You are on page 1of 4

KRUNICA

Jednaina krunice sa centrom u taki C(p,q) i poluprenikom r:



(1)

Jednaina krunice sa centrom u taki C(0,0) i poluprenikom r (centralna krunica):

(2)


Opti oblik jednaine krunice: (3)

Formule za prelazak iz jednog udrugi oblik:

(4)


Prava y kx n = + je tangenta krunice ( ) ( )
2 2
2
x p y q r + = ako je:

(5) - uslov tangentnosti

Prava y kx n = + je tangenta krunice
2 2 2
x y r + = ako je:

(6) uslov tangentnosti

Ako je ( )
0 0
, M x y neka taka krunice ( ) ( )
2 2
2
x p y q r + = , jednaina tangente iz te take je :

(7)

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Zadaci:

1. Napisati jednainu krunice iji je centar taka C(-3,4) i koja prolazi kroz koordinatni poetak.

Reenje:

Poto koordinatni poetak O(0,0) pripada krunici, to znai da je r=OC, odnosno,
( ) ( ) ( )
2 2 2
2
3 0 4 0 3 4 25 5 r = + = + = = ,
pa je jednaina kruga po formuli (1)
( ) ( )
2 2
3 4 25 x y + + =
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
2. Odrediti jednainu krunice kojoj je du AB prenik, gde je A(2,6) i B(-4,-2).

Reenje:

Ako je AB prenik kruga, onda se centar kruga C(p,q) nalazi na sredini dui AB, odnosno,


( ) ( ) 2 4 6 2
1; 2
2 2 2 2
1; 2
A B A B
x x y y
p q
p q
+ +
+ +
= = = = = =
= =


Poluprenik r je rastojanje od centra do jedne krajnje take, na primer B; dakle,
( ) ( )
2 2
2
x p y q r + =
2 2 2
x y r + =
2 2
0 x y dx ey f + + + + =
2 2 2
, ,
2 2
d e
p q r p q f = = = +
( ) ( )
2
2 2
1 r k kp q n + = +
( )
2 2 2
1 r k n + =
( )( ) ( )( )
2
0 0
x p x p y q y q r + =
( ) ( ) ( ) ( )
2 2 2 2
4 1 2 2 3 4 9 16 25 5 r = + + = + = + = =
Prema tome jednaina traene krunice glasi:
( ) ( )
2 2
1 2 25 x y + + =
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
3. Odrediti koordinate centra i poluprenik kruga ija je jednaina
2 2
9 9 36 18 20 0 x y x y + + + = .

Reenje:
Jednainu emo najpre podeliti sa 9, odakle dobijamo
2 2
20
4 2 0
9
x y x y + + + =
Jednaina krunice je sada data u optem obliku. Koordinate centra i poluprenik odreujemo pomou
formula (4)
( )
2
2 2
4 2 20 25 5
2 1 2 1
2 2 9 9 3
p q r r

= = = = = + = =
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
4. Napisati jednainu kruga koji sadri taku A(9,-5), a centar mu se nalazi u preseku pravih
2 15 0 x y + = i 3 17 0 x y + = .

Reenje:

Koordinate centra kruga dobijamo reavanjem sistema
( )
2 15
3 17 / 2
x y
x y
+ =
=

2 15
2 6 34
x y
x y
+ =
+ =

7 49
3 17
y
x y
=
=

7
3 7 17
y
x
=
=



7
21 17
y
x
=
=

7
4
y
x
=
=

Dobijamo da je centar krunice taka C(4,7).
Poluprenik krunice je rastojanje centra od date take na krunici, A(9,-5)
( ) ( ) ( )
2 2 2
2
9 4 5 7 5 12 25 144 169 13 r = + = + = + = =
Prema tome jednaina traene krunice glasi: ( ) ( )
2 2
4 7 169 x y + =
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
5. Nai jednaine tangenti kruga konstruisanih iz take M(-4,3) na krug
2 2
: 2 4 0 k x y x y + + =

Reenje:

Koordinate take M zadovoljavaju jednainu prave, odnosno
3 4 4 3 k n n k = + = +
Prvo emo iz opteg oblika jednaine krunice, pomou formula (4) odrediti p,q i r:
( )
2
2 2
2 4
1 2 1 2 0 5
2 2
p q r

= = = = = + =
Sada sve ovo ubacujemo u uslov tangentnosti (5):

( ) ( )
2
2
5 1 2 4 3 k k k + = + + +

( ) ( )
2
2
5 1 5 5 k k + = +

2 2
5 5 25 50 25 k k k + = + +

2
20 50 20 0 / :10 k k + + =

2
2 5 2 0 k k + + =

1/ 2
5 25 16 5 3
4 4
k

= =

1 2
1
2
2
k k = =

( )
1 2
1
4 2 3 4 3
2
n n
| |
= + = +
|
\ .


1 2
5 1 n n = =
Pa su jednaine tangenti:

1
: 2 5 t y x = i
2
1
: 1
2
t y x = +
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
6. Odrediti jednainu normale krunice
2 2
: 4 4 17 0 k x y x y + + = u njegovoj taki M(2,5).

Reenje:

Normala na krunicu je prava normalna na tangentu krunice u datoj taki, dakle
1
n
t
n t k
k
=
Koordinate take M zadovoljavaju jednainu prave, odnosno
5 2 5 2 k n n k = + =
Prvo emo iz opteg oblika jednaine krunice, pomou formula (4) odrediti p,q i r:
( )
2
2 2
4 4
2 2 2 2 17 25
2 2
p q r

= = = = = + + =
Sada sve ovo ubacujemo u uslov tangentnosti (5):

( ) ( )
2
2
25 1 2 2 5 2 k k k + = +

( ) ( )
2
2
25 1 3 4 k k + =

2 2
25 25 9 24 16 k k k + = +

2
9 24 16 0 k k + + =

1/ 2
24 576 576 4
18 3
k

= =

4 3
3 4
t n
k k = =
Jednaina normale je:
( )
3
: 5 2
4
n y x =

3 3
: 5
4 2
n y x = +

3 7
:
4 2
n y x = +
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
7. Odrediti jednainu tangenate kruga
2 2
: 2 4 3 0 k x y x y + + = u taki dodira ( ) 2,1 M .

Reenje:

Prvo emo pomou formula (4) odrediti p,q i r:

2 2 2
2 4
1 2 1 2 3 2
2 2
p q r

= = = = = + =
Jednaina tangente je:
( )( ) ( )( ) : 1 2 1 2 1 2 2 t x y + =
( ) ( )( ) : 1 1 2 1 2 t x y + =
: 1 2 2 t x y + =
: 1 0 t x y =
: 1 t y x =
--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Zadaci za vebu:

1. Odredi koordinate centra krunice i poluprenik krunice:
a)
2 2
4 x y + = b) ( ) ( )
2 2
2 1 9 x y + + = c)
2 2
2 2 7 0 x y x y + + =
2. Odredi jednainu krunice kojoj je du AB prenik ako je A(3,4) B(10,1)
3. Odredi jednainu krunice koncentrine krunici ( )
2
2
2 49 x y + = iji je poluprenik 1.
4. Kako glasi jednaina krunice kojoj je centar C(4,2), a prolazi kroz taku A(3,1) ?
5. Nai jednaine tangenti krunice
2 2
: 5 k x y + = koje su paralelne pravoj : 2 1 0 l x y + =
6. Odredi jednainu tangente krunice
2 2
100 x y + = u njenoj taki D(6,8)
7. Odredi jednainu tangente krunice ( ) ( )
2 2
2 1 100 x y + = u njezinoj toki D( 1 x > ,5)
8. Odredi jednaine tangenata povuene iz take T (1,9) na krunicu ( ) ( )
2 2
1 4 5 x y + =
9. Nai jednaine tangenti kruga
2 2
: 4 k x y + = koje su normalne datoj pravoj : 2 p x y + = .
10. Odredi jednaine tangenata krunice ( ) ( )
2 2
1 4 50 x y + = paralelnih pravi 10 y x =