You are on page 1of 11

PANEVROPSKI UNIVEZITET - APEIRON FAKULTET POSLOVNE EKONOMIJE

Smjer: MENADMENT BANKARSTVA, FINANSIJA I TRGOVINE

ISTORIJA RELIGIJE
(seminarski rad)

Student: Boris Baro Index br. 43-09/RBFT


Banja Luka, mart 2010.

Mentor: prof.dr Tihomir Gligori

SADRAJ

1.UVOD: .............................................................................................................................................. 3 2.POJAM RELIGIJE ....................................................................................................................... 4 3.ISTORIJSKI NASTANAK RELIGIJE ......................................................................................... 4 4.MONOTEISTIKE RELIGIJE .................................................................................................... 5 4.1.JUDAIZAM ........................................................................................................................... 5 4.2.HRIANSTVO .................................................................................................................... 6 4.3.ISLAM ................................................................................................................................... 8 4.4.BUDIZAM ............................................................................................................................. 9 5.ZAKLJUAK: ................................................................................................................................ 10 6.LITERATURA................................................................................................................................ 11

1.UVOD:

Bogatstvo ovjeka mogue je izmjeriti, ali ako mislimo na duhovno bogatstvo i unutarnje zadovoljstvo koje iz tog proizilazi nemogue je nai nain da se to uradi.Bogatiti se u ivotu ne znai smo gomilanje materijalnih dobara i kapitala nego je ono puno vie.Upoznati sebe i svijet koji nas okruuje znai potovati svoja vjerovanja ali isto tako u uvaavati vjerovanja drugih, te biti svjestan razlika koje nas ine ovim to danas jesmo.Potivanjem kako svoje tako i drugih vjera postajemo duhovno bogatiji,ali i ueni ljudi s irokim pogledima na svijet.Svijet koji mi svojim razlikama inimo zanimljivijim i vjenim izvorom novih spoznaja.

2.POJAM RELIGIJE
Porijeklo same rijei religija do danas nije u potpunosti definisano. a. Prvo tumaenje dao je Ciceron, koji rije religija vezuje za latinski glagol relegere to znai ponovo itati. Sveti Augustin Niponski rije religija izvodi iz glagola reeligere to znai ponovo izabrati, a pod tim je mislio na obavezu krana da pronau Boga kog su zaboravili. Tree tumaenje je tumaenje prof.Mana- rije religija potjee od latinskog glagola religare to znai povezati.Povezati vidljivi i ne vidljivi svijet,povezati ljude meusobno unutar iste grupe i sl

3.ISTORIJSKI NASTANAK RELIGIJE


Religija kao posebna forma drutvene svijesti prola je razliite faze u svom razvoju.U istorijskom smislu razlikujemo peristorijske i istorijske religije.Osnovna razlika je u tome to su se ove prve razvile iz gledita lovaca,ribara,poetnih zemljoradnika dok su istorijske religije predstavljale pogled na svijet razvijenih civilizacija Egipta, Mezopotamije i Kine. S razvojem zemljoradnje razvijaju se naturalistike religije,gdje se vri personifikacija prirodnih sila i tako nastaju politeistike religije. Kasnije nastaju monoteistike religije tj. vjerovanja u jednog Boga.

4.MONOTEISTIKE RELIGIJE

4.1.JUDAIZAM
Judaizam je najstarija od tri velike monoteistike religije i izvor je kranstva i islama.Korijeni jevrejske religije seu u prolost oko otprilike 4000 godina.Za razliku od ostalih religija Judaizam nije samo skupm religijskih ideja, obreda, ve i istorija jevrejske zajednicekoja obuhvata vie milenijuma. Etape u razvoju Judaizma: Biblijsko jevrejstvo je najpoznatija etapa u razvoju.Biblija ili Stari zavjet je pripovjest o tom jevrejstvu.Rije je o istoriji rodova i plemena jevrejskog naroda.Razvoj jevrejstva karakteriu tzv.savezi velikana jevrejskog naroda s jedne strane i Boga (Jahve) s druge.Postojala su etiri takva saveza. Prvi je sklopio s Noom, drugi s Avramom, trei s Mojsijem na Sinaju i etvrti je sklopio s Davidom. Druga faza slijedi nakon razaranja Jerusalemskog hrama od strane Vavilonaca(587 god, p.n.e.) kad su Jevreji protjerani iz Judeje.Od tad postoji snana potreba Jevreja da se vrate u svoju otadbinu Cion.Cion oznaava Kanaansu tvravu na brijegu Jerusalema. Vana prekretnica u razvoju jevrejstva bila je razaranje Irodovog hrama od strane Rimljana 70-e g.n.e. Zbog toga u ovom periodu poinje razvoj tzv. rabinskog jevrejstva. Njegov cilj je obnova vjerskog ivota bez hrama. To je vrijeme pojave fariseja, jevrejske religijske stranke u razdoblju Drugog hrama iji je cilj bio da jevrejstvo trba da ire mudraci -rabini, koji e zamijeniti sveenike.Status rabina se sticao dugogodinjim izuavajem Biblije i Talmuda. Kao alternativa za razoreni vjerski hram razvila se sinagoga(gr. skuptina, okupljanje) zgrada u kojoj se obavljaju vjerske aktivnosti u jevrejstvu. Talmud znai uenje,izuavanje, odnosno to je jevrejski zbornik usmenog zakona i

predanja.Postoje dva Talmuda:Jerusalemski talmud (oko 450 g.n.e.) i Vavilonski talmud(oko500 g.n.e.).

4.2.HRIANSTVO
Hrianstvo je religija nastala u I vijeku nae ere, a postala je dominantna i rasprostranjena na svim kontinentima.U samom korijenu nalazi se linost Isusa Hrista, sina Boijeg koji je roen nekoliko godina p.n.e. Hriansko uenje se temelji na dva znaajna izvora i to: Biblija ili Sveto pismo, kao osnovni pisani autoritet ove religije.Biblija je sastavljena iz dva dijela:Stari i Novi zavjet.Stari zavjet tretira vrijeme prije Hrista dok novi tretira period poslije Hrista. Tradicija ili usmeno predanje- je znaajan izvor Hrianske objave jer postoji miljenje da sve istine nisu sadrane u pisanim izvorima, te se zbog toga prenose usmenom predajom. Hrianstvo kao monoteistika religija razvila se na prostoru mone Rimske Imperije na prelazu u novi vijek.Milioni ljudi u Rimskom Carstvu raznih jezika, vjera, kultura prihvatili su novi pogled na svijet koji je obeavao iskupljenje iz stanja siromatva i ponienosti. Hrianstvo je izloeno u Novom zavjetu, zbirci tekstova koju sainjavaju etiri jevanelja: po Mateju,Marku, Luki i Jovanu, zatim djela apostolska 21 poslanica i na kraju najvaniji tekst Otkrivenje Jovana Bogoslova ili popularnije Apokalipsa. Novi zavjet kao knjiga hrianstva nastao je u periodu od 30 do 120 god. dakle, poslije smrti Isusa Hrista.Prema hrianskoj religiji u pojam boanstva ukljuena su tri lika, odnosno sainjavaju ga Bog Otac,Bog Sin i Sveti Duh. Zbog suprostavljanja vjerskog pokreta kom je na elu bio Isus Hrist ,Rimskoj Imperiji on biva razapet na kriu, da bi nakon tri dana uskrsnuo iz mrtvih sjedinivi se duhom svojim sa Bogom Ocem.Osnovni smisao mita o Hristu je taj to je on svojim ivotom, zatim razapinjanjem na kri i konano uskrsnuem na simbolian nain tijelom svojim platio otkup za sve poniene, ugnjetavane i siromane.Rimske vlasti su u poetku zabranjivale rad hrianskih sekti koje su zbog toga djelovale ilegalno.Tek je 313 god., poznatim Milanskim ediktom car Konstantin priznao hrianstvo za zvaninu dravnu religiju. U hrianstvu crkva predstavlja organizovanu institucionalizovanu vjeru.Uz pomo sveenika i drugih velikodostojnika crkva uspostavlja kontakt s vjernicima i posreduje u cilju uspostavljanja blieg odnosa izmeu vjernika i boanstva. Crkva odrava sabore na kojima tumai znaajna pitanja vjere i Svetog pisma,konano crkva donosi vane odluke o tome ko.kad i pod kojim uslovima moe postati lan crkvene organizacije. Takoer odluuje i o odstranjivanju nepodobnih lanova koji su se ogrijeili o neki vaan stav crkve, moralni kodeks.Rimsko Carstvo je bilo razapeto izmeu zapadnog i 6

istonog svog dijela, tako da se sve vie poela uoavati razlika izmeu zapadnog hrianstva i istonog hrianstva.Kao sjedite istonog hrianstva na mjestu grada Vizantona izgren je Konstantinopolj po nalogu Cara Konstantina.Vizantija koja je ojaala na ovom prostoru poslije pada Rimskog carstva zalagala se za pravovjernoili pravoslavno tj. ortodoksno tumaenje.Suprotno tome zapadno kasnije nazvano katoliko hrianstvo sve vie je u tumaenju koristilo zapadnu filozofsku misao. Pravoslavna crkva smatra da se u katolikoj koncepciji prenaglaava jedinstvo Svete Trojice na raun razliitosti, a pravoslavna upravo tu razliku naglaava. Ono to posebno odlikuje katoliku crkvu je njezina tenja da se izdigne iz nacionalnog interesa. I sam termin katolikon na grkom znai opte. Na elu katolikke crkve je papa kao vrhovni poglavar, a na elu pravoslavne patrijarh.

4.3.ISLAM
Islam je jedna od etiri najznaajnije monoteistike ili otkrivene religije univerzalnog znaenja.Ono to povezuje sve vjernike u Islamu, jeste zajedniki arapski jezik na kome je, uostalom objavljena najvanija sveta knjiga islama,Kuran. Islam se formirao znatno kasnije od prethodnih religija, u 7 vijeku n.e., na tlu Arabijskog poluotoka. Osniva Islama je Muhamed a.s.(570-632) koji j eujedinio razbijena arapska plemena, usredsredujui svoj duhovni i vjerski rad na dva grada Medinu i Meku. U oblikovanju novog religijskog pogleda Muhamed se oslanjao na drevno boanstvo Hubal, koje je vremenom nazvano Allahom (od arapske rijei al-llah to znai svemogu).S Muhamedom poinje novo razdoblje arapske civilizacije.Da bi ujedinio arapska plemena Muhamed je poveo borbu protiv mnogoboake religije, stvorivi novi jednoboaki sistem. Iskoristio je ve postojei obiaj hodoaa-posjeta svetom mjestu, vjerskom svetitu Kjabi koje je postalo kua Allaha.Ovo vano svetite Islama ima oblik kocke sa crnim kamenom kao svetim predmetom koji se nalazi u Kjabi ugraen u jugoistoni dio graevine.Islam kao vjera muslimana izloen je u Kuranu. Islam znai predavanje boijoj volji, podinjavanje Bogu i uspostavljanje mira.Muhamed je ovozemaljsko bie,nastao iz sjedinjenja ovjeka i ene.Njemu je aneo Gabrijel u pustinjskoj peini saoptavao boiju volju citirajui je sa boanskog orginala na nebu.Otuda i samo ime Kuran znai recitovati, itati naglas. U islamskoj religiji ne postoje sveenici nego ueni ljudi-uleme- koji tumae vjerske spise u damiji.U Islamu se potuju sljedee dogme: vjerovanje u postojanje jednog boga Allaha,vjerovanje u anele(melaike), u svetu knjigu, u Allahove poslanike, u kraj svijetai predodreenje svega.Obaveza svih vjernika je da se u toku dana pet puta mole Allahu uz predhodno obredno pranje, zatim da poste u vrijeme mjeseca Ramazana koji pada devetog mjeseca muslimanske mjeseeve godine.Od posta su izuzeti djeca,starci i iznemogli.Vjernik mora davati prilog siromanima i bar jednom u ivotu posjetiti Meku.Vjera doputa muslimanu da ima etiri ene. Osnovni praznici su:Kurban-bajram,Ramazanski bajram i Mevlud. Vjerski hram u kom se mole muslimani jeste damija. U damiji nije doputeno prikazivanje Boga ,a osnovna likovna odlika su arabeske. Islam nije stvorio samo uspjene dravnike i vojskovoe nego i pjesnike, muziare, graevinare arhitekte, filozofe, naunike itd...

4.4.BUDIZAM
Budizam je jedna od tri velike svjetske religije koja je nastala na prostoru sjeverne Indije prije 2500god. Do 19 vijeka bio je manje poznat izvan granica Azije da bi poetkom 20 vijeka postao svjetska religija koja ima 360 miliona sljedbenika diljem svijeta. Budizam je uenje o duhovnom probuenju, tj. prosvjetljenju.Uenje je nastalo na osnovu Budinog neposrednog iskustva prosvjetljenja ili uvida u stvarnu prirodu ivota i predstavlja detaljno i jasno opisan put koji vodi do prosvjetljenja. Budizam nema centralnog autoriteta jer negira postojanje Boga kao vieg bia, a ni sam Buda nije Bog, ali vjeruje u vjenost,kruno kretanje i izmjenu svih pojava.Osniva budizma je Gotama Buda(560-480 p.n.e).Izraz budaznai prosvijetljeni. Kao princ, roen u bogatoj porodici Buda je u 29-oj godini ivota doivio veliko preobraenje koje se u ovoj vjeri naziva nirvana. Budizam polazi od stava da su ljudsko tijelo i tjelesne elje ovjeka izvor njegovih patnji, zbog toga se glavni smisao ivota ogleda u osloboenju od elja.To se postie upranjavanjem pravila pripisanih u tzv., osmokrakom putu. Budizam pripisuje pet uputstava kojih se vjernik treba pridravati.To su :ne ubij, ne kradi, ne vri preljub, ne lai i ne uzimaj alkohol.

GRANE BUDIZMA: Hinajana-na jugu Indije Mahajana-na sjeveru Tantrizam-(vodi porijeklo od sanskrita)-znai ono to se iri Lamaizam-je poseban oblik budistikog kulta.Izraz je iz tibetanskog jezika i znai uitelj-blama.To je ime za svetenika najvieg ranga u postojeoj

hijerarhiji.Tibetom vlada Dalaj Lama koji je istovremeno i duhovni i svjetovni poglavar zemlje.Za lamaizam se vezuje pojam reinkarnacija due. Vjeruje se da se poslije smrti poglavara dua pokojnika reinkarnira tj. ulazi u tijelo nekog mukog djeteta. Izabrano dijete se odvaja od roditelja, izoluje od svih ena ukljuujui tu i majku, i podvrgava se strogom vjerskom obrazovanju. ainizam- je utemeljio Budin savremenik Mohovira.To jeste ekstremna struja, koja propovjeda strogi asketizam.Spasenje se moe ostvariti samo u radikalnom osloboenju od materijalnog.Tek se potpunim oslobaanjem od ulnosti postie ono najvie:aina.Otac Indije Mahatma Gandi je bio pristalica ove religije.

5.ZAKLJUAK:

ivimo

vremenu

kad

je

potrebno

uspostaviti

toleranciju

izmeu

razliitih

vjerskih,politikih i drutvenih pogleda na svijet. Razliiti smo u odreenim pogledima ali nam je svima isti cilj to je da stvorimo bolju budunost kako sebi tako i generacijama ko je dolaze.Jedini nain da to ostvarimo je zajednikim snagama gradimo zemlju u kojoj svi ljudi imaju jednaka preva bez obzira na boju koe ili vjeroispovjest. Biti vjeran svojoj vjeri ne podrazumijeva zanemarivanje drugih vjera.Poznavanje i razumijevanje i drugi religiskih uenja i tradicija donosi ovjeku ivotno bogatstvo.Bogatstvo koje je ne procjenjivo.

10

6.LITERATURA

Osobine naroda,prof.dr.Tihomir Gligori, Banja Luka

11