Averion, Giselle Cheung, Arienne Mae Hibek, Jonna Jaron, Antonietta BS Psych 3-1

Hunyo 20, 2013 Sikolohikang Pilipino

“LUHA”
 Ano ang Luha?

Batay sa nakalap na datos ng mga mananaliksik, may siyentipiko at metaporikal na kahulugan ang salitang ‘luha’. Siyentipikong Riserts: Ang pag-luha ay isang gawain hindi lamang ng mga tao kundi pati na rin ng

mga hayop, partikular na ang mga primates. Ang pag-iyak ng mga sanggol na hayop ay indikasyong ng hindi kaaya-ayang pakiramdam sa kanilang paligid. Isa sa pinagka-iba ng tao sa mga hayop ay ang kadahilanang hindi lamang mga sanggol ang naiyak sa mga tao kundi pati na rin ang mga matatanda. Isa pa sa pagkakaiba ng pagluha ng tao sa hayop ay ang pagluha ng tao sa masasayang pangyayari.
Metaporikal: Ang luha ay isang paraan ng paglalabas ng emosyon ng isang tao. Ayon kay Bb. Kat Pineda, ito ang paraan ng paglalabas ng sakit o pain na nadarama. Ayon naman kay Bb. Felisse San Juan, ito ay ekspresyon ng isang makabagbagdamdaming (intense) emosyon.  Ano ang sanhi ng luha?

Metaporikal: Dahil sa malawak ang katanungang ito, hinati ng mga mananaliksik ang tanong sa tatlong bahagi batay sa edad ng tao. Ang una ay ang mga batang nasa edad 1 buwan hanggang 10 taon, pangalawa ay ang mga tineydyer na nasa edad 11 hanggang 21 taon at ang pangatlo ay ang mga matatanda na nasa edad 22 hanggang pataas. Ang sumusunod na table ay batay sa obserbasyon lamang ng mananaliksik at nakalagay rito ang bilang ayon sa nakalap na serbey: 1 bilang pinakaimportanteng dahilan ng pagluha.

BATA (1 buwan – 10 taon) Gutom o uhaw 3 8 May iniindang sakit Napagalitan ng nakatatanda mas 4 6

TINEYGER (11 – 21 taon) Napagalitan ng magulang 2

MATANDA (22 pataas) May iniindang 5 karamdaman Umiiyak sa galak o tuwa 2 Pagbabalik tanaw sa nakalipas 10 4 Mga kalamidad

Umiiyak sa galak o tuwa 9 Naantig sa pinapanuod/napanood/libro 8 Nabigo sa pag-ibig 5

Iyon ang nagiging paraan ng mga bata upang makakuha ng atensyon sa magulang para maiparating ang pangangailangan nila (Pineda. Sa mga tineydyer naman. Siyentipikong Riserts: “The Expression of the Emotions in Man and Animals” ni CharleS Darwin 1. panahon ito ng maraming pagbabago sa sarili at pagtingin sa mundo. San Juan na ang isa pang dahilan ay ang separasyon sa magulang ng mga bata.Sinsasabi na ang usok mula sa apoy ay pumapasok sa mata ng ating mga ninuno at yun ang nagdudulot ng luha. Kung kayat kapag isa sa mga ito ay nagkaroon ng kabiguan. kaya nga nagiging maramdamin ang isang tao. at panahon kung saan importante ang pamilya sa kanila. Ito ay nangangahulugang napakaimportante ng mga magulang sa mga bata dahil umaasa sila na ibibigay ng mga magulang ang mga pangangailangan nila. 2013). San Juan. malaki ang ginagampanang bahagi sa buhay nila ang trabaho. pagkain. Idinagdag rin ni Bb. Dahil . Nagmula sa ating mga ninuno na gumagawa ng apoy . Ang “aquatic ape theory” ay minumungkahi na dahil malapit sa dagat ang tirahan at dito nag-evolve ang mga hayop ay ito ay resulta ng pagtira sa saline na kapaligiran. May kinalaman sa ebolusyon -Sinasabi nila ang mga tao ay nagmula sa hayop at naninirahan sila sa may tabi ng dagat. Dahil dito. makakaranas ng pagluha. ito ay nagiging sanhi ng pagluha. paghahanap ng kabiyak at ang pamilya.May sumpong 9 Pag nakakaisip ng problema May nararamdamang sakit Naabuso Namatayan/naulila Nakumpara sa ibang tao Umiiyak pag nalalasing 4 7 6 3 1 10 Nabigla o nagulat sa 10 isang bagay Natakot 1 Hindi pagiging matagumpay sa buhay 7 6 Nangangaliwa ang asawa May bisyo ang malalapit sa buhay Namatayan/naulila mga 9 1 8 ng 3 Nadapa 5 Inaaway ng kapawa 2 bata/matanda Nakalimutan ang isang 7 bagay Kapag walang atensyon Kapag sinasabihan masasamang salita Pinatunayan ito ng mga eksperto na sinabing ang dahilan ng pagluha ng mga bata ay ang pangangailangan ng atensyon. Pineda na ito ang panahon ng paghahanap ng mga kabataan ng mga taong makakasundo nila. at pag-aaruga. Kapag nabigo sa isa man sa mga nabanggit. Ayon nga kay Bb. ang pagluha ang ginagawa nilang senyales upang ipahayag na kailangan niya ng isang bagay. Sinabi rin ni Bb. Pineda. 2. sinabi ni Bb. Ayon kay Bb. panahon ng pagkakaroon ng paghanga sa isang tao. San Juan na ang maling pagdedesisyon ng isang tao kapag naka-gradweyt na siya sa kolehiyo at pumasok na sa totoong mundo ang isang maaaring maging dahilan ng pagluha. kung ang mga matatanda naman ang pag-uusapan.

psychologytoday. MGA PINAGKUNAN NG SIYENTIPIKONG RISERTS: http://www.org/story/155447/why_we_cry%3A_the_fascinating_psychology_of_emot ional_release?page=0%2C1&paging=off http://www. Isang signal -Ang ibang hayop ay gumagamit din ng tunog ng iyak upang iparating na sila ay hindi lalaban at natatakot. 3. “Two-Stage Theory of Tears” -Ang Emosyonal na pagluha ay lumalabas tuwing ang systema ng katawan ng tao ay mabilis na nagpapalit mula sa simpatetiko tungo sa parasimpatetiko.alternet.com/blog/naturally-selected/201305/why-only-humans-weepthe-science-behind-our-tears .ang apoy ay ginagamit sa mga ritwal tuwing may namamatay naging kakabit na nito ang pagluha. Kapag umiiyak ang isang tao ay isang impresyon na tayo ay inosente at mahina katulad ng mga bata na kailangan ng proteksyon. Mula sa mataas na tensyon patungo sa recalibration at recovery. 4.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful