You are on page 1of 11

FAKULTET ZA MENADMENT U SAOBRAAJU I KOMUNIKACIJAMA BERANE

Seid abovi

PLANIRANJE REORGANIZACIJE ELEKTROPRIVREDE CRNE GORE


seminarski rad

Mentor: prof. Dr Momilo Kujai

Seminarski rad Organizacija Elektroprivrede Crne Gore

Berane, 2012

Sadraj:

Seminarski rad Organizacija Elektroprivrede Crne Gore

UVOD
Organizacija je veoma irok pojam i moe se posmatrati na raznim nivoima, kao na primjer organizacija poslova i zadataka, organizacionih jedinica, preduzea, privredne oblasti, drutvene zajednice, pa do organizacije na meunarodnom nivou. Organizacija rada se najee definie kao nauka usmjerena na iznalaenje optimalnih mjera i akcija za poboljanje efikasnosti funkcionisanja preduzea. To znai da je osnovni cilj organizacije rada postizanje maksimalnog efekta uz minimalne utroke ivog i minulog rada, predmeta rada i sredstava za rad, bilo da se radi na nivou drutva kao cjeline, organizacione jedinice i dr. [1] Cilj ovog rada je, prije svega, da pokuamo da prostudiramo organizacionu strukturu jednog preduzea, u ovom sluaju to je Elektroprivreda Crne Gore i da uoimo koji model organizacije se koristi, kao i mogunost identifikovanja i reavanja odreenih problema u postojeoj organizacionoj strukturi i stvaranju nove. Naravno, da bi smo mogli sve to kvalitetno odraditi potrebno je da dobro poznajemo preduzee da bi smo mogli realno ocijeniti stanje i pokuali napraviti neke promjene u njemu. A za ovakav jedan zadatak potrebna je itava grupa strunjaka. U ovom seminarskom radu obuhvatio sam tri poglavlja. U prvom poglavlju se upoznajemo sa Elektroprivredom Crne Gore, njenim kratkim istorijatom i poslovanjem. Druga glava nam prikazuje i objanjava trenutnu organizacionu strukturu EPCG. I na kraju u treem, zavrnom, dijelu pokuao sam napraviti jednu od moguih modela organizacije i uvoenje promjena, pridravajui se nekih koraka pri projektovanju nove organizacije.

Seminarski rad Organizacija Elektroprivrede Crne Gore

1. ELEKTROPRIVREDA CRNE GORE


Elektroprivreda Crne Gore AD Niki (EPCG) je nacionalna elektroenergetska kompanija osnovana odlukom o transformaciji JEP Elektroprivreda Crne Gore Niki br.1001-2772/1 od 16.10.1998. godine radi obavljanja privredne djelatnosti, odnosno proizvodnje, distribucije i snabdijevanja elektrinom energijom. Elektroenergetske djelatnosti Drutva propisane su Zakonom o energetici, licencama u energetskom sektoru i Statutom EPCG. [2] Djelatnosti Drutva su: proizvodnja elektrine energije, distribucija elektrine energije, snabdijevanje elektrinom energijom, kupoprodaja elektrine energije, operator distributivne mree, izgradnja i odravanje elektroenergetskih objekata, projektovanje i nadzor, i druge djelatnosti propisane Statutom EPCG.

Realizacijom osnovnih djelatnosti EPCG obezbjeuje uredno i kvalitetno zadovoljavanje potreba potroaa na svim naponskim nivoima, te sigurnu i stabilnu isporuku elektrine energije privredi i stanovnitvu Crne Gore. Sjedite EPCG je u Nikiu, ul. Vuka Karadia br. 2, Niki. Elektroprivreda Crne Gore AD Niki raspolae kapacitetima za proizvodnju elektrine energije ukupne instalisane snage 868 MW, od ega se 657 MW (76%) odnosi na hidroelektrane Peruica i Piva, a 210 MW (24%) na termoelektranu Pljevlja. Vrijednost osnovnog kapitala EPCG je 871.037.903,32 , a podijeljen je na 113.887.961,1 akciju. Nominalna vrijednost akcije iznosi 7,6482 . Vlasnika struktura kompanije:

Seminarski rad Organizacija Elektroprivrede Crne Gore

Elektroprivreda Crne Gore je registrovana: Kao privredno drutvo kod Centralnog registra Privrednog suda u Podgorici, Kao emitent hartija od vrijednosti kod Komisije za hartije od vrijednosti, Kao nosilac est licenci za obavljanje elektroenergetske djelatnosti kod Regulatorne agencije a energetiku.

1.1. Misija, vizija i ciljevi Misija Elektroprivrede Crne Gore AD Niki je: kontinuirana proizvodnja u postojeim kapacitetima, rehabilitacija postojeih kapacitetam sigurno i pouzdano snabdijevanje kupaca kvalitetnom elektrinom energijom i nediskriminatoran pristup mrenom sistemu. Vizija preduzea je da postane savremeno koncipirana profitabilna kompanija koja obezbeuje visok stepen sigurnosti u snabdevanju potroaa elektrinom energijom.

Seminarski rad Organizacija Elektroprivrede Crne Gore

2. ORGANIZACIONA STRUKTURA EPCG


Pravilnikom o organizaciji Elektroprivrede Crne Gore A.D. - Niki uredjuje se unutranja organizacija i daju osnovi sistematizacije, koordinacija rada i rukovodjenje u Elektroprivredi Crne Gore A D - Niki. Organizaciona struktura je divizionalna i drutvo je vertikalno integrisano i funkcionalno razdvojeno sa razgranienjem nadlenosti, odgovornosti i rukovodjenja na svim nivoima (slika 1). Unutranjom organizacijom Drutva se obezbjedjuje: - tehnoloko jedinstvo procesa rada Drutva kao cjeline; - odgovornost za funkcionisanje elektroenergetskog sistema; - racionalno i ekonomino poslovanje Drutva u skladu sa tehnolokim razvojem i potrebama akcionara Drutva i potroaa elektrine energije.

Slika 1. Organizaciona ema EPCG

Na vrhu organizacije nalaze se: izvrni direktor preduzea Mr Enrico Malebra dipl.ecc. glavni finansijski direktor Flavio Bianco dipl.ecc. direktori optih poslova i ljudskih resursa Ranko Vojinovic, v.d. direktora, Vladimir urovi, dipl. pravnik, direktor, Ratko Miranovi, direktor.
6

Seminarski rad Organizacija Elektroprivrede Crne Gore

3. PREDLOG ORGANIZACIONE TRANSFORMACIJE EPCG


Pri odluci da se projektuje reorganizacija jednog preduzea, odnosno rijee odreeni organizacioni problemi, potrebno je proci kroz sledee faze: priprema za projektovanje definisanje problema, dijagnosticiranje postojee organizacije dijagnoza poslovanja i nivoa postojee organizacije, projektovanje modela organizacije projektovanje makro i mikro organizacije, primena projektovanog modela organizacije, praenje primene projekta organizacije.

3.1. Priprema za projektovanje Da bi se pokrenuo postupak primjene nove organizacione strukture potrebno je prethodno identifikovati organizacione probleme. Identifikovanje ovih problema vri se na bazi kontrole fukcionisanja postojee organizacije, odnosno ostvarivanje ciljeva poslovanja. [3] Jedni od glavnih problema Elektroprivrede Crne Gore su velika dugovanja od strane fizikih i pravnih lica prema EPCG kao i neracionalna potronja elektrine energije. Kada je u pitanju ovo prvo najvei dug prema EPCG ima preduzee Kombinat Aluminijuma Podgorica to iznosi oko 40 milona eura. Prema miljenju nekih strunjaka najbolje reenje bi bilo podjela kompanije gdje bi se Termoelektrana Pljevlja izdvojila i pripala bi dravi kao i dug za struju Kombinata aluminijma, a italijanskoj kompaniji A2A bi ostalo upravljanje hidropotencijalom. Ali s tim se nebi mnogo postiglo i drava bi najverovatnije u tom sluaju smanjila vlasniki kapital i nebi imala veinski udio u ovoj kompaniji koja je strateki najvanija za Crnu Goru. Ono to bi se moglo postii jeste izgraivanje jo nekoliko hidroelektrana ime bi se mogla umanjiti cijena kotanja elektrine energije i omoguilo korisnicima da postepeno isplauju prethodna dugovanja. Time bi se poveao i broj radnika. 3.2. Dijagnosticiranje postojee organizacije U proteklom periodu mnogo panje je bilo posveeno organizaciji EPCG kako na makro tako i na mikro nivou. Nije teko rei da sadanja organizaciona struktura izgleda dobro i da su problemi teko uoljivi, ali prema planovima za neku blisku budunost moda i nije najbolje reenje, jer trenutna struktura ne odgovara planovima kao to su odvajanje pojedinih djelova ili ak i privatizacija to bi najmanje ilo u prilog graanima. Trenutno se ni elektroenergetski resursi ne troe racionalno a to utie osjetno na poslovanje EPCG, tako da bi u najjednostavnijem sluaju trebalo uvesti sektor koji e se baviti istraivanjem tog dijela preduzea i nalaenju moguih reenja.
7

Seminarski rad Organizacija Elektroprivrede Crne Gore

3.3. Projektovanje modela organizacije Izrada plana projekta organizacije bazira se na elaboratu dijagnoze postojeeg stanja organizacije i koncepciji organizacije koju treba projektovati. On se sastoji pored utvrivanja aktivnosti, rokova, nosilaca pojedinih zadataka, i u definisanju kljunih taaka u donoenju odlukaod strane organa upravljanja. U ovom dijelu treba predstaviti sva mogua reenja za identifikovane probleme i potencijalne inovacije koje su potrebne preduzeu, u ovom sluaju Elektroprivredi Crne Gore. Na sledeoj slici moemo vidjeti kako bi izgledala nova organizaciona struktura za EPCG:

Slika 2. Predlog nove organizacione strukture

Novom organizacijom, EPCG bi imala kombinaciju funkcionalne i divizionalne organizacije. Stvorila bi se centralizacija i modernizacija sistema ali samo u sektorima administracije, finansija, planiranja i kontrole i IT sektora, dok bi na operativnom nivou ve postojee divizije bile decentralizovane (razlog za to je veliki broj zaposlenih, razuenost kompanije to prouzrokuje izuzetno sloen proces kontrole). Pomenute promjene bi poveale efikasnost i efektivnost poslovanja i umanjili bi se trokovi. U dijelu proizvodnje, u predstojeem periodu izgradile bi se dvije nove mini hidroelektrane u Bijelom Polju i na Morai, koje bi doprinijele rastereenju u snabdijevanju elektrinom
8

Seminarski rad Organizacija Elektroprivrede Crne Gore

energijom i pruile mogunost smanjenja cijena iste, to bi moglo dovesti do lakeg isplaivanja dugova od strane fizikih i pravnih lica. Takoe, u samom vrhu organizacije poeljno bi bilo postaviti struna lica koja dobro poznaju Elektroprivredu Crne Gore i uopte privredu u naoj zemlji. Takva lica bila bi zaduena za istraivanje, identifikovanje i reavanje moguih problema u preduzeu kao i kontinuirano praenje poslovanja kompanija, koje se bave istom djelatnou, u zemljama Evrope. 3.4. Primjena projektovanog modela organizacije Primjenom ovakvog modela organizacije trebali bi se rijeiti odreeni problemi, ali to bi iniciralo i izgradnju dvije hidroelektrane i to u roku od 5 narednih godina. Menadment preduzea bi se takoe trebao promijeniti gdje bi se zaposlio mlai kadar koji ima snagu da nosi teret promjena i dalje odgovornosti. Ako se vratimo na poetak, gdje smo identifikovali probleme i pomenuli smo Kombinat Aluminijuma koji je duan oko 40 miliona eura za struju, i znamo da u koliko bi dolo do podjele EPCG ili eventualne privatizacije, italijanski partneri bi preuzeli preduzee i dug bi se morao naplatiti to bi najverovatnije dovelo i KAP do prestanka rada. Zato, ovim nainom, mogao bi se postepeno vraati dug i EPCG bi poboljala svoje poslovanje jer nebi morala uvoziti onih 30% elektrine energije tokom godine. 3.5. Praenje primjene projektovanog modela organizacije Organizacija je sistem koji se stalno razvija i usavrava, pa je tako neophodno i primijenjeni projekat usavravati i permanentno pratiti. Cilj praenja primjene projekta organizacije je da se eventualni nedostaci na vrijeme uoe, ispitaju uzroci i odmah pristupi njihovom otklanjanju. Praenje primjene nove organizacije vri vrhovni menadment EPCG kao i regulatorna agencija za energetiku (RAE).

Seminarski rad Organizacija Elektroprivrede Crne Gore

ZAKLJUAK
U predstojeem periodu koji je pred Elektroprivredu Crne Gore vodie se borba za privatizacijom ili kreiranjem nekih novih ideja i naina organizovanja. Ljudi u Crnoj Gori su dosta osjetili kakvou privatizacije dravnih preduzea i nisu iz toga izvukli neku korist, tako da bi jo jedna privatizacija, i to preduzea koje je strateki vano za nau dravu, znailo samo jo jedan neuspjeh u rukovoenju kako dravom tako i ovakvom kompanijom. Ovakva jedna nova organizaciona struktura ne mora biti krajnje reenje za EPCG, ali mogu posluiti neke ideje i nadograditi se. U Crnoj Gori ima dosta pametnih i obrazovanih ljudi koji se mogu ukljuiti i zato sam u radu napravio sektor za strune konsultante koji e dodatno pomoi stvaranju novih ideja i promjena koje e pozitivno uticati na preduzee i okolinu. Takoe, izgradnja novih mini-hidroelektrana mogu rijeiti odreene problem kao i centralizacija tog privrednog dijela organizacije gdje bi se smanjili trokovi i pojednostavila struktura. Uvoenje promjena poslije odreenog perioda je neizbjena stvar, samo je pitanje koliko dobro emo se mi pripremiti da djelujemo fleksibilno i efikasno, posebno u dananjem drutvu koje je veoma dinamino i zahtjevno. Klju svega to donosi dananje vrijeme jeste praenje savremenih trendova koji se ubrzano deavaju i mijenjaju, tako da stalno moramo uiti i biti spremni da primijenimo prave stvari na pravi nain.

10

Seminarski rad Organizacija Elektroprivrede Crne Gore

LITERATURA
[1] Vujadin B. Veovi, Neboja J. Bojovi, Nikola Lj. Kneevi Organizacija saobraajnih preduzea, Beograd 2007 [2] www.epcg.me [3] Vujadin B. Veovi, Neboja J. Bojovi, Nikola Lj. Kneevi Organizacija saobraajnih preduzea, Beograd 2007

11