A.

ODGOVORI I POJASNI

1. Šta je čvrstoća materijala ? Pod čvrstoćom materijala podrazumjeva se njegova suprotnost da se suprostavi dejstvu unutrašnjih napona koji se javljaju pod uticajem spoljašnjih sila ili nekih drugih faktora (skupljanja, promjena temperature i sl.)

2. Osnovna podjela svojstava materijala ? -parametri stanja i strukturne karakteristike -fizicka svojstva u uzem smislu -fizicko-mehanicka svojstva -konstrukciona svojstva -tehnoloska svojstva -reoloska svojstva -hemijska svojstva -eksploataciona svojstva 3. Gustina materijala ? Opisuje kolika je masa neke tvari prosječno sadržana u jedinici volumena: što je ta masa veća, kaže se da je tijelo gušće. 4. Tvrdoća materijala ? Tvrdoća materijala je sposobnost nekog materijala da se suprostavi prodiranju nekog drugog materijala u njegovu strukturu. 5. Šta podrazumjevamo pod pojmom kameni agregat ? Kameni agregat je zrnati kameni materijal krupnoće zrna od 2 do 32 mm i separiran na osnovne frakcije ili međufrakcije. 6. U zavisnosti od oblasti primjene kamena građevinski kamen se dijeli na ? Tehnički kamen i arhitektonski (ukrasni) kamen. 7. Prema načinu upotrebe agregati kamenog porijekla upotrebljeni u građevinarstvu sistematizuju se na ? 1)agregat za visokogradnju i hidrogranju : agregat za beton(frakcija :0-4,4-8,8-16,16-32,32-60 mm), 2)agregat za niskogradnju : agregat za cementno-betonske kolovoze(frakcija :0-4,4-8,8-16,16-32,32-63 mm),agregat za asfalt-betone(0-4,0-8,0-11,0-16,0-22 mm),agregat za zastore zeljeznickih pruga(5-15,15-25,25-35,5;35,5-65 mm) 8. Prema njegovim zapreminskim masama koji se kreću u širokim granicama agregati mineralnog porijekla upotrebljeni u građevinarstvu se sistematizuju na ? 9. Sve stijene od kojih se dobija građevinski kamen (tehnički i ukrasni) dijele se prema genezi (načinu i uslovima postanka) na? Magmatske ili eruptivne, sedimentne i metamorfne stijene 10. Šta podrazumjevamo pod pojmom stijena ? Pod pojmom stijena podrazumjeva se mineralni agregat određenog sastava, strukture i teksture koji predstavlja proizvod različitih geoloških procesa. 11. Šta podrazumjevamo pod strukturom stijene ? Pod strukturom stijene podrazumjeva se oblik, veličina i način vezivanja njenih mineralnih sastojaka tj. mineralnih zrna. Sruktura stijena je definisana stepenom kristaliniteta, te velicinom, oblikom i medjusobnim odnosom minerala, a zavisi od nacina postanka stijene. 12. Šta podrazumjevamo pod pojmom mineralni sastav ? Pod mineralnim sastavom podrazumijevaju se svi minerali koji ulaze u sastav jedne stijene pri čemu se pod mineralom podrazumijeva hemijsko jedinjenje dva ili više elemenata vezanih u određenim masenim odnosima odnosno u određenim kristalastim oblicima u tzv. kristalne sisteme.

13. Šta je agregat ? Agregat je materijal rastresite strukture formiran u vidu skupa manje više istovjetnih čestica tj. materijal relativno homogen koji se sastoji od međusobno nevezanih čestica (granula) određene krupnoće. 14. Podjela agregata ?

Šta je zapreminska masa? Zapreminska masa predstavlja masu jedinice zapremine materijala u prirodnom stanju. Hidrofizička svojstva građevinskih materijala. supertvrdi materijali. igličast.pločast.temperature materijala i vode.masu jedinice zapremine čiste čvrste supstance koja se dobiva odvajanjem eventualne čvrste i eventualne gasovite faze.klastična) i tekstura (krupno-zrnasta. 20. alatna keramika. U takvim uslovima dolazi do kapilarnog penjanja vode koje dovodi i do vlaženja onog dijela materijala koji nije u neposrednog kontaktu sa vodom. Osnovna mehanička svojstva kamena ? Mehanička svojstva kamena uglavnom odgovaraju svojstvima stijenske mase od koje je taj kamen dobiven. drobljen i mljeven kamen. Hidrofizička svojstva materijala : higroskopnost ? Higroskopnost je sposobnost kapilarno poroznih materijala da iz vlažnog vazduha upijaju vodenu paru.kapilarnu i higroskopnu vlažnost. Šta je sklop stijene? Pod sklopom stijene se definiše njezina struktura (staklasta. 15. drobina. 26. tvrdi metali za razne alate. vlažnost ? Vlažnost predstavlja količinu vode koju materijal u sebi sadrži pod određenim uslovima. a zatim suše i peku na visokoj temperaturi da bi dobili potrebna mehanička svojstva. Šta je specifična masa? Specifična masa predstavlja masu jedinice zapremine apsolutno gustog materijala tj. Keramiči materijali. leteći pepeo.poluuglast.Glina je osnovna plastična sirovina za izradu keramičkih materijala. vatrostalni keramički materijali. sirovine za proizvodnju ? Sirovine za keramiku mogu se podijeliti u plastične i neplastične. Keramički materijali. kristalna zgura visokih peći. kapilarnih efekata.*agregati neorganskog porijekla *agregati organskog porijekla Druga podjela je na: Prirodne: (nevezane stijene. ljuspast.afanitska. Imamo prirodnu vlažnost. 22. 24. koji se oblikuju u tekućem. 19. plastičnom.pritiska pod kojim se izvodi natapanje. Podjela: konstrukcioni materijali. Šta je poroznost? Poroznost tla i stijena je postotak šupljina u datom volumenu. kapilarno upijanje vode ? Kapilarno upijanje vode se javlja u slučajevima kada se samo dio poroznog materijala nalazi u vodi.zaobljen. a zavisi od uticaja vanjskih faktora. 23.lončarsku i opekarsku. bilo prilikom nastanka stijene ili nakon toga. odnosno glina biti plasticnija 25. 17. u tehničkoj praksi glina se dijeli na:porculansku.srednjezrnasta. 21. suhom ili praškastom stanju.prizmatičan. pijesak. Osnovna svojstva građevinskih materijala ? *parametri stanja i strukturne karakteristike *fizička svojstva *fizičko mehanička svojstva *konstrukciona svojstva *tehnološka svojstva *reološka svojstva *hemijska svojstva 16. poluplastičnom. pjenišava zgura. Zatim imamo oblik zrna koji ga definiše i može biti: uglast. pri čemu odlučujući uticaj na mnoge od ovih karakteristika imaju mineraloški sastav stijene i uslovi njenog formiranja. ona daje na neki nacin predstavu o kolicini vode koju glina moze apsorbovat . mikrokristalna). Higroskopnost je jedna od najvazniji karakteristika gline. 18. Šta je tekstura stijene? Tekstura stijene označava način na koji su minerali zauzeli prostor u stijenskoj masi. Upijanje vode zavisi od većeg broja faktora:vremena i postupka natapanja. keramički abrazivni materijali. kameno brašno . a prema vatrostalnosti: .lomljen kamen) Vještačke: (ložišna zgura. pri cemu vazi pravilo da ukoliko su cestice gline finije odnosnoi njihova specificna povrsina veca utoliko ce biti veca kolicina vode koju glina moze apsorbovati. šljunak.porfirska. Hidrofizička svojstva građevinskih materijala. podjela ? Keramički materijali su proizvodi izrađeni od gline ili sličnih tvari. Pod ovim stanjem podrazumjeva se stanje materijala zajedno sa porama i šupljinama koje su u njemu sadržane.

40. 28.očvršćavaju i na vazduhu i u vodi (hidraulični kreč i razne vrste cementa). Neplastične sirovine za izradu keramičkih proizvoda su korektivi koji se dodaju glini radi dobijanja potrebnih pirotehnickih svojstava. 27. Osnovna karakteristika agregata dobrog granulisanog sastava ? Agregat dobrog granulisanog sastava daje dobar beton sa malo šupljina i da se pri izradi tog betona utroši veoma malo cementa. Šta je granulometrijski sastav ? Procenat učešća pojedinih kategorija zrna-frakcija u ukupnoj masi agregata definiše se kao granulometrijski sastav. hidraulična i autoklavna. Šta je šljunak ? Šljunak je nevezani sediment uglavnom heterogenog sastava u kome su prisutni manje ili više zaobljeni fragmenti stijena. Količine frakcija moraju biti u takvom omjeru da zrna sitnije frakcije ispunjavaju prostore između krupnijih zrna. stupova ili za popločavanje . Vazdušna – imaju sposobnost očvršćavanja i očuvanja čvrstoće samo na vazduhu (gips. sa zrnima krupnoće od 4 do 125 mm. drobljenog kamena pa ih ova osobina usmjerava za primijenu u oblasti maltera. 33. 30. 32.kreč). Autoklavi su komore u kojima je moguće dobivanje pritisaka većih od atmosferskih kao i razvijanje većih temperatura. Duguljasta. Vezivima se nazivaju materijali koji su najčešće u praškastom stanju i koji pomiješani sa vodom daju plastična tijesta sposobna da nakon određenih fizičkohemijskih procesa otvrdnu i poprime svojstva kamena. dok crijep služi za pokrivanje krovova. Šta je drobina ? Drobina je raspadnuti stijenski materijal sa zrnima različite krupnoće u kome su komadi nezaobljeni i uglasti. Autoklavnaočvršćavaju u autoklavnim uslovima.niskovatrostalna i visokovatrostalna. veća čvrstoća itd. sa ovim oblikom zrna se postiže dobra kompaktnost betona. minimalni procenat šupljina između zrna. 29. 36.veziva su sposobna da međusobno spoje zrna pijeska. Koje su osnovne sirovine za izradu cementa ? *Portland cementi klinker koji se stvara pečenjem krečnjaka i gline *Sadrovac koji služi radi regulisanja vremena vezivanja cementa. Podjela agregata prema odnosu dimenzija zrna ? Loptasta. Podjela agregata prema obliku zrna ? Zaobljena. Idealan agregat za spravljanje betona je onaj čija kriva prolazi između Fuler-Empa krivih.betona i dr. *Sirovine za pečenje određenog su sastava i sadrže uglavnom okside kalcija i silicija a u manjoj mjeri aluminija i željeza. 31. I opeka i crijep kao pečeni glineni proizvodi spadaju u grubu keramiku. Opeka služi za zidanje zidova .Najčešće se dodaju glinenci i kvarcni pijesak. a dobivaju se pečenjem iz tzv. 39. crvene gline. Vještačkih kamenih materijala. Koji oblik zrna je najpovoljniji za beton i zašto ? Najpovoljniji oblik zrna za beton je kuglasti. Pljosnata 35. Bez njega bi cement prebrzo vezivao. Šta su veziva ? Veziva su prašnaste materije koje pomješane sa vodom stvrdnjavaju u kruti kamen. Šta opisuje Fuler-Empa kriva ? Ove dvije krive opisuju granulometrijski sastav agregata za spravljanje betona po svjetskim standardima. nepotpuno zaobljena i uglasta. Prelazeći iz stanja plastičnog u čvrsto agregatno stanje. zbog toga što se beton sa ovim oblikom zrna lakše ugrađuje i obrađuje. Kako dijelimo cemente prema vremenu vezivanja ? Cemente prema vremenu vezivanja dijelimo na normalno vezujuće i brzo vezujuće cemente koji vežu nakon par minuta. zatim Hidraulična. . 34. Podjela veziva ? Zračna. šljunka. 38. 37. Šta podrazumjevamo pod pojmom „vrijeme vezivanja cementa“ ? Podrazumjevamo vrijeme koje proteče od početka vezanja pa do završetka vezanja. Glineni proizvodi ? Opeka i crijep predstavljaju građevinske elemente suvremene gradnje.

Vrste maltera prema načinu izrade? Monolitni malter (mokri) i suhi malter. pa se njegovim pečenjem na temperaturi od 900 do 1000C dobija tzv. parian cement.).) Spravljaju se ručno ili mašinski. 48. građevinske keramike. znači brže veže. soda ubrzava vezanje. Ovako dobijeno sirovinsko brašno unosi se u kotlove za pečenje ili rotacione peći. -Za poboljšanje termoizolacionih i zvučnoizolacionih svojstava objekata. a za maltere se koristi sitnozrni agregat . betonskih stubova. a ako je niska vezanje se usporuje. *Kratko i slabo miješanje ubrzava početak vezivanja a dugo i intenzivno mješanje odgađa početak vezivanja. 42. greda i donjih površina međuspratnih konstrukcija). glina. Šta je malter? Malter je vještački kameni materijal koji se dobija kao rezultat očvršćavanja homogenizovanih mješavina agregata i veziva. Koja je namjena maltera? -Za zidanje svih vrsta zidova (od kamena. a zatim melje u prah. nosećeg materijala ili elemenata konstrukcije od različitih uticaja kao što su protivpožarna. 44. -Za oblaganje.kao spojno sredstvo (zidnih i podnih površina različitim vrstama keramičkih i kamenih ploča i pločica). anhidritni cement. epoksidni malter itd. a ako mu dodamo mnogo vode onda veže kasnije. cementni malter. *Sadra i kuhinjska sol u manjim količinama usporuje vezanje. gvožđe i dr. albaster gips. *Morska voda nešto usporuje vezanje.41. *Kada cementu dodamo malo vode veže brže. Koji faktori utiču na vrijeme vezivanja cementa ? *Ako je temperatura zraka visoka cement veže brže. modelarski gips. Pucolani. Malteri nose naziv prema vrsti primenjenog veziva (krečni malter. 49. Čvrstoća cementa ovisi i o vremenu koje je proteklo od dodavanja vode jer ona kao što smo prije rekli raste s vremenom te o temperaturi u tom vremenu. -Za popunjavanje spojeva. krečno-cementni malter. ali često sadrže i druge primjese kao što je pijesak. hidroizolaciona. Kako se dobija građevinski kreč ? Građevinski kreč je nehidraulično mineralno vezivo koje se dobija iz krečnjaka odgovarajućeg hemijskog sastava. alaun gips. 47. injektiranje pukotina i šupljina. *Svjež cement veže normalno. a u većim ubrzavaju. antikorozona zaštita itd. -Za zaštitu konstrukcije (osnovnog tj. gips za maltere. 46. gips za košuljice i podloge. živi kreč (negašeni).krupnoće zrna do 4mm). Vrste maltera prema namjeni? -malteri za zidanje -malteri za malterisanje -dekorativni malteri -injekcioni malteri -hidroizolacioni malteri -malteri za toplptnu i zvučnu izolaciju -malteri za zaštitu od zračenja 50. a dugim ležanjem na skladištu usporuje se vezanje. Koji faktori utiču na čvrstoću cementa ? 1) Sadržaj sirovina od kojih je cement izgrađen 2) Kako su sirovine pečene 3) Kako su mljevene Čvrstoća ovisi o količini vode koja mu je dodana prilikom mješanja što više vode dodajemo cementu to je njegova čvrstoća manja. 45. Vrste gipsa koje su u upotrebi ? Štuk gips. Osnovna komponenta krečnjaka je kalcijev karbonat . Gips se najčešće proizvodi tako što se sadra prethodno usitnjava do veličine zrna tucanika. krečnjak. betonskih i šljako-betonskih blokova i elemenata od lakog betona). je u vezivima ( za beton koristimo samo cemente. krečno-silikatne opeke. podjela ? . *Ako miješamo PC i aluminatni dobit ćemo vezivanje nakon par minuta. -Za spoljašnje i unutrašnje malterisanje (zidanih i betonskih zidova. Osnovna razlika između maltera i betona. Kako se dobija građevinski gips ? Građevinski gips se dobija pečenjem gipsnog kamena (sadre) koji se uglavnom sastoji od minerala gipsa. magnezijum. 43. a za maltere sva veziva i kombinacije istih) i agregatu koji se koristi (za beton se koristi agregat krupnoće zrna do 64mm. Temperatura pečenja sadre nije naročito visoka i kreće se od 110-180C.

velike specifične površine i finog su mliva.Pod „tečenjem materijala“ podrazumjeva se: ispitivanje uzoraka različitih materijala izloženih dugotrajnim opterećenjima ( na pritisak. apatit). opalska brača.Prilikom ispitivanja specifične mase. Kod ispitivanja materijala na dejstvo mraza uzorci se: drže u vodi dok se uzastopnim mjerenjima ne konstatuje stalnost mase uzorka. na habanje ispituje se: mjerenjem gubitka njegove zapremine. b)vječtaški (elektrofilterski/leteći pepeo. 14. B. materijal prethodno treba usitniti u prah.Zapreminska (γ) i specifična (γs) masa kamena: predstavljaju osnovne parametre stanja kamena. silikatni pepeo.Otpornost kamena. Potpuna zasićenost uzorka vodom.formulom ΔV=Δm/γ 9.usmjerenim na to da se materijal pohaba ili istruze. pri izlaganju uzorka razlicitim dejstvima. ako po zavrsetku tretmana smrzavanja-odmrzavanje ne izgubi vise od 5 % mase i ako mu se cvrstoca ne smanji vise od 25 %. santorinska i dijatomejska zemlja. pri čemu stepen usitnjenosti zavisi od vrste materijala. kao i drugih građevinskih materijala.prilikom ispitivanja upijanja vode.Vodonepropustljivost materijala je veća ukoliko je njegova: otvorena poroznost manja.Prilikom ispitivanja otpornosti kamena prema mrazu kamen se izlaže: ciklusima smrzavanja-odmrzavanja s ciljem mjerenja gubitka njegove zapremine. zgura). Podjela: a)prirodni (pucolanska.Kod ispitivanja metodama bez razaranja. 10. ODABERI OD PONUĐENIH. Smatra se da je kamen postojan na mrazu. zatetanje ili savijanja) pokazuju da i u slučaju kada je opterećenje nepromjenjivo (konstantno) u toku vremena. 3. Da bi se odredila prirodna vlažnost materijala. dolazi do neprekidnog povećanja deformacija uzoraka. Ako se za ispitivanje čvrstoće pri pritisku primjeni uzorak oblika kocke. 8.Pucolani predstavljaju dodatke cementima. jedno od preimućstava je i: -obezbjedjenje ocuvanja cjeline elementa na kojem se vrsi ispitivanje -mogucnost mjerenja na velikom broju mjernih mjesta -ne zahtjevaju mnogo vremena za vrsenje mjerenja -omogucavaju odredjivanje karakteristika materijala u svakoj dostupnoj tacki elementa 12. Ovo usitnjavanje vrši se iz sljedećih razloga: 2.Otpornost materijala prema habanju brušenjem izražava se kao: mjera gubitka zapremine. treba obaviti mjerenja sljedećim redosljedom: 4. . veličina stranica kocke: 5 cm 7. TAČAN ODGOVOR 1. Smatra se da je materijal postojan na mraz ako se po završetku tretmana smrzavanje-odmrzavanje njegova čcrstoća ne smanji više od 25% i ako gubitak mase uzorka nije veći od 5% 6. vulkanski tuf i pepeo. ili su od znacaja sa gledista njihove neposredne primjene u procesu građenja.Tehnološka svojstva materijala definišu ona svojstva koja se odnose na: njihove prerade. Ova pojava naziva se viskoznim tečenjem ili “tečenje materijala”. Zapreminska masa se racuna po formuli γ=m0/V a specificna γs=m0/Va 13. konstatuje se: metodom postupnog potapanja i metodom kapilarnog penjanja 5.

Prednosti nedestruktivnih u odnosu na destrutivne metode ispitivanja su: ● Obezbeđuju očuvanje celine elementa koji se ispituje ● Omogućavaju merenja na velikom broju mernih mesta i mogućnost višekratnog ponavljanja merenja ● Ne zahtevaju mnogo vremena za vršenje merenja ● Omogućavaju određivanje svojstava materijala u svakoj dostupnoj tački elementa (konstrukcije) ● Mogu da se primene i za merenja na standardnim uzorcima materijala. kao i za dobivanje drobljenog kamena.Izlaganjem vlažnog materijala naizmjeničnom mržnjenju i odmrzavanju njegova čvrstoća pri pritisku se po pravilu: smanjuje 19. te ispitivanje konzistencije kod betona. s neravnim površinama i koristi se za kamene nasipe. kao i mogućnost definisanja zavisnosti između veličine koja se meri i svojstva materijala koje se ispituje 22.ako je u pitanju zatezanje.W-otporni moment pop. na primjer. Može biti običan lomljeni kamen koji je nepravilnog oblika.15. u okviru stvarnog (pravog) dijagrama σ-ε su:. zavarivosti (kod metala). u kom slučaju se mogu primeniti samo na takve materijale (magnetne metode kod gvožđa i čelika.Nedestruktivna ispitivanja materijala.).Prilikom ispitivanja otpornosti materijala na habanje brušenjem: Otpornost materijala prema habanju brušenjem izražava se kao:-gubitak zapremine na 50 cm2 brušene površine.). Isto tako.Krečnjački i dolomitski stijenski kamen.. ili metode merenja toplote hidratacije cementa – na području betona. izvlacenja. niže od uslovnih napona u materijalu 16.presjeka 18.Mgr-mom savijanja koji odg graničnom opterećenju. što omogućava poređenje dobijenih rezultata i utvrđivanja tačnosti merenja.Lomljen kamen (lomljen kamen za zidanje i običan lomljen kamen) dobija se: Lomljeni kamen . stupova manjih mostova itd.dobiven iz ležišta pomoću eksploziva ili primjenom nekoga drugog pribora za razbijanje. može biti i kao lomljeni kamen za zidanje različitih objekata (ograda. previjanja. kamenu ispunu pri betonskim radovima. . uvijanja. temelja.Kod ispitivanja čvrstoće pri savijanju prizmatičnog uzorka materijala.uzorci se opterećuju konstantnim pritiskom p = P/F 20.. kovnosti. 23.Naponi σ u okviru radnih (uslovnih) dijagrama σ – ε definisani su kao: Veličine stvarnih napona . za podloge cesta. odvaljivanje ili usitnjavanje. pripadaju: Sedimentnim stijenama. sljedeća svojstva: mogucnost savijanja. pri nepromjenjenoj površini poprečnog presjeka: 17. ali i takve metode koje se zasnivaju na specifičnostima pojedinih materijala. ova čvrstoća je funkcija: fzs=Mgr/W.Majdani u kojima se eksploatiše građevinski kamen mogu se podijeliti na dva osnovna tipa i to: -kamenolomi (majdani) s površinskim načinom eksploatacije (dnevni kopovi) -kamenolomi (majdani) s podzemnim načinom eksploatacije (podzemni kopovi) 24. 21. propusta.Čvrstoća pri pritisku prizmatičnog uzorka materijala.σ. rezonantne frekvencije i dr. više. ili ispitivanja materijala postupcima bez razaranja mogu da se primjene: ● Određivanja (definisanja) pojedinih fizičko-mehaničkih svojstava ● Kao metode defektoskopije materijala ■ Među ovim postupcima postoji veliki broj takvih koji se mogu primeniti na sve materijale (metoda ultrazvuka. obložnih i potpomih zidova. po načinu formiranja (nastanka).U grupu tehnoloških svojstava materijala spadaju. a ako je u pitanju pritisak.Prilikom ispitivanja otpornosti materijala na habanje brušenjem:...

Pod pojmom „sitan agregat“ ili „pijesak“. Prisustvo prevelike kolicine sitnih zrna najveći uticaj može ostaviti na pritisnu čvrstoću koja je i glavna osobina betona 40. u praksi ima presudan utjecaj na kvalitetu proizvodnje betona. dijele se na: 32.25.15 IMA 12 %. ispitivanje površinske vlažnosti vrši se u cilju: Vlažnost agregata. 96 % SiO2.09/0.00 mm 33 %.09/0.Pod duguljastim i pljosnatim zrnima agregata podrazumjevaju se zrna kod koji je: 38.063 mm spadaju u sitne čestice u agregatu.Jugoslovenski standardi u vezi sa sastavom pojednih frakcija agregata.00/2.Pod šupljom opekom podrazumjeva se: opeka čije bočne strane mogu da budu ravne ili izbrazdane pri čemu dubine brazde može biti najviše 3 mm. b)šupljine su postavljene paralelno sa ležišnim ravnima 30.Provjeravanje marke pune i šuplje opeke vrši se: na osnovu prosječnih i pojedinačnih najmanjih pritisnih čvrstoća u odnosu na bruto presjek. odnosno „krupan agregat“ ili „šljunak“.Kod agregata za proizvodnju betona. koji su namjenjeni za izradu raznih vrsta međuspratnih konstrukcija od armiranog i prednapregnutog betona. Ovo je posebno važno jer se sa povećanjem količine sitnih zrna povećava i mogućnost da beton bude veoma loših karakteristika kako u pogledu mehaničkih osobina tako i u pogledu fizičkih osobina. crijep.063 mm mokrim postupkom ispiraju.Mehanička postrojenja za pranje i prosijavanje riječnog agregata nazivaju se: Separacije 35.09 i 0.Zrna riječnog agregata: Prirodni agregat glacijalnog i/ili riječnog porijekla sa promjerom zrna D manjim ili jendakim 8 mm 39.09 i 0. U geologiji. 31. ako je u pitanju agregat za beton.00 mm : 34 % I KRUPNA FRAKCIJA : 1. propisuju sljedeće: 37. prema našim standardima.Pod „standardnim pijeskom“ podrazumjeva se: STANDARDNI PIJESAK : SADRŽI MIN. SREDNJA FRAKCIJA . 34. pa se . podrazumjevaju se sljedeći materiali: 36.Prilikom ispitivanja vodonepropustljivosti crijepa.50 mm 33 % OD ČEGA 0. Pisustvo ovih čestica u betonu često nije poželjno osim uslučaju nekih specijalnih vrsta betona. smatra se da je crijep vodonepropustljiv: ako se kap vode na njegovoj donjoj povrsini ne pojavi za vrijeme od najmanje 2.Marka pune opeke definisana je: prosječnom i pojedinačnom najmanjom pritisnom čvrstoćom.09 i 0. ukoliko između zrna ima 40 % šupljina? 41.50/1. podrazumjeva se: Čestice manje od 0. blokovi za zidanje i za međuspratne konstrukcije.a moguće su dvije varijante šupljina:a)šupljine su postavljene upravno na ležišne ravni.Za najznačajnije proizvode građevinske keramike. koji pripadaju kategoriji vještačkih agregata. šljunak je bilo koja rastresita stijena sa zaobljenim zrnima koja su veća od 2 i manja od 75 milimetara 33. Princip je da se izvrši suvo sejanje agregata a da se ostaci na sitima 0.Šuplji glineni blokovi za međuspratne konstrukcije.Pod otpadnim materijalima i industrijskim nuzproduktima. 27. 0.063 mm spadaju u sitne čestice u agregatu. temperatura pečenja iznosi: 800-1000 °C 26.Sadržaj sitnih čestica u agregatu za betone i maltere ograničava se zato što: Čestice manje od 0. Šljunak je prirodni granularni materijal sačinjen od razdijeljenih čestica stijena i minerala određene veličine. NAJVIŠE 5 % MULJEVITIH MATERIJA.Kolika je zapreminska masa agregata sastavljenog od zrna čija je zapreminska masa 2600 kg/m3.5 h od pocetka ispitivanja. prema funkciji u međuspratnoj konstrukciji.Ispitivanje vodonepropustljivosti vrši se na sljedećim keramičkim proizvodima: 28. kao što su: opeka. FINA FRAKCIJA :0. 29. čija krupnoća leži između dvije nazivne veličine (dva nazivna otvora sita).

Hidratacija cementne paste (mješavine cementa i vode). nosi naziv „hidratisan kreč“ 48.nacinu proizvodnje i temperaturi termicke obrade sirovine . • pucolanske aktivnosti izražene kao mehanička čvrstoća maltera (na savijanje i pritisak poslije 1+6 dana 51. 43. Za razliku od građevinskog kreča (kalcitnog ili dolomitnog tipa) ne rastvara se u vodi ali ni njegovo očvršćavanje na vazduhu ne nastaje samo vezivanjem CO2 iz atmosfere.mjerenja vlažnosti.Temperatura pečenja sadre za dobijanje građevinskog gipsa – poluhidrata kreće se u granicama: 135-200oC 45.Stabilnost zapremine kreča određuje se: određuje se na krečnom malteru razmjere 1:2 50. 49.6 i 0.nacinu stvrdnjavanja ili ocvršcivanja i .C1. Jedino na taj način moguće je održavati ujednačenost sastava betona. Međutim.018 odnosi se na ispitivanje prirodnih. 52.Mineralna (neorganska) veziva. izražene kao ostatak na situ 0. Dovede u stanje ujednačene vlažnosti.Hidraulični kreč je naziv za: Hidraulični kreč je najbolje definisati kao nesinterovano hidraulično vezivo koje očvršćava pod vodom. Na "rang-listi" mineralnih veziva nalazi se negde između kreča i cementa. i njegovo se očvršćavanje zasniva. mogu se podijeliti u tri osnovne grupe: . u okviru koje su zastupljeni različiti to u prvom redu: Krečnjak i glina. prirodni materijali i 44. obavljaju ili instrumentima koji automatski reguliraju doziranje vode u miješalicama ili vrlo učestalo na početku i povremeno tijekom betoniranja. zasniva se na sljedećem principu: da otpor koji jedan sloj praskastog mat pruza prolazu vazduha raste sa finocom mliva. Bitno je da se prilikom mejrenja koristi sloj iste debljine i zbijenosti.018 pucolanima se postavljaju uslovi u pogledu: • finoće mliva. naročito za pijesak.Određivanje specifične površine pucolana ili drugih praškastih materijala pomoću Blaine-ovog permeabilimetra.prema kemijskom sastavu.Mehaničke čvrstoće gipsa određuju se: savojna i pritisna cvrstoca gipsa ispituju se na epruvetama spravljenim od gipsane kase u standardnim kalupima 47. Po ovom standardu mehaničke čvrstoće maltera izrađenih od pucolana i kreča predstavljaju mijerilo za ocijenu pucolanske aktivnosti jedne pucolanske sirovine.Hidtarisani kreč je naziv za: Gašeni kreč u obliku finog bijelog praha.Najveći broj mineralnih veziva dobija se iz prirodne sirovine.koji ne smije biti veći od 15%.Finoća mliva građevinskog gipsa (poluhidrata) utvrđuje se prosijavanjem kroz sita otvora: 0. istina samo jednim delom. slično cementu.063 mm . koji sadržava najviše vlage.Pucolanska aktivnost prema našim standardima utvrđuje se: Jugoslovenski standard za pucolane JGIS B.C1. tj. Najbolje je. aktiviranih i vještačkih pucolana odnosno na ispitivanje čvrstoća od njih izrađenih maltera. kao izuzetno složen fizičko – hemijski proces. može se posmatrati sa dva aspekta: Tijekom procesa transformacije od osnovnih sirovina do ocvrsnule cementne paste. Na osnovu standarda JCJS B. 42. koja se danas primjenjuju.009 mm 46. prethodno ocijedi. znatno iznad građevinskog kreča ali i znatno ispod portland-cementa. da se frakcije agregata prije unošenja u boksove ili silos za agregat uz betonaru.Zbog svoga svojstva da očvršćava i pod vodom pripada grupi hidrauličnih veziva ali se razlikuje od portland cementa jer nije pečen na temperaturi sinterovanja. na procesu hidratacije hidrauličnih sastojaka koji ulaze u sastav ovog veziva.postoje 2 odvojene faze hemijskih promjena: . koji se dobija gašenjem živog kreča minimalnom potrebnom količinom vode.

nakon vađenja iz kalupa. koji je više zastupljen (p ili z). Simbol S označava cement sa sporijim prirastom čvrstoće a simbol b cement sa bržim prirastom čvrstoče.U 1. temperatura pečenja opadne ispod 1300OC.Aditivi kojima se može uticati na vrijeme vezivanja cementa u betonu nazivaju se: akceleratori. Ove klase se definišu prema čvrstoćama pri savijanju i pri pritisku.postavljenom na staklenu ploču. kojom se obezbjeđuje CaO i glinena komponenta kojom se osiguravaju Al2O3 i SiO2.fazi proizvodnje.Razmjere miješanja komponenti maltera pri projektovanju (sastavljanju) malterskih miješavina najčešće se definišu: omjerima agregata.35S. da je dodatak miješani.a na bazi ovih ispitivanja definiše se marka maltera. pa sve do ispitivanja.Uzorci se zatim stavljaju u prostorije temperature cca.Prema jugoslovenskim standardnima. 64.sirovine se sinteruju pri cemu nastaju spojevi cementa. 20 stepeni i relativne vlažnosti oko 65 % i čuvaju do ispitivanja.Njega uzoraka za ispitivanje mehaničkih čvrstoća maltera.Temperatura i vlažnost prostorije u kojoj se odeđuje vrijeme vezivanja cementa: 60.45B i 55. 61. Uz to je naznačeno da li je porast čvrstoće u prvim danima brz (oznaka B) ili je spor (oznaka S).45S. 59.a ako se ne mogu izvaditi iz kalupa bez oštećenja.U slučaju produžnog maltera vlažnost mora biti 95%-100%.Cementna kaša ima normalnu (standardnu) konzistenciju: Ako se na uzorku spravljenom od 400 grama cementa i vode u količini od 25%-30% u odnosu na masu cementa.Mehaničke čvrstoće maltera ispituju se: Mehaničke čvrstoće maltera ispituju se: na 3 prizmatična uzorka veličine 4x4x16 cm. 54. valjak doveden na površinu uzorka i pušten slobodno da prodire kroz njega zaustavi na 5-7 mm iznad staklene ploče. a uz nju se dopisuje slovo dodatka.vađenje se odlaže za narednih 24 sata.Uzorci se ukoliko je malter dovoljno očvrsnuo vade nakon 24 sata iz kalupa. 57.Malteri kao složeni (kompozitni) materijali u građevinarstvu se primjenjuju: -malteri za zidanje -malteri za malterisanje -dekorativni malteri -injekcioni malteri -hidroizolacioni malteri -malteri za toplptnu i zvučnu izolaciju -malteri za zaštitu od zračenja 62. Npr. portland cement se proizvodi u sljedećim markama (klasama): Cementi na bazi portland cementnog klinkera svrstavaju se u klase kvaliteta koje imaju oznake 25. 56. kao posljedica dolazi do pojave: 55. U 2. Vc : Vp=1 : 1 do 1 : 4 (c-cement.35B.Ukoliko tokom pečenja sirovine za dobijanje portland cementa. vrši se: Uzorci krečnog maltera nakon vađenja iz kalupa stavljaju se u prostoriju temperature 20 °C i relativne vlažanosti oko .Oznaka na vreći cementa: “PC 30 dz 45 S“ odgovara sljedećoj vrsti cementa: Oznaka d naglašava. veziva i/ili cementa tj.fazi hidratacije cement kao dio betonske mjesavine hidratizira da bi tvorio cvrstu ili hidratiziranu cementnu pastu. a očekivana čvrstoća nakon 28 dana je 45 Mpa. te Fe2O3 .Uzorci se ispituju na savijanje i pritisak. 53.Standardna konzistencija cementne kaše ispituje se pomoću sljedeće aparature: Vikatovog aparata 58. koja zapravo znači očekivanu čvrstoću cementa nakon 28 dana u MPa.Sirovina za dobijanje portland cementa je: karbonatna komponenta – krečnjak. oznaka PC 30 dz 45S znači: portland cement s miješanim dodatkom u kojem je veća količina zgure. Na mjesto oznake k upisuje se klasa cementa. p-pijesak) 63.

dijele se na: na nosece blokove(blokove sa statickom funkcijom) i blokove ispune koji se koriste kao element za ispunu u okviru nosecih armiranobetonskih i prednapregnutih konstrukcija raznih tipova Maj 24 u 12:59prije podne · Sviđa mi se • . vodonepropustnost.Šuplji glineni blokovi za međuspratne konstrukcije. Kod uzoraka produžnog maltera temp je ista kao kod krečnog ali je vlažnost u prostoriji treba biti 95-100% .65% i čuvaju do ispitivanja. koji su namjenjeni za izradu raznih vrsta međuspratnih konstrukcija od armiranog i prednapregnutog betona. je rekao ovo i jos ce on dodati u sljedecih par dana! Maj 23 u 6:43poslije podne · Sviđa mi se · 1 • Muharem Iljazovic samo ovo iz materijala? ili imaju i zadaci? Maj 23 u 8:30poslije podne · Sviđa mi se • Haris Cudic 31. prema funkciji u međuspratnoj konstrukciji. • s Cudic a ovo je od prosle godine :/ imal ko nove :D Maj 23 u 5:33poslije podne · Sviđa mi se • Fahreta Hasić to je jedino sto sam nasla na onoj stranici :/ Maj 23 u 6:15poslije podne · Sviđa mi se · 1 • Asmir Asko Ahmetovic Prof. 65.Uzorci cementnog malzera nakon vađenja iz kalupa potapaju se u vodu temp 20°C pri čemu se voda mora mijenjati svakih ¸14 dana. kao što su: otpornost prema atmosferilijama(najcesce mrazu).Malteri koji se primjenjuju za malterisanje spoljnih površina moraju da ispunjavaju određene posebne uslove.

Opširnije Maj 24 u 1:04prije podne · Sviđa mi se • Haris Cudic 3.Pod duguljastim i pljosnatim zrnima agregata podrazumjevaju se zrna kod koji je: duguljasta duzina: sirina>1.5 Maj 24 u 1:06prije podne · Sviđa mi se • Haris Cudic 36. zidne i podne pločice. čija krupnoća leži između dvije nazivne veličine (dva nazivna otvora sita). Ako se za ispitivanje čvrstoće pri pritisku primjeni uzorak oblika kocke. Da bi se odredila prirodna vlažnost materijala.nego kocke sa duzim stranama.sama metodika ispitivanja i dr.temperatura vode. treba obaviti mjerenja sljedećim redosljedom: Primjenjuju se 2 postupka ispitivanja:metoda postupnog potapanja i metoda kapilarnog penjanja.do const.Haris Cudic 1.a kod pljosnatih debljina:sirina <0.5. veličina stranica kocke: kocke sa stranama manjih duzina po pravilu pokazuju vece cvrstoce. materijal prethodno treba usitniti u prah.. pri čemu stepen usitnjenosti zavisi od vrste materijala.Jugoslovenski standardi u vezi sa sastavom pojednih frakcija agregata. keramičke cijevi. klinker. propisuju sljedeće: Ima u knjizi gradj. (5 cm) Maj 24 u 1:05prije podne · Sviđa mi se • Haris Cudic 27. Maj 24 u 1:05prije podne · Sviđa mi se • Haris Cudic 37.Ispitivanje vodonepropustljivosti vrši se na sljedećim keramičkim proizvodima: crijep. Maj 24 u 1:04prije podne · Sviđa mi se • Haris Cudic 6.. oko 105 C . mase.Uvijek su propisani uzorci na kojima se vrsi ispitivanja.proizvodi.materijala na stranici 160 neka tabela Maj 24 u 1:07prije podne · Sviđa mi se . Ovo usitnjavanje vrši se iz sljedećih razloga: Prah se prvo susi na temp.Prilikom ispitivanja specifične mase.

• Haris Cudic Fali jos odgovor na 59.40.16 pa ko uspije naci neka postavi .) eto vam odgovori na ove neke sto fale uvoj biljesci :D Maj 24 u 1:14prije podne · Sviđa mi se .