ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011

Επιμέλεια: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΨΥΧΑΡΗ

Ενα παλιό κίτρινο ποδήλατο που ο Αντι Ρουίνα βρήκε κάπου παραπεταμένο, αν και ελαφρώς στραπατσαρισμένο,
αποδείχθηκε στα πειράματα εξίσου σταθερό. Μόλις αφεθεί ελεύθερο, συνεχίζει τον δρόμο του αυτόνομα, διατηρώντας την κίνηση και την ισορροπία του

Η εξίσωση που κάνει το
ποδήλατο να τρέχει µόνο του!
Το ξέρει και κάθε πεντάχρονο παιδί: αν θέλεις να μείνεις πάνω στο ποδήλατο πρέπει να το εμπιστευθείς!
Τώρα όμως μόλις διατυπώθηκε η εξίσωση που εξηγεί το φαινόμενο της ποδηλατικής «αυτοσταθερότητας»
Πιάστε το ποδήλατο από το τιμόνι και χωρίς να
ανεβείτε στη σέλα «τρέξτε» το για κάποια απόσταση κρατώντας το ίσιο και σταθερό. Αφήστε το. Αν έχετε αναπτύξει αρκετή ταχύτητα
αυτό θα συνεχίσει να τρέχει μόνο του, ευθυτενές και αυτόνομο. Ακόμη και αν για κάποιον
λόγο γείρει, θα ανακτήσει την ισορροπία του
και θα συνεχίσει όρθιο την πορεία του. Οποιοδήποτε ποδήλατο, κάθε μεγέθους και κάθε
είδους, έχει αυτή τη μαγική ικανότητα ισορ-

«βλαστικός
θηλασμός»

Το μητρικό γάλα είναι γεμάτο βλαστοκύτταρα! Γεννά έτσι ελπίδες για θεραπεία ασθενειών και δείχνει
πως προσφέρει στο βρέφος περισσότερα απ’ όσα
νομίζουμε.

4

ΣΕΛ.

ροπίας. Αυτός είναι άλλωστε και ένας λόγος
που πολλοί δυσκολεύονται να μάθουν να το
οδηγούν - πρέπει να αφεθείς σε αυτό, να του
επιτρέψεις να «σε πηγαίνει». Αν ακολουθήσεις
την κίνησή του, δεν πρόκειται ποτέ να σε αφήσει να πέσεις. Η «αυτοσταθερότητα», που το
συνοδεύει από τις πρώτες πεταλιές του, είναι
γνωστή στους λάτρεις του εδώ και ενάμιση αιώνα. Κατά καιρούς πολλοί έχουν αποπειραθεί
να την εξηγήσουν. Αρχικά είχε αποδοθεί στο

γυροσκοπικό φαινόμενο από την κίνηση των
τροχών. Αργότερα σε αυτόν τον παράγοντα
προστέθηκε το λεγόμενο ίχνος ή τρέιλ (trail)
- η θέση του σημείου επαφής της μπροστινής
ρόδας με το έδαφος σε σχέση με τον άξονα
του τιμονιού. Και εδώ το ζήτημα είχε θεωρηθεί λήξαν. Τίποτε όμως δεν πρέπει να θεωρείται δεδομένο ενώ ακόμη και τα απλούστερα
πράγματα μπορεί να κρύβουν πίσω τους την
πιο πολύπλοκη επιστήμη. Μια ομάδα μηχα-

υπερβακτήρια
στην ευρώπη

Η Ευρώπη «πολιορκείται»
από ανθεκτικά βακτήρια.
Ενοχος; Η υπερκατανάλωση
αντιβιοτικών. Δυστυχώς
η Ελλάδα έχει ακόμη μία
θλιβερή πρωτιά. Το όνομά
της: Klebsiella.

5

νικών, ειδικών στη δυναμική, έδειξε ότι όλα
όσα θεωρούσαμε ως τώρα δεδομένα για τη
σταθερότητα στην κίνηση του ποδηλάτου τελικά απλώς δεν ισχύουν. Αναπτύσσοντας για
πρώτη φορά μια αξιόπιστη εξίσωση και ένα
μαθηματικό μοντέλο ανατρέπουν κάθε θεωρία και δείχνουν ότι ένα ποδήλατο μπορεί να
παραμένει σταθερό και «οδηγήσιμο» ακόμη
και όταν το τιμόνι του βρίσκεται πίσω από τη
λαλινα φαφουτη σελ. 6-7
σέλα!

η επιστροφή του
μαυροπίνακα

Υπερτιμημένες και επικίνδυνες χαρακτηρίζει τις νέες
τεχνολογίες στην εκπαίδευση ο δρ Σπίτσερ. Και επιμένει ότι τα ισχυρότερα όπλα
μας είναι ο μαυροπίνακας
και το βιβλίο.

ΣΕΛ.

N A N O N E W S || 1 0 || B I B Λ Ι Α || 1 1 || Π Ρ Ο Σ Τ Ο ΑΥ Ρ Ι Ο || 1 2 ||

8-9

ΣΕΛ.

όπως ονομάστηκε το νέο είδος. Η μελέτη αποκάλυψε όχι μόνο ποια πουλιά πετούν από τη Φινλανδία προς τον Νότο αλλά και πότε. όταν εγκαταλείψαμε τη ζωή του κυνηγού-τροφοσυλλέκτη.χ.ά. θα έχουν ευρείες εφαρμογές που ξεκινούν από την ψυχαγωγία και καταλήγουν στην Ιατρική. η Νορίν φον Κράμον Ταουμπάντελ του Πανεπιστημίου του Κεντ στη Βρετανία εξέτασε 295 ανθρώπινες κάτω γνάθους από εκθέματα μουσείων. ευνοϊκοί παράγοντες είναι τα (πολλά) φρούτα. Η τριακονταετής παρακολούθηση λοιπόν αποκάλυψε ότι ορισμένα είδη καθυστερούν τον χρόνο μετανάστευσης ως και κατά έναν μήνα. Γιατί χρειαζόμαστε σιδεράκια. παρέμεναν ανοιχτά καθ’ όλη τη διάρκεια της νύχτας και για λίγες ώρες μετά την ανατολή του ηλίου. Τα άνθη της Bulbophyllum nocturnum. Ερευνητές από τη Φινλανδία ανακάλυψαν ότι κάποια υδρόβια πτηνά καθυστερούν τη μετανάστευσή τους ως και κατά έναν μήνα σε σύγκριση με τρεις δεκαετίες πριν. Το «μαρτύριο» που υπομένουν σήμερα πολλοί έφηβοι όταν υποχρεώνονται να φορέσουν «σιδεράκια» για να αποκτήσουν πιο αρμονική οδοντοστοιχία οφείλεται ίσως στην αλλαγή του τρόπου ζωής και κυρίως των διατροφικών επιλογών των μακρινών προγόνων μας. κατά την οποία το σπερματοζωάριο εισάγεται με ένεση στο κυτταρόπλασμα του ωαρίου. που προς το παρόν έχουν δοκιμασθεί μόνο σε πειραματόζωα. δυνατά σαγόνια. στοχευμένη προσέγγιση ωστόσο τα φυσιολογικά κύτταρα του οργανισμού δεν πλήττονται και έτσι δεν εμφανίζονται παρενέργειες. οι νέες παρατηρήσεις μαρτυρούν πόσο γρήγορα τα υδρόβια πτηνά προσαρμόζονται στις αλλαγές του κλίματος. Εξαιτίας των προβλημάτων κινητικότητας του σπέρματός τους είχε αποφασιστεί η εφαρμογή μιας τεχνικής που ονομάζεται μικρογονιμοποίηση ICSI (Intracytoplasmic Sperm Injection). Η μετανάστευση παίρνει. τα e-mail του. Σύμφωνα με τους ερευνητές. Αυτό προέκυψε από μελέτη στην οποία έλαβαν μέρος 250 άνδρες. επιτυχής εξωσωματική Αυξημένες πιθανότητες να αποκτήσουν απόγονο έχουν οι άνδρες που τρέφονται σωστά. Ετσι τα έντομα λειτουργούν τελικά ως επικονιαστές υποστηρίζοντας τη νυχτερινή άνθιση του φυτού. Οι εθελοντές εκτός από τις ιατρικές εξετάσεις στις οποίες υποβλήθηκαν απάντησαν και σε ένα εκτενές ερωτηματολόγιο σχετικά με τις συνήθειές τους και γενικότερα με τον τρόπο ζωής τους. Συγκεκριμένα. Δανός ερευνητής ανακάλυψε σε ένα μικρό νησί του Ειρηνικού Ωκεανού ένα άγνωστο ως σήμερα είδος ορχιδέας που ανθίζει τη νύχτα και είναι το πρώτο είδος του φυτού που έχει αυτή τη συμπεριφορά. οι φακοί επαφής αυτού του είδους. όπως π. ένα μικρό νησί κοντά στην Παπούα Νέα Γουινέα. οι πάπιες και οι κύκνοι που περνούν τον χειμώνα στους υγρότοπους της Βόρειας Ευρώπης αλλάζουν τα μοτίβα της μετανάστευσής τους καθώς η παγκόσμια θερμοκρασία ανεβαίνει. Διερευνώντας πώς το πέρασμα από τη ζωή του κυνηγούτροφοσυλλέκτη σε αυτή του γεωργού-κτηνοτρόφου επηρέασε την ανατομία του προσώπου και του κρανίου μας. Μια νέα μελέτη υποστηρίζει ότι οι σημερινές γνάθοι έχουν «κοντύνει» επειδή στο μακρινό παρελθόν μας. εξαπολύουν μια γενική επίθεση στον οργανισμό με αποτέλεσμα να καταστρέφονται και υγιή κύτταρα εκτός από τα καρκινικά. οι οποίοι είχαν ζητήσει τη βοήθεια των ειδικών για να τεκνοποιήσουν.) θα μπορούν να βλέπουν τη διαδρομή που πρέπει να ακολουθήσουν ενώ οδηγούν. Με τη νέα. όπως η χημειοθεραπεία. του πνεύμονα και του δέρματος. Οπως αναφέρει η ερευνήτρια. δεν καπνίζουν και δεν το παρακάνουν με τον καφέ και το αλκοόλ. Οι ερευνητές αναφέρουν ότι η ίδια τεχνική θα μπορούσε να εφαρμοστεί για την αντιμετώπιση και άλλων μορφών καρκίνου. Σύμφωνα με τον δρα Λεϊκόινεν. η διατροφή μας άλλαξε. Αλλη εφαρμογή μπορεί να είναι αυτή σε συστήματα πλοήγησης όπου οι οδηγοί (οι πιλότοι κ. με αποτέλεσμα σταδιακά να χάσουν το άλλοτε μεγάλο μέγεθός τους. Υγιής πατέρας. του προστάτη. τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Μεταξύ αυτών η κοινή γκρι αγριόχηνα και η μαυροκέφαλη πάπια. όπως του μαστού. Οι συμβατικές θεραπείες για τον καρκίνο. οι σκληρές τροφές απαιτούν μεγαλύτερη προσπάθεια κατά τη μάσηση και άρα χρειάζονται μεγάλα. Το σημαντικό πλεονέκτημα της νέας πειραματικής θεραπείας είναι ότι στοχεύει επιλεκτικά τα καρκινικά κύτταρα και όχι τα υγιή.BHMASCIENCE 2||20 Φακοί επαφής σε ρόλο οθόνης ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ΕΝΤΑΧΕΙ Διεθνής ομάδα ερευνητών δημιούργησε έναν επαναστατικό τύπο φακών επαφής που προβάλλουν ολογραφικές εικόνες. ακόμη και την κατάσταση της υγείας του! Σύμφωνα με ειδικούς. Επίσης θα είναι πιθανώς εφικτό να συνδεθούν με ιατρικούς βιοαισθητήρες οι οποίοι θα είναι τοποθετημένοι στο σώμα του ασθενούς ώστε αυτός να βλέπει να εμφανίζονται συνεχώς μπροστά στα μάτια του πληροφορίες για την κατάσταση της υγείας του. Σε πειράματα που διεξήχθησαν σε ποντίκια φάνηκε ότι χρειάστηκαν μόλις λίγα λεπτά προκειμένου το φάρμακο να διεισδύσει στους καρκινικούς όγκους και να τους συρρικνώσει. αρνητικοί για τη γονιμότητα παράγοντες είναι η παχυσαρκία. Επέστρεψε στην Ολλανδία για να το μελετήσει και έμεινε έκπληκτος όταν διεπίστωσε ότι η ορχιδέα άρχιζε να ανθίζει μετά το σούρουπο.. Αντίθετα. Ο καθηγητής Εντ ντε Βόγκελ που εργάζεται στο Εθνικό Μουσείο Βοτανολογίας της Ολλανδίας εντόπισε την ορχιδέα σε ένα τροπικό δάσος χαμηλής βλάστησης στη Νέα Βρετανία. Είναι χαρακτηριστικό ότι σε κάποιες περιπτώσεις πειραματόζωα με καρκίνο του παχέος εντέρου τελικού σταδίου θεραπεύτηκαν.. Η ιδιαίτερη οσμή του φυτού αλλά και το σκοτάδι ξεγελούν τα έντομα και τα κάνουν να πιστεύουν ότι έχουν να κάνουν με μανιτάρια στα οποία συχνά εναποθέτουν τα αβγά τους. τα λαχανικά και τα δημητριακά. . με τα μαλακά φαγητά οι γνάθοι κατέληξαν να «γυμνάζονται» λιγότερο. περιλαμβάνοντας περισσότερες μαλακές τροφές. Η ορχιδέα της νύχτας Ασφαλής αντικαρκινική θεραπεία Eνα πρωτοποριακό φάρμακο το οποίο «κυνηγά» τους όγκους του παχέος εντέρου και τους καταστρέφει αφήνοντας ανέπαφους τους υγιείς ιστούς αναπτύχθηκε από ερευνητές του Ιατρικού Ερευνητικού Ινστιτούτου Sanford – Burnham στη Λα Χόγια της Καλιφόρνιας. έξι από τα 15 είδη που παρακολούθησαν οι εθελοντές του Παρατηρητηρίου καθυστερούσαν σημαντικά τη μετανάστευσή τους. παράταση Οι χήνες. Ο Αλέξι Λεϊκόινεν από το Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι και οι συνεργάτες του εξέτασαν δεδομένα που κάλυπταν τρεις δεκαετίες και τα οποία προέρχονταν από το Παρατηρητήριο Πτηνών Hanko στη Νότια Φινλανδία. Ετσι όποιος φοράει αυτούς τους φακούς θα μπορεί να βλέπει κυριολεκτικά μπροστά στα μάτια του ειδήσεις. Τέτοιοι φακοί θα μπορούσαν να φέρουν επανάσταση στον χώρο των βιντεοπαιχνιδιών. Οι ειδικοί εικάζουν ότι η συγκεκριμένη ορχιδέα εκπέμπει μια οσμή που δεν γίνεται αντιληπτή από τον άνθρωπο αλλά έλκει – και μάλιστα από μεγάλες αποστάσεις – διάφορα έντομα. Αντίθετα. Αυτή η «σμίκρυνση» της γνάθου ίσως εξηγεί το γιατί σήμερα υποφέρουμε όταν βγαίνουν οι φρονιμίτες μας και γιατί έχουμε τόσο συχνά ανάγκη ορθοδοντικής. η κατανάλωση αλκοόλ και κόκκινου κρέατος και το κάπνισμα.

n Οι ολιγοσακχαρίτες (ομάδα υδατανθράκων) του μητρικού γάλακτος προστατεύουν το βρέφος από τις διάρροιες γενικά αλλά και ειδικότερα από εκείνες που προκαλούνται από καμπυλοβακτηρίδιο και τους ιούς της ομάδας calcivirus. Παρά το γεγονός ότι για προφανείς λόγους δεν μπορούν να διεξαχθούν πειράματα για να αποδειχθεί αυτό. Το ερώτημα ανέλαβε να απαντήσει η δρ Φωτεινή Χασιώτου. της ιωάννας Σουφλέρη Τ τικές συνθήκες. όταν δηλαδή ένα μητρικό γάλα αυστραλιαανθρώπινο έμβρυο ανανή ερευνητική ομάδα πριν πτύσσεται στη μήτρα της από περίπου πέντε χρόνια. Η αρχική ιδέα των επιστημόνων ότι αυτά υπάρχουν για να προστατεύουν τον μαστό από λοιμώξεις διαφοροποιήθηκε όταν διαπιστώθηκε η ικανότητά τους να περνούν από το γαστρεντερικό σύστημα του βρέφους στην αιματική κυκλοφορία του και να γίνονται μέρος του αναπτυσσόμενου ανοσοποιητικού συστήματός του.όργανα του οργανισμού. είναι! Ειδικότερα η δρ Χασιώτου πέτυχε να απομονώσει και να καλλιεργήσει τα βλαστικά κύτταρα του μητρικού γάλακτος υπό διαφορε- Ισοδύναμα με τα εμβρυϊκά. Φαί. η οποία βοηθά στην απορρόφηση του σιδήρου. ϊκών βλαστικών κυττάρων. «Η δυνατότητα των βλαστικών κυττάρων του μητρικού γάλακτος να διαφοροποιούνται σε όλους αυτούς τους διαφορετικούς κυτταρικούς τύπους είναι ένδειξη της πολυδυναμίας τους.λυψε την πολυ.Χασιώτου αποκά. όπως λεμφοκύτταρα. Και ποιος γάλακτος μπορούν να διακριβώς είναι ο ρόλος τους αφοροποιηθούν σε κυτταγια το βρέφος. από δας. απαλλαγμένα από ηθικά βάρη και με εύκολη σχετικά πρόσληψη.BHMASCIENCE ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ||3 21 ΒΙΟΛΟΓΙΑ «Βλαστικός» θηλασμός «Βρύση» βλαστοκυττάρων αποδεικνύεται ο θηλασμός. . εκτός από το να συμμετέχει στη σύνθεση της λακτόζης. To σύμπλοκο με το ποιητικό όνομα διαπιστώθηκε ότι σκοτώνει επιλεκτικά τα καρκινικά κύτταρα αφήνοντας ανέπαφα τα υγιή. Αν ωστόσο η υπόθεση της δρος Χασιώτου και των συνεργατών της στο Πανεπιστήμιο της Δυτικής Αυστραλίας επιβεβαιωθεί.δυναμία των βλα. Με αυτά τα δεδομένα δεν μπορούμε να αποκλείσουμε ότι και βλαστικά κύτταρα του μητρικού γάλακτος περνάνε ανέπαφα τον γαστρεντερικό σωλήνα του μωρού και περνούν στην κυκλοφορία. Αυτή ακριβώς την επιβεβαίωση θα αναζητήσει με τον πειραματισμό της στις ΗΠΑ η ελληνίδα ερευνήτρια. Από τότε μια σειρά επιστημόνων έχει εντοπίσει κύτταρα διαφόρων τύπων στο μητρικό γάλα και μάλιστα σε τεράστιους αριθμούς. Μόλις το 2007 ο καθηγητής Πίτερ Χάρτμαν και οι συνεργάτες του στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Αυστραλίας στο Περθ εντόπισαν στο μητρικό γάλα έναν κυτταρικό τύπο ο οποίος έφερε τα χαρακτηριστικά μοριακά σημάδια των βλαστικών κυττάρων.στικών κυττάρων Το γεγονός ότι τα βλαστιτου μητρικού κά αποδεκτή πηγή βλαστικά κύτταρα του μητρικού γάλακτος κών κυττάρων.. Η α-λακταλβουμίνη. ενώ βοηθά και στην ανάπτυξη του γαστρεντερικού συστήματος. Ταυτόχρονα όμως διερευνάται αν συνεχίζει να «πλάθει» το βρέφος. «Δεν μπορούμε ακόμη να πούμε με βεβαιότητα. και συ. κύτταρα χόνφών είναι πια καλά δρου. το μεσόδερλος της ερευνητικής ομά. τα ευρήματά τους θα σημαίνουν ότι το μητρικό γάλα θα μπορούσε να αποτελέσει άριστη πηγή βλαστικών κυττάρων: άφθονα κύτταρα.θανότατα πως διαθέτουν όλες ή κάζήτησε μαζί της για τη σημασία των ποιες από τις ιδιότητες των εμβρυευρημάτων της.gr γάλα-έκπληξη! n Ο μαστικός αδένας έχει μοναδικές ικανότητες αναγέννησης: τη διαπίστωση ότι ο αδένας μπορεί να αναγεννηθεί εξ ολοκλήρου όταν ένα μικρό τμήμα του μεταμοσχευθεί σε πειραματόζωα τα οποία έχουν υποστεί μαστεκτομή (1998) ακολούθησε η διαπίστωση ότι το ίδιο μπορεί να συμβεί όταν ένα και μόνο βλαστικό κύτταρο μαστού ποντικού τοποθετηθεί στην ίδια θέση (2006). κανείς δεν μπορεί να αμφισβητήσει την παρουσία των κυττάρων αυτών στο μητρικό γάλα. αυτό παρατηρήθηκε σε καλλιέργειες κυττάρων. Εχει παρατηρηθεί ότι τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος της μητέρας τα οποία επίσης υπάρχουν στο μητρικό γάλα επιβιώνουν από το πέρασμα από τον γαστρεντερικό σύστημα του βρέφους και περνούν στην αιματική κυκλοφορία του. Θα αποτελέσει άρα.τις οποίες προκύπτουν τεγής δρ Φωτεινή Χασιώ. Ωστόσο. Με δεδομένο όμως ότι τα κύτταρα αυτά πρέπει να λαμβάνονται από έμβρυα λίγων ημερών. Μπορεί να παρέχουν βοήθεια ή καθοδήγηση στην ανάπτυξη των ιστών του βρέφους αλλά αυτό μένει να αποδειχθεί» λέει η ελληνίδα ερευνήτρια. αλλά και ένας τρόπος διαχωρισμού της συγκεκριμένης ομάδας κυττάρων. Είναι χαρακτηριστικό ότι άτομα που έχουν θηλάσει έχουν περισσότερες πιθανότητες να υποβληθούν σε επιτυχή μεταμόσχευση οργάνου από συγγενή με τη μητέρα δότη σε σχέση με λήπτες που δεν έχουν θηλάσει. νεται όμως ότι οι ιδι. η οποία βοηθά στην απορρόφηση του ασβεστίου. «Καθοδήγηση» και μετά τη γέννα. Το «BHMAScience» ρικούς τύπους που προέρχονται και εντόπισε την ελληνίδα επιστήμονα από τις τρεις στοιβάδες του αναστις ΗΠΑ. Οι επιστήμονες που ασχολούνται με την αναγεννητική ιατρική ελπίζουν ότι στο όχι και τόσο μακρινό μέλλον θα είναι σε θέση να δημιουργούν στο εργαστήριο ιστούς και όργανα για μεταμοσχεύσεις αξιοποιώντας ως πρώτη ύλη εμβρυϊκά βλαστικά κύτταρα.κύτταρα του ήπατος με ικανότητα ότητες του μητρικού γάλακτος ξε. από τα εμΤην ικανότητα των κυττάβρυϊκά βλαστικά κύτταρων αυτών να διαφοροποιρα δημιουργούνται αρηθούν σε πλήθος κυτταριχικά τρεις διαφορετικές κών τύπων κατέδειξε πρόκυτταρικές στοιβάδες. Για να είμαστε απολύτως βέβαιοι για την πολυδυναμία τους θα πρέπει να δούμε αν διαθέτουν την Το μητρικό γάλα δεν είναι μόνο τροφή. δεν είναι λίγες οι φωνές που αντιτίθενται στη χρησιμοποίησή τους για ηθικούς λόγους. όπου βοηθούν στην ανάπτυξη του δικού του ανοσοποιητικού συστήματος.και οστικά κύτταρα. κύτταρα του παγκρέατος με τεκμηριωμένα. Η λυσοζύμη έχει αντιμικροβιακή δράση καθώς βοηθά στη διάσπαση των κυτταρικών τοιχωμάτων των μικροοργανισμών. Πρόωρα μωρά που τρέφονταν αποκλειστικά με μητρικό γάλα είχαν 8. σάκχαρα. μητέρας του. διασπάται σε μικρότερα πεπτίδια με αντιμικροβιακό αλλά και ανοσορυθμιστικό ρόλο. Εχουμε διαπιστώσει την παρουσία τους ακόμη και μετά το πέρας δύο ετών από την έναρξη του θηλασμού» σημείωσε η ελληνίδα ερευνήτρια. n Οι πρωτεΐνες του γάλακτος δεν σχετίζονται μόνο με τη θρέψη αυτή καθαυτή: Η λακτοφερίνη. που αγγίζει το 2% του συνόλου που εντοπίζονται στο μητρικό γάλα. Ωστόσο μέχρι πρότινος δεν είχε καταστεί δυνατή η απόδειξη της ύπαρξης βλαστικών κυττάρων στο μητρικό γάλα. επιτυγχάνοντας έτσι να καθοδηγήσει τη διαφοροα οφέλη του μητρι. ΒλαστιΥπό κανονικές συνκά κύτταρα εντόπισε στο θήκες.ικανότητα να παράγουν ινσουλίνη. τα ευρήματα της δρος Χασιώτου αποδεικνύουν ότι πρακτικά το μητρικό γάλα δεν αντιγράφεται! soufleri@tovima. n Τα λιπίδια του μητρικού γάλακτος βρέθηκε να έχουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος. «Τα βλαστικά κύτταρα υπάρχουν στο μητρικό γάλα καθ’ όλη τη διάρκεια του θηλασμού και όχι μόνο στην αρχή.πτυσσόμενου εμβρύου σημαίνει πινέχιση του πειραματισμού. Πρώτος ο Παπανικολάου Η ύπαρξη κυττάρων στο μητρικό γάλα δεν είναι ένα καινούργιο εύρημα. τα εν λόγω κύτταρα δεν φαίνονται απλώς βλαστικά. μακροφάγα. όπου βρίσκεται για τη συ.. λιπίδια). Σύμφωνα με πρόσφατη ανακοίνωσή της. Ηταν όμως όντως τα κύτταρα αυτά βλαστικά. οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η παρουσία του στο γάλα προστατεύει τα παιδιά από λευχαιμίες.3 μονάδες υψηλότερο IQ στην παιδική ηλικία σε σχέση με πρόωρα μωρά που έπιναν γάλα σε σκόνη. Ποιος μπορεί όμως να είναι ο ρόλος τους για το αναπτυσσόμενο βρέφος.να παράγουν αλβουμίνη και νευπερνούν ακόμη και τις προσδοκίες ρικά κύτταρα». Ανεξάρτητα πάντως από την έκβαση του πειραματισμού και τις δυνατότητες που αυτός θα μπορούσε να ανοίξει ως προς τη λήψη βλαστικών κυττάρων για μεταμοσχεύσεις. Περιττό να πούμε ότι η δρ Χασιώτου και οι συνεργάτες της ερευνούν το παραπάνω ερώτημα και πως οι απαντήσεις που θα προκύψουν μας αφορούν όλους. Ωστόσο τα ως σήμερα ευρήματά τους καθιστούν ολοφάνερη τη μοναδικότητα του μητρικού γάλακτος. το σφατα το νεαρότερο μέενδόδερμα. γε το μητρικό γάλα μια ηθι. n To μητρικό γάλα περιέχει πλήθος κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος. Τα μοριακά σημάδια ήταν ένας καλός οιωνός. Ενώ είναι βέβαιον ότι πολλά από τα γάλατα σε σκόνη που κυκλοφορούν στην αγορά έχουν πετύχει να αντιγράψουν τη σύνθεση του μητρικού γάλακτος σε θρεπτικά στοιχεία (πρωτεΐνες. πολυμορφοπύρηνα και λευκοκύτταρα. Ο Γεώργιος Παπανικολάου (ο έλληνας γιατρός που έσωσε χιλιάδες ζωές γυναικών αναπτύσσοντας το ομώνυμο τεστ για την ανίχνευση του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας) αναφέρεται στην ύπαρξή τους σε άρθρο του το 1958. Μαζί με τα θρεπτικά συστατικά τα βρέφη λαμβάνουν και κυτταρικά στοιχεία τα οποία βοηθούν στην ανάπτυξή τους ικανότητα να διαφοροποιούνται με αντίστοιχο τρόπο και όταν μεταμοσχεύονται σε πειραματόζωα» εξήγησε η δρ Χασιώτου.ποίησή τους προς «όχι μόνο επικού γάλακτος στην θηλιακά κύτταρα του μαστού αλλά ανάπτυξη των βρε.λικά όλοι οι ιστοί και τα του. η ελληνικής καταγω. Ισως το μητρικό γάλα αποτελέσει μελλοντικά μια ασφαλή «πρώτη ύλη» για πολλές θεραπείες. Η καζεΐνη.H δρ Φωτεινή μα και το εκτόδερμα. των επιστημόνων. έχει επίσης αντιμικροβιακή δράση. σχηματίζει συνδεόμενη με ελαϊκό οξύ (το οποίο επίσης υπάρχει στο μητρικό γάλα) ένα σύμπλοκο μόριο που ονομάζεται HAMLET (Human Alpha-lactalbumin Made Lethal to Tumor cells).

πλήρωσε ακριβά ένα ταξίδι αναψυχής στην Ινδία. Το ένα τέταρτο των ευρωπαϊκών χωρών συνεχίζει να αναφέρει ότι μεταξύ των περιπτώσεων μόλυνσης με S. πνευμονίες και λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος». Η περιπέτεια της Λιλ-Κάριν είναι ένα από τα παραδείγματα που έδωσε πριν από λίγες ημέρες στη δημοσιότητα το ECDC με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την Ορθολογική Χρήση των Αντιβιοτικών στις 18 Νοεμβρίου (την ιστορία της Νορβηγίδας καθώς και άλλες ιστορίες ασθενών μπορείτε να δείτε σε βίντεο ή να διαβάσετε στη διεύθυνση http://ecdc. Γερμανία. Η επίμονη Klebsiella έδειχνε ανθεκτικότητα σχεδόν σε όλα τα αντιβιοτικά εκτός (ευτυχώς) από ένα παλαιό αντιβιοτικό. Δεν είναι τυχαίο ότι σύμφωνα με μελέτες γίνεται μη κατάλληλη χρήση αντιβιοτικών στο 50% των περιπτώσεων μέσα στα νοσοκομεία! Τα υπερανθεκτικά βακτήρια απειλούν να μας «καταπιούν» εξαιτίας του ότι εμείς καταπίνουμε τα αντιβιοτικά σαν. Οι «αποικίες» των βακτηρίων στην Ευρώπη Εκείνη την ημέρα το ECDC έδωσε όμως στη δημοσιότητα και τη. στη Γαλλία. η ανθεκτικότητα του βακτηρίου στις καρβαπενέμες αγγίζει σε ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες το 50% – και η χώρα μας κρατά και εδώ αρνητικά ευρωπαϊκά πρωτεία. που αποτελούν το «ύστατο όπλο» το οποίο διαθέτουν οι ειδικοί στη φαρέτρα τους. συνταξιούχος δασκάλα. το οποίο προφανώς είχε «τσιμπήσει» στο νοσοκομείο της Ινδίας και απειλούσε να τη σκοτώσει. στην Εσθονία. την κολιστίνη. eu/en/eaad/Pages/Patient-Stories. Και πρώτη των πρώτων είναι η Ελλάδα με 38. Παρ’ όλα αυτά ο κίνδυνος εξακολουθεί να είναι ορατός. ενώ το κόστος της υγειονομικής περίθαλψης και των απωλειών στην παραγωγικότητα ξεπερνά το 1. Στην έκθεση υπογραμμίζεται ότι η κατάχρηση αντιβιοτικών απειλεί να καταστήσει την Ευρώπη «έρμαιο» υπερβακτηρίων τα οποία ανθίστανται σε όλες τις υπάρχουσες αντιβιοτικές θεραπείες. Φορείς του NDM-1 είναι τα επικίνδυνα Gram-αρνητικά βακτήρια που προκαλούν συχνά πολυανθεκτικές λοιμώξεις. Σήμερα όμως. Σύμφωνα με τα στοιχεία του ECDC ως τον Μάρτιο του 2011 στην Ευρώπη είχαν καταγραφεί 106 κρούσματα που οφείλονταν σε πολυανθεκτικά βακτήρια «εμπλουτισμένα» με NDM-1. στην Κύπρο.europa. Με το που πάτησε το πόδι της στην ξένη χώρα η Λιλ-Κάριν έπεσε θύμα τροχαίου ατυχήματος και μεταφέρθηκε με κατάγματα στο πόδι σε ένα νοσοκομείο της Κεράλα όπου και νοσηλεύθηκε υπό άθλιες συνθήκες. όπως το κολοβακτηρίδιο Escherichia coli που είναι ένοχο για πολλές ουρολοιμώξεις.aureus το 25% αφορά το «ύπουλο» MRSA. σύμφωνα με το ECDC. Μια έκθεση.5 δισ. ουρολοιμώξεων και σηψαιμίας σε νοσοκομειακούς ασθενείς. Υποβλήθηκε σε αρθροπλαστική ισχίου και κάποια στιγμή επέστρεψε σπίτι της στη Νορβηγία.000 άνθρωποι πεθαίνουν ετησίως στην ΕΕ εξαιτίας λοιμώξεων που προκαλούνται από βακτήρια ανθεκτικά στις αντιβιοτικές θεραπείες. Η νέα έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου χτυπά «καμπανάκι» κυρίως σε ό. το οποίο ξεκίνησε από την Ασία και «ταξίδεψε» σε ολόκληρο τον κόσμο. Από την πρώτη στιγμή φάνηκε ότι το ταξίδι αυτό θα μετατρεπόταν σε εφιάλτη. Ο εφιάλτης όμως δεν τελείωσε αλλά μάλλον έγινε πιο άγριος μετά την επιστροφή στην «ασφαλή» πατρίδα. αυστηρότερη νομοθεσία σχετικά με τη χρήση αντιβιοτικών στα ζώα. έχουν γίνει σχεδόν «άτρωτα» με τη βοήθεια ενός γονιδίου που ονομάζεται ΝDM-1 (μεταλλοβ-λακταμάση-1 του Νέου Δελχί).. «Πρωταγωνιστής» ο ευρωπαϊκός Νότος Οπως σημειώνει μιλώντας στο «Βήμα» ο καθηγητής Μικροβιολο- . ενίσχυση των συνεργασιών μεταξύ επιστημόνων και βιομηχανίας για την ανάπτυξη νέων αντιβιοτικών αλλά και ενίσχυση των συστημάτων παρακολούθησης της ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά σε ό. Το δαιμόνιο γονίδιο H Klebsiella pneumoniae και άλλα βακτήρια. δεν έπεσε θύμα μόνο των «κακών» βακτηρίων αλλά και της «κακής» χρήσης αντιβιοτικών από τους συνανθρώπους της (εντός και εκτός νοσοκομείων) που «θρέφει» αυτά τα βακτήρια. aspx). Το 2005 μόνο το 7% των περιπτώσεων λοίμωξης με το συγκεκριμένο βακτήριο εμφάνιζε ανθεκτικότητα στις καρβαπενέμες. όπως αυτά που χρησιμοποιούνται για την απολύμανση και τη διατήρηση της υγιεινής. Μοιραία κατάχρηση αντιβιοτικών Το ECDC τονίζει ότι σε μεγάλο βαθμό η ανθεκτικότητα των βακτηρίων στα αντιβιοτικά ξεκινά από την κατάχρηση των θεραπειών σε επίπεδο κοινότητας – ήτοι εκτός νοσοκομείων – όπως δείχνουν τα τε- λευταία στοιχεία της Υπηρεσίας για την Παρακολούθηση της Κατανάλωσης Αντιμικροβιακών Φαρμάκων (European Surveillance of Antimicrobial Consumption. όπως λέει. Παρουσιάζει μάλιστα την ικανότητα να μεταπηδά από ένα είδος βακτηρίου σε άλλο μέσω κυκλικών μορίων DNA που ονομάζονται πλασμίδια.000 κατοίκους (DDD). ανθεκτικά βακτήρια και τα (άμοιρα.. επιτρέπει στα βακτήρια να παράγουν ένα ένζυμο που θέτει εκτός μάχης σχεδόν όλα τα αντιβιοτικά. με την Κύπρο να ακολουθεί με περίπου 35 DDD.τι αφορά την ανθεκτικότητα της Klebsiella pneumoniae που απείλησε να σκοτώσει και τη Λιλ-Κάρεν. ενώ τα υπόλοιπα νοσοκομειακούς ασθενείς σε Γαλλία. Η ΛιλΚάριν εισήχθη ξανά σε νοσοκομείο στη χώρα της αφού ανιχνεύθηκε ένα πολυανθεκτικό βακτήριο στα ούρα της. Σε δηλώσεις του ο αρμόδιος επίτροπος για την Υγεία των Καταναλωτών Τζον Ντάλι σημείωσε ότι «χρειάζεται να λάβουμε ταχεία και αποφασιστική δράση αν θέλουμε τα αντιμικροβιακά φάρμακα να συνεχίσουν να αποτελούν βασικές θεραπείες ενάντια στις βακτηριακές λοιμώξεις που “πλήττουν” τόσο τους ανθρώπους όσο και τα ζώα» και προσέθεσε ότι υιοθετείται ένα πλάνο 12 συγκεκριμένων ενεργειών για τα επόμενα πέντε χρόνια.τι αφορά τόσο τον άνθρωπο όσο και τα ζώα. συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης). ενώ η ίδια τάση μείωσης παρουσιάζεται επίσης στην Αυστρία. αλλά και άλλες χώρες του ευρωπαϊκού Νότου τησ θεοδωρασ τσωλη Η 66χρονη Λιλ-Κάριν από τη Νορβηγία. Η μικρή πικρή ιστορία της ΛιλΚάριν αποτελεί μια παραλλαγή του ίδιου σίριαλ που ζει τα τελευταία χρόνια η Ευρώπη: ένα σίριαλ όπου πρωταγωνιστούν κακά. Η ομιλία του διευθυντή του ECDC Μαρκ Σπρένγκερ κλείνει μέσα της το μέγεθος του προβλήματος: «Η ανάγκη για συντονισμένη δράση προκειμένου να μειωθεί η αυξανόμενη ανθεκτικότητα των βακτηρίων στα αντιβιοτικά είναι ζωτικής σημασίας με δεδομένο ότι ορισμένες ευρωπαϊκές χώρες ανέφεραν για πρώτη φορά στο ECDC την εμφάνιση ανθεκτικότητας στα αντιβιοτικά τελευταίας γραμμής. Η αποτυχία δράσης θα αφήσει πολύ μειωμένες θεραπευτικές επιλογές σε νοσοκομειακούς ασθενείς με λοιμώξεις του αίματος. Πάντως η Ελλάδα εμφανίζει μείωση του ΜRSA σύμφωνα με τα τελευταία ευρωπαϊκά στοιχεία. Το γεγονός αυτό αποδεικνύεται από το ότι εμφανίζεται πλέον ανθεκτικότητα βακτηρίων ακόμη και σε αντιβιοτικές θεραπείες. Πιο καλά είναι τα νέα της ευρωπαϊκής έκθεσης σχετικά με το νοσοκομειακό υπερβακτήριο MRSA (Methicillin-resistant Staphylococcus aureus. Στην κολιστίνη οφείλει η 66χρονη ηρωίδα μας το ότι είναι πλέον υγιής και ονειρεύεται. Ολλανδία και Σλοβενία. Διότι η 66χρονη. όπως αποδεικνύεται. ESAC). Σουηδία.τι αφορά το βακτήριο Klebsiella pneumoniae που αποτελεί κοινή αιτία πνευμονίας.τι αφορά την ανθεκτικότητα των μικροβίων στα υπάρχοντα φάρμακα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε ένα σχέδιο δράσης με στόχο ένα πιο «ρόδινο» μέλλον για τους ευρωπαίους ασθενείς. όπως οι καρβαπενέμες.) θύματά τους που δεν είναι άλλα από εκατομμύρια ασθενείς. Στο κόκκινο η Ελλάδα. καραμέλες ευρωπαϊκό σχέδιο δράσης στη μάχη με τα μικρόβια Με αφορμή την Ευρωπαϊκή Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την Ορθολογική Χρήση των Αντιβιοτικών και με δεδομένο το γκρίζο τοπίο σε ό. ενίσχυση των ελέγχων για την πρόληψη των βακτηριακών λοιμώξεων στα νοσοκομεία και σε άλλες υγειονομικές μονάδες.6 ημερήσιες δόσεις αντιβιοτικών ανά 1... Η κακή χρήση των αντιβιοτικών θεραπειών όμως αποτελεί και «πληγή» εντός των νοσοκομείων. μεγάλη πικρή έκθεσή του που σκιαγραφεί τον ευρωπαϊκό χάρτη της ανθεκτικότητας των παθογόνων στα αντιμικροβιακά φάρμακα (τα στοιχεία καλύπτουν το 2010). Το γονίδιο αυτό. χρυσίζων σταφυλόκοκκος ανθεκτικός στη μεθικιλλίνη). Είναι χαρακτηριστικό ότι σύμφωνα με στοιχεία του Ευρωπαϊκού Κέντρου για τον Ελεγχο και την Πρόληψη των Ασθενειών (ECDC) περισσότεροι από 25. σημειώνουν οι ειδικοί του ECDC. το οποίο δείχνει τάση μείωσης σε κάποιες ευρωπαϊκές χώρες. Σύμφωνα με αυτά τα στοιχεία η Νότια και η Ανατολική Ευρώπη κρατούν τα πρωτεία της υψηλότερης κατανάλωσης αντιβιοτικών εκτός νοσοκομείων σε σύγκριση με τη Βόρεια Ευρώπη. σύμφωνα με το ECDC. το résumé της οποίας είναι ότι η ανθεκτικότητα των βακτηρίων στα αντιβιοτικά αυξάνεται σε ολόκληρη την ΕΕ – με τη χώρα μας να φιγουράρει μάλιστα στην κορυφή της λίστας σε ό. καινούργια ταξίδια στην Ινδία.BHMASCIENCE 4||22 ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Ομηροι των υπερβακτηρίων Θύμα των υπερανθεκτικών βακτηρίων είναι η Ευρώπη και γι’ αυτό ευθύνεται η αλόγιστη κατάχρηση αντιβιοτικών. ευρώ. Τα περισσότερα αφορούσαν Βρετανούς που είχαν νοσηλευθεί στην Ινδία και στο Πακιστάν. στην Ιρλανδία και στη Βρετανία. Επρόκειτο για ένα ανθεκτικό είδος της Klebsiella pneumoniae. το οποίο αναμένεται να βοηθήσει στον περιορισμό της εξάπλωσης της ανθεκτικότητας στις αντιμικροβιακές θεραπείες αλλά και στην ανάπτυξη νέων αντιμικροβιακών θεραπειών. Οι ενέργειες αυτές περιλαμβάνουν βελτίωση της ενημέρωσης του κοινού σχετικά με τη σωστή χρήση των αντιβιοτικών και των άλλων αντιμικροβιακών φαρμάκων. το οποίο έφερε ένα επικίνδυνο γονίδιο με το όνομα NDM-1 (το γονίδιο αυτό το τελευταίο διάστημα προκαλεί πονοκέφαλο στους λοιμωξιολόγους παγκοσμίως.

την Ισπανία. Συµπληρώνει ότι σε κάθε περίπτωση υπάρχει ελπίδα για νίκη στη µάχη µε τα ανθεκτικά στα αντιβιοτικά βακτήρια. «Η κατάσταση µε τα ανθεκτικά µικρόβια στην Ευρώπη θυµίζει εκείνη του. Το θέµα είναι να πάρουµε το. «Το τι συµβαίνει µε τα πολυανθεκτικά βακτήρια ορισµένες φορές εναπόκειται στη θεωρία του. Η επιτήρηση αυτή αφορά την καταγραφή της επίπτωσης. Οπως εξηγεί ο κ. 4.. Αθ....τι αφορά τη λήψη αντιβιοτικών που αποτελούν κυριολεκτικώς κανόνες. Οταν κρίνεται από τον γιατρό σας ότι είναι απαραίτητη η χορήγηση αντιβιοτικών. Βατόπουλος. Ακολουθήστε πιστά τις οδηγίες του θεράποντος ιατρού όσον αφορά την επιλογή των αντιβιοτικών και μη χορηγείτε το ίδιο φάρμακο στους οικείους σας με δική σας πρωτοβουλία. «Ενας από τους κύριους στόχους του προγράµµατος είναι η επιτήρηση των ανθεκτικών στις καρβαπενέµες Gramαρνητικών µικροβίων και κυρίως της Κlebsiella. aureus και το E. θέµα στα σοβαρά.. difficile. Βατόπουλος (οι άλλοι δύο εκπρόσωποι της χώρας µας στο ΕCDC σε ό.. ζωής Το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) τονίζει ότι υπάρχουν βασικοί κανόνες σε ό. 5..... 2010 Ιταλία Μάλτα Klebsiella pneumoniae: Ποσοστό δειγμάτων ανθεκτικών στις καρβαπενέμες το 2010 γίας στην Εθνική Σχολή ∆ηµόσιας Υγείας. αν δεν τα έχει συνταγογραφήσει ο γιατρός σας. Τα αντιβιοτικά δεν πολεμούν ιούς αλλά μόνο βακτήρια. ζωής: 1. αν και τα ποσοστά της χώρας µας παραµένουν υψηλά σε ευρωπαϊκό επίπεδο. κρεβάτι του Προκρούστη. Γιατί η Klebsiella προτιµά την Ελλάδα. Τσαγκρής και η βιολόγος. Να πεισθούµε ως υγειονοµική και όχι µόνο κοινωνία ότι η αλόγιστη χρήση αντιβιοτικών δεν αποτελεί µόνο ατοµική υπόθεση αλλά έχει και κοινωνική επίπτωση». αφού σύµφωνα µε τα όσα γνωρίζουµε δεν υπάρχει ιδιαίτερη κατάχρηση στις καρβαπενέµες στην Ελλάδα σε σύγκριση µε άλλα κράτη» απαντά ο καθηγητής.τι αφορά τη χώρα µας από την έκθεση προκύπτουν καλά και κακά νέα. η Klebsiella pneumoniae µπορεί να προκαλέσει σοβαρή λοίµωξη ακόµη και σε υγιή άτοµα».. την Πορτογαλία και τη Μεγάλη Βρετανία» λέει ο καθηγητής και προσθέτει πως σε ό. coli «χτυπούν» τον ευρωπαϊκό Νότο Ισλανδία Νορβηγία Φινλανδία Βρετανία Σουηδία ∆ανία Ιρλανδία Ολλανδία Βέλγιο Λουξεμβούργο Γαλλία Εσθονία Λετονία Λιθουανία Γερμανία Πολωνία Ουγγαρία Τσεχία Αυστρία Πορτογαλία Σλοβενία Ισπανία Ρουμανία Βουλγαρία Ιταλία Μάλτα Ελλάδα Κύπρος Staphylococcus aureus: Ποσοστό δειγμάτων ανθεκτικών στη μεθικιλλίνη (MRSA) το 2010 < 1% 1% ως <5% 5% ως <10% 10% ως <25% 25% ως <50% ≥50% ∆εν δόθηκαν στοιχεία ή τα στοιχεία αφορούσαν λιγότερα από 10 δείγματα ∆εν συμπεριελήφθησαν στοιχεία Πορτογαλία Πηγή: Εκθεση του ECDC «Antimicrobial resistance surveillance in Europe». Βατόπουλος και καταλήγει λέγοντας ότι ο µικρός αριθµός νοσοκοµειακών λοιµώξεων αποτελεί δείκτη καλής λειτουργίας ολόκληρου του συστήµατος. αντοχή χαρίζοντας µεγάλες αντοχές στα βακτήρια. Με βάση τα όσα διαβάσατε. Ετσι ονοµάζεται ένα πρόγραµµα που έχει ξεκινήσει εδώ και ένα έτος και το οποίο συντονίζεται από το Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσηµάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) µε στόχο τη διαµόρφωση ενός συστήµατος επιτήρησης των λοιµώξεων από πολυανθεκτικούς µικροοργανισµούς στα ελληνικά νοσοκοµεία. Η υγιεινή των χεριών και ο προληπτικός εμβολιασμός είναι οι πλέον ενδεδειγμένοι και αποτελεσματικοί τρόποι πρόληψης της μετάδοσης και της διασποράς λοιμώξεων. «το συγκεκριµένο βακτήριο είναι ένα πρωτογενές παθογόνο. του αριθµού δηλαδή των λοιµώξεων σε κάθε νοσοκοµείο. μόνο συγκεκριμένες βακτηριακές λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος χρήζουν αγωγής με αντιβιοτικά και σίγουρα ύστερα από εκτίμηση από τον γιατρό σας (είναι χαρακτηριστικό ότι η αμυγδαλίτιδα που οφείλεται σε στρεπτοκοκκική λοίμωξη και απαιτεί λήψη αντιβιοτικού εμφανίζεται σε ποσοστό μόνο 15% επί του συνόλου των αμυγδαλίτιδων στα παιδιά και μόλις σε ποσοστό 5% των αμυγδαλίτιδων στους ενηλίκους)..gr . την Ιταλία..BHMASCIENCE ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ||5 23 ∆ΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ Πρωταθλήτρια Ευρώπης στην ανθεκτική Klebsiella pneumoniae η Ελλάδα < 1% 1% ως <5% 5% ως <10% 10% ως <25% 25% ως <50% ≥50% ∆εν δόθηκαν στοιχεία ή τα στοιχεία αφορούσαν λιγότερα από 10 δείγματα ∆εν συμπεριελήφθησαν στοιχεία Ισλανδία Φινλανδία Νορβηγία Σουηδία Βρετανία Εσθονία Λετονία ∆ανία Ιρλανδία Ολλανδία Βέλγιο Λουξεμβούργο Λιθουανία Γερμανία Πολωνία Τσεχία Ουγγαρία Αυστρία Γαλλία Ρουμανία Βουλγαρία Σλοβενία Πορτογαλία Ισπανία Πηγή: Εκθεση του ECDC «Antimicrobial resistance surveillance in Europe». Το ίδιο πρόβληµα µε το συγκεκριµένο βακτήριο εµφανίστηκε στο Ισραήλ και στις ΗΠΑ.τι αφορά τον περιορισµό των λοιµώξεων είναι ήδη καλά. δηµόσιου χρέους.. και την ανάληψη της ευθύνης από την εκάστοτε διοίκηση του νοσοκοµείου για την αντιµετώπιση του προβλήµατος» σηµειώνει ο συντονιστής του Ηλεκτρονικού ∆ικτύου Επιτήρησης της Μικροβιακής Αντοχής και προσθέτει ότι «σε µερικά νοσοκοµεία όπου τηρούνται αυστηρά τα µέτρα υγιεινής τα αποτελέσµατα σε ό.τι αφορά την επιτήρηση της µικροβιακής αντοχής είναι ο καθηγητής Μικροβιολογίας του Πανεπιστηµίου Αθηνών κ. Καλά νέα τέλος. συμβουλές. χάους. ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Παστέρ κυρία Βιβή Μυριαγκού). µάλλον η εξαγωγή συµπερασµάτων για τη λειτουργία του συστήµατος δεν είναι δύσκολη. «Η οικονοµική κρίση “χτυπά» τις προσπάθειες ελέγχου των υπερβακτηρίων τόσο άµεσα όσο και έµµεσα: άµεσα αφού το προσωπικό και τα µέσα εντός των νοσοκοµείων ελαττώνονται και έµµεσα λόγω χαµηλού ηθικού των εργαζοµένων» τονίζει ο κ. Αλκ. που προκαλούν προβλήµατα µόνο σε ασθενείς µε κατεσταλµένο ανοσοποιητικό σύστηµα.. Για παράδειγμα. Η συνταγογράφηση αντιβιοτικών δεν είναι απαραίτητη για κάθε ασθένεια. Το πρόβληµα έχει πλήξει περισσότερο την Ελλάδα. Και ιδού το σηµα- ντικό κακό νέο: Η χώρα µας εµφανίζει τα υψηλότερα ποσοστά ανθεκτικής στις καρβαπενέµες Klebsiella pneumoniae στην Ευρώπη. Παράλληλα. παρατηρείται τάση µείωσης του διάσηµου πια νοσοκοµειακού υπερβακτηρίου MRSA. Αυτό σηµαίνει ότι σε αντίθεση µε άλλα παθογόνα. η νέα έκθεση του ECDC µοιάζει µε τις εκθέσεις της. 2010 Ισλανδία Νορβηγία Φινλανδία Βρετανία Σουηδία Ιρλανδία Εσθονία Λετονία Λιθουανία Ολλανδία Βέλγιο Λουξ/ργο Ισπανία Γερμανία Γαλλία Πολωνία Τσεχία Αυστρία Σλοβενία Μάλτα Ελλάδα Ουγγαρία Ρουμανία Βουλγαρία Κύπρος Escherichia coli: Ποσοστό δειγμάτων ανθεκτικών σε κεφαλοσπορίνες τρίτης γενιάς το 2010 Για ποιον λόγο η ανθεκτική Klebsiella pneumoniae δείχνει τέτοια «προτίµηση» στην Ελλάδα. η οποία περνά από το. Η εξήγηση του φαινοµένου είναι δύσκολο να δοθεί. Σαν να µην έφθαναν µάλιστα τα υπάρχοντα προβλήµατα εντός των νοσοκοµείων. 3. Αποφύγετε την προμήθεια ή τη φύλαξη των αντιβιοτικών για μελλοντική χρήση. 6. η κατάσταση εντείνεται λόγω και της οικονοµικής συγκυρίας που ως φαίνεται πλήττει σε κάθε επίπεδο την ανθρώπινη. Μη λαμβάνετε αντιβιοτικά με δική σας πρωτοβουλία ή ύστερα από προτροπή τρίτων. ενώ ελαττώνονται και οι περιπτώσεις του ανθεκτικού στο αντιβιοτικό βανκοµυκίνη εντερόκοκκου». «Τα καλά νέα είναι ότι η Ελλάδα δεν εµφανίζει πρόβληµα αντίστοιχο µε εκείνο της Βόρειας Ευρώπης σχετικά µε το C. 2.. πρέπει να τηρούνται αυστηρά οι οδηγίες δοσολογίας και διάρκειας της αγωγής σας – μην παραλείπετε δόσεις.. thtsoli@tovima.. Ο S. το οποίο αποτελεί κύρια αιτία πρόκλησης νοσοκοµειακής διάρροιας. τρόικας. όπως η ψευδοµονάδα ή το Ελλάδα Κύπρος acinetobacter. επιστηµονικός υπεύθυνος στο Κεντρικό Εργαστήριο ∆ηµόσιας Υγείας και συντονιστής του Ηλεκτρονικού ∆ικτύου Επιτήρησης της Μικροβιακής Αντοχής κ.

Η εξίσωση αυτή. «Ηταν πραγµατική πρόκληση να τα ξεκαθαρίσουµε όλα αυτά. Παπαδόπουλο ότι όλοι επέλεγαν «δύσκολους» δρόµους. μια από τις μεγαλύτερες κατασκευάστριες εταιρείες ποδηλάτων. και πριν από αυτούς ο Γουίπλ. φανατικός της δυναµικής του ποδηλάτου από τα πρώτα επιστηµονικά του βήµατα. από µηχανικής απόψεως η επιστήµη σήµερα δεν είναι σε θέση να εξηγήσει πώς στεκόµαστε όρθιοι ή πώς περπατάµε. Παπαδόπουλος ενώ ο κ. καθώς αυτή ήταν µια ενασχόληση στην οποία οι δυο επιστήµονες εντρυφούσαν κυρίως στον ελεύθερο χρόνο τους. Η µόνη άκρως απαραίτητη συνθήκη που έχουν εντοπίσει ως τώρα σε όλες τις περιπτώσεις και όλα τα µοντέλα είναι ότι όταν ένα ποδήλατο πέφτει προς τα αριστερά. «Μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα αυτή η πλευρά. Σβαµπ και ενός ακόµη συναδέλφου τους. Βλέποντάς το δεν θα σας θυµίσει ίσως απόλυτα ποδήλατο. καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Northeastern στη Βοστώνη Το τιμόνι πίσω από τη σέλα Ισως είναι το πιο «οδηγήσιμο» από τα φανταστικά μοντέλα που εξετάστηκαν με την εξίσωση. αναζητούν µια εξήγηση µέσω της Φυσικής. το ίχνος ή κάποιον άλλο παράγοντα ή άλλαζαν την κατανοµή της µάζας και. όπως τονίζει ο ολλανδός µηχανικός. «Μπορεί οι διαπιστώσεις µας να µην αλλάζουν τον κόσµο. Εχουµε κι άλλα να µάθουµε! Το TMS αποδεικνύει και στην πράξη ότι ένα ποδήλατο δεν χρειάζεται απαραίτητα τη «βοήθεια» του γυροσκοπικού φαινοµένου ή του ίχνους για να είναι σταθερό. καθηγητή στο Πολυτεχνείο του Ντελφτ στην Ολλανδία και επίσης φανατικό της δυναµικής των ποδηλάτων. «Το παράδοξο µε την ιστορία µας» λέει ο Αντι Ρουίνα «είναι ότι τελικά δεν λύσαµε το πρόβληµα. Σβαµπ. Θεωρήσαµε ότι µπορούσαµε να µάθουµε κάτι κοιτάζοντας προσεκτικά για να βρούµε πού ακριβώς βρίσκονται οι σωστές εξισώσεις ώστε να φτιάξουµε ένα πραγµατικό µαθηµατικό µοντέλο». από µια ορισµένη ταχύτητα και µετά. αλλά δυστυχώς δεν βρήκαν κάποιον «µαγικό» παράγοντα που να υπερισχύει έναντι των άλλων. Απλώς δείξαµε ότι οι άλλοι δεν είχαν λύσει το πρόβληµα. επανέφερε στο παιχνίδι τον ξεχασµένο παράγοντα της γεωµετρίας µε το ίχνος ή τρέιλ. αλλά στα µοντέρνα ανακεκλιµένα ή “σπαστά” µοντέλα είναι σηµαντικό». Η κατασκευή είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη. ο ποδηλάτης δεν χρειάζεται να κάνει σχεδόν τίποτε για να διατηρήσει την ισορροπία του ποδηλάτου του.gr . tudelft. Εχει εξαιρετική «οδική» συμπεριφορά αφού είναι εξίσου σταθερό με τα συμβατικά μοντέλα Με αρνητικό ίχνος Αυτό το φανταστικό μοντέλο δεν αποτελεί «υπόδειγμα» σταθερότητας. Τρισδιάστατη ανάπτυξη των ιδιοτιμών του ποδηλάτου TMS σε συνάρτηση με την ταχύτητα (απεικόνιση Peter de Longe) Τώρα. µιλώντας στο «Βήµα». «Ψάχνουµε να δούµε αν υπάρχει κάτι πιο ισχυρό αλλά δεν ξέρουµε. µισό αιώνα. έβγαζε αποτελέσµατα. η ανάλυση του αναβάτη είναι. Με τη βοήθεια του κ. «Εµείς δηµιουργήσαµε ένα “τρίγωνο” Κορνέλ . Ποιος είναι όµως ο παράγοντας που του χαρίζει την ισορροπία του. αποτύχαµε» λέει ο κ. Σβαμπ. «∆ιασκεδάσαµε πολύ κάνοντας αυτή τη δουλειά γιατί τελικά απο- καλύφθηκε ότι πολλοί είχαν εξετάσει τη δυναµική του ποδηλάτου στο παρελθόν αλλά κανένας δεν συνέκρινε µε τον άλλον. ακόµη πιο πολύπλοκη. Ρουίνα µιλώντας στο «Βήµα». Η απάντηση και των τριών ειδικών είναι οµόφωνη: δεν ξέρουµε. νοµίζω» συµπληρώνει ο κ. από τις δυνάµεις που επενεργούν βάσει του σχεδιασµού και της κατανοµής της µάζας». µένει όρθιο µόνο χάρη στον ποδηλάτη”. έδινε την ίδια αίσθηση. είχαν σφάλει: είχαν στηρίξει τα συµπεράσµατά τους σε µεµονωµένες περιπτώσεις και. αλλά τελικά καταλήξαµε σε ένα µοντέλο. προσφέρει για πρώτη φορά ένα γενικό – και απλό – θεωρητικό µοντέλο για την ποδηλατική δυναµική. «Μπορεί να αποδοθεί κατά κάποιον τρόπο στο γυροσκοπικό φαινόµενο. Προσφέρουν όλα αυτά κάτι περισσότερο από την καλύτερη γνώση της δυναµικής και έναν καλύτερο σχεδιασµό του ποδηλάτου. τον µαθηµατικό της µη Ευκλείδειας Γεωµετρίας. «Εμείς τους είπαμε ότι δεν ξέρουμε και πολλά για τον χειρισμό αλλά θα μπορούσαμε να τους πούμε πώς μπορούν να του δώσουν τα ίδια δυναμικά χαρακτηριστικά. Στη δεκαετία του 1970 όµως ο βρετανός χηµικός Ντέιβιντ Τζόουνς ήρθε να συµπληρώσει τις γενικές αρχές της ποδηλατικής ισορροπίας. «Γνωρίζουµε τόσο λίγα για αυτό το ζήτηµα ώστε τουλάχιστον µπορούµε να σηµειώσουµε κάποια πρόοδο. «Εµείς επιλέξαµε µια διαφορετική προσέγγιση. όπως λένε και οι τρεις. Σβαµπ περιγράφει πώς στις διάφορες αναλύσεις τους εξουδετέρωναν το γυροσκοπικό φαινόµενο. Το ίχνος (το οποίο όπως µας αποκαλύπτει ο κ. Παπαδόπουλου και οδήγησε τελικά στη «γραµµικοποιηµένη εξίσωση της κίνησης του ποδηλάτου». πολλές φορές. είναι όµως φτιαγµένο µε βάση τις ίδιες βασικές αρχές σχεδιασµού. Για να είναι ένα δίτροχο σταθερό. Γι’ αυτό και βάλθηκε να τα συµπληρώσει.) το TMS. Αν όµως ρωτήσετε εκατό ανθρώπους ή εκατό επιστήµονες θα σας πουν “µα φυσικά και δεν µπορεί να µείνει όρθιο.Ντελφτ. Οσον αφορά τις παρούσες µελέτες τους σχετικά µε τον ποδηλάτη ο ειδικός. Και µε το µοντέλο αυτό µπορούµε να διερευνήσουµε πλέον ολόκληρη τη σταθερότητα του ποδηλάτου». Σβαµπ: «Εχει να κάνει µε πολύ µεγάλη ακρίβεια στις διαστάσεις και δεν πρέπει να υπάρχει σχεδόν καθόλου τριβή». όµως αυτή η γνώση ξεχνιέται σε κάθε γενιά». από τον Αρνολντ Ζόµερφελντ. «Θα µπορούσαµε να πούµε ότι πρέπει να υπάρχει οποιοδήποτε από δέκα διαφορετικά πράγµατα» εξηγεί ο Τζιµ Παπαδόπουλος. όταν αφεθεί µε ταχύτητα λίγο µεγαλύτερη από 5 µίλια την ώρα (περίπου 8 χλµ. πρέπει να στρίβει δεξιά. Τα πράγµατα φαίνονται να λειτουργούν συνδυαστικά _ τουλάχιστον προς το παρόν. εργαζόµασταν όλοι στο ίδιο πρόβληµα και µπορούσαµε να συγκρίνουµε τα αποτελέσµατά µας» συµπληρώνει ο Αρεντ Σβαµπ. Τα βασικά µειονεκτήµατα των προηγούµενων ερευνών ήταν σύµφωνα µε τον κ. Αυτό συνίσταται στην απόσταση που χωρίζει το σηµείο όπου η νοητή προέκταση του άξονα του τιµονιού τέµνει το έδαφος από το σηµείο επαφής της µπροστινής ρόδας µε το έδαφος. δεν λειτούργησε και το ίδιο συνέβη µε το Πρότυπο 2. η πλευρά του χειρισµού του ποδηλάτου» λέει ο κ. Στα απλά ποδήλατα ίσως αυτό δεν είναι απαραίτητο. ύστερα από ενάµιση χρόνο. πόσω µάλλον το πώς οδηγούµε ένα ποδήλατο. Στις μικρές ταχύτητες μάλιστα υπερέχει από τα συμβατικά παρουσιάζοντας καλύτερη ισορροπία φωτογραφία: sam rentmeester/fmax Το ποδήλατο ξαναγεννιέται! Μπορεί να χωρέσει η μαγεία του ποδηλάτου σε μία εξίσωση. Οπως εξηγούν. Το Πρότυπο 1. Οπως περιγράφεται στη µελέτη. ταινία ή επιστηµονική δηµοσίευση. Και αυτό όµως είναι χρήσιµο γιατί µάθαµε ότι δεν ξέραµε πολλά πράγµατα». το ίχνος του θα πρέπει να έχει οπωσδήποτε θετική τιµή – το οποίο µε απλά λόγια σηµαίνει ότι ο άξονας του τιµονιού θα πρέπει να «πέφτει» µπροστά από το σηµείο επαφής της ρόδας µε το έδαφος. Το εγχείρηµα ξεκίνησε από τον Αντι Ρουίνα στο Κορνέλ.» λέει ο ερευνητής. «Προσπάθησα να το κάνω µε έναν φοιτητή µου αλλά ήταν δύσκολο. «Η πιο διαδεδοµένη παρανόηση στους επιστήµονες είναι ότι τα συστήµατα για να αυτοσταθεροποιηθούν χρειάζονται τριβή. µπορεί όµως να επιτευχθεί και από τη γεωµετρία. µε εξαιρετικά πολύπλοκες και επιρρεπείς σε σφάλµατα εξισώσεις.. Σβαµπ έπρεπε κανονικά βάσει του µοντέλου να είναι µηδενικό αλλά τελικά τους βγήκε «ελαφρώς» αρνητικό) αντισταθµίζεται χάρη στη «γεωµετρία» – τις µικρές ρόδες που κάνουν το TMS να µοιάζει µε πατίνι και τον σχεδιασµό που φέρνει τον µπροστινό τροχό µπροστά από τον άξονα του τιµονιού. ενώ παράλληλα εργάζονταν µεµονωµένα και ανεξάρτητα. Πού στρίβουµε για να µην πέσουµε.BHMASCIENCE 6||24 ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ∆ΥΝΑΜΙΚΗ BHMASCIENCE ||7 25 ∆ΥΝΑΜΙΚΗ Το πειραματικό ποδήλατο TMS εν δράσει: κινείται μόνο του ανακτώντας την ισορροπία του ύστερα από κάθε ελαφρύ σπρώξιμο Ο Τζιμ Παπαδόπουλος. αλλά διαπιστώσαµε ότι δεν συµφωνούσαν µεταξύ τους» λέει ο κ. «Ηθελαν το καινούργιο σχέδιο να έχει τον ίδιο χειρισμό με το παλιό» εξηγεί ο κ. «Τότε είπαµε στον Αρεντ να δοκιµάσει και µαζί µε τον Γιόντι Κόιµαν και τον Τζιµ τελικά τα κατάφεραν». ενώ η πρώτη απόπειρα να εξηγηθεί η «αυτοσταθερότητά» του µέσω της Φυσικής έγινε το 1910. έβγαζε εξισώσεις. συνεχίζει τον δρόµο του ισορροπώντας όπως όλα τα «συµβατικά» ποδήλατα. πιστεύει ότι ενδεχοµένως θα συµβάλουν στην καλύτερη διάγνωση των κινητικών προβληµάτων που αντιµετωπίζουν πολλοί άνθρωποι. ήταν «να δοκιµάσουν τη συνταγή» – να επιβεβαιώσουν δηλαδή τη θεωρία τους στην πράξη µε ένα πείραµα. αλλά αυτές είναι εντελώς διαφορετικές γιατί ένας πιλότος ελέγχει την κίνηση του αεροπλάνου µόνο µε τα χέρια του ενώ ένας ποδηλάτης επηρεάζει το ποδήλατο µε κάθε σηµείο του σώµατός του. απλώς ανέλυαν και στις περισσότερες περιπτώσεις είχαν λάθη» λέει. Επιβεβαίωση στην πράξη Επόµενο βήµα. δεν έχει ζητήσει ως τώρα τα «φώτα» τους για τον σχεδιασμό των ποδηλάτων της. «Ολο αυτό το διάστηµα αυτό “έβγαινε” κάθε τόσο σε κάποια εφηµερίδα. πάλι. Αυτή είναι η µόνη ερµηνεία που παίρνουµε από τα µαθηµατικά» λέει. «Για κάθε παράγοντα Χ βρίσκουµε πάντα έναν άλλο που λέει ότι και να εξουδετερωθεί ο Χ. συµπέραινε ο Τζόουνς. Οχι ακόµη». Αυτό έγινε από μια μικρότερη εταιρεία η οποία κατασκευάζει ανακεκλιμένα (recumbent) ποδήλατα. ξέρετε. Ρουίνα συµπληρώνει ότι ο λόγος για τον οποίο το µοντέλο τους δηµοσιεύθηκε στο «Science» ήταν ότι αποδεικνύει πως ένα κοινό σύστηµα µπορεί να είναι αυτόνοµα σταθερό χωρίς απώλεια ενέργειας. πριν από δύο χρόνια η RaptoBike προγραμμάτιζε να κυκλοφορήσει το Mid Racer. το ποδήλατο εξακολουθούσε να παραµένει σταθερό. το μοντέλο αυτό εμφανίζεται αρκετά σταθερό. Σβαμπ αποκαλεί «η μικρή ιστορία επιτυχίας της έρευνάς μας». όπου η ποδηλασία είναι κατά κάποιον τρόπο «εθνικό» σπορ. Οπως εξηγεί. «Το ερώτηµα είναι πώς επιτυγχάνεται αυτό το χαρακτηριστικό. Αυτό σηµαίνει ότι όσο πιο «ισορροπηµένο» είναι ένα ποδήλατο τόσο καλύτερο είναι στην οδήγηση. η Batavus. Σβαµπ. Η ερµηνεία των Ζόµερφελντ και Κλάιν διατήρησε την απόλυτη πρωτοκαθεδρία για περισσότερο από νο και χωρίς θετικό ίχνος. Παπαδόπουλος. ο οποίος ασχολείται επίσης τα τελευταία χρόνια µε το βάδισµα. Αυτή ήταν μια μικρή επιτυχία για τις έρευνές μας».. Είχε την αίσθηση ότι τα πράγµατα ήταν «λειψά». Πρόκειται για το λεγόµενο «TwoMass-Skate Bicycle» ή TMS. ανακτά την ισορροπία του και συνεχίζει την πορεία του (µπορείτε να δείτε το σχετικό βίντεο στη διεύθυνση http: //bicycle. πρέπει να έχει την ικανότητα να στρίβει αυτόµατα το τιµόνι του προς τα αριστερά για να ξαναβρεί την ισορροπία του και όταν πέφτει προς τα δεξιά. Σε µια εργασία που αποτέλεσε έναν από τους ακρογωνιαίους λίθους της «ποδηλατικής επιστήµης» οι δυο κορυφαίοι γερµανοί επιστήµονες την είχαν αποδώσει στο γυροσκοπικό φαινόµενο _ την τάση που έχει ένα περιστρεφόµενο σώµα (στην περίπτωση αυτή οι ρόδες του ποδηλάτου) να διατηρεί τον προσανατολισµό του αλλάζοντας την κατεύθυνση του άξονά του όταν κάποιες δυνάµεις το αναγκάζουν να γείρει. Το 2002 όµως η τύχη έφερε στον δρόµο τους τον Αρεντ Σβαµπ. Και το δικό µας είναι ένα ξεκάθαρο παράδειγµα ότι αυτό δεν ισχύει» τονίζει. Ωστόσο. Ακολούθησαν τις οδηγίες μας και μας είπαν ότι. κατέληξε σε µια εξίσωση ήδη από τα µέσα της δεκαετίας του 1980. nl/ stablebicycle).Νότιγχαµ . όπως εξηγεί ο κ. Η συνεργασία αυτή επιβεβαίωσε το µοντέλο του κ. μια νέα εκδοχή του Low Racer. η οποία δηµοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Proceedings of the Royal Society A» το 2007. υποστηρίζει την έρευνα των τριών επιστημόνων παρέχοντάς τους ποδήλατα. Το Πρότυπο 3 όµως. λανθασµένα µαθηµατικά! Το Mid Racer της RaptoBike μια μικρή ιστορία επιτυχίας Στην Ολλανδία. «Τα συµπεράσµατα αυτά δεν εξηγούσαν. όπως λέει. δεν ήταν ικανοποιηµένος µε αυτές τις ερµηνείες. αν και το μοντέλο ήταν διαφορετικό. αποτελούν όµως µια πρόκληση για τον τρόπο µε τον οποίο σκέφτονται οι άνθρωποι» λέει ο κ. Για να εξουδετερωθεί το γυροσκοπικό φαινόµενο οι ερευνητές χρησιµοποίησαν δυο ζευγάρια ρόδες _ το δεύτερο είναι τοποθετηµένο επάνω από το άλλο και περιστρέφε- ται αντίστροφα. τον φυσικό που είχε προταθεί 81 φορές για το βραβείο Νοµπέλ. τη RaptoBike. Ορισµένες προβλέψεις της όµως ήταν µάλλον «απίστευτες» αφού κατέρριπταν και τις δύο γενικώς αποδεκτές βασικές αρχές της ποδηλατικής δυναµικής υποδεικνύοντας ότι ένα ποδήλατο µπορεί να εξακολουθεί να είναι σταθερό χωρίς γυροσκοπικό φαινόµε- Η ποδηλατική δυναµική σε µια εξίσωση ∆ίτροχη σταθερότητα Οι πρώτες µαθηµατικές αναλύσεις της δυναµικής του ποδηλάτου εµφανίστηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1890. Παπαδόπουλος επισηµαίνοντας ότι αντίστοιχες µελέτες έχουν γίνει µεν για πιλότους. ήταν πλήρως λειτουργικό. αν και κατά κάποιον τρόπο «παρακολουθεί» την πρόοδό τους. Ο κ. «∆εν ξέρω καν ποιο ερώτηµα να θέσω» λέει ο κ. Οι προηγούµενες µελέτες πέρασαν από το κόσκινο της ανάλυσης και όπως αποδείχθηκε ακόµη και οι αυθεντίες Ζόµερφελντ και Κλάιν. η λύση έµενε πίσω. Ρουίνα. Ευτυχώς ναι! Η επιστήμη έχει πια στα χέρια της ένα μαθηματικό μοντέλο που εξηγεί γιατί το γοητευτικό όχημα ισορροπεί ακόμη και χωρίς αναβάτη και το οποίο ελπίζουμε πως θα αποτελέσει τη βάση για τον επιστημονικό σχεδιασμό των ποδηλάτων της λαλίνασ φαφούτη Ε να ποδήλατο που κινείται µπορεί να ισορροπήσει µόνο του χωρίς αναβάτη. «Το πιο εκπληκτικό στην ιστορία του ποδηλάτου είναι ότι αυτή η γνώση – µια µεγάλη γνώση – υπάρχει εδώ και εκατόν σαράντα χρόνια» λέει µιλώντας στο «Βήµα» ο Τζιµ Παπαδόπουλος. εξαρτήματα και ελαστικά για τα πειράματά τους. «Αυτό που θα θέλαµε είναι να προβλέψουµε τον χειρισµό του ποδηλάτου ήδη από τον αρχικό σχεδιασµό του γιατί. Αποφάσισαν να φτιάξουν ένα ποδήλατο χωρίς γυροσκοπικό φαινόµενο και χωρίς ίχνος και να δουν αν θα ήταν σταθερό. του ήδη επιτυχημένου ποδηλάτου της το οποίο θεωρείται πολύ καλό στον χειρισμό του. Αν σπρω- χθεί ελαφρά ώστε να γείρει. οι επιστήµονες διερεύνησαν πολλές παραµέτρους. ο καθένας ξεκινούσε από την αρχή. σε μια συνεργασία που ο κ. του Γιάαπ Μάγιαρντ από το Πανεπιστήµιο του Νότιγχαµ στη Βρετανία. Ενα τόσο αιρετικό συµπέρασµα θέλει πολλή δουλειά για να επιβεβαιωθεί και. καθηγητής στο Πανεπιστήµιο Northeastern στη Βοστώνη των Ηνωµένων Πολιτειών και βασικός εµπνευστής της σχετικής µελέτης που δηµοσιεύθηκε πρόσφατα στην επιθεώρηση «Science». Ο ρόλος του αναβάτη Για να προχωρήσουν σε αυτό το στάδιο είναι απαραίτητο να κατανοήσουν τον ρόλο του ποδηλάτη. Παρά την πρόοδό της σε άλλους τοµείς. Το νέο µαθηµατικό µοντέλο Ο κ. ∆εν ξέρω γιατί και πώς. ως τώρα ο σχεδιασµός των ποδηλάτων δεν γινόταν “επιστηµονικά”. οι εργασίες επιταχύνθηκαν. ακόµη και χωρίς τον ποδηλάτη. όπως προσθέτει. έχει όμως αρκετά καλή ισορροπία καταρρίπτοντας έναν γενικώς παραδεδεγμένο κανόνα της ποδηλατικής δυναμικής Το τιμόνι μπροστά Αν και μάλλον άβολο. και τον Φέλιξ Κλάιν. Με µια µελέτη που δηµοσιεύθηκε δύο φορές στην επιθεώρηση «Physics Today». του οποίου η πλήρης ανάπτυξη δηµοσιεύθηκε εφέτος στο «Science». Αν η ανάλυση του ποδηλάτου χωρίς οδηγό ήταν δύσκολη. lalina@tovima. παρά τις «ελλείψεις» του. Ενα ουσιαστικό συµπέρασµα που βγαίνει πάντως από όλα αυτά είναι ότι. πάλι το ποδήλατο µπορεί να είναι σταθερό ή ασταθές ανάλογα µε τον συνδυασµό. Συνεργαζόµενος µε τον Αντι Ρουίνα στο Πανεπιστήµιο Κορνέλ στη Νέα Υόρκη. και πάλι όπως όλα τα ποδήλατα.

συνεχίζει τον δρόµο του ισορροπώντας όπως όλα τα «συµβατικά» ποδήλατα. το ίχνος ή κάποιον άλλο παράγοντα ή άλλαζαν την κατανοµή της µάζας και. Το νέο µαθηµατικό µοντέλο Ο κ. Σβαμπ. «Ηθελαν το καινούργιο σχέδιο να έχει τον ίδιο χειρισμό με το παλιό» εξηγεί ο κ. ύστερα από ενάµιση χρόνο. «Γνωρίζουµε τόσο λίγα για αυτό το ζήτηµα ώστε τουλάχιστον µπορούµε να σηµειώσουµε κάποια πρόοδο. όπως προσθέτει. και τον Φέλιξ Κλάιν. «∆ιασκεδάσαµε πολύ κάνοντας αυτή τη δουλειά γιατί τελικά απο- καλύφθηκε ότι πολλοί είχαν εξετάσει τη δυναµική του ποδηλάτου στο παρελθόν αλλά κανένας δεν συνέκρινε µε τον άλλον. Ποιος είναι όµως ο παράγοντας που του χαρίζει την ισορροπία του. ήταν πλήρως λειτουργικό. Οπως εξηγούν. έβγαζε εξισώσεις. Ενα ουσιαστικό συµπέρασµα που βγαίνει πάντως από όλα αυτά είναι ότι. Σβαμπ αποκαλεί «η μικρή ιστορία επιτυχίας της έρευνάς μας». Αυτό σηµαίνει ότι όσο πιο «ισορροπηµένο» είναι ένα ποδήλατο τόσο καλύτερο είναι στην οδήγηση. πρέπει να στρίβει δεξιά. Και µε το µοντέλο αυτό µπορούµε να διερευνήσουµε πλέον ολόκληρη τη σταθερότητα του ποδηλάτου». μια νέα εκδοχή του Low Racer. παρά τις «ελλείψεις» του. Η κατασκευή είναι ιδιαίτερα πολύπλοκη. έδινε την ίδια αίσθηση. «Μπορεί να αποδοθεί κατά κάποιον τρόπο στο γυροσκοπικό φαινόµενο. Είχε την αίσθηση ότι τα πράγµατα ήταν «λειψά». Και αυτό όµως είναι χρήσιµο γιατί µάθαµε ότι δεν ξέραµε πολλά πράγµατα». Πού στρίβουµε για να µην πέσουµε. «Εμείς τους είπαμε ότι δεν ξέρουμε και πολλά για τον χειρισμό αλλά θα μπορούσαμε να τους πούμε πώς μπορούν να του δώσουν τα ίδια δυναμικά χαρακτηριστικά. ακόµη πιο πολύπλοκη. δεν λειτούργησε και το ίδιο συνέβη µε το Πρότυπο 2. Σβαµπ έπρεπε κανονικά βάσει του µοντέλου να είναι µηδενικό αλλά τελικά τους βγήκε «ελαφρώς» αρνητικό) αντισταθµίζεται χάρη στη «γεωµετρία» – τις µικρές ρόδες που κάνουν το TMS να µοιάζει µε πατίνι και τον σχεδιασµό που φέρνει τον µπροστινό τροχό µπροστά από τον άξονα του τιµονιού. Παπαδόπουλος ενώ ο κ. αν και κατά κάποιον τρόπο «παρακολουθεί» την πρόοδό τους. Παπαδόπουλος. καθηγητής στο Πανεπιστήµιο Northeastern στη Βοστώνη των Ηνωµένων Πολιτειών και βασικός εµπνευστής της σχετικής µελέτης που δηµοσιεύθηκε πρόσφατα στην επιθεώρηση «Science». Οσον αφορά τις παρούσες µελέτες τους σχετικά µε τον ποδηλάτη ο ειδικός. νοµίζω» συµπληρώνει ο κ. τη RaptoBike. φανατικός της δυναµικής του ποδηλάτου από τα πρώτα επιστηµονικά του βήµατα. και πριν από αυτούς ο Γουίπλ. Το εγχείρηµα ξεκίνησε από τον Αντι Ρουίνα στο Κορνέλ. Τα πράγµατα φαίνονται να λειτουργούν συνδυαστικά _ τουλάχιστον προς το παρόν. «Τα συµπεράσµατα αυτά δεν εξηγούσαν.) το TMS. Η εξίσωση αυτή. «Για κάθε παράγοντα Χ βρίσκουµε πάντα έναν άλλο που λέει ότι και να εξουδετερωθεί ο Χ. ακόµη και χωρίς τον ποδηλάτη.Ντελφτ. Αυτή ήταν μια μικρή επιτυχία για τις έρευνές μας». Αποφάσισαν να φτιάξουν ένα ποδήλατο χωρίς γυροσκοπικό φαινόµενο και χωρίς ίχνος και να δουν αν θα ήταν σταθερό. από τον Αρνολντ Ζόµερφελντ. πριν από δύο χρόνια η RaptoBike προγραμμάτιζε να κυκλοφορήσει το Mid Racer. ταινία ή επιστηµονική δηµοσίευση. Στα απλά ποδήλατα ίσως αυτό δεν είναι απαραίτητο. είχαν σφάλει: είχαν στηρίξει τα συµπεράσµατά τους σε µεµονωµένες περιπτώσεις και. Ρουίνα µιλώντας στο «Βήµα». αναζητούν µια εξήγηση µέσω της Φυσικής. Οπως περιγράφεται στη µελέτη. Για να είναι ένα δίτροχο σταθερό. «Μπορεί οι διαπιστώσεις µας να µην αλλάζουν τον κόσµο. «Εµείς επιλέξαµε µια διαφορετική προσέγγιση. «Το πιο εκπληκτικό στην ιστορία του ποδηλάτου είναι ότι αυτή η γνώση – µια µεγάλη γνώση – υπάρχει εδώ και εκατόν σαράντα χρόνια» λέει µιλώντας στο «Βήµα» ο Τζιµ Παπαδόπουλος. από µια ορισµένη ταχύτητα και µετά. ∆εν ξέρω γιατί και πώς. Απλώς δείξαµε ότι οι άλλοι δεν είχαν λύσει το πρόβληµα. Η µόνη άκρως απαραίτητη συνθήκη που έχουν εντοπίσει ως τώρα σε όλες τις περιπτώσεις και όλα τα µοντέλα είναι ότι όταν ένα ποδήλατο πέφτει προς τα αριστερά. Ευτυχώς ναι! Η επιστήμη έχει πια στα χέρια της ένα μαθηματικό μοντέλο που εξηγεί γιατί το γοητευτικό όχημα ισορροπεί ακόμη και χωρίς αναβάτη και το οποίο ελπίζουμε πως θα αποτελέσει τη βάση για τον επιστημονικό σχεδιασμό των ποδηλάτων της λαλίνασ φαφούτη Ε να ποδήλατο που κινείται µπορεί να ισορροπήσει µόνο του χωρίς αναβάτη. Αν η ανάλυση του ποδηλάτου χωρίς οδηγό ήταν δύσκολη. από µηχανικής απόψεως η επιστήµη σήµερα δεν είναι σε θέση να εξηγήσει πώς στεκόµαστε όρθιοι ή πώς περπατάµε. όπως εξηγεί ο κ. «Αυτό που θα θέλαµε είναι να προβλέψουµε τον χειρισµό του ποδηλάτου ήδη από τον αρχικό σχεδιασµό του γιατί.BHMASCIENCE 6||24 ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ∆ΥΝΑΜΙΚΗ BHMASCIENCE ||7 25 ∆ΥΝΑΜΙΚΗ Το πειραματικό ποδήλατο TMS εν δράσει: κινείται μόνο του ανακτώντας την ισορροπία του ύστερα από κάθε ελαφρύ σπρώξιμο Ο Τζιμ Παπαδόπουλος. Ενα τόσο αιρετικό συµπέρασµα θέλει πολλή δουλειά για να επιβεβαιωθεί και. Αν όµως ρωτήσετε εκατό ανθρώπους ή εκατό επιστήµονες θα σας πουν “µα φυσικά και δεν µπορεί να µείνει όρθιο. πάλι το ποδήλατο µπορεί να είναι σταθερό ή ασταθές ανάλογα µε τον συνδυασµό. µιλώντας στο «Βήµα». του ήδη επιτυχημένου ποδηλάτου της το οποίο θεωρείται πολύ καλό στον χειρισμό του. Τρισδιάστατη ανάπτυξη των ιδιοτιμών του ποδηλάτου TMS σε συνάρτηση με την ταχύτητα (απεικόνιση Peter de Longe) Τώρα. «Ολο αυτό το διάστηµα αυτό “έβγαινε” κάθε τόσο σε κάποια εφηµερίδα. «Θα µπορούσαµε να πούµε ότι πρέπει να υπάρχει οποιοδήποτε από δέκα διαφορετικά πράγµατα» εξηγεί ο Τζιµ Παπαδόπουλος. Επιβεβαίωση στην πράξη Επόµενο βήµα. ξέρετε. Με τη βοήθεια του κ. δεν ήταν ικανοποιηµένος µε αυτές τις ερµηνείες. «Το ερώτηµα είναι πώς επιτυγχάνεται αυτό το χαρακτηριστικό. έχει όμως αρκετά καλή ισορροπία καταρρίπτοντας έναν γενικώς παραδεδεγμένο κανόνα της ποδηλατικής δυναμικής Το τιμόνι μπροστά Αν και μάλλον άβολο. προσφέρει για πρώτη φορά ένα γενικό – και απλό – θεωρητικό µοντέλο για την ποδηλατική δυναµική. «Εµείς δηµιουργήσαµε ένα “τρίγωνο” Κορνέλ . απλώς ανέλυαν και στις περισσότερες περιπτώσεις είχαν λάθη» λέει. «Μας ενδιαφέρει ιδιαίτερα αυτή η πλευρά. αποτελούν όµως µια πρόκληση για τον τρόπο µε τον οποίο σκέφτονται οι άνθρωποι» λέει ο κ. όπως λένε και οι τρεις. Πρόκειται για το λεγόµενο «TwoMass-Skate Bicycle» ή TMS. Αν σπρω- χθεί ελαφρά ώστε να γείρει. οι εργασίες επιταχύνθηκαν. Οπως εξηγεί. Ο ρόλος του αναβάτη Για να προχωρήσουν σε αυτό το στάδιο είναι απαραίτητο να κατανοήσουν τον ρόλο του ποδηλάτη. αν και το μοντέλο ήταν διαφορετικό. όµως αυτή η γνώση ξεχνιέται σε κάθε γενιά». Παπαδόπουλου και οδήγησε τελικά στη «γραµµικοποιηµένη εξίσωση της κίνησης του ποδηλάτου». αλλά δυστυχώς δεν βρήκαν κάποιον «µαγικό» παράγοντα που να υπερισχύει έναντι των άλλων. του οποίου η πλήρης ανάπτυξη δηµοσιεύθηκε εφέτος στο «Science». εργαζόµασταν όλοι στο ίδιο πρόβληµα και µπορούσαµε να συγκρίνουµε τα αποτελέσµατά µας» συµπληρώνει ο Αρεντ Σβαµπ. Παπαδόπουλος επισηµαίνοντας ότι αντίστοιχες µελέτες έχουν γίνει µεν για πιλότους. πιστεύει ότι ενδεχοµένως θα συµβάλουν στην καλύτερη διάγνωση των κινητικών προβληµάτων που αντιµετωπίζουν πολλοί άνθρωποι. Ο κ.. Ακολούθησαν τις οδηγίες μας και μας είπαν ότι. καθώς αυτή ήταν µια ενασχόληση στην οποία οι δυο επιστήµονες εντρυφούσαν κυρίως στον ελεύθερο χρόνο τους. σε μια συνεργασία που ο κ. το ποδήλατο εξακολουθούσε να παραµένει σταθερό. η Batavus. υποστηρίζει την έρευνα των τριών επιστημόνων παρέχοντάς τους ποδήλατα. όπως τονίζει ο ολλανδός µηχανικός. lalina@tovima. ανακτά την ισορροπία του και συνεχίζει την πορεία του (µπορείτε να δείτε το σχετικό βίντεο στη διεύθυνση http: //bicycle. αλλά στα µοντέρνα ανακεκλιµένα ή “σπαστά” µοντέλα είναι σηµαντικό». Το Πρότυπο 1. «Ηταν πραγµατική πρόκληση να τα ξεκαθαρίσουµε όλα αυτά. όπου η ποδηλασία είναι κατά κάποιον τρόπο «εθνικό» σπορ. ενώ η πρώτη απόπειρα να εξηγηθεί η «αυτοσταθερότητά» του µέσω της Φυσικής έγινε το 1910. Παπαδόπουλο ότι όλοι επέλεγαν «δύσκολους» δρόµους. είναι όµως φτιαγµένο µε βάση τις ίδιες βασικές αρχές σχεδιασµού. Το Πρότυπο 3 όµως. Σβαµπ: «Εχει να κάνει µε πολύ µεγάλη ακρίβεια στις διαστάσεις και δεν πρέπει να υπάρχει σχεδόν καθόλου τριβή». το ίχνος του θα πρέπει να έχει οπωσδήποτε θετική τιµή – το οποίο µε απλά λόγια σηµαίνει ότι ο άξονας του τιµονιού θα πρέπει να «πέφτει» µπροστά από το σηµείο επαφής της ρόδας µε το έδαφος. Αυτό έγινε από μια μικρότερη εταιρεία η οποία κατασκευάζει ανακεκλιμένα (recumbent) ποδήλατα.gr . η λύση έµενε πίσω. Ρουίνα συµπληρώνει ότι ο λόγος για τον οποίο το µοντέλο τους δηµοσιεύθηκε στο «Science» ήταν ότι αποδεικνύει πως ένα κοινό σύστηµα µπορεί να είναι αυτόνοµα σταθερό χωρίς απώλεια ενέργειας. όπως λέει. πρέπει να έχει την ικανότητα να στρίβει αυτόµατα το τιµόνι του προς τα αριστερά για να ξαναβρεί την ισορροπία του και όταν πέφτει προς τα δεξιά. ο ποδηλάτης δεν χρειάζεται να κάνει σχεδόν τίποτε για να διατηρήσει την ισορροπία του ποδηλάτου του. το μοντέλο αυτό εμφανίζεται αρκετά σταθερό. η ανάλυση του αναβάτη είναι. µισό αιώνα. nl/ stablebicycle). Συνεργαζόµενος µε τον Αντι Ρουίνα στο Πανεπιστήµιο Κορνέλ στη Νέα Υόρκη. αλλά διαπιστώσαµε ότι δεν συµφωνούσαν µεταξύ τους» λέει ο κ. tudelft. Σβαµπ περιγράφει πώς στις διάφορες αναλύσεις τους εξουδετέρωναν το γυροσκοπικό φαινόµενο. καθηγητή στο Πολυτεχνείο του Ντελφτ στην Ολλανδία και επίσης φανατικό της δυναµικής των ποδηλάτων. του Γιάαπ Μάγιαρντ από το Πανεπιστήµιο του Νότιγχαµ στη Βρετανία. Οι προηγούµενες µελέτες πέρασαν από το κόσκινο της ανάλυσης και όπως αποδείχθηκε ακόµη και οι αυθεντίες Ζόµερφελντ και Κλάιν. Αυτή είναι η µόνη ερµηνεία που παίρνουµε από τα µαθηµατικά» λέει. µε εξαιρετικά πολύπλοκες και επιρρεπείς σε σφάλµατα εξισώσεις. η πλευρά του χειρισµού του ποδηλάτου» λέει ο κ. Εχουµε κι άλλα να µάθουµε! Το TMS αποδεικνύει και στην πράξη ότι ένα ποδήλατο δεν χρειάζεται απαραίτητα τη «βοήθεια» του γυροσκοπικού φαινοµένου ή του ίχνους για να είναι σταθερό. «Ψάχνουµε να δούµε αν υπάρχει κάτι πιο ισχυρό αλλά δεν ξέρουµε.Νότιγχαµ . αλλά αυτές είναι εντελώς διαφορετικές γιατί ένας πιλότος ελέγχει την κίνηση του αεροπλάνου µόνο µε τα χέρια του ενώ ένας ποδηλάτης επηρεάζει το ποδήλατο µε κάθε σηµείο του σώµατός του. ενώ παράλληλα εργάζονταν µεµονωµένα και ανεξάρτητα. τον µαθηµατικό της µη Ευκλείδειας Γεωµετρίας. «Το παράδοξο µε την ιστορία µας» λέει ο Αντι Ρουίνα «είναι ότι τελικά δεν λύσαµε το πρόβληµα. πάλι. Στις μικρές ταχύτητες μάλιστα υπερέχει από τα συμβατικά παρουσιάζοντας καλύτερη ισορροπία φωτογραφία: sam rentmeester/fmax Το ποδήλατο ξαναγεννιέται! Μπορεί να χωρέσει η μαγεία του ποδηλάτου σε μία εξίσωση. «Προσπάθησα να το κάνω µε έναν φοιτητή µου αλλά ήταν δύσκολο. αλλά τελικά καταλήξαµε σε ένα µοντέλο. Οχι ακόµη». αποτύχαµε» λέει ο κ. Αυτό συνίσταται στην απόσταση που χωρίζει το σηµείο όπου η νοητή προέκταση του άξονα του τιµονιού τέµνει το έδαφος από το σηµείο επαφής της µπροστινής ρόδας µε το έδαφος. δεν έχει ζητήσει ως τώρα τα «φώτα» τους για τον σχεδιασμό των ποδηλάτων της. Η συνεργασία αυτή επιβεβαίωσε το µοντέλο του κ. «Η πιο διαδεδοµένη παρανόηση στους επιστήµονες είναι ότι τα συστήµατα για να αυτοσταθεροποιηθούν χρειάζονται τριβή. Και το δικό µας είναι ένα ξεκάθαρο παράδειγµα ότι αυτό δεν ισχύει» τονίζει. «Τότε είπαµε στον Αρεντ να δοκιµάσει και µαζί µε τον Γιόντι Κόιµαν και τον Τζιµ τελικά τα κατάφεραν». εξαρτήματα και ελαστικά για τα πειράματά τους. κατέληξε σε µια εξίσωση ήδη από τα µέσα της δεκαετίας του 1980. µένει όρθιο µόνο χάρη στον ποδηλάτη”. ως τώρα ο σχεδιασµός των ποδηλάτων δεν γινόταν “επιστηµονικά”. και πάλι όπως όλα τα ποδήλατα. επανέφερε στο παιχνίδι τον ξεχασµένο παράγοντα της γεωµετρίας µε το ίχνος ή τρέιλ. Το 2002 όµως η τύχη έφερε στον δρόµο τους τον Αρεντ Σβαµπ. Βλέποντάς το δεν θα σας θυµίσει ίσως απόλυτα ποδήλατο. Εχει εξαιρετική «οδική» συμπεριφορά αφού είναι εξίσου σταθερό με τα συμβατικά μοντέλα Με αρνητικό ίχνος Αυτό το φανταστικό μοντέλο δεν αποτελεί «υπόδειγμα» σταθερότητας. όταν αφεθεί µε ταχύτητα λίγο µεγαλύτερη από 5 µίλια την ώρα (περίπου 8 χλµ. Σβαµπ. Σε µια εργασία που αποτέλεσε έναν από τους ακρογωνιαίους λίθους της «ποδηλατικής επιστήµης» οι δυο κορυφαίοι γερµανοί επιστήµονες την είχαν αποδώσει στο γυροσκοπικό φαινόµενο _ την τάση που έχει ένα περιστρεφόµενο σώµα (στην περίπτωση αυτή οι ρόδες του ποδηλάτου) να διατηρεί τον προσανατολισµό του αλλάζοντας την κατεύθυνση του άξονά του όταν κάποιες δυνάµεις το αναγκάζουν να γείρει. έβγαζε αποτελέσµατα. Ρουίνα. Σβαµπ. μια από τις μεγαλύτερες κατασκευάστριες εταιρείες ποδηλάτων. συµπέραινε ο Τζόουνς. Το ίχνος (το οποίο όπως µας αποκαλύπτει ο κ.» λέει ο ερευνητής. Με µια µελέτη που δηµοσιεύθηκε δύο φορές στην επιθεώρηση «Physics Today». τον φυσικό που είχε προταθεί 81 φορές για το βραβείο Νοµπέλ. ήταν «να δοκιµάσουν τη συνταγή» – να επιβεβαιώσουν δηλαδή τη θεωρία τους στην πράξη µε ένα πείραµα. Στη δεκαετία του 1970 όµως ο βρετανός χηµικός Ντέιβιντ Τζόουνς ήρθε να συµπληρώσει τις γενικές αρχές της ποδηλατικής ισορροπίας. Παρά την πρόοδό της σε άλλους τοµείς. καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Northeastern στη Βοστώνη Το τιμόνι πίσω από τη σέλα Ισως είναι το πιο «οδηγήσιμο» από τα φανταστικά μοντέλα που εξετάστηκαν με την εξίσωση. ο οποίος ασχολείται επίσης τα τελευταία χρόνια µε το βάδισµα. Προσφέρουν όλα αυτά κάτι περισσότερο από την καλύτερη γνώση της δυναµικής και έναν καλύτερο σχεδιασµό του ποδηλάτου. Τα βασικά µειονεκτήµατα των προηγούµενων ερευνών ήταν σύµφωνα µε τον κ. µπορεί όµως να επιτευχθεί και από τη γεωµετρία. ο καθένας ξεκινούσε από την αρχή. πολλές φορές.. Θεωρήσαµε ότι µπορούσαµε να µάθουµε κάτι κοιτάζοντας προσεκτικά για να βρούµε πού ακριβώς βρίσκονται οι σωστές εξισώσεις ώστε να φτιάξουµε ένα πραγµατικό µαθηµατικό µοντέλο». οι επιστήµονες διερεύνησαν πολλές παραµέτρους. Γι’ αυτό και βάλθηκε να τα συµπληρώσει. Η ερµηνεία των Ζόµερφελντ και Κλάιν διατήρησε την απόλυτη πρωτοκαθεδρία για περισσότερο από νο και χωρίς θετικό ίχνος. από τις δυνάµεις που επενεργούν βάσει του σχεδιασµού και της κατανοµής της µάζας». Για να εξουδετερωθεί το γυροσκοπικό φαινόµενο οι ερευνητές χρησιµοποίησαν δυο ζευγάρια ρόδες _ το δεύτερο είναι τοποθετηµένο επάνω από το άλλο και περιστρέφε- ται αντίστροφα. Ωστόσο. η οποία δηµοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Proceedings of the Royal Society A» το 2007. Η απάντηση και των τριών ειδικών είναι οµόφωνη: δεν ξέρουµε. λανθασµένα µαθηµατικά! Το Mid Racer της RaptoBike μια μικρή ιστορία επιτυχίας Στην Ολλανδία. «∆εν ξέρω καν ποιο ερώτηµα να θέσω» λέει ο κ. Σβαµπ και ενός ακόµη συναδέλφου τους. Ορισµένες προβλέψεις της όµως ήταν µάλλον «απίστευτες» αφού κατέρριπταν και τις δύο γενικώς αποδεκτές βασικές αρχές της ποδηλατικής δυναµικής υποδεικνύοντας ότι ένα ποδήλατο µπορεί να εξακολουθεί να είναι σταθερό χωρίς γυροσκοπικό φαινόµε- Η ποδηλατική δυναµική σε µια εξίσωση ∆ίτροχη σταθερότητα Οι πρώτες µαθηµατικές αναλύσεις της δυναµικής του ποδηλάτου εµφανίστηκαν στα τέλη της δεκαετίας του 1890. πόσω µάλλον το πώς οδηγούµε ένα ποδήλατο.

ο δρ Σπίτσερ γνωρίζει καλά ότι οι απόψεις του δεν είναι δημοφιλείς. τότε ο εγκέφαλος δεν θα είναι σε θέση να ξεχωρίζει δύο κοντινούς φθόγγους. Και δεν αναφέρομαι στη δυσκολία του διαχωρισμού του πραγματικού από τον εικονικό κόσμο. «Το τρικ για κάποιον που επιθυμεί να βελτιώσει τις ικανότητές του στην ανάγνωση είναι να διαβάζει πολύ. ο άνθρωπος αφιερώνει κατά μέσο όρο τέσσερις ώρες σε συζητήσεις με πυρήνα την εξιστόρηση γεγονότων και εμπειριών. π. δεν υπάρχουν μαγικά κόλπα που μπορούν να μας μεταμορφώσουν σε Αϊνστάιν εν μια νυκτί. για τα παιδιά ίσως και να μην είναι τόσο ρόδινα. Εκεί λοιπόν η ταχύτητα της αγωγιμότητας παίζει καθοριστικό ρόλο. «Γνωρίζουμε ότι περίπου το 85% των μικρών παιδιών αντιμετωπίζουν σε έναν βαθμό το συγκεκριμένο ακουστικό πρόβλημα. «Είμαι επιστήμονας αλλά και γονιός» αναφέρει ο ίδιος στο «Βήμα». Ακόμη. Οπότε οι ιστορίες αυτές είναι μεγίστης σημασίας για την εξέλιξή μας – τόσο τη δική μας όσο και του εγκεφάλου μας» αναφέρει ο αυστριακός επιστήμονας.BHMASCIENCE 8||26 ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Προτιμήστε τον μαυροπίνακα! Στον αέρα βρίσκεται η θρυλούμενη συμβολή των νέων τεχνολογιών στη μάθηση. Αυτό ονομάζεται νευροπλαστικότητα. Βλέπουμε λοιπόν πως παρά το γεγονός ότι το σεξ αποτελεί σημαντικό μέρος της ζωής μας. τότε η ανάγνωση δεν θα τους ήταν αγγαρεία. η διαφορά μεταξύ των φθόγγων “μπα” και “πα” αγγίζει μόλις τα 40 χιλιοστά του δευτερολέπτου (mSec). πώς μπορούν άραγε να βελτιώσουν τους βαθμούς τους και παράλληλα να «γυμνάσουν» τον εγκέφαλό τους ώστε να αφομοιώνει όσο το δυνατόν περισσότερες γνώσεις. Στα αγόρια. Ο δρ Μάνφρεντ Σπίτσερ Διάγνωση δυσλεξίας πριν από το σχολείο! Ανάγνωση και δημιουργία Σύμφωνα με τον ειδικό. άλλωστε. είναι σαν έναν αθλητή που χρειάζεται καθημερινή προπόνηση προτού τρέξει στον μαραθώνιο. Η προσοχή στο σχολείο όμως μεταφράζεται στην ικανότητα του να μπορεί κανείς να συγκεντρωθεί σε ένα πράγμα κάθε φορά. Ετσι τα παιδιά μπορούν να διακρίνουν και να κατανοήσουν τη διαφορά και στη συνέχεια εφαρμόζουν τα όσα έχουν μάθει για την αποκωδικοποίηση πραγματικών ήχων». οι οποίες παίζουν “πινγκ-πονγκ” μεταξύ τους ανταλλάσσοντας πληροφορίες. ενώ από νευροεπιστημονικής απόψεως γνωρίζουμε τόσο πολλά γύρω από τη μάθηση. μαυροπίνακας και το βιβλίο τησ ειρηνησ βενιου Σ τα σχολεία ο μαθησιακός πυρετός κορυφώνεται. είναι πολύ δημιουργική. Από νευροεπιστημονικής απόψεως. σε σχολεία ή ακόμη και σε πανεπιστήμια. η δυσλεξία είναι δυνατό να διαγνωσθεί σε πολύ μικρές ηλικίες. ή αλλιώς μάθηση» μας εξηγεί ο δρ Σπίτσερ. κατά τον δρα Σπίτσερ. τότε κάτι τέτοιο μπορεί να οδηγήσει σε δυσκολία κατά την ανάγνωση και κατά συνέπεια σε μαθησιακά προβλήματα» μας λέει ο ειδικός. τίποτε από όλα αυτά δεν έχει εισαχθεί ακόμη στα σχολεία. καθώς το πρώτο τρίμηνο έχει φθάσει σχεδόν στο τέλος του. σκεφτόμουν ότι. τότε μέσα σε διάστημα τεσσάρων μηνών οι σχολικές επιδόσεις του θα κάνουν “βουτιά”». Σε μια υπερσύγχρονη κοινωνία όπου καθημερινά οι μαθητές βομβαρδίζονται από τεχνολογικούς πειρασμούς και από συνεχείς προσθήκες στο ήδη βεβαρημένο πρόγραμμά τους. Παρ’ όλα αυτά. οφείλουν να ενσωματώσουν το γνωστό (πραγματικός κόσμος) στο άγνωστο (νέες γνώσεις) με θετικό τρόπο ώστε τα παιδιά να μπορούν να συνδυάσουν τα νέα δεδομένα με κάτι που ήδη γνωρίζουν και να το μάθουν». κατά τον δρα Σπίντσερ. Το πρόβλημα είναι ότι αν “τρέφουμε” τον εγκέφαλό μας μόνο με σκιές του πραγματικού μέσω του εικονικού κόσμου. Ο αυστριακός «γκουρού» της ψυχιατρικής με ειδικότητα στις νευροεπιστήμες και επικεφαλής της Ψυχιατρικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Ουλμ δρ Μάνφρεντ Σπίτσερ βρέθηκε στην Ελλάδα με αφορμή τη διάλεξή του στο πλαίσιο της εκδήλωσης «Αναπτύσσοντας τις δεξιότητες στο διάβασμα» που διοργάνωσε το Ιδρυμα Ευγενίδου και μας ταξίδεψε στα άδυτα του εγκεφάλου. τις πληροφορίες αυτές με την ίδια βαρύτητα που θα τις επεξεργαζόμασταν σε περίπτωση που τις συναντούσαμε στην πραγματικότητα.. δεν ξεπερνά σε διάρκεια την εξιστόρηση εμπειριών. Και η ικανότητα αυτοσυγκέντρωσης των μαθητών όμως δέχεται. τότε είμαι σίγουρος ότι το ενδιαφέρον τους θα χτυπούσε κόκκινο» υπογραμμίζει. Κάτι παρόμοιο συμβαί- νει και με τη μετάφραση των ακουστικών ερεθισμάτων (όταν ακούμε μια ιστορία) αλλά σε πολύ μεγαλύτερη ταχύτητα. αν ο εγκέφαλος δεν μπορεί σε λάθος δρόμο το εκπαιδευτικό σύστημα Σύμφωνα με τον αυστριακό ψυχίατρο. γιατί κάτι τέτοιο είναι διακριτό από το 8ο έτος της ηλικίας μας.. Γονιδιακό για- . ναι η αισιοδοξία και τα θετικά συναισθήματα. δεν αρέσουν τόσο τα φιλολογικά μαθήματα σε σχέση με τα κορίτσια. είναι της άποψης ότι πίσω από το σπρώξιμο των μαθητών προς αυτές δεν υπάρχει κανένα μαθησιακό όφελος παρά μόνο η αύξηση των κερδών των τεχνολογικών κολοσσών. πίσω από τη διαδικασία της μάθησης κρύβεται η ικανότητα του εγκεφάλου να μεταβάλλεται συνεχώς ανάλογα με τις εμπειρίες που αποκτά και επεξεργάζεται. βασικός στόχος του οποίου είναι η “μετάφραση” των αποτελεσμάτων ερευνών από τον τομέα της νευροεπιστήμης. αν δώσουμε σε έναν μαθητή μια παιχνιδομηχανή. «Οταν πριν από δέκα χρόνια τα παιδιά μου επέστρεφαν από το σχολείο. για την ένταξή τους σε νηπιαγωγεία. προτού δηλαδή το παιδί μάθει να διαβάζει και να γράφει» υποστηρίζει ο δρ Σπίτσερ. Και το βάθος της επεξεργασίας αυτής σχετίζεται άμεσα με τη μνήμη» επισημαίνει. Αν όμως στραφούμε προς θέματα που προσελκύουν το ενδιαφέρον τους. τότε η πραγματικότητα γίνεται ρηχή. Το ίδιο πιστεύω και για τις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύω- σης: οι πραγματικοί φίλοι είναι καλύτεροι από τα εικονικά avatars. «Για τον άνθρωπο η εξιστόρηση γεγονότων ή εμπειριών είναι ό. Δεν επεξεργαζόμαστε. Πρόσφατη μελέτη μάς έδειξε ότι.χ. πρέπει να αλλάξει ριζικά. Αυτό πλασάρεται από τις εταιρείες ως ενίσχυση της προσοχής. τα οποία καλούμαστε να «ζωντανέψουμε». Και αν τα μαθητικά χρόνια φαντάζουν ξέγνοιαστα για τους μεγαλύτερους. των καλών εκπαιδευτικών και της πλούσιας βιβλιοθήκης. «Είναι δηλαδή σαν ένα είδος περιφερειακού (hardware) το οποίο αλλάζει συνεχώς. όμως μόλις τέσσερα λεπτά στην αναπαραγωγική πράξη. με αποτέλεσμα η χρονική απόκλιση μεταξύ του “πα” και του “μπα” να διπλασιάζεται.τι και οι προσομοιωτές πτήσης για την αεροπορία. Ο εγκέφαλός μας.. ανάλογα με το λογισμικό (software) που καλείται να “τρέξει” – σκεφτόμαστε. αντιλαμβανόμαστε. σημαντικό ρόλο παίζει το εκπαιδευτικό πρόγραμμα που ακολουθούν τα σχολεία. η ακρόαση και η ανάγνωση μιας ιστορίας ενεργοποιούν τελικά το ίδιο δίκτυο εγκεφαλικών περιοχών».χ. Σίγουρα κάτι τέτοιο δεν είναι εύκολο αλλά είναι σημαντικό». Δεινός υποστηρικτής του μαυροπίνακα. Σε αυτό. Σύμφωνα με τον κορυφαίο ψυχίατρο δρα Σπίτσερ. δηλαδή. Αρα οι δάσκαλοι δεν πρέπει να διδάσκουν προκαλώντας άγχος στα παιδιά. π. «ηλεκτρονικό» πόλεμο. Το 2004 ίδρυσα το κέντρο Transfer Center for Neurosciences and Learning. «Ενα επιπλέον σημαντικό στοιχείο που είδαμε να βοηθά τις μαθησιακές ικανότητες των παιδιών εί- να διακρίνει τη διαφορά μεταξύ των δύο. λειτουργικά και δομικά. αν τα κορίτσια διδάσκονταν για τη φυσική του κραγιόν. Μιλάτε στα παιδιά! Το πρόβλημα της δυσλεξίας. Οι επιδόσεις άρχισαν ήδη να δοκιμάζονται και να μοιράζονται οι πρώτοι βαθμοί. όπως η έλλειψη ενδιαφέροντος για τα μαθήματά τους. «Ο εγκέφαλός μας είναι φτιαγμένος ώστε να μπορεί να μεταφράζει τις γραφικές παραστάσεις που προσλαμβάνει σε φωνητικά ερεθίσματα και στη συνέχεια σε σημασιολογικές έννοιες. «Τα βιντεοπαιχνίδια μαθαίνουν στα παιδιά πώς να συγκεντρώνονται σε διαφορετικά σημεία της οθόνης.. Αν οι ίνες αυτές δεν είναι καλά σχηματισμένες. κάνουμε ένα σωρό πράγματα με τον εγκέφαλό μας και όλα αυτά αλλάζουν ανάλογα με τα όσα συναντούμε στην πορεία. Οι δυσκολίες κατά την ανάγνωση που εμφανίζουν αρκετοί μαθητές ενδεχομένως να συνοδεύονται από άλλα προβλήματα. η ασφαλέστερη οδός για τη γνώση είναι ο. Κάτι τέτοιο μπορεί να οφείλεται στις δέσμες νευρικών ινών περιοχών του εγκεφάλου που σχετίζονται με την επεξεργασία του ήχου. Και την ικανότητα αυτή ακριβώς “χάνουν” τα παιδιά όταν μαθαίνουν να συγκεντρώνονται στα πάντα. «Οι νέες τεχνολογίες στα σχολεία δεν πιστεύω ότι βοηθούν. σύμφωνα με τον επιστήμονα. Για παράδειγμα. ούτε καν υπό μορφή διαδραστικών προγραμμάτων» αναφέρει χαρακτηριστικά. μπορεί να έχει γονιδιακό αλλά και περιβαλλοντικό υπόβαθρο. «Σύμφωνα με νέα ευρήματα που παρουσιάστηκαν πριν από λίγες ημέρες στο ετήσιο συνέδριο “Neuroscience 2011” στην Ουάσινγκτον. Η διαδικασία της μάθησης όμως δεν σχετίζεται μόνο με την ανάγνωση αλλά και με τον προφορικό λόγο. πώς να κατασκευάσετε μια μηχανή ή οι βασικές αρχές του ποδοσφαίρου. Πολέμιος της εισαγωγής των νέων τεχνολογιών στα σχολεία. «Η θεραπεία πραγματοποιείται με τη βοήθεια ηλεκτρονικών υπολογιστών και ουσιαστικά “τεντώνουμε” τον ήχο των δυσδιάκριτων φθόγγων. «Εχω επισκεφθεί αρκετά σχολεία που φιλοξενούν τέτοια συστήματα και έχω καταλήξει στο συμπέρασμα ότι στο τέλος της ημέρας τα παιδιά μαθαίνουν κάτι όχι χάρη στις νέες τεχνολογίες αλλά επειδή συνδέουν τα νέα στοιχεία με τον πραγματικό – και όχι τον εικονικό – κόσμο. Καθοριστικό ρόλο σε αυτό παίζει το εκπαιδευτικό σύστημα το οποίο. Εκεί όπου πραγματοποιούνται οι διεργασίες τις οποίες ονομάζουμε μάθηση. βέβαια. Η διαδικασία της ανάγνωσης. Ετσι ξεκίνησα να ασχολούμαι με τη μελέτη των εγκεφαλικών διεργασιών κατά τη διάρκεια της μάθησης. Αντίθετα. καθώς το μόνο που έχουμε μπροστά μας είναι «βουβά» γράμμα- τα και χαρακτήρες σε ένα χαρτί. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση “Science”..

Ως ψυχίατρος. σε περίπτωση απουσίας του προφορικού λόγου στην οικογένεια. Αναφέρομαι σε επικοινωνιακό ή γλωσσικό multitasking. κάποια γονίδια ενισχύουν τις πιθανότητες λανθασμένης «καλωδίωσης» του εγκεφάλου και περιβαλλοντικό. ακόμη και στο σχολείο. δολάρια ακριβώς επειδή οι εργαζόμενοι ασχολούνται με πολλά πράγματα ταυτόχρονα. όπως εξηγεί. το οποίο είναι ανέφικτο. γνωρίζω ότι οι μητέρες που πάσχουν από κατάθλιψη τείνουν να μιλούν λιγότερο στα παιδιά τους. να “ζογκλάρουν” μεταξύ διαφορετικών πράξεων. Πιστεύω λοιπόν ότι οι γονείς πρέπει να ξεκινούν να μιλούν στα παιδιά τους από πολύ νωρίς.gr . να διώχνουν άχρηστες σκέψεις. Πειράματα έχουν δείξει ότι άτομα που χειρίζονται πολλά πράγματα ταυτόχρονα εμφανίζουν περιορισμένη ικανότητα στο να διώχνουν άχρηστες πληροφορίες. Κάτι τέτοιο. υποστηρίζει ο δρ Σπίτσερ. τότε ο εγκέφαλος δεν μαθαίνει να απορροφά γνώση. Τα άτομα αυτά λοιπόν αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν σύνδρομο ελλειμματικής προσοχής». «Η προσωπική μου συμβουλή προς τους γονείς είναι να τα κρατήσουν μακριά από την τηλεόραση όσο περισσότερο μπορούν. Η αμερικανική εφημερίδα «The New York Times» μάλιστα είχε δημοσιεύσει πρόσφατα άρθρο. Δεν υπάρχει μελέτη που να αποδεικνύει ότι η χρήση τους βοηθά τις μαθησιακές ικανόητες των παιδιών. μειώνει τις εγκεφαλικές μας επιδόσεις. πρέπει να μάθουμε στα παιδιά να κάνουν το ίδιο – όχι δεν πρέπει!» ξεκαθαρίζει ο ειδικός. Η κοινωνία του multitasking τί. σύμφωνα με το οποίο η αμερικανική οικονομία χάνει ετησίως περί τα 650 δισ. eveniou@tovima. όπως το να κρατάει μια μητέρα στο ένα χέρι το παιδί και με το άλλο να ανακατεύει το φαγητό.ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011 BHMASCIENCE ||9 27 ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ γενικότερα. Εξίσου καταστροφικές για την ανά- πτυξη των γλωσσικών ικανοτήτων των παιδιών. γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης μαθησιακών δυσκολιών. δηλαδή αρκετή ομιλία από το οικογενειακό μας περιβάλλον. είναι η τηλεόραση και η χρήση ηλεκτρονικού υπολογιστή. Και δεν μιλάω για απλές πράξεις που μπορούν να συνδυαστούν μεταξύ τους. ενδεχομένως το πρόβλημα να μην ήταν τόσο μεγάλο» μας λέει. «Αρκετοί παιδαγωγοί υποστηρίζουν ότι επειδή ακριβώς ασχολούμαστε με πολλά πράγματα ταυτόχρονα στην καθημερινότητά μας. αντίθετα υπάρχει πολλή παραπλανητική διαφήμιση γύρω από κάτι το οποίο δεν ισχύει» τονίζει. «Επιστημονικά ευρήματα δείχνουν ότι ο εγκέφαλος δεν είναι δομημένος ώστε να παρακολουθεί δύο συζητήσεις ταυτόχρονα. Αν όμως εκείνες διδάσκονταν να ασχολούνται περισσότερο με τα παιδιά τους. «Αν δεν υπάρχουν αρκετά ερεθίσματα. προσθέτει. Οπως επίσης και από τις νέες τεχνολογίες Οι καλπάζοντες ρυθμοί της καθημερινότητάς μας μάς έχουν μεταμορφώσει σε «ζογκλέρ» δραστηριοτήτων.

όπως η γλάστρα με την αλόη βέρα. εμφανίστηκε η γιαγιά στην κουζίνα για να δει προς τι η όλη φασαρία και αμέσως παίρνοντας το πληγωμένο δάχτυλο το έχωσε ολόκληρο στο βάζο με τη ζάχαρη!. Γιατί αυτό λειτουργεί πιο πολύ ανακουφιστικά. 4. Μην αναζητήσετε το όρος της φωτογραφίας σε κάποιον χάρτη. κάθε ημέρα δέκα ξερά δαμάσκηνα ή αντίστοιχη ποσότητα αποξηραμένων μήλων. ίσως γιατί θα ήταν πιο ανθεκτική στις κακουχίες και τέτοιες μέρες. ικανό να διασπά το όποιο δηλητήριο έχει εισρεύσει. Τα νετρόνια συγκεντρώνονται προς το κέντρο και ηλεκτρόνια και πρωτόνια σχηματίζουν έναν φλοιό με πάχος ένα δέκατο περίπου του όλου όγκου και από την κυκλοφορία ΧΑΖΗ ΕΡΩΤΗΣΗ τους εκεί έχουμε Γιατί τα παράθυρα των πλοίων είναι στρογγυλά. για να αντιμετωπίσουν τον κίνδυνο της οστεοπόρωσης που ελλοχεύει εξαιτίας της εμμηνόπαυσης. Κάποιος μου διηγήθηκε ότι όταν. ήταν λιγότερο ευαίσθητα σε πιθανά κρυολογήματα και ήταν πιο απλό να τα ντύσουν. θα το ανοίξουμε και θα αφήσουμε τον χυμό του να μουσκέψει το επίμαχο σημείο και θα το τυλίξουμε σε ένα καθαρό πανί. Οταν ένα άστρο όπως ο δικός μας Ηλιος εξαντλήσει το καύσιμό του. όπως αποδείχθηκε. of the American Medical Association». ιδιαίτερα στις πληγές που δημιουργούνται από τη χρόνια κατάκλιση (αν και υπάρχει σχετική εργασία και στο «Lancet»: July 1985. Που την είχαν μαζέψει από τον δρόμο. . Και σε οδυνηρά τσιμπήματα κουνουπιών όπου δημιουργούνται σοβαρά πρηξίματα δρα από την αρχή κατασταλτικά. είναι αρκετά εύπεδίου.BHMASCIENCE 10||28 ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011 NANONEWS soufleri@dolnet. σελ.15). ενώ προσελκύει τα μακροφάγα. Και αν κάψετε τη γλώσσα σας με πολύ ζεστό καφέ ή δοκιμάζοντας τη σούπα για να δείτε αν έγινε. το οποίο επιτρέπει την απεικόνιση επιφανειών σε ατομικό επίπεδο Ενας αστέρας νετρονίων έχει μάζα που μπορεί να είναι από 1. Η αιμορραγία σε λίγο σταμάτησε. χωρίς μάλιστα προστατευτική στολή. Για έγκαυμα όπου έχει δημιουργηθεί ακόμη και υγρό στο συγκεκριμένο σημείο έχουμε φροντίσει να φυλάξουμε εκείνα τα μπουκαλάκια με την κατασκότεινου χρώματος σάλτσα σόγιας (soy sauce) από κάποια παραγγελία κινέζικου φαγητού ένα βράδυ τεμπελιάς. Θα συνεχίσουμε και στο επόμενο με άλλα απρόοπτα υλικά. Και δεν αναφέρομαι σε αυτονόητα. Πού βρίσκεται. Η ζάχαρη έχει την ικανότητα να σκοτώνει τα βλαβερά βακτηρίδια μέσα από το φαινόμενο της ωσμωτικής πίεσης. Τα αποτελέσματα είναι στις περισσότερες περιπτώσεις εντυπωσιακά. Η δύναμη βαρύτητας αυξάνεται όσο πλησιάζουμε προς το κέντρο διαλύοντας κυριολεκτικά τα άτομα στα συστατικά τους σωματίδια. που παλαιότερα είχαμε γράψει ότι καλά θα κάνουμε να μην τη βάζουμε στο φαγητό και να μην την τρώμε. Και για να μη μείνουμε μόνο στα γλυκά.5 ως και 3 φορές τη μάζα του Ηλίου. πανικοβάλλοντας τους γύρω του. Διότι το ξύλο. Πρόκειται για μικροφωτογραφία ατόμων χρυσού πάνω σε υπόστρωμα γραφίτη. ειδικευμένα στην άμυνα του οργανισμού κύτταρα. μπορούν να τρώνε. με καλά αποτελέσματα. Το ότι η ζάχαρη βοηθάει στην επούλωση των πληγών ήταν γνωστό από εργασία δημοσιευμένη σε επιστημονικό περιοδικό του 1915 («J.gr Αλμυρά νερά 29 g/Kg 41 g/Kg 86% είναι η ελάχιστη θαλάσσια αλατότητα.. Ετσι φαίνεται.gr FoodChain ΤΟΥ Α. Θα μπορούσαν κάποιες στιγμές να μας δώσουν πρώτες βοήθειες. Εξω από την Αγία Πετρούπολη. μερικές γλάστρες με συγκεκριμένα φυτά. l | Τι είναι Αφού τα νετρόνια δεν έχουν φορτίο. Αντίθετα από τους Αμερικανούς που προτιμούσαν πιθήκους. ή να μας εφοδιάσουν με υποτυπώδεις θεραπευτικές ουσίες. τα ανοίγματα στο σκάφος τα έφτιαχναν του μαγνητικού ορθογώνια. Παρατηρήθηκε στα βόρεια της Ερυθράς Θάλασσας της εξάτμισης νερού λαμβάνει χώρα στους ωκεανούς. πώς έχουν μαγνητικό πεδίο οι αστέρες νετρονίων. χωρίς επιπλοκές. λόγω βλάβης. αφού πάντως διευκρινίσουμε ότι όλα αυτά έχουν σκοπό μόνο να πληροφορήσουν και δεν έχουν σκοπό να υποκαταστήσουν τις ιατρικές συμβουλές σε διάφορες παθολογικές καταστάσεις. Για ποιον λόγο. στην περιοχή της πληγής. Και αυτά ήταν κατά προτίμηση σκύλοι. καμπτο και απορροφά τις τάσεις. έχει παρατηρηθεί ότι οι πόνοι από τα οδυνηρά τσιμπήματα των μελισσών και ακόμη περισσότερο αυτά από τις σφήκες μπορούν να αντιμετωπιστούν δραστικά αν χτυπήσουμε ένα κρεμμύδι με οποιονδήποτε τρόπο ώστε να βγει αρκετός χυμός που διαθέτει ένα ένζυμο. και μάλιστα όταν βραχεί. οι Σοβιετικοί χρησιμοποίησαν σκύλους διότι δεν εκνευρίζονταν τόσο εύκολα όσο τα ανθρωποειδή. Και αφού ο λόγος είναι για γλυκά πράγματα. Σε αυτούς πέφτουν και τα δύο τρίτα του νερού της βροχής Το μνημείο του «αγνώστου σκύλου» Και όμως. 180-184). έκοψε πολύ άσχημα το δάχτυλό του με ένα μαχαίρι και η αιμορραγία ήταν πραγματικά ακατάσχετη. Ετσι τελικά αναγκάστηκαν να φτιάχνουν τα «παράθυρα» στρογγυλά. Και δεν είναι μόνο για τα εγκαύματα καλή η soya sauce. μικρό παιδί ακόμη. και τη δημιουργία Οταν τα πλοία ήταν ξύλινα. Αυτό που έμαθαν οι ναυπηγοί όταν άρχισαν τα πλοία να φτιάχνονται από χάλυβα ήταν ότι στις γωνίες οι κραδασμοί που προκαλούν τα κύματα καταπονούσαν πολύ το υλικό και ακριβώς στις τέσσερις γωνίες είχαμε ρωγμές. Ηταν άτυχη διότι τέσσερις ώρες μετά την εκτόξευση παρουσιάστηκε. Μην ξεχνάμε ότι το πρώτο ζωντανό πλάσμα που βρέθηκε σε τροχιά στο Διάστημα ήταν η άτυχη σκυλίτσα Λάικα. βάλτε αμέσως μια κουταλιά ζάχαρη στο στόμα. υπερθέρμανση του θαλάμου και έτσι δεν μπόρεσε να ζήσει περισσότερο. Που ξέρουμε ότι σε περίπτωση εγκαύματος θα κόψουμε ένα φύλλο της. το ψυγείο με τα γιαούρτια του. μειώνεται η πίεση στο εσωτερικό και αρχίζει μια συρρίκνωση του άστρου προς τον πυρήνα. και όλον αυτόν τον πολτό τον επιθέσουμε στην περιοχή του τσιμπήματος. έρευνες στο Πανεπιστήμιο της Φλόριδας έδειξαν ότι οι γυναίκες προληπτικά. το καλάθι με τα φρούτα. Για τα ζώα που θυσιάστηκαν στα πρώτα διαστημικά ταξίδια του τότε σοβιετικού καθεστώτος. αλλά ακόμη κυκλοφορεί περισσότερο από στόμα σε στόμα ότι κάνει καλό. αδειάζουμε ανάλογα με το σημείο σε μια κούπα τη σκουρόχρωμη σάλτσα και βυθίζουμε το μέλος που έχει υποστεί το έγκαυμα. agaldadas@yahoo. υπάρχει τέτοιο μνημείο.9. Την έχουμε στο ψυγείο και όταν έλθει η κακή στιγμή αφήνουμε να τρέξει λίγο παγωμένο νερό στην περιοχή του εγκαύματος. Η φωτογραφία ελήφθη με τη βοήθεια ηλεκτρονικού μικροσκοπίου σάρωσης φαινομένου σήραγγας. Και δεν έκανε κάτι άστοχο. ώσπου να θρέψει. εκτοξεύθηκε. ΓΑΛΔΑΔΑ Γιατρειά στο ράφι Τ ο ντουλάπι της κουζίνας με τις κανέλες και τα πιπέρια του. Παρατηρείται στον Αρκτικό Ωκεανό και στις εκβολές του Γάγγη είναι μία από τις πλέον αυξημένες τιμές που έχουν καταγραφεί. ο πυρήνας ψύχεται. Νοέμβριο του 1957. με αποτέλεσμα να κρατιέται αυτή καθαρή.

Η είσοδος είναι δωρεάν. αύριο και ώρα 19. Πρόκειται για βιβλίο που από άποψη εµφάνισης και εικονογράφησης προσφέρει µόνο τα απολύτως απαραίτητα. βudapester strasse 2. το να γνωρίζουµε σε τι περίπου αναφέρεται το Θεώρηµα της Μη Πληρότητας του Γκέντελ πρέπει να είναι µέσα στα απαραίτητα για όποιον ενδιαφέρεται για τον ρόλο και τις δυνατότητες των Μαθηµατικών έστω και στο επίπεδο της εκλαΐκευσης.00. 28 Νοεμβρίου «Επιστήμες και ανθρωπισμός». – 3 ∆ΕΚ. Εκείνος βέβαια αισθανόταν ήσυχος και χορτάτος από όλα ενώ αντίθετα ο φίλος του ο Γκέντελ ζούσε το δράµα του. ταύρος Μία νέα τρισδιάστατη ταινία-ντοκυμαντέρ με τίτλο «∆αρβίνος: το μυστήριο της φύσης» αρχίζει να προβάλλεται στη «Θόλο».000 ή επισκεφθείτε την ιστοσελίδα http://darwin. κάνναβη και βιοτεχνολογία. H ταινία είναι ένα περιπετειώδες ταξίδι ανακάλυψης της εξέλιξης της ζωής στον πλανήτη.Τοσιτσείων Σχολείων Εκάλης Προσκεκλημένος ομιλητής Dr Peter Wothers Διευθυντής Σπουδών Χημείας στο Chemistry Department. α. Οπως µάλιστα οµολόγησε σε στιγµή ειλικρίνειας σε κάποιον φίλο του: «Ερχοµαι στο Ινστιτούτο για να έχω το προνόµιο να γυρίζω σπίτι περπατώντας παρέα µε τον Γκέντελ». Την ημερίδα θα κλείσει ο καθηγητής Χημείας στο Πανεπιστήμιο Πατρών και διευθυντής του ΜΠΣ «Ιατρική Χημεία» Γιάννης Ματσούκας. μεταξύ των οποίων και μουσικά/θεατρικά δρώμενα. και μέλος τής Επιτροπής για την Ολυμπιάδα Χημείας για το Royal Society of Chemistry www.gr Τηλέφωνο επικοινωνίας: 210 6755555 εσωτ. Η κάθε ομιλία διαρκεί ως 18 λεπτά και θα υπάρξουν περίπου 18 ομιλίες. Για τη ζωή του Γκέντελ στο βιβλίο αφιερώνονται τριάντα πέντε σελίδες.tholos254. Μπαμπινιώτη στέγη γραμμάτων & τεχνών. berlin Στο πλαίσιο της μεγαλύτερης διεθνώς έκθεσης τεχνολογίας για την εκπαίδευση. κων/νου 48. πειραιώς 254. 142 . ένας από τους διασημότερους κυνηγούς ακραίων φαινομένων στον κόσμο. Το κόστος συμμετοχής είναι 45 ευρώ. μέσα από τα μάτια του ∆αρβίνου. ο George Kourounis. ιδρ. με διανομή δελτίων εισόδου που ξεκινά μία ώρα πριν από την εκδήλωση. δηλαδή κύριο Γιατί(!). Cambridge University. και ο Clemens Guptara.tedxathens. πολύ πιο διάσηµος.kafantaris@gmail. Και έχουν τα προ- j. Προς το τέλος της καριέρας του ο Αϊνστάιν οµολογούσε ο ίδιος ότι δεν έκανε πια και πολλή δουλειά. 213. με την ομιλία «Η Ελλάδα στην πρωτοπορία της βιοτεχνολογίας διεθνώς.com και να συμπληρώσουν την αίτησή τους.Η είσοδος είναι ελεύθερη και το τηλέφωνο επικοινωνίας: 210 7273. σελ. casti. Στο βιβλίο γίνεται µια γενναία προσπάθεια να εξηγηθούν η µηχανή Τιούρινγκ. τιμή 22 ευρώ Χημικές δράσεις & αντιδράσεις σόντα να το κάνουν.30 με τρεις ομιλίες.arsakeio. Ο Βέρνερ ντε Πάουλι είναι στο Πανεπιστήµιο της Βιέννης λέκτορας στο Ινστιτούτο Στατιστικής ενώ ο Τζον Κάστι. ερευνών. Στις υπόλοιπες οι δυο συγγραφείς προσπαθούν να δώσουν στον αναγνώστη να καταλάβει γιατί στο έργο του αυστριακής καταγωγής µαθηµατικού αυτού.Μια ζωή Λογικής Εκδόσεις Liberal Books 2011.501 +516 30 Νοεμβρίου . βήμα-βήμα. λεωφ. Συγκεκριμένα. από τους Δ.2 Δεκεμβρίου Η «Online Educa 2011». Για το πρόγραμμα και περισσότερες λεπτομέρειες δείτε την ιστοσελίδα http://www. Αλλωστε η διήγηση περί του σπηλαίου στον Πλάτωνα.Καινοτόμος προσέγγιση για την ανάπτυξη νέων μέσων καταπολέμησης φλεγμονωδών νευρολογικών ασθενειών». Νέα γενιά φαρμακευτικών προϊόντων: η ελληνική συμβολή στην υψηλή τεχνολογία». θεωρητικά βέβαια. ∆ιότι όπως έλεγε: «∆εν ολοκληρώνω το έργο που έπρεπε να κάνω στο Ινστιτούτο. συγγρού 107-109. το μεγάλο θέμα της σχέσης των Θετικών Επιστημών με τις αρχές και τις αξίες του ανθρωπισμού στην εποχή μας. Από 2 Δεκεμβρίου Το μυστήριο της φύσης. που όταν ήταν µικρός τα άλλα παιδιά τον φώναζαν κοροϊδευτικά «Herr Warum». ενός ανθρωπισμού που να μπορεί να κατανοήσει και να αξιοποιήσει τα ασύλληπτα επιτεύγματα των επιστημών. τα κομμάτια του επιστημονικού αυτού αινίγματος. προσανατολισμένου στα προβλήματα και στις προκλήσεις του 21ου αιώνα. 2 Δεκεμβρίου 2011 3-4 Δεκεμβρίου 2011 Πανεπιστήμιο Αθηνών Τμήμα Χημείας Θέατρο Αρσακείων . στο ΕΙΕ αμφιθέατρο εθν. είναι και συγγραφέας βιβλίων µε µεγάλη εκδοτική επιτυχία. Τηλέφωνο επικοινωνίας: 2130 178. Το θέμα του ΤΕDxAthens 2011 είναι «Η τέχνη της ανατροπής». online-educa. γνωστός ως «Κρατύλος». Και ακόµη µαγείρευε τα φαγητά του ο ίδιος διότι πίστευε ότι ήθελαν να τον δηλητηριάσουν. με τίτλο «Ιστορική ∆ιαδρομή . αφού θα απαιτούνταν ταχύτητες µεγαλύτερες από το 70% της ταχύτητας του φωτός. η άποψη του Γκέντελ για τη δυνατότητα µέσα από τις εξισώσεις του Αϊνστάιν να πραγµατοποιούνται ταξίδια πίσω στον χρόνο. St.000 εκπαιδευτικών από 100 χώρες του κόσμου. Catharine’s College.gr/. Νανόπουλο . από τις εργασίες του µε το φηµισµένο Ινστιτούτο Σάντα Φε. το Θεώρηµα της Μη Πληρότητας αλλά και κάτι εντελώς διαφορετικό. αρνιόταν να πάει στο νοσοκοµείο ακόµη και όταν έφθασε να κάνει αιµόπτυση και πέθανε στις 14 Ιανουαρίου το 1978 από υποσιτισµό και εξάντληση ενώ το σωµατικό του βάρος είχε φθάσει να είναι στα εβδοµήντα δύο του µόλις τριάντα κιλά. το Θεώρηµα της Μη Πληρότητας του Γκέντελ και η Ειδική Θεωρία της Σχετικότητας µας εφοδιάζουν µε πολύ χρήσιµα κλειδιά για την κατανόηση του κόσµου µας. depauli Γκέντελ .Γ. Τα πιο πρόσφατα ευρήματα στον τομέα και τις πιο καινοτόμες εκπαιδευτικές προσεγγίσεις θα παρουσιάσουν 400 ομιλητές. Στη διάρκεια της σαραντάλεπτης προβολής στην οθόνη 360 μοιρών της Θόλου αποκαθίστανται. στη «Θόλο» κέντρο πολιτισμού «ελληνικός κόσμος». Στην προβολή τις φωνές τους «δανείζουν» οι Γιάννης Μπέζος και Γιώργος Κοτανίδης. Περιµένουν από εµένα ως καθηγητής που είµαι να εργάζοµαι περισσότερο και να ασχολούµαι περισσότερο µε τα άλλα µέλη». Οσοι ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν στο TEDxAthens 2011 μπορούν να επισκεφθούν τη σελίδα www. Και κατά τη γνώµη µου. θα λάβει χώρα το 17ο ∆ιεθνές Συνέδριο Μάθησης και Εκπαίδευσης Μέσω Τεχνολογίας.BHMASCIENCE ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ||11 29 ΒΙΒΛΙΑ ΑΤΖΕΝΤΑ ΤΗΣ ΕΠΙΣΤΗΜΗΣ a. ο διευθυντής της Microsoft για θέματα Καινοτομίας Juliano Tubino. προδιαγράφουν τον ρόλο ενός νέου ανθρωπισμού. 3 Δεκεμβρίου «Ανατρεπτικό» ΤΕDxAthens στον Ταύρο ελληνικοσ κοσμοσ (αιθουσα αντιγονη). ταυροσ To εργαστήρι ιδεών που λέγεται «ΤΕD» ετοιμάζεται να διεξαχθεί για τρίτη χρονιά στη χώρα μας. με θέμα «Ινδική Κάνναβη & ενδογενή κανναβινοειδή: νέοι ορίζοντες στη θεραπευτική». ένας από τους νεότερους καθηγητές του ΜΙΤ.com 27 ΝΟΕΜ. πάλι του Πλάτωνα. το θέατρο Εικονικής Πραγματικότητας του «Ελληνικού Κόσμου».com/. αλλά τηρείται σειρά προτεραιότητας. ο Κωνσταντίνος ∆ασκαλάκης. πολλοί αναγνωρίζουν µερικές από τις κορυφαίες στιγµές του ανθρώπινου πνεύµατος µέσα στους αιώνες.000 29 Νοεμβρίου Φλεγμονές. ο διάλογος για τα ονόµατα. γαλδαδάς Ο επιφανής φυσικός ∆ημήτρης Νανόπουλος και ο καταξιωμένος γλωσσολόγος Γιώργος Μπαμπινιώτης συζητούν δημόσια. στο Βερολίνο ηotel «ιntercontinental. λεωφ. ένας 16χρονος συγγραφέας και σχολιαστής. της Online Educa. αν και κάθε ηµέρα σχεδόν έδινε το «παρών» στο γραφείο του. Βασ. κόσμος O Γκέντελ και ο Αϊνστάιν (δεξιά) σε έναν από τους θρυλικούς περιπάτους τους τον Ιανουάριο του 1954 Η εκκεντρική µεγαλοφυΐα Μετά τον πόλεµο ο Αϊνστάιν βοήθησε τον Κουρτ Γκέντελ να βρει µια θέση στο γνωστό Institute of Advanced Study στο Πρίνστον των Ηνωµένων Πολιτειών. σε ένα κοινό 2. Ηδη έχουν ανακοινωθεί οι συμμετοχές 14 ομιλητών. Θα ακολουθήσει η ομιλία του διευθυντή Eρευνών του ΙΟΦΧ ∆ημήτρη Παπαχατζή. w. πειραιωσ 254. Για πληροφορίες τηλεφωνήστε στο 212 2540. όπως το «Πέντε Χρυσοί Κανόνες» ή το «Κουιντέτο του Κέιµπριτζ». αθήνα Η τελευταία εκδήλωση του κύκλου «Κοινωνία και Υγεία» του Εθνικού Ιδρύματος Ερευνών θα λάβει χώρα την Τρίτη και ώρα 19. Ως κείµενο όµως και απόπειρα εξήγησης πραγµατικά δύσκολων και θεµελιακών εννοιών προσφέρει πολλά στον αναγνώστη. μεταξύ των οποίων ξεχωρίζουν ο διευθυντής του Museum of Modern Art της Νέας Υόρκης Glen Lowry. ν. Την πρώτη εισήγηση θα κάνει ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών και διευθυντής του Ινστιτούτου Οργανικής & Φαρμακευτικής Χημείας (ΙΟΦΧ) Γεώργιος Κόκοτος.

gr . ο «καλύτερος σκύλος-ροµπότ του ανθρώπου» µπορεί να «βλέπει» τα τρισδιάστατα εµπόδια που συναντά στον δρόµο του. έρχεται να δοκιµάσει και τις επιδόσεις του κατόχου του στα… ηλεκτρονικά παιχνίδια. Με τη βοήθεια ενός αισθητήρα. οι «µάλλινοι» αισθητήρες νέας γενιάς θα µπορούσαν να οδηγήσουν σε έξυπνα ρούχα µε µαλακούς βιοαισθητήρες. όπου υπάρχουν κυψέλες έτοιµες να φιλοξενήσουν τις φτερωτές εργάτριες. από µικρές εξωτερικές συσκευές µε τις οποίες συν- δέονται µέσω καλωδίων. Ηδη στην αγορά υπάρχουν µπλουζάκια µε ενσωµατωµένα ηλεκτρονικά συστήµατα για τη µέτρηση διαφόρων βιολογικών δεικτών όπως είναι οι καρδιακοί παλµοί. στο εσωτερικό του µελισσιού απελευθερώνεται καπνός µε στόχο τη «νάρκωση» των µελισσών. τόσο ταχύτερα ολοκληρώνεται η πλύση. πέρα από τις καθαριστικές επιδόσεις των απορρυπαντικών. To Urban Beehive είναι µια κοµψή συσκευή αποτελούµενη από δύο µέρη: ένα εξωτερικό. Η καινοτόµος ιδέα αποτελεί µέρος του προγράµµατος Microbial Home της εταιρείας µε πυρήνα τη µετατροπή του σπιτιού σε οικιακό οικοσύστηµα.. όπως αυτός του Kinect της Microsoft. Σε περίπτωση πάλι που ο παίκτης δεν έχει και τις καλύτερες επιδόσεις. Το µαλλί ως γνωστόν δεν φηµίζεται για την αγωγιµότητά του. πολυµερή.χ. Με το τράβηγµα του ειδικού κορδονιού στο κάτω µέρος. όπως π. Ακόµη ως τώρα για κάτι τέτοιο χρησιµοποιούνταν αγώγιµες ύλες – µέταλλο. οι οποίες µάλιστα µπορούν εύκολα να κεντηθούν επάνω σε άνετα ρούχα. τα ευφυή υφάσµατα θα µπορούσαν να είναι το ίδιο άνετα µε την αγαπηµένη µας αθλητική φόρµα. και ένα εσωτερικό. δηµιουργώντας έτσι µια «πύλη» µέσα από την οποία επιτρέπεται η ροή του ρεύµατος από το ένα ηλεκτρόδιο στο άλλο. Σύµφωνα όµως µε τους ειδικούς του Πανεπιστηµίου του Κάλιαρι. Ακόµη. στην Ιταλία. ΕΙΡΗΝΗ ΒΕΝΙΟΥ eveniou@tovima. Σκύλος-ροµπότ συνοδός τυφλών Εναν σκύλο-ροµπότ για άτοµα µε προβλήµατα όρασης ανέπτυξαν οι ερευνητές της εταιρείας NSK και του Πανεπιστηµίου Ηλεκτρονικής Επικοινωνίας στο Τόκιο. το οποίο. Σε επίπεδες επιφάνειες. Ο επινοητής του πλυντηρίου-βιντεοπαιχνιδιού παραδέχεται ότι κατέληξε στην πρωτότυπη ιδέα όταν συνειδητοποίησε τον υπερβολικό χρόνο που αφιέρωνε στα ηλεκτρονικά παιχνίδια. ο τυφλός µπορεί να προστάζει προφορικά το ροµπότ και µέσω µιας γυναικείας συνθετικής φωνής να µαθαίνει τι συµβαίνει γύρω του. Κάτι τέτοιο δεν σηµαίνει ότι δεν µπορεί να ανεβεί σκαλιά χρησιµοποιώντας και τα τέσσερα πόδια του. το µυαλό µας συνήθως ταξιδεύει σε άκαµπτα υφάσµατα γεµάτα καλώδια και περίπλοκα ηλεκτρονικά συστήµατα. ένα τζιν παντελόνι ή ένα µακό µπλουζάκι. πυρίτιο. το πλυντήριο «φρενάρει» πεισµατικά ώσπου εκείνος να προσθέσει άλλο ένα κέρµα και να συνεχίσει την ηλεκτρονική δοκιµασία..BHMASCIENCE 12||30 ΚΥΡΙΑΚΗ 27 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2011 ΠΡΟΣΤΟΑΥΡΙΟ Πλύσεις µε. αλλά και της πίεσης που ασκεί ο κάτοχός του στην ειδική λαβή του. στο οποίο τοποθετείται µια γλάστρα. σκορ! Μια νέα και άκρως τεχνολογική διάσταση θα µπορούσε να λάβει η βαρετή αγγαρεία του πλυσίµατος των ρούχων. Οπως δηµοσιεύουν στο επιστηµονικό έντυπο «Organic Electronics». Οι επιστήµονες κατάφεραν να δηµιουργήσουν ηλεκτρονικές διατάξεις από µάλλινες κλωστές. Αυτά συνοδεύονται. Ο έλεγχος του σκύλου-ροµπότ πραγµατοποιείται µέσω ενός λογισµικού. Το πορτοκαλί γυαλί που καλύπτει το εσωτερικό µέρος της µελένιας «σταγόνας» επιτρέπει στον κάτοχό της να παρακολουθεί τις µέλισσες ενόσω εργά- ζονται και παράλληλα φιλτράρει τον φωτισµό του χώρου ώστε να µην ενοχλούνται τα έντοµα. Ενα µελίσσι στο… διαµέρισµα Εναν πρωτοποριακό τρόπο που θα επιτρέπει ακόµη και σε κατοίκους πόλεων να απολαύσουν την πλούσια γεύση του σπιτικού µελιού επινόησαν οι σχεδιαστές του ολλανδικού κολοσσού Philips. Οι Ιταλοί λοιπόν έντυσαν µάλλινες ίνες µε µία επίστρωση νανοσωµατιδίων χρυσού σε συνδυασµό µε ένα αγώγιµο πολυµερές. Το ενδιαφέρον στο πρωτότυπο καµουφλάζ του πλυντηρίου εντοπίζεται στο γεγονός ότι ο κύκλος της πλύσης εξαρτάται από τις ικανότητες του παίκτη: όσο ταχύτερα εκείνος σκαρφαλώνει τις πίστες χωρίς να χάνει πολύτιµες ζωές. κατά τους ειδικούς. Εξυπνες µάλλινες κλωστές Οταν σκεφτόµαστε τα έξυπνα ρούχα του µέλλοντος. Ο λόγος για ένα πλυντήριο-βιντεοπαιχνίδι που δηµιούργησε ένας φοιτητής από το Πανεπιστήµιο του Κίνγκστον. το τετράποδο ροµπότ ρολάρει στους µικρούς τροχούς που φέρει στις «πατούσες» του. Ετσι ο χρήστης µπορεί µε ασφάλεια να αφαιρέσει το µέλι. Η πρωτοποριακή οικοσυσκευή που κατασκεύασε ο 27χρονος φοιτητής Λι Γουέι Τσεν εκ πρώτης όψεως µοιάζει µε παιχνίδι Αrcade µε κέρµατα που στο κάτω µέρος κρύβει ένα πλυντήριο. προκειµένου να διευκολύνει την καθοδήγηση του ατόµου που συνοδεύει.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful