You are on page 1of 5

Το σχολείο στον υπολογιστή σου – sciencephysics4all.weebly.

com

ΦΥΣΙΚΗ ΘΕΤΙΚΗΣ ΚΑΙ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΗΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΗΣ
Απαντήσεις στα θέματα των πανελλαδικών εξετάσεων 2005

ΘΕΜΑ 1ο
1-α
2-γ
3-δ
4-γ
5. α-Σ
β-Λ
γ-Σ
δ-Σ
ε-Λ

ΘΕΜΑ 2ο
1. α) Από τη σύγκριση μία εκ των σχέσεων για το ηλεκτρικό και το μαγνητικό πεδίο
προκύπτει:

f  12  1010 Hz

x

 4  10 4 x   

1
m
4  10 4

β) Από τη σύγκριση μία εκ των σχέσεων για το ηλεκτρικό και το μαγνητικό πεδίο προκύπτει:

f  6  1010 Hz
x

 2  10 2 x   

1
m
2  10 2

γ) Από τη σύγκριση μία εκ των σχέσεων για το ηλεκτρικό και το μαγνητικό πεδίο προκύπτει:

f  9  1010 Hz

x

 3  10 2 x   

1
m
3  10 2

Οι εξισώσεις που περιγράφουν το ηλεκτρομαγνητικό κύμα που διαδίδεται στο κενό πρέπει να
ικανοποιούν 3 προϋποθέσεις.
1) Να είναι συμφασικές

Επιμέλεια: sciencephysics4all.weebly.com

1

Το σχολείο στον υπολογιστή σου – sciencephysics4all.weebly.com

2) Να ισχύει:

E
 c  3  108 m / s
B

3) Να ισχύει: c  f  3  108 m / s
Και οι 3 προϋποθέσεις ισχύουν μόνο για την περίπτωση β.

V
E max
m  3  108 m / s (και επειδή οι δύο εξισώσεις είναι συμφασικές το
β)

Bmax 100  10 8 T
αποτέλεσμα αυτό ισχύει για κάθε ζεύγος E, B )
300

c  f  c 

1
8
 6  1010 Hz  c  3  10 m / s
2
2  10 m

Επομένως, σωστή επιλογή είναι η β

2. Ο δίσκος Α εκτελεί μόνο μεταφορική κίνηση ενώ ο Β μεταφορική και στροφική που είναι
ανεξάρτητες μεταξύ τους.
Η μεταφορική κίνηση των τροχών χαρακτηρίζεται από την ίδια επιτάχυνση:

acm 

F
m

(αφού οι δύο τροχοί έχουν ίδια μάζα)

Επομένως, η κοινή απόσταση x=ΓΖ, θα διανυθεί σε χρόνο:

x

1 2
at a  t a 
2

1
2x
από τον (α) δίσκο και x  at 2  t  
2
a

2x
από τον (β) δίσκο
a

Όπως προκύπτει από τις παραπάνω σχέσεις τελικά: t a  t  .
Επομένως, σωστή επιλογή είναι η β.

3. Για την πρώτη ταλάντωση έχουμε: U 

1 2
kx .
2

Για τη δεύτερη: U   1 4kx 2  4 1 kx 2  4U .
2
2
Οι δύο συναρτήσεις είναι παραβολές της μορφής y  x 2 ,   0 (με  a  x  a )
Ομοίως για την ολική ενέργεια της εκάστοτε ταλάντωσης προκύπτει:

E

1 2
ka
2

E 

1
1
4ka 2  4 ka 2  4 E
2
2

Επιμέλεια: sciencephysics4all.weebly.com

2

Το σχολείο στον υπολογιστή σου – sciencephysics4all.weebly.com
Επομένως, το ζητούμενο διάγραμμα διαμορφώνεται ως εξής:

U

E   4E

U

E

a

U
a

0

x

ΘΕΜΑ 3ο
α) Έστω ότι τα δύο σημεία Π1 και Π2 του άξονα x x απέχουν αποστάσεις x1 και x 2
αντίστοιχα από την πηγή Ο του κύματος. Οι φάσεις των ταλαντώσεων στα δύο αυτά σημεία
κατά την ίδια χρονική στιγμή t , θα είναι αντίστοιχα
t

x1

)

t

x2

)

 1  2 ( 

 2  2 ( 

Σύμφωνα με τον ορισμό της διαφοράς φάσης, έχουμε

t

   2  1    2 ( 

x  x2
t x
)  2 (  1 )    2 1


 

x2

(1)

Όμως από τα δεδομένα της άσκησης:

1  30t (3)
 2  30t 


6

(4)

Αφαιρώντας τις (3) και (4) κατά μέλη προκύπτει:

 2  1  30t 


6

 30t   2   1 


6

  


6

(4)

Εξισώνοντας τις σχέσεις (1) και (4) προκύπτει:

2

x1  x 2


6

x1  x 2


1
 0  x1  x2  0  x1  x 2
 x1  x 2 
12
12

Άρα το σημείο Π1 βρίσκεται πιο μακριά από την πηγή Ο του κύματος. Άρα το κύμα
διαδίδεται από το Π2 στο Π1.

Επιμέλεια: sciencephysics4all.weebly.com

3

Το σχολείο στον υπολογιστή σου – sciencephysics4all.weebly.com

Φορά διάδοσης κύματος

1

2

6cm
Το αποτέλεσμα αυτό θα μπορούσε να προκύψει και ‘ποιοτικά’ ως εξής:
Από τις εξισώσεις προκύπτει ότι το σημείο Π2 αρχίζει να ταλαντώνεται πριν το σημείο Π1 (η
φάση του σημείου Π2 είναι μεγαλύτερη από αυτή του σημείου Π1). Επομένως, το κύμα
διαδίδεται προς τ’ αριστερά.
β) Η ταχύτητα διάδοσης του κύματος είναι:   f .
Όπου:
 30
f 

 15Hz
2
2
Με τη βοήθεια της σχέσης (1) που αποδείχθηκε στο ερώτημα α προκύπτει:

x1  x 2

2

2
2
x 
 6cm  72cm  0,72m



6
Άρα,   f    0,72m 15Hz    10,8m / s
  2

  

x   

γ) Είναι:    max . Άρα,

     



10,8m / s


 0,115m
 2f 2  15Hz

δ) Τα σημεία Γ και Η έχουν μηδενική ταχύτητα διότι βρίσκονται στις ακραίες θέσεις της
τροχιάς τους.
Τα σημεία Α και Ε έχουν κατ’ απόλυτη τιμή μέγιστη ταχύτητα διότι διέρχονται από τις θέσεις
ισορροπίας τους
Το σημείο Β έχει ταχύτητα με φορά προς τα πάνω ενώ τα σημεία Δ και Ζ με φορά προς τα
κάτω.
ε) Το αρχικό κύμα είναι:

x
x 

 t x

y  A 2     . y  A 2  f  t    y  0,115 2 15t 

T


0
,
72 








100 x 
25x 


x 
  y  0,115 2 15t 
y  0,115 2 15t 
  y  0,115 2 15t 

72 
72 
18 





100 

(SI)
Σημείωση: Το κύμα διαδίδεται προς την αρνητική κατεύθυνση
Επομένως, το δεύτερο κύμα που με τη συμβολή του με το πρώτο θα δημιουργήσει στάσιμο
κύμα θα είναι:

Επιμέλεια: sciencephysics4all.weebly.com

4

Το σχολείο στον υπολογιστή σου – sciencephysics4all.weebly.com
25x 

y  0,115 2 15t 

18 

(δηλαδή ένα κύμα με ίδιο πλάτος και συχνότητα που θα διαδίδεται προς τη θετική
κατεύθυνση)
ΘΕΜΑ 4ο
α) Για το πλήρες σφήνωμα του βλήματος στο σώμα Σ απαιτούνται 100J που μετατρέπονται
σε θερμότητα. Όταν το βλήμα έχει κινητική ενέργεια Κ=100J, τότε ένα μέρος αυτής θα
μετατραπεί σε κινητική ενέργεια του προκύπτοντος συσσωματώματος και το υπόλοιπο σε
θερμότητα. Ας βρούμε τη θερμότητα αυτή:

Q  K   K   

1
1
m 2  ( M  m)V 2
2
2

(1)

Η αρχή διατήρησης της ορμής μάς δίνει:

m  ( M  m)V  V 

m

M m

(2)

Άρα, με αντικατάσταση της (2) στην (1) προκύπτει:
2

Q

1
1
1
1
m 2 2
 m

m 2  ( M  m)
   Q  m 2  ( M  m)

2
2
2
2
( M  m) 2
M m 

1
1 m 2 2
1
m 
m 


m 2 
 Q  m 2 1 

  Q  K  1 
2
2 M m
2
 M m
 M m

 0,2kg 
0,2kg 
Q  100 J 1 
  Q  100 J 1 
  Q  100J  0,8333  Q  83,33J
 1kg  0,2kg 
 1,2kg 

Q

Η θερμότητα αυτή, αφού είναι μικρότερη από 100J, δεν αντιστοιχεί σε θερμότητα πλήρους
σφηνώματος.
β) Πρέπει:
m 
100J

Q  Qmin  K  1 

  100 J  K  0,833  100 J  K  
0,833
 M m
K  120 J

γ) Θα είναι:

M
M m
m 

 M 
1
1
Q  K  1 
  100  100

M m
M
 M m
 M m
M m
m
m
m

 1 1
1
 11 
0
M M
M
M
M
m
Ή καλύτερα
0
M
Που σημαίνει ότι για να συμβεί κάτι τέτοιο θα πρέπει η μάζα M να είναι πάρα πολύ
μεγαλύτερη από την m .

Επιμέλεια: sciencephysics4all.weebly.com

5