ความรูพื้นฐาน เรื่อง

หลักการของการผุกรอน

1

หลักการของการผุกรอน
เงื่อนไข : ตองมี “เซลลการผุกรอน” เกิดขึ้น
ซึ่งมี องคประกอบ 3 ขอ
1. สภาพแวดลอมที่ใชงานโลหะเปนอิเล็กโตรไลต
2. โลหะเกิดบริเวณ คาโธด และ อโนด
3. มีเสนทางโลหะ ใหอิเล็กตรอนวิ่งจาก อโนด ไปยัง
คาโธด
ผล : บริเวณที่เปน อโนด ถูกกัดกรอนไป

2

นิยามของคําวา อโนดกับคาโธด
ในเซลลกัลวานิก
-ที่อิเล็กโตรดที่มีปฏิกิริยารีดักชั่น (กระแส +
ไหลจากสารละลายเขาอิเล็กโตรด) เรียกวา คาโธด
-ที่อิเล็กโตรดที่มีปฏิกิริยาอ็อกซิเดชั่น (กระแส + ไหล
ออกจากอิเล็กโตรดเขาสูสารละลาย) เรียกวา อโนด
ขั้วอโนดเกิดการกัดกรอนเสมอ

3

4

5

6

ความตางศักยของโลหะในอิเล็กโตรไลต
โลหะในดินที่มีความชื้น
สังกะสี และเหล็กกัลวาไนซ
ทองแดง
เหล็ก
เหล็กในคอนกรีต
สังกะสี
ตะกั่ว

อิเล็กโตรดอางอิงแบบ Cu SO4
คาตาม DIN VDE 0151/0.6.86
(-0.9V) - (-1.1V)
(0 V) - (-0.1V)
-0.5V- (-0.8V)
-0.1V- (-0.4V)
-0.9V- (-1.1V)
-0.5V- (-0.6V)

7

8

9

ตารางที่ 2.5.1 วัสดุระบบปองกันฟาผาและสภาวะของการใช
วัสดุ

ทองแดง
เหล็กชุบ
สังกะสี
เหล็กไร
สนิม
อะลูมิเนียม
ตะกั่ว

สภาพที่ใชงาน
ในอากาศ

ในดิน

การผุกรอน

ในคอนกรีต

ตัน
ตีเกลียว
เคลือบ

ตัน
ตีเกลียว
เคลือบ

ตัน

ตัน
ตีเกลียว
ตีน
ตีเกลียว
ตัน
ตีเกลียว
ตัน
ตีเกลียว

ตัน

ตัน

ตัน

ตัน
ตีเกลียว

ไมควร
ใช
ตัน
เคลือบ

ไมควรใช
ไมควรใช

ทนทานตอ
กับวัสดุหลาย
อยาง
ดีแมในดินกรด

เพิ่มขึ้นโดย
คลอไรดเขมขน
สารประกอบ
กํามะถัน
สารอินทรีย
-

กับวัสดุหลาย น้ําที่มีสารละลาย
อยาง
คลอไรด
กํามะถันและ
ตัวทําปฏิกิริยาดาง
คลอไรดเจือจาง
ซัลเฟตเขมขน

ดินกรด

อิเล็กโตรไลซิสกับ
-

ทองแดง
ทองแดง
ทองแดง

10

- เหล็กชุบสังกะสีที่อยูในคอนกรีตตองไมยื่นออกมา
ในดินเนื่องจากเกิดการผุกรอนในสวนที่อยูในดินได
- เหล็กชุบสังกะสีที่สัมผัสกับเหล็กเสริมในคอนกรีต
อาจทําความเสียหายตอคอนกรีตได
- มักมีการหามใชตะกั่วฝงในดิน เมื่อพิจารณาถึง
ผลกระทบ ดานสิ่งแวดลอม

- ตัวนําตีเกลียวจะเกิดการผุกรอนไดงายกวา
ตัวนําตัน และมีความไมมั่นคงที่จุดเขาออก
คอนกรีต จึงไมแนะนําใหใช เหล็กชุบสังกะสีตี
เกลียวในคอนกรีต

11

12

13

14

1. galvanized rod
3. galvanized rod

2. copper bonded rod
4. copper bonded rod

15

สังกะสีปองกันเหล็ก
ไมใหผุกรอนไดอยางไร?

16

Galvanized Steel คือ
Zinc – Coated Steel

สังกะสีปองกันเหล็กไมใหผุกรอนไดอยางไร?
เมื่อนําเหล็กที่ชุบสังกะสีไปใชงาน สภาพที่อาจเกิดขึ้น จะ
เปนได 2 กรณี ดังนี้
1. สังกะสี ยังอยูใ นสภาพเรียบรอย
2. สังกะสีเกิดการแตกหรือการหลุดลอก

17

เมื่อสังกะสีอยูในสภาพเรียบรอย :

-สังกะสีมคี วามตานทานการผุกรอนดีกวาเหล็กตั้งแต
17 เทา จนถึง 80 เทา ขึ้นอยูกับสภาพแวดลอมที่ใชงาน
- เหล็กที่อยูใตสังกะสีจึงไมเกิดการผุกรอน (Barrier
Protection)

เมื่อสังกะสีแตกหรือหลุดออก :

สาเหตุ “เซลลการผุกรอน” เกิดขึ้น
1. สภาพการใชงานเปน อิเล็กโตรไลต
2. เหล็ก (-440 mV) เปนคาโธด และสังกะสี (-763mV)เปนอาโนด
3. มีเสนทางโลหะใหอิเล็กตรอนวิ่งจากสังกะสีไปเหล็ก

18

ผล สัง กะสีเกิ ด การผุ ก รอน เหล็ก อยู ในสภาพเดิ ม
Zn
O2+ 2H2O + 4e
Zn2++ 2OH-

Zn2++ 2e

4OHZn(OH)2

(Cathodic Protection)

หลักการของการปองกันแบบคาโธดิก
ปฏิกิริยาทางไฟฟาเคมีที่เกิดขึ้น คือ
1. โลหะเกิดการละลาย
2.มีกาซไฮโดรเจนเกิดขึ้น
อโนดออกซิเดชั่น M
Mn+ + ne (1)
คาโธดรีดักชั่น 2H+ + 2e
H2 (2)

19

การปองกั นคาโธดิ ก
ดีบุก

สังกะสี
เหล็ก
เหล็ก เปน คาโธด (อยูยงคงกะพัน)
สังกะสี เปนอาโนด (ผุกรอน)

เหล็ก
ดีบุก เปน คาโธด (อยูยงคงกะพัน)
เหล็ก เปน อาโนด (ผุกรอน)

20

- เหล็กชุบสังกะสีอาจเกิดการผุกรอนใน
ดินเหนียวหรือดินชื้น

21

22

23

ผลของความแตกตางกันระหวางพื้นที่
1. คาโธดที่มีพื้นที่เล็กกวา อโนด เชน
โบลตคาโธดจะทําใหโบลตสึกกรอน
นอย
2. อโนดที่มีพื้นที่เล็กกวาคาโธด เชน
โบลตอโนดจะเกิดการสึกกรอนมาก

24

25

หางปลา (Cable Lug)
ทองแดงชุบดีบุก

26