You are on page 1of 133

Δώρο, Δικαίωμα

,
Ασπίδα προστασίας

Μαρία Ε. Μελετιάδου
Προϊσταμένη
Γ΄ Παθολογικού τμήματος
«Τζάνειο» Γ.Ν.Π

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΔΙΚΑΙΩΜΑ

Ο μητρικός θηλασμός είναι μια
βιολογική διαδικασία γνωστή στο
είδος του Homo
Sapiens εδώ και 40.000 χρόνια
και υπήρξε η μόνη επιλογή των
νεογέννητων του ανθρώπινου
είδους για επιβίωση

Ο μητρικός θηλασμός
αποτελεί μία μοναδική
ανεκτίμητη εμπειρία
Ισχυρό δεσμό μητέρας –
βρέφους
Η καταλληλότερη θρέψη,
που μόνο η μητέρα
μπορεί να παράσχει
Η προστασία ενάντια σε
οξέα και χρόνια ψυχοσωματικά νοσήματα για
τη μητέρα και το παιδί
Απλότητα,
εξοικονόμηση χρόνου και
χρημάτων

«Το μωρό ενός εκατομμυριούχου που δεν θηλάζει,
είναι φτωχότερο από ένα μωρό που τρέφεται
αποκλειστικά με μητρικό γάλα και η μητέρα του ανήκει
στη φτωχότερη κοινωνική τάξη»

Stewart Forsyth

Ελ Μακ Φέρσον, Μόνικα Μπελούτσι, Τζέρι
Χολ, Τζόντι Φόστερ δηλώνουν υπερήφανα ότι
θήλασαν τα παιδιά τους.

ΜΗΤΡΙΚΟΣ ΘΗΛΑΣΜΟΣ
ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΚΑΘΕ ΝΕΟΓΕΝΝΗΤΟΥ
ΧΡΕΟΣ ΚΑΘΕ ΜΗΤΕΡΑΣ

• Το μητρικό γάλα
είναι ειδικό για το
είδος
• Είναι συμβατό με
> 50% του
γενετικού υλικού
του νεογνού

Ρόλοι του θηλασμού




Ενυδάτωσης
Θρέψης
Άμυνας
Προαγωγής –
ανάπτυξης του παιδιού
• Συναισθηματικής κάλυψης
• Παιχνιδιού

Γιατί ο μητρικός θηλασμός
είναι δικαίωμα;
• Όλα τα παιδιά έχουν δικαίωμα σε
επαρκή διατροφή.
Η Σύμβαση των Δικαιωμάτων του
Παιδιού:
• υπογραμμίζει τη βασική ανάγκη της
σωστής διατροφής
• διασαφηνίζει την υποχρέωση της
πολιτείας να ενημερώνει με τον
εγκυρότερο τρόπο όλες τις κοινωνικές
ομάδες για τα πλεονεκτήματα του
μητρικού θηλασμού και να εξασφαλίζει
στις μητέρες κατάλληλη περίθαλψη πριν
και μετά τον τοκετό

Η πράξη του θηλασμού είναι ένα
ουσιαστικό στοιχείο της σωστής
παιδικής φροντίδας, συμβάλλοντας
στην υγιή ανάπτυξη του παιδιού
τόσο σωματικά όσο και ψυχικά.
Ο θηλασμός προστατεύει το
δικαίωμα κάθε γυναίκας στην υγεία,
μειώνοντας τον κίνδυνο προσβολής
από τον καρκίνο του στήθους ή των
ωοθηκών, της αναιμίας από
σιδηροπενία και την οστεοπόρωση.

Μαζί θα τα καταφέρουν, εάν εμείς
σεβαστούμε τη μητρική και τη βρεφική
φυσιολογία και τους δώσουμε σωστή
φροντίδα

Φωτογραφία: UNICEF / HQ05-1222
Roger LeMoyne

Αυτή είναι η αρχή μιας, βασισμένης
στο θηλασμό, παρατεταμένης σχέσης
ανάμεσα στη μητέρα και το παιδί

Φωτογραφία: UNICEF

«Έξι μήνες αποκλειστικού θηλασμού, ακολουθούμενοι
από έναρξη στερεών τροφών με παράλληλη συνέχιση
του θηλασμού για τουλάχιστον 2 χρόνια, χωρίς ανώτερο
όριο,
για όσο επιθυμούν μητέρα και παιδί»
ΠΟΥ, 2001

Θηλασμός: μια δεξιότητα που μαθαίνεται

• Φυσική διαδικασία
• Απαιτεί σωστό ξεκίνημα,
γνώση, υπομονή και
εξάσκηση
• Συχνά μια προσωρινά
δύσκολη αρχή, που δίνει τη
θέση της σε βατή συνέχεια

Θηλασμός:
Τέχνη υπό εξαφάνιση

«Αρχίζει με τη γέννηση.
Η πρώτη μας κίνηση μετά τον τοκετό είναι να
αναζητήσουμε το στήθος της μητέρας μας.
Είναι μια πράξη στοργής και συμπόνιας.
Χωρίς αυτή την πράξη δε μπορούμε να επιβιώσουμε. Είναι
ξεκάθαρο...
Έτσι είναι η ζωή, η πραγματικότητα»
Δαλάι Λάμα και Howard C. Cutler
«Η τέχνη της ευτυχίας - Ένα εγχειρίδιο για τη ζωή»,
1998

Το μωρό μόλις γεννηθεί, εάν αφεθεί γυμνό
πάνω στην κοιλιά της μητέρας του,
έρπει σταδιακά προς το μαστό της
και τέλος καταφέρνει να πιάσει τη θηλή και να
θηλάσει
Φαίνεται να κατευθύνεται από τη μυρωδιά της θηλής,
διότι έχει παρατηρηθεί ότι αν πλύνουμε τον έναν
μαστό, θα κατευθυνθεί στον άλλον

Στα πρώτα είκοσι λεπτά
ξεκουράζεται και
κοιτάζει περιοδικά τη
μητέρα του,
στα επόμενα τριάντα
λεπτά αρχίζει
να έρπει προς τα
εμπρός,
γυρίζει το κεφάλι δεξιά
– αριστερά και τελικά
πιάνει τη θηλή και
θηλάζει

Γιατί η σωματική επαφή και ο
θηλασμός αμέσως μετά τον
τοκετό είναι τόσο σημαντικά;

Το σώμα της μητέρας βοηθά
το νεογνό να κρατηθεί
ζεστό
Η αγκαλιά της αποτελεί το
καλύτερο μέρος
για την προσαρμογή του
νεογέννητου από την
ενδομήτρια στην εξωμήτρια
ζωή

• Η αντίδραση του μωρού
στον αποχωρισμό από τη
μητέρα, είναι το κλάμα
και η κατάλληλη θέση για
ένα υγιές νεογνό μετά
τον τοκετό, είναι η
αγκαλιά της και η επαφή
«δέρμα με δέρμα»,
χωρίς να παρεμβάλλονται
ρούχα

Το βρέφος εμφανίζει λιγότερο άγχος, είναι πιο
ήρεμο, ενώ η αναπνευστική και η καρδιακή του
λειτουργία είναι πιο σταθερές

Στάση ζωής και υγείας
Θεμέλιο ζωής

Ο μητρικός θηλασμός είναι η φυσική
διατροφή του βρέφους!
• Η φύση προνόησε ώστε το παιδί να συνεχίζει
να τρέφεται από τη μητέρα του και μετά τη
γέννησή του.
• Η κάθε μητέρα είναι προικισμένη
με ένα σπουδαίο χάρισμα που κανείς δεν
μπορεί ν’ αντιγράψει.
Αποτελεί την πηγή για το μητρικό γάλα, το
οποίο είναι το πολυτιμότερο δώρο για το
μωρό!

Το μητρικό γάλα είναι ΜΟΝΑΔΙΚΟ, κάτι
περισσότερο από μία τροφή!

Είναι ένας ζωντανός ιστός με πολλούς
αμυντικούς παράγοντες.
Δρα ως συνέχεια του ομφάλιου λώρου, ώστε
τόσο η μητέρα όσο και το βρέφος ν’
απολαμβάνουν τα συναισθηματικά οφέλη που
διαμορφώνουν και ενισχύουν τον Πρώιμο
Δεσμό!

Το μητρικό γάλα έχει ένα θαυμαστό
τρόπο να εξατομικεύεται κάθε φορά
σε κάθε παιδί και να αλλάζει,
ανάλογα με την περίσταση, πάντα
προς το μέγιστο δυνατό όφελος για
την υγεία του μωρού
Το επεξεργασμένο γάλα αγελάδας
για βρέφη παραμένει ίδιο για κάθε
παιδί, για κάθε μέρα σε διάστημα έξι
ή δώδεκα μηνών.
Το ξένο γάλα αποτελεί μονότονο
φαστ - φουντ, σε σύγκριση με την
αξεπέραστη ποικιλία του μητρικού
γάλακτος

Το μητρικό γάλα είναι διαφορετικό σε
σύσταση και ιδιότητες
Δηλαδή τι εννοείς με το κουτάλι.
Τέρμα το βυζί;
Θα αστειεύεσαι βέβαια!!!!

Από παιδί σε παιδί
Από παιδί σε παιδί της ίδιας μητέρας
Ανάλογα με το φύλο του παιδιού
Ανάλογα με την ηλικία του μωρού
Ανάλογα με την ώρα της ημέρας
Από στήθος σε στήθος της ίδιας μητέρας
Κατά τη διάρκεια του ίδιου γεύματος
Ανάλογα με την εποχή του χρόνου
Όταν το παιδί είναι κρυωμένο

Ο μητρικός θηλασμός είναι μια ασπίδα
προστασίας

Ότι δεν χορηγείται μέσω του
πλακούντα χορηγείται με το
μητρικό γάλα

Το νεογνό προσλαμβάνει το
πρωτόγαλα ως πρώτη τροφή, ένα υγρό
χρυσάφι, «λευκό αίμα», το πρώτο
εμβόλιο
ΈΝΑ ΔΩΡΟ ΖΩΗΣ

Είδα στον ύπνο μου στήθη
γεμάτα, μεγάλα, βαριά.
Όχι σαν αυτά που βλέπει η γυναίκα
όχι αυτά που επιθυμεί ο άντρας.
Από ψηλά σκεπάζανε τους ουρανούς
κι εγώ μπορούσα να σηκώνω τα χέρια
κι έπεφτε πάνω μου γλυκιά βροχή
(Από το βιβλίο “Πρωτόγαλα” της
Κατερίνας Χρυσανθοπούλου, εκδόσεις
futura 2009)

Αν τα νεογνά θηλάζουν μέσα στην πρώτη
ώρα της ζωής τους, ένα εκατομμύριο μωρά
θα μπορούσαν να σωθούν
Για πρώτη φορά
οι ερευνητές
εκτίμησαν
την επίδραση του
άμεσου πρώτου
θηλασμού στη
βρεφική θνησιμότητα

Γιατί το μητρικό γάλα έχει τόσο
σημαντικές προστατευτικές
ικανότητες;

• Προστασία στο νεογνό που είναι γυμνό
στις «εξωτερικές απειλές»

ανοσοτροποποιητική

Άμεση δράση
κατά των
μικροβίων –
ιών

αντιφλεγμονώδης

• Το μητρικό γάλα είναι η γέφυρα
επικοινωνίας μεταξύ του ανοσολογικού
συστήματος της μητέρας και του
νεογνού
• Διδάσκει το ανοσολογικό σύστημα του
νεογνού, το τροποποιεί κατάλληλα και
ενεργοποιεί τη μικροβιακή χλωρίδα

• ΤΟ ΜΗΤΡΙΚΟ ΓΑΛΑ ΠΕΡΙΕΧΕΙ 87% ΝΕΡΟ ΚΑΙ
13% ΣΤΕΡΕΑ ΣΥΣΤΑΤΙΚΑ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ
ΠΡΩΤΕΙΝΕΣ, ΛΙΠΗ, ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ,
ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ, ΑΛΑΤΑ, ΕΝΖΥΜΑ, ΟΡΜΟΝΕΣ ΚΑΙ
ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕΤΑΛΛΩΝ

ΝΕΡΟ
• Μεγάλο μέρος του μητρικού γάλακτος αποτελείται από
νερό, γι’ αυτό, ακόμα και στις πιο ζεστές ημέρες δεν
υπάρχει κίνδυνος αφυδάτωσης.
• Έτσι, ακόμα και το καλοκαίρι, το μητρικό γάλα αρκεί για
να καλύψει τις ανάγκες του μωρού και δεν χρειάζεται
επιπλέον υγρά.

ΠΡΩΤΕΙΝΕΣ
• 0,9 % των
συστατικών
• Καζεΐνη 20%
• Πρωτεΐνες του
ορού του μητρικού
γάλακτος 80%

• Οι πρωτεΐνες του μητρικού γάλακτος παρόλο που
είναι λιγότερες σε σύγκριση με το αγελαδινό
ικανοποιούν απόλυτα τις ανάγκες του βρέφους,
αφού είναι φτιαγμένες για τον ανθρώπινο
οργανισμό, γι’ αυτό διασπώνται και απορροφούνται
τέλεια από το έντερο.
• Η ορολευκωματίνη δεν δημιουργεί δύσπεπτα πήγματα

Εξελίξεις στο μητρικό γάλα:
(ανοσοκύτταρα)
• Η α-λακταλβουμίνη, εκτός από το να συμμετέχει στη
σύνθεση της λακτόζης, σχηματίζει συνδεόμενη με
ελαϊκό οξύ ένα σύμπλοκο μόριο που ονομάζεται
HAMLET (Human Alpha-lactalbumin Made Lethal to
Tumor cells).
• To σύμπλοκο με το ποιητικό όνομα διαπιστώθηκε ότι
σκοτώνει επιλεκτικά τα καρκινικά κύτταρα αφήνοντας
ανέπαφα τα υγιή.

• Λακτοφερίνη: δεσμεύει σίδηρο και μειώνει τη
βιοδιαθεσιμότητα του, σε περίπτωση ύπαρξης
παθογόνου εντερικής χλωρίδας.
• Εκκριτική ανοσοσφαιρίνη: δεσμεύει αντιγόνα
στο πεπτικό και αναπνευστικό σύστημα.
• Λυσοζύμη: δρα ως ένζυμο και καταστρέφει
παθογόνα βακτήρια, μέσω της λύσης των
κυτταρικών τους τοιχωμάτων.

ΜΗ ΠΡΩΤΕΙΝΙΚΟ ΚΛΑΣΜΑ






Ελεύθερα αμινοξέα
Γλουταμίνη
Ταυρίνη
Καρνιτίνη
Νουκλεοσίδες
Νουκλεινικό οξύ
Επιδερμικός αυξητικός
παράγοντας
• Acetyl glucosamine
• Δέλτα υποκινητικό
πεπτίδιο

ΝΟΥΚΛΕΟΤΙΔΙΑ

Γέφυρα μεταξύ των θρεπτικών και
ανοσολογικών ιδιοτήτων του ΜΓ
Ωριμάζουν τον εντερικό βλεννογόνο
Προωθούν την παραγωγή ΙL2
Αυξάνουν την κυτταροτοξική δράση
των Κυττάρων φονέων
Μειώνουν τα ποσοστά διάρροιας
Αυξάνουν το ποσοστό των
αντισωμάτων μετά από εμβολιασμό

ΥΔΑΤΑΝΘΡΑΚΕΣ
• 6 - 8g/100 ml
• Προσφέρουν το 40% της
απαιτούμενης ενέργειας
• Λακτόζη 80 %
• Αλλά και μονοσακχαρίτες,
ολιγοσακχαρίτες,
υδατάνθρακες
συνδεδεμένους με
πρωτεΐνες και
πολυσύνθετους
υδατάνθρακες

ΛΑΚΤΟΖΗ

• Είναι πηγή ταχείας ενέργειας για τον εγκέφαλο του
βρέφους, ο οποίος αναπτύσσεται με γοργούς
ρυθμούς.
• Αυξάνεται επίσης η απορροφητικότητα του
ασβεστίου (γερά οστά και δόντια) ενώ παράλληλα
μειώνεται σημαντικά ο κίνδυνος εμφάνισης νεανικού
διαβήτη.

ΛΙΠΙΔΙΑ

• Ποσότητα 3,5 - 4,5
• Πηγή ενέργειας 3055% των θερμίδων
• Μεταβαλλόμενο
συστατικό

• Στο μητρικό γάλα υπάρχουν
τριγλυκερίδια, διγλυκερίδια,
μονογλυκερίδια, ελεύθερα λιπαρά οξέα,
φωσφολιπίδια, γλυκολιπίδια, στερόλες

• Τα τριγλυκερίδια του μητρικού γάλακτος
περιέχουν περισσότερα από 150 διαφορετικά
λιπαρά οξέα.

• Η δομή των τριγλυκεριδίων είναι μοναδική
(δηλαδή υπάρχει χαρακτηριστική κατανομή
των λιπαρών οξέων στο μόριο της γλυκερόλης
με το παλμιτικό οξύ να κατέχει τη δεύτερη
θέση στο μόριο) και είναι αδύνατη η
αναπαραγωγή του

• Σχετίζονται με:
• Βελτίωση της
οπτικής οξύτητας
• Της μαθησιακής
ικανότητας
• Της εγκεφαλικής
ανάπτυξης

• Το μητρικό γάλα περιέχει βιταμίνες,
μέταλλα, ιχνοστοιχεία καθώς και
ζωντανά κύτταρα.

ΜΕΤΑΛΛΑ –
ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ ΜΕΤΑΛΛΩΝ






Na
K
Cl
Ca
P
Mg








Zn
Cu
Fe
Se
Mn
Ni
F
Chr

ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ
ΥΔΑΤΟΔΙΑΛΥΤΕΣ
• ΒΙΤΑΜΙΝΗ C
• ΣΥΜΠΛΕΓΜΑ
ΒΙΤΑΜΙΝΩΝ Β
• (Β1-Β2-Β3-Β6Β12)
• ΠΑΝΤΟΘΕΙΚΟ
ΟΞY
• ΒΙΟΤΙΝΗ
• ΦΟΛΙΚΟ ΟΞΥ

ΛΙΠΟΔΙΑΛΥΤΕΣ
• ΒΙΤΑΜΙΝΗ Α
• ΒΙΤΑΜΙΝΗ C
• ΒΙΤΑΜΙΝΗ Ε
• BITAMINH K

ΕΝΖΥΜΑ



ΑΜΥΛΑΣΗ
ΔΙΑΣΤΑΣΗ
ΛΙΠΑΣΗ
ΓΛΥΚΟΖΥΦΩΣΦΟΡΙΚΗ
ΔΙΥΔΡΟΓΟΝΑΣΗ
• ΠΡΩΤΕΑΣΗ
• ΦΩΣΦΑΤΑΣΗ

ΟΡΜΟΝΕΣ









ΣΤΕΡΟΙΔΗ
ΘΥΡΟΞΙΝΗ
ΓΟΝΑΔΟΤΡΟΠΙΝΗ
ΘΥΡΕΟΚΛΙΤΙΝH
ΠΡΟΛΑΚΤΙΝΗ
ΕΡΥΘΡΟΠΟΙΗΤΙΝΗ
ΜΕΛΑΝΟΤΟΝΙΝΗ
ΠΡΟΣΤΑΓΛΑΝΔΙΝΕΣ
ΚΑΛΣΙΤΟΝΙΝΗ

Άλλα μη - θρεπτικά συστατικά
• Παράγοντας bifidus: Πολυσακχαρίτης ο
οποίος προάγει την ανάπτυξη του

lactobacillus bifidus

• Ανοσοσφαιρίνες: Δρουν ως αντισώματα,
κυρίως κατά του Escerichia coli.
• Πολυαμίνες

• Μια σταγόνα γάλακτος
περιέχει 4000 ζωντανά
κύτταρα με διαφορετικές
λειτουργίες, όπως είναι η
καταστροφή βακτηριδίων και
η μεταφορά σημαντικών
αντισωμάτων.
• Αυτά τα ζωντανά κύτταρα
προστατεύουν και τη μητέρα
από τον καρκίνο του
μαστού.

ΤΑ ΠΟΛΛΑ ΔΩΡΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ
ΘΗΛΑΣΜΟΥ

Πλεονεκτήματα για το παιδί

ΑΝΘΡΩΠΙΝΟ ΓΑΛΑ
Σχεδιασμένο για τα ανθρώπινα
μωρά προσφέρει:
• Όλα τα θρεπτικά συστατικά,
ακριβώς στη σωστή αναλογία
• Ποσότητα πρωτεΐνης ανάλογη
με τις ανθρώπινες ανάγκες
(ενώ το αγελαδινό γάλα
περιέχει μεγαλύτερη
ποσότητα)
• Η σύστασή του είναι απολύτως
προσαρμοσμένη και βιολογικά
εξειδικευμένη στις ανάγκες
του ανθρώπινου οργανισμού

Άσηπτες συνθήκες σίτισης – σωστή
θερμοκρασία

Είναι άμεσα διαθέσιμο την
ώρα που πεινάει το
βρέφος, χωρίς να
μεσολαβεί βρασμός και
αποστείρωση,
διατηρώντας με αυτόν
τον τρόπο αναλλοίωτα τα
θρεπτικά του συστατικά

ΠΛΕΟΝΕΚΤΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΜΗΤΡΙΚΟΥ
ΓΑΛΑΚΤΟΣ
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΕΝΑΝΤΙ ΧΡΟΝΙΩΝ ΝΟΣΩΝ
• Φλεγμονώδης νόσος του εντέρου (Crohn)
• Ελκώδης κολίτις
• Κοιλιοκάκη
• Σακχαρώδης διαβήτης
• Παχυσαρκία (ΜΘ X 3-5μήνες:13% vs 35%)
• Παιδικός καρκίνος (λευχαιμία, λέμφωμα)

Shu XO. Int J Epidemiol 1995; 24: 27-34
Davis MK. Int J Cancer Suppl1998;11:29-33

• Βελτίωση του λόγου σε παιδιά με
σχιστίες
• Πρόληψη για μελλοντικό κίνδυνο
στεφανιαίας νόσου
• Προστασία από μεταβολικό
σύνδρομο

Το μητρικό γάλα είναι εύπεπτο –
επιτελεί γρήγορη γαστρική κένωση
Τα μωρά που θηλάζουν, έχουν λιγότερους κωλικούς και
δερματικούς ερεθισμούς στην περιοχή της πάνας

Κινδυνεύουν πολύ λιγότερο από ξαφνικό νεογνικό θάνατο,
οι ακριβείς αιτίες του οποίου, δεν έχουν ακόμα
διαλευκανθεί
Συχνός θηλασμός από την πρώτη στιγμή, μειώνει τον
κίνδυνο νεογνικού ίκτερου

Αύξηση της επιβίωσης των πρόωρων

Ειδικά για τα πρόωρα είναι η ιδανική τροφή,
καθώς τελευταίες έρευνες έδειξαν ότι το
γάλα μητέρων που γεννούν πρόωρα έχει
σημαντικά μεγαλύτερη περιεκτικότητα
λευκωμάτων από το γάλα μητέρων που
γεννούν κανονικά

Χορήγηση έτοιμων
αντισωμάτων και
αντιφλεγμονωδών παραγόντων
Με αποτέλεσμα την προστασία
από λοιμώξεις του

αναπνευστικού γαστρεντερικού συστήματος
και από ιώσεις
Τα παιδιά που θηλάζουν,
πάσχουν πολύ λιγότερο από
ασθένειες όπως
γαστρεντερίτιδες, ωτίτιδες,
ουρολοιμώξεις

Αύξηση του δείκτη νοημοσύνης
Έχει αποδειχθεί ότι
συμβάλει στην καλύτερη
πνευματική ανάπτυξη του
παιδιού

Πρόληψη και προστασία αλλεργικών
καταστάσεων
Ειδικά σε οικογένειες που ο ένας ή και οι δύο
γονείς είναι αλλεργικοί, υπάρχει κίνδυνος να
εμφανιστεί κάποια αλλεργία και στο παιδί
Ακόμα και ένα μπουκάλι ξένο γάλα, είναι στους
πρώτους έξι μήνες αρκετό να προκαλέσει αλλεργία
Γι’ αυτό το λόγο, ειδικά σε οικογένειες με
αλλεργικούς γονείς, ο θηλασμός για τους πρώτους
έξι μήνες είναι πολύ σημαντικός!

Ανάπτυξη των οστών και των μυών του
προσώπου – οδοντοφυΐα
Αντίθετα με το μπουκάλι, όπου το γάλα
ρέει σχεδόν από μόνο του, ο θηλασμός
απαιτεί πιο μεγάλη προσπάθεια από την
πλευρά του μωρού
Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα, να γυμνάζονται
καλά οι μύες του προσώπου, γεγονός
που έχει μακροχρόνιες επιδράσεις στην
ανάπτυξη των οστών, στην οδοντοφυΐα
και φυσικά στην ανάπτυξη του λόγου
Επίσης, το μητρικό γάλα δεν περιέχει
ζάχαρη, σε αντίθεση με το
τροποποιημένο γάλα αγελάδας, με
αποτέλεσμα την πρόληψη τερηδόνας!

Επιστημονικά δεδομένα έχουν καταδείξει ότι τα
παιδιά που
ΔΕΝ θηλάζουν παρουσιάζουν:







100% μεγαλύτερο κίνδυνο για οξείες λοιμώξεις των αυτιών
47% μεγαλύτερο κίνδυνο για έκζεμα (ατοπική δερματίτιδα)
178% μεγαλύτερο κίνδυνο για διάρροιες κι εμετούς
35% μεγαλύτερο κίνδυνο για άσθμα χωρίς οικογενειακό
ιστορικό
32% μεγαλύτερο κίνδυνο για παιδική παχυσαρκία
64% μεγαλύτερο κίνδυνο για σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2
56% μεγαλύτερο κίνδυνο για το σύνδρομο αιφνιδίου βρεφικού
θανάτου
138% μεγαλύτερο κίνδυνο για νεκρωτική εντεροκολίτιδα στα
πρόωρα

Όλες οι ευεργετικές επιδράσεις του
μητρικού θηλασμού είναι
δοσοεξαρτώμενες

Συμβάλλει στην ηρεμία του βρέφους και
την καλή ψυχική του υγεία

Με το θηλασμό γίνεται ομαλότερη
η μετάβαση του νεογνού από τον
κόσμο της μήτρας στον
εξωμήτριο, καθώς η επαφή δέρμα
με δέρμα, του δίνει τη δυνατότητα
να μυρίζει τη μητέρα του, να
νιώθει το γνώριμο χτύπο της
καρδιάς της, δίνοντάς του
ασφάλεια και ηρεμία

Έχει παρατηρηθεί ότι βρέφη που δεν θήλασαν, έγιναν
ευερέθιστα σε δυσάρεστα ερεθίσματα, όπως θορύβους,
παρουσία αγνώστων ανθρώπων, φωνές γονέων
Απέκτησαν φόβους και πιο δύσκολα μπόρεσαν να
προσαρμοστούν αρμονικά στο περιβάλλον καθώς
μεγάλωναν
Αν ο μητρικός θηλασμός είναι ικανοποιητικός τότε το
βρέφος έχει βασικά θεμέλια να γίνει ανεξάρτητο παιδί
κι ενήλικας

«Το παιδί γεννιέται από την
κοιλιά
Ο άνθρωπος από την αγκαλιά »

Και τι γίνεται με τη
μητέρα και τη ζωή της;

Ωκυτοκίνη: η ορμόνη της ηρεμίας και της
αγάπης
Το άγγιγμα της μητρικής θηλής, αλλά ακόμα και το
άκουσμα του κλάματος του μωρού, επιταχύνουν την
απελευθέρωση
της ωκυτοκίνης και της προλακτίνης,
κάτι που είναι σημαντικό για πολλούς λόγους:





Η ωκυτοκίνη προκαλεί συστολές στη μήτρα. Έτσι διευκολύνεται η
πτώση του πλακούντα
Μικρότερη απώλεια αίματος μετά τον τοκετό
Μητέρες που δεν θήλασαν έχουν απώλεια αίματος κατά μ.ο διπλάσιο
αριθμό ημερών
Μικρότερος κίνδυνος μόλυνσης της μήτρας
Μικρότερη πιθανότητα για έλλειψη σιδήρου και 10% μικρότερη για
σιδηροπενική αναιμία
Διευκολύνει την έκκριση ορμονών, οι οποίες βοηθούν τη μητέρα να
νοιώσει ήρεμη, χαλαρή και όπως λένε κάποιοι, «να αγαπήσει» το μωρό
της

Προστασία μητέρας
από παχυσαρκία
• Γρηγορότερη επιστροφή
στο βάρος προ της
εγκυμοσύνης
• Μεγαλύτερη απώλεια
βάρους μεταξύ 3-6 μηνών
• Με θηλασμό ενός έτους:
ένα – δύο κιλά λιγότερα
• Πέντε χρόνια μετά:
μικρότερη περιφέρεια,
χαμηλότερο ποσοστό
σωματικού λίπους

Αμηνόρροια γαλουχίας
Προστασία από μη σχεδιασμένη νέα εγκυμοσύνη
>98% προστασία υπό δύο προϋποθέσεις:
• Αποκλειστικό θηλασμό κατ΄ απαίτηση του βρέφους (06 μηνών, όχι μακρά μεσοδιαστήματα)
• Μη επιστροφή της περιόδου

Προστασία από σακχαρώδη διαβήτη
• Μείωση κινδύνου για διαβήτη τύπου I
• Μείωση 15% του κινδύνου για διαβήτη τύπου
II με κάθε 12μηνο θηλασμού
• Μείωση στο μισό του κινδύνου για διαβήτη
τύπου II σε μητέρα με διαβήτη κύησης
• Μείωση αναγκών σε ινσουλίνη για μητέρες με
διαβήτη τύπου I

Οφέλη για τη μητέρα

• Μικρότερος κίνδυνος για:

- Μεταβολικό σύνδρομο
- Χολολιθίαση, ρευματοειδή αρθρίτιδα
- Ca μαστού, ωοθηκών
- Επιλόχειο κατάθλιψη

- Οστεοπόρωση μετά την εμμηνόπαυση

Ισχυρότερος δεσμός με το παιδί

• Ανάληψη ενεργού γονεϊκού ρόλου
• Μεγαλύτερη ευαισθησία, καλύτερη
επικοινωνία, περισσότερη αγκαλιά και
κατάλληλη απόκριση

Μείωση κινδύνου παιδικής
κακοποίησης
• Μικρότερος κίνδυνος
παιδικής κακοποίησης
κατά τρεις φορές
• Όσο μικρότερη διάρκεια
θηλασμού, τόσο
περισσότερα περιστατικά

Οι γυναίκες που θηλάζουν
έχουν μεγαλύτερη
αυτοεκτίμηση,
αναπτύσσουν γρηγορότερα

δεσμό με το μωρό τους και
εγκαταλείπουν τα παιδιά
τους σπανιότερα

Όφελος για την κοινωνία

• Αστείρευτος πόρος
• Οικολογικός
• Ευεργετικός για τον πλανήτη

Κέρδος για την κοινωνία
• Στις ΗΠΑ εάν 90% των μητέρων
θήλαζαν, θα υπήρχαν 1000 λιγότεροι
βρεφικοί θάνατοι
• Συμφέρει τους εργοδότες
• Ωφελεί το περιβάλλον

Οικονομία και ευκολία

Με το μητρικό θηλασμό εξοικονομούνται τα χρήματα
που θα ξοδεύονταν σε γάλα του εμπορίου αλλά και
σε φάρμακα για τις πιθανές ασθένειες που θα
προκαλούνταν στο βρέφος ακριβώς εξαιτίας αυτού
του λόγου
Δεν χρειάζεται βράσιμο νερού, αποστειρωτής,
μπιμπερό.
Είναι άμεσο και στη σωστή θερμοκρασία

Πλεονεκτήματα για το νοσοκομείο




Πιο θερμό και ήρεμο περιβάλλον
Απουσία τμημάτων νεογέννητων
Λιγότερες νεογνικές λοιμώξεις
Μικρότερος αριθμός εγκαταλελειμμένων
νεογνών
• Βελτίωση της εικόνας του ιδρύματος

• «Αν

υπήρχε ένα καινούριο
εμβόλιο που θα μπορούσε
να προλαμβάνει ένα
εκατομμύριο ή
περισσότερους θανάτους
παιδιών το χρόνο και
επιπλέον θα ήταν φτηνό
και θα μπορούσε να
χορηγηθεί από το στόμα,
χωρίς να χρειάζεται
«ψυχρός» τρόπος
συντήρησης, θα ήταν
άμεση προτεραιότητα για
τη δημόσια υγεία.

• Ο μητρικός θηλασμός
μπορεί να πετύχει αυτόν
τον στόχο και ακόμη
περισσότερα. Χρειάζεται
όμως τη δική του «θερμή
αλυσίδα» υποστήριξης,
δηλαδή, σωστή
καθοδήγηση των μητέρων
να αποκτήσουν
αυτοπεποίθηση και να
προστατευθούν από τις
βλαπτικές πρακτικές.

• Αν αυτή η «θερμή αλυσίδα»
υποστήριξης έχει χαθεί από τον
πολιτισμό μας ή έχει διαφοροποιηθεί
λανθασμένα, τότε θα πρέπει να
αποκατασταθεί και να εφαρμοστεί
από τους επαγγελματίες υγείας»

Μητρικός θηλασμός στην Ελλάδα σήμερα:
• Οι γενιές που δεν
θήλασαν και
κουβαλούν την
κυρίαρχη κουλτούρα
του μπιμπερό
• Δεκάδες Ελληνίδες
μητέρες κάθε ημέρα
πέφτουν στην ίδια
παγίδα

Υψηλό ποσοστό έναρξης θηλασμού

που πέφτει σύντομα και δραματικά
ΓΙΑΤΙ;
Όχι αρκετό γάλα
Μαστίτιδα
Πληγωμένες θηλές

Το μωρό δεν πιάνει τη θηλή

Αποφυγή της λύσης
προβλημάτων
με κατάλληλη πληροφόρηση
και υποστήριξη

Συμπέρασμα για τις μητέρες που δεν
κατάφεραν να θηλάσουν
• ΔΕΝ φταίτε εσείς
• ΔΕΝ φταίει ο θηλασμός
• ΦΤΑΙΝΕ πολιτεία και
σύστημα υγείας που δεν
προστατεύουν το
δικαίωμα στο θηλασμό

Πολιτεία και σύστημα υγείας

• Έχουν υποχρέωση να
δημιουργήσουν περιβάλλον
που ενεργά προστατεύει
και υποστηρίζει το
μητρικό θηλασμό

ΜΙΛΑ ΜΟΥ … ΓΙΑ ΤΟ ΘΗΛΑΣΜΟ …
προστασία, προώθηση και υποστήριξη του θηλασμού.

ΟΙ ΜΗΤΕΡΕΣ
ΧΡΕΙΑΖΟΝΤΑΙ ΚΑΙ ΑΞΙΖΟΥΝ
κατανόηση και στήριξη του οικογενειακού
τους περιβάλλοντος,
των επαγγελματιών υγείας, των εργοδοτών
τους και της ευρύτερης κοινότητας


Η Προστασία, Προαγωγή και Υποστήριξη του Μητρικού Θηλασμού
είναι ανθρώπινο δικαίωμα.
Η Διακήρυξη για τα Δικαιώματα του Παιδιού (Convention the Rights
of the Child CRC ) που υιοθετήθηκε από τη Γενική Συνέλευση των
Ηνωμένων Εθνών το 1989, διακηρύσσει στο άρθρο 24 ότι:“Τα
κράτη-μέλη αναγνωρίζουν το δικαίωμα του παιδιού να απολαμβάνει το
υψηλότερο δυνατό επίπεδο υγείας ... τα κράτη-μέλη θα επιδιώξουν
την πλήρη εφαρμογή αυτού του δικαιώματος και συγκεκριμένα θα
παίρνουν τα απαραίτητα μέτρα.

• Σχεδιασμός ολοκληρωμένης Εθνικής πολιτικής για το μητρικό
θηλασμό σύμφωνα με την Παγκόσμια Στρατηγική για τη Διατροφή του
Βρέφους και του Μικρού Παιδιού και στις συστάσεις του ΠΟΥ και
της ΕΕ.
• Δημιουργία Εθνικής Επιτροπής για τον καθορισμό των δράσεων
υλοποίησης της Στρατηγικής.
• Εύκολη προσπέλαση όλου του πληθυσμού της χώρας σε υπηρεσίες
προστασίας, προαγωγής και υποστήριξης του μητρικού θηλασμού,

• Εμπλοκή των εμπλεκόμενων επιστημονικών συλλόγων
στην προώθηση εφαρμογής συστάσεων και πρακτικών
οδηγιών που θα βασίζονται στην εθνική πολιτική.
• Συντονισμός των πρωτοβουλιών για το μητρικό θηλασμό
με άλλα σχέδια και δραστηριότητες στον τομέα της
προαγωγής της δημόσιας υγείας.

• Προώθηση της εφαρμογής της πρωτοβουλίας
για το «Φιλικό προς το βρέφος Νοσοκομείο»,
ως ελάχιστο πρότυπο καλής πρακτικής.
• Προώθηση της εφαρμογής των όρων του
Διεθνούς Κώδικα Εμπορίας Υποκατάστατων
του Μητρικού Γάλακτος.

Διακήρυξη
Innocenti
(Φλωρεντία, 1990):

Νοσοκομεία Φιλικά προς τα Βρέφη
(BFHI)

 Γραπτή πολιτική για το θηλασμό
 Εκπαίδευση του προσωπικού υγείας
 Ενημέρωση των εγκύων
 Ξεκίνημα του θηλασμού μισή ώρα μετά τη γέννηση
 Επίδειξη θηλασμού στις μητέρες
 Καμιά άλλη τροφή εκτός από μητρικό γάλα
 Παραμονή της μητέρας μαζί με το μωρό όλο το 24ωρo
 Ενθάρρυνση του θηλασμού όταν το μωρό το αποζητά
 Όχι πιπίλες
 Υποστήριξη της μητέρας και στο σπίτι

 Να προσφέρουμε κατάλληλη εκπαίδευση στις
μητέρες

Η στήριξη αυτή
περιλαμβάνει την
ενθάρρυνση και τη
δημιουργία ενός ήρεμου
και ευχάριστου
περιβάλλοντος
Να απομακρύνεται κάθε
παράγοντας άγχους και
κούρασης που είναι
ανασταλτικοί
παράγοντες για την
ικανοποιητική παραγωγή
γάλακτος

 Να βάζουμε το μωρό γυμνό πάνω στο στήθος
της μητέρας με τα πρόσωπά τους αντικριστά και
να τους σκεπάζουμε μαζί.

 Να βάζουμε το μωρό πάνω στο στήθος της
μητέρας, ακόμα και στις περιπτώσεις που ο
τοκετός γίνεται με καισαρική τομή.

 Να αφήνουμε το μωρό να αναζητήσει το
μητρικό στήθος. Η μητέρα του θα το
διευκολύνει με το άγγιγμά της και θα το
βοηθήσει να πλησιάσει τη θηλή της. (Να μην
πιέζουμε το βρέφος να βρει τη θηλή).

 Να αφήνουμε το
νεογνό στο στήθος
της μητέρας του όσο
χρειαστεί, μέχρι να
ολοκληρωθεί ο
πρώτος θηλασμός
και για όσο χρόνο
θέλει η μητέρα στη
συνέχεια.

Ενθάρρυνση του θηλασμού όταν το μωρό το αποζητά,
χωρίς να θέτουμε εμείς ωράριο

Να καθυστερούμε τις ενοχλητικές
διαδικασίες.

Το βρέφος πρέπει να ζυγιστεί, να μετρηθεί και να
εξεταστεί από τον παιδίατρο, ΜΕΤΑ το θηλασμό.

 Κανένα άλλο υγρό
στο νεογέννητο,
εκτός εάν υπάρχει
ιατρική ένδειξη
 Αποφυγή μπιμπερό
και τεχνητών θηλών

Όχι πιπίλες ή άλλα αντικείμενα για το στόμα,
όταν το μωρό θηλάζει

Η χρήση της πιπίλας στους πέντε με έξι μήνες του θηλασμού

είναι καταστροφική
H πιπίλα εμποδίζει την ικανότητα του νεογέννητου να θηλάσει,

αλλά χάνεται μαζί και η επαφή με τη μητέρα
Προκαλούνται απώλειες γευμάτων, μειωμένη παραγωγή

γάλακτος και μη επαρκής πρόσληψη βάρους του μωρού
Το βρέφος νιώθει απογοήτευση και ματαίωση όταν θηλάζει μια

ξερή λαστιχένια θηλή ενώ θέλει να θηλάσει από τη μητέρα του

Να ενθαρρύνουμε τη λήψη μη φαρμακευτικών
μέτρων για την υποστήριξη των εργαζόμενων
μητέρων (μασάζ, αρωματοθεραπεία, κίνηση
κλπ).

Κατάργηση των μύθων

• Μην θηλάζεις τις
πρώτες 2-3 ημέρες
από τη γέννηση, γιατί
δεν έχεις ακόμη γάλα
• Θήλασε 10 λεπτά από
το ένα στήθος και 10
από το άλλο

Θήλασε όχι συχνότερα από τρεις ή τέσσερις
ώρες
Δώσε μετά το θηλασμό «συμπλήρωμα» για να
βεβαιωθείς ότι χόρτασε

• Μην παίρνεις το μωρό αγκαλιά για να
μην «κακομάθει»
• Πάρε ξένο γάλα να υπάρχει, σε
περίπτωση που χρειαστεί
• Μην θηλάζεις το παιδί τη νύχτα

Δεν έλαβε οδηγία να
θηλάζει κάθε τρεις
ώρες

Δεν της δόθηκε οδηγία να αποφεύγει να
αγκαλιάζει τα δίδυμά της

Δεν της δόθηκαν οδηγίες να περιορίσει τη
ζωή και τη θηλυκότητά της

Η χαρά και η απόλαυση του
θηλασμού

• Ο θηλασμός δεν είναι
μόνο θρέψη
• Ανάγκη να βοηθήσουμε
τις μητέρες να βιώσουν
το θηλασμό ως σχέση,
ως ανατροφή και όχι
απλά ως θρέψη
• Έμφαση στις θετικές
εμπειρίες, στις χαρές,
στις ευκολίες του
θηλασμού
• Ανάγκη να γιορτάσουμε
την κουλτούρα του

Χρυσός φιόγκος- χρυσός κανόνας

• Ο χρυσός φιόγκος είναι ένα ιδανικό σύμβολο του
χρυσού κανόνα για τον αποκλειστικό και συνεχή
μητρικό θηλασμό
• Η μια θηλιά συμβολίζει την μητέρα και η άλλη το παιδί
Ο κόμπος συμβολίζει την υποστήριξη του πατέρα,
της οικογένειας, της κοινωνίας
• Η μία άκρη συμβολίζει την προσθήκη των στερεών
τροφών μετά τους έξι μήνες και η άλλη τον
οικογενειακό προγραμματισμό
για μια νέα εγκυμοσύνη μετά τα τρία έως πέντε χρόνια

Η μητρική αγκαλιά γίνεται μια μαγική
φωλιά και ο δεσμός ανάμεσα στη μητέρα
και το μωρό που θηλάζει δυναμώνει
ολοένα και περισσότερο

Θηλασμός: βαθιά, γερή σχέση για μια
ζωή

Γράμμα από ένα νεογέννητο

Αν είμαι ένα υγιές, τελειόμηνο μωρό
Σας παρακαλώ να μη μου δώσετε
μπουκάλια με νερό, τσάι, φόρμουλα ή πιπίλες.
Τρώω όταν πεινώ, συνήθως κάθε 1-3 ώρες, μέρα ή νύχτα και
όχι όποτε θέλετε εσείς.
Αφήστε με αν θέλω να κοιμηθώ για 4-5 ώρες την νύχτα, χωρίς
να με ξυπνήσετε για τάισμα.
Η μαμά μου μου επιτρέπει να τρώω αν θέλω συνεχόμενα, χωρίς
περιορισμό με το ρολόι
Η μαμά μου με ταΐζει από τους δυο μαστούς σε κάθε γεύμα για
όση ώρα θέλω.
Αν με βοηθήσετε να θηλάσω με σωστή στάση και τρόπο, η μαμά
μου δε θα πονέσει στη θηλή.
Η μαμά μου γνωρίζει ότι τρώω πάνω από 8 φορές μέσα στο
24ωρο.
Σας παρακαλώ να μη με πάρετε μακριά από τη μαμά μου μόλις
γεννηθώ, εκτός αν δεν είμαι καλά και χρειάζομαι γιατρό.
Ήμουν με τη μαμά μου για πολύ καιρό και θέλω να μένω
συνέχεια μαζί της.

Ευχαριστώ για την προσοχή σας