithasol, iechyd, gosod ar gyfer achosion Lefel 1 a Lefel 2.
Sue Cousins Canolfan Byd Gwaith, Timau Troseddu Ieuenctid,
PDC Merthyr Tudful tai awdurdod lleol, landlordiaid cymdeithasol Ar ben hyn mae templed yn cael ei ddyfeisio i’w
cofrestredig, addysg a darparwyr monitro ddefnyddio mewn cyfarfodydd Lefel 2, fydd yn
John Dale
electronig i gydweithredu gydag Awdurdodau adlewyrchu proses y cyfarfodydd Lefel 3, gan
Ymgynghorydd Lleyg
Cyfrifol yr Heddlu, Gwasanaeth Prawf a'r sicrhau gwell cysondeb ar draws yr Ardal a dull
Chris Davies Gwasanaeth Charchar i asesu a rheoli troseddwyr effeithiol o sicrhau ansawdd.
Canolfan Byd Gwaith allai fod yn beryglus a throseddwyr rhyw.
John Davies Bydd y grŵp yn cynnal archwiliad cynhwysfawr o
PDC Pen-y-bont ar Ogwr Mae gan Dde Cymru hanes o gydweithredu cyd- waith lefel 3 yn ystod y flwyddyn sydd i ddod.
Jeff Davison asiantaeth rhagorol ac roedd trefniadau eisoes ar
PDC Abertawe waith ar gyfer y mwyafrif o’r sefydliadau hyn. Cryfhaodd Deddf Cyfiawnder Troseddol (2003) y
Serch hynny, roedd yna bryder nad oedd y Trefniadau Aml-asiantaeth er Diogelu’r Cyhoedd
Sharon Dixon
Partneriaethau Diogelwch Cymunedol (PDC) yn mewn sawl ffordd yn enwedig wrth wneud y
Ymgynghorydd Lleyg
rhan annatod o’r broses hon. I fynd i’r afael â hyn Gwasanaeth Carchar yn rhan o’r Awdurdod
Mal Gay fe ail-ffurfiwyd y BRhS yn ystod y flwyddyn. Cyfrifol gyda’r Heddlu a Phrawf ym mhob un o’r
Rheolwr TTI CBS 42 o Ardaloedd Cymru a Lloegr. Rhoddwyd y rôl
Pen-ybont ar Ogwr Mae un aelod o bob PDC Strategol yn awr yn yma i’r Gwasanaeth Carchar mewn
Dick Geen cynrychioli’r awdurdod lleol beth bynnag eu teitl cydnabyddiaeth o’r rhan bwysig y mae’n ei
PDC Caerdydd neu eu cyfrifoldeb. Daw aelodau eraill y Bwrdd o chwarae i ddiogelu’r cyhoedd wrth gadw
Jane Griffiths feysydd gwaith eraill sydd â dyletswydd i troseddwyr dan glo; eu cynorthwyo i fynd i’r afael
PDC Castell-nedd Port Talbot gydweithredu. Caiff y trefniant hwn ei fonitro ag achosion eu hymddygiad tramgwyddus; ac wrth
drwy gydol y flwyddyn i sicrhau ei fod yn cyrraedd wneud gwaith arall i’w hailsefydlu’n llwyddiannus.
Albert Heaney
ei nod sef dwyn cyfrifoldeb a dealltwriaeth o
NSPCC
ddiogelu’r cyhoedd i galon y gymuned. Fel rhan o’r Awdurdod Cyfrifol mae’r Gwasanaeth
Alison Lewis Carchar nawr yn cael ei gynrychioli ar bob un o’r
Securicor – Carchar Parc Canlyniad arall o ddiwygio'r BRhS fu creu nifer o Byrddau Rheoli Strategol (BRhS) yn y 42 Ardal.
Martin Price is-grwpiau i ganolbwyntio ar feysydd neilltuol sy’n Mae ystâd y Carchar wedi’i gyflunio’n wahanol i
CBS Castell-nedd Port Talbot achosi trafferth yn lleol. Mae is-grŵp Llety y ardaloedd yr Heddlu a Phrawf gan nad yw ei
BRhS yn cynnwys cynrychiolwyr nifer o sefydliadau wedi eu lleoli ond mewn 12 o’r
Gwennan Roberts
PDC RCT asiantaethau gan gynnwys y Gwasanaeth Prawf, yr ardaloedd daearyddol ynghyd â dwy ardal
Heddlu, Adrannau Tai Awdurdodau Lleol, swyddogaethol – yr ystâd Diogelwch Uchel, a
Sean Sullivan Llywodraeth Cynulliad Cymru a grwpiau sector Charcharau wedi’u Contractio. Oherwydd hyn
CEM Caerdydd
gwirfoddol. mae trefniadau ar gyfer cynrychioli’r Gwasanaeth
Dave Thomas Carchar ar BRhS yn amrywio o ardal i ardal, ond
Fforwm SWAP Sefydlwyd y grŵp i sicrhau ymagwedd gyson tuag mae pob Rheolwr Ardal y Gwasanaeth Carchar
Tegwyn Williams at gartrefu troseddwyr MAPPA ledled Ardal De wedi dod i gytundeb gyda’r BRhS ynglŷn â sut y
Clinig Caswell Cymru. Roedd hyn yn cydnabod y rôl hollbwysig y bydd y Gwasanaeth yn cyfrannu'n strategol ac yn
mae llety sefydlog yn ei chwarae, o ran weithredol i’r MAPPA. Mae prif ffocws cyfraniad y
Jenny Willott
goruchwylio a monitro troseddwyr MAPPA a Gwasanaeth Carchar ar lefel weithrediadol.
Cymorth i Ddioddefwyr
sicrhau eu bod yn cael eu hailsetlo a’u hailsefydlu’n Rhoddwyd nifer o fesurau mewn grym ar draws
ACC Giles York llwyddiannus. Mae hefyd yn cydnabod fod cael yr ystâd carcharau i sicrhau fod hyn yn effeithiol
Heddlu De Cymru llety sefydlog ar gyfer y grŵp troseddwyr yma yn gyda’r canlyniad fod:
Tony Young gallu bod yn gryn her oherwydd bod yna faterion
PDC Y Fro anodd mewn perthynas â dioddefwyr. • Adnabyddiaeth gyflym o droseddwyr MAPPA
fel y gellir defnyddio eu manylion wrth drefnu
Mae is-grŵp Llety y BRhS yn cynnwys cynlluniau dedfryd, gan gynnwys ymyriadau i
cynrychiolwyr y Gwasanaeth Prawf, yr Heddlu a reoli a lleihau risg.
Phartneriaethau Diogelwch Cymunedol. Mae’r • Monitro cyson o ymddygiad y rhai a aseswyd i
grŵp yn cydweithio gyda, ac yn derbyn mewnbwn fod yn peri’r risg fwyaf, a rhannu gwybodaeth
gan Ymgynghorwyr Lleyg yr Ardal. gyda chydweithwyr yn yr heddlu a phrawf.

Trefniadau Aml-asiantaeth er Diogelu’r Cyhoedd Adroddiad Blynyddol 2004-2005 3


Cyflawniadau

• Holl wybodaeth rheoli risg berthnasol yn cael siŵr ein bod wedi sefydlu prosesau cynaliadwy,
ei darparu i gyfarfodydd aml-asiantaeth sy’n effeithiol i wneud y gwaith hwn i safon uchel ac fel
helpu i gynllunio rhyddhau troseddwr. hyn byddwn yn cyflawni ein potensial wrth
• Heddlu a Phrawf yn cael o leiaf tri mis o gyfrannu tuag at ddiogelu’r cyhoedd yn Ne
rybudd o ddyddiadau rhyddhau disgwyliedig
troseddwyr a gyfeiriwyd at y Panel Aml-
asiantaeth er Diogelu’r Cyhoedd (MAPPP), ac
Cymru.

o leiaf chwe wythnos o rybudd o rai sy’n cael Sean Sullivan
eu rheoli yng nghyfarfodydd Cynhadledd Pennaeth Lleihau Trosedd, CEM Caerdydd


Asesu Aml-asiantaeth, sydd â’u bwriad i
ddelio â’r troseddwyr hynny sy’n peri lefel Ers dod yn drydydd Awdurdod Cyfrifol rydym
neilltuol o risg. wedi bod yn weithgar iawn yn datblygu ac yn
• Dim newid dyddiadau na threfniadau lliflinio ein gweithdrefnau MAPPA. Dylid cydnabod
rhyddhau heb ymgynghori o flaen llaw gyda’r fod hyn wedi golygu newid sylweddol yn
Heddlu a Phrawf. niwylliant y carchar: newid sy’n ystyried risg y tu
allan i’r carchar yn ogystal â diogelwch o’i fewn.
Mae chwarae rhan effeithiol mewn rheoli risg aml-
asiantaeth troseddwyr MAPPA yn mynnu Gwyddom am nifer o droseddwyr sy’n ffitio’n glyd
cyfathrebu da rhwng y partneriaid cyfiawnder i mewn i fywyd y carchar, ond all gyflwyno risg
troseddol. Mae’r Gwasanaeth Carchar wedi difrifol o achosi niwed ar ôl cael eu rhyddhau. Mae
cymryd camau i sicrhau fod pwyntiau cyswllt angen gwneud gwaith addysgol parhaus gyda staff
penodedig ar gyfer diogelwch y cyhoedd ar lefel y carcharau i ddatblygu ymhellach y ddealltwriaeth
Ardal ac ym mhob sefydliad carchar, a bod y rhain yma o waith diogelu’r cyhoedd.
i gyd yn cael eu cyhoeddi ynghyd â chysylltiadau’r
Heddlu a Phrawf er mwyn sicrhau gwell Mae’r system a ddatblygwyd yng Nghaerdydd yn
cyfathrebu ar draws yr Awdurdod Cyfrifol. dynodi pob troseddwr sy’n ffitio meini prawf
MAPPA, yn ogystal â rhai eraill fel aflonyddwyr a
Gyda phoblogaeth MAPPA yn tyfu’n gynyddol, a throseddwyr a ysgogir gan hiliaeth. Fe ddilynir y
chyfran y rhai sy’n cael eu derbyn i’r carcharau yn broses asesu ac, mewn cyfarfod Bwrdd Diogelu’r
debygol o dyfu gyda chyflwyniad y dedfrydau Cyhoedd aml-asiantaeth a gynhelir bob mis, fe
diogelu’r cyhoedd newydd, bydd cynnwys y gytunir ar lefel risg pob un gan benderfynu ar
Gwasanaeth Carchar fel rhan o’r Awdurdod gamau gweithredu priodol.
Cyfrifol yn dal i fod yn hanfodol wrth gynnal
diogelwch y cyhoedd. Yn ogystal â’r system ffurfiol yma, mae
carcharorion a allai fod yn beryglus yn cael eu
hadnabod mewn dulliau eraill megis asesiadau
Jerry Knight OASys, adroddiadau swyddogion prawf,
Cyfarwyddwr, CEM/STI Parc seicolegwyr a gweithwyr cyffuriau. Yn


arwyddocaol, daw’r adroddiadau mwyaf aml gan y
Yn ystod y flwyddyn ddiwethaf rydym wedi bod nyrsys seiciatrig cymunedol, nid yw hyn yn syndod
yn weithgar iawn yn sicrhau ein bod yn cyfranogi’n wrth ystyried mesur problemau iechyd meddwl
llawn ac yn effeithiol o weithdrefnau Diogelu’r yn y carchar.
Cyhoedd De Cymru.
Allwedd arall i lwyddiant yw cyfathrebu effeithiol
Rydym wedi gweithredu’r Gorchymyn gydag asiantaethau allanol, yn enwedig yr Heddlu
Gwasanaeth Carchar, sy’n amlinellu’n benodol ein a Phrawf. Mae cael swyddog prawf yn y carchar
cyfrifoldeb i MAPPA. Mae gennym amserlen dreigl yn benodol ar gyfer gwaith MAPPA wedi’n helpu
o hyfforddiant i sicrhau fod staff yn ymwybodol o ni i wella’r cysylltiadau hyn. Canlyniad pwysig
drefniadau lleol newydd a phwysig ar gyfer sefydlu cysylltiadau gwell gyda threfnwyr MARAC
adnabod a rhannu gwybodaeth gyda’n partneriaid trais yn y cartref yw gwell ymwybyddiaeth o grŵp
MAPPA yn yr Heddlu a Phrawf. Mae’r ffordd y neilltuol o droseddwyr, llawer ohonynt yn syrthio
mae staff yn deall rôl y carchar yn y gwaith yma islaw’r trothwy risg ar gyfer MAPPA.
wedi newid. Mae ystod eang o weithdrefnau
newydd wedi sicrhau ein bod yn gallu ufuddhau i Yn olaf, rydym yn edrych ar rôl y Swyddog
ofynion a datblygu ein harfer da yn y maes hwn. Cyswllt yr Heddlu. Yn draddodiadol mae’r rôl
wedi bod yn rhan o’r Adran Ddiogelwch, ond mae
Mae’r gwaith hwn yn cyflwyno heriau a ei bwysigrwydd ym maes diogelu’r cyhoedd yn
chyfleoedd i garcharau. Mae rhaid i ni wneud yn adlewyrchu i ba raddau y mae’r ddwy

4 Trefniadau Aml-asiantaeth er Diogelu’r Cyhoedd Adroddiad Blynyddol 2004-2005


Cyflawniadau

swyddogaeth bwysig yma’n gorgyffwrdd ac yn yn ogystal â chysylltiadau traddodiadol gyda


rhyngweithio gyda’i gilydd. Ein cam mawr nesaf ni thimau maes a hostelau.
fydd cydnabod a ffurfioli’r rhyngweithio hyn.
❞ Mae’r systemau i bob golwg yn gweithio’n dda fel
y gwelwyd mewn achos yn ddiweddar pan fu
Mick Micklam CEM Abertawe’n dal “un o’r ychydig critigol”.
Dirprwy Reolwr, CEM Abertawe Gyda chydweithrediad agos rhwng y Swyddog


Prawf cartref, Timau In Reach ac Unedau Diogel
Yn CEM Abertawe, mae diogelu’r cyhoedd yn Iechyd Meddwl bu i’r Dirprwy Reolwr fynychu
rhan allweddol o weledigaeth y System Rheoli cyfarfod MAPPA arbennig yn Pontefract, Swydd
Troseddwyr Genedlaethol newydd. Efrog, er mwyn symud y carcharor i CEM Leeds
yn union cyn cael ei ryddhau. Roedd hyn yn golygu
Mae materion yn ymwneud â diogelu’r cyhoedd medru rhoi cynlluniau rheoli risg effeithiol mewn
yng ngofal tîm amlddisgyblaeth. Mae Swyddog grym yn gywir.
Prawf wedi’i secondio i’r carchar ac Uned Rheoli
Dedfrydau’r carchar yn cysylltu trwy gyfrwng Mae’r carchar yn creu cysylltiadau i ddarparu
System OASys. Mae staff y Gwasanaeth Prawf yn gwybodaeth fydd yn caniatáu i gynlluniau
cadw cofrestr, sy’n cael ei diweddaru bob dydd, o rhyddhau a rheoli risg gael eu rhoi ar waith i
droseddwyr peryglus, troseddwyr rhyw, gynorthwyo gyda diogelu’r cyhoedd rhag
troseddwyr sy'n peri risg i blant a phobl ifanc, rhai
sydd wedi’u remandio am faterion aflonyddu a
Throseddwyr Toreithiog a Chyson. Wrth
troseddwyr peryglus.

ysgrifennu mae 103 o garcharorion yn CEM Cyfraniad De Cymru i
Abertawe sydd yn y categorïau hyn. Mae’r MAPPA yn Genedlaethol
wybodaeth yma ar gael i bob un o adrannau’r
carchar a staff ym mhob adain a gall ddylanwadu Mae Prif Swyddog Cynorthwyol Janet Chaplin
ar y modd y caiff carcharorion eu rheoli yn y yn cynrychioli Cymru ar Rwydwaith Diogelu’r
sefydliad. Cyhoedd cenedlaethol y Gwasanaeth Prawf.
Mae’r grwˆp yma, dan gadeiryddiaeth Pennaeth yr
Mae’r carchar yn cynnal cyfarfod diogelu’r Uned Diogelu’r Cyhoedd, yn cwrdd bob tri mis.
cyhoedd bob mis gan gadeiryddiaeth y Dirprwy Ei dasg yw hwyluso rhannu gwybodaeth a
Reolwr er mwyn i’r Tîm Aml-ddisgyblaeth gael datblygu syniadau ynglyˆn ag arfer a pholisi mewn
trafod carcharorion sydd ar fin cael eu rhyddhau a perthynas â goruchwylio a rheoli troseddwyr a
rhai y mae eu cynlluniau rhyddhau yn y dyfodol yn allai fod yn beryglus. Yn benodol, mae’n darparu
achos pryder. Mae’r broses yma’n rhoi cysylltiadau fforwm cenedlaethol lle gellir rhannu a datblygu
effeithiol i broses MAPPA ar y tu allan a gall arferion da o ran rheoli’r grwˆp troseddwyr yma
gynorthwyo i gynllunio ar gyfer rheoli risg yn ogystal â’r partneriaethau aml-asiantaeth y mae
effeithiol carcharorion peryglus ar ôl iddynt gael eu hangen i gyflawni'r gwaith.
eu rhyddhau. Mae cysylltiadau’n datblygu gyda
Thimau Iechyd Meddwl In Reach, Asiantaethau Mae Prif Swyddogion Cynorthwyol o bob un o
Cyffuriau, Darparwyr Tai a’r Ganolfan Byd Gwaith Ardaloedd Prawf Cymru, sydd â chyfrifoldeb am
ddiogelu’r cyhoedd, yn cwrdd bob tri mis i
sicrhau fod yna ddimensiwn rhanbarthol i’r
gwaith sy’n cael ei wneud. Mae hyn yn gyfle
ardderchog i rannu arferion da, i fanteisio ar
fentrau newydd a dosbarthu gwybodaeth ledled y
wlad. Mae hefyd yn rhoi cyfrwng i gadw cysylltiad
agos gyda Llywodraeth y Cynulliad ac, yn y
dyfodol, cyfle i Ymgynghorwyr Lleyg gael
rhwydwaith gefnogaeth.

Gwahoddwyd cynrychiolwyr MAPPA i


gynhadledd Ardal Essex “Innovations in
MAPPA” yn ystod y flwyddyn. Canolbwyntiodd y
gynhadledd ar ddatblygiadau newydd a meysydd
arfer da yn genedlaethol.

Gwahoddwyd De Cymru i gyfrannu oherwydd y


gwaith peilot a wnaed ar gyflwyniad Cynadleddau

Trefniadau Aml-asiantaeth er Diogelu’r Cyhoedd Adroddiad Blynyddol 2004-2005 5


Cyflawniadau

Asesu Risg Aml-asiantaeth (MARAC) ar Drais yn y Ymgynghorwyr Lleyg, Mike Thomas, a chofnodwn
Cartref. Denodd y gwaith hwn sylw’r wlad ac fe’i ein diolch am y gwaith a wnaeth tra’n dal y swydd.
hamlygwyd fel enghraifft o arfer da yn yr
astudiaeth o arferion MAPPA a gomisiynwyd gan Bu dod o hyd i ail Gynghorwr Lleyg yn sgîl
Brifysgol De Montfort. marwolaeth Mike yn gryn her, ond mae’n bleser
gallu datgan fod Sharon Dixon bellach wedi cael ei
Mynychodd Ian Barrow, Rheolwr Ardal Prawf De phenodi i ymgymryd â’r cyfrifoldebau hyn.
Cymru a Ditectif Arolygydd Steve Bartley y
gynhadledd a gwneud cyflwyniad ar y cyd ar y Mae rôl yr Ymgynghorydd Lleyg yn un “cyfaill
rhesymau pam cafodd y MARAC Trais yn y beirniadol”. Mae Ymgynghorwyr Lleyg yn eistedd
Cartref eu cyflwyno, sut y bu i’r Ardal gysylltu ar Fwrdd Rheoli Strategol MAPPA De Cymru sy’n
gyda’r grwpiau perthnasol ac ar fanteision cynnal arolwg ffurfiol o’r trefniadau sydd mewn
ymagwedd o’r fath o ran y Gwasanaeth Prawf, yr grym a ddefnyddir i asesu a rheoli risgiau’r
Heddlu ac yn neilltuol ar ddioddefwyr Trais yn y troseddwyr hyn.
Cartref. Bu’r adborth gan rai a fynychodd y
gynhadledd yn bositif dros ben ac fe godwyd cryn
ddiddordeb yn yr ymagwedd. John Dale
Ymgynghorydd Lleyg MAPPA De Cymru


Mae Ditectif Uwcharolygydd Simon Clarke
yn gadeirydd Grŵp Diogelu’r Cyhoedd Cymru Mae hon wedi bod yn flwyddyn drist gyda
Gyfan sy’n cynnwys uwch swyddogion o bedwar marwolaeth Mike Thomas, yr Ymgynghorydd
Heddluoedd Cymru i sicrhau cysondeb Lleyg arall, yn fy ngadael i ar fy mhen fy hun i
gweithdrefnau ledled Cymru, i helpu gyda rhannu wylio tyfiant a datblygiad gwaith y Bwrdd Rheoli
gwybodaeth ac i ddatblygu arfer da. Strategol.

Mae Simon hefyd yn aelod o grŵp Cymdeithas Peth da oedd gweld cwblhau ei aelodaeth a
Genedlaethol Prif Swyddogion yr Heddlu (ACPO) gwylio’r tyfiant mewn gwybodaeth am waith ein
yn cynrychioli Cymru. Mae’r grŵp hwn yn trafod gilydd, ynghyd â datblygiad gwaith sylfaenol sydd
MAPPA a rheoli troseddwyr rhyw a pheryglus o wedi parhau ar lefel uchel i sicrhau fod
fewn y Gwasanaeth Heddlu yn genedlaethol.

Yn ogystal â hyn mae’n aelod o weithgor


troseddwyr peryglus yn cael eu rheoli’n ddiogel.

cenedlaethol sy’n cynnwys yr Heddlu a’r Sharon Dixon
Gwasanaethau Carchar a Phrawf i adolygu a Ymgynghorydd Lleyg MAPPA De Cymru


datblygu canllawiau MAPPA. Mae hyn yn
ymwneud yn neilltuol â swyddogaethau Cefais fy mhenodi’n ddiweddar yn Ymgynghorydd
Cydlynwyr MAPPA a’r Byrddau Rheoli Strategol Lleyg ac edrychaf ymlaen at y sialensiau fydd yn fy
ledled Cymru a Lloegr. Mae hefyd wedi ymuno’n wynebu. Rwyf wedi cael cyfle i gwrdd â
ddiweddar â gweithgor cenedlaethol i ddatblygu gweithwyr proffesiynol o’r Gwasanaeth Prawf fel
Canllawiau Cenedlaethol ar gyfer Swyddogion rhan o’m hymsefydliad. Rwyf hefyd wedi cael fy
Diogelu’r Cyhoedd er mwyn rheoli troseddwyr ngwahodd i gyfarfodydd haen 2 a 3 MAPPA yn
rhyw a pheryglus yn y gymuned. ystod yr wythnosau i ddod.

Mae un o aelodau’r tîm Diogelu’r Cyhoedd o Fy mwriad yw cyfarfod gyda gweithwyr


fewn Heddlu De Cymru, Ditectif Gwnstabl Jim proffesiynol y Gwasanaethau Carchar a’r Heddlu
Hurn, yn aelod o’r Grŵp Defnyddwyr ViSOR er mwyn ceisio cael gwell ddealltwriaeth o’r
cenedlaethol. ViSOR yw’r gofrestr ar gyfer rheoli cysylltiadau sydd ar hyn o bryd yn cael eu ffurfio
troseddwyr rhyw a pheryglus drwy Ardal Heddlu gyda’r asiantaethau perthnasol.
De Cymru.
Rwyf yn awyddus i helpu i ddatblygu’r gwaith sydd
Cafodd rôl yr Ymgynghorydd Lleyg, wedi iddo eisoes wedi ei gychwyn yma yn Ne Cymru ac
gael ei dreialu’n llwyddiannus yn Ne Cymru, ei edrychaf ymlaen at gwestiynau a herio’r prosesau
hymestyn ar draws Cymru a Lloegr yn ystod y cyfredol sydd mewn grym er mwyn cael goleuni
flwyddyn. Daeth cyflwyno aelodau o’r gymuned i’r pellach.
broses o reoli’r grwpiau troseddwyr hyn i’r
fodolaeth mewn ymateb i lofruddiad Sarah Payne Bydd y misoedd nesaf yn rhai diddorol a gwerth
a’r galwadau am “Gyfraith Sarah”.
Gyda thristwch nodwn farwolaeth un o’r
chweil.

6 Trefniadau Aml-asiantaeth er Diogelu’r Cyhoedd Adroddiad Blynyddol 2004-2005
Sut mae MAPPA yn gweithredu’n lleol

Y MARAC a’r MAPPP Beth yw MARAC?


Y MARAC a’r MAPPP yw’r ddau fath o gyswllt MARAC yw cynhadledd aml-asiantaeth ffurfiol a
cyd-asiantaeth a ddefnyddir i reoli’r risgiau a berir ddefnyddir i reoli’r broses asesu risg ar gyfer
gan unrhyw un troseddwr Troseddwyr Rhyw neu Droseddwyr a allai fod yn
• Cynhadledd Aml-asiantaeth Asesu Risg Beryglus ac ystyried unrhyw oblygiadau i
(MARAC) ddioddefwyr. Ceir manylion cofnodion a chamau
• Panel Aml-asiantaeth Diogelu’r Cyhoedd gweithredu cytunedig ym mhob cyfarfod a’u
(MAPPP) dosbarthu i bawb o’r mynychwyr i sicrhau bod y
rhai hynny sy’n cyfranogi yn deall y cyfraniad y
Yr un yw nod y ddau fforwm: disgwylir iddynt ei wneud.
• Rhannu gwybodaeth
• Asesu lefel y risg a’r goblygiadau Cynhelir cyfarfodydd MARAC yn fisol, neu yn
• Ystyried goblygiadau ar gyfer dioddefwyr amlach a bydd angen, ac yn ychwanegol i’r Heddlu
• Dyfeisio cynllun rheoli unigol a’r Gwasanaeth Prawf gwahoddir yr asiantaethau
• Cytuno ar weithrediad y cynllun rheoli canlynol i fynychu:
• Cytuno ar broses monitro ac adolygu’r cynllun
rheoli • Gwasanaethau Cymdeithasol
• Tai Awdurdod Lleol
Mae gan y MAPPP ddau nod ychwanegol: • Swyddog Cyswllt Dioddefwyr
• Ystyried neu adolygu’r angen i gofrestru’r • Gwasanaeth Carchar
person fel Troseddwr a allai fod yn Beryglus • Tîm Troseddu Ieuenctid – os yw’r troseddwr
• Ystyried unrhyw faterion yn ymwneud â o dan 18 oed.
datgelu yn gyhoeddus
Gall asiantaethau eraill neu unigolion megis Iechyd,
Mae yna ddau ddiffiniad o ran rheoli risg a Tollau Cartref a Thramor, Cymdeithasau Tai,
phrosesau MAPPA y mae rhaid eu deall. Nyrsys Seiciatrig gael eu gwahodd i’r cyfarfod
Y rhain yw: hefyd, gan ddibynnu ar amgylchiadau’r troseddwr.

Yr ychydig critigol - y troseddwyr hynny sy’n MARAC fel arfer yw’r cam cyntaf yn y broses
cael eu rheoli o fewn prosesau MAPPA. Caiff y rheoli risg a gallant, yn achos yr “ychydig critigol”,
rhain eu diffinio fel rhai: arwain at MAPPP.
• Wedi asesiad risg llawn sy’n cael eu hystyried i
fod yn peri risg uchel neu uchel iawn o achosi Beth yw MAPPP?
niwed difrifol uniongyrchol
• Sy’n peri risgiau na ellir eu rheoli ond gyda Mae’r MAPPP yn ymdrin â’r “ychydig critigol” – y
chynllun sy’n mynnu cydweithrediad ar lefel troseddwyr hynny sydd angen y lefel uchaf o
uchel oherwydd ei gymhlethdod neu gydweithrediad aml-asiantaeth.
oherwydd bod anghenion anghyffredin o ran
adnoddau Cynhelir MAPPP fel arfer yn dilyn atgyfeiriad o’r
• Nad ydynt efallai’n cael eu hystyried i fod yn MARAC ond, mewn nifer fach iawn o achosion, lle
risg uchel iawn, ond sydd, oherwydd mae’r troseddwr yn cynrychioli risg eithriadol o
amgylchiadau eithriadol, yn debygol o ddenu uchel i’r cyhoedd, gellir gwneud cais am MAPPP
llawer o ddiddordeb yn y cyfryngau neu graffu gan uwch swyddogion y Gwasanaeth Prawf a’r
cyhoeddus a bod angen cynnal hyder y Heddlu.
cyhoedd.
Fel gyda’r MARAC bydd asiantaethau neilltuol,
Troseddwyr treisgar a throseddwyr – diffinnir wastad yn cael eu gwahodd i fynychu MAPPP.
y rhain fel y troseddwyr hynny a ddiffinnir o dan Bydd y rhain yn cynnwys:
adran 68 Deddf Cyfiawnder Troseddol a
Gwasanaethau Llys 2000, yn arbennig y rhai hynny • Gwasanaethau Cymdeithasol
yn isadrannau (3) (4) (5), nad yw yn ofynnol iddynt • Tai Awdurdod Lleol
gofrestru fel troseddwyr rhyw o dan amodau • Swyddog Cyswllt Dioddefwyr
Deddf Troseddau Rhyw 2003. • Swyddog Prawf Arolygol
• Swyddog Diogelu’r Cyhoedd yr Heddlu
• Gwasanaeth Carchar
• Tîm Troseddu Ieuenctid – os yw’r troseddwr
o dan 18 oed.

Trefniadau Aml-asiantaeth er Diogelu’r Cyhoedd Adroddiad Blynyddol 2004-2005 7


Sut mae MAPPA yn gweithredu’n lleol

Yn ogystal, gall fod yn briodol, yn dibynnu ar yr


Mae adeiladau a
achos, i wahodd asiantaethau neu unigolion eraill,
gymeradwywyd yn
y bydd gan bob un ohonynt wybodaeth berthnasol
cynnig gwell lefel o
fydd yn helpu'r broses MAPPA.
arolygaeth drwy:
Rôl hostelau Prawf • Osod cyrffiw oriau’r nos
• Darparu staff 24 awr
Mae gan hostelau Prawf yng Nghaerdydd ac
Abertawe ran bwysig i chwarae mewn rheoli • Ymgymryd ag asesiad
troseddwyr allai fod yn beryglus yn y gymuned. parhaus o agweddau ac
ymddygiad
Rhyngddynt mae’r hostelau’n dal dros 50 o • Sicrhau modelu pro-
breswylwyr. Mae llawer o’r rhain yn breswylwyr gymdeithasol parhaus
yn yr hostel fel amod o’u trwydded yn dilyn eu
rhyddhau o’r carchar, er y gall preswylwyr fod ar • Darparu rhaglen o
fechnïaeth neu ar orchymyn cymunedol. Mae’r arolygaeth, cefnogaeth a
hostel yn cadw rheolau llym ac mae’n cynnig monitro parhaus
amgylchedd strwythuredig ar gyfer troseddwyr. • Gwyliadwriaeth a
chydgysylltu parhaus gyda’r
Mae nifer o weithgareddau y gall preswylwyr heddlu
ymgymryd â hwy yn ystod eu cyfnod preswyl.
Canolbwyntir ar ddatblygu sgiliau sylfaenol, megis • Atgyfnerthu cydymffurfiad
llythrennedd a rhifedd a helpu preswylwyr i wella ag amodau mechnïaeth
eu hamgylchiadau personol drwy reoli eu harian neu drwydded
yn well, er enghraifft. Mae gweithgareddau’n • Annog presenoldeb ar
canolbwyntio ar ddatblygu hunan barch a raglenni achrededig a
dealltwriaeth am ddioddefwyr a sicrhau eu bod yn chefnogi’r dysgu a gafwyd
cael eu hailintegreiddio’n ddiogel i mewn i’r
gymuned. • Cynnal cysylltiad gyda staff
arolygu yn nhimau maes y
Gwasanaeth Prawf

8 Trefniadau Aml-asiantaeth er Diogelu’r Cyhoedd Adroddiad Blynyddol 2004-2005


Partneriaid gyda barn

Sheelagh Keyse Dave Thomas


Cyfarwyddwr, Canolfan Byd Gwaith Ymgynghorydd i Fforwm Diogelu Oedolion


De Cymru


Mae Canolfan Byd Gwaith Cymru ers amser wedi
bod yn gweithio mewn partneriaeth agos gyda’r Trwy gydweithio effeithiol, cyd-nod Fforwm
Gwasanaethau Prawf a Charchar i gefnogi’r Diogelu Oedolion (SWAP) De Cymru a’i
cwsmeriaid yr ydym yn eu rhannu. Croesawaf y Bwyllgorau Diogelu Oedolion Rhanbarthol
cyfle i ddatblygu’r berthynas yma ymhellach drwy cysylltiedig yw atal a dileu camdrin yn erbyn
gynrychiolaeth ar Fwrdd Rheoli Strategol MAPPA. oedolion agored i niwed ar draws De Cymru.
Gwnawn bob ymdrech i gynnal diogelwch y Calonogol yw nodi fod y Trefniadau Aml-
cyhoedd drwy helpu i atal troseddwyr peryglus asiantaeth er Diogelu’r Cyhoedd a ddatblygwyd
rhag manteisio ar gyfleoedd gwaith a hyfforddiant yn Ne Cymru wedi cymryd camau sylweddol tuag
amhriodol.
❞ at atal ail-ddigwyddiadau o gam-drin corfforol a
rhywiol difrifol yn erbyn aelodau o’n cymdeithas
sydd fwyaf agored i niwed.
Albert Heaney
NSPCC & Cadeirydd Fforwm Diogelu Dim ond trwy barhau’r cydweithio rhwng
Plant De Cymru asiantaethau sy'n ymwneud â gofalu, cefnogi a


diogelu pobl agored i niwed y byddwn yn gallu
Fel cymdeithas mae rhaid i ni wynebu’r ffaith fod dileu’r risg posibl y mae troseddwyr rheibus a
troseddwyr peryglus yn ein cymunedau i gyd a
rheoli’r risgiau y maent yn eu peri. Mae Trefniadau
Aml-asiantaeth er Diogelu’r Cyhoedd yn chwarae

chyson yn ei beri.

rôl hanfodol wrth alluogi asiantaethau i gyfnewid Jane Griffiths


gwybodaeth a sicrhau fod trefniadau rheoli risg Rheolwr Diogelwch Cymunedol
priodol mewn grym ar gyfer troseddwyr peryglus. Castell-nedd Port Talbot


Mae asiantaethau erbyn hyn yn cydweithio’n
llawer agosach nag erioed. Tra na fedrwn yn Mae Partneriaethau Diogelwch Cymunedol yn
wastad ddileu’r risgiau a berir, gallwn wneud dibynnu’n fawr ar rannu gwybodaeth a chodi
llawer iawn i reoli’r risg a diogelu ein plant a’n ymwybyddiaeth ymysg asiantaethau a’r cyhoedd
cymunedau. yn eu hymdrechion i fynd i’r afael â materion yn
ymwneud â throsedd ac anrhefn ac i dawelu
Fel cynrychiolydd ar Fwrdd Rheoli Strategol meddwl trigolion lleol.
MAPPA De Cymru croesawaf yr ymagwedd
gydlynedig ac ystyriol gan bob un o’r asiantaethau Mae gwaith MAPPA yn rhan bwysig o’r broses
sydd ynghlwm â rheoli risg a diogelu'r cyhoedd.
❞ partneriaeth honno i ddiogelu a thawelu meddwl
asiantaethau a’r cyhoedd fod troseddwyr peryglu

Helen Bennett
Pennaeth Nyrsio Iechyd Meddwl,
yn cael eu trafod mewn modd priodol.

Ymddiriedolaeth GIG Caerdydd a’r Fro Andrea Chichester a


Chris Lewis
Ers rhoi’r Fframwaith Strategol ar waith gwelwyd Swyddogion Darparu Gwasanaethau,
cynnydd gwirioneddol drwy weithio partneriaeth. Premier Monitoring Services Cyf


Mae’r prosesau MARAC a MAPPP cadarn sydd
bellach yn eu lle wedi annog staff i ymrwymo ac Fel arbenigwyr mewn monitro electronig rydym
mae hyn wedi cael effaith gadarnhaol ar ofal y ni wastad wedi gweithio mewn cydweithrediad
cleifion a diogelwch y cyhoedd. agos gyda’n asiantaethau partner, gan gynnig
cymorth ym maes monitro troseddwyr uchel risg
Mae’r gweithdrefnau cadarn hyn wedi cynorthwyo a chyson.
i ddatblygu arferion gorau drwy sefydlu tîm
Diogelu’r Cyhoedd yng Nghaerdydd. Y bwriad yw Edrychwn ymlaen at berthynas glos barhaus gyda’r
bod pob asiantaeth partner yn cael ei chyd-leoli er Bwrdd, drwy gyflwyno dyfeisiadau monitro
mwyn sicrhau cyfathrebu da ymysg y tîm, electronig newydd yn syth, megis y treialon
gweithio effeithiol fe tîm a chynllun cydlynol ar presennol a thracio trwy gyfrwng lloeren GPS ac


gyfer pob cleient. ardaloedd gwaharddedig.

Trefniadau Aml-asiantaeth er Diogelu’r Cyhoedd Adroddiad Blynyddol 2004-2005 9
Astudiaethau achos MAPPA

Astudiaeth achos camdrin yn ddychwelodd i’r carchar.


y cartref
Rhyddhawyd ef eto yn nes ymlaen ac eto fe’i
Cafodd Mr M ei ryddhau ar drwydded yn dilyn rheolwyd drwy broses MAPPA ac fe wnaed cais
dedfryd carchar o bedair blynedd am drosedd llwyddiannus am Orchymyn Atal Troseddau Rhyw
Affräe a Niwed Corfforol Difrifol. Roedd ganddo i helpu i reoli’r risg yr oedd Mr S yn ei beri.
nifer o gollfarnau blaenorol am droseddau treisgar Cafwyd Gorchymyn am oes yn 2005 gan y Llys
fel arfer yn dilyn cyfnodau o yfed trwm. Pan Ynadon.
garcharwyd Mr M roedd tystiolaeth anecdotaidd o
gam-drin yn y cartref ond ni fu unrhyw gyhuddiad Ym mis Mawrth derbyniodd yr Heddlu
ffurfiol. Roedd Mr M yn destun Cynhadledd Asesu wybodaeth fod dyn o’r un enw yn cymell plant i
Risg Aml-asiantaeth (MARAC) a wnaeth, cyn ei gymryd canabis ac alcohol. Cynhaliwyd archwiliad
ryddhau, asesu ei fod yn peri Risg o Anaf uchel - ac o ganlyniad ymddangosodd Mr S yn Llys y
seiliwyd hyn ar ei batrwm o droseddu a Goron a derbyn dedfryd carchar o 30 mis.
chamddefnydd alcohol. Roedd y cynllun Rheoli
Risg yn cynnwys Adolygiadau MARAC misol. Roedd Mr D yn destun Gorchymyn Risg o
Anaf Rhywiol, yn cynnwys nifer o
Yn yr Adolygiad MARAC cyntaf adroddodd y waharddiadau gyda’r bwriad i ddiogelu plant
Gwasanaeth Prawf fod Mr M yn ufuddhau’n llawn a phobl ifanc rhag niwed.
i amodau ei drwydded. Fodd bynnag, cyfeiriodd yr
Heddlu unwaith yn rhagor at yr wybodaeth Rhannwyd yr wybodaeth yma gyda nifer o
anecdotaidd am gam-drin yn y cartref. Y tro hwn asiantaethau i helpu i reoli’r risg a berid gan Mr D.
penderfynwyd gofyn i Gydlynydd Camdrin yn y Galwodd aelod o’r cyhoedd yr Heddlu gyda
Cartref yr Heddlu a’r Uned Cynnal Menywod phryderon wedi gweld Mr D yn mynd at wraig
fonitro’r sefyllfa ac adrodd yn ôl i’r Adolygiad ifanc ac yn loetran yn agos at ysgol gynradd.
nesaf neu’n gynharach pe bai angen. O ganlyniad i
hyn galwyd MARAC ymhen deng diwrnod - ar ôl Anfonwyd Heddweision yn syth i’r fan ac
i’r Heddlu gael eu galw allan i ddigwyddiad arestiwyd Mr D. Cyfaddefodd ei fod wedi torri un
domestig. o’i waharddiadau ac fe’i cadwyd yn y ddalfa cyn
ymddangos gerbron yr Ynadon.
Dywedodd y Cynrychiolydd Iechyd fod partner
Mr M wedi mynd i’r ysbyty i gael trin anafiadau i’r Tra nad oedd Mr D yn droseddwr rhyw
wyneb. Cafodd y partner ei hatgyfeirio at Uned cofrestredig cyn y drosedd hon mae ganddo
Diogelwch Menywod a gefnogodd ei bellach amod amhenodol i gofrestru ac yn y modd
phenderfyniad i ddwyn cyhuddiad yn erbyn Mr M. hwn bydd yn bosibl monitro ei weithgareddau.
Yn dilyn y cyhuddiad o ymosodiad gwnaeth y
Gwasanaeth Prawf gais i gael dirymu ei drwydded Mae’r Swyddfa Gartref wedi cadarnhau mai
yn syth. Fe’i arestiwyd bedair awr yn dyma’r gollfarn gyntaf o’r math.
ddiweddarach ac fe ddychwelodd i’r carchar. Mae
ei drwydded ers hynny wedi cael ei ddirymu. Mae Mr R yn bedoffilydd collfarnedig yn byw
yn un o’r Adeiladau a Gymeradwywyd yn Ne
Cymru
Astudiaethau achos MAPPA
Wrth edrych drwy ei lythyron yn yr hostel
Mae gan Mr S hanes o droseddau rhywiol sylwodd aelod o’r staff fod yno lythyr i Mr R wedi
sy’n cynnwys dedfryd carchar o saith ei orchuddio â graffiti serchus oddi wrth
mlynedd am drais rhywiol. garcharores. Dywedodd yr aelod staff wrth y
Dirprwy Reolwr a wnaeth lungopi o’r amlen a’i
Cyn iddo gael ei rhyddhau yn 2004 roedd yn drosglwyddo i aelod o Dîm Diogelu’r Cyhoedd yr
destun cyfarfod MAPPP. Cafodd ei asesu i fod yn Heddlu.
peri risg uchel iawn o achosi anaf i blant a phobl
ifanc. Cafodd ei gofrestru fel troseddwr peryglus. Darganfu mai gwraig yn y carchar ym Mryste
anfonodd y llythyr a bod ganddi ddau blentyn
Rhyddhawyd Mr S o’r carchar dan oruchwyliaeth ifanc. Roedd hyn yn peri pryder gan fod y
y Gwasanaeth Prawf ond i fyw mewn Adeilad a troseddwr wedi cael ei euogfarnu o’r blaen ar ôl
Gymeradwywyd. Gwelodd aelodau o’r cyhoedd gwneud ffrindiau gyda gwragedd gyda phlant ifanc,
Mr S yn ymddwyn yn amheus tuag at dair merch cynnig gwarchod y plant a’u camdrin yn
yn eu harddegau. Yn dilyn archwiliad aml- absenoldeb y fam.
asiantaeth di-rymwyd ei drwydded ac fe

10 Trefniadau Aml-asiantaeth er Diogelu’r Cyhoedd Adroddiad Blynyddol 2004-2005


Astudiaethau achos MAPPA

Ar gais yr heddlu parhaodd yr hostel i fonitro post Bydd Mr L yn destun adolygiadau cynnydd misol
Mr R a’i rybuddio i beidio â pharhau i gyfathrebu MAPPP am gyfnod y gellir rhagweld ac, yn ogystal
gyda’r wraig. Y diwrnod y cafodd hi ei rhyddhau â chynnal cysylltiad cyson a mynych gyda’i reolwr
o’r carchar gadawodd Mr R yr hostel ac ni achos, bydd yr Heddlu’n ymweld ag ef yn
ddychwelodd fel y dywedodd y gwnâi. rheolaidd. Bydd y MAPPP yn parhau i asesu a
Rhybuddiwyd yr Heddlu ac, ar ôl archwilio, rheoli’r risg y bydd Mr L yn ei beri ar ôl
cawsant ei fod wedi teithio i Fryste i gyfarfod â’r dychwelyd i Dde Cymru ac os, ar unrhyw adeg,
wraig a mynd i siopa gyda hi. bydd y risg yma’n cynyddu bydd yr ymagwedd
aml-asiantaeth yn sicrhau ei fod yn cael ei reoli i
Cyfwelwyd Mr R drannoeth ac fe gyfaddefodd ei leihau’r risg i’r cyhoedd.
fod wedi cadw cysylltiad. Roedd hyn yn dor-
trwydded ac fe’i anfonwyd yn ôl i’r carchar. Mewn achosion fel hyn mae gan y Gwasanaeth
Prawf gyfrifoldeb statudol i gysylltu â’r dioddefwr,
neu ei deulu o fewn wyth wythnos wedi dedfrydu
Astudiaeth achos dioddefwr i roi gwybodaeth am y troseddwr ar adegau
allweddol yn ystod y ddedfryd. Mae hyn, wrth ei
Cyflawnodd Mr L droseddau rhywiol difrifol natur, yn agwedd anodd a sensitif o waith ac mae
yn erbyn merched ifanc, troseddau oedd staff sy’n gweithio gyda dioddefwyr yn derbyn
hefyd yn cynnwys bygythiadau o drais a hyfforddiant arbenigol i wneud yn siŵr fod
herwgipio. ganddynt y sgiliau angenrheidiol. Nid yw
Swyddogion Cyswllt Dioddefwyr yn arolygu
Dedfrydwyd Mr L i’r carchar am gyfnod hir a’i troseddwyr, nac yn cael unrhyw gysylltiad arall
asesu drwy gyfarfod MAPPP i fod yn beryglus gyda hwy, eu rôl hwy yw darparu gwybodaeth a
iawn i blant ifanc. Roedd gan Mr L nifer o sicrhau, cyn i’r troseddwr gael ei ryddhau, fod llais
euogfarnau blaenorol am droseddu’n rhywiol a y dioddefwr yn cael ei glywed.
gwadodd ei ymddygiad yn llwyr.
Roedd y Gwasanaeth Prawf yn neilltuol o falch o
Oherwydd materion yn ymwneud â dioddefwyr dderbyn y llythyr canlynol oddi wrth deulu un o
a’i enw drwg yn yr ardal, amhriodol oedd ei ddioddefwyr Mr L.
ddychwelyd i ardal ei gartref ar ôl ei ryddhau.
Gwnaed trefniadau, drwy’r Trefniadau er “Ysgrifennwn i ddiolch o galon i chi ac i ddangos
Diogelu’r Cyhoedd, gydag Ardal Prawf arall i’w ein gwerthfawrogiad o ansawdd y gwasanaeth y
gartrefu mewn Adeilad a Gymeradwywyd wedi gwnaethom ei dderbyn mewn perthynas â
iddo gael ei ryddhau o’r carchar. rhyddhad troseddwr a gyflawnodd drosedd yn
erbyn ein merch.
Wedi ei ryddhau a thra’n byw ymaith o Dde
Cymru, gwnaed gwaith gyda darparwr tai “Yn amlwg, mae hwn yn destun anodd ac
awdurdod lleol i ganfod llety cymwys yn Ne emosiynol i ni fel teulu ei wynebu a dan yr
Cymru. Bu hyn yn anodd a thrafferthus oherwydd amgylchiadau hyn ni fedrem ni fod wedi gofyn am
bod angen llety priodol gyda lefel o risg y gellid ei driniaeth fwy sensitif, proffesiynol a gafaelgar o’r
reoli. Cynhwyswyd rheolwyr Diogelu Plant y sefyllfa. Mae’r Swyddog Cyswllt Dioddefwyr wedi
Gwasanaethau Cymdeithasol a nifer o bod mewn cysylltiad pryd bynnag yr oedd angen,
Gymdeithasau Tai yn y trafodaethau. wedi ymweld â’n cartref, gan egluro pethau’n syml
ac yn drwyadl, a’n galw ar y ffôn a chynnig cyngor
Nodwyd sawl cyfeiriad posibl ac fe’u hymwelwyd defnyddiol bob amser.
gan yr Heddlu i’w asesu am lefel y risg. Yn y
diwedd penderfynwyd fod un yn briodol ac mae “Mewn oes lle mae pobl yn barod iawn i weld bai,
cynlluniau ar waith bellach i ail-setlo Mr L yn y roeddem yn teimlo yr hoffem gymryd ennyd i’ch
cyfeiriad hwn. llongyfarch ar adran sy’n hollol eithriadol.”

Bydd ei gludiant o’r hostel i Dde Cymru’n cael ei


reoli’n ofalus gyda sawl Llu wedi eu rhybuddio i
fod ar wyliadwriaeth. Bydd rhaid iddo adrodd i’w
reolwr achos wedi cyrraedd. Os na wnaiff bydd ei
drwydded yn cael ei ddirymu’n syth.

Trefniadau Aml-asiantaeth er Diogelu’r Cyhoedd Adroddiad Blynyddol 2004-2005 11


Cwestiynau a ofynnir yn fynych

Dylai’r bobl hyn gael eu hyn yn eu gyrru ‘dan ddaear’. Mae’n fwy diogel i
carcharu am byth, pam y bawb os bydd eu lleoliad yn hysbys i’r
cânt eu rhyddhau o’r asiantaethau cyfrifol.
carchar?
Pam y mae’n rhaid iddynt
Ychydig o bobl, waeth pa mor ddifrifol yw eu fyw yn fy ymyl i?
trosedd, all gael eu carcharu am gyfnod
amhenodol. Gosodir dedfrydau o garchar gan y Gwyddys bod ail-integreiddio i mewn i’r
gyfraith, ac ar ddiwedd y ddedfryd rhyddheir y cymunedau yw’r dull mwyaf effeithiol o reoli
rhan fwyaf o droseddwyr yn ôl i’r gymuned. troseddwyr. Gyda monitro gofalus ychydig o risg a
berir gan y rhan fwyaf o droseddwyr.
Pam na chânt eu tagio?
A yw fy mhlant mewn
Mae hynny yn digwydd. Ond dim ond cyhyd â bod perygl?
pwerau cyfreithiol i wneud hynny, er enghraifft
trwydded carchar. Unwaith y mae hon wedi dod i Dylai pawb sydd yn rhieni sicrhau bod eu plant yn
ben bydd asiantaethau yn parhau i weithio gyda’i ymwybodol o “berygl dieithriaid” er mwyn sicrhau
gilydd i fonitro troseddwyr drwy ddulliau bod ganddynt y wybodaeth sydd ei hangen arnynt
confensiynol. i aros yn ddiogel. Caiff troseddwyr risg uchel eu
monitro yn aml a gallant gael amodau wedi’u
Pam na chaiff y cyhoedd gosod arnynt, lle bo hynny’n briodol, sy’n eu
wybod lle maent yn byw? rhwystro rhag cael cyswllt gyda phlant na
mynychu ardaloedd lle mae plant yn chwarae.
Caiff yr Heddlu a’r Gwasanaeth Prawf ddylanwad
mawr ar ble y gall neu na all troseddwyr fyw. Fodd bynnag, mae'r ystadegau yn dangos bod
Maent yn ymwybodol o’r peryglon arbennig a canran fawr iawn o droseddau yn erbyn plant yn
berir gan bob unigolyn ac ni fyddant yn caniatáu cael eu cyflawni gan aelodau o'r teulu neu ffrindiau
iddynt fyw mewn lleoliad sydd yn cynyddu eu risg sy'n hysbys iddynt.
o aildroseddu. Er enghraifft, byw yn agos at
ysgolion, meysydd chwarae plant neu eu Lle gallaf fynd i weld y
dioddefwyr blaenorol. Gofrestr Troseddwyr rhyw?

Cynhelir ymchwil eang cyn cartrefu troseddwr a Mae’r Gofrestr Troseddwyr rhyw yn ddogfen
bydd yn cynnwys ymgynghori gydag asiantaethau gyfrinachol a ddefnyddir gan asiantaethau
eraill megis awdurdodau tai ac addysg, bob amser partneriaeth i gynorthwyo gyda rheoli troseddwyr
gyda’r nod o asesu a lleihau risg. Byddai ac nid yw ar gael i’r cyhoedd.
gwybodaeth gyhoeddus am leoliad y troseddwyr

12 Trefniadau Aml-asiantaeth er Diogelu’r Cyhoedd Adroddiad Blynyddol 2004-2005


Gwybodaeth ystadegol

Mae’r holl ystadegau’n ymwneud â’r cyfnod 1 Ebrill 2004 – 31 Mawrth 2005 oni nodir yn wahanol.
Rhestr Termau
• MAPPA Troseddwyr MAPPA Categori 1: Troseddwyr Rhywiol Cofrestredig (TRhC)
Trefniadau Aml-asiantaeth
er Diogelu’r Cyhoedd Nifer y TRhC yn byw yn Ne Cymru ar 31.3.05 765

• MAPPP Nifer y TRhC am bob 100,000 o’r boblogaeth 61


Panel Aml-asiantaeth er
Diogelu’r Cyhoedd Nifer y TRhC a rybuddiwyd neu a gollfarnwyd am dorri’r amodau
rhwng 1.4.04 a 31.3.05 21
I reoli’r ychydig
droseddwyr sy’n peri’r risg Nifer y:
mwyaf i’r gymuned – caiff • Gorchmynion Atal Troseddau rhyw (GATRh) a geisiwyd amdanynt 6
y rhain eu categoreiddio fel • GATRh interim a roddwyd 0
troseddwyr Lefel 3 • GATRh llawn a osodwyd gan Lysoedd 6
• ‘Ychydig critigol’ Nifer y:
Caiff y troseddwyr hyn eu • Gorchmynion Hysbysu a geisiwyd amdanynt 1
rheoli drwy broses MAPPP • Gorchmynion Hysbysu interim a roddwyd 0
• MARAC • Gorchmynion Hysbysu llawn a osodwyd gan Lysoedd 1
Cynhadledd Aml-
Nifer y Gorchmynion Teithio Tramor:
asiantaeth Asesu Risg
• A ofynnwyd amdanynt 0
I reoli’r troseddwyr sy’n • A osodwyd gan Lysoedd 0
peri risg i’r gymuned – caiff
y rhain eu categoreiddio fel
troseddwyr Lefel 2 Troseddwyr MAPPA Categori 2: Troseddwyr treisgar a throseddwyr rhywiol eraill
• Bwrdd Reoli Strategol Nifer y troseddwyr treisgar a throseddwyr rhywiol eraill (a ddiffinnir gan Adran 327
Mae’r Bwrdd yn rheoli (3) (4) (5) DCT 2003) yn byw yn Ne Cymru rhwng 1.4.04 a 31.3.05 414
proses MAPPA ac mae’n
gyfrifol am sicrhau ei bod
yn cael ei chymhwyso’n Troseddwyr MAPPA Categori 3: Troseddwyr eraill
gyson ar draws De Cymru
Nifer y troseddwyr eraill (a ddiffinnir gan Adran 325 (2)(b) DCT 2003)
• Awdurdod Cyfrifol rhwng 1.4.04 a 31.3.05 0
Yr asiantaethau hynny sy’n
gyfrifol yn statudol am y
Trefniadau er Diogelu’r Troseddwyr a reolir drwy Lefel 3 a Lefel 2
Cyhoedd sef: yr Heddlu, y
Nifer y TRhC a reolwyd ar: Lefel 3 - 28
Gwasanaeth Prawf a’r
Lefel 2 - 125
Gwasanaeth Carchar
• Troseddwyr Categori 1 Nifer y troseddwyr treisgar a throseddwyr eraill a reolwyd ar: Lefel 3 - 20
Troseddwyr rhyw Lefel 2 - 307
cofrestredig
Nifer y troseddwyr eraill a reolwyd ar: Lefel 3 - 3
• Troseddwyr Categori 2 Lefel 2 - 143
Troseddwyr treisgar a
throseddwyr rhyw eraill Achosion lle cafodd troseddwyr eu:
• Dychwelyd i’r ddalfa am dor-trwydded Lefel 3 – 11
• Troseddwyr Categori 3 Lefel 2 - 48
Troseddwyr eraill a
ddiffinnir gan Adran 325 • Dychwelyd i’r ddalfa am dorri gorchymyn atal neu GATRh Lefel 3 – 0
(2) (b) o Ddeddf Lefel 2 – 0
Cyfiawnder Troseddol
• Cyhuddo am drosedd rhywiol neu dreisgar difrifol Lefel 3 – 2
2003
Lefel 2 – 0

Trefniadau Aml-asiantaeth er Diogelu’r Cyhoedd Adroddiad Blynyddol 2004-2005 13


Statistical commentary

Sylwadau ar yr ystadegau cyfeiriad wedi newid. Wrth ymateb yn syth i bob


digwyddiad o’r fath mae asiantaethau De Cymru
Mae’r cynnydd yn nifer y troseddwyr rhyw yn sicrhau fod troseddwyr yn deall fod ufuddhau
cofrestredig yn arwydd cadarn fod y broses i’r amodau’n orfodol. Dylai hyder y cyhoedd
cofrestru troseddwyr rhyw yn gweithio yn Ne gynyddu gan wybod fod asesu risg troseddwyr ar
Cymru. Yn yr un modd, mae’r cynnydd yn nifer y frig blaenoriaethau’r holl staff.
gorchmynion troseddwyr rhyw a geisiwyd ac a
roddwyd – o 3 yn 2003-4 i 6 yn 2004-5 – yn Troseddau Difrifol Pellach
tystio fod yr heddlu, gyda chefnogaeth
asiantaethau eraill, yn defnyddio’r ddeddfwriaeth Dim ond 2 o’r 626 o droseddwyr a reolwyd drwy
sydd ar gael i wella diogelwch y cyhoedd. broses MAPPA a gyflawnodd drosedd ddifrifol
pellach.
Nid yw’r cwymp bychan yng nghategori 2 a 3 – o
448 yn 2003-4 i 414 yn 2004-5 yn arwyddocaol. Yn y cyntaf o’r achosion hyn cafodd Cynllun
Rheoli Risg manwl ei ddyfeisio a’i ddilyn. Roedd y
Y flwyddyn hon am y tro cyntaf, yn ogystal â’r cynllun yn cynnwys gwaith atal llithro’n ôl o’r pryd
wybodaeth yn ymwneud ag achosion risg o niwed y rhyddhawyd y troseddwr o’r carchar.
o’r lefel uchaf (MAPPA Lefel 3) mae’r adroddiad Darparwyd sesiynau atal alcohol hefyd ynghyd â
yn cynnwys achosion a reolwyd ar lefel is (MAPPA goruchwyliaeth agos. Cafodd ei gyfeiriad ei fonitro
Lefel 2). Nid yw’r niferoedd mawr dan sylw yn gan yr heddlu ac roedd e’n destun cyrffiw Heddlu De Cymru
dangos cynnydd yn nifer y troseddwyr rhyw neu electronig oriau’r nos. Nodwyd yn yr ymchwiliad Pencadlys yr Heddlu
dreisgar yn Ne Cymru. Yn hytrach, maent yn a gynhaliwyd yn sgîl y troseddau pellach fod y Pen-y-bont ar Ogwr
cynnig y tawelwch meddwl i’r cyhoedd fod yr holl cynllun risg o niwed wedi cael ei ddilyn, roedd y CF31 3SU
droseddwyr sy’n cael eu hasesu i fod yn peri risg goruchwyliaeth cyd-asiantaeth wedi bod yn dda ac
posibl o achosi niwed yn cael eu rheoli trwy nad oedd mwy gellid fod wedi ei wneud i atal
gyfrwng ymagwedd gyd-asiantaeth sy’n gadarn trosedd pellach. Geoff Cooper
iawn ac yn cael ei hadolygu’n rheolaidd. Pennaeth CID
Roedd yr ail ddigwyddiad yn ymwneud â
Tor-trwydded throseddwr ifanc a drosglwyddwyd o’r Tîm Simon Clarke
Troseddu Ieuenctid i’r Gwasanaeth Prawf. Cafodd Pennaeth Biwro Diogelu’r
Mae nifer fawr y troseddwyr sy’n cael eu hanfon y cyhuddiad gwreiddiol o drosedd difrifol pellach Cyhoedd
yn ôl i’r carchar ar ôl tor-trwydded yn dangos y yn nes ymlaen ei ollwng i drosedd lai. Fodd
modd y mae De Cymru’n ymateb pan fydd bynnag, fe gynhaliodd y Gwasanaeth ymchwiliad a
amodau trwydded yn cael eu torri. fu o gymorth i ddatblygu pwyntiau dysgu ar gyfer
y sefydliadau i gyd.
Yn y mwyafrif o achosion mae’r toriad yn
ymwneud â throseddwyr yn methu ag ufuddhau i Nid achoswyd niwed difrifol na hirdymor i’r
amodau eu trwydded megis mynd i fan dioddefwr yn yr un o’r achosion uchod.
gwaharddedig, neu fethu â rhoi gwybod fod eu

GWASANAETH
PRAWF CENEDLAETHOL
Dros Loegr a Chymru

Gwasanaeth Prawf Cenedlaethol


Ardal Gwasanaeth Prawf De Cymru
Ty Tremains
Heol Tremains
CF31 1TZ

Phil Jones
Cyfarwyddwr Gweithgareddau

Janet Chaplin
Prif Swyddog Cynorthwyol
Cynlluniwyd ac Argraffwyd gan
Adran Argraffu Heddlu De Cymru.
Teliffon: 01656 869264

14 Trefniadau Aml-asiantaeth er Diogelu’r Cyhoedd Adroddiad Blynyddol 2004-2005