ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ

ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΑΛΟΓΟ .......................................................................................................................... 2
Η ΕΞΗΜΕΡΩΣΗ ΤΟΥ ΑΛΟΓΟΥ ................................................................................................................ 3
ΕΛΛΗΝΙΚΕΣ ΦΥΛΕΣ ΑΛΟΓΩΝ................................................................................................................ 3
ΜΙΚΡΟΣΩΜΟΣ ΙΠΠΟΣ ΤΗΣ ΜΕΣΣΑΡΑΣ (ΚΡΙΤΙΚΟΣ ΙΠΠΟΣ)...................................................................... 3
ΜΙΚΡΟΣΩΜΟΣ ΙΠΠΟΣ ΤΗΣ ΠΗΝΙΑΣ (ΙΠΠΟΣ ΟΡΕΙΝΗΣ ΗΛΙΑΣ) ................................................................ 4
ΊΠΠΟΣ ΤΗΣ ΗΛΕΙΑΣ Η ΑΝ∆ΡΑΒΙ∆ΑΣ ..................................................................................................... 4
ΜΙΚΡΟΣΩΜΟΣ ΙΠΠΟΣ ΤΗΣ ΣΚΥΡΟΥ ...................................................................................................... 4
ΜΙΚΡΟΣΩΜΟΣ ΙΠΠΟΣ ΤΗΣ ΠΙΝ∆ΟΥ ....................................................................................................... 4
ΘΕΣΣΑΛΙΚΟΣ ΙΠΠΟΣ ............................................................................................................................. 5
TΑ ΑΓΡΙΑ ΑΛΟΓΑ ΤΗΣ EΛΛΑ∆ΑΣ .......................................................................................................... 5
Η ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΟΥ ΑΛΟΓΟΥ............................................................................................................... 5
ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΞΕΛΙΞΗΣ ....................................................................................................................... 6
ΚΑΤΗΓΟΡΙΕΣ ΠΡΩΤΟΓΟΝΩΝ ΙΠΠΩΝ.......................................................................................... 7
ΕΛΛΗΝΟΤΟΥΡΚΙΚΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ ΤΟΥ 1897 .............................................................................. 7
ΤΟ ΑΛΟΓΟ ΣΤΟΝ 20Ο ΑΙΩΝΑ ......................................................................................................... 8
Η ΞΕΚΟΥΡΑΣΗ ΚΑΙ Ο ΥΠΝΟΣ ΤΟΥ ΑΛΟΓΟΥ. .......................................................................... 9
ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΚΑΙ Η ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΑΛΟΓΟΥ.................................................................... 9
ΤΟ ΠΟΥΛΑΡΙ ΜΕΤΑ ΤΟΝ ΑΠΟΓΑΛΑΚΤΙΣΜΟ ......................................................................... 10
ΝΕΡΟ ΚΑΙ ΑΛΑΤΙ.............................................................................................................................. 10
ΕΜΒΟΛΙΑΣΜΟΙ- ΤΕΤΑΝΟΣ-ΓΡΙΠΗ- ΡΙΝΟΠΝΕΥΜΟΝΙΤΙ∆Α ................................................ 11
Η ΗΛΙΚΙΑ ΤΩΝ ΑΛΟΓΩΝ................................................................................................................ 11
ΒΗΜΑΤΙΣΜΟΙ ΤΟΥ ΙΠΠΟΥ ........................................................................................................... 12
ΠΑΡΑΣΙΤΑ ΤΟΥ ΣΤΟΜΑΧΟΥ ΚΑΙ ΤΟΥ ΕΝΤΕΡΟΥ. ................................................................ 12
ΕΚΠΑΙ∆ΕΥΣΗ ΤΟΥ ΑΛΟΓΟΥ ........................................................................................................ 12
ΦΡΟΝΤΙ∆Α- ΚΑΘΑΡΙΣΜΟΣ ΤΩΝ ΟΠΛΩΝ.................................................................................. 13
ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΑΡΑΒΑΝΙΑΡΙΚΩΝ ΑΛΟΓΩΝ ............................................................................... 14
ΙΠΠΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΒΟΝΙΤΣΑΣ ...................................................................................................... 14
∆ΙΕΞΑΓΩΓΗ ΑΓΩΝΩΝ..................................................................................................................... 15
ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ ΜΕ ΓΙΟΡΤΗ ΑΛΟΓΟΥ ΣΤΗ ΒΟΝΙΤΣΑ ............................................................ 16

-1-

ΟΜΑ∆Α ‘ΒΑΡΒΑΤΟΙ’

Ιστορία του αλόγου και οι Ελληνικές ράτσες

Τι είναι το άλογο

Το άλογο ή ίππος ή άτι, είναι τετράποδο θηλαστικό της οικογένειας των ιππιδών,
που χρησιµοποιήθηκε από την αρχαιότητα ως µέσο µετακίνησης και αποτέλεσε
βασική κινητήρια δύναµη των αµαξών αλλά και χρήσιµο εργαλείο στον πόλεµο.
Βοήθησε επίσης την εξάπλωση των ανθρώπων σε νέες περιοχές, καθώς και τη
µετανάστευση ολόκληρων λαών. Εξηµερώθηκε από τον άνθρωπο γύρω στο 4.500
π.Χ. Στην αρχαία ελληνική, η ονοµασία του ήταν ίππος.
Το άλογο είναι ψηλό ζώο, γνωστό για την περήφανη όψη του. Γεννάει κάθε φορά
συνήθως ένα µωρό, σπανιότερα δύο, και η θηλυκά τα θηλάζει µέχρι να είναι έτοιµα
να βοσκήσουν µόνα τους. Ζουν πολλά χρόνια και ο µέσος όρος ζωής του φτάνει τα
25 έως 30 χρόνια. Αν και πιστευόταν ότι δεν είναι ιδιαίτερα έξυπνο ζώο, όπως δείχνει
και το όνοµά του, έχει αποδειχτεί ότι κατέχει ευφυΐα που έχει να κάνει µε την
εκµάθηση καθηκόντων, τη µνήµη και τη λύση προβληµάτων.
-2-

.

Η εξηµέρωση του αλόγου
Ως τόπος εξηµέρωσης του αλόγου θεωρείται η περιοχή της νότιας Ρωσίας και
Ουκρανίας, όπου υπήρχαν µεγάλες στέπες µε αγέλες από άγρια άλογα.[3] Αργότερα
το άλογο εξαπλώθηκε σε άλλες περιοχές µε τις µετακινήσεις µεγάλων πληθυσµών.[3]
Κατά την εποχή του χαλκού είχε επεκταθεί από τη νότια Ρωσία µέχρι το Καζακστάν
και την Αρµενία, ενώ εµφανίστηκε κοντά στη Μεσοποταµία το 3.000 π.Χ.[3] Οι Ιξός
διέδωσαν το άλογο στην Αίγυπτο, όπου χρησιµοποιήθηκε επίσης για τη µεταφορά
της άρχουσας τάξης[3] και αναπτύχθηκε και η ιπποφορβεία. Στην Περσική
αυτοκρατορία ήταν ξακουστοί ιππείς οι Σκυθές, που κατοικούσαν σε περιοχή βόρεια
της µαύρης θάλασσας.
Τα εξηµερωµένα άλογα χρησιµοποίησαν αρκετοί πολιτισµοί από την προϊστορία
µέχρι το Μεσαίωνα, όπως οι Ασσύριοι, οι Βαβυλώνιοι, οι Πέρσες, οι Έλληνες, οι
Εβραίοι, οι Αιγύπτιοι, οι Ρωµαίοι και οι Άραβες.[2]

Ελληνικές φυλές αλόγων

Οι ελληνικές φυλές ίππων είναι πληθυσµοί λίγο ή πολύ ανοµοιογενείς που
προέκυψαν κυρίως από άναρχες διασταυρώσεις σε συνδυασµό µε ορθολογική ή
ακριτική επιλογή καθώς και τοπικές επιδράσεις του περιβάλλοντος.
Μέχρι και τον β'παγκόσµιο πόλεµο παρατηρήθηκε έντονη υποβάθµιση. Μολονότι
στα τέλη του 20ου αιώνα άρχισαν κάποιες προσπάθειες γενετικής βελτίωσης ,
εντούτοις τα υπάρχοντα ζώα είναι πολύ κατώτερα εκείνων που δηµιουργήθηκαν στα
τέλη της δεκαετίας του 1930.
Πριν από το 1940 στην Ελλάδα εισάχτηκαν επιβήτορες Αραβικοί από το Λίβανο κα
τη Συρία , Αγγλοαραβικοί από το Μαγκρέβ και τη Γαλλία ,Αγγλονορµαδικοί από τη
Γαλλία ,ελαφριάς έλξης από την Ουγγαρία και επιβήτορες όνοι από το Πουατού.
Μετά τον πόλεµο (1946) εισάχτηκαν όνοι από την Κύπρο ,Σικελία, Γαλλία, Ίπποι
από Συρία, Λίβανο και Η.Π.Α και µουλάρια από τον Καναδά

Μικρόσωµος ίππος της Μεσσαράς (κριτικός ίππος)
Ο κρητικός ίππος ή «φυλή» Μεσσαράς εκτρέφεται κυρίως στην Κρήτη ,αλλά και σε
άλλα νησιά του Αιγαίου. Ο αριθµός της φυλής αυτής περιορίζεται σήµερα σε µερικές
εκατοντάδες. Ο Κρητικός ίππος χαρακτηρίζεται από αρµονική διάπλαση των
διαφόρων τµηµάτων και χωρών του σώµατος γεγονός που πιθανόν να σχετίζεται µε
τις διασταυρώσεις που έγιναν µε Αραβικούς Ίππους. Το ύψος ακρωµίου κυµαίνεται
από 1,32-1,42 εκατοστά. Η ανάπτυξη των µυϊκών µαζών είναι έντονη στον τράχηλο
και στους γλουτούς.. Ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της φυλής είναι η ύπαρξη, κυρίως
στα αρσενικά, µιας επιµήκους αβαθούς κοιλότητας ,που αρχίζει από το µέσο του
µετώπου και κατεβαίνει 10-15 εκατοστά στο επιρρίνιο,και η χαµηλή εκφυση της

-3-

ουράς.
Επίσης, ο πλαγιοτροχασµός ("αραβανί" ή "ραβανί") και η αντοχή αποτελούν
ιδιαίτερα γνωρίσµατα του Κρητικού αλόγου. Συνηθέστεροι χρωµατισµοί είναι ο
ορφανός,
ο
φαίος
και
οι
αποχρώσεις
τους.

Μικρόσωµος ίππος της Πηνίας (ίππος ορεινής Ηλίας)
Εκτρέφεται στους ορεινούς όγκους των νοµών Ηλίας ,Αχαΐας και Αρκαδίας. Είναι
µια από της πολυπληθέστερες ελληνικές φυλές(περίπου 3000 ίπποι).
Οι ίπποι ορεινής Ηλείας έχουν µακρύ κορµό και αναπτυγµένες τις µυϊκές µάζες του
τραχήλου και του πρόσθιου τµήµατος το κορµού .Το ύψος ακρωµίου κυµαίνεται από
1,25-1,48 εκατοστά .Ιδιαίτερα γνωρίσµατα της φυλής είναι ο πλαγιοτροχασµός και η
αντοχή. Συνηθέστεροι χρωµατισµοί είναι ο φαιός και λιγότερο συχνά ο ορφνός και ο
ερυθρόφαιος.

Ίππος της Ηλείας ή Ανδραβίδας
Η φυλή αυτή εκτρέφεται στη πεδιάδα του νοµού Ηλείας και ο πληθυσµός της
ανέρχεται σε µερικές εκατοντάδες .Ο ίππος της Ανδραβίδας είναι ο πιο µεγαλόσωµος
από τους ελληνικούς ίππους. Το ύψος ακρωµίου κυµαίνεται από 1,45-1,65 εκατοστά.
Έχει µακρύ κορµό και ιδιαίτερα αναπτυγµένες τις µυϊκές µάζες στο τράχηλο και το
πρόσθιο τµήµα του κορµού . Συνηθέστερος χρωµατισµός είναι ο ορφνός µε τις
αποχρώσεις
του
και
λιγότερο
ο
ερυθρόφαιος
και
ο
φαιός.

Μικρόσωµος ίππος της Σκύρου
Ο ίππος της Σκύρου κατάγεται από το οµώνυµο νησί ,όπου και κυρίως εκτρέφεται
.Είναι από τους πιο µικρόσωµους ίππους στον κόσµο µε ύψως ακρωµίου 1,02-1,22
εκατοστά. Ιδιαίτερο γνώρισµα της φυλής είναι η δύναµη και η αντοχή παρά το µικρό
σωµατικό µέγεθος. Η ανάπτυξη των µυϊκών µαζών είναι ιδιαίτερα έντονη στο
πρόσθιο τµήµα του σώµατος. Το κεφάλι είναι σχετικά µικρό µε προεξέχοντες
οφθαλµούς ,µικρά αυτιά και λεπτά χείλη. Η έκφυση της ουράς είναι χαµηλή και τα
άκρα είναι ισχυρά µε σκληρές οπλές .Συνηθέστερος χρωµατισµός είναι ο ορφνός µε
τις αποχρώσεις του και λιγότερο συνήθης ο φαιός ,ο ερυθρόφαιος και ο ξανθός.

Μικρόσωµος ίππος της Πίνδου
Πρόκειται για την δεύτερη σε πληθυσµό (περίπου 2000 ίπποι) εγχώρια ελληνική
φυλή ίππων .Εκτρέφεται , κυρίως στις ορεινές και ηµιορεινές περιοχές της Πίνδου
της Θεσσαλίας και στην Ήπειρο. Γενικά ,είναι µικρόσωµο ζώο χωρίς ιδιαίτερα
αρµονική σχέση ανάπτυξη των διαφόρων τµηµάτων και χωρών του σώµατος του .Το
ύψος ακρωµίου κυµαίνεται από 1,10-1,35 εκατοστά. Το κεφάλι είναι σχετικά κοντό,
αλλά αναλογικά µε το υπόλοιπο σώµα ,µεγάλο. Η ανάπτυξη των µυϊκών µαζών στο
οπίσθιο τµήµα του σώµατος είναι περιορισµένη. Τα άκρα είναι κοντά και ισχυρά και
-4-

καταλήγουν σε µικρές ωοειδές και σκληρές οπλές. Συνηθέστερος χρωµατισµός είναι
ο ορφνός µε τις αποχρώσεις του και λιγότερο συνήθης ο φαιός.

Θεσσαλικός ίππος
Εκτρέφεται στα πεδινά κυρίως της Θεσσαλίας , όπου υπάρχει παράδοση στην
εκτροφή ίππων από την αρχαιότητα. Οι ίπποι της φυλής αυτής είναι σχετικά
µεγαλόσωµα ζώα µε ύψος ακρωµίας που κυµαίνεται από 1,32-1,47 εκατοστά. Το
κεφάλι είναι σχετικά ογκώδες µε µεγάλα αυτιά. Η ανάπτυξη των µυϊκών µαζών είναι
οµοιόµορφη σε όλο το σώµα , ενώ η κοιλιακή χώρα είναι ιδιαίτερα αναπτυγµένη στις
φοράδες και ο κορµός µακρ΄θς και κυλινδρικός στα αρσενικά ζώα. Τα µεσοκύνια
συχνά καλύπτονται από σχετικά µακρύ τρίχωµα. Συνηθέστεροι χρωµατισµοί είναι ο
ορφνός και ο φαιός, ενώ µπορεί να υπάρχουν και ίπποι µε ερυθρόφαιο ή ξανθό
χρωµατισµό.

Tα άγρια άλογα της Eλλάδας
Σε πολλές περιοχές της χώρας µας υπάρχουν σήµερα ελεύθερα άλογα, που τα
περισσότερά τους ανήκουν στη φυλή Πίνδου. Στο όρος aίνος της Kεφαλονιάς
υπάρχουν περίπου 25 άλογα, τα οποία διαβιούν σε πολύ σκληρές συνθήκες σε
υψόµετρο 1.628 µ.
Στη νοτιοδυτική Eλλάδα, στις εκβολές του aχελώου, υπάρχει κοπάδι 40 αλόγων, και
στην περιοχή της Hπείρου, στις εκβολές του ποταµού Kαλαµά, υπάρχει επίσης ένα
µικρό κοπάδι. Eνα πολύ µεγάλο κοπάδι, περίπου 200 άλογα, υπάρχει στην περιοχή
της Λεπενού aµφιλοχίας.
Στη βόρειο Eλλάδα, στις εκβολές του aξιού, του Αλιάκµονα και του Eβρου,
υπάρχουν επίσης κοπάδια ελεύθερων αλόγων, και στο όρος Pοδόπη µια µεγάλη
εκτροφή 400 ελεύθερων αλόγων. Tα ζώα αυτά δεν έχουν ιδιοκτήτες, αλλά τα
φροντίζουν η τοπική αυτοδιοίκηση και πολλοί πολίτες οι οποίοι τα αγαπούν.
Tα άγρια άλογά της θα µπορούσαν να αποτελέσουν για τη χώρα µας έναν αξιόλογο
πόλο έλξης Eλλήνων και ξένων τουριστών.

Η εξέλιξη του αλόγου

Πρώτος αντιπρόσωπος των Ιππιδών (Equidae), θεωρείται ο Ηώιππος που ήταν ένα
µικρό ζώο στο ύψος µίας αλεπούς! Ζούσε πριν από 55 εκατοµµύρια χρόνια στα
τροπικά δάση της σηµερινής ∆υτικής Ευρώπης και στη Βόρεια Αµερική. Τρεφόταν

-5-

µε φύλλα θάµνων, βλαστούς και φρούτα που έβρισκε κάτω από τα δέντρα των
τροπικών δασών και λόγο του µικρού µεγέθους του µπόρεσε να επιβιώσει.
Μέσα στα 55 εκατοµµύρια χρόνια εξέλιξης του ίππου, παρατηρείται µία συνεχής
αλλαγή χαρακτηριστικών, η οποία είναι αποτέλεσµα της προσαρµογής των ιππιδών
στο εκάστοτε περιβάλλον. Έτσι οµάδες ιππιδών που εξελίχθηκαν σε ψυχρές περιοχές
είχαν παχύ δέρµα, πυκνό παχύ τρίχωµα ώστε να µην έχουν απώλειες σωµατικής
θερµότητας. Ενώ αντίθετα οµάδες που εξελίχθηκαν σε Τροπικές ζώνες είχαν λεπτό
δέρµα και πιο αραιό τρίχωµα προκειµένου να διατηρήσουν τη θερµοκρασία του
σώµατος
χαµηλότερη!
Γνωρίζοντας τις γεωλογικές και κλιµατολογικές αλλαγές που έχουν σηµειωθεί σε όλο
τον πλανήτη είναι λογικό να έχουν βρεθεί µέχρι σήµερα πάνω από 350 διαφορετικά
είδη απολιθωµάτων της οικογένειας των ιππιδών! Κατά την περίοδο 40-35
εκατοµµύρια χρόνια βλέπουµε τον απόγονο του Ηώιππου Mesohippus. Αυτό το είδος
είχε εξελιχθεί σε µεγαλύτερο µέγεθος σώµατος και ταχύτητα. Με βάση αυτά τα
συµπεραίνουµε ότι ζούσε σε λιγότερο πυκνές δασικές περιοχές ή πολύ κοντά σε
αυτές.
Ο επόµενος απόγονος Miohippus µε την µετρία σωµατική διάπλαση, έζησε πριν 30
εκατοµµύρια χρόνια. Αρχίζει να αποµακρύνεται από τα δάση ( ζει στις παρυφές), τα
µάτια του αποκτούν µεγαλύτερη απόσταση µεταξύ τους, δίνοντας του µεγαλύτερο
οπτικό πεδίο, τα άκρα του είναι ακόµη µακρύτερα από τους προγόνους,
επιβεβαιώνοντας την αυξητική τάση του σώµατος και την ανάγκη για περισσότερη
δύναµη αντοχή και ταχύτητα.

Στοιχεία εξέλιξης
Η προσαρµοστικότητα συνεχίζει να εξελίσσει το είδος και αυτό φαίνεται ακόµη
περισσότερο από τον απόγονο Merychippus, που έζησε πριν 25-20 εκατοµµύρια
χρόνια! Ο πρώτος εκπρόσωπος της οικογένειας των ιππιδών που έζησε σε ανοικτές
εκτάσεις, λόγω της εξάπλωσης του χόρτου σε όλες τις ηπείρους. Τα µάτια του
τοποθετηµένα στα πλαϊνά του κρανίου, του έδιναν µεγαλύτερο οπτικό πεδίο ώστε να
εντοπίζει γρηγορότερα τους εχθρούς του. Το ύψος του σώµατος του φθάνει το 1
µέτρο (όσο το ύψος του Σκυριανού αλόγου σήµερα), και γι αυτό δεν µπορούσε να ζει
πια µέσα στα δάση αφού ήταν δύσκολο να κρυφτεί από τους εχθρούς του! Λόγω
αύξησης µεγέθους αναπτύσσει µεγαλύτερες ταχύτητες και αλλάζει διατροφικές
συνήθειες (µακριά από τα δάση τρέφεται κυρίως µε χόρτο).
Ο απόγονος του Merychippus, ονοµάζεται Pliohippus και έζησε πριν από 6
εκατοµµύρια χρόνια! Ο Pliohippus έζησε σε ανοικτές εκτάσεις και τρεφόταν µε
άφθονο χόρτο. Τα οστά του µεγαλώνουν για να διευκολύνουν την κίνηση και όλα τα
δόντια προσαρµόζονται στις νέες συνθήκες, ενώ παράλληλα όλο το σώµα
επιµηκύνεται!
Ο τελευταίος επιζήσας της µεγάλης οικογένειας των ιππιδών είναι ο Equus. Αυτό το
είδος εµφανίστηκε πριν από 5-εκατοµµύρια-χρόνια-και-εξαπλώθηκε σχεδόν σε
ολόκληρη τη γη µέχρι πριν από 2 εκατοµµύρια χρόνια! Απολιθώµατα του Equus
έχουν βρεθεί σε όλες τις ηπείρους εκτός από την Αυστραλία και την Ανταρκτική, για

-6-

λόγους άγνωστους ακόµα. Κατά την περίοδο του τελευταίου παγετώνα εξαφανίστηκε
από την Αµερικάνική ήπειρο ίσως από κάποια ασθένεια. Η ανατοµική του διάπλαση
ήταν περίπου αυτή των σηµερινών άγριων ίππων, µε βαρύ κεφάλι και αδύνατο ισχίο.
Ο Equus ήταν το τελευταίο είδος που εξαφανίστηκε κατά την περίοδο του τελευταίου
παγετώνα.

Κατηγορίες πρωτόγονων ίππων
Τα είδη που επέζησαν (µεταξύ 10000 - 15000 χρόνια), στη Ευρασία είναι τρεις
βασικές κατηγορίες πρωτόγονων ίππων:
Ίππος των ∆ασών από όπου προήλθαν όλες οι 'βαριές' ράτσες, 2. ο ίππος
Przewalski ο οποίος ζει και σήµερα, 3. και ο ίππος Ταρπάν ο οποίος
εξαφανίστηκε στα τέλη του 19ου αιώνα.
Αρκετά χιλιάδες χρόνια αργότερα οι τρεις αυτές κατηγορίες µετά από
διασταυρώσεις, κλιµατολογικές και γενετικές αλλαγές, οδηγήθηκαν σε 4
διαφορετικούς τύπους ίππων:
• Pony type 1: Ζούσε στην Βορειοδυτική Ευρώπη. Μικρόσωµο είδος µε
µεγάλη αντοχή στο κρύο. Πρόγονος του ο ίππος Ταρπάν και εκπρόσωποι
του είναι τα Exmoor ponies της Αγγλίας και το Icelandic Pony της
Ισλανδίας.

Pony type 2: Ζούσε στη Βόρεια Ευρώπη και Ασία σε πολικές συνθήκες.
Εκπρόσωποι του σήµερα το Fjord pony της Νορβηγίας και πολλοί τύποι
Βόρειων κρατών.

Horse type 3: Ζούσε στην Κεντρική Ασία και Κεντροδυτική Ευρώπη.
Εξελίχθηκε ως νέος τύπος προσαρµοσµένος σε εύκρατες κλιµατολογικές
συνθήκες και εκπρόσωποι του σήµερα είναι το Akhal - Teke, το Barb και
Turcoman!

Horse type 4: Γνωστό ως Primeval Arabian ή Proto-Arab. Αυτό το είδος
είναι απόγονος του Τάρπαν, ζούσε σε εύκρατες περιοχές της Μέσης
Ανατολής και Νότιας Ασίας. Ίππος κοµψός µε µικρό κεφάλι και συµπαγές
σώµα. Οι κάτοχοι των σηµερινών Caspian και Arabian horses,
υποστηρίζουν ότι τα άλογα αυτά είναι αυθεντικοί απόγονοι του Proto
Arab horse!

Ελληνοτουρκικός πόλεµος του 1897

Όταν ξεκίνησε ο Ελληνοτουρκικός πόλεµος του 1897 συστάθηκε επίσηµα για πρώτη
φορά ελληνικό "Τάγµα ανίππων ιππέων", όπως αποκλήθηκε, το οποίο τον Μάιο του
1897 στάλθηκε στη Φθιώτιδα. Το αξιοπερίεργο ήταν ότι ενώ όλη η ελληνική γραµµή
µετώπου υποχωρούσε, ακολουθώντας µόνο τακτική άµυνας, οι άνδρες του τάγµατος

-7-

αυτού κινούµενοι από εγωισµό και εφευρετικότητα βρέθηκαν στο τέλος να είναι όλοι
έφιπποι, έχοντας αποκτήσει άλογα κατά παράδοξους τρόπους.
Στους νεότερους χρόνους η άνιππη αυτή δράση του ιππικού είτε σε µάχη είτε
οπουδήποτε αλλού έλαβε την ονοµασία "πεζή δράση" ιππικού, τα δε τµήµατα του
ιππικού για "πεζή δράση" ονοµάστηκαν "πεζή ιππικό", ή "πεζό ιππικό", ή ακόµα
πεζοπόρο ιππικό.

Το άλογο στον 20ο αιώνα

Το άλογο θεωρείται από τα πρώτα σχεδόν ζώα που έχουν εξηµερωθεί και ζουν κοντά
στον άνθρωπο εδώ και χιλιάδες χρόνια τώρα. Ακόµη και σήµερα εξακολουθεί να
αποτελεί έναν από τους πιο πολύτιµους και πιστούς βοηθούς του ανθρώπου.
Όπως και στα παλιά τα χρόνια, έτσι και σήµερα, το άλογο χρησιµοποιείται από τον
άνθρωπο στις αγροτικές δουλειές, για να σέρνει το αλέτρι στο χωράφι σαν
µεταφορικό µέσο για µικρές και µεγάλες αποστάσεις, για τη µεταφορά ανθρώπων ή
εµπορευµάτων κλπ.
Οπωσδήποτε σήµερα, µε την εξέλιξη των µηχανών, το άλογο δεν έχει πια την ίδια
αξία που είχε πριν από µερικά χρόνια ακόµη. Άλλωστε ο αριθµός των αλόγων σ'
ολόκληρο τον κόσµο συνεχώς µειώνεται. Σήµερα στις βιοµηχανικά αναπτυγµένες
χώρες το άλογο χρησιµοποιείται ελάχιστα για γεωργικές εργασίες, ενώ
χρησιµοποιείται κυρίως για ιππασία ή άλλου είδους σπορ.
Το σώµα του αλόγου είναι πολύ αρµονικό και καλύπτεται από κοντό και λείο
τρίχωµα, που έχει διάφορα χρώµατα, κυρίως όµως, άσπρο, µαύρο ή καφέ ή
συνδυασµούς των παραπάνω χρωµάτων. Το κεφάλι του είναι σχετικά µακρύ και
λεπτό, τα αυτιά του ίσια µικρά και µυτερά µε κατεύθυνση προς τα επάνω.
Από τη θέση, που έχουν τα αυτιά του αλόγου, είναι δυνατό να µαντέψουµε τη ψυχική
του κατάσταση και τη διάθεσή του. Όταν το άλογο είναι φοβισµένο, τότε τα αυτιά
του είναι τεντωµένα, έτοιµα να πεταχτούν προς τα επάνω. Όταν είναι απλώς
ανασηκωµένα και κινούνται προς όλες τις κατευθύνσεις, έτοιµα να συλλάβουν και
τον παραµικρό θόρυβο, τότε δείχνουν ότι το άλογο είναι ανήσυχο, χωρίς όµως και να
ναι φοβισµένο. Όταν τ' αυτιά του είναι κατεβασµένα κι έχουν πάρει σχεδόν οριζόντια
θέση, τότε σηµαίνει ότι το άλογο είναι πολύ κουρασµένο, αλλά και απόλυτο ήρεµο.
πηγή : Ιπποτροφία -Γ.Ι.Αρσένος

-8-

Οµάδα Αλογοµούρηδες
ΦΡΟΝΤΙ∆Α ΚΑΙ ΠΕΡΙΠΟΙΗΣΗ ΤΩΝ ΑΛΟΓΩΝ

Η ξεκούραση και ο ύπνος του αλόγου.
Από την απώτατη αρχαιότητα το άλογο συνεισέφερε στον άνθρωπο, πρώτα ως
τροφή, κατόπιν στις µεταφορές του, στον πόλεµο και τέλος, ως σήµερα, ακόµα και
στη διασκέδαση. Πως όµως αυτά τα ζώα ξεκουράζονται; Μήπως κοιµούνται όρθια;
Το άλογο, είναι κοινωνικό ζώο που ζει άγριο σε αγέλες. ∆εν έχει δυνατές άµυνες
κατά των σαρκοβόρων, εκτός από τις κλοτσιές που δίνει και το γρήγορο τρέξιµό του,
γι’ αυτό και η φύση το προίκισε µε το χάρισµα να κοιµάται ελάχιστα, ξαπλωµένο στο
έδαφος. Όταν συµβαίνει αυτό, ποτέ δεν ξαπλώνει όλη η αγέλη. Μερικά άλογα µένουν
ξάγρυπνα και φρουρούν εκείνα που κοιµούνται µε βαθύ ύπνο.
Όµως, το άλογο χρειάζεται µόνο 15 λεπτά βαθύ ύπνου. Μετά ξυπνάει και σηκώνεται
µε αρκετά αργές κινήσεις. Τον υπόλοιπο χρόνο παίρνει υπνάκους όρθιο! Αυτό το
κάνει για να βρίσκεται συνεχώς σε εγρήγορση, έτσι, τόσο στην άγρια φύση όσο και
στην υπηρεσία του ανθρώπου, το άλογο είναι πάντοτε έτοιµο να δράσει. Πώς όµως
κατορθώνει να στέκεται όρθιο ενώ κοιµάται; Αυτό είναι δυνατό γιατί τα µπροστινά
του πόδια ακινητοποιούνται µε το βάρος του σώµατός του που πέφτει κάθετα επάνω
σε αυτά, ενώ τα πίσω πόδια έχουν πλάγιους µυς που κλειδώνουν τις αρθρώσεις. Για
να ξεκουραστούν καλύτερα τα άλογα που κοιµούνται όρθια, ακουµπούν στα δύο
µπροστινά τους πόδια και το ένα πίσω εναλλάξ, ενώ το άλλο µένει ελαφρώς
λυγισµένο χωρίς να σηκώνει το βάρος του σώµατος.

Το πρόβληµα και η θεραπεία του αλόγου
Στην περίπτωση που το άλογό σας, όταν βρίσκεται στο στάβλο, παρουσιάζει µια ελαφριά κίνηση στο
σώµα του, σαν να τρικλίζει, ή έχει την τάση να περπατάει, τότε είναι δικαιολογηµένη κάθε ανησυχία.
Αυτή η συµπεριφορά του αλόγου σας είναι ενοχλητική και είναι πολύ φυσικό να ενδιαφέρεστε
ιδιαίτερα.
Βέβαια θα πρέπει να καταλάβετε ότι το άλογο είναι αναγκασµένο να παραµένει όρθιο υποµονετικά σε
έναν µικρό χώρο χωρίς να κινείται, κάτι που δεν είναι φυσιολογικό για το ίδιο.
Οι ειδικοί πιστεύουν ότι το ελαφρό τρίκλισµα και το περπάτηµα είναι οι δύο όψεις του ίδιου
νοµίσµατος και κατά συνέπεια είναι ουσιαστικά παράλληλες συµπεριφορές. Έχει αποδειχθεί ότι η
ενέργεια του τρικλίσµατος γίνεται πιο έντονη όταν το άλογο δεν έχει άλλα άλογα στο οπτικό του
πεδίο. Πιο συχνά όσοι κάθονται κοντά και παρακολουθούν τα άλογά τους παρατηρούν ότι τρικλίζουν
µπροστά από τις µπάρες του στάβλου, µια κίνηση που ίσως τους παρέχει το οπτικό ερέθισµα που
επιθυµούν. Επιπλέον, η κλινοστρωµνή από άχυρα µειώνει τα περιστατικά τρικλίσµατος, δεδοµένου ότι
τα
µικρά
κοµµάτια
ξύλου
επιδεινώνουν
την
κατάσταση
αυτή.
Συχνά η πλήξη είναι η αιτία για τη συµπεριφορά των αλόγων και αλλαγές µέσα στο περιβάλλον τους
ίσως βοηθήσουν. Για παράδειγµα, τα ζώα σας πρέπει να έχουν την ικανότητα να απολαµβάνουν τη
φυσιολογική διαδικασία βοσκής µε τον ίδιο τρόπο όπως όταν βρίσκονται µε άλλα άλογα. Τα άλογα
της ιππικής αντοχής ειδικότερα φαίνεται να επηρεάζονται από αυτή την κατάσταση πιο συχνά σε
σύγκριση µε άλλα άλογα και η ώρα του περιορισµού τους στο στάβλο είναι εξαιρετικά σκληρή για
αυτά.
Αν το άλογό σας τείνει να περπατάει µέσα στο στάβλο, υπάρχουν δύο περιπτώσεις: είτε να περπατάει
κυκλικά γρήγορα µε έναν τρόπο που θυµίζει εγκλωβισµένη τίγρη, είτε να περπατάει αργά, µπροστά

-9-

και πίσω. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι τέτοιου είδους κινήσεις τείνουν να ηρεµούν τα ζώα. Για να
βοηθήσετε τα άλογά σας να µην αναπτύσσουν υπερβολική κίνηση στο στάβλο, πρέπει να βεβαιωθείτε
ότι δε νιώθουν µεγαλύτερο περιορισµό απ’ όσο χρειάζεται, ενώ η προσθήκη ενός παραθύρου στο
στάβλο θα βοηθήσει τα ζώα να νιώσουν πιο ελεύθερα απ’ ότι αν είχαν έναν κενό τοίχο. Η ελάττωση
των συναισθηµάτων αποµόνωσης –είτε πρόκειται για ανθρώπους, είτε για άλογα- είναι ο βασικός
στόχος.
Ένας άλλο τρόπος να βοηθήσετε τα άλογά σας είναι να εξοπλίσετε τους στάβλους µε έναν καθρέφτη.
Η αντανάκλαση µπορεί να του δηµιουργήσει την εντύπωση ότι υπάρχει κάποιο άλλο άλογο εκεί κοντά
και έτσι τα περιστατικά έντονης κίνησης µέσα στο στάβλο πραγµατικά µειώνονται.
Φυσικά, η ποικιλία στη διατροφή –π.χ. επιπλέον χλόη, σανό και καρότα– θα βελτιώσουν σηµαντικά τη
διάθεση των αλόγων. Οτιδήποτε απαιτείται για να κρατήσετε την πλήξη µακριά τους είναι χρήσιµο.
Κάποιοι ειδικοί µάλιστα επισηµαίνουν ότι η ώρα της σίτισής τους είναι πολύ σηµαντικό κοµµάτι της
προσπάθειας, όταν πρόκειται να εµφανιστούν συµπτώµατα κίνησης στο στάβλο, και κατά συνέπεια
αυτά τα άλογα χρειάζεται κατά βάση να ταΐζονται και όχι να περιµένουν, από τη στιγµή που η
αναµονή
είναι
πολύ
πιθανόν
να
αυξήσει
την
απογοήτευσή
τους.
Η άσκηση –ειδικά όταν συνδυάζεται και µε άλλα άλογα– είναι το κλειδί για να επανακάµψουν τα
άλογα. Αν και υπάρχει θεραπεία διαθέσιµη για την ίαση αυτής της αναταραχής, δεν υπάρχει κάποια
εγγύηση επιτυχίας και επιπλέον είναι πανάκριβη. Εποµένως, δοκιµάστε πρώτα άλλους τρόπους
αλλαγής της συµπεριφοράς των αλόγων σας.

Το πουλάρι µετά τον απογαλακτισµό
Ο απογαλακτισµός µπορεί να είναι τραυµατική εµπειρία για το πουλάρι, αλλά,
δεν χρειάζεται να είναι ,αν το πουλάρι είναι προετοιµασµένο γι 'αυτό
οποτεδήποτε παρουσιάζεται ευκαιρία τις ηµέρες µετά από τη
γέννηση.
Η φοράδα και το πουλάρι πρέπει να κάνουν αποπαρασιτισµό
όταν το πουλάρι είναι έξι εβδοµάδων και µετά κάθε έξι
εβδοµάδες .Όταν η φοράδα µπαίνει στο στάβλο ,είναι ευκαιρία
να εξοικειωθεί το πουλάρι µε τις πόρτες ,τους διαδρόµους ,τις
αυλές ,τους περιορισµένους χώρους και την παρουσία των
ανθρώπων. Πηγή:www.e-horse.gr

Νερό και αλάτι

Αν τ΄ άγρια άλογα µπορούν να περάσουν µέχρι και τρεις ηµέρες χωρίς
να πιουν νερό, αν έχουν άφθονη φρέσκια βοσκή και δε κάνει υπερβολική
ζέστη, όταν ένα άλογο µένει στο στάβλο και τρέφεται µονάχα µε ξηρές
τροφές ,χρειάζεται να έχει στη διάθεση του αρκετό καθαρό νερό. Γι' αυτό
,υπάρχουν αυτόµατες ποτίστρες που γεµίζουν καθαρό νερό καθώς το
ζώο πίνει. Όσον αφορά τώρα το αλάτι ,όταν ένα σταβλισµένο άλογο έχει
έλλειψη αλατιού, µπορεί να δαγκώνει τα ξύλα ή να τρώει τα περιττώµατα
του. Για να αποφύγουµε αυτό, προσθέτουµε µια κουταλιά αλάτι στο

-10-

βραδινό του γεύµα ή του δίνουµε µια ποσότητα αλατιού (υπάρχει σε πλάκα) ,για να γλείφει
όποτε το θεωρεί απαραίτητο. Αν το ζώο βόσκει και τρέφεται µε χόρτο δεν είναι συνήθως
αναγκαίο τα συµπληρώµατα αλάτων.
Μην ξεχνάτε το άλογο σας ποτέ χωρίς νερό και ιδιαίτερα το καλοκαίρι Πήγη:www.ehorse.gr.....

Εµβολιασµοί- τέτανος-γρίπη- ρινοπνευµονίτιδα
Οι εµβολιασµοί είναι ένας εύκολος και αποτελεσµατικός τρόπος προστασίας
των αλόγων από ασθένειες. Τα εµβόλια πού κυκλοφορούν στην χώρα µας για
τα άλογα δίνουν προστασία για τις εξής ασθένειες: τέτανος, γρίπη (equine
influenza),ρινοπνευµονίτιδα.
Για να αποκτήσει το άλογο την µέγιστη προστασία είναι αναγκαίο ένα πλήρες
εµβολιακό πρόγραµµα. Εντούτοις οι εµβολιασµοί δεν µπορούν να εγγυηθούν
100%
προστασία.
Ο εµβολιασµός είναι µία έγχυση από βακτήρια ή ιούς πού είναι αδρανοποιηµένοι
ή τροποποιηµένοι ούτως ώστε να µην προκαλέσουν την πραγµατική ασθένεια στο
άλογο. Συνήθως χρειάζονται 2 ή περισσότερες δόσεις για να αρχίσει µία επαρκής
ανταπόκριση
του
ανοσοποιητικού
συστήµατος.
Οι εµβολιασµοί ελαχιστοποιούν τον κίνδυνο από τις µολύνσεις και βοηθούν στην
πρόληψη των ασθενειών αλλά δεν προστατεύουν από τις ασθένειες σε όλες τις
περιπτώσεις.
Οι αρχικές δόσεις των εµβολίων αλλά και οι αναµνηστικές(συνήθως ετήσιες)
είναι
απαραίτητες.
Σε ένα κοπάδι αλόγων δεν αποκτούν όλα τα άλογα ίσο βαθµό ανοσίας και για ίδιο
χρονικό
διάστηµα
µετά
τον
εµβολιασµό.
Σε µία οµάδα αλόγων πρέπει να εφαρµόζεται το ίδιο εµβολιακό
πρόγραµµα.Πήγη:www.e-horse.gr
\

Η ηλικία των αλόγων.
Προσδιορίζεται από την εξέταση των δοντιών τους. Έως
την ηλικία των πέντε ετών, τα άλογα έχουν νεογιλούς, µε
γοµφίους που αντικαθίστανται από τα µόνιµα δόντια. Αυτό
το γεγονός παρέχει µια ακριβή ένδειξη της ηλικίας του
αλόγου. Στην ηλικία των έξι ετών, το άλογο έχει αποκτήσει
όλα τα µόνιµα δόντια του και η ηλικία του µπορεί να
προσδιοριστεί από τον έλεγχο της έκτασης της φθοράς
των κοπτήρων της κάτω σιαγόνας.
Γήρανση
Η γήρανση του αλόγου είναι εµφανής .Τα πρόδηλα σηµάδια στο κάτω χείλος που αρχίζει να
κρεµάει , τα βαθουλώµατα επάνω από τα µάτια, οι γκρίζες τρίχες που εµφανίζονται σε αυτά τα
βαθουλώµατα , στο κεφάλι και στην ουρά. Πήγη:www.e-horse.gr

-11-

Βηµατισµοί του ίππου
Οι ίπποι των περισσότερων φυλών
κατέχουν τους 4 φυσικούς βηµατισµούς
Που περιγράφονται παρακάτω:
Εντούτοις ίπποι ορισµένων φυλών
µπορεί
να
έχουν
και
άλλους
επιπρόσθετους
Βηµατισµούς (5ο ή 6ο ή 7ο βηµατισµό)
που είναι φυσικοί ή αποτέλεσµα
εκπαίδευσης.
Βάδισµα-walk
Πρόκειται για ένα απλό βηµατισµό µε τα
τέσσερα άκρα και τις δύο ή τρεις οπλές
να έχουν επαφή µε το έδαφος
ταυτόχρονα.
Ο ίππος κινεί τα άκρα του ως εξής : 1ο οπίσθιο δεξιό , 2ο πρόσθιο δεξιό , 3ο οπίσθιο
αριστερό , 4ο πρόσθιο αριστερό. Πήγη:www.e-horse.gr

Παράσιτα του στοµάχου και του εντέρου.
Οι σκώληκες (νηµατόζωα) είναι τα συνηθέστερα παράσιτα που προσβάλλουν το
στοµάχι και το έντερο. Οι σκώληκες είναι διαφορετικών ειδών :
µεγάλοι ,µικροί, ταινία κ.λ.π Όταν ένα άλογο γίνεται απαθές και αργό , µπορεί
να έχει προσβληθεί από σκώληκες. Τα άλογα καταπίνουν τις προνύµφες των
σκωλήκων που αναπτύσσονται στα κόπρανα των προσβεβληµένων αλόγων
κατά
τη
βοσκή.
Επί πλέον ,το άλογο πρέπει να υποβάλλεται σε προληπτική θεραπεία µια φορά
τον χρόνο. Εάν τα άλογα παραµένουν στη ίδιο λιβάδι για µεγάλο χρονικό
διάστηµα, τότε η προληπτική θεραπεία είναι απαραίτητη κάθε 6 εβδοµάδες.Τα
Άλογα προσβάλλονται επίσης από τον γαστρόφιλο, που εναποθέτει τα αβγά στα
πόδια του αλόγου.Το άλογο καταπίνει τις προνύµφες όταν γλείφει το πόδι του
και αυτές µεταφέρονται στο στοµάχι και προσκολλώνται στα τοιχώµατα.Το
άλογο αρχίζει να πονά και να εξασθενείτε. Οι προνύµφες ωριµάζουν την άνοιξη
εξέρχονται µέσω των κοπράνων και µεταµορφώνονται στον γαστρόφιλο .Η
διαδικασία ξαναρχίζει 3 εβδοµάδες µετά την επώαση τους. Πήγη:www.e-horse.gr

Εκπαίδευση του αλόγου
Όταν εκπαιδεύουµε ένα άλογο ,
είναι σηµαντικό να µην το κάνουµε
να δουλεύει για υπερβολικό
χρονικό διάστηµα ούτε και να το
υποχρεώνουµε να επαναλαµβάνει
πάντα το ίδιο, καθώς και οι δύο
αυτές ενέργειες του προκαλούν
ανία.
Αυτό εξαρτάται και από τον
χαρακτήρα του αλόγου , µια και

-12-

ένα περίεργο ζώο θα χρειαστεί ποικίλες ασκήσεις , ενώ κάποιο άλλο , αργό ,
θα χρειαστεί περισσότερες επαναλήψεις.
Το ιδανικό είναι να βάζουµε συχνά στο πρόγραµµα µας κάποια καινούργια
άσκηση και να εναλλάσσουµε την εργασία που κάνουµε όρθιοι µε την
ιππασία , αν και , όσον αφορά στα άλογα που έχουν πρόβληµα µε την
ιππασία , θα είναι καλό να δουλεύουµε για κάποιο χρονικό διάστηµα µαζί
τους µονάχα στο έδαφος για να µειώσουµε την αντίσταση τους απέναντι στον
αναβάτη.
Επίσης , δε πρέπει να απαιτούµε από το άλογο περισσότερα από όσα µπορεί να δώσει
και πρέπει πάντοτε να έχουµε υπόψη τη σωµατική και νοητική του κατάσταση, όταν
το παρακινούµε να κάνει µια άσκηση. Πήγη:www.e-horse.g

Φροντίδα- καθαρισµός των οπλών
Πρέπει να καθαρίζετε τις οπλές µε
την ειδική αγκύλη για τον
καθαρισµάτων οπλών ,πριν και
µετά
την
ιππασία.
Ενώ καθαρίζετε τις οπλές του
,ελέγχετε µήπως το άλογο πάτησε
κάποιο αιχµηρό αντικείµενο .
Εάν αυτό συµβεί και δεν
εντοπίσετε την πληγή, τότε σε
µερικές µέρες θα εκδηλωθεί
σοβαρή
µόλυνση.
Για να καθαρίσετε τις οπλές του
,σταθείτε δίπλα στο άλογο και ζητήστε του να σηκώσει το πόδι του.
(Προσοχή αν το κάνετε για πρώτη φορά ,ζητήστε την βοήθεια ατόµου
που γνωρίζει τον τρόπο ,αρκεί το άλογο να ξέρει να σας δίνει τα πόδια του)
Ελέγχετε σχολαστικά τις οπλές κάθε εβδοµάδα. Τρίψτε τις οπλές µε µια σκληρή
βούρτσα
και
νερό.
Προσέξτε να µην αγγίξετε την ευαίσθητη στεφάνη. Μόλις τελειώσετε µε τον
καθαρισµό
των
οπλών,
αλείψτε τις µε το ειδικό λάδι για οπλές για να µην ξεραίνονται. Πήγη:www.ehorse.gr

http://www.inews.gr/116/pos-koimountai-ta-aloga.htm
http://moshoglou.blogspot.gr/

-13-

ΟΜΑ∆Α ΑΡΑΒΑΝΙΑΡΗ∆ΕΣ
ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΑΡΑΒΑΝΙΑΡΙΚΩΝ ΑΛΟΓΩΝ
Το Αραβάνι είναι ένα από τα αυτόχθονα άλογα της Ελλάδος και πολύ Ακαρνάνες
έχουν στη κατοχή τους ένα από αυτά.
Τα αραβάνια στην Ελλάδα, πριν αντικατασταθούν από τις µηχανές,
χρησιµοποιήθηκαν ευρύτατα στην γεωργία και στην κτηνοτροφία. Η ελληνική
επαρχία έζησε µαζί τους για αιώνες.
Τα αραβάνια χρησιµοποιήθηκαν τόσο για τις µεταφορές, όσο και για την εκτέλεση
αγροτικών εργασιών, όπως η άροση, το σκάλισµα µε σκαλιστήρι. Χρησιµοποιήθηκαν
ακόµη για να µεταφέρουν τους βοσκούς τις προµήθειες τους στην πλάτη τους, µε την
χρήση κυρίως σαµαριών.
Στην κτηνοτροφία υπήρξε µεγάλος σύµµαχος των βοσκών, στις µετακινήσεις τους
κατά την ελεύθερη βόσκηση των γιδοπροβάτων αλλά και των µεγαλύτερων
θηλαστικών ενώ χρησιµοποιούνται ακόµη και σήµερα για την µεταφορά ξύλων από
τα ορεινά δάση.
Σε ορισµένες περιοχές της χώρας τα αραβάνια είχαν λάβει από παλιά την υψηλή
θέση που τους άρµοζε. Εκτιµήθηκε τόσο η αξία τους στην εργασία όσο και ο καλός
τους χαρακτήρας καθώς και η µεγάλη τους ευφυΐα. Ίσχυαν ως περήφανα άλογα, που
έκαναν τους καβαλάρηδες τους να τα καµαρώνουν.
Ήταν παρόντα εκτός από το χώρο της εργασίας στις γιορτές και στα πανηγύρια.
Οι κάτοχοι τους επινοούσαν διαρκώς τρόπους να τα φέρνουν στο προσκήνιο.
Σήµερα, που τα αραβάνια, δεν χρησιµοποιούνται πια για λόγους εργασίας, αλλά
για λόγους αναψυχής, τα αραβάνια διακρίνονται ως άλογα µακρών αποστάσεων, ως
άλογα οικογενείας, ως άλογα έλξης, ως άλογα ιππικού τουρισµού.

ΙΠΠΙΚΟΙ ΑΓΩΝΕΣ ΒΟΝΙΤΣΑΣ
Ιππικούς αγώνες διοργανώνει ο Ιππικός Σύλλογος Βόνιτσας «Ο Άγιος Γεώργιος»,
στη Σάλτινη της Βόνιτσας κάθε χρόνο τον Σεπτέµβρη ενώ γίνεται και παρουσίαση
αλόγων.
Οι αγώνες είναι δυο κατηγοριών:
-Για τα Ελληνικά αραβάνια
-και για τα εισαγόµενα αραβάνια

Οι ιππικοί αυτοί αγώνες έχουν την αρχή τους σε πολύ µακρινή εποχή και γίνονταν
την ηµέρα του άγιου Γεωργίου . Η παράδοση τους τοποθετεί στα τελευταία χρόνια
της τουρκοκρατίας. Λέγεται κατά την παράδοση ότι στους αγώνες έπαιρναν µέρος
κυρίως έφηβοι , που γυµνάζονταν στην ιππασία για να χρησιµοποιηθούν ως έφιπποι
αγγελιοφόροι του αγώνα για την απελευθέρωση. Ο αγώνας είχε ήδη αρχίσει στα

-14-

βουνά της Μεσσηνίας , από τον Γρηγόριο Παπαφλέσσα , πολύ πριν ακόµη υψωθεί
στη Μονή της Άγιας Λαύρας η Σηµαία της επανάστασης .
Η παράδοση µας λέει ακόµη , ότι επ΄ ευκαιρίας του εορτασµού – του πανηγυριού και
των αγώνων , συγκεντρώνονταν στο Πλατύ διάφοροι οπλαρχηγοί και ανταλλάσσανε
απόψεις και γνώµης για την καλύτερη διεξαγωγή του απελευθερωτικού αγώνα.
Για να κάνουν πιο αληθοφανή τον ισχυρισµό , ότι οι αγώνες αυτοί είχανε
αποκλειστικά θρησκευτικό χαρακτήρα , απένειµαν σαν έπαθλο στον πρώτο µια
κουλούρα ζυµωµένη µε αλεύρι , αυγά και ζάχαρη . Το βραβείο το αθλοθετούσε το
εξωκκλήσι Άγιος Γεώργιος , στην περιοχή του όποιου βρίσκονταν ο ιππόδροµος .
Μετά την απελευθέρωση του γένους από τον τουρκικό ζυγό , σαν ιστορικό πλέον
έθιµο συνεχίστηκαν και συνεχίζονται µέχρι σήµερα οι ιππικοί αγώνες , µε έπαθλο την
κουλούρα µέχρι το 1910.
Από το 1919 µέχρι τι 1927 , µε την φροντίδα της εκκλησιάς καθιερώνονται τρία
έπαθλα , ένα ρόλοι για τον πρώτο, ένα χάλκινο για τον δεύτερο και την ιστορική
κουλούρα για τον τρίτο .
Από το 1927 µέχρι τον δεύτερο παγκόσµιο πόλεµο 1940, τους ιππικούς αγώνες
ανέλαβε υπό την προστασία το Υπουργείο Γεωργίας .
Εδώ πρέπει να σηµειωθεί ότι και στα χρόνια της κατοχής το ιστορικό αυτό έθιµο δεν
διακόπηκε. Οι αγώνες γίνονταν πάντοτε στις 23 Απρίλιου , παρόλους τους κινδύνους
και τον φόβο των κατακτητών.
Από το 1947 το Υπουργείο Γεωργίας µαζί µε την Φίλιππο Ένωση , για την καλύτερη
διεξαγωγή των αγώνων αποφάσισαν να χρηµατοδοτούν τα πρώτα άλογα . κάποια
αλλά έπαθλα συγκεντρώνονταν από τους συχωριανούς του εξωτερικού , την
κοινότητα και την εκκλησία του χωριού.
Σήµερα που οι τεχνολογία έχει περιορίσει την ύπαρξη αλόγων στο χωριό και την
περιοχή , και ενώ όλοι περίµεναν κάποια στιγµή να σταµατήσει αυτό το έθιµο ,
γελάστηκαν . πολλές οικογένειες του χωριού έχουν αναλάβει την συντήρηση αλόγων
– µάλιστα από καλές ράτσες – µε µονό σκοπό να τρέξουν στους αγώνες , χωρίς να
νοιάζονται για το χρηµατικό έπαθλο , το όποιο συνήθως δεν καλύπτει τα έξοδα.
Έτσι πιστεύεται ότι θα συνεχίσει να υπάρχει αυτό το όµορφο έθιµο το µοναδικό ίσως
στην Πελοπόννησο µε τόσο µεγάλη διάρκεια στο χρόνο.

∆ΙΕΞΑΓΩΓΗ ΑΓΩΝΩΝ
Οι ιππικοί αγώνες γίνονται σε χωµάτινο δρόµο µήκους ενός χιλιόµετρου .
Τα άλογα αγωνίζονται ανά πεντάδες τα αρσενικά αγωνίζονται ξεχωριστά από τα
θηλυκά. Ο νικητής της πρώτης πεντάδας αγωνίζεται µε τον νικητή των υπόλοιπων
οµάδων.
Στο τέλος το γρηγορότερο άλογο κερδίζει και παίρνει έπαθλο.

-15-

Πρωτοµαγιά µε γιορτή αλόγου στη Βόνιτσα
Η γιορτή αυτή ξεκίνησε πριν από 14 χρόνια µην γνωρίζοντας κανένας από τους τότε
διοργανωτές ότι θα είχε τόση µεγάλη επιτυχία και ότι διαχρονικά θα καθιερωνόταν
στην συνείδηση όλων των κατοίκων της Βόνιτσας , αλλά και των γύρω περιοχών. Η
γιορτή αυτή πλέον είναι θεσµός.
Η Γιορτή ξεκινάει στην περιοχή της Σάλτινης δίπλα στην παραλία και κρατάει µέχρι
αργά. Εκατοντάδες άλογα από την περιοχή αλλά και από άλλες περιοχές όµορες του
δήµου (ίσως και από άλλες περιοχές της Ελλάδος) συγκεντρώνονται και προσφέρουν
ωραία θέαµα .Σε όλους τους παρευρισκοµένους προσφέρεται δωρεάν ψητή
προβατίνα ,που η προετοιµασία είναι ιεροτελεστία αφού το ψήσιµο ξεκινάει από την
προηγούµενη µέρα για να µπορούν να εξυπηρετήσουν τον πλήθος κόσµο που
υποδέχονται.

-16-

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful