1

‫‪2‬‬

‫باالچ بیرگیر‬
‫شپچراگ بلوچ‬

‫‪3‬‬

‫عطا زانت ِء بام ء‬
‫ُ‬
‫گشنت ھما کہ ھر عہد ء گون باالچے‬
‫ُ‬
‫ھما کہ دژمن ِء بدواھی ء بدی نہ گشاں‬

‫‪4‬‬

‫لھتے دابک‬

‫نہ راجاں ھما راجانی گوست ِء بامردانی ِک ّسہ ُء داشتان ‪ ،‬باریخ آیوکیں‬
‫وھد ِء ساجگ ُء بلگارگ ء جوابیریں نشون جوڑ ن نت۔ نہ بلوچ راج ِء‬

‫زھگاں بلوچ باریخ ِء گوشتگیں بامردانی کردار‪ ،‬داشتان ایچیں احشاسے ِء‬
‫سکین ء د ن نت کہ ھمے وابانی آد نتک ء بلوچ ِء بدریچ ُء عاق نت ِء‬
‫ُ‬
‫اوبادگ ونی ھست بیتگ ِء مارست ء اے گلزمین ِء دامن ء زبدگ‬
‫داست کنت۔ بابد بلوچ راج ِء زھگ ء چہ دگہ راجانی ُء اسالمی ھیرو ُء‬
‫بامردانی ِک ّسہ ُء آباباں ابیتد ‪ ،‬ونی بامردانی داشتان ‪ ،‬کردار ُء باریخ باد‬
‫ُ‬
‫دبگ نہ ن نت۔ اے درگت ء باالچ گورگپج ِء بانت ء اے ببستہ کتگیں‬
‫ُ‬
‫لھتیں دابک ُء گچین کتگیں شعر گوبڈیں ُجہدے انت کہ نہ بلوچ‬
‫زھگ ُء بدریچ ِء بام ء بدر انت۔‬

‫شپچراگ بلوچ‬

5

‫‪6‬‬

‫باالچی ج نگانی دؤر‬
‫باالچ ُء بیتگر ِءج نگانی دؤر ُء باربگ ء با دودا ِء کوش ء گبشیریں مردم ھتدھمی‬
‫ُ‬
‫کرن گشنت۔گبشیریں گمان ھم ھمبش انت کہ با شعری سر شوباں چہ ھمے‬

‫راشتی رسنت کہ اے جتگ چہ گوھری ِھ ّرانی جاکر ُء گوھرامی جتگ ُء یج نگاں‬
‫ربد انت با کم ُء گبش چہ بک کرنے ربد ن نت۔ باالچ ِء شعری ھتال‪ ،‬ردوم ز‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ب‬
‫ھ‬
‫گ‬
‫ھ‬
‫زر یں ترکنب ء گالیتداں م چہ مے نشون رسنت کہ باالچی عہد ِء ساعری‬
‫چہ بلوچی نتکی ساعری کہ جاکر ُء گوھرامی ج نگانی سرا انت‪ ،‬باالچی عہد ِء‬
‫ساعری کمے باز ربدا ببستہ کتگ بیتگ انت۔ باالچی عہد ِء یوکیں روانت‬
‫ُ‬
‫تروسیں ج نگانی تژگرد ء ھما شعری گالیتد ُء ترکنب کہ ٹہہ ا بگ انت‪ ،‬اے ردا‬
‫وھدبکہ ما باالچی عہد ء چہ ربد ِء ساعری سیتل کتیں نہ مارا ھمے گتدگ کی نت‬
‫کہ باالچی عہد ِء ساعری ء ھما شعری ربگ ُء ڈؤل‪ ،‬ترکنب ُء شعری روانت‬
‫ٹھتیتگ انت‪ ،‬نہ ربد ِء ساعراں ھم ھما ربگ ُء روانت ُء شعری ترکنب نہ سما ُء‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫نے سمانی ربگ ء کارمرز کتگ انت۔ با ھما شعری ترکنب ء روانتاں چہ وڑی‬

‫‪7‬‬

‫ُ‬
‫ُ‬
‫خ‬
‫باں وڑی ربگ زربگ۔ تزاں باالچ ھما روانت تروش ء عہد سازیں ش صنت‬
‫یوبگ کہ آنی ء بلوچ راجدبیر ِء ٹھاراچی روانتاں ھوار ونی عہد ِء لیزابک ُء‬
‫ساعری ِء سرا ھم ونی اترات دؤر دا بگ انت۔ بلوچ ِء جاگردی زبد نہ ن نت‪،‬‬
‫راجدبیر نہ ن نت کہ بلوچی لیزابک ُء ساعری ‪ ،‬چہ باالچی اتراں نہ رک اِ بگ۔‬
‫پمبشا ما باالچ ء بلوچ راجدبیر ِء مشیریں شخصانی لڑ ء ھوار کتیں کہ آھانی ٹھا‬
‫حم ک‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ل‬
‫ل‬
‫م‬
‫ب‬
‫ن‬
‫میر شیہک‪ ،‬جاکر‪ ،‬ل تی ء میر صیر جان یوری ء دگہ ھتے ھوار انت۔ لے‬
‫اگاں ما روانت تروشی ِء تژدر ء یچاریں نہ باالچ اولی کس اِ نت کہ آنی ء بلوچ‬
‫راجدبیر ء روانتانی سرا یوکیں روانت ردوم دا بگ۔ بلوچ جتگی روانت ُء عہد‬
‫ُ‬
‫بدلتیتگ۔ اگاں ما اے ھم نہ گشیں رد نہ نتیں کہ بلوچ راجدبیر‪ ،‬بلوچی روانت‬
‫ُء ادب ُء لیزابک ِء سرا انتکہ باالچ ِء اتر کیتگ انت نہ دگہ کشانی باں‪ ،‬ادا چہ‬
‫ُ‬
‫ما باالچ ء باریخ ساز(راجدبیر ساچ) شخصیتے گست کتیں۔‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ترز ء نتان کتگیں گتانی نشون ء ما ھمے گپ ء گبشی نت کتیں کہ باالچی عہد‬

‫چہ جاکر ُء گوھرامی عہد ء ربد یوبگ ُء ربد ُء السار ِء السار ِء شی سالتیں ج نگانی‬
‫بانت ء گبشیریں مردمانی گمان ھمبش اِ نت کہ اے جتگ ُء یجتگ باتزدھمی‬

‫‪8‬‬

‫ُ‬
‫ھ‬
‫کرن عبشوی ِء گڈسر باں ساتزد می کرن عبشوی ِء اول سرا ترحم میتگ انت۔‬
‫او باالچی عہد ء ھم بازیں مردمانی گمان ھمبش انت اے ھتدھمی کرن عبشوی‬
‫بیتگ۔ او باالچ ِء جتگ ء ھواریں کردار ‪ ،‬بک ُء ھما قتابالنی ھتکین ء کہ باالچ‬
‫ِء جتگی شعرانی ٹھا ھمے جاہ ُء ھتکیتانی بام رسنت‪ ،‬چر انشی ء چہ ھمے نشون‬
‫رسنت کہ باالچ ِء عہد چہ ربد ُء السار ِء ج نگانی عہد ء ربد تر بیتگ۔ جتاکہ باریخ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ھمے گشنت کہ بلوجانی تژ قیتلہ چہ جاکر عہد ء ربد مزبیں کچےء ابکگء ُ مکران‬
‫ُ‬
‫ِء ھتد کالیچ ء جاھمیتد بیتگ۔ جد ُء ببش تژ انی گبشیریں کچ بلوحستان ِء ھتد‬
‫نتلہ ء جاھمیتد بی نگاں۔ او گبشیریں گمان ھم ھمبش انت کہ باالچی جتگ گوں‬
‫ُتژانی ُ ما ب تگ ُء اے وھد ء ُتژ مکران ِء تد کالیچ ء جاھ تد ب نگاں‪ ،‬او باالچ ءُ‬
‫گ ی‬
‫ی ی‬
‫ھ‬
‫بیتگر ِء متان ء ج نگانی تڑ ھم مکران ِء ھتد کالیچ ء سانپجی ُء دڑامب ِء کش ُء‬
‫گور بیتگ انت۔ او راشتی ھمبش اِ نت باالچ ِء جتگی راہ ُء رھیتد گوربلہ جتگ‬
‫بیتگ‪ ،‬اے ھتد ُء دمگ نہ جوسیں سپ جتگ با حھانہ مار جتگ ء باز جوان‬
‫ُ‬
‫انت۔ بیتگر تژ ِء بک شعری ء ھم ھمے نشون رسنت کہ باالچی ج نگانی تڑ ھمے‬
‫ھتد ُء دمگ بیتگ انت۔‬

‫‪9‬‬

‫نتالر‬
‫ُ ّ‬
‫کک ِء‬

‫ء‬

‫رگاماں‬

‫دامن ء‬

‫آپ‬

‫گوربگ‬
‫ُ‬
‫زرت‬

‫ُ‬
‫ُ‬
‫ّ‬
‫ت‬
‫ک‬
‫م‬
‫کک الیچ ء ی گے ِء بام اِ نت کہ چہ ھر ِء میتگ ء تزبک اِ نت۔ اے بازار ء‬
‫ُ‬
‫روچ ء مروچی ھم بلوجانی بک تژ جاھمیتد انت۔ او میتگ ِء بام باں ابگت‬
‫ھمبش اِ نت۔ نتالر دڑامب ِء دامن ء کورے ِء بام اِ نت۔‬
‫چرے شعر ء چہ ھمے نشون رسنت کہ باالچ ُء بیتگری ج نگانی تڑ مکران ِء ھتد‬
‫ُ‬
‫کالیچ ِء کش ُء گور بی نگاں۔ او گبشیریں گمان ھم ھمبش انت تژ جاکر ُء‬
‫گوھرامی مڑاں چہ ربد نتلہ ء در کیتگ ُء اے ھتداں مزبیں کچےء جاھمیتد‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫بی نگاں‪ ،‬او باالچی ج نگانی وھد ء تژانی سردار میر بیتگر تژ بیتگ۔ او گبشیریں باریخ‬
‫ُ‬
‫ھ‬
‫زانتانی گشگ مبش انت کہ اے ھتدھمی کرن عبشوی بیتگ۔‬

‫‪10‬‬

‫ُ‬
‫ت‬
‫باالچ ء بی گر ِء ج نگانی ِتڑ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ت‬
‫ک‬
‫ش‬
‫ت‬
‫گ‬
‫ب‬
‫ھ‬
‫ب‬
‫چہ ترز ِء نتان یں گتاں چہ ما مے را تی ڈس اِ گ کہ باالچ ء ی گری‬
‫ج نگانی وھد ُء باس ھتدھمی کرن عبشوی ء بیتگ ُء اے راشتی ھم ڈسگ بیتگ‬

‫ُ‬
‫ُ‬
‫کہ اے جتگ باالچ ِء گوں تژانی سردار میر بیتگر تژ ِء ھالپ ء بیتگ۔ اے‬
‫گپ ِء د پما آرگ ء ببسر کہ باالچ ُء میر بیتگر ِء ج نگانی تڑ مکران ِء دمگ کالیچ ء‬
‫ُ‬
‫بیتگ ما دگہ گتے گبشین انت بلوجانی بک تژ جون چہ نتلہ ء لڑ ُء یوج کتان ُء‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫مکران ِء دمگ کالیچ ء جاھمیتد بیتگ انت۔ باریخ ھمے گشنت ء اے بانت ء‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ھ‬
‫گبشیریں گمان ھم مبش انت کہ جاکر ء گوھرامی شی سالتیں ج نگانی شوب ء‬
‫ُ‬
‫بلوچ ِء وجدت ِء ترسگ ء بلوچ ِء بازیں بک چہ آ ھتداں درکیتگ ُء شتدھ ُء‬
‫ُ‬
‫بلوحستان ِء ھتداں جاھمیتد بیتگ انت۔ گپ انش ھم ن نت کنت کہ تژانی‬
‫قیتلہ ھما وھد ء چہ نتلہ ُء شتدھ ِء کش ُء گور ِء ھتداں درکتان ُء ا بکگ ُء ماں‬
‫مکران ء جاھمیتد بی نگاں۔ بلوجانی روانتانی ٹھا ھست انت کہ ربد ُء السار ِء وت‬

‫‪11‬‬

‫ماں ونی ج نگاں بد‪ ،‬بلوجانی لھتے بک چہ آ ھتداں واگستگ انت ُء کولواہ ُء مکران‬
‫ِء دگہ ھتد ُء دمگاں جاھمیتد بی نگاں کہ اے ھتداں جد ُء ببش ھم بلوچ نتدوک‬
‫بیتگ انت۔ اے ردا بازیں روانتاں ھست انت کہ لڑ ُء یوجاں عالی ربد ِء نت‬
‫ڈگار اے لڑ ُء یوچے گالنی سروک بیتگ ُء بلوچ مزبیں کچے ء چہ آ ھتداں در‬
‫کیتگ ُء مکران ء جاھمیتد بیتگ انت۔‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ھ‬
‫ب‬
‫بلوجانی تژ قیتلہ ِء بانت ء اے گپ ء روانت م ھست انت کہ ک مردی ِء‬
‫ت ُ‬
‫ُ‬
‫ب‬
‫ن‬
‫ب‬
‫ت‬
‫ب‬
‫ت‬
‫بام تژ بی گ‪ ،‬چر ا شی ء چہ لوجانی اے قی لہ ء تژ ِء بام د گ بی گ۔ ک‬
‫ُ‬
‫روا نتے ھمبش اِ نت کہ میر تژ ڈگار ِء ُجک ُء میر عالی ِء ترات بیتگ ُء مزبیں‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫مالدارے بیتگ۔ چر انشی ء چہ بلوجانی اے قیتلہ ء تژ ِء بام دبگ بیتگ ُء تژ‬

‫ربد قیتلہ ِء بکے ۔‬

‫ُ‬
‫دگہ روا نتے جوش انت بلوجانی بک تژانی نتکی جاھیتد بلوحستان ِء دمگ نتلہ‬
‫بیتگ۔ ربدا لڑ ُء یوج کتان ُء مزبیں کچے ء مکران ِء دمگ کالیچ ء جاھمیتد‬
‫ُ‬
‫بیتگ انت۔ باں روچ ء مروچی تژ کالیچ ُء نتلہ لھتے ھتداں جاھمیتد انت۔ اے‬
‫سرحمیں گپ ُء روانت ونی جاہ ء‪ ،‬بلے باالچ ِء جتگ ء ھما بلوچ قیتلہانی بام‬

‫‪12‬‬

‫کہ گرگ بیتگ انت با ھما نکانی مردم کہ اے جتگ ِء کردار انت۔ اے بک‬
‫کالیچ‪ ،‬بلوحستان ِء نتانی دمگ‪ ،‬بلتگور‪ ،‬نتلہ ُء شتدھ ِء بازیں دمگاں جاھمیتد‬
‫ُ‬
‫انت۔ اے سرحمیں روانت با باالچ ِء بانت ء شعر ُء گشیتاں چہ ھمے نشون‬
‫رسنت کہ باالچ ُء بیتگر ِء متان ء جتگ ُء یج نگانی تڑ مکران ِء نتانی ھتد‪ ،‬کالیچ‬
‫ُء دڑامب ِء کش ُء گور ِء دمگ بیتگ انت۔ نتلہ ِء دمگ گرماپ ء میر دودا‬
‫گورگپج ِء کوش ء لھتے ساالں بد باالچ گوں نقی بو ُء دگہ دہ ُء ببست شوھویں جتگی‬
‫ُ‬
‫ورباھاں ماں مکران ِء کوھاں جاھمیتد ن نت ُء تژانی سردار بیتگر ِء ھالپ ء‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫گوربلہ با سپ جتگے نتدات۔گشنت کہ اے جتگ ء تژ قیتلہ ِء گبشیریں مردم‬
‫باالچ ِء گوبڈالنی دبار ن نت ُء باالچ سدانی شاب ء ُتژ بک ِء ورباھاں ج نت ءُ‬
‫ھ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫کشنت۔ اے گپ ھم رد کتگ نہ ن نت کہ مرچی اے ھتداں بلوجانی تژ قیتلہ‬
‫ِء تزوری ُء کچ ِء کمی باالچ ِء جتگ ِء شوب ن نت کنت۔‬
‫اے سرحمیں گتاں ابیتد باالچ ِء بانت ء ببستہ بیتگیں لھتے شعری سر شوباں‬
‫چہ ھمے گپ ِء راشتی بدر ن نت کہ باالچ ُء بیتگر ِء متان ء ج نگانی تڑ مکران ء‬
‫ُ‬
‫دمگ کالیچ ُء مکران ِء نتانی ھتد بی نگاں ُء میر بیتگر تژ اے ج نگانی دوران ِء ھمے‬

‫‪13‬‬

‫ھتداں جاھمیتد بیتگ۔ باالچ گور گپج ِء شعرے ِء لھتے گال انت کہ گوں بیتگر‬
‫ء جتگ ِء نتدات بیتگ ء چہ ببش باالچ ن نغام کنت‪،‬‬

‫ُ‬
‫یوداں سما گوز اِ ت شیزان ات‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫س‬
‫ل ء درتزان ات‬
‫آھراں‬
‫ن نگاماں‬

‫تر‬

‫اِ ت‬

‫بیتگر‬

‫جور نتاں‬

‫نتگریں‬
‫اودگوں‬
‫ُ‬
‫تژ ِء نتگ جتیں سردار ء‬
‫ء‬

‫گوربگ‬
‫رگاماں‬
‫ء‬
‫نتالر‬
‫ُ ّ‬
‫ُ‬
‫کک ِء دامن ء آپ زربگ‬
‫ُ‬
‫زامر ُء لمتاں مبشک‬
‫شیزاں‬
‫ِس ّر انت نہ نتی داج ّتاں‬
‫لڑ ُء لڑ کن ُء تزبک نتا‬

‫‪14‬‬

‫تزبک‬

‫ن تا‬

‫ج نگاں‬

‫دپ‬

‫پمن‬

‫دعواباں‬

‫باریں کہ جدا جون کنت‬
‫گچین میڑنتیں‬
‫سابڈاں نہ‬
‫جوڑ نتیں‬
‫ھاترا‬
‫ُء‬
‫عقل‬
‫کتی‬

‫ھون‬

‫ن نت‬

‫ّ‬
‫اے شعر ِء ٹھا ا بکگیں بک ھتدی ِء بام کک ‪ ،‬مکران ِء دمگ کالیچ ء میتگے ِء‬
‫بام انت ُء نتالر مکران ِء کوہ دڑامب ِء کش ُء گورا کورے ِء بام اِ نت کہ اے‬
‫کور ھمے کشابیں میتگ ِء دامن ء انت۔ انشی ء چہ ھمے راشتی بدر اِ نت کہ بیتگر‬
‫ُء باالچی ج نگانی تڑ مکران ِء نتاب دنی ھتد‪ ،‬دڑامب ِء دامن ُء کالیچ ِء ھتد ُء‬

‫دمگ بیتگ انت۔‬

‫‪15‬‬

‫میر دودا گور گپج‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ب‬
‫ب‬
‫ش‬
‫گ‬
‫گ‬
‫ھ‬
‫ترز ء دا یں عری سرشوباں ڈس اِ یں ھتد ء جاگھانی باماں چہ مارا مے شون‬
‫رسنت کہ بیتگر ُء باالچی ج نگانی تڑ مکران ِء نتانی ھتد ُء کالیچ بیتگ کہ اے‬
‫ُ‬
‫ھتداں باں ابگت تژ ِء قیتلہ جاھمیتد اِ نت۔ بلے میر دودا گورگپج ِء بانت ِء بلوچ‬
‫ِء روانت ھمبش انت ُء شعری سرشوباں چہ ھمے راشتی رسنت کہ آ گورگپچانی‬
‫سردار بیتگ ُء بلوحستان ِء دمگ نتلہ ِء ھتد متگہ بیر ء جاھمیتد بیتگ کہ اے‬
‫ھتد مرچی بابدا متگوبیر ِء بام ء ھم زابگ ن نت۔ متگہ بیر بلوحستان ِء کوھن ُء‬
‫قدپمی س ھر کراچی ِء تزبک ء اِ نت۔ مرچی بابدا گوں شتدھ ء ھوار کتگ بیتگ۔‬

‫اے ھتدانی باریخ ِء ٹھا بلوحستان ِء ٹ ھر بیتگ ِء مشیریں ن بوت ھمبش اِ نت کہ‬
‫ادا دودا گورگپج ِء وڑیں راچی بامردی گوشتگ ُء آنی ء نہ متارانی ھاترا‪ ،‬بلوچی‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫س‬
‫ربیتانی بدا ونی گھگیریں سر بدر کتگ۔ میر دودا گورگپچانی سردار ن نت ء می‬
‫ُ‬
‫بامیں مالداریں شیر زالی آنی ِء متار ن نت۔ گشنت کہ دودا یوک شیر ن نت‪ ،‬گوں‬

‫‪16‬‬

‫بایور ء وش واب ن نت کہ آنی ء مات ھال دنت کہ نتی متار اِ ش آوار جتگ‬
‫انت۔ شعر جوش اِ نت‬

‫مات ء باد‬
‫وشتگ‬
‫دُس پچک‬

‫ء‬
‫ء‬

‫ُ‬
‫کتگ اللین ء‬
‫ء‬
‫زبادمالین‬

‫ُ‬
‫قرآن‬

‫وابین‬

‫ء‬

‫نی نی ء مزن بامین‬
‫دوست ء گوں دلے نتگتگیں‬
‫دودا آمرد کہ متاراں جل انت‬
‫ُ‬
‫کالں‬
‫نیمروجاں نہ ونشنت‬
‫سار بیتاں‬
‫م ّیہاں‬
‫شیری‬
‫ء‬

‫‪17‬‬

‫ُ‬
‫ُ‬
‫میر بیتگر تژ سمی ِء گوکاں رمیتی نت ُء د پما گوں مکران ء دنت۔ دودا ء ھال سر‬
‫ن نت کہ نتی آوارش جتگ انت۔ دودا یوک شیر ن نت ُء گوں شیری ھی ّتاں باد‬

‫کی نت ُءنہ آوارانی ترنتگ ء گوں ھیتاد نتگ جتیں ورباھاں رھادگ ن نت۔ ن تلہ‬
‫ِء دمگ مولی کتڈگ ء گوز نت ُء ماں گرماپ ء گوں بیتگر ِء لشکر ء ُدجار‬
‫کی نت‪ ،‬بیتگر ِء لشکر ببسرا کوھان کی نت ُء دودا گوں ھیتاد کشاں جتگ ن نت۔‬
‫ھمدا چہ باالچ ُء بیتگر ِء متان ء جتگ نتدات ن نت ‪ ،‬اے جتگ باں بیتگر ِء‬
‫کوش ء ترحم مان نت۔‬

‫‪18‬‬

‫نپچ سالتیں باالچ‬
‫باالچ ِء بانت ء د پما تران ن نت۔ بلے ِکسہ ِء روانی ِء ترجاہ دارگ ء ادا باالچ ِء‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫بانت ء لھتے دابک گشگ ھژدری انت۔ گشنت کہ دودا ِء کوش ِء وھد ء‬
‫باالچ کشان ن نت‪ ،‬آنی ِء عمر نپچ ُء شش ساالنی متان ء ن نت۔ دودا وھدے‬
‫کہ نہ جتگ ء سر گی نت نہ باالچ آھانی ربد ء کی نت۔ اے کشابیں زھگ ِء‬
‫ُ‬
‫اترمی شپجی کہ کسے سرگی نت نہ ربدا کی نت۔ گڑا دودا باالچ ء واتر لوگ ء دیم‬
‫دنت ُء ساعر اے گپ ء جوش درنگاز کنت کہ‬

‫واتر‬

‫کن‬

‫وھدبکہ‬

‫ما‬

‫ربدا‬

‫متے‬

‫ُء‬

‫لوگ‬

‫ج تگ‬
‫بیر‬

‫ء‬
‫ء‬
‫ء‬

‫ترو‬
‫مریں‬
‫بگر‬

‫‪19‬‬

‫ُ‬
‫باالچ وھدی رد نت ُء مزن ن نت نہ مکران ء روت ُء بیتگر ِء ھالپ ء جتگ‬
‫کنت ُء اے جتگ ِء آسر بیتگر ِء کوش ن نت ُء ھمے جتگ انت کہ بلوچ‬
‫راجدبیر ِء ٹ ھرجوڑ ن نت ُء ھمے نپچ سالتیں باالچ انت کہ بلوچ ِء روانتانی سرا‬
‫یوکیں روانت ٹھتی نت ُء حھان ِء باریخ ِء ٹھا اولی ربدا ساببشی بیتادانی سرا گوربلہ‬
‫ت‬
‫جتگ ِء بیتاد ء اتر کنت۔ گوربلہ جتگ ِء ٹھا آ ن کی نکل ُء ساببشی رھیتد کہ‬
‫ُ‬
‫باالچ گورگپج ء کارمرز کتگ انت‪ ،‬حھان ِء ھچ گوربلہ جتگ ِء باریخ ء ببست‬
‫ُ‬
‫انت۔پمبشا ما گست کتیں کہ گوربلہ جتگ ِء بیتاد اتر ک بوک باالچ اِ نت۔‬

‫‪20‬‬

‫سمی ِء گوکانی اڑ ‪ ،‬باالچی ج نگانی شوب‬
‫ب سّ‬
‫ُ‬
‫اے سرھال ِء د پما ترگ ء چہ بش می ء آنی ِء بک ِء بانت ء اے گپ ِء‬
‫سّ‬
‫ُ‬
‫ت‬
‫ب‬
‫ت‬
‫گبشیتگ ھژدری اِ نت کہ می کتے بی گ؟ ی گر ء باالچی ج نگانی داشتان ابیتد‬
‫ِء سمی جدگال ء باسرحم اِ نت۔ بلوچ ِء روا تانی ٹھا س ّمی ِء بانت ء بازیں سہ ءُ‬
‫ن‬
‫ک‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫سّ‬
‫داشتان ھست انت۔ لھتے ھمے گشنت کہ می ھما گوھر ِء گھار بیتگ کہ آ‬
‫گوھر ربد ُء الساربانی شی سابیں ج نگانی شوب بیتگ۔‬

‫اے روانت اے وڑ اِ نت کہ بلوجانی جدگال ِء بک ء چہ شتادی داروکیں‬
‫مردے بیتگ کہ آنی ِء بام میر جت بیتگ۔میر جت ء بلوجانی جدگال ِء اے‬
‫بک ء جدگال ِء بام دبگ بیتگ۔ میر جت ء مردین ُجک نہ بیتگ۔ آنی ِء شتے‬
‫جتیں زھگ ن نت سمی‪ ،‬گوھر ُء سازین۔ بک روچی میر جت ھمے ھاترا باز‬
‫ترنشان ُء نکانسر ن نت کہ آنی ء مردین زھگ ببست‪ ،‬بلوجانی باریخ ء آنی ِء بام‬
‫ُ‬
‫گار ُء نتگواہ ن نت۔ گڑا آنی ِء جتک چرآنی ء ترسنت کہ ابا جتا ترنشان نے؟ نہ‬
‫میر جت آھاں ھمے جواب ء دنت کہ آنی ء مردین زھگ ببست‪ ،‬بلوچ باریخ ِء‬

‫‪21‬‬

‫ٹھا آنی ِء بام نہ مان نت۔ گڑا آنی ِء شتیں جتک گوں آنی ء کول ُء کرار کن‬
‫انت کہ ما باں بلوچ ھست انت‪ ،‬آنی ِء بام ء نہ گار ُء نتگواہ بیتگ ء بیتلیں۔‬
‫میر جت ِء شتیں جتگ کول ُء کرار کن انت۔ گوھر ربد ُء السار ِء شی‬
‫سالتیں جتگ ء باد کنت ُء ونی بام ء بلوچ راجدبیر ِء ٹھا بکش کنت۔ سازین‬
‫باگاڑے ِء سرا سازش کنت ُء بلوجانی دو قیتلہاں جتگ دنت ُء بلوچ راجدبیر ء‬
‫وت ء پمیران کنت۔‬

‫چے سرا شست ُء جا سرا نپچاہ‬
‫ُ‬
‫ب‬
‫درست اِ ش گوں باگاڑ ء کتاں کچاہ‬
‫میرجت ِء شیمی جتیں ُجک سمی بیتگ کہ انش باالچ ُء بیتگر ِء متان ء ایچیں‬
‫جتگے ِء شوب جوڑ یوت کہ اے جتگ ء بلوچ ِء جاگردی زبد ُء روانت بدلتیتاں‬
‫ُء بلوچی ادب ُء ساعری ِء سرا ھم ونی اترات دور دان نت۔‬
‫بلے باالچ ُء بیتگر ِء تان ء تگ ِء بانت ء ُترز ء تان بیتگیں باریجی وھد ءُ‬
‫ج‬
‫ن‬
‫م‬

‫‪22‬‬

‫یونتاں چہ ھمے راشتی بدر ن نت کہ اے روانتاں ھچ وڑیں راشتی ببست۔ گوھر‬
‫ُ‬
‫ُ سّ‬
‫ب‬
‫ل‬
‫ک‬
‫ء می ِء گھاری ونی جاہ ء‪ ،‬یں انشانی عہد دگہ بیتگ انت۔‬
‫سّ‬
‫ب‬
‫بلے اے گپ ِء راشتی ء کس انکار نہ کنت کہ می ِء شتادی چہ لوجانی‬
‫جدگال بک ء بیتگ۔ باریخ ھم ھمے راشتی ء ڈس انت کہ بلوجانی بک جدگال‬
‫باریخ ِء ہر دور ء بلوحستان ِء نتاب دنی ُء مکران ِء ِزرباری ھتداں جاھمیتد بیتگ‬
‫انت۔باریخ ِء ٹھا ھست انت کہ بلوجانی بک جدگال ء نہ مال جارنتی ء ہر دور‬
‫ُ‬
‫ُء ہر زمابگ ء شتدھ ُء بلوحستان ِء زرباری دمگانی لڑ ُء یوج کتگ۔ شتدھ ء‬
‫بگر باں روکیتی بلوحستان ِء دمگ دسیتاری ء جدگاالنی مال جارنتی ِء ھاترا لڑ ُء‬
‫یوج کتگ ِء جد ُء شیمسر ساھگان بیتگ ۔ باریخ ِء ٹھا جدگاالنی نتلہ ء بگر دیم‬
‫نہ دسیتاری ء مزبیں کچے ء لڑ ُء یوچے ِء کسہ ھست اِ نت کہ ربدا جدگاالں‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫گوں دسیتاری ِء بلوچیں جاکم میر یواب ء یوھیں جتگے کتگ ء میر یواب ء‬
‫تروش واربگ ُء جدگال شوب متد بیتگ انت۔ روچ ء مروچی بلوجانی اے بک‬
‫مزبیں کچے ء روکیتی بلوحستان ِء دمگ دسیتاری ء جاھمیتد انت۔ چر انشی ء‬
‫سّ‬
‫ُ‬
‫ب‬
‫چہ گمان ھمبش اِ نت کہ می ِء شتادی چہ لوجانی بک جدگال ء بیتگ ء آ‬

‫‪23‬‬

‫بلوحستان ِء نتاب دنی ھتداں نہ مال جار نتی جاھمیتد بیتگ۔‬
‫سّ‬
‫ُ‬
‫بلوجانی بک روانتی ھمبش اِ نت کہ می بک شیر ء مالداریں ج بوزامی بیتگ۔‬
‫سّ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫س‬
‫ت‬
‫بیتگر تژ ء نہ می ء سابگ ِء گپ آوربگ ء می رازی نہ بیتگ۔ ادا چہ بی گر‬
‫ُ‬
‫ت لُ‬
‫ُ‬
‫سمی ِء سرا باوش بیتگ ُء آنی نتگ کتگ۔ چہ بی گر ِء ز م ء زوراکتانی رکگ ِء‬
‫سّ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ب‬
‫ھاترا می ء لڑ اِ بگ ء شتگ ماں لوحستان ِء ھتد نتلہ ِء دمگ متگہ بیر با‬
‫سّ‬
‫م‬
‫ع‬
‫متگوبیر ء گورگپچانی سردار میر دودا ِء متار بیتگ۔ بیتگر می ِء اے لء ونی‬
‫سّ‬
‫نے سرنی سربد بیتگ ‪ ،‬آنی ء لشکر حم جتگ ُء ُشتگ ماں نتلہ ء می ِء‬
‫ُ‬
‫م‬
‫ی‬
‫ت‬
‫گوکے ر تی گ انت۔‬

‫ُگورم‬

‫سمی‬

‫نتکزبیں‬

‫باجق‬

‫ِء‬

‫مولی‬

‫کتڈگ‬

‫بدا‬
‫ء‬

‫ِء‬

‫ُرمیتیتاں‬
‫ُ‬
‫چربیتاں‬

‫‪24‬‬

‫گرماپ‬

‫ِء‬

‫دپ‬

‫گوازبیتاں‬

‫ء‬

‫ُ ُ‬
‫شعری سرشوباں چہ ھمے راشتی رسنت کہ بیتگر سمی ِء گورم ء رمیتی نت ُء دیم‬
‫نہ مکران ء آبگ ن نت کہ میر دودا گوں ھیتاد یور شواراں آنی ِء ربدا کی نت‪ ،‬مولی‬

‫کتڈگ ِء گوزگ ء بد گرماپ ِء دپ ء دوبیں لشکر دوجار کپ انت‪ ،‬بیتگر ِء‬
‫لشکر باز ُء شتگر نتد ن نت‪ ،‬پمبشا دودا گوں ھیتاد کشاں جتگ ن نت۔ اے‬
‫ھیتادیں مردمانی قیر گرماپ ء انت ُء گرماپ چہ بلوحستان ِء کوھن ُء قدپمی‬

‫س ھر کراچی ء باز دور نہ اِ نت۔ شعر جوش انت‬

‫دودا‬
‫و ن تگ‬
‫اودا‬

‫گوں‬

‫ھمے‬

‫ماں‬

‫ُ‬
‫کتگر‬

‫ء‬

‫ڈن‬

‫ِء‬

‫سرا‬

‫گرماپ‬

‫ِء‬

‫تڑا‬

‫ھیتاد‬

‫‪25‬‬

‫نہ‬

‫سّ‬
‫می‬

‫ِء‬

‫گوکانی‬

‫اڑا‬

‫سّ‬
‫ب‬
‫چر اے شعری سر شوباں چہ ھمے نشون رسنت کہ می ِء شتادی چہ لوجانی‬
‫بک جدگال ء ن نت۔ آ بیتگر ِء زوراکیں لشکر ِء زوراکتاں نتگ کی نت ُء روت میر‬
‫دودا گورگپج ِء متار ن نت ُء دودا گورگپج ِء کوش ِء شوب جوڑ ن نت ُء ھمے دودا ِء‬
‫ُ‬
‫نے گتاھیں کوش اِ نت کہ ربدا باالچ ِء روانت تروسیں ج نگانی شوب جوڑ ن نت‬
‫ُء بلوچ ِء باریخ ‪ ،‬روانت ُء جاگردی زبد ء یوکیں جتگی روانتاں ردوم دنت۔‬

‫‪26‬‬

‫بلوجانی بامتیں بک ‪ ،‬گورگپج‬
‫باالچی ج نگانی سرا ببستہ بیتگیں شعراں چہ مارا ھما سر شون رسنت‪ ،‬با اے‬
‫سّ‬
‫جتگی شعراں بلوجانی جار نکاں چہ شتادی داروکیں کردارانی بام رسنت۔ می‬
‫ُ‬
‫جدگال‪ ،‬ان ُسپ ھوت‪ ،‬تژ قیتلہ ُء گورگپج۔۔۔ بلے متے سرھال نس باالچی جتگ‬
‫انت ُء آنی ِء جتگی جدبدیں رھیتد کہ آنی ء کارمرز اِ بگ انت۔ بلے جتگ ِء نتکی‬
‫ُ‬
‫کردار دو قیتلہ انت‪ ،‬تژ ُء گورگپج‪ ،‬بلے ادا ما گورگپج قیتلہ ِء بانت ء سربدی دبگ ء‬
‫پمبشا ھژدری زابیں کہ اے قی تلہ ء باالچ ودی بیتگ ُء باالچ اِ نت کہ اے‬
‫جتگ ِء کردارانی متان ء ردوم زور نت ُء بدا اے جتگ ِء مشیریں کردار‪ ،‬ہیرو ُء‬
‫بلوچ باریخ ِء ٹھا سمتل جوڑن نت۔‬
‫گورگپج بلوچ ِء بک بکے کہ چہ گورگپج بک ء شتادی داروکیں مردم رودربکی ُء‬
‫روکیتی بلوحستان ِء ہر ھتد ُء ہر دمگاں جاھمیتد انت۔ انشانی مزبیں ٹ ھرے‬
‫سلطنت عمان ِء ھتد شور ء جاھمیتد انت۔گورگپج بک ِء ھما رم ء کہ باالچ ودی‬
‫بیتگ باریخ ُء شعری سرشوباں چہ ھمے جوالہ رسنت کہ اے بلوحستان ُء شتدھ‬

‫‪27‬‬

‫ِء شیمسری س ھر کراچی ِء تز ُء گورا اودا ماں دڈبگ ء جاھمیتد بی نگاں۔راشتی‬
‫ھمبش انت کہ گورگپج ماں دڈبگ ء کمیں کچے ء جاھمیتد بیتگ انت ُء آھانی‬
‫سردار میر دودا گورگپج بیتگ۔ ھمے میر دودا ِء کوش اِ نت کہ باریخ سازیں باالچ ِء‬

‫ج نگانی شوب جوڑ بیتگ۔‬

‫گورگپج ِء بانت ء بلوجانی بک روا نتے ھمبش اِ نت کہ گورگپج بلوچی ِء دو لیزانی‬
‫نُ‬
‫چ‬
‫پ ک اِ نت‬
‫گور۔۔۔تزاں قیر‬
‫گپج۔۔۔تزاں اترگپچگ‬
‫تزاں گور ء با قیر ء اتر گپجوک‪ ،‬قیر جن‪ ،‬اے بام نہ گورگپچانی دلیری ُء ٹھادری‬
‫ُ‬
‫ِء شوب ء دبگ بیتگ۔کچام کسے ء کہ گوں گورگپچاں بکر زربگ‪ ،‬جتگ زربگ‪،‬‬
‫نہ تزاں کہ آنی ء ونی قیر وت جتگ۔ مرگ وت لوٹ ا بگ۔ گورگپچانی دلیری ُء‬
‫ٹھادری ِء گپ ِء راشتی ء باریخ ِء اے راشتی وت بدر کنت کہ دڈبگ ِء کوٹ‬

‫‪28‬‬

‫ء جاھیتدیں بلوجانی اے بک ِء کشابیں رمے ء باالچ ودی بیتگ۔ ھمے باالچ‬
‫کہ وھدبکہ جونہ ُء گاللک یوت نہ بلوچ ِء باریخ ِء دامن ء نہ وت جتابیں باریجی‬
‫جوڑ کنت۔ ھمے باالچ اِ نت کہ ربدا باریخ گتدنت کہ بلوحستان ِء دوریں ھتداں‪،‬‬
‫کراچی ُء ملیر ِء تزبک ء ش تدھ ُء بلوحستان ِء شیمسری ھتد دڈبگ ء نتدوکیں‬
‫گورگپچانی بک ِء باالچ اِ نت کہ بلوچ ِء جاگردی زبد نہ ن نت کہ راحمان‪ ،‬بلوچ ِء‬
‫راجدبیر نہ ن نت کہ دود ُء رن نت‪ ،‬بلوچی لیزابک ُء ساعری نہ ن نت با راچی زبدمان‬
‫ِء سرحمیں نکانی سرا ونی اتراں دور دنت ُء بام کش نت‪ ،‬بلوچ راجدبیر ء یوکیں‬
‫جتگی روانت ٹہتی نت ُء روانتانی سرا یوکیں روانت ردوم دنت۔یوکیں رن نّت‬
‫ٹہتی نت۔جورھیں باالچ‪ ،‬ٹھتابیں باالچ‪ ،‬بییر ُء گوبڈیں باالچ وھدی یوک رنش ُء‬
‫گاللک ن نت نہ بلوچ راجدبیر ِء ٹھا نہ وت ُجتابیں راجدبیرے‪ُ ،‬جتابیں ربگ ُء‬
‫دانے ء ٹہتی نت ُء راجدبیر ِء ٹ ھر جوڑ ن نت۔‬
‫بلوچی روانتانی ٹھا بلوجانی اے بک ء نہ گورگپج بام کتگ ِء دگہ سرشونی جوش‬
‫اِ نت۔ اے بک ِء نت ُء بیرکانی ٹھا بک مردے بیتگ کہ نہ درک ُء دور ء باز‬
‫بیز بیتگ۔گ بور کہ بک ج نگلی سیتدے‪ ،‬اے مرد گ بورانی ربدا ھمیتکہ نتکگ کہ‬

‫‪29‬‬

‫ُ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫آنشیں گ بوراں گیتکگ ء آھانی الپ ِء جک کیتگ انت‪ ،‬تزاں اے مرد ھمیتکہ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫گ‬
‫ب‬
‫ن‬
‫ن‬
‫حست ء نہ یچگ ء بیز بیتگ کہ ا شی ء گ بور پجتیتگ انت۔ ا شی ء چہ لوجانی‬
‫اے بک ِء بام نہ ھمے مرد ِء نشنت ء گ بور گپج بام کیتگ۔اے درگت ء اے‬

‫بک ِء ٹھا بیز رواچی ِء متال باالچ بیرگیر ِء ونی جتد اِ نت کہ باالچ ء جتگ ِء ِتڑا‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫نہ بیز رواچی ُء یچگ بام درآوربگ۔باالچ ِء بیزرواچی‪ ،‬حستی ء ترآسکی ساگانی‬
‫متال چہ بازیں شعری سر شوباں رسنت۔‬

‫ُ‬
‫ُ‬
‫من نہ کتگ ء سیتد نہ ساگ‬

‫سیتداں دست جتگ من‬

‫گوش ء‬

‫با‬
‫آ ُمرگ کہ شتاں نیم بال انت‬
‫باالچ ِء کمان ِء بیر انت‬

‫‪30‬‬

‫با‬
‫ساھیتی‬
‫ربد ء گواز‬

‫یچان‬

‫نے‬

‫کتاں‬

‫۔۔۔۔۔۔۔‬

‫نتی‬

‫ن ّتاں‬
‫ھ ّتاں‬

‫‪31‬‬

‫بیت ُ‬
‫گر تژ‬
‫ت ُّ‬
‫ب‬
‫ل‬
‫باالچ بیر گیر ِء ج نگانی ک ّسہ ِء بک یوھیں کردارے میر بی گر تژ اِ نت‪ ،‬کیں ما‬
‫ت ُّ‬
‫ھمے سربد نتیں کہ باالچ گورگپج ء ِبد اے جتگی داشتان ِء مشیریں کردار بی گر تژ‬
‫اِ نت کہ بیتگر ِء کوش ء بد اے ھونتیں جتگی ب ُامر بک تریچڈی ِء دروسم ء ونی‬
‫ُ‬
‫ُّ‬
‫ش‬
‫ھ‬
‫آسر ء سر ن نت۔بیتگر تژ ِء بانت ء روانت با عری سرشون مے گشنت کہ آ‬
‫سّ‬
‫ُ‬
‫تژ قیتلہ ِء سردار یوبگ ُء مکران ِء دمگ کالیچ ء جاھمیتد بیتگ۔ می ِء گوکانی‬
‫ُ‬
‫آوار جتگ با دودا ِء کوش ء بد ‪ ،‬بیتگر تژ باں ھژدہ ساالں ماں کالیچ ء اپمتی‬

‫نِتدنت‪ ،‬آ اے گپ ء دلجم ن نت کہ دودا حسن ِء کوش ء بد نہ دودا ِء بیر گرگ‬
‫ء جوسیں مرد ببست گوں آنی ء جتگ نہ کنت۔ آ زوراک ن نت‪ ،‬کش ُء گور ِء‬
‫نستگیں مردماں نتگ کنت ُء چرآھاں نتکس گی نت۔ مردم چرآنی ِء زوراکتاں‬
‫ھمیتکہ نتگ کان نت کہ جو انسپ ِء وڑا آنی ِء گس ِء مردم ھم چرآنی ء چہ بیزار‬
‫ن نت ُء نہ آنی ِء کوسار نتگ ء باالچ ِء جاروگ جوڑ ن نت۔‬
‫دودا ِء کوش ء ھژدہ سال ء بد ‪ ،‬وھدبکہ باالچ ِء عمر ببست ساالنی شیمسراں‬

‫‪32‬‬

‫گوز نت نہ آ یوجتگے ن بول ُء باڑہ کنت چہ شتدھ ء دیم نہ مکران ء کالیچ ِء دمگ ء‬
‫سر ن نت ُء بیتگر ِء ھالپ ء ھما جتگ ء نتدات کنت کہ اے جتگ باں بیتگر‬
‫ِء کوش ء آسر ء سر ن نت ُء بلوچ راجدبیر ِء ٹ ھر جوڑ ن نت ُء ربیّتانی بدل کتگ ِء‬

‫شوب جوڑ ن نت‬

‫ُ‬
‫من ُشتاں کستی نے کتگ باڑہ‬
‫انکاں من نتک ِء نتدن ء داشتگ‬

‫ادا متے مول ُء مراد بیتگر ُء باالچ ِء متان ء بیتگیں ج نگانی داشتان ِء یونشگ ء‬
‫ُ‬
‫ببسر ھمے گپ ِء گبشیتگ اِ نت کہ اے ج نگانی وھد ء میر بیتگر تژ ماں مکران ِء‬
‫دمگ کالیچ ء جاھمیتد بیتگ‪ ،‬جوسکہ بازیں شعری سر شوباں ھمے گپ ِء راشتی‬

‫رسنت‪،‬‬

‫روچ چرا بیری کتڈگ ء ِشستگ‬

‫‪33‬‬

‫جلڑیں بیتگ چہ گبسگاں کیتگ‬
‫کہ‬

‫با‬

‫گوربگ‬
‫رگاماں‬
‫ء‬
‫نتالر‬
‫ُ ّ‬
‫ُ‬
‫کک ِء دامن ء آپ زربگ‬

‫ُ ّ‬
‫ُ‬
‫ب‬
‫ک‬
‫ک‬
‫م‬
‫گ‬
‫م‬
‫ک‬
‫ترز ِء نتدانی ٹھا ا یں ھتدانی بام بیری ‪ ،‬ک کران ِء د گ الیچ ِء می نگانی بام‬
‫انت ُء نتالر ک بورے ِء بام اِ نت کہ اے نہ ابگت ھمے باماں زابگ ن نت۔‬

‫۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔‬

‫‪34‬‬

‫روانت ِکشیں باالچ‬
‫باالچ ِء دہ با دوازدہ سالتیں ج نگانی ِک ّسہ ء د پما ترگ ء ببش‪،‬باالچ گورگپج ِء بانت‬
‫بگ ُ‬
‫ُ‬
‫ب‬
‫ء لھتے باد ا یں حستانی بانت ء زانت ء بستہ کتگ ھژدری اِ نت۔ اے ردا‬
‫ُ ُ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ت‬
‫ج‬
‫ھ‬
‫گ‬
‫ھ‬
‫مشیریں حست مے باد کی نت ء مر یں وانتد یں ورباھتانی یول ء حست‬
‫ھمبش اِ نت کہ بلوچ باریخ ِء ٹھا بازیں متارجلیں سر گوشتگ انت کہ آھاں نہ‬

‫متارانی ھاترا با ونی نتگ ُء سرپ ُء ڈگار ِء ٹھازگ ء ونی گھگیریں سر دا بگ‬
‫حم ک‬
‫ل‬
‫گ‬
‫م‬
‫انت کہ انشانی ٹھا میر قمیر بیتی‪ ،‬میر ل تی ‪ ،‬میر دودا گور پج﴿باالچ ِء‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ترات﴾ ُء دگہ ‪ ،‬بلے انشانی ٹھا درشتاں چہ گبش مرد کش ء ترات کشیں باالچ‬
‫ء جتا بام کش اِ بگ‪ ،‬نہ بلوچ ء باالچ جتا سمتل اِ نت۔ بلوچ جتا ہر گھگیر ُء‬
‫سرمچار ء نہ باالچ بام دنت؟‬
‫حم ک‬
‫ُ‬
‫ل‬
‫م‬
‫ب‬
‫ب‬
‫ت‬
‫ت‬
‫میر ل تی ِء ج گ نہ لوچ ڈگار ء زر ِء ٹھازگ ء بی گ‪ ،‬آنی ء نہ لوچ‬
‫زمین ُء راچی نتگ ِء ٹھازگ ء ونی سر دا بگ۔ قمیر نہ متاراں ُمربگ‪ ،‬نہ بلوچ ِء‬

‫‪35‬‬

‫ُ‬
‫گ‬
‫نتگ ِء ٹھازگ ء زوراک ِء ھالپ ء جتگے کتگ‪ ،‬باکہ دودا گور پج۔‬
‫با بلوچ راجدبیر ء دگہ بازیں ٹھادر ُء دلیریں سر گوشتگ انت۔ بلے نہ بلوچ ء‬
‫باالچ جتا نشانے‪ ،‬سمتلے‪،‬‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫دومی بازیں کس باالچ ِء ترات کشیں ج نگانی تژدر ء ھمے شوال ء ِحست کنت‬
‫کہ مرجتگیں نہ وین سھتد بیتگیں راچی سرمچاراں گوں باالچ گورگپج ء ھمدرچ‬
‫کتگ‪ ،‬نہ باالچ بام دبگ‪ ،‬باالچ مری ء گوں باالچ گورگپج ء موازنہ کتگ ‪،‬‬
‫مزبیں باانصافی ُء تژن ِء گتے۔۔۔ ھمے ھتال ُء لتکہ انت کہ باالچ گورگپج ِء‬
‫بانت ء بازیں شوال حست کن انت۔ پمبشا اے بانت ء تران کتگ ُء اے‬
‫ُ‬
‫ّ‬
‫گ‬
‫حستانی بشیتگ ھژدری اِ نت۔‬
‫ُ‬
‫اے درگت ء اگاں ما بلوچ راجدبیر ء حماں سابک بدبیں نہ مارا بازیں حستانی‬
‫نسہ رسنت۔ میر حمل نہ ن نت با میر قمیر‪ ،‬ربدانی لشکر ِء یوھیں جتگول ملک‬

‫میران نہ ن نت با جاکر ُء گوھرام‪ ،‬میر نصیر جان ء باں سرمچاریں یواب اکیرجان‬
‫ُء باالچ مری با اے ردا دگہ بازیں گھگیر ُء ٹہادریں سرگوشتگ انت۔ اگاں ما‬
‫اے سرحمیں کرداراں گوں باالچ ء یور نہ کتیں ُء یچاریں نہ ھمے راشتی دیمء‬

‫‪36‬‬

‫کی نت کہ باالچ گورگپج بلوچ راجدبیر ِء اولی سر اِ نت کہ آنی ء بلوچی لیزابک ُء‬
‫رن نّت ُء دودمان ِء سرا ونی بکش اِ شتگ انت‪ ،‬اے ردا دگہ کس اے اسیپج ء‬

‫ُ‬
‫سر نہ یوبگ۔ترز ء بام دا بگیں کرداراں کس ء انتکہ بلوچ راحمان ُء لیزابک ُء‬
‫ُ‬
‫روانتانی سرا ونی اتر دور دات نہ کتگ کہ باالچ ء آ اتر دور دا بگ انت۔عامیں‬
‫ُ‬
‫تزانت ء ما ھمے گست کتیں بلوچ راجدبیر ِء ٹھا باالچ گورگپج اولی کس انت کہ‬
‫آنی ء روانت تروشتگ انت ُء یوکیں روانت ُء رن نّت ردوم دا بگ انت۔ بلوچی‬
‫لیزابک نہ ن نت کہ راچی زبد ُء دودمان آ چہ باالچ ِء روانت تروشی ِء عمالں نہ‬
‫رک اِ بگ انت‪ ،‬باالچ ء راچی زبدمان ِء بازیں نکانی سر انتکہ ونی اتر دور دا بگ‬
‫انت‪ ،‬دگہ کشانی کارے نہ بیتگ۔بلوچی ادب ُء ساعری ُء دودمان ِء ٹھا اے‬
‫شعری ترکنب ُء ھتال‪ ،‬جوڑست ُء شعری شپچ باالچ ء ردوم دا بگ انت کہ‬
‫انت‬

‫آمرد‬

‫کہ‬

‫بیران‬

‫گر‬

‫واب جاہ اِ ش بیراھیں‬

‫گرانت‬

‫انگار‬

‫چہ‬

‫ماالں‬

‫کن‬

‫انت‬

‫‪37‬‬

‫بیزار‬
‫یوپ‬

‫چہ‬
‫ُء‬

‫زاالں‬
‫مزن‬

‫کن‬

‫ُدریں‬

‫ساھی‬
‫ُء‬
‫میتاپ‬
‫البک نستگ ُء جاڑکہ‬
‫یور اِ ش شتیتیں ج ّبو‬

‫انت‬
‫جتاں‬

‫کتلگاں‬
‫انت‬
‫انت‬

‫چہ دہ سدی یوراں ِگھہ انت‬

‫آر نپ اِ ش گیڑیں اشیر انت‬
‫یچ اِ ش گچیتی گوبڈل انت‬
‫ّ‬
‫زامات اش ِسلیں ھپچر انت‬

‫یوپ ِء بدل شیزیں ِسک انت‬
‫چہ یوپ ُء با ِلستاں ِگھہ انت‬
‫ُ‬
‫سرجاہ اش ترزیں نتلگ انت‬
‫ُ‬
‫ترزیں ھشار اِ ش شتگر انت‬

‫‪38‬‬

‫آپ‬

‫زھانی‬

‫اِ ش‬

‫حمگ‬

‫انت‬

‫بلوچی لیزابک ُء ساعری ِء ٹھا جوسیں شعری ترکنب ُء ھتال باالچی دا بگیں ٹ ھر‬
‫انت کہ بلوچی لیزابک ُء دودمان ِء ٹ ھر جوڑ بیتگ انت۔ بلوچی دودمان ُء ربیّتانی‬
‫سرا باالچ ء ونی اتر باں ھمے جد ء دور دا بگ کہ جدو ُء ببش نہ بلوچ ء سپ‬
‫ُ‬
‫جتگی‪ ،‬جیر جتگی یوھیں عیتے زابگ یوبگ۔ بلوچ ء دژمن کشگ ء ببسر یوار تِر‬
‫جتگ۔ جد ُء ببش ھمبش بلوچ ِء روانت ُء دودمان ِء ٹ ھر بیتگ انت۔ ھچ کس‬
‫ُ‬
‫ء مچال نہ بیتگ کہ حشیں روانتاں سر گوز نہ کنت‪ ،‬اگاں باں شگانی‬
‫بیتگ‪،‬بلوچ باریخ ِء ٹھا جوسیں روانت تروش ایوک باالچ بیتگ کہ آنی ء روانتانی‬
‫سرا یوکیں روانت ِکستگ ُء شیزبیتگ‪،‬‬
‫جتگے‬

‫نہ‬

‫شیری‬

‫ء‬

‫باں‬

‫یور‬

‫دایوں‬

‫یولگی‬

‫یوربی بوں‬

‫بدی‬

‫دہ‬

‫صدی‬

‫نستگ‬

‫‪39‬‬

‫باں لشکری‬
‫نقی بو‬
‫ُء‬
‫ما‬

‫شتاہ‬

‫ہرسپ‬
‫نتدیں‬

‫ُء‬

‫جو‬

‫ُء‬
‫زھر‬

‫نشامی‬

‫کابیں‬

‫تزیں‬

‫کتی‬

‫لڑء‬
‫نہ‬

‫ِمڑا‬

‫ُ‬
‫ُ‬
‫اے ردا ما ھمے کست کتیں ‪ ،‬آ کس ء کہ بلوچ راچی زبد ء دودمان ِء سرا‬
‫درشتاں چہ گبش ونی اترات ُء ربگ دور دا بگ ُء متاربیتگ انت‪ ،‬آ باالچ گورگپج‬
‫اِ نت۔پمبشا بلوچ راجدبیر ِء باالچ ِء بک ُجتابیں نستارے ُء باالچ باریخ ِء مشیریں‬
‫بام انت۔ آ بام باالچ اِ نت کہ مرجتگیں راچی عالمی ِء زبد ء بلوچ ورباہ چہ باالچ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ِء جتگی نتکیتک ُء ساببشی رھیتداں نپ حست کت کنت ء عالمی ِء لوپ ء‬
‫ونی گردن ء ِشست ُء دور دات کنت‪ ،‬نصورت دبگر اے ابامک عہد ء آزادی‬

‫ِء ھتال بدن بودیں ھتالے۔‬

‫‪40‬‬

‫باالچ ء ھالر باباں ٹھر‬
‫گّ‬
‫ت‬
‫س‬
‫باالچ ء جون ھالر باباں ٹ ھر؟ اے گپ ِء گبشیتگ ء ببسر ھمے راشتی ب گی‬
‫اِ نت کہ دودا گورگپج ِء کوش ِء راشتی چے اِ نت۔ باریخ ء ماں بلوحستان ء مالوار ُء‬
‫زوراکیں سردار ُء میر یوابانی دراچیں لڑے‪ ،‬بلوچ ِء باریخ ء ھما سردار کہ زوراک‬
‫ُ‬
‫بیتگ نہ آنی ء دومی ھتد ُء دمگاں مان دا بگ ُء مالواری کتگ‪ ،‬تزگیں مھلوک ِء‬
‫ُ ُ‬
‫ُ‬
‫سرا زلم کتگ۔ میر م ھراب لتگ نہ ن نت با بیتگر تژ‪ ،‬با جدو ببش گوھرام ِءگوھر‬
‫ِء ُ شیرانی ُ شگ ُء ترگ نہ ن نت۔ اے سرحمیں عمل باریخ ِء ٹ ھر انت ءُ‬
‫ھ‬
‫ک‬
‫زوراکیں سردار ُء یوابانی زلم ُء زور ِء نشان۔۔۔۔۔۔۔۔۔ بلے دومی نیمگ ء‬
‫جوسیں متارجلیں سر ھم ودی بیتگ انت کہ آھاں نہ متارانی ھاترا ونی‬
‫گھگیریں سر باھتیتگ انت۔‬

‫دودا گورگپج ِء ک ّسہ ھم ھمبش اِ نت۔ دودا گورگپج نتلہ ِء دمگ متگہ بیر ء دڈبگ ء‬
‫جاھمیتد ن نت ‪ ،‬سمی بامیں مالداریں زال بولے ن نت کہ میر دودا گورگپج ِء متار‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫س‬
‫م‬
‫ک‬
‫ش‬
‫ی‬
‫ن نت۔ بیتگر تژ چہ الیچ ء ل کر کنت ء روت می ِء گوکاں ر تی نت۔ اے ردا‬

‫‪41‬‬

‫ُ‬
‫شعری سرشوباں چہ ھمے راشتی رسنت کہ گورگپچانی ھیتاد کس نہ ونی تربگیں‬
‫آوارانی ت ّرنتگ ء بیتگری لشکر ِء ربدا در کان نت۔ دودا یوک شیر ن نت ُء شوری‬
‫میہہ ء واب ن نت کہ آنی ء مات باد کنت ُء ھال دنت کہ نتی آوارش جتگ‬
‫انت ۔ دودا ربدا باد کی نت ُء زوت گورگپچانی لشکر ء ھوار ن نت۔‬
‫دودا ماں‬
‫شیری مپجو‬

‫بداں‬

‫ربد‬

‫ء‬

‫واب‬

‫اودا ماں دڈبگ ِء‬

‫بیتگ‬
‫بیتگ‬

‫کوٹ ء‬

‫ربدا دودا ماں گرماپ ِء دپ ء گوں ونی نتالں ُدجار کی نت ۔‬
‫ازرے گتیتگ ات دودا‬
‫ُ‬
‫گ‬
‫س‬
‫ب‬
‫ہر گ گاں من ء گون پج نے‬
‫ء‬

‫اودا‬

‫گوں‬

‫دلیریں‬

‫نتالں‬

‫‪42‬‬

‫گرم آپ ِء دپ ء گوں گوکاں‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫دودا گوں ھیتاد کتگراں گرماپ ِء دپ ء گوں بیتگر ِء لشکر ء دجار کی نت۔‬
‫بیتگر ِء لشکر ببشڈاہ ن نت ُء راہ ء نتدنت۔ دوبیں لشکرانی متان ء جتگ نتدات‬
‫ن نت ُء دودا تروش وارت ُء گوں ھیتاد کشاں جتگ ن نت۔ اے ھیتاد کشانی‬
‫قیر ماں گرماپ ِء دپ ء ھست انت۔‬

‫اے جتگ ِء بانت ء ببستہ بیتگیں شعری سر شوباں چہ ھمے راشتی رسنت کہ‬
‫ُ‬
‫گورگپچانی ھیتاد کشانے لشکر ِء سر بیتگ ء ببش بیتگر تژ ِء لشکر ماں گرماپ ِء‬
‫دپ ء راہ ء نتد انت ُء نہ ببش دشتی دودا ء گوں ھیتاد بالں گوبڈالنی آماچ‬

‫کی نت۔‬

‫دو‬

‫جاہ‬

‫راہ‬

‫نستگ‬

‫ورباھاں‬
‫ّ‬
‫ّ‬
‫جک جت لدن ء میرین ء‬
‫ّ‬
‫ُ‬
‫ّ‬
‫بگ ء موچڑیں یچار ء‬

‫‪43‬‬

‫ِرنکاں رودن ُء‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ت‬
‫چہ سہربگ ِء ش کیں زین ء‬
‫دودا اِ ش جت ُء ت ِّربیتگ‬
‫ربگیں‬

‫جتاں‬

‫ٹھتانی‬
‫سھمیری‬
‫مبسکاں‬

‫ورباہ‬

‫اِ ش‬

‫کیتاں‬
‫ّ‬
‫رنش‬

‫ماں‬

‫تڑے‬

‫گوں‬

‫کتدھاری‬

‫باد‬
‫ھتدباں‬

‫دست‬
‫کیتاں‬

‫گوں‬
‫ِء‬
‫گوں‬

‫موزگاں‬

‫بالہ‬
‫ُ‬
‫لتکک‬

‫بیر‬

‫ُء‬

‫سھتدی‬

‫شتدنگاں‬
‫ُ‬
‫مستیتاں‬

‫متدرنگاں‬
‫ھوباں‬

‫ُ‬
‫بارریخ ھمے گشنت کہ دودا نہ متارانی ھاترا نہ گھگیری ونی سرا بدر کنت۔ دودا ِء‬
‫کوش ِء وھد ء باالچ کشان ن نت‪ ،‬آنی ِء عمر نپچ ساالنی شیمسراں ن نت۔ وھدبکہ‬
‫دودا آوارانی ت ّرنتگ ء نہ جتگ ء سر گی نت نہ کشابکیں باالچ آنی ِء اسپ ِء‬

‫‪44‬‬

‫ربدا یج نت ‪ ،‬دودا آنی ء ھکل دنت ُء گس ء دیم دنت۔ اے درگت ء شعری‬
‫سرشون جو اے وڑ انت کہ باالچ‬
‫واتر‬

‫کن‬

‫وھدبکہ‬

‫ما‬

‫ربدا‬

‫متے‬

‫ُء‬

‫لوگ‬

‫ج تگ‬
‫بیر‬

‫ء‬
‫ء‬
‫ء‬

‫ترو‬
‫مریں‬
‫بگر‬

‫کشابکیں باالچ ترات ِء باحقیں کوش ء بد نتگ دست ن نت۔ ھلک ِء مردمانی‬
‫میرکو ُء شگابانی آماچ ن نت۔ باالچ سرگردان ن نت‪ ،‬ملور ن نت‪ ،‬آ روچ ء ھلک ِء‬

‫مردمانی ھورباں جاربی نت ُء سپ ء سھتاز ِء درگاہ ء روت ُء تربات کنت‪ ،‬چہ‬
‫ُ‬
‫بازاراں کول نتڈنت ۔ نہ تژنتگیں دلے دودا ء گیر کار نت ُء گشنت‬
‫کس گی ّرے نہ گاری ء بیتلنت‬
‫من ونی آر نتیں نت ِء بیر ء‬

‫‪45‬‬

‫ّ‬
‫جون کالں گوں دژمتیں مرداں‬
‫کہ دبین متی ح ّمانی ٹھا گرداں‬
‫وھدی باالچ ِء عمر ھژدھمی ساالنی شیمسراں سر ن نت ُء آ یوک رنش ُء گاللک‬
‫ن نت نہ نہ دودا ِء بیر گرگ ء البک نتد ن نت ُء دیم نہ مکران ء ۔۔۔۔۔۔۔‬
‫یوسگ ُء یول من دا بگ سھتاز ء‬
‫ُ‬
‫من ُشتاں کستی نے کتگ باڑہ‬
‫انکاں ماں نتک ِء نتدن ء داشتگ‬

‫شعر ی نشون ِء بدا ھمے گپ بدر اِ نت کہ باالچ ھما ھتد ء کہ اتر کی نت‪ ،‬آ‬
‫نتک ن نت‪ ،‬بلے مرچی اے گپ زابگ نہ ن نت کہ اے کچام ھتد بیتگ۔ بلے‬

‫ھژدہ سالتگیں باالچ ن تدن ِء اتر کتگ ء بد ‪ ،‬عہد ِء زوراکیں سردار بیتگر ِء‬
‫ھالپ ء ھما جتگ ء کہ نتدات کنت۔ آ جتگ گوربلہ راہ ُء رھیتدانی سرا ن نت۔‬

‫‪46‬‬

‫نہ بیتگر ِء زوراک ُء پمردیں ُء یوھیں لشکر ِء تروش دبگ ء نہ باالچ ء نس ھمے‬
‫بکیں یوجتل نست کی نت کہ آ بلوچ ِء ج تگی روانتاں نہ تروسنت ُء باریخ ِء دلیتد‬

‫ء یوکیں روانت بکش نہ کنت۔ نہ باالچ ء دودا بدے‪ ،‬زوراکی‪ ،‬زوراک ِء تروش‬
‫دبگ ء ہروڑیں جتگی طرنقہانی جوڑ نتگ نہ باالچ ء عنب نہ اِ نت۔‬
‫ادا چہ باالچ ھما جتگی بیتاد ُء گوربلہ ساببشی رھیتداں گچین کنت کہ مرچی ھمے‬
‫جتگ اِ نت کہ گوربال جتگ ِء بام ء زابگ ن نت ُء باالچ حھان ِء اولی گوربال‬
‫جتگول اِ نت۔ ھمے جتگی رھیتد انت ‪ ،‬ھمے یوکیں جتگی روانتانی کارمرزگ ُء‬
‫جوڑ نتگ ِء کسہ اِ نت کہ باالچ جوسیں روانتانی سرا ٹ ھر نتدگ ء متار بار نہ اِ نت‬
‫باالچ‬
‫جوریں‬

‫ء‬

‫ھالر‬

‫ُدژمتاں‬

‫باباں‬

‫ٹ ھر‬

‫باباں‬

‫زھر‬

‫۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔‬

‫‪47‬‬

‫باالچ ‪ :‬ماں گوبڈالنی زد ء‬
‫بلوچ راچی داشتان ِء گھگیریں کردار "باالچ گور گپج" ء ھژدہ سال ِء عمر ء ونی‬
‫ُ‬
‫عہد ِء مالوار ُء زوراکیں سردار "بیتگر تژ" ِء کییھیں لشکر ِء ھالپ ء جتگ‬
‫ُ‬
‫ّ‬
‫ُ‬
‫ت‬
‫نتدات کتگ۔ اے ج گی داشتان باں بیتگر تژ ِء کوش ء آسر ء سر بیتگ۔ بلے‬
‫بلوچ باریخ زانت اے گ ّپ ِء راست ک تگ ء ِدلجم نتاں کہ اے جتگی داشتان‬
‫ُ‬
‫ھ‬
‫باں ِجتکہ ساالں جاری میتگ۔ گبسریں گمان مبش اِ نت کہ باالچی جتگ باں‬
‫ّ‬
‫دہ دوازدہ ساالں ترحم بیتگ۔ باز کس اے ھونتیں جتگ ِء داشتان ِء مشیریں‬
‫ُ‬
‫کردار باالچ گور گپج ء بک ھویواریں ‪ ،‬مردم کشیں ُء انشانی سنت ُء شتا ہ ء چہ‬
‫زٹ ھریں کردارے سربد ن نت۔ ترآھاں باالچ پمبشا زوراک ُء ھویواریں کہ آنی ء‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫دودا ِء دبیتاں نے متاریں مردم کستگ انت۔ بازیں مردم ھمے گشنت کہ نہ‬
‫دودا ِء دبیتاں بیر ُء مزن ساالں بگر باں گواتزگانی شی ِرمچ باالچ ِء گوبڈالنی زد ء‬

‫‪48‬‬

‫ّ‬
‫ّ‬
‫چہ نہ رک ا بگ انت۔ بلے جوسیں گپ ونشاچ انت۔ بازیں شعری سر شوباں‬
‫چہ ھمے نشون رسنت کہ باالچ ِء جتگ گوں زوراکیں سردار بیتگر ُء آنی ِء ھما‬
‫کییھیں لشکر ء بیتگ کہ نہ "باالچ " ِء ردا آ بد یوبگ انت۔ نہ باالچ ء جتگ‬
‫ھما زوراک ُء زالمیں لشکر ِء ھالپ ء بی تگ کہ آھانی بدیں کردار ُء مالواری ِء‬
‫ِک ّسہ ونی عہد ء ہر زبان ِء سرا بیتگ۔ نہ باالچ ء بد‪ ،‬بد بیتگ‪ ،‬ونی نے نہ ن نت‬
‫ّ‬
‫با ڈنی نے‪،‬‬

‫من‬
‫دودا‬
‫متداں‬
‫ّ‬
‫ھوک‬
‫ُ‬
‫گرک‬

‫گوں‬

‫بداں‬

‫ایجو‬

‫کتاں‬

‫ُدژمتاں‬
‫جوریں‬
‫ِء‬
‫ُ‬
‫کتگ‬
‫گوں ماھ نگاں‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ء کتگ گوں ارزباں‬
‫ُ‬
‫ء گوں ستہ موریں تزاں‬

‫رکش ء گوں کوھیں ِجییر ء‬

‫‪49‬‬

‫گرمیں‬
‫ُ‬
‫گوں‬
‫تز‬
‫باتز‬
‫آسے‬

‫لِ وار‬

‫ماں‬

‫گوں‬

‫ک بونی‬

‫ماں‬

‫ک ھیری‬

‫ُّ‬
‫جلراں‬

‫شتگراں‬
‫ّ‬
‫ولراں‬

‫گون داراں بداں‬

‫ُ‬
‫دوازدہ سالتیں جتگ ِء نتام ء بک شتی کہ باالچ نہ بیتگر ِء کشگ ء اتر دات‬
‫نہ گوں بیتگر ء دجار کی نت‪ ،‬بیتگر ببشڈاہ ن نت۔ ھمے سپ اِ نت کہ آھر شوھو ُء‬
‫ساھگامیں "باالچ" ‪ ،‬بیتگر ِء کمان ِء زد ء کی نت ُء نتی ن نت۔ باالچ باد ء بیر‬
‫وارت ‪ ،‬بلے آنی ء ج نگانی نقی بو ونی کونگاں زترنت ُء چر اے مرگ ِء کل ء‬
‫ّ‬
‫ُ‬
‫رکتی نت۔ باالچ باں سالے لتگ ن نت ۔ باد ِء دراہ بیتگ ء بد ساھگامیں باالچ‬
‫چہ ھلمہ ُء ساگاں کی نت۔ باد ِء تزوری ء بد آ جتگی یوجتالں بدل کنت۔ بدا آ‬
‫یوکیں گوربلہ یوجتالنی بیتاد ء ونی یوکیں جتگی رھیتد ُء نتکتبشاں ٹھتی نت۔‬

‫‪50‬‬

‫ُ ّ‬
‫آ شتی ابک نے گوں نق نب جک ء‬
‫ّ‬
‫من وت اِ ن نتٴ ُء ٹھتا ایوک ء‬
‫ّ‬
‫گوابکوں نتی باالد ء جتگ سک ء‬
‫ّ‬
‫ماں دل ء مان ات ک ّشاں بڈک ء‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫نست یو ماں دات ء حستگ نے ٹھک ء‬
‫بیروں ماں سبوانی کمان ء دات‬
‫ُ ُ‬
‫ّ‬
‫ُ‬
‫چ‬
‫س‬
‫ِجک اِ ت ء بشی نت ء کت نے لوات‬
‫گوبڈالں یوربیتگ تزاں نتی باد‬

‫ساباش نہ ج نگانی نق نب ء بات‬
‫ُ‬
‫ُ ّ‬
‫ت‬
‫زرت نے ترا شیری سی گ ء بڈاں‬
‫ُ‬
‫تراس کتان ات جو کھسری گڈاں‬
‫ُ ّ‬
‫دیم ترا ھی ّتاریں نٹ ء وڈاں‬
‫باجن ء مستیں بیتگ ات تر ّداں‬
‫داں دو شش ماہ ء کنت نے نے ورداں‬

‫‪51‬‬

‫یوں کانے جو ُد ّزیں یولگاں گرداں‬
‫ُ‬
‫و نتگیں واب ء نے کش نے مرداں‬
‫ربدا باالچ ھما جتگی رھیتداں ٹھتی نت کہ یوکیں حھانی باریخ ِء ٹھا آ جتگ "گوربلہ‬
‫جتگ" ِء بام ء زابگ ن نت۔ اے ردا کسے گوں باریخ ء انصاف نہ ک نت نہ الم‬
‫ّ‬
‫ُ‬
‫اے راشتی ِء م َّتگ ء ھچ وڑا جک ء بد نہ ن نت کہ "یوکیں گوربلہ جتگ" ِء‬
‫ساببشی راہ ُء رھیتدانی ٹھی بوک "باالچ" اِ نت۔‬

‫‪52‬‬

‫ُ‬
‫گوربلہ جتگ ‪ ،‬بلوچ رن نّت ء باالچ‬
‫ماں کالیچ ِء دمگ ‪ ،‬سانپجی ُء دڑامب ِء دامن ء "باالچ گور گپج" ھما جتگی‬
‫ت ُّ‬
‫ّ‬
‫ھ‬
‫یوجتالنی بیتاد ء بی گر تژ ِء الپ ء جتگ ء نتدات کنت ۔ باالچ اے گپ ء‬
‫سربد ُء یوہ اِ نت کہ بلوچ ِء "روانتی جتگ" ِء رھیتدانی وشتلت ء بیتگر ِء‬
‫کییھیں لشکر ِء تروش دبگ‪ ،‬نہ باالچ ِء تزوریں باالد ء نہ بیتگیں ھتالے۔ بی تگر ِء‬
‫گرابیں لشکر ِء د پما روانتی جتگی رھیتدانی کارمرزگ نہ باالچ ء ونی مرگ ِء د پما‬
‫اوشتگ اِ نت۔ نہ باالچ ء جوسیں وھد ھما ساھگیریں ساھت ن نت کہ بک نیمگے‬
‫مھ‬
‫ُ‬
‫بیتگر تژ ِء کییھیں ُء یوھیں لشکر اِ نت ُء دومی نیمگ ء ھما کمیں بلوچی‬
‫ُ‬
‫روانت انت کہ جوسیں روانتانی تروسگ نہ بلوچ ء باں ھنت نست ء عنب‬
‫زابگ ن نت۔جوسیں وھداں "باالچ گور گپج" ِء دل ُء عقل ِء متان ء‬
‫ّ‬
‫ُ جت ّ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ّ‬
‫ب‬
‫ب‬
‫"نفستانی" گر ء ل ء کش ء ما گبشاں ھماکس سربد ن نت کہ آ لوچ راچی‬
‫ُ ّ‬
‫راجدبیر ُء دود ُء روانتاں سربد ُء یوہ اِ نت۔ ھمے گر ء جتالں کہ آھر بلوچ‬

‫‪53‬‬

‫روانتانی سرا یوکیں جتگی روانت ِکش انت ُء رن نّت جوڑ کن انت۔ بلوچ باریخ ِء‬
‫ٹھا بکتابیں جتگی کردار ٹھتا "باالچ" اِ نت کہ آ بلوچی جتگی روانتانی تروسگ ُء‬
‫یوکیں روانتانی ِکشگ ء شوپمتد ن نت ُء بلوچ راجدبیر ِء ُجتابیں کردارے ِء دروسم‬
‫ء د پما کی نت ُء باریخ ِء مشیریں بام جوڑ ن نت۔ ربدا ھمے باالچی ِکستگیں روانتاں‬
‫کہ حھان ِء باریخ ء "گوربلہ جتگ " ِء ساببشی رھیتد زابگ ن نت۔ ھمے رھیتد‬
‫ُ‬
‫انت کہ انشانی تژدر ء ھما جتگی داشتان ٹھہ انت کہ اے کسہ باں بیتگر ِء‬
‫کوش ُء باالچ ِء شوب متدی ء آسرا رسنت۔ جوسیں رھیتدانی دو نتکی ُبکتہ انت‬
‫کہ باالچ ِء شوب متدی ِء راز انت۔‬

‫‪.1‬رازداری‪:‬۔۔۔۔ گوربلہ جتگ ِء ٹھا رازانی باسک بیتگ ِء باوان چہ ھمے راشتی‬
‫ء وت ب ّدر ن نت کہ بک رازی ِء باسک بیتگ ِء آسر باالچ ء ھمے رس اِ ت کہ‬
‫آنی ِء جتد ِء رازداریں شتگت‪ ،‬ھمراہ‪ ،‬ابیتلی چبس ِء کاردار ان ّسپ ‪ ،‬باالچ ِء جتد‬
‫ِء گوبڈالنی آماچ ن نت۔ان ّسپ باالچ ِء ھمراز ُء ھمگ نگل ن نت۔ بلے ان ّسپ ِء راز ء‬
‫آنی ِء لوگتابک سھتگ ُء سربد ن نت۔ ان ّسپ ُء گوں باالچ ُء شوگتد ُء مشام‬
‫ُ‬
‫کت۔ بلے ونی رازے لوگتابک ء دات‪ ،‬آسر آنی ِء کوش ء در ابک‪،‬‬

‫‪54‬‬

‫اومر ء ٹھتانی جتگ‬
‫ُ‬
‫او مڑابانی مرد کشیں‬

‫گوا بکے‬
‫باالچ‬

‫ُ‬
‫کستگ‬

‫اے نتکہ بیتگریں یو‬
‫اے دگہ راچے تربگتیں ھونے‬
‫ان ُّسپ نہ سابگیتدی سربداریں‬
‫ُ‬
‫یو نے گتاہ ء گوں گوبڈالں نستگ‬

‫نہ سرھماگی ء مں جواب دا بگ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫من نہ کستگ ء وادھے ابکگ‬
‫کدھے کیتل بیتگ ھشابانی‬
‫ان ُسپ ِء ٹ ھت ماں آزمان کیتگ‬
‫ُ‬
‫رازے ونی کل ِء بابک ء دا بگ‬
‫ُ‬
‫گوں من ِء شوگتد ُء مشام کربگ‬
‫ُّ‬
‫وت من ِء کالنی نشون دا بگ‬

‫‪55‬‬

‫بلے اے راشتی باں روچ ء مروچی زابگ نہ ن نت کہ ان ّسپ ِء کوش باالچ ِء‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ت‬
‫ردی بیتگ با باالچ ء رازانی باسک بیتگ ِء ترس ء نہ زانت کس گ ء اے‬
‫ُ‬
‫گ ّپ جیر دا بگ ُء ونی ردی گستگ۔‬
‫ل ُ‬
‫ھ‬
‫ت‬
‫ن‬
‫م‬
‫‪2‬۔ ساھگامی‪:‬۔۔۔۔(یو گی ارش)‪ ،‬باالچی جتگ ِء دومی کی رھیتد بش اِ نت‬
‫ُ‬
‫ھ ّ‬
‫ّ‬
‫ُ‬
‫ن‬
‫کہ نہ نے یواری ارش نہ کن ء نہ ھز کہ تی ربد بداں م کس مہ ِگتدنت۔‬
‫نے یواری ِء ارش ُء گوں ساھگامی ء ھزگ گوربلہ جتگ ِء ھما نتکی رھیتد اِ نت‬
‫ُ‬
‫کہ "ڈاکیر چے گوترا" انشی ء گوربلہ جتگول ِء نتکی کمال ُء النقی گشنت۔ باالچ‬
‫ُ‬
‫ِء مشیریں کمال ھم ھمبش یوبگ‪ ،‬پمبشا آھر بیتگر گشنت‪،‬‬

‫ُ‬
‫ّ‬
‫ُ‬
‫نشبوں مان دات ء حستگ نے سک ء‬

‫‪56‬‬

‫باکہ‬
‫کانے‬
‫واب ء‬
‫باکہ‬

‫جو‬

‫ُد ّزیں‬

‫یولگاں‬

‫ُ‬
‫کش نے تراھتدگاں‬

‫یوں کانے جو ُد ّزیں یولگاں گرداں‬
‫ُ‬
‫و نتگیں واب ء کش نے مرداں‬

‫باکہ‬

‫باالچ! تر آسکی یچان نے ن ّتاں‬
‫ربد ء گواز کتاں نتی ھتاں‬
‫ِس ّران ء روٴ نے ِدل نتاں‬
‫ّ‬
‫ک‬
‫ڈبک دنے گوں مڑو یں متاں‬
‫ھاالن دنے ونی ھم لتاں‬

‫‪57‬‬

‫نق بو ِء کوش۔۔۔‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫باالچ ِء جتگ ِء آسرا کہ آ گڈی ارش ء بیتگر ِء سرا کنت‪ ،‬ھمے ارش بیتگر ِء‬
‫کوش ِء آسرا ‪ ،‬باالچی ج نگانی ِکسہ ِء آسر اِ نت کہ ربدا ھمے داشتان نقی بو جاوش ِء‬
‫ُ‬
‫ّ‬
‫کوش ِء آسرا دوتر "روانتی ر بگے" زور نت ُء ونی گڈی آسرا سر ن نت۔ انسپ ِء‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫کوش ء بد "باالچ گور گپج" گوں بیتگر ِء کشگ ء او اے داشتان ِء گڈی ٹ ھر ِء‬
‫سرحم کتگ ء ھما جیر جتگی(گوربلہ جتگ) ِء یوجتالں گچین کنت کہ جوسیں‬
‫ُ‬
‫ھ‬
‫ٹ‬
‫مرگ ُء زبد ِء نتامی ل ِء سرا گوزگ الم با باالچ ِء مرگ ِء آسرا در کی نت با‬
‫باالچ ِء شوب متدی جوڑ ن نت۔پمبشا جوسیں جاوراں ساعر جوش نتان کنت‬
‫ان ّسپ !ایوک ُء ٹھتا ء نہ روٴت قیر ء‬
‫ُ‬
‫م ّتے من باں با مرد کشیں بیتگر‬
‫با‬
‫ُ‬
‫اشتیتیں گدے گوں وت کن‬

‫‪58‬‬

‫ملک‬

‫ِء‬

‫مردماں‬

‫اودا‬

‫کہ‬

‫روٴ‬

‫قیراں‬

‫ہر‬

‫بکے‬

‫بکے‬

‫بک‬

‫ء‬

‫دوبیں‬

‫ونی‬

‫ان ّسپ‬

‫جاہ‬

‫ستہ یوش‬

‫دعوت‬

‫قیرشتان‬

‫ھمگور‬

‫کن‬

‫ء‬

‫گِ ر‬

‫ماپ‬
‫ء‬

‫ء‬

‫نے‬

‫کن‬

‫دفن‬

‫کن‬

‫نتادین‬

‫الالں‬

‫کن دوبیں ھمشاالں‬

‫گریوگ وش نہ اِ نت بک لوگ ء‬
‫من ِروگن نُتڈ اِ بگ گوں دوگ ء‬

‫ان ّسپ ِء قیر ُء کشارت ء ببش باالچ گوں نق بو ء ببش کی نت ُء ماں قیرشتان ء‬
‫تڑ ِء در جکے ء شتگر جوڑ کنت ُء بیتگر ِء ودار ء نتدنت۔ جتازہ ِء وابگ ء ربد آ‬
‫ُ ُ‬
‫ّ‬
‫ت‬
‫اول ِجک ء بی گر ء گوبڈالنی زد ء کنت ء کشنت ‪،‬‬

‫‪59‬‬

‫ُ‬
‫جاوش ء من ء یوار کربگ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫س‬
‫باالچ! اگدہ ما جو یں باز زربگ‬
‫ھرچی‬
‫باالچ‬
‫س تہ‬

‫ج تگ‬

‫کہ‬

‫ببسرا‬

‫باکیں‬

‫جدا‬
‫تڑا‬

‫ببش‬

‫ء‬

‫سر‬

‫ِء‬

‫ان نطامے‬

‫سبوانی‬

‫کمایوں‬
‫یج ّ‬
‫تی‬

‫آربگ‬
‫کیتگ‬
‫کیتگ‬
‫ُ‬
‫کربگ‬

‫ورباھاں دو جاہ سرپ نس تگ‬
‫وانتیتگ‬
‫پماز‬
‫ِء‬
‫ان ّسپ‬
‫مال چہ سرپ ء دتر بیتگ‬
‫متی‬

‫بیتگر‬

‫ء‬

‫سابڈی‬

‫گردنے‬

‫اتر‬

‫سرنتگ‬
‫واربگ‬
‫ُ‬
‫کربگ‬

‫‪60‬‬

‫ُ‬
‫ادا چہ زابگ ن نت کہ باالچ ِء جتگ گوں تژ قیتلہ ء نہ بیتگ۔ آنی ِء نتکی مول‬
‫ُ‬
‫ت‬
‫ب‬
‫ُء مراد عھد ِء زالمیں سردار بیتگر ِء کوش بیتگ۔ گڈا کہ آ ی گر ِء کوش ء شوب‬
‫متد ن نت دوتر واگست کنت ُء دیم نہ ونی نتکی ھتکین ء‬
‫تڑا‬
‫نقیتے‬

‫اتر‬

‫کیتگ‬
‫ُ‬
‫زربگ‬

‫سر‬
‫ء‬

‫کیتگ‬

‫باالچ‬

‫چہ‬

‫ساھگامیں‬
‫ُ‬
‫ترزیں سر‬

‫زھاں‬

‫الھوت‬

‫ِء‬

‫ھشار‬

‫جاھے‬
‫دودا‬
‫ھیتاد‬

‫اپمتی‬

‫ِء‬
‫ُُ‬
‫کتگر‬

‫ء‬

‫ّ‬
‫ھوزے‬
‫ِء‬

‫بیر‬

‫گوشتگ‬
‫ِنس تگ‬
‫ُ‬
‫کربگ‬

‫گتیتگ‬

‫ُ‬
‫ن‬
‫ب‬
‫ٹ‬
‫نتکی ھتکین ء واگست کتگ ء بد‪ ،‬اے داشتان ِء گڈی ھر ایچیں روا تی ر گے‬
‫ء د پما کی نت کہ روانت تروسیں باالچ ھچ وڑا چہ روانتانی نتداں وت ء یوبک نہ‬

‫‪61‬‬

‫کنت۔ گوں نقی بو جاوش ء کربگیں شوگتد ُء مشام بک ربدی بدا ‪ ،‬روانتانی لوڑ ُء‬
‫ُ‬
‫ب‬
‫ل‬
‫مچانی ٹھا گار ن نت ُء روانت باالچ ِء د پما متالبک ن نت ‪ ،‬دودا ِء یں گتدالنی‬
‫بدل ء زھر سریں مان ِء بیرے کہ "نقی بو جاوش" ِء س تگ ء م ّک ن ت ءُ‬
‫ِ ن‬
‫ک‬
‫ی‬
‫باالچ ِء دامن ء نہ مدامی یولتگ کنت۔ باالچ ِء سرحمیں جتگی کردار نہ سرے‬
‫ُء نقی بو ِء کوش نہ سرے‪ ،‬ادا چہ زابگ ن نت کہ بلوچ ھچ تر وت ء چہ روانتانی‬

‫کنت۔‬
‫نہ‬
‫کت‬
‫آجو‬
‫نتداں‬
‫زوریں‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫باریخ ھمے گشنت کہ نتکی ھتد ء واگست کتگ ء ربد‪ ،‬باالچ گوں نقی بو ء کربگیں‬
‫ّ‬
‫ب‬
‫ن‬
‫شوگتد ُء مشاماں یج انت۔ قی بو دو شتے ربداں باالچ ء گوں آنی ء وار گیں شوگتد‬
‫ُء مشاماں باد دنت۔‬
‫ُ‬
‫گستگ‬

‫باالچ‬

‫نقی بو‬
‫متار‬

‫ّ‬
‫اِ ل‬

‫جاوش‬
‫ُء ِگش‬

‫ء‬
‫ء‬

‫آ روچ کہ بیتگر سر کش ء‬
‫من گبش اِ باں نپچ ُء شش ء‬

‫‪62‬‬

‫یو‬
‫من‬

‫باگہاں‬
‫ھلمہاں‬

‫بکے‬
‫دو‬

‫ھور‬

‫جتگ‬
‫ُ‬
‫ک تگ‬

‫ُ‬
‫ُ‬
‫ب‬
‫ت‬
‫بلے باالچ ء نقی بو ِء کر گیں ن کی د پما نتان نت‪ ،‬آنی ء بلوچی روانت ء زوریں‬
‫رن نّت د پما کان نت۔ نقی بو ِء نتکتانی باسداری ء گبش آ روانت ٹھاز جوڑ ن نت۔ چر‬

‫ّ‬
‫ت‬
‫ل‬
‫انشی ء چہ ھما یولتگ باالچ ِء دامن ء تِر لج نت کہ راجدبیر ِء ٹھا آ یو گی اِ نت‬
‫دودا‬

‫ِء‬

‫جون‬
‫ّ‬
‫لگ‬

‫من‬

‫ُّ‬
‫بلیں‬

‫نقی بو‬

‫انت‬

‫بلوجانی‬

‫۔۔۔۔۔۔۔۔‬

‫ء‬

‫گتدالں‬
‫دباں‬

‫شگاں‬

‫‪63‬‬

‫باالچ ‪ ،‬بلوچ ورباھانی ِدلبستدیں سبق‬
‫ھما شتاشی مراگش باسرحم اِ نت کہ اودا باالچ ِء بام گِ رگ مہ ن نت۔ مرجتگیں‬
‫عہد ء ھم بلوچ ء وت ء باالچی بابانی منّت ء زبدگ داشتگ۔ بلوچ وت ء نہ‬
‫ُ‬
‫ّ‬
‫باالچ بام دات۔ ھپجو گستے کہ باالچ ِسمتلے جوڑ یوبگ۔ بک بکے ِء ھالپ ء جتگ‬
‫ک بوکیں "باالچ" بلوچی ادب ُء شتاست ِء مشیریں سمتل اِ نت ُء بلوحستان ِء‬
‫ھمک ھتد ُء کوحگاں زابگ ُء یچارگ ن نت۔ باالچ گورگپج ِء بلوچ راچی زبد ُء جاگرد‬
‫ِء سرا جوسیں اترانی دوٴر دبگ ِء مشیریں شوب باالچ ِء ھما جتگی یوجتالں کہ‬

‫ایوک ُء ٹھتابیں باالچ ء بلوچ بکے ِء بک کییھیں لشکرے تروشتگ ُء شوب‬
‫متد یوبگ۔ باالچ گورگپج ء ساتزدھمی صدی ء ھما جتگی رھیتد ُء یوجتل کارمرز‬
‫ُ‬
‫ع‬
‫ل‬
‫کتگ انت۔ یوکیں عہد ِء می دور ِء "بلوچ سرمچار" ھم جوسیں یوجتالنی‬
‫کارمرزگ ء نے شوب انت ُء باوان ورگ ء انت۔ پمبشا مارا جوسیں یوجتالنی‬
‫بانت ء جیڑگ لون نت کہ "باالچ" ِء جتگ ک ّتگ ِء شوب جوڑ یوبگ انت۔ ٹھتا‬
‫ک‬
‫ُ‬
‫ی‬
‫ی‬
‫ش‬
‫ھ‬
‫ب‬
‫دو کس ء سدانی ھشاب ء یں ل کرے تروش دا گ۔ ماکہ ڈنی ء دری‬

‫‪64‬‬

‫گوربلہ جتگوالنی سرگوشتاں وابیں‪ ،‬بلے باالچ ِء بانت ء نٹ ُء یول نہ کتیں کہ‬
‫باالچ زمین جاھیتدے بیتگ۔ ھما جتگی یوجتل ُء رھیتد کہ "باالچ" ء بلوچ ِء‬
‫ّ‬
‫زمیتی راسیتانی بیتاد ء ٹھتیتگ انت۔ جوسیں جتگی رھیتد الم نہ بلوچ ورباہ ء‬
‫جتگی سنقے ن نت۔‬
‫چہ باالچ گورگپج ء بلوچ ء نتکی سبق ھمے زورگی اِ نت کہ (بلوحستان ِء زمیتی راشتی‬
‫ُء حعراقتہ ء د پما کیتگ ء بد) سپ ج تگ (گوربلہ جتگ) ء یچرنہ کاریں کشانی‬
‫کمے کشاس نکار اِ نت۔ بایچرنہ کاریں مردمانی گبشیں کچ‪ ،‬گبش ء چہ گبش‬
‫باوان بار کنت۔ باالچ ِء ِبذر ء نہ گوربلہ جتگ ء بلوحستان ِء زمیتی حقایق ھمے‬
‫ُ‬
‫گشنت کہ یچرنہ کاریں مردمانی کچ ھمیتکہ کم ن نت نہ ترا گبش ء چہ گبش‬
‫شوب متدی رست کنت۔ اے گ ّپ ِء راست ب ّدر کتگ ء جوابیریں متال‬
‫باالچ ِء جتد اِ نت کہ آ گوں نقی بو ء بک ُء ٹھتا یوھیں لشکرے تروش دات‪،‬‬
‫ُ‬
‫ت‬
‫روک کت مں ن کی مر مریں آسے‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ب‬
‫ی‬
‫ت‬
‫ت‬
‫ن‬
‫یں ترا گے‬
‫نتکگ من تر‬

‫‪65‬‬

‫یوبلی یوربیتیں من ُء نتل ء‬
‫کہ نتل متی ج نگانی نقی بو ات‬
‫گوں دو سد بیر ء جایونے گون ات‬

‫اے ھما نتکی رھیتدیں مرجتگیں بلوچ انشی ِء کارمرزگ ُء نے شوب بیتگ ُء‬

‫باوانتار اِ نت۔‬

‫دومی باالچی ج نگانی ردا نہ گوربلہ جتگ ء پمرد ُء بیز ُء ساھگامیں مردم نکار اِ نت۔‬
‫ّ‬
‫ھماکس کہ آنی ِء ٹھا سپ ِء ٹھاری ُء روچ ِء گرمی ِء ترداست کیتگ ِء ِسکت‬
‫ُ ُ ُ‬
‫گ‬
‫نہ ن نت۔ سد ء ین ترداست نہ کنت۔ آ کس کہ اے قالب ء بی نت آ بش‬
‫ء چہ گبش باوان بار کنت ُء کوبگ دبگ لون نت۔ ایجو کہ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ّ‬
‫من نہ کتگ ء سیتد نہ ساگ‬

‫سیتداں دست جتگ مں گوش ء‬

‫‪66‬‬

‫باکہ‬
‫سرزھانی‬
‫ِ‬

‫جوشتیتگیں‬

‫آباں‬

‫سیتد اش نہ باکامی گِ رنت نِنگاں‬
‫تر من ُء نتل ء باڑھی ٹھ نگاں‬

‫شیمی رازداری کہ اے ردا بک کشابیں ردی ِء آسرا ان ّسپ باالچ ِء شتگت ُء‬
‫ھمگ نگل آنی ِء جتد ِء گوبڈالنی دبار یوت۔‬

‫اے گچین ُء رھیتد ھچ وڑا مرجتگیں بلوچ ِء ٹھا گتدگ نہ ن نت‪ ،‬پمبشا بلوچ‬
‫مرچی چہ ُدژمن ء گبش باوان ِحست کیتگ اِ نت۔ د پما اگاں اے یودست ُء‬
‫ُ‬
‫ل‬
‫کمال بلوچ سرمچار ء ونی ٹھا نتدا کت انت نہ آھانی شوب متدی ترآھاں ا می‬
‫ّ‬
‫ب‬
‫ن نت‪ ،‬اگاں باں بلوچ ِء گچین ھمے یوت کہ ایو بیتگ اِ نت نہ لوچ گبشیریں‬
‫باوان حست کنت ُء دژمن سرحمیں رازاں سربد ن نت‬
‫‪……….................‬‬

‫‪67‬‬

‫ساعرى‬

‫‪68‬‬

‫‪1‬‬
‫گوشتگ‬

‫راچی‬

‫م ھیراں‬

‫کابیتاں‬

‫مزن‬

‫بامیتاں‬
‫ّ‬
‫سرانی‬

‫واجہاں‬

‫سرداراں‬
‫سرھالے‬

‫باواباں‬

‫ّ‬
‫بگ‬

‫مہ‬

‫رو‬

‫ِمسکانی‬

‫کپ‬

‫نے‬

‫کوبیتاں‬

‫مسکالں‬

‫گرابیں‬
‫جو‬

‫کن‬

‫اِ ت‬
‫ن ُستد‬

‫متے‬

‫باالچ!‬
‫ُربگراھاں‬

‫کہ‬

‫ُء‬

‫جوابیتاں‬

‫آ‬

‫جیر‬
‫تری‬

‫موچڑیں‬

‫جوبیتاں‬
‫ت ّر‬

‫بیتگر‬
‫ِی ّچار‬

‫نے‬
‫ات‬
‫ات‬

‫‪69‬‬

‫ُء‬

‫سد‬

‫ورباھاں‬
‫ُ‬
‫ن تک‬
‫گورم‬
‫ّ‬
‫ِء‬
‫باجق‬
‫مولی‬
‫گرم‬

‫سّ‬
‫می‬

‫زبیں‬

‫بدا‬

‫کتڈگ‬

‫آپ‬

‫شستیتاں‬

‫ء‬

‫ِء‬

‫بک‬

‫روچی‬

‫ھالے‬
‫ّگوال‬

‫آربگ‬

‫ء‬

‫دپ‬

‫اباگاھی‬
‫ات‬

‫ء‬

‫ِء‬

‫ُ‬
‫رمیتیتاں‬
‫ُ‬
‫ّ‬
‫چربیتاں‬

‫گوازبیتاں‬
‫ّگوال‬

‫گوبا‬

‫ات‬
‫ء‬

‫گورگپچاں‬

‫……………………………………‬
‫حشد‬

‫ورباہ‬

‫نہ‬

‫کابار‬

‫اِ ش‬

‫دو‬

‫بیتد‬

‫ء‬

‫یوبگ‬

‫باد‬

‫کوسیں‬
‫ُء‬

‫انکاں‬
‫ُ‬
‫زرباں‬
‫جوباراں‬

‫‪70‬‬

‫کارچ ُء زھر دبیں‬

‫گوں‬
‫نپچ اِ ش‬
‫ُ‬
‫تر‬
‫ورباہ‬

‫دانگاں‬

‫یوری‬
‫گوشتاں‬

‫چہ‬

‫ُ‬
‫ن بو‬

‫ایجو‬

‫دودا‬
‫شیری‬

‫ماں‬

‫سالہ‬

‫دورواں‬

‫ماں‬
‫مپجو‬

‫ء‬

‫رنتاں‬

‫ھما‬

‫سر‬

‫ک بوری‬

‫ء‬

‫تر‬

‫ھوری‬

‫بداں‬

‫ربد‬

‫ء‬

‫واب‬

‫بیتگ‬

‫دربگ‬

‫اودا‬

‫ماں‬

‫دڈبگ‬

‫مات‬
‫و ّشتگ‬
‫ُسک ّ‬
‫د پچ‬

‫ء‬

‫باد‬
‫ء‬
‫ء‬

‫کاباراں‬
‫ُ‬
‫مستاں‬

‫ِء‬

‫ُ‬
‫ک تگ‬

‫زباد‬

‫ُ‬
‫قرآن‬

‫بیتاں‬

‫کوٹ‬

‫اللین‬

‫مالین‬

‫وابین‬

‫بیتگ‬
‫ء‬
‫ء‬
‫ء‬
‫ء‬

‫نی نی ء مزن بامین‬
‫دوست ء گوں دلے نتگتگیں‬
‫ء‬

‫‪71‬‬

‫گوشتگ‬

‫م ھروابیں‬

‫شیری‬

‫م ّیہاں‬

‫ء‬

‫مات‬

‫ّ‬
‫جالں‬
‫متاراں‬
‫کہ‬
‫مرد‬
‫آ‬
‫ُّ‬
‫کالں‬
‫ونشنت‬
‫نہ‬
‫نیمروجاں‬
‫ُّ‬
‫گراپمالں‬
‫گوں دوست ُء سر سریں‬
‫ساربیتاں‬

‫‪……………………………………..‬‬
‫گوں‬

‫دوشتاں‬

‫زبادمالیتاں‬

‫دودا زھر کن ات جتگی‬
‫بیں‬
‫نتگی‬
‫گ بوک‬
‫ابکگ‬
‫باد‬
‫یوپ نے اِ شتگ انت ربگی بیں‬
‫دودا‬

‫جہہ‬

‫ج تگ‬

‫بیں‬

‫ل ھڑی‬

‫ء‬

‫نتار اِ ت شپج کن اِ ت الری ء‬
‫ء‬
‫ت ّری‬
‫الگریں‬
‫ُء‬
‫ترد‬
‫ُ‬
‫گامین ء‬
‫ش تک‬
‫س ھربگ ء‬

‫‪72‬‬

‫ء‬

‫اوالک‬

‫ُء‬

‫ِدل‬

‫جوابین‬

‫ء‬

‫‪……………………………………..‬‬
‫چہ‬

‫دان‬

‫یورگاں‬

‫کولواھی‬
‫نہ‬

‫ٹھکیتاں‬

‫جواں‬
‫یور‬

‫متی نگاں‬

‫ء‬

‫دوست‬
‫ِھ ّ‬
‫تی‬

‫ء‬

‫بک‬
‫ُ‬
‫س ھربگ‬

‫بک‬

‫ء‬

‫ِء‬

‫دپ‬

‫دابان‬

‫ء‬

‫یور‬

‫روچی‬

‫کار‬

‫دودا‬
‫مّ‬
‫ل‬

‫زھر‬

‫کاباری‬

‫سار نتاں‬

‫ِء‬

‫گوں‬
‫ربکگیں‬

‫ء‬
‫کتی‬

‫دورواں‬

‫ُء‬

‫ء‬

‫تزرگی‬

‫دشتاں‬
‫ُ‬
‫ابگستاں‬

‫تِر‬

‫نتاشتاں‬

‫جونے‬

‫کتی‬

‫دو‬

‫مھ پجل‬

‫گبشاباں‬
‫ّ‬
‫تزور‬

‫دودا‬
‫باد‬
‫دربگ‬

‫گوسیں‬

‫یو‬

‫ء‬

‫ابکگ‬
‫بیتگ‬
‫ُ‬
‫زربگ‬

‫‪73‬‬

‫گوشتگ‬

‫م ھروابیں‬

‫بازین‬
‫ّ‬
‫یجی چہ‬
‫با چبشی‬
‫با‬

‫مات‬
‫ء‬
‫ی ّجتگ‬
‫بکے کنت‬

‫متی‬

‫اِ ت‬
‫دو‬

‫گوکاں‬

‫ء‬

‫ء‬

‫جویواں‬
‫سرحمی‬

‫زبان‬

‫دار نت‬

‫ء‬

‫کار نت‬

‫‪……………………………………..‬‬
‫ُ‬
‫گتیتگ ات دودا ء‬
‫ازرے‬
‫ُ‬
‫گ‬
‫س ھربگ گاں من ء گون پج نے‬
‫اودا‬

‫دلیریں‬

‫گوں‬

‫نتالں‬

‫گرم آپ ِء دپ ء گوں گوکاں‬
‫ّگوالے‬
‫کتاں‬
‫گون‬
‫گوکاں‬
‫ّ‬
‫ساربانے‬
‫وبیں‬
‫جو‬
‫نگاں‬
‫جوابیں‬
‫شتا بکے‬
‫بک‬
‫مبشاں‬
‫نیمار‬

‫اِ ش‬

‫ِھالر‬

‫انت‬

‫ُبکشاں‬

‫‪74‬‬

‫‪……………………………………..‬‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫زربگ‬
‫ھروسے‬
‫ء‬
‫س ھربگ‬
‫ُ‬
‫ّ‬
‫گتیتاں‬
‫تز‬
‫باتزلے‬
‫ڈالیں‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫مرگے‬
‫ترز‬
‫کتگ‬
‫اِ تزارے‬
‫ّ‬
‫ّ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫شیمرگی‬
‫ش تگ‬
‫ء‬
‫کش‬
‫کش‬
‫گرم‬

‫ِء‬

‫آپ‬

‫ورباھاں‬
‫ّ‬
‫جک جت‬
‫ّ‬
‫ء‬
‫بگ‬

‫دو‬

‫دپ‬

‫ء‬

‫جاہ‬

‫راہ‬

‫میڑبیتگ‬
‫نستگ‬

‫ل ّدن ء میرین‬
‫ء‬
‫ِی ّچار‬
‫موچڑیں‬
‫بیر‬
‫ربگیں‬
‫ء‬
‫رودن‬
‫ِرنکاں‬
‫ُ‬
‫ت‬
‫ش‬
‫ء‬
‫زین‬
‫کیں‬
‫ِء‬
‫س ھربگ‬
‫ت ِّربیتگ‬
‫ُء‬
‫جت‬
‫اِ ش‬
‫دودا‬
‫ورباہ‬

‫اِ ش‬

‫کیتاں‬

‫ماں‬

‫ء‬

‫جتاں‬

‫تِڑے‬

‫ٹھتانی‬

‫ساھمیریں‬

‫‪75‬‬

‫ّ‬
‫رنش‬
‫باد‬
‫ھتدی‬

‫دست‬
‫کیتاں‬
‫آ‬

‫نیمار‬
‫اوداں‬

‫گوں‬
‫گوں‬

‫مب ّسکاں‬

‫کتدھاری‬

‫موزگاں‬

‫آں‬
‫ِء‬
‫گوں‬
‫گوں‬

‫ُ‬
‫لتکک‬

‫ھالر‬

‫اِ ت‬
‫ماں‬

‫ِبالہ‬

‫شتدنگاں‬
‫ُ‬
‫مستیتاں‬
‫ُمتدرنگاں‬

‫ُء‬

‫سھتدی‬

‫ھوباں‬

‫ُ‬
‫ب‬
‫ل‬
‫ھڑیں‬

‫بات‬
‫جہازی‬

‫بازباں‬
‫ُبکشاں‬

‫سرکاں‬

‫‪……………………………………..‬‬
‫ُ‬
‫کربگ ات باالچ ء‬
‫عرضے‬
‫ُ‬
‫یوداں سما گوز اِ ت شیزان ات‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫س‬
‫ّ‬
‫ل ء درتزان ات‬
‫آھراں‬
‫ن نغاماں‬
‫اود‬

‫تر‬
‫گوں‬

‫اِ ت‬

‫نتگریں‬

‫بیتگر‬

‫جور نتاں‬
‫ء‬

‫‪76‬‬

‫ُّ‬
‫تژ‬

‫نتالر‬
‫ُ ّ‬
‫کک‬

‫جتیں‬

‫ن تگ‬

‫ِء‬

‫ء‬
‫ِء‬

‫ُء‬

‫شیزاں‬
‫انت‬
‫س ّر‬
‫ّ‬
‫لڈ ُء لڈ‬

‫کن‬

‫ن تا‬

‫پما‬

‫ّ‬
‫تزبک‬

‫سابڈاں‬
‫عقل‬
‫باریں‬
‫ج نگاں‬

‫نہ‬

‫نہ‬
‫ُء‬

‫کہ‬

‫گوربگ‬
‫ُ‬
‫زربگ‬
‫مب ّشک‬

‫رگاماں‬

‫دامن‬

‫ُ‬
‫زامر‬

‫سردار‬

‫ء‬

‫آپ‬
‫لمتاں‬
‫ُء‬

‫نتی‬

‫گچین‬

‫ڈاجتاں‬

‫ّ‬
‫تزبک‬

‫دعوا‬

‫ھاترا‬
‫جدا‬

‫ء‬

‫جون‬

‫کتی دپ ء ھون‬

‫ن تا‬

‫ھاں‬

‫میڑنتیں‬
‫جوڑ نتیں‬
‫کنت‬
‫کنت‬

‫‪……………………………………..‬‬
‫‪2‬‬

‫‪77‬‬

‫نہ شتاب کستی نے‬
‫ُ‬
‫من رواں الل ِء گی ُتد ء داراں‬
‫نشنگاراں‬

‫گوں شجی ساھتاز ء شوالتگ باں‬
‫ھنت ترء کچکول ِء دباں یوسہ‬
‫ھنت تر ء جتڈی ِء کتاں زبارت‬
‫ھنت تر ء زمزبل ِء نہ جتڈنتاں‬

‫جو من ء ارشی ترنشنگاں‬

‫گوشتگ‬

‫بادا باالچ نتی شوال ق بول بیتگ‬
‫یوسگ ُء ن بول من دا بگ ساھتاز ء‬
‫ُ‬
‫من ُشتاں کستی نے کتگ باڑہ‬
‫انکاں ماں نتک ِء نتدن ء داشتگ‬
‫ُ ُ ُ‬
‫بادگوں نست ء تر کتاں ربک ء‬
‫مں‬

‫تِڑ‬

‫من‬

‫ونی‬

‫ء‬

‫آھوگ‬

‫شیری‬

‫‪،‬‬

‫نپخگاں‬

‫نتاجتیتاں‬
‫داشتاں‬

‫‪78‬‬

‫ُ‬
‫جو تزبگ ء مں‬
‫شیر‬

‫شیری‬

‫گوں‬

‫ک ّتگ ء‬
‫نپخگاں‬

‫ُ‬
‫کرباں‬

‫ُدشتاں‬

‫من ونی ھیر واریں دپ ء وارباں‬
‫ُ‬
‫ت‬
‫روک کت مں ن کی مر مریں آسے‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫نتکگ من تر بیتیں ترا نتگے‬
‫یوبلی یوربیتیں من ُء ن تل ء‬
‫کہ‬

‫ن تل‬

‫متی‬

‫نقی بو‬

‫ج نگانی‬

‫ات‬

‫گوں دو سد بیر ء جایو نے گون ات‬
‫دتر‬

‫دربکگے‬
‫ان ُّسپ‬

‫ن بوبگ‬

‫راشتی‬
‫نہ‬

‫کہ‬

‫سا ھتے‬

‫نیمگ‬

‫گوکاں‬

‫ء‬

‫ال نتگے‬

‫گوشتگ‬
‫بیتگ‬
‫ابکگ‬

‫گوں من ء سبوگتد ُء کالم واربگ‬
‫ُ‬
‫کالنی نشان دا بگ‬
‫آ دوبیں‬
‫ُ‬
‫کل ھما اِ نت کہ یور دپ ِء نستگ‬

‫‪79‬‬

‫بارگیں‬

‫یور‬

‫ُء‬

‫جلڑیں‬

‫بازبگ‬

‫ُ‬
‫اشیر ماں تراھیں ڈبکی ء کل ِء‬

‫روچ‬

‫جلڑیں‬

‫حما‬

‫بیتگ‬

‫بیری‬
‫چہ‬

‫کتڈگ‬

‫کبسگاں‬

‫ء ِشستگ‬
‫کیتگ‬

‫من ونی البک نہ مردی ء نستگ‬
‫تژنی ء ابدوہ ُء ھروسان ء‬
‫ُء لتاسان ء‬
‫دةژمتاں بادمال‬
‫ُ‬
‫گتیتگ مں کل ِء جارکے جتیں‬
‫تراھتدگ واب گیتکگ زری کوش ء‬
‫آ مزن باد نتکیں جن ِء ذوق ء‬
‫ُ‬
‫ب‬
‫دسبوں تر گ نہ ونی متان ء‬
‫ُ‬
‫در کتیں شیرازی مزار نیمیں‬
‫من ونی موچیں ھاتروں جار ه نے‬

‫کہ کار نہ انت شیرازی مزار کاد ِء‬

‫‪80‬‬

‫ُ‬
‫درکت‬

‫من‬

‫شوھان‬

‫زھیں‬

‫بیرے‬

‫زوروں‬
‫ّ‬
‫شتکگ‬

‫ماں‬

‫شیری‬

‫نپخگاں‬

‫دابیں‬

‫من‬

‫لھیتانی‬

‫بلو‬

‫نہ ھما مردوار ِء دپ ء دابیں‬

‫ء سبوانی کماں‬
‫ماں لھنپ ء داں مپجونے گتیتگ‬
‫ُ‬
‫ِشخکابیں بگرد سیتگ‬
‫جیرگ ء‬
‫حھل زمین ء باں بیزھے ر نتگ‬
‫اوں‬

‫سرنتگ‬

‫لیتی نت‬

‫ھون نے چہ ھیرواریں دپ ء کا بک انت‬
‫ُء تربگتیں رن ّشاں‬
‫چہ تروبان‬
‫ر نتاں من کوھی دو مگے گتیتگ‬
‫گوا بکے‬
‫اومر ء ٹھتانی جتگ‬
‫ُ‬
‫کشیں باالچ‬
‫او مڑابانی مرد‬
‫ُ‬
‫کستگ‬
‫اے نتکہ بیتگریں یو‬

‫‪81‬‬

‫اے‬
‫ان ُّسپ‬

‫راچے‬

‫دگہ‬
‫نہ‬

‫تربگتیں‬

‫سابگیتدی‬

‫ھونے‬
‫سربداریں‬

‫ُ‬
‫یو نے گتاہ ء گوں گوبڈالں نستگ‬

‫نہ سرھماگی ء مں جواب دا بگ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫من نہ کستگ ء وادھے ابکگ‬
‫ھشابانی‬
‫بیتگ‬
‫کیتل‬
‫کدھے‬
‫ان ُسپ ِء ٹ ھت ماں آزمان‬
‫ُ‬
‫رازے ونی کل ِء بابک ء دا بگ‬
‫ُ‬
‫گوں من ِء شوگتد ُء مشام کربگ‬
‫ُّ‬
‫وت من ِء کالنی نشون دا بگ‬
‫ُ ُ‬
‫ُ‬
‫ن‬
‫ان ُّسپ متی مات قوم ء ین ء یھ اِ نت‬
‫کیتگ‬

‫ان ُّسپ متی البک نتد ِء سری گریچ انت‬
‫ّ‬
‫ُ‬
‫ٹ‬
‫ایوک ء ھتا ء نہ روت گور ء‬
‫ُ‬
‫ت‬
‫ب‬
‫مٹ ء من بان با چڑیں ی گر‬

‫‪82‬‬

‫ُ‬
‫ّ‬
‫ہرکچام مات ء یچ ونی دوست‬
‫ہر کچام و ّشتگ ء ونی‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ہر کچام گھار ء جوٹ تروبیں‬
‫ُ‬
‫ہر کچام زال ء سموبیں‬
‫ُء لیڑھی‬
‫گ بوکاں‬
‫من‬
‫ُ‬
‫سرا‬
‫رودانی‬
‫ترشتگیں‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫رود لمب انت ء ڈبلوں جیر‬

‫اِ نت‬
‫زامات‬
‫ترات‬
‫کولتگ‬
‫کوراں‬

‫گرداں‬
‫ت ّرنت‬

‫‪……………………………………..‬‬
‫‪3‬‬
‫ن نگام‬

‫گو شتے‬

‫بیتگر‬

‫ُ‬
‫کربگ‬
‫گوں‬

‫الڑکیں‬

‫ات‬
‫بلیں‬

‫باالچ‬
‫بیتگر‬

‫گوساں‬

‫ء‬
‫ء‬
‫دار‬

‫‪83‬‬

‫ُ‬
‫ترشتگ‬
‫جو‬
‫جیر‬
‫ء‬
‫بازار‬
‫ُ‬
‫من ء ھلک ُء عالم ء جو گستگ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫کستگ‬
‫گتاہ ء‬
‫ان ُّسپ نے‬
‫جاربگ‬

‫ء‬

‫نتی‬

‫مارا‬
‫ُ‬
‫کل‬

‫ماں‬

‫نتی‬

‫گوھار‬
‫چہ‬

‫مھلوک‬

‫چہ‬
‫چہ‬
‫یورنے‬
‫زھم‬

‫ء‬

‫میتگ‬

‫ساگیں‬
‫ُء‬

‫چہ‬

‫سک‬
‫بیتل‬

‫کربگ‬

‫دا بگ‬

‫نشانے‬
‫ء‬

‫سروباں‬

‫ان ُّسپ‬

‫ُ‬
‫ب‬
‫ل‬
‫یں‬

‫یور‬

‫نستگ‬

‫ء‬

‫تزبک‬

‫ِء‬

‫ز ھمے‬
‫آ‬

‫من‬

‫جو‬

‫گوشتگ‬

‫کمکے‬
‫ء‬
‫ِء‬

‫واب‬

‫درابکگ‬
‫یوبگ‬
‫کیتگ‬

‫گتدالں‬
‫مپجو ء‬

‫باد‬

‫ا بکگ‬

‫اتر‬

‫نشان‬

‫ء‬

‫کیتگ‬

‫اشیرے‬

‫اتر‬

‫یوبکگ‬

‫گیتکگ‬

‫‪84‬‬

‫اپمتی‬

‫انسپ‬

‫ا نسے‬

‫بیتگ‬

‫من‬

‫واب‬
‫ک تک‬

‫ماں‬

‫ز ھمے‬

‫ماں‬
‫ء‬

‫ء‬

‫نستگ‬

‫اتر‬

‫ابکگ‬
‫ُ‬
‫زربگ‬

‫سروباں‬

‫چہ‬
‫دودا‬

‫گبسگاں‬

‫ھتاالں‬

‫ِء‬

‫زھرکتی‬

‫باد‬

‫بازار‬

‫ِء‬

‫کش‬

‫ء‬

‫راہ‬

‫باد‬

‫اں‬

‫لوگ‬

‫ء‬

‫ء‬
‫ان ُّسپ‬
‫ِگس‬

‫نہ‬

‫من‬

‫بیتگر‬
‫ّ‬
‫ب‬
‫تز ک‬

‫ابکگاں‬

‫ز ھمے‬

‫ماں‬

‫متی‬

‫سبوانی‬

‫ِء‬

‫بیتگ‬

‫جاربگ‬

‫کمان‬

‫ا بکوں‬
‫گتی بوں‬

‫ونی‬

‫داران‬

‫ء‬

‫ِء‬

‫ساران‬

‫ء‬

‫ء‬

‫جاران‬

‫ء‬

‫ٹ ھت‬

‫ماں‬
‫ِء‬

‫درابکگ‬

‫نشانی‬

‫سروباں‬
‫اتر‬

‫ء‬
‫نستگ‬

‫دربکگ‬

‫گیتکگ‬

‫‪85‬‬

‫زھر‬
‫بیر‬

‫ببشیں‬

‫کشیں‬

‫ھد بگے‬
‫کمان‬

‫ء‬

‫کستگ‬
‫دا بگ‬

‫من ِجک اِ ت گوں اول سلواتء‬
‫واربگ ان ُّسپ ء ٹھتات ء‬
‫ُ‬
‫سیتگ‬
‫بگردی‬
‫شخکابیں‬

‫ح ھل‬

‫ء‬

‫ماں‬

‫زمین‬

‫ء‬

‫ر نتگ‬

‫ء‬

‫کیتگ‬

‫‪……………………………………..‬‬
‫گستگ‬
‫تر‬
‫ھلمہاں‬
‫باالچ‬
‫ُ‬
‫بیتگر ء کش ء یوار کربگ‬
‫ُ‬
‫اے وا انسپ انت یو کستگ‬
‫ُ‬
‫ھونے‬
‫گتاھیں‬
‫نے‬
‫ان ّسپ‬

‫سابگ ء گوں من‬
‫چہ مات قوم ء نتی شتاد بیتگ‬
‫‪……………………………………..‬‬

‫‪86‬‬

‫بک‬

‫د پما‬

‫مرداباں‬
‫جو‬
‫ربد‬

‫ُ‬
‫کش‬

‫ساھیتی‬

‫گواز‬

‫ء‬

‫ّ‬
‫سران‬

‫ء‬

‫ڈبک‬

‫دنے‬

‫ھاالں‬

‫رو‬

‫او‬

‫مرو‪،‬‬
‫نے‬
‫یچان‬

‫نہ‬

‫آماچ‬

‫نے‬

‫نتاں‬

‫نتی‬

‫کتاں‬

‫نے‬

‫گوں‬

‫دنے‬

‫باالچ‬

‫دل‬

‫مڑوکیں‬

‫ونی‬

‫ھتاں‬
‫ن ّتاں‬
‫م ّتاں‬

‫ھملتاں‬

‫باالچ جو نہ اِ نت مرد ِء جتگ‬
‫گاں دارنے ھ ّمت ُء بام ُء نتگ‬
‫یو دایم یوش ا بگ کی نپ ُء نتگ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ُدنتا یو کتگ وار ء نتگ‬
‫مرداباں جن نے بام ُء نتگ‬

‫زور‬

‫باراں‬

‫کن‬

‫ء‬

‫یور‬

‫وزن‬

‫بکن‬

‫نہ‬

‫نہ‬

‫بارشتگ‬

‫ھمستگ‬

‫‪87‬‬

‫ترجا‬
‫ّسرنے‬
‫جابگو‬
‫ان ّسپ‬

‫زھر‬
‫ان ُسپ‬

‫یو‬

‫دارنے‬
‫ترآسکی‬

‫نہ‬
‫جو‬

‫ابکگ‬
‫ماں‬

‫نے‬

‫لھنپ‬

‫بیریں‬

‫کمان‬
‫ُ‬
‫گتاہ‬

‫نے‬

‫اشتانی‬

‫یچان‬

‫شی‬
‫ُ‬
‫کالنی‬

‫چزمیں‬

‫ء‬

‫ساگاں‬

‫ُ‬
‫ترباب‬

‫ء‬

‫واب‬

‫ات‬

‫یو‬
‫ء‬

‫ُ‬
‫نست‬

‫نے‬

‫باداں‬

‫کستگ‬
‫ُ‬
‫کستگ‬
‫ء‬

‫‪……………………………………..‬‬
‫دا بگ‬
‫جوایوں‬
‫ُء‬
‫اوشتات‬
‫ُ‬
‫جاربگ ء من ء جو گستگ‬

‫مارا‬
‫انسپ‬

‫نتی‬
‫ء‬

‫کالمے‬

‫واربگ‬

‫نے‬

‫دا بگ‬

‫نشان‬

‫نشان‬

‫من‬

‫نے‬
‫ء‬

‫جو‬

‫دا بگ‬
‫ُ‬
‫گستگ‬

‫‪88‬‬

‫ٹ ھت‬

‫بادگ‬

‫ِء‬

‫زھم‬

‫ء‬

‫دربکگ‬

‫ُ‬
‫جار کل ِء دپ ء یور نستگ‬
‫اے متدر نتی گوھار ء سازبگ‬
‫آ گوں ان ّسپ ء بیتل یوبگ‬

‫روجانی‬

‫ّکدھے‬

‫باسیں‬
‫وا‬

‫انسپ‬

‫سابگ‬

‫ء‬

‫ھشانی‬

‫کیتل‬

‫متی‬

‫گوں‬

‫ترا‬

‫شتاد‬

‫ھور‬

‫ا بکگ‬
‫بیتگ‬

‫بیتگ‬
‫بیتگ‬

‫‪……………………………………..‬‬
‫من‬

‫وادہ‬

‫ء‬

‫قول‬

‫انت‬

‫آسے‬

‫نہ‬

‫تربات‬
‫بک‬

‫جاہ‬

‫ونی‬

‫نہ‬

‫بلوچی‬

‫نہ‬
‫بداں‬

‫ُمی ّرنت‬
‫ء‬

‫یوھتاں‬
‫ن ّتاں‬

‫مابداراں‬
‫ساالں‬

‫نتادین‬

‫الالں‬

‫‪89‬‬

‫س تہ‬

‫یوش‬

‫دوبیں‬

‫کن‬

‫ھمشاالں‬

‫گریوگ وش نہ انت بک لوگ ء‬
‫من روگن نُتڈبگ گوں دوگ ء‬
‫ُ‬
‫اشتیتیں گدے گوں وت کن‬
‫ملک‬

‫ِء‬

‫اودا‬
‫قیراں‬
‫بکے‬

‫بکے‬

‫مردماں‬
‫کہ‬

‫ہر‬
‫ء‬

‫ان ّسپ‬

‫دعوت‬

‫رونے‬

‫دوبیں‬
‫ونی‬

‫ھمگور‬

‫ء‬

‫قیرشتان‬
‫کن‬

‫ء‬

‫گِ ر‬

‫دفن‬

‫کن‬

‫ماپ‬
‫را‬

‫کن‬

‫‪……………………………………..‬‬
‫ُ‬
‫جاوش ء من ء یوار کربگ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫باالچ اگدہ ما حشیں باز زربگ‬
‫ُ‬
‫ج‬
‫ل‬
‫کیتگ‬
‫گھاں باز‬
‫کار ماں‬

‫ہرچی‬

‫کہ‬

‫جدا‬

‫ء‬

‫آربگ‬

‫‪90‬‬

‫ُ‬
‫س‬
‫ھب‬

‫ء‬

‫باالچ‬
‫ببش‬

‫ء‬

‫شتاھتاکیں‬

‫ببسرا‬

‫روشتیں‬

‫ببش‬

‫ماں‬

‫مقام‬

‫تڑ‬

‫ء‬

‫ج تگ‬
‫ُ‬
‫نست نے‬
‫بیتگر چہ‬

‫ِء‬

‫جتدے‬

‫یوجوان‬

‫روچ‬

‫بیتگ‬

‫ء‬

‫ر ن تگ‬

‫کیتگ‬

‫سر‬

‫کیتگ‬
‫ُ‬
‫کربگ‬

‫در‬

‫کیتگ‬
‫ُ‬
‫زربگ‬

‫سرپ‬

‫نستگ‬

‫ان نطامی‬

‫گوں نق نب ء بیتگ‬

‫گس‬

‫ورباھاں‬

‫دو‬

‫پماز‬
‫ُّ‬
‫مال‬

‫انسپ‬

‫ء‬

‫نے‬

‫جاہ‬

‫الش اِ ش ان ّسپ ِء گون بیتگ‬
‫ُ‬
‫کربگ‬
‫مال ء سرپ درست‬

‫سبوانی‬

‫چہ‬

‫ِء‬

‫سرپ‬

‫ء‬

‫کمان‬

‫اوں‬

‫در‬

‫وانتیتگ‬
‫کیتگ‬

‫سرنتگ‬

‫‪91‬‬

‫بیتگر‬

‫ء‬

‫سابڈی‬

‫گردنے‬

‫بیتگر‬

‫ھون‬

‫دور‬
‫ء‬

‫ببسرا‬

‫نقدتر‬

‫ہرچی‬

‫یجتے‬

‫نق نب‬

‫ج نگانی‬

‫واربگ‬

‫ا بکگ‬

‫باز‬

‫کہ‬

‫دا بگ‬
‫ُ‬
‫گستگ‬

‫ء‬

‫جدا‬

‫آربگ‬

‫ُ‬
‫کستگ‬
‫ء‬
‫مقام‬
‫ماں‬
‫ُ‬
‫گوں انسپ ء مٹ کربگ‬

‫‪……………………………………..‬‬
‫باالچ‬

‫سھگامیں‬
‫مات‬
‫الہوت‬
‫جاھے‬
‫دست‬

‫چہ‬

‫زھاں‬

‫سر‬

‫ھشار‬

‫ء‬

‫کیتگ‬

‫تڑ‬

‫نق نب‬

‫نتدیں‬
‫ِء‬

‫اتر‬

‫کیتگ‬
‫ُ‬
‫زربگ‬

‫اپمتی‬

‫نے‬

‫ماں‬

‫ء‬

‫نے‬

‫بیں‬

‫تروباں‬

‫گوشتگ‬
‫نستگ‬
‫ُ‬
‫مستگ‬

‫‪92‬‬

‫ِء‬

‫دودا‬
‫ھیتاد‬

‫جاوسیں‬
‫جار‬

‫ُ‬
‫کتگر‬

‫ماہ‬

‫ُ‬
‫کربگ‬

‫ھوزے‬
‫نق نب‬

‫چہ‬

‫ِء‬

‫گتیتگ‬

‫بیر‬
‫ء‬
‫ء‬

‫ھشاب‬

‫گوشتگ‬
‫گوشتگ‬

‫باالچ وادہ متی ھشاب ء ابکگ‬
‫‪4‬‬
‫باالچ‬

‫ء‬

‫جوریں‬
‫مات‬
‫گوھار‬
‫و ّشتگ‬

‫زال‬

‫ھالر‬

‫ُ‬
‫دژمتاں‬

‫نہ‬

‫جوٹ‬

‫نہ‬
‫نہ‬
‫نہ‬

‫باباں‬
‫باباں‬

‫ُ‬
‫ّ‬
‫نسگاں‬

‫تروبیں‬

‫ونی‬

‫سموبیں‬

‫ٹ ھر‬
‫زھر‬

‫ُ‬
‫قرباباں‬
‫تراباں‬
‫زاماباں‬
‫کول نگاں‬

‫‪93‬‬

‫من‬

‫مرد‬

‫نہ‬
‫نہ‬

‫شوگتد‬
‫آسے‬

‫ُ‬
‫کشیں‬

‫دودا‬

‫کالم‬

‫نہ‬

‫ء‬

‫ہللا‬

‫بداں‬

‫ء‬
‫مابداراں‬

‫‪……………………………………..‬‬

‫نہ دودا ِء نہ حقیں ھون ء‬
‫ُ‬
‫شست ُء شش بلوجوں کستگ‬
‫ُ‬
‫ت‬
‫مس گ‬
‫تروباں‬
‫ماں‬
‫دسبوں‬
‫ُج نکانی‬
‫کانتگراں‬
‫ء‬
‫نتد‬
‫نتد‬
‫نتد‬

‫نتد‬

‫نتد‬
‫نتد‬

‫نتد‬

‫ء‬

‫مادگاں‬

‫ء‬

‫لیڑواں‬

‫ء‬

‫بابیتاں‬

‫جوبگیتاں‬

‫پمیراں‬

‫شتاھیتاں‬

‫ء‬

‫راھگزاری‬

‫ء‬

‫گواتزگانی‬

‫ء‬

‫عالم‬

‫مرداں‬

‫ُء‬

‫نِتالں‬

‫مالباں‬

‫‪94‬‬

‫ء‬

‫نتد‬

‫ُء‬

‫درببشاں‬

‫کمیریں‬

‫گویچاباں‬

‫جاچی‬

‫‪……………………………………..‬‬
‫گوں‬

‫من‬
‫ّ‬
‫کلتگ‬

‫ِء‬

‫من‬

‫کہ‬

‫آسکے‬

‫ُ‬
‫گل‬

‫سیتدے‬
‫من نہ‬
‫سیتداں‬

‫وھد‬

‫ج نگانی‬
‫جوریں‬

‫سابک‬

‫ماں‬

‫دربکوں‬

‫ترگستاں‬

‫وروکیں‬

‫دز‬
‫ِء‬

‫نتداں‬

‫دباں‬
‫حماریں‬

‫بالر‬

‫ِء‬

‫دبدوکاں‬
‫ح ّماں‬
‫د پما‬

‫ُ‬
‫ترشیری‬
‫زرنگاں‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ّ‬
‫کتگ ء سیتد نہ ساگ‬
‫ج تگ‬

‫دوتر‬
‫نیم‬

‫نق نب‬

‫ُدژمتاں‬

‫گوش‬

‫من‬

‫من‬
‫شتے‬

‫انکاں‬
‫باد‬

‫من‬
‫اتر‬

‫ء‬

‫انکاں‬
‫ُ‬
‫زربگ‬
‫کیتاں‬

‫ببشبوں‬
‫ببشبوں‬

‫ببست‬

‫ببست‬
‫ُ‬
‫سہربگ‬

‫ُ‬
‫کشنگاں‬

‫‪95‬‬

‫گوں‬

‫زرھیریں‬
‫گوں ھپچر‬
‫گوں‬

‫ِء‬

‫ُء‬

‫کول‬

‫بیتگ‬

‫زہ‬

‫ء‬
‫ِشتداں‬
‫ء‬

‫ء بیزین‬
‫ُ‬
‫س‬
‫ھرنتاں‬
‫گوبڈالں‬

‫کوٹھیں‬

‫ھون‬

‫وادھوں‬

‫انت‬

‫ُ‬
‫گڈنگاں‬

‫‪……………………………………..‬‬
‫آ ُمرگ کہ شتاں نیم بال انت‬

‫گوک‬

‫کہ‬

‫میڑباں‬

‫واب‬
‫ُّ‬
‫کل ی‬

‫ء‬

‫جاہ‬

‫دلیریں‬
‫ُ‬
‫ترم ترم ء گشنت‬
‫ونی‬
‫س ھڑنتاں‬
‫یونس‬

‫اِ ت‬

‫درنتکگاں‬

‫ماں‬

‫ج تگ‬
‫گوں‬
‫باالچ‬

‫ھلکاں‬

‫نتاڑباں‬
‫رانتاں‬
‫جوداں‬

‫یج نگاں‬
‫نے‬

‫‪96‬‬

‫اِ ت‬

‫یونس‬

‫ُ‬
‫سما‬

‫کہ‬

‫آماچ‬

‫نے‬

‫اے باالچ ِء کمان ِء بیر انت‬
‫گچیتی زتر انت‬
‫سابڈاں نہ‬
‫مرد‬

‫ِء‬

‫بامرد‬

‫ِء‬

‫ن تا‬

‫متی‬

‫زھرگ‬

‫ء‬

‫دل‬

‫ء‬

‫تراکین‬

‫جوسین‬

‫انت‬
‫انت‬

‫‪5‬‬
‫ج نگانی‬
‫ھمستکی‬

‫ھمدل‬

‫ُء‬

‫کمیریں‬

‫گویچایوں‬

‫جاکہ متی بیر‬

‫کمیریں‬

‫یونہ‬

‫رویں‬

‫باریں‬

‫گوں ُدژمتاں‬

‫گویچان ُء‬
‫چہ‬

‫نق نب‬

‫باریں‬

‫سر‬

‫ِء‬

‫کش ِء‬

‫گویچاباں‬

‫گاریں‬
‫باریں‬

‫کلتگ‬

‫دونتدنتاں‬

‫‪97‬‬

‫کلتانی‬

‫نتداں‬
‫جوشتیتگیں‬

‫سرزھانی‬

‫وروکیتاں‬
‫آباں‬

‫گرنت ن نگاں‬

‫سیتد اِ ش نہ باکامی‬
‫نہ من ُء نتالں باڑھی‬

‫ن نگاں‬

‫بانگاں‬

‫نتڈاں‬

‫‪……………………………………..‬‬
‫من کشابان ُء بییر ُء گوبڈاں‬
‫ُ‬
‫زبڈاں‬
‫سرا‬
‫آسانی‬
‫مرمریں‬
‫کوالں‬

‫چہ‬

‫گرمیں‬

‫جتاں‬

‫کاڈ من ء میرکوہ‬
‫ُء شگان ز نتیں‬
‫کاڈانی میرکوہ‬
‫ّ‬
‫من مزن باں ُء جویواں بِالں‬
‫جویو ُء یوک رنش ُء گاللک باں‬
‫بک‬

‫کمانے‬

‫نہ‬

‫لیڑھے‬

‫من دوسد بیر نہ مادگیں‬

‫حماں‬

‫زوراں‬
‫گوکے‬

‫‪98‬‬

‫نتداں ُء شوھان کتاں‬
‫گوں جگردی آپ دا بگیں ِسنگاں‬
‫کس گیرے نہ گارے ء بیتلنت‬
‫بیراں‬

‫آر نتیں‬

‫من ونی‬
‫ّ‬
‫جون ِکالں‬
‫کہ‬

‫متی‬

‫دبین‬

‫نت‬

‫گوں‬

‫بیراں‬

‫ِء‬

‫دژمتاں‬

‫حمانی‬

‫مرداں‬
‫گرداں‬

‫ٹ ھا‬

‫‪6‬‬
‫ن تا‬

‫من‬

‫زرد‬

‫متی‬

‫اِ ت‬

‫بکے‬

‫ء‬

‫گشنگاں‬

‫تر‬

‫واست‬

‫نہ‬

‫دودا‬

‫ترا ُھتدگاں‬

‫ج تگ‬
‫ء‬

‫ِء‬

‫جوریں‬
‫جو‬
‫ُّ‬
‫بلیں‬

‫م ھراں‬

‫بداں‬

‫نپخگاں‬

‫ھمتالں‬
‫زراں‬

‫‪99‬‬

‫سمانتل‬
‫ُ‬
‫سمین گوں‬

‫متان‬

‫گوں‬

‫ھیتاد‬

‫میرزا‬
‫دودا‬
‫قیر‬
‫نہ‬

‫بکے‬

‫نتد‬

‫گوں‬
‫انت‬
‫سّ‬
‫می‬
‫نہ‬
‫ء‬

‫ن تا‬
‫ّ‬
‫ملیں‬

‫یو‬

‫ن تا‬

‫کہ‬

‫شیرازی‬

‫ِء‬

‫ھمے‬

‫ِء‬

‫ّگیڑ‬

‫ء‬

‫گروھیر‬
‫ُ‬
‫کتگر‬

‫ء‬
‫ء‬

‫ِء‬

‫سرا‬

‫گوکانی‬

‫اڑا‬

‫ِء‬

‫زین‬

‫ُ‬
‫لڑا‬

‫ِء‬
‫ّ‬
‫ڈن‬

‫متی‬
‫نقی بو‬

‫ِء‬

‫یوکر‬

‫زاھرا‬
‫ُ‬
‫لڑا‬
‫بلیں‬

‫ترا‬

‫رازی‬

‫دباں‬

‫نقی بو‬

‫دلے‬
‫ُء‬
‫راز‬
‫دوشی ماں نیم‬
‫ُء‬
‫من و نتگ‬

‫ِگتداں‬

‫گ تے‬

‫باسیں‬
‫واب‬

‫زھرکتیں‬
‫ُ‬
‫گشاں‬
‫ش تے‬
‫کی نگاں‬

‫‪100‬‬

‫واب‬

‫ا بکگ‬

‫نشارت‬

‫ء‬

‫متی‬

‫یوت‬

‫من‬

‫ء‬

‫ترات‬

‫دودا‬

‫گوں‬

‫میری‬

‫مشیریں‬

‫دودا‬

‫گوں‬

‫دودا‬

‫گوں‬

‫جوباریں‬
‫ُ‬
‫ب‬
‫ل‬
‫یں‬

‫کتدگاں‬

‫نستگ‬

‫راشتی‬
‫متی‬
‫نہ شتیتیں‬

‫ترات‬

‫جواب‬

‫دشتی‬

‫متگہاں‬
‫ُ‬
‫گداں‬

‫کش‬

‫ء‬

‫متی‬

‫گورا‬

‫گردبیتگ‬

‫ات‬

‫باالچ دلگران م بو ماں ھاترا‬
‫ُ‬
‫ش‬
‫آ روچ کہ ما جتگ ء تیں‬
‫ُمربگیں‬
‫درست‬
‫ما‬
‫راشتی‬
‫ُمربگیں‬
‫متاراں‬
‫نہ‬
‫ما‬
‫بلے‬
‫ھون نہ سر ُء مان گتیتگیں‬
‫ر نتگیں‬
‫ء‬
‫ٹھست‬
‫باگیں‬
‫ِء‬

‫‪101‬‬

‫آ روچ کہ یو جتگ ء ُست نے‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫من ھرد ء کشانشال بی نگاں‬
‫مّ‬
‫نتی ل ِء بداں گون کی نگاں‬
‫یو گوں ٹ ّھراں نست من ء‬
‫کہ ت ّر ُء ترو ماں می تگ ء‬
‫وھدبکہ‬

‫ربد‬

‫ما‬

‫متے‬

‫ء‬

‫ج تگ‬

‫ء‬

‫بیر‬

‫مریں‬
‫بگر‬

‫ء‬

‫‪……………………………………..‬‬
‫من‬
‫ّ‬
‫ملیں‬
‫ملک‬

‫ماں‬

‫کہ‬

‫باگجھیں‬

‫سھتازکوٹ‬
‫ساہ‬

‫نقی بو‬
‫ُء‬

‫بداں‬

‫تر‬

‫ُ‬
‫ب‬
‫زر گ‬

‫ات‬

‫وال نت‬
‫شتدھ‬
‫ء‬

‫ِء‬

‫گشنگاں‬

‫نکالی‬

‫ء‬

‫بی نگاں‬
‫ُشتاں‬

‫ر ن نگاں‬
‫بی نگاں‬

‫‪102‬‬

‫ھلک‬

‫ِء‬

‫ماں‬

‫می نگاں‬

‫ساد‬
‫ُ‬
‫ترز‬
‫باں‬
‫یوک‬

‫ماں‬
‫ء‬

‫ک ھیر‬

‫ھژدھمی‬
‫ُرشتگ‬

‫ساہ‬
‫من‬

‫بک‬
‫ُء‬

‫من‬

‫ببست‬

‫ببست‬

‫ببست‬

‫ببست‬

‫کول‬

‫گورا لوپ دا بگ‬

‫ء‬

‫بیر‬

‫ش تک‬

‫جاربی نگاں‬

‫می نگاں‬

‫در‬

‫ء‬
‫سال‬

‫ُء‬

‫انت‬

‫ابکگاں‬
‫ِء‬

‫سرا‬

‫مرد‬

‫بی نگاں‬

‫باد‬

‫ابکگاں‬

‫شوال‬
‫شتے‬

‫گتی نگاں‬

‫بکشانگاں‬

‫کمایوں‬

‫زرنگاں‬

‫اتر‬

‫کی نگاں‬

‫گوں بیر زین ِء دپ ء‬
‫گوں تروکیں ھپچر ء‬
‫گوبڈالں‬
‫گچیتی‬
‫گوں‬
‫ُ‬
‫گوں مزن نتیں لڑا‬

‫‪103‬‬

‫نتی‬

‫ُ‬
‫سہربگ‬

‫ابگت‬
‫دشتی‬

‫نتی‬

‫باالچ‬

‫ترا‬

‫جتڈنتگ‬
‫شیر‬
‫ُ‬
‫گڈا‬

‫متی‬

‫اِ ت‬

‫متی‬

‫سابگ‬

‫ء‬

‫ن نت‬

‫ء‬

‫آھر‬
‫یوک‬
‫کم‬

‫باراں‬
‫ماں‬

‫ِء‬

‫ھوباں‬

‫میزریں‬

‫ء‬

‫گراں‬
‫جتیں‬

‫ھون‬
‫بڈا‬

‫ٹ ھر‬

‫ُء‬
‫ٹ ِھل‬

‫انت‬
‫مانی‬
‫مادر‬

‫انت‬
‫شوجاں‬

‫مہ‬

‫زتر‬
‫چرا‬

‫ھالر‬

‫چہ‬
‫جوریں‬

‫شتاہ‬
‫ِء‬

‫تزور‬

‫ُ‬
‫دژمتاں‬
‫بداں‬

‫کتاں‬
‫اِ ت‬
‫اوگار‬
‫کہ‬
‫کب ّشگ ِء وام ء مکن‬
‫م بو‬
‫ھمراہ‬
‫ِء‬
‫سردر‬
‫ّ‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫ّ‬
‫نہ ھشک تر ء مہ لڈ‬

‫دور‬

‫سریں‬

‫کوراں‬

‫مہ‬

‫دار‬

‫‪104‬‬

‫بلکیں‬

‫ّ‬
‫رک‬

‫نہ‬

‫چی‬

‫اِ ت‬

‫تراں‬

‫‪……………………………………..‬‬
‫کہ‬

‫مرد‬

‫باالچ‪،‬‬

‫آ‬

‫واب‬

‫جاہ‬

‫ِء‬

‫ھوباں‬

‫گرانت‬

‫بیراھیں‬

‫گرانت‬

‫انگار‬

‫چہ‬

‫ماالں‬

‫کن‬

‫انت‬

‫بیزار‬

‫چہ‬
‫ُء‬

‫زاالں‬

‫کن‬

‫انت‬

‫یوپ‬
‫میتاپ‬
‫البک‬

‫روچی‬

‫گونشیں‬
‫نہ‬

‫بیر‬

‫ُء‬

‫نستگ‬
‫دوتر‬

‫شتاں‬

‫ُدژمتاں‬
‫ماں‬

‫ُد ّریں‬

‫جتاں‬

‫ُء‬

‫جاڑکہ‬

‫انت‬

‫ڈاہ‬

‫کن‬

‫انت‬

‫کن‬

‫انت‬

‫مزن‬

‫ساھی‬

‫راہ‬

‫ببش‬

‫کالباں‬

‫کتلگاں‬

‫ُدرش‬

‫انت‬

‫تر‬

‫انت‬

‫‪……………………………………..‬‬

‫‪105‬‬

‫آ‬
‫یور‬
‫چہ‬
‫آر نپ‬

‫کہ‬

‫مرد‬
‫اِ ش‬
‫دہ‬

‫سدی‬
‫اِ ش‬

‫ھوبان‬

‫گر‬
‫ج ّبو‬

‫انت‬

‫یوراں‬

‫گہہ‬

‫انت‬

‫اشیر‬

‫انت‬

‫شتیتیں‬

‫گتڈیں‬

‫گوبڈل‬
‫گچیتی‬
‫یچ اِ ش‬
‫ّ‬
‫زامات اِ ش سلیں ھپچر‬
‫شیزیں‬

‫یوپ ِء بدل‬
‫چہ یوپ ُء بالستاں‬

‫سرجاہ‬

‫اِ ش‬

‫زبڈیں‬

‫ترزیں‬

‫ھشار‬

‫اِ ش‬

‫امتار‬

‫آپ‬

‫اش‬
‫اِ ش‬

‫آپ‬

‫وارش‬

‫کوہ‬

‫انت‬

‫زھانی‬
‫ببشی‬

‫انت‬
‫انت‬

‫سک‬

‫انت‬

‫ِگہہ‬

‫انت‬

‫نتلگ‬

‫باراھیں‬

‫انت‬

‫انت‬

‫شتگر‬

‫انت‬

‫گر‬

‫انت‬

‫حمگ‬

‫انت‬

‫کوبڈو‬

‫انت‬

‫بلوجانی‬

‫کالت‬

‫‪106‬‬

‫ُ ُ‬
‫ُ‬
‫گٹ انت ء م ھراں جپ ء راست‬
‫چہ بان ُء بادگیراں گھہ انت‬
‫‪……………………………………..‬‬
‫‪7‬‬

‫باالچ‬

‫سالم‬
‫یو ِبل‬

‫ترک‬

‫دنے‬

‫بیتگر‬

‫یو‬
‫واب‬
‫ہردیں‬
‫ھال‬
‫ورباہ‬

‫کانے‬
‫ء‬
‫کہ‬
‫دنے‬
‫چہ‬

‫سکشا بگ‬
‫ج تگ‬

‫بلوچی‬

‫ُ‬
‫کش‬
‫ُء‬

‫کیتگ‬

‫ُ‬
‫دزیں‬

‫جو‬

‫نے‬
‫کانے‬
‫ن تا‬
‫ُّ‬
‫کالں‬

‫ُء‬

‫ِمڑا‬
‫ء‬

‫یولگاں‬
‫ُ‬
‫تراھتدگاں‬

‫نہ‬
‫یو‬

‫ات‬

‫نہ‬

‫اڑا‬

‫مڑا‬
‫درکتاں‬

‫‪107‬‬

‫ماں‬

‫یورواں‬

‫اِ ت‬

‫متاں‬

‫مٹ‬

‫گردبیتگ‬

‫ات‬

‫‪……………………………………..‬‬
‫باالچ‬

‫جواب‬
‫جتگے‬

‫من‬
‫شیری‬

‫بدایوں‬

‫یوربیبوں‬

‫ء‬

‫باں‬

‫یور‬

‫ہر‬

‫سپ‬

‫لشکری‬
‫باں‬
‫ُء نقی بو‬
‫ما‬
‫نتدیں‬

‫ُء‬

‫یو لگے‬

‫نستگ‬

‫جو‬

‫بدی‬

‫دہ‬

‫شتاہ‬

‫گوں‬
‫ن ّشامی‬

‫کابیں‬

‫سدی‬

‫ُء‬

‫تزیں‬
‫لڑ‬

‫ء‬

‫چڑ‬

‫ء‬

‫نہ‬

‫مڑا‬

‫‪……………………………………..‬‬
‫ُُ‬
‫ء‬
‫کتگر‬
‫ھیتاد‬
‫گوں‬
‫دودا‬
‫ّ‬
‫واب اِ نت ماں ستہ ڈن ِء سرا‬
‫اودا‬

‫ماں‬

‫گرماپ‬

‫ِء‬

‫تڑا‬

‫‪108‬‬

‫بکے‬
‫نقی بو‬

‫من‬
‫بیتد‬

‫د نتارزنی‬
‫یو‬
‫بییم‬

‫دسبوں‬
‫بیری‬
‫ُ‬
‫س‬
‫ب‬
‫ہر گ‬
‫ُ‬
‫س ھربگ‬
‫دودا‬
‫بلکیں‬
‫گوں‬
‫کِ ّر‬

‫گتداں‬

‫ُ‬
‫لڑ‬

‫ِء‬
‫شیر‬

‫دنست‬

‫شتدھی‬

‫نہ‬

‫زاھر‬

‫کہ‬

‫نہ‬

‫دودا‬

‫ن نت‬
‫کی ّروکیں‬
‫ونی‬

‫متان‬

‫بکشانی‬

‫زھر‬
‫ماں‬
‫ء‬

‫ء‬
‫ء‬

‫یچگیں‬
‫کتیں‬

‫موچڑاں‬
‫ُ‬
‫گداں‬
‫ُ‬
‫کتیں‬
‫جتیں‬

‫ِء زین ء لگ ابیں‬
‫ُ‬
‫کش ُء ٹھتات کتیں‬
‫ُ‬
‫ش‬
‫تیں‬
‫ء‬
‫نتادگ‬
‫ُ‬
‫ش‬
‫تیں‬
‫اوبار‬
‫ء‬
‫من‬
‫ُ‬
‫کتیں‬
‫ترانے‬
‫دگہ‬
‫یو‬
‫جتیں‬
‫کیتکتگی‬
‫ُء‬

‫‪109‬‬

‫بگے‬
‫ُ‬
‫گورم‬
‫میر‬

‫ُء‬
‫ھما‬
‫حّ‬
‫م‬
‫لی‬

‫ھاریں‬
‫جاہ‬

‫ء‬
‫ن نت‬

‫گورمے‬
‫چر‬

‫انت‬

‫ِء‬

‫سرا‬

‫ٹ ھر انت نہ دودا ء چر انت‬
‫‪……………………………………..‬‬
‫من ت ّراں ُء کاباں چہ در ء‬
‫نے‬

‫دوست‬

‫ِء‬

‫گتداں‬
‫زبیتیں‬

‫یچاں‬
‫تژن‬

‫اِ نت‬

‫دودا‬
‫سّ‬
‫می‬

‫ِء‬

‫متاں‬
‫باحقیں‬

‫ِء‬

‫گوکانی‬

‫سبوگ‬

‫ء‬

‫گریوگ‬

‫ء‬
‫ھاترا‬

‫ماں‬

‫ُ‬
‫ک شگ‬
‫ترگ‬

‫نہ‬

‫من ہر روچ کاباں‬
‫ُء حمیر‬
‫نتداں جو ھور‬
‫ّ‬
‫ب‬
‫ب‬
‫کوکر‬
‫گور یں‬
‫نشی‬

‫مڑا‬
‫ء‬
‫ء‬

‫‪110‬‬

‫من‬

‫گوں‬

‫بداں‬

‫گوں‬

‫دودا‬

‫ِء‬

‫ُ‬
‫ک تگ‬

‫ایجو‬
‫جوریں‬

‫کتاں‬

‫ُدژمتاں‬

‫ماھ نگاں‬
‫گوں‬
‫متداں‬
‫ُ‬
‫ّ‬
‫ُ‬
‫گوں ارزباں‬
‫کتگ‬
‫ھوک ء‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫گرک ء گوں ستہ موریں تزاں‬
‫رکش‬

‫گرمیں‬
‫ُ‬
‫تز‬
‫باتز‬
‫آسے‪،‬‬

‫ء‬

‫کوھیں‬

‫گوں‬

‫لوار‬
‫گوں‬

‫ماں‬

‫ک ھیری‬

‫ک بونی‬

‫گوں‬
‫ماں‬

‫گون‬

‫داراں‬

‫جییر‬

‫ء‬

‫ُ‬
‫جلڑاں‬

‫شتگراں‬
‫ّ‬
‫ولراں‬
‫بداں‬
‫ُ‬
‫ک تگ‬

‫گربد‬
‫گروکاں‬
‫دوشی‬
‫ُ‬
‫ّ‬
‫ک‬
‫من گٹ ِء تڑی ل شوبکگاں‬
‫ُ‬
‫من کستاں مزن بامیں بلوچ‬
‫کاوڑی‬
‫ِء‬
‫ُ‪،‬ءمتان‬
‫ةمیرزا‬

‫‪111‬‬

‫ُدز‬

‫دست‬

‫زاالں‬

‫نہ‬

‫ارس‬

‫اش‬

‫کوبگ‬

‫سراں‬

‫من‬

‫نیم‬

‫ُ‬
‫کتاں‬

‫گوں‬

‫کیہاں‬

‫ابارکاں‬
‫ُء‬
‫ُد ّر‬

‫ر نتکگاں‬
‫ُ‬
‫ج‬
‫لمب‬

‫ح ّماں‬

‫شتے‬

‫راہ‬

‫دنشنگاں‬

‫ء‬

‫اباں‬

‫اِ باں‬
‫ء‬
‫باس‬
‫نتی‬
‫بیتگر‬
‫ُ‬
‫من وت گوں گوساں اش کتگ‬
‫ُ‬
‫جتاں؟‬
‫جایوبیں‬
‫گستگ‬
‫چے‬
‫ُ‬
‫ّ‬
‫ت‬
‫ب‬
‫ی‬
‫زرنگاں‬
‫گر‬
‫کہ‬
‫زر‬
‫آ‬
‫ُ‬
‫نتاں‬
‫کشی‬
‫گداں‬
‫ساریں‬
‫ُء ربگیں جادراں‬
‫گوں کبس‬
‫قتاہ‬
‫چراسانی‬
‫ُء‬
‫ت ِّر‬
‫ّ‬
‫دانگاں‬
‫باب‬
‫ونی‬
‫جلک‬
‫رنشنگاں‬
‫راسیتگ‬
‫ُء‬
‫چیّتگ‬

‫‪112‬‬

‫راہ‬
‫داباں‬
‫کوٹ‬

‫دانگاں‬
‫ُء‬

‫ماں‬
‫ھما‬

‫کالنی‬

‫ڈترواں‬
‫وڈترواں‬
‫واحھاں‬

‫‪………………………………........‬‬
‫ُ‬
‫ٹ ھر نہ ز نب انت ترا مرد کشیں باالچ‬
‫بّ‬
‫تر چی یو آزار دنے ڈ ل ء‬
‫ماں گراں یورین نے ونی باداں‬
‫ِبل ونی مردی کیتگ ُء سان ء‬
‫ہر دم نہ داوا ء مہ نتد متان ء‬
‫گوں نہ ات آ روچی نتی باالد‬
‫ُ‬
‫جوں کت متی ورباھاں مڑوکیتاں‬
‫ُ‬
‫بیڑ ترت اش نہ ساڑی ء ج تگ ء‬
‫نتالہ اِ ش کیتل بیتاں چرا نتگ ء‬
‫بیروں متی بیتگر ِء ُجگ ء کانکاں‬

‫‪113‬‬

‫نہ سھتدی ء نتی سابڈ تڑ ء کیتاں‬
‫ھزارنگاں‬
‫بازباں‬
‫چہ‬
‫گورگپج‬

‫اتر ر نتک انت ماں ترھتگیں ڈاکاں‬
‫ُ‬
‫یور اش گوں ِجل ت ّراں ھڑانتیتاں‬
‫ُ‬
‫ب‬
‫لیڑہ اش کوبڈ نتد کت انت بشیں‬
‫متی نتل نہ ن نکاں گوں موزگی باداں‬
‫نتی راج ِربک انت جو اشیری گواساں‬
‫تر نتی د پما جو لی بو نے بیتاں‬

‫باد اش شیمکاریں‬
‫ُ‬
‫ک‬
‫داشتگ انت لڈو یں‬
‫گبشیر‬
‫اتر‬

‫ھما‬

‫مجن‬

‫گوبڈیں‬

‫ُ‬
‫تژ‬

‫ُء‬

‫موزگاں‬
‫جتی‬

‫گواتزگی‬

‫بارگیں‬

‫داباں‬

‫اھداں‬
‫نتالں‬
‫یوراں‬

‫من زبدگ ء بک روچی ترا بیتالں‬
‫ُ ّ‬
‫آ شتی ابک نے گوں نق نب جک ء‬

‫‪114‬‬

‫من‬

‫وت‬

‫گوابکوں نتی‬

‫ماں دل ء‬
‫ُ‬
‫نست یو ماں‬

‫ّ‬
‫اِ ن نتٴ ُء ٹھتا ایوک‬
‫ّ‬
‫باالد ء جتگ سک‬
‫ّ‬
‫مان ات ک ّشاں بڈک‬
‫دات ُء حستگ نے ٹھک‬

‫ء‬
‫ء‬
‫ء‬
‫ء‬

‫بیروں ماں سبوانی کمان ء دات‬
‫ُ ُ‬
‫ّ‬
‫ُ‬
‫چ‬
‫س‬
‫ِجک اِ ت ء بشی نت ء کت نے لوات‬
‫گوبڈالں یوربیتگ تزاں نتی باد‬

‫ساباش نہ ج نگانی نق نب ء بات‬
‫ُ‬
‫ُ ّ‬
‫زرت نے ترا شیری سیتگ ء بڈاں‬
‫ُ‬
‫تراتز کتان ات جو کھسری گڈاں‬
‫ّ‬
‫دیم ترا ھی ّتاریں نٹ ُء وڈاں‬
‫باجن ء مستیں بیتگ ات تر ّداں‬
‫داں دو شش ماہ ء کنت نے نے ورداں‬
‫یوں کانے جو ُد ّزیں یولگاں گرداں‬

‫‪115‬‬

‫ُ‬
‫و نتگیں واب ء نے کش نے مرداں‬

‫آھر کہ سابڈان ء دبیں‬
‫گوش کن او باالچ نتگ ُء مسکانی‬
‫نپچگ ء ز نب انت‪ ،‬نتگ شتاھانی‬
‫باتزی‬

‫ماں‬
‫باز‬

‫سرا‬

‫ترا‬

‫رکشنت‬

‫ھون‬

‫آق نت‬

‫باج‬

‫گون‬

‫انت‬

‫کی نت‬

‫روچی‬

‫چراسانی‬
‫بلوجانی‬
‫نشومانی‬

‫ارس ات ماں نتگیں دبدگاں مان نت‬

‫قادر‬

‫ء‬

‫بکشا بگ‬

‫ایجو‬

‫دودا‬

‫ترا‬

‫ترا‬

‫دادے‬

‫دباں‬

‫شوچے‬

‫ببست من ء بیزیں ھلمہ ُء بادے‬
‫حمجتاں باں ُء حست کتاں قوچے‬
‫ء‬

‫نش کی نت بامے باں بدی روچے‬

‫‪116‬‬

‫‪8‬‬
‫باالچ‬
‫ُ‬
‫گست‬

‫جواب‬

‫دات‬
‫نقی بو‬

‫کتاں‬

‫من‬

‫ایجوش‬

‫ء‬

‫جاوش‬
‫نے‬
‫ِ‬
‫ّ‬
‫ّ‬
‫ترچی ورنے جو نش نش ء‬
‫ّ‬
‫ُ‬
‫ِ‬
‫یو ھچ متار اِ ل ء گش ء‬
‫ّ‬
‫موچیں ِدل ء سک ء متار‬
‫بات انت من ء نتی اعیتار‬
‫ِگدار‬
‫ُء‬
‫ُء گ ّپ‬
‫نتی نتکی‬
‫یچار‬
‫کاراں‬
‫متی‬
‫یو‬
‫یوں‬
‫اتر‬

‫تر‬

‫قکرے‬
‫د شتے‬

‫قسمت‬
‫سر‬

‫ء‬
‫ج تگ‬
‫ِء‬

‫ء‬

‫بات‬

‫دست‬

‫ِء‬

‫ماں‬
‫بان‬

‫گار‬

‫ء‬

‫دبار‬
‫ھاترا‬
‫ُ‬
‫ک تگ‬

‫‪117‬‬

‫"دودا‬

‫ِء‬

‫جون‬

‫من‬

‫عنب‬
‫ّ‬
‫لگ‬

‫دار‬
‫انت‬

‫باریخ‬

‫مان‬

‫نتگواہ‬

‫ن نت‬

‫دودا‬

‫ِء‬

‫ُّ‬
‫بلیں‬

‫نقی بو‬
‫باں‬

‫متے‬

‫گتدالں‬
‫دباں‬

‫ء‬

‫ُ‬
‫ھ‬
‫ل‬
‫کواں‬

‫ماں‬

‫بلوجانی‬

‫شگاں‬

‫اِ نت‪،‬‬

‫دبیراں‬

‫ٹ ھر‬

‫نعرنف‬
‫ِء نقی بو‬

‫ُء‬

‫سان‬

‫ُء‬

‫نشان‬

‫روچی‬

‫ِمراں‬

‫ء‬

‫تراں‬

‫ِکشاں‬
‫ء‬
‫گاں جاہ‬
‫ُ‬
‫دست ء ترا دست ء مشاں‬
‫ُ‬
‫گوں ھمسراں من چی گشاں؟‬
‫ُ‬
‫عنب انت نہ راچی کتگراں‬
‫زاباں‬
‫ببش‬

‫کہ‬
‫ء‬

‫بک‬
‫نقی بو‬

‫‪118‬‬

‫آ‬

‫ُء‬

‫جویو‬

‫ق ص ان ت گ‬

‫ایجوش‬
‫اتر‬

‫گتیتگے‬

‫اتر‬
‫بانے‬

‫سھتاز‬

‫وارت‬

‫کمان‬

‫ِء‬

‫جانگاں‬

‫تروکیں‬

‫دا بگ‬

‫واربگ‬

‫ء‬

‫چراں"‬

‫دست‬
‫ھد بگے‬

‫کستگ‬

‫داشتگ‬
‫ّ‬
‫ج تک‬

‫چبشی‬

‫سراں‬

‫ھدبگیں‬
‫اِ ت‬
‫ابک‬

‫"نق نب"‬

‫نہ‬
‫ِء‬
‫نے‬

‫چہ‬

‫بی ر‬

‫ُ‬
‫گتا‬

‫کمان‬

‫سر‬

‫نپخگاں‬

‫سابڈی‬

‫درن نگاں‬

‫ء‬

‫ُ‬
‫کت‬
‫بکشبش‬

‫ّ‬
‫رب‬

‫ونی‬

‫کتڈگاں‬

‫کول‬

‫سی نگاں‬

‫ُء‬

‫ِء‬
‫ُء‬

‫کالم‬

‫سالم‬
‫زبان‬

‫‪119‬‬

‫ُ‬
‫کست‬

‫وانتیتگ‬
‫آہ‬

‫باالچ‬
‫ُ‬
‫زرباں‬
‫تر‬
‫"آزات‬
‫ھنت‬
‫بال‬

‫نے‬

‫نقی بو‬

‫باگھاں‬

‫نے‬

‫شیزیں‬

‫ِشکاں‬

‫نے‬
‫گوں‬

‫ُشتاں‬

‫ونی‬
‫گستگ‬

‫بیتاں‬

‫گامے‬
‫ُ‬
‫کت‬

‫ماں‬
‫شیری‬

‫بیر‬
‫ات‬

‫دیم‬

‫ُء‬

‫آزمان‬

‫ھلمہاں‬
‫کمان‬

‫نہ‬

‫مکاں‬

‫مں‬

‫چہ‬

‫جت‬

‫ایجو‬

‫عماں"‬
‫ُ‬
‫گشاں‬

‫ُء‬

‫ڈالں‬

‫حماریں‬

‫دبدگاں‬

‫کیتاں تراں ھاک‬
‫ّ‬
‫ُ ّ‬
‫ّ‬
‫لگ اِ ت نہ زار ء نش نش ء‬
‫ء‬
‫کش‬
‫ِء‬
‫نقی بو‬
‫ابکگ‬
‫قیر انت دوبیں کش ماں کش ء‬

‫‪120‬‬

‫دلگوش‬
‫شوگتد‬

‫بد‬

‫بدار‬
‫چہ‬
‫کولی‬

‫شوچے‬
‫چی‬

‫ِء‬
‫چہ‬

‫انت‬
‫ء‬

‫قرآن‬

‫ء‬

‫انش‬

‫انت‬

‫باالچ‬

‫ء‬

‫ھما‬

‫نتی نت‬

‫مرگے‬
‫کار‬

‫شولیں‬

‫مان‬

‫اتر‬

‫ُ‬
‫گڈی‬

‫ج تگ‬

‫نتان نت‬

‫باریخ‬

‫نسر‬
‫پمر‬

‫بِگر‬
‫ھیر‬

‫ِء‬
‫دز‬

‫انت‬

‫پمر‬

‫نِگار‬

‫بانگار‬

‫‪9‬‬
‫اقشوس‬

‫باریخ‬
‫دودا‬

‫نہ‬
‫گوسنت‬
‫ء‬

‫بلوچی‬
‫اے‬
‫حسن‬

‫کول‬

‫ء‬

‫ڈوٴل‬

‫ء‬

‫ّ‬
‫ملے‬

‫ات‬

‫‪121‬‬

‫راجانی‬
‫قوم‬

‫ٹ ھا‬
‫ِء‬

‫مالوماں‬

‫ُّ‬
‫بلے‬

‫آھتیں‬

‫ّ‬
‫جلے‬

‫میرا‬

‫ّ‬
‫بلے‬

‫ُ‬
‫یوکشیر‬
‫گشنت‬
‫ایجوش‬
‫ُ‬
‫لی نب ُء گ نگل ء گلگیر‬
‫امییر‬
‫ُء‬
‫ُدن‬
‫وژیوبیں‬
‫یوپ ُء گتدل ُء متگیر‬
‫وارباں یوبل نے گوں ھیر‬
‫ُ‬
‫جار اِ ت جوں کتگ نقدتر‬
‫دودا گوں گل ُء گ ّتان‬
‫وژیوبیں‬
‫دست‬
‫گوں‬

‫ابکگ‬

‫ُدن‬

‫گوں‬

‫ماھیں‬

‫ُء‬

‫ِھ ّ‬
‫تی‬

‫کرگزاں‬

‫کاسدے‬

‫ُء‬

‫مسکان‬

‫ات‬
‫ات‬
‫ات‬
‫ات‬
‫ات‬
‫ات‬
‫ات‬
‫ء‬
‫ء‬
‫ات‬
‫ات‬

‫رنگان‬

‫ات‬

‫دیوان‬

‫ات‬

‫متدان‬

‫ء‬

‫‪122‬‬

‫ھالے‬
‫سّ‬
‫می‬
‫ِنستگ‬

‫دا بگ‬

‫مبش‬
‫دتز‬

‫وژدل‬

‫ُء‬

‫گوربان‬

‫ء‬

‫سادان‬

‫ء‬

‫گوں‬

‫ونی‬

‫دا بگ‬

‫ات‬

‫ن نکان‬

‫ء‬

‫ِء‬
‫ُء‬

‫گورم‬

‫ِء‬

‫ماں‬

‫آزمان‬

‫کول‬

‫ِء‬

‫دپ‬

‫ء‬

‫دودا‬

‫جامیں‬

‫متدان‬

‫گدام‬

‫مولی‬

‫زھم‬

‫نتی‬

‫اِ ش‬

‫گرماپ‬

‫ساکیں‬

‫ات‬

‫ماں‬

‫بیتگر‬

‫اترے‬
‫سّ‬
‫می‬

‫یوجوان‬

‫ء‬

‫نہ‬
‫ُء‬

‫کتڈگ‬
‫مپجو‬

‫ء‬
‫حشد‬
‫ء‬

‫اشیرے‬
‫کوبگ‬

‫ء‬

‫ء‬

‫ُرنتاں‬

‫ُرمیتیتاں‬
‫بیتاں‬

‫گوازبیتاں‬
‫ُ‬
‫ّ‬
‫چربیتاں‬

‫باد‬

‫ابکگ‬

‫اتر‬

‫کیتگ‬

‫اتر‬
‫لویج‬

‫گتیتگ‬
‫ُ‬
‫کربگ‬

‫‪123‬‬

‫دوسیتگ‬

‫ھیتاد‬
‫ُ‬
‫تربدیں‬

‫نے‬

‫اجازت‬

‫یوجوان‬

‫نے‬
‫ء‬

‫مرکب‬

‫ُ‬
‫کربگ‬
‫ُ‬
‫زربگ‬

‫شوار‬

‫بیتگ‬

‫گرماپ ِء دپ ِء میڑ آربگ‬
‫ُ‬
‫سیتگ‬
‫آ‬
‫کتی‬
‫زھر‬
‫بیتگر‬
‫سلوات ماں دو دیم ء ُرشتگ‬
‫ء‬
‫بیتگر‬
‫گتی نگاں‬
‫شتگر‬
‫ات‬
‫ء‬
‫ڈن‬
‫ترھتگیں‬
‫دودا‬
‫گوں ھیتاد زھرکتیں‬
‫ُ‬
‫کی نت‬
‫اترجتگ اِ ش‬

‫دودا‬
‫ُ‬
‫ترباں‬

‫گرماپ‬
‫بیتگر‬

‫بالں‬

‫ورباہ‬
‫ّ‬
‫نگاہ‬

‫ء‬

‫ھیتاد‬

‫ء‬

‫گوں‬
‫سّ‬
‫می‬

‫ء‬

‫گوں‬

‫ِء‬

‫کتان‬

‫ء‬

‫وت‬

‫دوتر‬

‫ء‬

‫باداں‬
‫واباں‬
‫ترگستگ‬

‫‪124‬‬

‫ابکگ‬
‫باالچ‬
‫ج نگانی‬
‫دوازدہ‬

‫اپمتی‬
‫کودک‬

‫نق نب‬

‫سال‬

‫ُء‬

‫ء‬

‫ُ‬
‫ھرد‬

‫گون‬
‫ھشانے‬

‫ِنستگ‬
‫بیتگ‬
‫بیتگ‬

‫گوشتگ‬

‫ُ‬
‫چہ ترس ِء ب ّیر ء باد ابکگ‬
‫ُ‬
‫کتات اش زرباں‬
‫ُء‬
‫کلتگ‬
‫ر نتاں‬
‫ء‬
‫وران‬
‫ُء‬
‫نِتڈان‬
‫ُ‬
‫شتدھ ِء سرسماں ترز بیتاں‬
‫ِنستاں‬
‫ء‬
‫اپمتی‬
‫جاھے‬
‫ُ‬
‫کول ُء وادہ اِ ش بک کرباں‬
‫ُ‬
‫بیتاں‬
‫ارد‬
‫سرا‬
‫ِء‬
‫سھتاز‬
‫ساد اِ ش دو تراگیں ت ِِرشتاں‬
‫ُ‬
‫کرباں‬
‫لوپ‬
‫گردباں‬
‫سابڈی‬
‫ُ‬
‫ترز ء ماں ک ھیر ء درانکاں‬

‫‪125‬‬

‫ھژدہ‬

‫سال‬

‫باالچ‬

‫بک‬

‫مں‬

‫اقرارے‬

‫بیتگر‬

‫ء‬

‫گرماپ‬
‫ّ‬
‫ُء‬
‫حم‬

‫وادہ‬

‫نہ‬

‫شوگتد‬
‫بکشنت‬
‫دودا‬

‫دپ‬
‫دبدگان‬

‫ء‬

‫متی‬

‫گوں‬

‫گاں‬
‫ِء‬

‫باسک‬

‫سبون‬

‫کالم‬

‫ُ‬
‫کش گ‬

‫وانتیتگ‬
‫دنستگ‬

‫ُ‬
‫س ھر‬

‫ج تگ‬
‫نقی بو‬

‫نہ‬

‫ُ‬
‫کستگ‬

‫ترات‬
‫ء‬

‫حھہ‬

‫باالچ‬
‫ُ‬
‫گستے‬

‫باد‬

‫جدا‬

‫متی‬

‫ابکگ‬
‫ُ‬
‫کربگ‬

‫ء‬

‫ُ‬
‫گلزمین‬

‫ء‬

‫ء‬

‫شتے‬

‫ِء‬

‫ھوباں‬

‫بیتگر‬

‫ھشاب‬

‫گوشتگ‬

‫ِء‬
‫جدا‬
‫با‬

‫بیتگ‬

‫تروشتگ‬

‫ّ‬
‫نگاہ‬

‫ء‬

‫شتاہ‬

‫ء‬

‫درگاہ‬

‫ء‬

‫ہللا‬

‫ء‬

‫ّ‬
‫السکیں‬
‫حقیں‬

‫‪126‬‬

‫سّ‬
‫می‬

‫نے‬
‫ُ‬
‫ب‬
‫ل‬

‫بیتگر‬

‫عیتے‬

‫نہ‬

‫قربان‬

‫سر‬

‫متار‬

‫ات‬

‫بلوچ‬

‫ء‬

‫متی‬

‫اقرار اِ نت من ء‬

‫سھتاز‬
‫نہ‬
‫ُ‬
‫گستے‬

‫ء‬
‫ساہ‬

‫آسے‬
‫انشاءہللا‬

‫کاباں‬

‫ھم‬

‫گوں بیر ء‬

‫شجی‬
‫ُ‬
‫گیتد ِء زیجیر ء‬
‫ء‬
‫جیر‬
‫نقی بو‬
‫ُ‬
‫کشوں بیتگر ء‬
‫ت ّرا‬
‫ماں‬
‫کتاں‬
‫دزگیر‬

‫ِء‬
‫گوں‬

‫وھدے‬

‫ُ‬
‫ک تگ‬

‫کہ‬
‫روک‬

‫بداراں‬
‫مں‬

‫ترا‬

‫شیر‬

‫دودا‬

‫ِء‬

‫حقیں‬
‫باحقیں‬
‫ّ‬
‫سکیں‬
‫بکیں‬

‫دڈی‬
‫ُءسادھی‬
‫ھرتر‬

‫ء‬

‫دتر‬

‫ء‬

‫ء‬

‫نِتداں‬

‫ُء‬

‫ِترنتداں‬
‫ساراں‬

‫‪127‬‬

‫مپجو‬

‫ساگیں‬
‫ُ‬
‫ب‬
‫م‬
‫ل‬
‫ھری‬
‫یں‬

‫ء‬

‫گوں‬

‫ء‬

‫گوں‬

‫ٹھتاں‬

‫کرگز‬

‫ء‬

‫گوں‬

‫رھتاں‬

‫گوں‬

‫سھتاں‬
‫ز نتاں‬

‫ترا‬

‫بکشاباں‬
‫ترا ُھتدگ‬
‫نپ چ گ‬

‫ماھیں‬
‫ُ‬
‫تربدیں‬

‫بکشاباں‬
‫کول‬

‫ن تا‬

‫مرکب‬
‫ترا‬
‫او‬

‫اے‬
‫مردے‬

‫کہ‬
‫یو‬

‫بلیں‬

‫شتے باس‬

‫راشتیں‬

‫من‬

‫اِ نت‬

‫کارانی‬

‫نے‬
‫جّ‬
‫تیں‬

‫ء‬

‫وھدیں‬

‫متی‬

‫ھم‬

‫ّ‬
‫گوشتگ ات نگاہ ات‬

‫دست‬
‫جوھریں‬
‫وھدی‬

‫درشتاں‬

‫ابکگ‬

‫شتے‬

‫ِء‬

‫سر‬

‫بیر‬

‫نق نب‬
‫ات‬

‫بابگواہ‬

‫اِ ت‬

‫جیرا‬

‫ات‬

‫ء‬

‫ات‬

‫دترا‬

‫ات‬

‫ٹھتا‬

‫ات‬

‫‪128‬‬

‫ر بگے‬

‫جاردھی‬

‫شیزیں‬

‫ج ام گ‬

‫ذگر‬
‫اے‬

‫گتیتے‬
‫ایجو‬
‫ھچ‬
‫ھژدہ‬
‫ھرچ‬
‫ہللا‬

‫ُء‬

‫با نتے‬

‫ِء‬

‫ماہ‬

‫ات‬

‫ء‬

‫یوش‬

‫ء‬

‫ات‬

‫جوش‬

‫ء‬

‫ات‬

‫وھدے متی ھوش ء ات‬
‫ُ‬
‫ء‬
‫ابگست‬
‫متی‬
‫تر‬
‫ُ‬
‫گوں من ء را گستگ‬
‫ُ‬
‫ّ‬
‫سک ء متار چہ نست ء‬
‫سال‬

‫بگر‬

‫ء‬

‫ُء‬

‫ھشانے‬

‫ھتالے‬

‫ترا‬

‫دعا اوں چے تری‬

‫گون‬

‫گوشتگ‬

‫داشتگ‬

‫بکشا بگ‬
‫کیتگ‬

‫‪129‬‬

‫‪10‬‬
‫گوشتگ‬

‫باالچ‬
‫آ‬
‫ہر‬
‫من‬

‫ببش‬
‫یو‬
‫من‬
‫آ‬
‫من‬
‫گوں‬
‫گوں‬

‫نقی بو‬
‫متار‬

‫ّ‬
‫اِ ل‬

‫ُء‬

‫جاوش‬

‫ِگش‬

‫ء‬
‫ء‬

‫روچ کہ بیتگر سرکش‬
‫ُ ُ‬
‫ُ‬
‫نیمگ ء کست ء کش ء‬
‫گبش اِ باں نپچ ُء شش ء‬
‫دست اِ ن نت کِ ّر ُء کش ء‬
‫ج تگ‬
‫بکے‬
‫باگہاں‬
‫ُ‬
‫ک تگ‬
‫ھلمہاں دو ھور‬
‫روچ کہ نتی دودا جتگ‬
‫ذات ء کشان ُء چرمت ء‬
‫ُ‬
‫ک تگ‬
‫گوازی‬
‫کودکاں‬
‫یو نہ نست ھم سنّت ء‬
‫ء‬

‫‪130‬‬

‫ِشستاں‬
‫ّ‬
‫کلتگ‬
‫ر نتاں‬

‫ھر‬
‫یو‬
‫لیز‬

‫شتے‬
‫ح ّمانی‬
‫کول‬

‫ونی‬

‫مات‬

‫نتی‬

‫مں‬
‫نہ‬
‫دو‬

‫شتدھ‬

‫سر‬

‫من‬

‫گوں‬
‫ُء کرار‬

‫ُء‬

‫ُء‬

‫ربدا‬
‫ُ‬
‫نست‬

‫ُء‬
‫ء‬

‫کہ‬

‫دودا‬

‫ِء‬

‫کول‬

‫اِ نت‬

‫ترا‬

‫زبارت‬

‫ِء‬

‫ُ‬
‫شتیں‬
‫ُ‬
‫کتیں‬
‫ُ‬
‫کتیں‬

‫وادہ‬

‫ُء‬

‫ء‬

‫اتر‬

‫اے‬

‫ڈول‬

‫ُّ‬
‫بلیں‬

‫ج تگ‬
‫ء‬

‫ربدی‬
‫کول‬
‫ُ ّ‬
‫جک‬

‫ُ‬
‫قرآن‬

‫کرار‬

‫ّ‬
‫بڈا‬

‫نِت‬

‫ء‬

‫اِ بیں‬
‫ُ‬
‫کتیں‬
‫ُ‬
‫کتیں‬

‫گتدالں‬

‫مپجو‬

‫ٹ ھت ء گوں ساگیں‬
‫ُ‬
‫ب‬
‫م‬
‫ل‬
‫یں ھری ء‬
‫رھت ء گوں‬
‫ّزریں شتگواں‬
‫دوست ء گوں‬
‫درشتاں‬

‫ء‬

‫دباں‬

‫‪131‬‬

‫حمود‬

‫من‬

‫کہ‬

‫ماں‬
‫ّ‬
‫ببش‬

‫سرسماں‬
‫ربدگیں‬

‫سادوں‬

‫دو‬

‫ماں‬
‫ُ‬
‫ترز‬

‫گردن‬
‫ء‬

‫ک ھیر‬

‫باد‬

‫ُ‬
‫ترز‬

‫بی نگاں‬

‫من‬

‫آرنگاں‬

‫تراگیں‬
‫ء‬

‫ابکگاں‬

‫ت ِِرسنگاں‬

‫لوپ‬

‫دانگاں‬

‫در‬

‫ابکگاں‬

‫ء‬

‫ِترگوسنگاں‬
‫ھژدھیں‬
‫سال‬
‫باں‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫س ھب ء کہ بام ء گوش کتگ‬
‫ُ ّ‬
‫گٹ ء یوبکگاں‬
‫سادوں چہ‬
‫ماں‬
‫چہ‬

‫می نگاں‬
‫ُّ‬
‫جالں‬

‫گرمتگوں‬
‫ُ‬
‫س ھب ء کہ‬
‫ُ‬
‫ب‬
‫ِش ِتک‬
‫ھر یں‬

‫کی نگاں‬

‫اتر‬

‫گتی نگاں‬

‫دباروں‬

‫آرنگاں‬

‫تریو‬
‫من‬
‫من‬

‫باد‬

‫ابکگاں‬
‫یوبکگاں‬

‫‪132‬‬

‫ماں‬

‫مگرب‬

‫با‬
‫نہ‬

‫سھتاز‬
‫من‬

‫ھون‬
‫متی‬

‫ھڈ‬

‫ء‬

‫آوٴرنگاں‬

‫ھلکاں‬

‫دانگاں‬

‫ِء‬

‫کوٹ‬

‫ء‬

‫ابکگاں‬

‫گوں‬

‫ترا‬

‫اوں‬

‫ماں‬

‫ھور‬
‫ح ّماں‬

‫درابکگاں‬

‫بازار‬

‫ء‬

‫من‬

‫بیر‬

‫ء‬

‫ببسرا‬

‫ما‬

‫ابکگاں‬

‫گواز ٹھک ِربکگاں‬

‫ھژدھیں‬

‫ساہ‬

‫ساہ‬

‫ُء‬

‫گوست ُء‬
‫نکل‬
‫ُء‬

‫سال‬

‫ھور‬

‫ج نگالں‬

‫جاربی نگاں‬

‫نست‬

‫ڈاہ‬

‫اجازت‬
‫جانگانی‬

‫ِترگوسنگاں‬
‫بکشانگاں‬

‫شوال‬
‫دوبیں‬

‫کی نگاں‬

‫باد‬

‫گتی نگاں‬
‫ا بکگیں‬
‫ُ‬
‫ب‬
‫کر گیں‬
‫ُ‬
‫زرنگاں‬

‫چہ‬
‫ماں‬
‫ماں‬

‫نتی‬
‫یو‬

‫‪133‬‬

‫ُ‬
‫گیتد‬

‫ء‬

‫در‬

‫کیتگیں‬

‫ء‬

‫تِر‬

‫کشنگاں‬

‫گوں‬

‫بی نگاں‬

‫کوبگ‬
‫کوھسراں‬

‫ھمگور‬
‫گوں‬

‫سر‬
‫ء‬

‫ُء‬

‫کمان‬

‫من‬

‫گوں‬

‫یو‬

‫باگہاں‬
‫ھلمہاں‬

‫ُء‬

‫کتات‬

‫کی نگاں‬

‫جایو‬

‫آں‬

‫ّ‬
‫کلتاں‬

‫متی دست ِء بیر گبشین اِ باں‬
‫ُ‬
‫ُ‬
‫کتاں‬
‫ھییژ‬
‫ک چا‬
‫ھر‬
‫یو‬
‫من چہ ترا ببش دست اِ باں‬
‫من‬
‫باالچ‬
‫ُ‬
‫ترزیں‬
‫میتگ‬

‫بکے‬

‫دو‬

‫ھتال‬
‫ُء‬

‫ھور‬
‫کن‬

‫ھشاری‬

‫نتی‬

‫ج تگ‬
‫ُ‬
‫ک تگ‬

‫نتکتاں‬

‫سر‬

‫زھاں‬

‫بادمال‬

‫اِ باں‬

‫‪134‬‬

‫کورانی‬
‫میتگ‬
‫ُ‬
‫ترن نٹ‬
‫ُدرھ‬
‫ھرجاہ‬

‫ُء‬

‫سر‬

‫ُء‬

‫نتی‬
‫نیم‬
‫متی‬

‫تر‬
‫کہ‬

‫من‬

‫گوں‬

‫باالچ‬
‫ُ‬
‫گستے‬

‫جواب‬
‫نقی بو‬

‫شوچیں‬

‫ِشکاں‬

‫باگیں‬

‫اِ باں‬
‫بگن‬

‫وایچاہ‬
‫گوما‬

‫اِ باں‬

‫ِنستیں‬

‫ترا‬

‫ح ّمگاں‬
‫وارنگاں‬

‫ھور‬

‫‪11‬‬
‫ایجوش‬

‫دات‬

‫جاوش‬

‫ترچی وران نے نش‬
‫یو ھچ تار اِ ّل ءُ‬
‫م‬
‫ّ‬
‫موچیں ِدل ء سک‬

‫ء‬
‫ء‬

‫نش‬
‫ِگش‬
‫ء‬

‫ء‬
‫ء‬
‫متار‬

‫‪135‬‬

‫بات‬

‫انت‬
‫نتکی‬

‫یوں‬

‫یو‬

‫نتی‬

‫من ء نتی‬
‫ُء‬
‫ُء گ ّپ‬
‫کاراں‬
‫متی‬

‫یچار‬

‫ُء‬

‫دبار‬

‫اتر‬

‫کتاں‬

‫موچیں‬

‫دل‬

‫تر‬

‫دسبوں‬

‫قسمت‬

‫سر‬

‫دودا‬

‫ِء‬

‫گاں‬

‫من‬

‫عنب‬

‫دار‬

‫باریخ‬
‫گار‬

‫نتی نت‬

‫دودا‬

‫ِء‬

‫گاں‬

‫جاہ‬

‫من‬
‫دست‬

‫ء‬

‫قکروں‬

‫ء‬
‫ِء‬

‫بان‬

‫ُّ‬
‫بلیں‬

‫نقی بو‬
‫مان نت‬

‫یوسنپ‬
‫ِء نقی بو‬

‫ُء‬
‫ء‬

‫آنگار‬
‫جتگ‬
‫ُ‬
‫ک تگ‬
‫دباں‬

‫ُ‬
‫ھ‬
‫ل‬
‫کواں‬

‫ماں‬
‫ٹ ھر‬

‫ِگدار‬

‫گتدالں‬

‫ء‬

‫باں‬
‫متے‬

‫ء‬

‫اعیتار‬

‫ُء‬

‫دبیراں‬
‫سان‬
‫نتان‬

‫ِکشاں‬

‫‪136‬‬

‫گوں‬

‫ھمسراں‬

‫دست‬
‫ّ‬
‫لگ‬

‫ء‬

‫انت‬

‫عنب‬

‫انت‬

‫زاباں‬

‫کہ‬

‫بلے‬

‫آ‬
‫ایجوش‬

‫ببش‬
‫جویو‬

‫من‬

‫ترا‬

‫چے‬

‫دست‬
‫بلوجانی‬

‫ء‬

‫ُ‬
‫گشاں‬
‫ُ‬
‫مشاں‬
‫شگاں‬

‫نہ‬

‫راچی‬

‫ُ‬
‫کتگراں‬

‫بک‬

‫روچی‬

‫ِمراں‬

‫نقی بو‬
‫ھبشی‬

‫سراں‬

‫کشانے‬

‫ء‬

‫چراں‬

‫ھدبگیں‬

‫بی ر‬

‫ء‬
‫ُء‬

‫ء‬

‫تراں‬

‫اتر گتیتگ ات دست ِء‬
‫جانگاں‬
‫ھد بگے‬
‫کستگ‬
‫کتڈگاں‬
‫تروکیں‬
‫دا بگ‬

‫داشتگ‬
‫ّ‬
‫گوبا‬
‫اِ ت‬
‫ِجک‬
‫نق نب‬
‫واربگ‬

‫کمان‬

‫سر‬
‫ء‬

‫کمان‬

‫نپخگاں‬

‫سی نگاں‬

‫‪137‬‬

‫اتر‬

‫ابک‬
‫ن ت ا بک‬

‫بانے‬

‫سھتاز‬

‫ِء‬

‫وارنے‬
‫ُ‬
‫کستے‬
‫وانتیتگے‬
‫آہ‬

‫چہ‬

‫باالچ‬

‫گوں‬

‫زرنے‬

‫ونی‬

‫تر‬
‫ھنت‬
‫کیتاں‬

‫ترا‬

‫سالم‬
‫زبان‬

‫نقی بو‬

‫شیزیں‬

‫ِشکاں‬

‫ُ‬
‫کت‬

‫گامے‬
‫ُ‬
‫کت‬

‫دور‬

‫ُء‬

‫کالم‬

‫باگھاں‬

‫ُشتاں‬

‫بیتگ‬

‫آزات‬

‫ّ‬
‫رب‬

‫ِء‬
‫ُء‬

‫کول‬

‫نے‬

‫گستے‬

‫سابڈی‬

‫ب‬
‫کشبش‬

‫ونی‬

‫ُ‬
‫ّ‬
‫گرگاں‬

‫ماں‬
‫شیری‬

‫بیر‬

‫دیم‬

‫ُء‬
‫نہ‬

‫چہ‬
‫جت‬
‫حماریں‬
‫ھاک‬

‫ایجو‬
‫ُء‬

‫آزمان‬

‫ھلمہاں‬
‫کمان‬
‫مکان‬
‫عماں‬
‫ُ‬
‫گشاں‬
‫دبدگاں‬
‫ڈالں‬

‫‪138‬‬

‫ُ‬
‫ّ‬
‫ُ‬
‫لگ اِ ت نہ زار ء دز مش ء‬
‫ء‬
‫کش‬
‫ِء‬
‫نقی بو‬
‫ابکگ‬
‫کار‬

‫نہ‬

‫نتاں‬

‫نش‬

‫نش‬

‫ء‬

‫قیر انت دوبیں کش ماں کش ء‬
‫‪……………………………………..‬‬

‫ِدلگوش‬

‫شوگتد‬

‫بدکولی‬

‫بدار‬
‫چہ‬
‫ِء‬

‫وعدہ‬
‫شوچے‬
‫چی‬

‫ھالنی‬

‫چہ‬
‫اِ نت‬

‫مرگ‬

‫نتی نت‬

‫کارا‬

‫ن تا‬

‫ُ‬
‫قرآن‬

‫جوابیں‬

‫ء‬
‫انت‬

‫انش‬
‫ِء‬
‫باالچ‬
‫ھما‬

‫ج تگ‬

‫ن نت‬

‫ُ‬
‫نسر‬
‫اتر‬
‫پمر‬

‫ضرر‬
‫ء‬

‫ُّ‬
‫گڈی‬

‫ِء‬
‫دز‬

‫بگر‬

‫ھیر‬
‫پمر‬

‫نگار‬

‫‪139‬‬

‫باریخ‬

‫مان‬

‫انت‬

‫بانگار‬

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful