You are on page 1of 27

BAHAN BANTU MENGAJAR SAINS

DEFINISI
• Atan Long (1982 : 174) berpendapat,
bahan-bahan pengajaran dan alat bantu mengajar ada berbagai-bagai. • Bahan-bahan itu mungkin dalam bentuk buku, carta atau slaid yang dipancarkan pada layar. • Alat-alat yang menyokong penyampaian pembelajaran diberi nama ‘alat bantu mengajar’ (Ab. Rahman, 1988).

• buku teks • buku kerja Bbm asas Bbm bukan elektronik . video • makmal sains • projektor overhead • pembesar suara Bbm elektronik JENIS-JENIS BAHAN BANTU MENGAJAR • papan hitam. bbm dibahagikan kepada 3: •objek •buku •model •patung •gambar •lukisan •carta •graf •poster •kartun •gambar rajah • papan flanel •lawatan •pameran • Slaid • radio • televisyen • perakam pita.Secara umum.

• Hanapiah Sudin ( 1979: 51-52 ) dan Khairiah Ahmad ( 1980-13 ) mengkelaskan bahan bantu mengajar kepada dua iaitu “sof tware” dan “ hardware” “ mengenai BBM.” Ngui Kuen Sang (1981: 35 ) . kita tidak dapat memberi takrif yang tetap walaupun pada keseluruhannya ramai pendidik menyetujui bahawa penggunaan BBM dalam situasi pengajaran pembelajaran adalah pengalaman yang melibatkan penggunaan penglihatan dan pandangan seseorang.

misalnya dalam bentuk buku. Alat-alat penyampaiannya dinamakan BBM.” Atan Long ( 1982: 174 ) .• “ BBM terdiri daripada pelbagai bahan dan sesuatu bahan boleh disampaikan dengan pelbagai cara. atau dibubuh pada slaid dan dipancarkan pada skrin. carta.

R. Swartout. Sherwin G ( .• “ …hanya alat bantu mengajar yang mempunyai komunikatif tinggi yang mampu membantu pelajar memperolehi pengalaman belajar yang berfaedah bagi mengembangkan sikap ilmiah dan sikap sosial. kemantapan emosi dan daya penghargaan.Murray.” Thomas.

– Bahan bercorak pengalaman . papan putih. – Bahan yang tidak menggunakan media bukan elektronik – seperti suara. overhead projektor (OHP).radio kaset.kad imbasan. bahan maujud (realia) dan sebagainya . piring hitam. internet dan sebagainya. lawatan. pita rakaman. slaid. pameran. buku dan sebagainya. surat khabar. projek.• Berdasarkan pendapat-pendapat di atas bolehlah disimpulkan bahawa BBM boleh dibahagikan kepada tiga kategori: – Bahan-bahan yang menggunakan media elektronik seperti filem pelajaran. gambar. CD . papan magnet. komputer. pita video.saperti lakonan. papan flanel. kad. filem jalur. model. papan hitam. televisyen. carta. radio.

Kepentingan bahan bantu mengajar • Membantu dalam penyampaian pengajaran guru • Mencapai objektif pengajaran yang telah dirancang oleh guru • Murid-murid lebih memahami pengajaran guru • Memudahkan murid-murid memahami atau membantu mereka ke arah pembentukan konsep yang betul • Murid-murid dapat menerima pembelajaran dengan cepat .

• Menerima pembelajaran dengan cepat • Dapat mengelakkan proses pengajaran dan pembelajaran dalam kelas lebih menjurus kepada keadaan yang diselubungi kebosanan di kalangan muridmurid. • Mencungkil kreativiti guru untuk menjadikan proses pengajaran dan pembelajaran di dalam kelas lebih mencabar .

James D. Finn dan Edgar Dale ( 1964 : 65 ) kepentingan BBM bolehlah dirumuskan seperti berikut: – BBM menyediakan satu asas yang kuat untuk sesuatu konsep – Sebagai daya penarik penting kepada seseorang pelajar – Dapat menghasilkan pembelajaran yang lebih kekal – Memberi pengalaman sebenar yang boleh merangsangkan aktiviti sendiri di kalangan pelajar . Hoban.• Mengikut Charles F.

– Boleh memberi pengalaman baru dan menjadikan pembelajaran lebih mendalam dan beragam. – Boleh membantu pemahaman dan perkembangan perbendaharaan kata pelajar. seperti melalui filem bergerak. .– Dapat membina pemikiran yang berterusan.

Husin ( 1988: 242) merumuskan kepentingan BBM seperti berikut: – Memberi rangsangan dan minat murid-muird. – Menyediakan dasar kukuh untuk perkembangan kefahaman dan corak pemikiran dan mengurangkan gerak balas lisan yang tidak diperlukan daripada muridmurid. .• Kamarudin Hj. – Membekalkan dasar perkembangan pembelajaran dan menjadikan pembelajaran mereka lebih kekal.

– Ia mendorong murid-murid untuk menyiasat dan dengan demikian dapat menambahkan lagi bacaan murid-murid .– Menyediakan pengalaman baru yang tidak diperolehi dengan mudah oleh cara-cara lain. – Dapat menguatkan kefahaman dan mempercepatkan perkembangan perbendaharaan kata. menjadikan pembelajaran murid-murid lebih mendalam dan beragam.

• Pemilihan bahan ini biasanya dipengaruhi oleh tujuan. kegunaan.Pemilihan bahan bantu mengajar • Pemilihan Bahan Bantu Mengajar ialah proses mencari bahan-bahan yang dihasilkan dan sesuai dengan objektif pengajaran dan pembelajaran. tingkat pencapaian pelajar. . dan jangka masa sesuatu pengajaran.

Praktikal 2. Menarik .1. Jimat dan mudah 4.Mencabar 7.Sesuai 6.Menepati 5. Mudah alih PRINSIP PEMILIHAN BBM 3.

1. kaedah dan teknik pengajaran • c) Keadaan pelajar • d) Suasana pembelajaran • e) Minat pelajar . sesuai Pemilihan bahan hendaklah mempunyai hubungan kesesuaian dengan perkara-perkara seperti berikut : • a) objektif dan matlamat pengajaran bahasa • b) Pendekatan.

2.mencabar • bahan-bahan yang dipilih dapat memberikan rangsangan untuk pelajar berfikir dan mendorong mereka untuk terus belajar .

3. proses pembelajaran dan pengajaran. • Bahan pengajaran yang dipilih mestilah menunjukkan perkaitan antara aspek kandungan bahasa.menepati • Ketepatan bahan pengajaran dimaksudkan sebagai isi kandungan bahan pengajaran yang menepati kandungan kurikulum pengajaran. .

graf. rajah. . • Saiz huruf cetak atau saiz huruf haruslah sesuai dengan peringkat umur pelajar.menarik • Reka letak . lukisan. carta. gambar atau kartun mestilah disusun berhampiran dengan sesuatu maklumat yang berkaitan. peta. jadual. Ini akan memydahkan pelajar membuat rujukan atau memahami sesuatu konsep.4.

• Ilustrasi dan bahan grafik bukan sahaja menghiasi bahan pengajaran. . • Kualiti kulit dan cara buku dijilid • Bahan pengajaran mengandungi arahan yang jelas. tetapi berfungsi sebagai manifestasi visual sesuatu maklumat yang akan dapat menambah atau mengukuhkan pembacaan pemahaman.

sebaliknya bahan tersebut boleh dihasilkan dengan kreativiti guru contohnya dengan menggunakan bahan terbuang .5.tidak semestinya mahal. Jimat dan mudah • Sekiranya untuk menghasilkan bahan bantu mengajar tersebut dibeli.

bahan tersebut seharusnya tahan lasak jika digunakan berulang-ulang kali dan sekiranya digunakan untuk lebih dari satu mata pelajaran dan juga sesuai pada masa dan mata pelajaran lain . Selain itu. Ini dapat membantu pelajar menggunakan bahasa dalam komunikasi. praktikal • Bahan yang digunakan dalam proses pengajaran dan • • • pembelajaran seharusnya praktikal sama ada kepada guru atau pelajar. Bahan pengajaran seharusnya sederhana dan mudah digunakan serta menggunakan bentuk bahasa yang yang berdasarkan situasi sebenar.6.

• Ketepatan sesuatu bahan dengan kurikulum pengajaran bahasa adalah berdasarkan ciri-ciri yang berikut: a) Isi kandungan sesuai dengan kemampuan dan kehendak pelajar. . b) Susunan bahan c) Mengandungi maklumat atau fakta yang yang tepat. d) Maklumat yang kemaskini e) Perbendaharaan kata yang sesuai f) Bahan pengajaran yang diperakui.

dan tidak terlalu berat atau besar. boleh dibawa • kemana-mana.Mudah alih • Bahan pengajaran yang dipilih hendaklah sentiasa berfungsi. perspektif struktural dan perspektif kemahiran . • Pemilihan bahan dalam proses pengajaran dan pembelajaran yang terdiri daripada bahan-bahan teks atau sumber-sumber lain semestinya dilihat daripada tiga perspektif iaitu perspektif komunikatif atau fungsional.7.

Kriteria pemilihan bahan bantu mengajar • Isi kandungannya berguna dan penting kepada pelajar • Ia boleh menarik minat pelajar • Ia berhubung terus dengan objektif khusus atau aktiviti menyelesaikan masalah • Isi kandungan dan persembahannya sesuai dengan keadaan dan nilai semasa .

Ia boleh dibuat oleh guru sahaja. Pembuatan alatan ini menunjukkan daya kreatif seseorang guru • Mudah digunakan • Mudah didapati • Boleh digunakan untuk lebih daripada satu mata pelajaran • Boleh dibawa ke mana-mana sahaja • Ringan .Sambungan…. • Bahan tersebut telah pernah diuji • Alat itu tidak semestinya mahal.

Sambungan…. • Boleh dibawa ke mana-mana • Tidak terlalu besar atau berat • Alat yang digunakan boleh diganti dengan • • • • senang dan murah jika rosak Senang untuk disimpan Boleh digunakan berkali-kali Tidak merbahaya Keterangan isi kandungan tepat dan tidak membosankan Dapat menarik minat. imaginasi dan perasaan pelajar • .