Vol.

IX

VENETIIS APUD JUNCTAS 1562-1574

M I N E R V A G.m.b.H., Frankfurt am Main
Unveranderter Nadidruck 1962

Druck: Anton Hain K. G., Meisenheim/Glan

Nonuni, VolumerL, .

A V E R R O I S
CORDVBENS1S Sermo do Subflantia, Orbis. Deftrudio deftru&ionum Philofophi^ Algazelis. De Animae beatitudine , feu epiftola. Intelle&u .
Quos quidem lilros in philofophi<t , turn Naturali, tttmPoflndtttrali extra omnes in ^Arijloteletn commentaries ipfe edtdit. Quid autem in ip/is additum fitter/a pagina demonftrat . M.AntonijZimara: in feimonem de Subflanda Otbis Concradi<ftionum Solutioncs.

YENETIIS A P V D IVNCTAS. M. D. L X H .

IN HOC NONO VOLVMINE HAC C O N T I N E N T V R . A V E R R O I S SermodeSubftantiaorbis,caftigatu^ac DuobusCapitulisauftus, ab Abramo deBalmesHe brcco latinitate donatis. Deftru&io deftru&ionumPIulofbphi^ Algazelis,CaIo Calonymos Hebr^eo mterpreie:m Metaphyficis qui demin Sexdecim dmila Di(putationes,duabus additisjCum pnusante hanc translation em non nid Qua tuordecim erfent^pr^terquain c^ in earuin quamplu rimisplaeraq-jinteneftifuntdubia, qua*priirnon ex tabanuin PUvficis autem in Qiuituor,quas,idcm La tmisdonauit. Tia<flatus de Anima? beatitiidine: Cui addita eft Epiftola de Intelle<itu,qux idem eft cum di&ilibclli partc,eodemCalomterprete. M.AntonijZ,imara:Solut.Cont. infinetotius voluminispofitsefunt.

INDEX CAPITVM LIBRORVM, QV_I IN HOC N O N O V O L V M I N E
CONTINENTVR.

Capita fermcmisdcSubftantia otbis.

quitat m

i

deflritflioniita.

D/^.i.Dr deflruclione jermoifif eorud* fttrnita.it mudi,^yt^is,^'notus. 3 8.f E fubftantia eali, i forma,ac mattria. Ca. I D/J^. 3 .De declaratione dcception'u torift folio J.A dicintium Deiigloriojitm ejje ages mtt Df naturaeorporn caelidi,& mundum optts & operation? ciuf. flit, <}uo pa f t o fit ft m - fo. . . . 44'K fiex,non compofitum,nograut,nec], le- DiJp.+.De declaration , qttodnopoffunt *f: ac d? pluribut ipjiMf'accidentii>Ht, ajferrerationent, qttedfit ejficiens mutt Cap i fo. J.M di. fo.6$.\ forma caeli virtfttc tjji no in carport: ip- Dijp- 5 . Dr declaratione, qtiodno poffiint Jtimq; (implex efft,nocopofitnm: eitts^; rxttone. m eju^od \JcusglonofiuJit e/tponere duo "virtutejnafliontfinita, infinite, <ei<r<~^uopiirfonectfiariafitmotnt cceliconti hiibeat caH/arri. /o-74-A nuatio cu \w inferivribui. Ca.^..f. I o.r D^. 6 .Df cotienientia torum circa falfi3Df caflijimplicitattyacjpirititalitate. C.a. tatem conftittttioniffcitnti£,poffe,£y t>o luntatii inprimoprinripio. fo. 80. d. put. 5. fo 1O.L fixe duo fccptentia capita ab Abramo de D'jJ'. 7 . Df dfftrMflioniftrmoiu* eortanf Balme-s latimtate donata, cjuattcjua ab f}ubd impofiibile eft ~»t communicctcum aliogenert,Grfeparetnr ab eo differ etia hoc traffatttjeparata ejje videantur, c» alitjua:zy fjuodnon dirigituradijvcri M eifiniffitimpofitwi: quia tamen n ea ficationt inttllsflus dnujio ingenus, ty differentiam. fo.^i.L ipfa Sex turn, CT* Septimfr traflat us hit D/^>. 8. DC deflruffioediffieornm,quo<l ius capita ron$1ituimus. rjjepr. mifitf:mplcx,f. qubdeft ejfi alCorpora ctrleftia non componi ex materia cp* forma:nwlta^; dt Yrimo motore Jolutum, e?- no eJ? yuiditas nee ftrifictt tio,ad quas referatur ejfe,fedejjeconu» Cap.6. fo.H.Y. ntens eieftficut ynidditMaiitri:f.9%.& f^uffitMm,<jHo ofttditur quo corpora car lcjha,cum/intfinita ex ft, Mc^mrant ab Di/p. 9. Df diminutione eorii circa probit t»one,<juodprimU no fit corpus. IO3.G olio xtermtatem. Cap.J. f. I ) .H Dify, I O.I» declarando drminuiionedecLs Difputationes Libri,Dcftru<ftio de- rationis coru, <jubd Dttts mumlifit ca ef ilrudionum Philofophia: Al ficienSyOrfuodjermo Hxretici fecjuitttr ga/clis appellati. tit. yo.ioj.P IN M E T A P H Y S I C I 5 , Di/p' 1 1 . Df diminutione tencntit tjubd lfpntatio prima . Df narratione ra frimufeit aliud ab eo,£?"Jcitgenera,cr tionumphilujopborum circa ami- Jptcits modo vniutr/ali.

.

D

Index
Ttify. 11 -De diminution eerum in etddu- die ere ^t^tdcorrHnifantur ijl<t aninif, jidcum repcriantur,(iutt <tttrn<e,perpe~ fendo rutionem, quod iffefcttjeiffum. dertiri corruplio, fo. IIO.F Dijp.1 3 .De Jeflrttfllonc tins, tjuoddicnnt>quod Dcusglorio/us, abfitjgnorat Dedtflo eorum , quod fit faljitm fanicularta ditttja ad diuifionem temf>o <jMod attimt reuertantur amplitts in cor rx,adpriefeiu, &• prxteritum, zrfutu poribtts. fo.i^6.A. rum. fo.nz.D Capita Tiaftatus de Animj "Dify-14. De diminutione eor» in cotiftiBeatituthne. tttcndo ronem , quodccflifmt animati, feruientts Deo glonofo motu circular* torum fo.n6.E Roponit declarare anim<t beatituji~ T)ifj>. l 5. T)t de$lrueliont eitts, qaoddinem, qn& tftfecundum Ariflo. coniit xerunt df intentionty^y yirtute motiua ftio intetiffins abjkafli cam anima huccelt. fo.ll S.G ntana.Qap.i fo. 148.5 Dify. 1 6. Df deflruflioe Jicli eortt, quod Dr tntelltclus materialis eflentia , turn ex attimtecaclirejpiciunt via particularia, Antiijuorum, turn ex proprqi diclu de~ fo.i+S.G c[tt* fittnt in hoc mundo. fo.lll.D cLa-ata.Caf>.i. De inteilcflus material}} cum abftraclM ntellecltbus c onnextone. Ca .j.f.i^o.d I N PH V S I CI S, Dr intelleflus agcntunatura : ac cjuopa* flo intellt£tionncanfafithuma>to inl/^>. I. De iudicio eorum, fjuodh<ee fo.l^l.K cof>tilatio,aiu£ apparct in ejje inter telltclui.Cap.^. caufa ty caufeta, efl fopulatio, quf c on De or dine Pnnctpioru. Cap. ^.fo.i<j J.G fefjuttur neccjjario. fo. 1 16 G De Connexions intdltclui ahjlrafli cum fo.l^.H !)//]>. r. De dtflo eorum, tjuodafx bunui- homine libellus. nxfuntfiibftantit exificntes infej^yno fitut. funt innM<eittcorf>ore. fo. 135 -H ».5 .D« diflo torum, ^uod falfum eft

P

D

caufas enim corporis generabilis & corruptibilis.de terminatu eft cnim corpus coelefte coponi ex dua busnatuns. Caf.&corruptibilia corpora. quibusha. & aeterni efle eafHemimpoflibileeft.quz funt hie. <juarum vna dicitur forma. nequeminorisdubitationis. lefti . AC mattria. ET DVOBVS CAPITVLIS AVCTVS.& maioriscertitudinis. mquatum idem.qu? compic A lij hendit f .quaj funt apud nos. tunczquiuoce diciturde eiscorporeitas.aut(ecundum prius & pofterius.A V E R R O I S CORDVBENSIS S E R M O DE S V B S T A N T I A ORBIS. N hocrraclatuinrendimus perfcrutari de rebus.qua: fiint in corpore cos «i .ex «juibusgeneiabilia componuntur. Me ?. difFeiuntabeiSjquaj/untin corpore generabili & corruptibili.(cilicetvtrum hxc mate.Eftigi' turopiniofua in humana natura.!& cocleftibus corporibus non.declaranim eft corpora c$ leftia componi ex duabus naturis.qua nolla verior pec uenitad nos dehominibus prio— ribuseo.& j.Qjiiaenim declaratiim efth^c corpora moueri ex fe in loco: amC pliusauremidjCjuod moueturexfe componiturex duabus naturis.& cormpt'onem in eis inuentas. in coeleftibus au r em propter motum localem. Sed. fine eadem cum illis. ^trum fintfimiles illis naturis. i.ex quibus corpus coclefte componi tur. & agente:quoniam cum declaratum eft omne motum habcre motorem : amplius aliquid motum efle. altera materia.impoflibi!e efle:cum hocinquam fit.exquib s componi i? cor puscoelefte-. i.& forma.fi fine diuer (aefpecie. fintconuenientesipecie.po(itocorporeca:lefti iugenito &incorruptibili.vide Jicet recipiente.Remaneti p iturpcrfcrutaride eis. NVPER CASTIGATVS.quiaopinio eius eft opinio.& mouens. dua. quod accepimus deiftis rebus ab Arifto. Pnncipium quidem igitur perfcrutanonis eft in hoc. InhoctraclatuigitUi perfcrutaturi fumus de his duabus naturis.eiusfaforma.£ na.<^ uae naturc.& minus.{icutgenerabilia. manifeftii cii:. natur^ exiftentes in his generabilibus. Quod autem ha.genids & corruptibi libus. autdiuerfaiccundu magis. Scd tamen in iltiseftdeclaratum has duas naturas efle propter generatione.& corporibus. cjuac eft vltima inter ea.

quod fit: non.fi I eflet fubftanua fimpliciter exiftens Vnu Cab* hain a&Ujtunc eflet impoflibile.& qualitates. quoniam inuenit trafmutationem indmiduo rum in fuis fubftanti js cogere fubic clum non efle ens in a&u. tia fubftantialis. quod enim eft in aftu no recipit aliquod. Incipiam ergo commemorare opinionem cius de natura corporum. quae non facit ilia indiuidua Referenda illasdifpofitiones tranfmutari in nomine.1. quoru fubftantiaeftmpotentia . <j» pofle dicitur refpedu form^:hocau tcmfiibiecTiumeft vilum entiu exiftcntium per fe.Serrno G htodJt homo fiio intellcdu^n eo CH eft homOj&.& quid ponit dcco..& quod dixit de natura matcri^ & fbrma?. & naturam exiftentem in adtuifed eius fubf tan tia eft in pofle: & ex hoc materia re cipit omnes formas.diuerfificant'.quod non efLSimilitcr autem muenitur pofle pra:cedere ef cdlano.quo fubftatiatur hoc fubicclum.&habere idem genus. Dirreitint autem in hoc.Et.quod fit in aclu. Ida.Vnde naPotctia £ turahuiusfubiedirccipientis fub. quan do inuenit fubftanti ales for mas diuidi fm diuifionem huius fubiedti. n. Et.£non ha bete formam. & no ieftii be receptiuum. fi enim haberet formam. Amplius ncceflarium eft non efle praecederc efle rci genit^ & corruptibilis.quac funt in eis: poftca rcuertar de eis ad compofitionem na ture^ fimilis iftis.coiaquidem funt qainq-. t[ux funt hic.ficut difpo(itiones. nullain alia reciperet.nonfit.& alia prc. tenna.qu£ dicuntur quantitates.coe kisduabushaberevnum fubieftu. qua fubftantiatur. videlicet primx lis punsa mateiise.& accidecali. dicit. Etdicocp Arift. fit.q3 flintcompofitaex matcria & fbrma.non eflc.nifi ilia dcftrudta:vnum cmm fubie<Sum habcre plufquam vnam formam eft impoffibile. in corporibus coelc ftibus. e impot'e. fccudum quod fit in actu. in hoc.niii illud.qua: in(uot ti'anfmutationi fnbftantiali. iccipicnstraiifmutatione. inuenit hac tranimutationem duobus modis: aut trafmutationcm in difpofitionibus extiinftcis a quiditatibusfub(tantiarum exiftentium fer (e. Et ideo nullam ha bet foimam propriam. efle contra ria. Etcpilla contrarietas reducitur adprimam cOntrarietatem.eft ille. Etideo eft difficile intclligeie.&i quo TrSfmti.ficut dicit Ariftote. & corruprio.f:in quo conueniunt.ficut Alcxand.inuciiit mdiuidua exiftentia per fe.f. &elementum vim acernum exiftentium per fe. differt M etiama natura fubiecti.rqjpotentiafiteius diffcren Oppoli. najqqua. Cum igitur cotyderauit hos duos modos ttanfrnutacionis. Eltn.df la ffriaf tan dales for mas.tranf H ^r" " evna difpofitione in aliam. vocantur fubftanti^. vcl imagina n illud.cum ratio du. ex quo eft faftio rei}& ad quod eft.qu^ appellantur accidetia: aut tranfmutationes in difpofidonibus.fupcr quo nitimurin fcicntijs. quod fubftantiatur pei hoc pofle.Sc om tnno inne^cere eius.neqi in definitio ne.necefle eft vt fit natura po mater LC.. plex. & dcfinitione: qux nanfmutatio di I citur generatio. Sed pofle.in vtroque modofacTionis: qttoct enim eft fmpoflibile.&forrrra. Ampliusinueriitur neceflario effc illud .qux faciunt indiuidua deferenria iplas tranfmutari nomine.inuenitin eiscom muniaf&propria. diuifio autem no eft huic fubie^to mfi . <5icamcnta.mil in comparadone adalterum.

vnde formqeFntoiu func contrarian Eti6 paiHuadicunf'qu& dammodo e/Ie cotraria.Et hoctotum conuenitlen fui. & minus. deftru clionem:neq.quaeappellanturcorpusfimpFi'jnond^nudanf"a prima materia. quod eft in potentia.nifi poftqua aia forma fubftantialiseft meo.omnium accidentium fiint indiuidua fubftantia:.autplurib 9 .£ fubieclo.& quodam modoerTefimilia..nifiperagcs cxtrahes ilia de potentia ad aclum. ^'u'c cfprima materia nunquam deuudatur a dimenfionibus no ter minatis.fi eet fim plex a<fhi.&cre(cerein dimefionibus.Etcauiahuiustotiuseft.& quantitatem dimefionum propriarum forma: aeiis. quia.DeStfbftantiaorbis nifi inquantum haberquatitatem. eteftpoFe ipfam fieri in fubiec~to.vf.n.n.donec fpolietur a (iia form a. tucfub ic£lum emsdenudatur a forma aq.&vicinan in dimefioni Husaeris:cuigiturperuenit ad ma ximam quancitatemaqua?.Er.contingitquod ilia.E nadariafcrma.ficut nee alia accntia coia olbus corporib9couarijs. & fubiedum recipiat forma fimile.cotranumellipfi ad:ui.tunc corpus efletex non corpore.quorum for ma caret cont2arijs. tjuae fiint corpus.qm. & recipiat forma aqua. quod hoc fubieclum recipit accidemia contingentia in eo.g:a jlla fbrma. io impoFe ell a fubiedo dcnudare forma.& qu$ fit fecundum mai9. adeo cpaltera corrumpat fuam con trariam .& dime fioexnon dimenfioner&tuncforC ma: corporales client 'contrariaz. fi denudaretur. gitm fucccdentes fibi in hoc {iibie<£to. fciuitcj>-primum eorum.g. T Declaratum eft igiturq? caufacorruptionisentium. Et accepit etiam fignum ex hoc. Dimenfiones igiuirfimpFr.nechabe£esfubiedC' coe.cum inuenit in cis dimenfionibus comunican formasomnes . Vnde ne ccfleefthasformaserte contrarias. &aqua. form^fint nee gnabiles. quarumquejibet het <}uantitatem terminatam jppnam.non poflet recipere accide tia:pati.cum impof fibilefithocfubiedu recipeduasea ru ineadem parteexntcs terminate quatitatis.& fucccdit fibi in ea.nec cor tuptibiles. vel fubieclum de.Inuenitetiam cjjfubiefta. fciuitdimenfionesrerminatas vlumo adtu non pofle efle.Cdimen(ionis non termi nat^ exiflit in prima materia primi tns.&coerubiedium. &quanticate dimeufionum aqux J>ropria.ficut ' '' eftdifpoiuiode alijsaccidentibus i ' adbj.qu32iunt ina(5tu:dequi bus declaratum fuit ab eo efle com g pofitaexformis.&recipurbrmam aeris.<juiainuenitoesfbrmas coicari ftlnudac jn dimenfionibus non terminatis.v.aut duob* eoru. f g> dimenfiones aeris non ceffantdimt O nui.quodnullarn habet piopriam fbnnain :£ed eft potentia recipiens numerum iecundu formas diuerfas in fpecie.cj5 non ell fimplex. Vnde > liahqua corpora fimphcia funt.& *il. ml Et. Quo :iiam» A iiij fi no .{iwbiles.funttres dimenfiones.nifi}5 forma. & numerum fecundum formas diuerfXs m numero. cuteftdifpofitiode fbrmisfubftan nalibus.diaphaneitasf in qua coicanr ignis. forma caliditatis agence in aqua)aquaaugeri.& fifr facit contra tium forma frigidicaus in acre. (j>hoc fubieclum recipit primitus dimenfiones mterminatas.Et.&fadi6is eorum eft contrarietas exiftens in (ins formis. & quia eft multum in potentia. quxexiftuntin hoc.

ncqi fubieclum diuiditur per diuifionem format.& efle fitiitaru aftionum gpfinitatemeorum corporu . me materia nullam reciperet formam prater iftamlftbijppria.pn. fcilicet per eius dmerfitatem. potemia.&finiti client i aftus fecundumfinitatemilli" qui titatis.neq. non reciperet Tfimul fbrmas diuerfas nu mero.corruptibilia.q? recipit tres dimenfiones H primitus.neque formas diuerfas fpe ci *a.fci!icet <£ noninueniunturln % ea.Et caufa in hoc elt.t« per £e. Vnde putauit Auicen . eiler diuifibile fecundum formam. Qjaado er^ go inuenit eoru adiones tfle infini tas.ifta propria rebus gnabilibuSj & corruptibilibusex parte fubiecli.l.r. Etnegauit formas cor jrporti cotleftiii diuidi per diuifione e fubiedi fui. eft difpofitio dimenfionum tcrminatarum in ea: quapropter dixitnc cefle eft formam primam cxiftercl prima materia.aut corrumperetur ilia for jna. actu.vnum eft . & v n u numero.fedeas no eflepotetiasm corpa ribus.& ip(a ee in potentia multa.f non terminatarfi.ante receptionem formarumtquia.&ip fam non habere cotrarium fibi fuc L cedens in eodem fubieclo . & diuifionepexntiam fimplicium di me"fionuineoprimoanreexntiam formae. Et.& eflet forma in fubftantia illi9 {ubiecti.non poll. . non exiftunt dimenfionesprimitus. fi tecipere'c.concluditformas eoru non efle i fiibiedo mediatibus dimenfioni^ bus.& fuit declaratum de corpori bus coeleftib'ipfa efle neq. quod ll ita eflet.ex quibus accidit iftiseiuibus fenfibilibus generatio . & eflet poffibile in ea forma recipere mams &minus.manifeftumeft.vel fucceffiue.indiuiduis exiftentib9 j.& q? nulla multitude eft in eo omnino.q7fifubie clum aliquod fit. fed poftqua forma exiftit.cum figebatur in iftis pro por- .Scrmo C fi non haberct dimenfionem. gnabilia neq.& alia forma generaretur.quam reciperer.fi non eflet multa potentia. Cum igiturfuerintdeclarataab Anfto. neq. non denudare tur ab ilia vna fbrma. formam non diuidi per diuifionem materi?: quapropter non recipietdiuifione : &ipfameflea. &ex paite formx.ne «iue diuiditur per diuifionem fubie <Si liii.Cc. q? difpofitio trium dimenfionum exiftentium i materia fimpPr.partem Sc . „ t^tum. qm potentia totius in forinis diuiii* bilious per diuifionem fui ftibiecii eft maiorpotetia partis.75.quia non recipit quantitatem primo. (cihcet per fubiedi diuifionem.nifi vna forma.&iftud fubieclum eflet im poflibile videnudarefa fua forma omnino.ni fi ex hoc. quia iftud fubiedtu non recipit mul tas formas infimul. &corruptio.Et cum hoc <|> uer eius materia eft vna numero. manifeftum eft q? in fubieclo iftius forma. Et. Si iwitqraliqua forma eft./irut eft difpofitio in prima ma teria. q> fit vnum numero fimplicite. forma per ei' diuifionem.& forma diuifibilis (ecundumeiusdimenfiones. nifi vnam formam femper. Ex quo acciduntci multa imporia.neq.i. (ecundum tcmpus. ^^ non recipit maius & mmus.f.negauiteahabe" re {ubieftu recipiens numerum . f? o • & 72. x. &q? non diuidi tur per formam. ante^ dimenfiones exiftantinea. nifi vt habet formam exiftcnte .fecu dum cfle.ternamnon diuifibi lem per diuifionem fui fubiecli.addit *{ed in eodem tempore non inueni h-M* *Sr retur. Et iutelligo poft.quod non recipir.

qmouerunt Arift. nifiqii mouef". cum dixit in primo Cocli. natura no inna ta difponi per leuitatem.cum ita fit. .n.quamouentur.& inuenit potentiascoe leftes agere a&ione innnitam.& leuia funt cotraria.ficut eft difpo de formis ge ijerabilibus. poflunt recipcte formas mediantibus dimenfionibus interminatis. & vFr nee in diuifibili.necefle eft vt fuii mouere fit finitu.qua mouetur. Et.neq. fit ilia.conftimtis j> fiia fubiefta differunt. in toto. ad quam mouetur: in formis.qm. & hoc jntendit. & corruptibilibus.qa.& oe hoc eft probatum inPhyficoauditu. ga motus com funtcontrarij:amplius cp motus corporum cceleftiu no ha bent contrariarconclufit h^c corpo rae{Ieingenerabilia.itaq? forms (uas diuidantur per diuifionem fui fubiedli.qus mouefad feipfam pfificieda p forma aharti .Et nort efldicenduq?forme. nee in indiuifibili.quiaforma. qua. & q ca* rent fitu.in pane.& q> natura eorum eft neque grauis.non eft ilia. iieq. q? formx horum corporu caret co^ trario.quij funt meis. 10. quia manifeftu eft fenfui. quibusmoue tur corpora coeleftia ftnt ali£ ab eis. q? mot' eoru a principjjs. Ethoceteft vnum eoria.cu no mouet.D fumes prima receptione medianri" busilhsformis fuis.g? corpora coeleftia recipiunt di menfionesterminatas fm fuasforinas. non habere fubieclum tecipiens dimenfioncs prima receptione.&q7cainnoceft. contingit q? non conftituunturperfubiectum: non.&fubie€lo. Et. qu^ dicu tur no efle in materia oino. necefle eft ea recipere dimenfiones ta li mo.exiftunc in eo. neq.n. & non diuiduni* j> eius diuifionem . ad quas mouen^& g? ifte. ftmt infimti. habere materiam recipien tern eas mediantibus dimenfionibus.cum exiftunt in toto fubie do. non exiftutin fubiedtis. ScideooTs forma F hmoi. fm q? funt E diuifibiha. funt jppriu propriorumeius.ex quo no contingit formas &generabiles. & declarauit ipfa efle firnpli*in 'R c'aex h°c> ty motus eoru Hint fim* plices.f.cum fuit perfcrutatus etia de natura iftorumcorporum I primo Tex. con clufit mediantibus dimenfionibus hasvirtutesnonefle incorporeolno.neq. ad quammouen tur. neq. A portioibu$. Cceh'.no ter minatiSjficui eft difpofitio in dim€ fionibus.neq.queadmoducon clufit hoc idem ex hoc.fuit ei declaratum^quod iftz formacnon conftituunturper fubie<flum.Et.quas funt in materia corlefti. recipere magnii. Et. ad quas mo» uentur.necefle eft vtfoi: rna.& ipfe.& parwum.neq. f.f.DC Subftantia orbis. fed dimenfioes. funt for mas.&incorruptibilia. & non recipit formas mediantibus dimefionibus exiftetibus in eis in potetia.immo funtabftradt^iti efle.neq.videlice:exiftentia q? non diuiduufperdiuiiio ne fuifubie<5li. qm tuc motus eoru eilent fioiti.quia materia coru recipit dime. leuis.& to turn hoc fequitur ex hoc. q? forma: eorum agunt atSlione infinita. materiam multam in potenria.i.&corruptibiles: q3 cft. autgrauitatem: & fuit declaratu ei q> corpora grama.cumfuent declaratum ei de cor poribus cceleftibus eorura formas exiftereI fuis fubiedis. adopinan duq? forma: corporu cocleftiilnou funt conftitutx p fua fubieAa . habere contrarium. fiint in prima materia cii forma iftius materia?.

Dec!aratij eft ioitur ex hoc fermone. non com.Si mouerenf'per motum {ubie£toru.& con upribile.n. nulla. '74'c' nifi pp.qui peruenerunt ad nos ex ver bis Arift.eet. i. & hie ft* nituseft fermo. Ergo nihil eft in corporibus coeleftib 9 .fi itaeflet. fi ita eflet.^ libri.n. 116 eet inEr(crutandu eft igitur de natuI telligensp (e:&eflet fimilehomini ra corporis ccelerfis. efletgeneiabile.eft hoc nomine.& fie diuideremfad diuifione fubiedroru. Et.natura enim generr.& hoc totu di&fi eft in alijs loformisimmaterialibus.quod.Dicamus igicflc^terna.Apparettn.n.quia plex. ad qua eft motus: immofiintee.appetitus vero. & intelligens. potentia eft in eo «ia.telligunt.£ potentia. fed aliqua eorum inuenimus I eis ab eo declarata . & quid inin hoc. erit dmifibile eflentiahter \ & fi peraccides.qui non peruene-' runt ad nos.difrerat ab ea. leue. Et vft.Et. parte in ipfb. tune {bum moueteeflet finitum.non^ra~ principiu ieparatu. & {ubftantiaqniditatisform^&materijceius.dtgnior. q5 eft p. ex verbis Arift. quas eft in fubcorporu ccelcftiu funt forme m. cu dicunt ipfum efle fim tenSj&mouens in loco.non comf>ofitum. no PP potentia exiftente in eo diuifibi If pereiusdiuifione. acquirat ^ternitatem ab alio. inuenimuseadedaratain li* bris. e le.generabi Denature corporis c/xleftis. Et qcf dicunti ncipien no eft potentia.ma ftantja.cu tii ilIe. q? ho eft intelligens p. ficut fubieclum efle fimplex . tune illc fbrm£ exifterent in fubie(ftis.terni.paccns. qui cSfyderat fundame ta Atift. mouet^impoleeft vt fit pncipiu mot9 e. quae diximus. & ipfiim ec declaiatu eft aftione ifti9 corporis neq.5ccorruptibilis.fi itaeflet. n5 ue. & ahqua iequunturexdidiseius.e. graue. o^anim^iftoium diftoria. n.qua eft mot'.fi cet Cap.& non differunt. mo df viuu.fi mouetfeflen tialiter . P .qu? fit fubftantia coeli. & hoc iffetts accidfittibus .neq.dcclarabif'fbrma ei9 no tur quomodoillud corpus noncorxifterep fuum {ubieclum & fuu ponitur ex materia & forma.cj eft in hoc cotp.q5 eft in eo.bi lis.& appe. & motu locale. nifi qa eft corpus ccelefte vuiu per fe.no eft. neq. fint forms i materijs.cpintellecl:us.c5 uenitenim vtid .Qm.quofor ma.& non compofitu. kite : AC it pluribia per pncipiu.motiz. H &dicit Arift.non tn omnia.il.& fiFr ho eft viuens. & omnino:oe.q? la declarauit omnia ifta in libris. & fint diuifibiles per diuifione earu. in quo eft potentia » corruptibile.generabilia&corruptibilia compo pofitum ex materia & forma :quo. nifi ad duo contra-: Ksphiloibphari.&itelleftu ide funt in corporibus coeleftibus.nihileft. appetitu exiftente ineo. Et maiiifdtum cAetiam tjj forma. M Jntelligens p parte io eo.defor ma:.s in eo. non rtcipit^tet nitatem ab alio. c\d non habctna turam eflendi zternum. intituletur igitur hoc titulo. & totii hoc eft impoflibile. Vocetur igitur ifte tractatus Sermo de fubftatia orbis. &hoc mamfe-» ftum eft ei.)<jbusmouentJ. nifi in difpone.nuntur.appetes p fe.n.Sermo G ucnr*. & df ee motu per ftmplex.

f m q^elt amma.non copofitum ex materia. A fbfma .autleue. Natura igit iftius dammodo amma .quando nos infpe paret q? eft necefle vt uc corpus nm xerimus animalia.plex.neccfle eft con mouereturex (eperaccidens. funt hic.nifi pojnitantunr&q? motus. mam. l>pc.quia dc— jjc g^ _.vtdc. £t ideo accidie malium cccleftium.&(ecundueft maclu.& risil!arurn. qua: funt hie vna eflen quod eft innatum circulariter mo. non moueri circulariter. Et.& cogitur ad quietem . quorum alterum principm mon ftratum. quia tus cceleftis corporis fit generis ani.qua rnouetuf .& i neon upti bile. mota ex fe. cjuod eft hic. fcilicet fpnarricam.qa D ris formarum quatuor elemento— eft compofitu fine dubio ex mouerum: quoniam.tia in fpecie. fit motus propria: bilioromnibus. ton eft gene. & <j> iljnam habet tantum .hoc corpus coclefte fit materia ani.& funt in ma ui.corpcrum cccleftium. non eniminOtftauoPhyficorumquod cinnatl moueri circulariterabeo. quia ani.qui eft I eo.& vt fit ^fefti' mo vnde necefle eft vt principium mo. quia natura & propter mouere fit quodam— modo .non eft in eodepotemijs.&omnia iftaftmtmcorpo pnncipium motus localis procefli.fitquo-uere circulariter. & ueniemusduo priticipia duoru mo forma.eft mo.Et.& ens demonftratum menus ie<5ti . nil! natura anime.in. Sed.fyderaredenatura illius corporis.quianoneftanimaineo.fiha— hu'i^nw. dc cu i'ta fitjfequitur g> ilia natura eft . (cimustj) proprium il.que mouenrut ci fefluudo.E fenrialis.De Subftantia orbis. fecurtdum q? eft anima. (cihccc motus ad infe. circulariter ex Ic. Sed. &: maxime Iiusanim^.re proptei' materiam. quemadmodum habet nobilifli— Ids. quern ha. pter appetimm exiftcntemm eo.dis caneris material. 3.& mouens. & motum efle diuerfa. berent. moueiitisinloco.ideoani uenu-. & dc motu locali nobet citcularitei. & vno moto ptimo. Et.contingit ipfas non habere conftitutionem rataiac?.tentia in loco.&fic op accidens > & indigerent mo to ex {e C ponif'declinatio hie. Sed.necefle eft vt B contranum motui declinatiois eC.cfletgraue. animar. icilicet pro— corporis non eft.& motO(& necefle eft moucns. rediicuntur neceflario Vide pro ucn.vtin ad motum eflentialiter.dc Corpore graui aut leui . & hoc.nifiquia per corpora coeleftia: nam.quia mouetur poreomnino: videturquod form? circulariier.' ' neqjgraue ) &mouericirculariter. & habens vnam figurarri riusant adiupenus.folicet circulans. claratum eft dc formis coeleftibus j Qaodifte Etammali.quia eft indiuiduum detuum. V A I4t C & facitipfiim efle corpus nequeleue. aptura animx. tune moucrentur ex Ce per tu.fiertetaliquid gene te. c£w claratum eft in O&auo Phyficoru.quia declaratfi eft hoc corpus e€ rcmanetigitur vt narura eius fit na ingenerabtle.&inuenimus motum mum efle teria propter fbrmam.phmo eflentialiter : declaratii eft F nia. cum ipfum & quod fit copofitum ex vno moJa ' moueaturex (e abamma. p. Et. i.qii£ eft in corpore calefti.corporiseft alia a natura anim^.e i usan ' mac °ft' tu i tur per corpus.&perfe<itiflimamfiguram. quod mouetur motu re<5lo. & non habet lud mouens non fitpotcntia in cor aliud principium.forma vltimi continent!!. que.in adu . &.

illoru corporum. deaia.afl C0lruprill.nifiinhoc tin.&om.Etcu igno 'itautrunt .£ totusmundus. eft iiiiusagetis. qui fit corp«. .Zim. fed agcnt^&conferuante^ ficut eft difpo in corpore hommis r & in corpore fa&opp fine propiiu .q materia.ita cp>cxomnib*p..ncneccfla dameftprmstemporeaao.df materia.] largitiu ei motum pro. ViJ B do fujem.&quaritate. bfed tin indiget anid:ge<: tfh mamouenteipfum in locofemp.&notranfmulabile abaliquoextrinfeco.& termmatarum fnperficie c-}riJ c8continence ipfum. a E t v f c p a d ala.05. eflvtitafitde finitatefu^permaned5Generrit. fed necefle eft hie efle potetiam virtutc-m.i. ficut motu (ignificat lighano-! mouens. cpmouenscopoimur ex duobus mouentibus.&idco nona/Timilat > materia.Sermo roodo intellects. corponbus ammaliu.Corpusautcoclelteequafi materia iftius forme abftracbr. quemadmodu largi g |^* j06tur ipfi motu propriu ^ternum . ma.de cx materia & forma.n. motii localem in circuitu. d neceUe 3 6-&-^. 57.6i.Id.ficiturvnus aftus.tnefifinna:a^rionisnc ceflario.qua. mateiia.n.in i. nonhabctprincipm ncq.fiuen5 geueratum. & fitfbrma fimplicitcr. animalibtis. etfi fimplex fit.Econtrariodeanimalibus.? & manemia.no indiget virtute mouente femj? manemia zterna.(.& in oT corpore.q funthic.de ' fe.Cfacietis ipfum in difpo. ^9.quodfitin ffhxia.j? cjua animal ccelefte compontturex vnomonete. no idi' getinfuoefle animafenfibili.vride videmusccrlu ha bere vna vntutem. & eoni videntur neceflarie pro ee cor I2. cjue^ tCoclucU gm9 df fu clthic.& df fubieitu .qm . quoddam eft priusnatura. dfiatftinter indigentia virtutisad:iu^ in cor pore.& motum extern u .debes fare g? iftud corpus carlefte du fibi j>.eogjaliud 'argiaturipdp.Mc. (iuc a<5lionem.106. C{ & non habet i<i fe potetiam ad cor ua. rupuonem.P uoneni tas inter cartevos motus. fine. & fit copofitu aide j.Ide.Cce. qa cflinateriacxiftensinaftu. nifiperfenfibileanima.5:.& eternitatem. qt:ia eft materia fixa ad recipie H dum forma . & re defyderata extrlfecusmouenteanima. iftius muiidi.&oe tale. t & ideo dignius dicic"" fubied:ii.abfq.Idc.Aia.f fphfricam. Vide riam ^ternam.lignificatagcsfignificatio. quia eft finitarum dimcn.autT vnocorpore copofito ex corponbus fimpli cibushm5i.ficuteftdefinitatefuaTa(5ti6is: ^ Hoc4vf &ideo neceffee/tin intelled:ucfle lepugnaf potentiAJargientemipfipermaneu fap'us ditiam ?ternam. quia eft in potebicftu. & ager.ri*ne.q no dam fterna.K fionu.n.t. ficut eft difpo in &. fitionibus neceflarijs in inuenien.i 5./.cumfitfimplex.&vnomo to.iicut eft difpo fitio ternporis cum orbe. ii. ciiinr ^ p!j* tclledtus. &imaginatiua: corpus auteca-lefte. &.qua: funthic. ijuia eft fixa forma:.j. & viruue. apparet.auc bCocluin imagmatiua.& if husa&i.60 eflecorporisca-ltftis non fitnecef<Ji.j6 poru eorum . & fua fubf tantia permanenDU.non tmmouen ^*tern oTa.porueritipfumexiftensp ^.& men fura propriam vnicuiq.8. quia non faluaremur animalia.no fimplex.n. aia n>ouc &virtute ) qu^nonfitcorpus > necm te in loco corpore ad largiendtl ipfi permane fj>. ex ala videlicet.n. * i.tis ^^ 'cft cum orbe.Sedingencreagentiiiqct. fariaeius forma. linis.c]ux eft aeterni. opjxt.anime.*&ideomoturn inueniturineiscompofitii. Mct.&riguram propna iiti motui. fed virtutelargiente rr«itu?ter in fe . c£t ad largie.. & in Joco tantu.r'"IJ lg"' ne neccflaria.funthic.ob quern fuit. & connenientia inter ea ad inuiccminordme .&indifferenter fiueillud corpus fuentgeneratu.Nulla. q pa fbrmain eo fixa. tt & no het non nnhoc.

_.&altiorem .D pore corrupto ad no corpus. quod eft ignis .. i m q? videtur.vtrum vna potctia.lonobiliorem.&corruptibihb9 eafcte numero in potentia.quod.qui declarat9 eft de hac materia.Redeam9 igitur ad id..non funr potentia ad tranfrnutationem .n.Limt eodcm modo in potetia: quia inuenimus idem corpus trafferri de forma in fbrmam .cogi mur igitur ponere vnam in potcntia. (ubftantia non eft fine dimefiombus. quod eftde ccelo.& multa potentia.g. <Tp materia no ha.i i. corpus coelelte eft materia recipies forma coeli hoc modo. & cocporeitatem generatam generari ex non corpore: quod eft impoflibilc. & indicat ipfam ee cce ^•i-Cod. Si igitur hoc corpus.& ideo elt ingenerabile.qc{ eft aer. Et non eft dubium in hoc. bet efle in ac~tu. £.de eius conucnientia F cu mateiia orcnerabili.(i c/lent duo in aclu.f.&q?.. lia. eilct idem uumeroinaftu.non eafdem in actu . A rauerunt hoc tjuidam eflcdeopi— nione Arift. &dimenfiones in corporegenerabili. & dimenfioibus in acl:u.cu exit in adum. eft il]ad.. & incorruptibile. bn de Coclo.inmultislocis mi Li j. quam laudauit Arift.~.. dixerunt ipfum no dicerecaufam agentem vniuerfum. perquas acqumtmotu proprium. MC.in quo fuimus1 & dicamus q? corpus coclefte communicat cum corporibus gene rabilibus.quod eft coe forir^ aens.ecerte 7 efler corporeiratem deftrui de cot. cjuodeftex tribusdimenfionibus. & diuerfitate eius ab earn ahquo.r« — — . erit materia in aftu. f. & corruptibill in ahquo. tanq corpus deammah. Sed inuenimus fubftantiam defcrenterndimenfio lies.cum ita fit. Vnde dicit Aiift.quod largiturilli primo difpofi tioncs. q? dimenfiones oes coes omnibus corporibus generabi libus.Goe.quas funt hie. & corruptibilibusT hoc . Nam in vtroqueetia eft materia. vt fubirantias exiftentes in fubftantijs exiftentibus in corpore gcncrabili.mii f m q? vf.Et hxc eft virtusilla .ip(a coponantur ex »-. & (i in corpore coclefti iio (it potentia ad tra£ mutationem. & cor^ lupu- . Et. to.. & ex dimenfiombus in dimcfiones alias in acl:u. fubftantia. autactu: & fi plures. uifi fm qcf Itelligitur. & fimiliter etiam pm q? inuenitur I eis po tentia ad motum T loco.v. &.qua:fiintinpotentia.q7 corpus.& ignis. & eft fubftantia recipiens dimenfio nes.Etiam ^' ' *"' induxit nos amor expianandi hoc jj faceredigrc/fionemapricipali. quod agens ipfum eftmouesipfum. tune forma efletaccns.&u vna. & cranfra utaretur vnum in alterum . & illud fuit valde abfuidum. generabilia & corruptibi. Declarabi tur igitur £m hoc. vndenecefle efteashaberc natura corporalem fibi commune. vel corpori busgenerabilibus.te. Corpus vero ccelefte.necefle eft coponi ex fubftantia in a<ftu.& et qjillud corpus eft vnum potentia. & dimeniionibus exiftentibusinea.tran£ fcrturin corpus.quead c-'4. r---------~» q ett in potentia. modu forma no habet ee in actu. Qjiexc dum eft igitur vtru ilia fit vna . fed caufam mouemem tan turn.De Strbflantia orbis.& corruptibili. r.mouct ipfiim motu illi propno. & q? vtraq-. exiften tesin fubftantijs exiilctibus in cor pore coelefti. flmiliter.& plures m potentia. q? corpora.'a declaratioe corporis coeleftis . auc plures..Et fubftantia.cum non traufmutetur ^m fubiec~tu.

& in quo difreru t .& funt corpora gcnerabilia. df animal .illa. & in aliquo difrerentes ab eis. qua: funt hic.cntib» co ^cl-jrare jnquo difTerunt haze duo iienunc. corpora ruptibili . & hoc bene apparet in Luna.**• plufquam ca:tcraiumftellarum.elt calefaccrc. ficut df corporeitas . & admifcctur cum eo.qu^dfalteratio. admifcenfpotentif. qcf cogregatur hicex anima. ficpofterius. declaratum eft.& pofterius. q iion tianfmutant (ubftatia deferetis.qu9 funt caufe illuminationis.itaqu6d. Et ex hoc modo id. & denfitas caul* fintfere diaphaneitatis. fcihcct ftellarum vide^efle dcnfitas illius partis diapha na.& ala df non ^-quiuoce nni mal. & nondiaphaneitatis.& corpore. Et Luna videtur cfledcnfa.£ tate. quorum ftibftantie. cum ita fit. fed fecun* dum . YJflerorcnim q? raritas. atcaufailluminationispartiij corpoiis ccrleftis . v. quod naturaeius eft vntgcnea natura tcrrje CCE.' in aclu ex orbe. & in librodc Animahbus dixit Arifto.& corruptibili bus. DifTerunt m na pafTiua.vf eflcpropria corporibus.h^c.fc. eee. fecun— I* dum quod crimes Antiqui dicunt. Sedtamendicunturvtre<juein vtroque corpore (ecundum prius.ia eis (italiquid fimilecolori. & generabilibus. quaseclipfantieartinuicem.alteratio.& denfitate.ftellaiu.funt coia vtriqi corpori . (Iraritas . q func hie.&obfcura. & vt narrauit Ariftoteles in lib.leddiuei:iant' > f . & dia^ phaneitatcs. Etpartcs diuerfantur in hoc in diaphaneitate.de eis eas cfle conuenientes cu formis genera bilibus. cum hoc. 6c in quo conueniunr. declaratum cft. & denfitas .Coe li: & corpus coelefte {ecundum hoc eft diaphanum per {eina&i^ecort trario corporibus diaphanis.unv. Et primu iftorii eft motus localis . & in quo differtvltimus motor iftoru ab vlti Jnqb* K mo motoreilloru. Etdc accident!bus conuenientibus corpori ccelcfti. iicutin galatia.&nondiaphaneitatc. fmqnam tranfmutaturfubftantia alcerati. £ t nmilicer conuc- niuntinil!uminarione. & cundumq?funtcalida. • .difpofitio. Accidentia vero .que_ funt diaphana in a£lu apudpiasfentiarn lucis. licet hxc non inueniantur ni(i in Luna tantum . qcf eft in concauo otbis I.* • e . & hoc apparct inftellis.n.Ampliusin quo co nenitfbrmaiftorumcum formis il loru m.&obicuri.Remanet igitur gencra. ficut eft difpo in animalibus. quas (equuntur jfta. EtArift. & corruptibilia. Lux enim videtur fieri in hoc corpore igneo diaphano fimplici.dicitqj corpora coclcftia nu calcfaciunt. ** E t forte corpora ca-leftia diuerfantur in raiitate. Et. * .g. m ma gis.q fm prius.^vt mihi ?i detur.qu£ dicunturcalida.& minuSjQm igitur coeluni co H ponitur ex materia & forma .vtdiclumeft de hacnatura alibi. &qualitates.quo ad accidetia.&illuminano corporum cceleftium.fed fm prius & poftenus : & io jiecefleefl in talibus naturis vt pri* fitcaufa pofterioris.&corruptibilibusTaliquo. & obfcuritatis.& coeli fubftantja eft eadem natura.& rccipicns lumen ab alJOjfcilicet a Sole.cjc! congrcgatur illic ex corpore.qnagitincor pore denfo.t. Sccundum igi-^ tur hoc eft intclligenda.n.fed hec magis videni* did ?qui uoce.&conueniunt fm accicjentia ? f m q ua » non iranCxnutaturfubftatia. &fimiliteteft in corporc ccelcfti.cp illud.

qua: funt hie. fuatfui F generis: & fi ponantur.&qdam non. qcl mouet debet moueii. que non funt pafliua. fcquitur vtomne faciensaliquod accidesdifpona D turper illud. autfecuduprius. fecundum totum. ficutpnmii mouens mouet per difpofinonem non mobile.qmnonomne. non reducatut ad qualitates. & pofterius: fe— queretur enim vt de genere qualita tumpafliuaruefletaliqua non pa£ fiua.neque in fpecie.q> quzdam C fequiturquahtatempamuam.qux fum fubftantiie.«Sc non muemretur primu alterans. & poftcrius. ficuteftdirpofitio indiaphaneitate. & caliaum ex calido. Sed difrerunt. quod nigrificat. calor en im ignis corrumpit.feddeaccidentibus communi busignij&coelefticorpon. qua agit in inferioribus. quod eft in ea. Etfm hoc calor erit duobus modis.eft a natura neque calida. licet no fine calida in fe:non. Et hoc apparet etiam ex hoc.quod eft remotu.v.g.neq.& ifta funt corpa cocleftia.qaa:dam ctfrigiditate&humidjwtcm. <j> accidit in fa guta dire£ta. Sed ilia difpofitio. qui eft de qualita tibus pa(fiuis.qu^ eft in eis. f. neceiTc eft igi turperuenire ad alterans non alte* iamm. et forte non. fed necefleefl vtprimucafefaciens calcfaciat pec qualitatem no pafllua.ficut motus eius eft a natura neq-. Hoc eft igitur. quod agit 7 aliud.v. & non diaphaneitate.qc! curritinhac quazftione curfii demonftrationum fcriptarum in iftis rebus . fed ad mouens ahud: in alterationibusautem peruenire poteftadalteras peraliqua E diipofitionem .neq. A (him vclocitatcm motus.meoq? lux.quando rerle&itur. qui non eft de quahtatibus paffiuis. Et forte corpora cceleAia largiuntur calore. cj> non eft remotimi vt calor dicatur in eis acqui uoce per hoc lignum. Confyderantesautaclio jiem ftellarum in antique tempote vere dicunt q?quondam largiuntur caliditatem & uccitatem. Et forte B dicendum eft ad hoc.tuncprocederetur in mfinitu.qua: non habet can fam.neq. vt ifta?.debetee nigrum . quxda frigiditatem & ficcitatem.. dicunt enim quod lux. Et expofi tores dantfecundam caufatii . fcilicet quia a<5Hoeorumdiuerfatur. & hoc eft magis.ficut ad moucns non motu. in qua (unt. videturcalefacere.qu2e tranfinutat fubftantiam. qua.& ratiocinatur in hoc ex hoc.quaedam caliditate& humiditatem.& calor.quod apparet.debent dici fecundum prius.forteeft de genere eius. neq> oe. calor. frigida.&dignius.& maxime ignis illuminantis.& deftruit entia.& dicunc <j>noneft de accidentibusproprijs igni. & paiHua: nccefle eft peruenire ad qualitates adtiuas. quia moucns in loco nonperuenit adaliquodmouesfe.g. ficut ftquitur in motu. fciIket illuminationem. ficut fequitur in qualitati bus..n. quia epafTiuus.& rcfoluir plumbum. in genere. Etapparentiuseft. quiacalefaclio. &fic ^uatuorqualitates coescorporibus eceleftibus. apparet igi^ exhocq? ignis no fit primu calefaaes. qo fi alteratu eilet ex altcrato. cum ha: qualitates fint inuice a<Stiua?.& dicit in Metaphyficaq?non fequitur vtfiataccidens ex fibi fimili. & quatuorelementisdi caiitur ^quiuoce. Ic ui.calor vero corporum ca-leftium lafgitut vitam vegetabilejfeiifibilemj&ani malem .DeSubftantiaorbis.graui.

modicum tame de re no H biij . videtur diuidi per diuifionem corporisfecudumpaucitatem.quae adepti fu mus a perficiente hos fermones . f. qu$ accidie nobis deiftis rebus.qu?eu in corpore ccelefti. g. fcientia noftra de eis prior: fit laentia de illis.quam gauderimus de fcientia de rebus nobis propmquis .quod omnis vie tusin corpore.contingeretiftud moueri peiillaminnontempore. n. ius virtus eft maior e velocioris mo tus. cis. Et hoc fuit dcclaratum ponendo duas propofitiones. & tempons.q? omnis motus eft in tempore.& gaudcamusde fcientia. optimis inagis. & exceflus virtutum (equitur exceflum corporum.ex M quo intulitq?.tui homo .f. Dicens vero quod omnis virtus. perFartilani. virtutem.g? corpus. '& moto.nifi in exceflu eo rum I vututibus motiuis materialibus. impoffibile eftvumtem innnitamefle in corpore finite.per ^ternitatem moms.i> ex fundamentis declararis ab ipfo.cft manifefta per hoc. fcilicetquod mouetia ipfa funt virtutes i corpore .quje eft maxima in corpore coe lefti. fcilicetvirtuscorpo rahs materialis. corpora.fed declaratu eft camera . 30.ex quo fequiturcp.iK>n comI fofttum: eiustj . in aflionc finitam. non excedunt le in velo citate.fbrtalTe atramen id modicum. Deus igitur perducat nos € nobili adrehcitatemhumanam.quejnnobis navide pro m^Hter mucnitur: dequa fi. & hoc mamfeftum eft per indudlionem.quorum impedimenta funtres.vf. Propofitid autem dicens quod virtus . formam cocli "vvrtutem ejje non in cor fare : ipfumcjifimplex ejJe. eft infinite motionis^declarafin Ofta uo Phyfi.^rabi. ifim ratum eft Tertio Phyfico. «[•! nobis funt extrifece. & q in-nobisinueniuntur . Si igitur A tex. non eft in matcria. & n d?d' qUodeftlbi'efteliSibl119 multo > q* ratanobi^ ^ic. c.e corruptibilis^ quia hoc eft. videturnobilius raaliii. eft infinite motionis: ex quibuscoiicluditur q? virtus.vt mo> ueatur in nou t^e .ad qua ycruenit noftra fcientia Naturalis in rebus diuinis remotis ab ifto loco noftro.Et Arift. fi ahq3 corpus habuerit virtute infinita. declaratum fuinlhcquodiftudmouens non eft virtus in corpore. vt decla. foil Ar/fto. quiaiam peruenimus ad loquendutn fecundum meniuram. &. &vlti— mftoalio mamperfec'tione.Ph.laboraiiit in octauo ad declarandu hoc 4.qu£e inmateria^ftfinita.quo moaetur hoc coc pus.& taiditate.Ph. compleamus hue (ermo ncm. cu.& motor in eis no eft cprpuSjficuteft difpofuio in cxteris motU ex (e : & hoc in vltimo Oclaui Phyfi.}«. & fcientia ems eft maModicuS gna.& multitudinem.fi virtus infimtaeflet in corpore finito. quae eft in corpore coelefti.n om'ne corpus eft finitum. t Via declaratu eft corpora cce "leftia componi ex mouente . infini Cap. ficut eft animalibus. omnibus: & Deus no ponat nos in j. luquoetiamdeclaracum vitcj? motus. & defyderata nobis eft nobili9 multoalio .& intriiece.Sermo G bus f m fundam enta. J. quamuis. Nichomachi filius . quarum vna eft q? om— nis virtus inmateriaeftfinitsemotionis: Altera autem eft quod virtus.n.n 6.

& forma eft finitae rcceptionis.fequitneceflariovtinarternofirpofle adcorruptionem..Aucr.efle"tmi nores.quia corpora c^leftiafuntfinitxquantitatis &ezhacpropofitione declarauitq> corpora coelcftia funt finitae quantitatiSj&deditcaufaminhoc.fic5 ceflerimus q? in corpore coeleiticft virtusfinitaaiiaa virtute motiua.graue.& moco. fune inorbeftellarum fixarum. vt declaratum eft. & declarauit illic vfrcpjfi virtutes. quq funtapud nosrn inftanti.abfq.virtus. & forma. qua.Cformam. & vt fit fimpleXjf. q? fita<ftiua.fed eft abfolu tusab omni materia.j Extra ord. vtrum fit copofibl er materia.necefla. ficut difpofitio corporu. eftigitpro priumiftimotoexfe. Ci fueritcoceflum q>ois virtus in materia e finita.g.fubieftu fimpler primomotori.de corpore coelefti .leue. quiaAriftotelesdicitindc DttW"00 Coelo q> virtutes corporum coclcftium fun t finite adtionis.& mouendo vniuerfeliter infini ta.exiftitin ea.p<|celumdfhaberemo D tumcircularem.IargiC'ei motu continuum. quia corporum cceleftium quardam mo uentv4iam ftellam.qua.Chabear virtutem finitatn &acquiratneceflitatf a virtuteinfi: ni ta.f. £t. &lcuiaperformam decliaationis motum rectum. eft limpkx non comp. Adho£ ^'^t. 3ii*ftio.ex fe.aut maiores non pofient mouere eas omnino.in qua pofuim' quodcuiuslibetvirtucisin corpore fuum mouere eft finiturn.nulladfiaeftinhoc. A omneminommeein tcmpore.neq..&qua?damplu-( res. qua: fun tin tern pore. & fuum rnouerietiamcrt finitum.quae mouentur apudnos exfeaprimo motore.ficutdicit Auic.ficutgrauia.ofitum. v.& forma.f leceptiua.neq.& neccflariu ab alio: q<f tamf eft poflibileexfe.&hocracitexilhma So'>0 V1 ' re quod in corporibus ccclc/tibus ^^f^ fuotvirmtcsadiucfinit^.nec forma. &<j» ifte motor non coftituitur per rem mo tam.fiepoteft ali quisexiftimare in corpore ca'lefti.&fuper hoc fundauit Auic. eo q? corrumpatiir. E q? ipfum. Efleigiturneceflariu non eftnifiduobusmodis. quod mouetJabeo.nee colti tuif^ ipfum.an fit (implex .f.& q? iftud quod mouef'ab eo.deSubftanriaorbis.& pofteri'.fui declarationem de efie primi princi pij fine declarationeeius. Et.mouere*t corpora. q no cit in eo. Sedeftqu^ftio dehoc.f mouere infinitum. oluuo.&ficintendimus veri ficare propofitione.qua: no conftituifper ipium.qui eftineis.quje(untr corpori buscoeleftibuseflentm calefaciendo. &eftdeclaratum q? corpus ceji' coponiifex motore.vfqsi Hnc riu.quodeft cor pusc^lefte.aut pafliua.hoc videlicet q? motor ipfius non eft in materia.qua:redum eft de hoc.nl in omni motu eftprius. £)icamuscrg0jq.quajmoue turabanima.a ** quaproueniat a&io praeter forma mouente. itaq? ifta virtus fit in matcna. ficut fi f> nitaetnotionisin aliud. fiigitur corpus coelefterecipic mouere infinitum. fcorporum animaliurh.& dixit quod fi (ielix. R dica- . q<f deftruifin vltimo traclratu PrimideCelo. necefle eft vt no fitcopofiturn ex materia.& non eft in eo potentia oino. qua videlicet dicatur erteneq.& ipfa fit corpus cos lefte.q? eft morum xternumeflet&eftdeclarado fundata fiiper propofitiones inftabi lesjficuttuvides.qui eft forma ipfi": o£enimc6pofitumex materia.& quod aggregafex rnateria.cu italic.

Eteft manifeftum q> non fequituretiam ex hoc.nc que (equitur ex hoc. & corruptibilibus.quod virtus finita intern.&. . qua?moue*curabeis. & mod in eis a j corporibusgenerabilibus.&paffione infinitasi H remporenecefiariumeftefleincor ponbuscoeleftibuscpaflione quidc.cu non diftinguirur fini" tas. & paflionis in fe.&pafllone. quia font co pofuaexmateria.Manifeftum eft enim q?. intulitex pofle virtutu. QJ corpus recipit paffionem fini tarn in fe infinitam in tempore.f.&ideoorbes mouent.hoc.&corru ptibihbus:& eft impoflibile in corporibusgenerabilibus.&quxdam funt Tclociora c]uibufdam. & corruptibilia conueniunt in. hare enim non accidit corpori.vt fit corpus poiTTbile vtcorrumpatur.(i in corporecompofito ex materia. & per hoc mouentur in tempore. quodaciio.&pairionis. aut paffione. contradiccre fibi» eft xquiuocatio iftorum duorum nominum. Corpo-za igirur cceleftia ..fr vigore.& quod iecit putan Arift.! mpoflibile eft incorponbus fiue cosleftibus.virtusautem infinua in a&ione fua. & generabilia. &paflioineisexiftentc$ funt finite in (e. Poflibilitas enim non debet efle nifiexhoc. in ve locitate.&eftimpoflibi!eqi Anftote.& forma. & forma.fequiturinipfoefievirtii temHnitacadionis.cuiuscaufae(t corpus.&infinitascontingentesm tempore a finitate.fecunduseft virtusinfinitx a&ionis. vt fir compofitum ex materia.Etnon (equiture* hoc. quorum vnuse •virtusinfinitxadioniSj&paffionis in ternpore. & formaeflet virtusinfinita in tempore.&vtrunq.eftim poflibilein corporibus generabilibus.fecundum quod eft corpus ta tumifecudurnautemjfm q? eft cor pus non compofitum.& corruptibilibus.ideo nullam infinitatem recipiunt.& infi nitatc con tin* gentibus in adt»one.nifi fm q? eft corpus infinitum..finitum. vc in eo fit virtus finita in tcmpore. Infini turn igiturin vigqrc.quod incorporecclefti eft vir tusfinitainadione. Eteft manifeftum q?.cum virtu tes eorum motiua: non funt materialesjideorecipiuntex modo illo receptione infinua in tempore.&pafIionisin te pore.autpafiionenoncxiftitin corpotCjfiuefueritceJcftc.. &mfinitum. ^afuntfimpliciter fimpliciaia&iojie vero^a fua: form^ no conftituii turperfubieclum.quibusmo uenturcorporaceleftiaintempore.no receptionefinita.fi pofuerim' corpuscoclelte componi ex materia &forma.Sermo G dicamusbreuiter.qniavero virtn-1 K tesgenerabiluim &corruptibilium funt materiales.fequereturinipfbefle virtut€ infinitam in ipfaairionc.& corruptible.&forma. liuc ahjsiinfinitum veroin temporene ccfle eee in corporibus c^leftib'ex diuer/itate motoris. fiuegenera bile. & corpora fua. funt compoftta ex materia.& forma.fm q? corpus.quoniam.£ eft finita in fe.aut vtfit compofitum ex materia.q? fit virtus fini ta:adionis.quuvirtutes cornm motiux funt mareriales.gjinn"nitum did turduobusmodis.& mouentur in tcmpore.& paflione. porefit v & quod ipfa fit compofira. virtutes veroina&ione. ficut fequeretur cum adioj&paflioeiusfueritfinits in tempore. Modusdcceptionis in hac quacftione.primum enim contingitei. co-4 tingii .

r P _ ». & fi nu. propter h6c.aut leuis.& patitur per al iud.&cor quzfuntcu virtutibusnaturalibus.i ignoraui dm Et. 41 Arift. icqiiirur ex hoc vthdC.fed corporu quoddameftc6poiiturn.rauitin i(Hsvirtutibus.& vt fit anima neceflario.fcd diflferenrer.qcf D mouetui hocmotu. non admix.de Snbftantiaorbis.MC.tcrnum. Et. neq. B i.&inuenir iftum a virtute neque graui nc'que leui.& materialia. Tirtutibusappetitiuis cocleftibus.& corruptibili.& cum hoc feparats abipfb.Sed eisa?quiuoce:quia2eternum.in altero cxiftentemineo. Erpoteftalicjuis dicereqj-.'acciditcorpori .itaqrforma no c6ftitimurpermateri. ide forma.r -^j n.™ et 'J^ i-Llongfi anre t logicam perfcrutationem. & corruptibilia habet fcjficut eft difpofitio in animalibus C rnater'am ppgenerationem. f m (j> componitur ex materia .& fuitet tusearu. .Me.. neccflefuicvthxc virtus. rnusefle verum.r [cfte eft fu c(£ieitx:Sc.£ non ude opp.fuitdeclaratuqjcacotinua didum 97 motus cilia tiatusiamotosearilnofifta virt'.&non materia. ttejjaria fit mow exit conti niteasmoueri ad appetibile nobiniiatio cum bu infer iori bus.!.ficmotuseiusn6efletprim' mo tus. ta materiac.cu'omnc corpus agit per aliquod.autnatura genera bili. vtcorporagnabilia S.qu. cum confydcrauit in.&. quzeftin porentia. lelligi iflaqftio. Et.&quietc. &pei hzcabfcinduntur dubiratioDubitario ncs contra A rift. it.{cd anima corporisqter ni.fuit necerte ctia.quia eft permancns per &: Inrcno ai i t gfjabilia.fuitipfi ipfam effe virtut^m appeciriales {ecudum hoc igitur debetin.qua: coftituiif per materiam c*??' / . grauis. Er. cfi enim omnisvirtus.inue .fcilicet corpus eflea. quia in al motumexfe mouetur per virtute terocftremporeinfinita.TEt ex hocvr <j> corpusdiacde r^ 9i. quoddam elt copourum bicftiitm ex materia. Etad hocdicaf Solutio. iternum non coicancinaliquo om tCc'-p^dr n ' n o < Appareretiam exhoc corpus rquiuocx c^lcltenon haberc fubiedlum.itaq) mateliaeft fubieftutm.cucofyderauit res pofTibiles in motu. &corruptibi Ic. A tirigitiftaambigultasj&exhac fini tatc.perfcrutabatur primo dc motu celi.declaratum jnarerialesjiftx vero forms mare.& forma. qua.i.& motumetiam.de 'ia. ruptionem.ciideclarauit ifta.&cor||uptibili.q?motuseius eft mot* primus ante omncm motu. _ cuiuseflefitinpotcntia.* vr corpus Corp' ccf /I o j i i\ . moto.necefTc ell vtoe corpus fit compofitum ex materia. corpora indiget ipia.cumconfyderauitdc iftis virtutibusappetitiuis cccleftibus. liusipfis. non ex finitate. " c6.quae ncq. q? motus c^li'eft eu cofyderauit in counuatione mo " primusmotus.&:.itavtifta anima non fit abftra> <ftaacorpore.nonihabensfubiedum.tinam devirtutibusanima.daturautcis forma j>}? & v t ilia anima fit in co:nam omne F adtionem. tantii.in Vm declaratum eft ab uenit eascefinitaru potetiaru.fi tnim ertetgenerabile.fit3ctcrnum. eft leuis.& corrnptibij.cum confydc vero finita:propterea illae funt im.vteiu$ motus fitarrernus. aut animaexiftfte io materia.fitin corporefimplici.qu3. ant grauis cxiftatincorpore generabi E li. Si forma.declarauit Arif •vFr corpus oecfle finitum.neccontrarium . Et. mfi .in quaconueniunrcorporacoe leftia.inquantumiftud corpus no rfeatcrnls tm propter motu localem.

7i. prima. fequiturquodiftud moucns ncque eftcorpus.motusentium inferio rum deftrueretur. le corpo&ctiamnullus dubitat q? corpora M non recipiunt alteranonem. Dt coeltfimplicitate * acfp'tritualitutt.nec infubftantia.n.deftrueretur motus.&. fet.de hoc. cu Tex.q?coipus coeleftc eft (implex. de dator motuscocli.&ideoinueniturin Id. propter poteh. probatis.cfftrue cdlarius. J.nonco plebitur in eo (cientia cceli.ceflarent mot us ci% Si motut autcflint minores.ii4 coniyderauitetiam decaniaxterni &inde. 5. iniplo eliedimenftonesnon in ma teria:& ideo non reel pit alteratione in qnalitatibus.ide con tiam. qua: eit in potetia in loco tantum. Et. Phy. Cap. aut habet materiam ajquiudcecum iftismate riis. eft aliquid appetibile. C L rum.f fp oe qc! eft tale. eft intclligentiaabftradta.curn igitur (ciuit has trescaufa^compleuitfcientiam de ecrlo.&cpiftud corpus coclefteintelligithancintelligentiam: incelligentiaenim tranimutanpsu fecundum hoc deiyderium.inter m rino in potcntta. St vide op leftia fnnt abfoluta a materia.fiuefuerit matcrialis. Et. & hocintendebamusdeclararc.{iuenon.& inter actum pa teria. ftellx aut fun t forme^ ideftdimenfionesnon in materia.qua moueturcoelumlocalitcr. de Ani ma. De op dator continuationis motuseft ftruc.& fie ceflaret cocejiffftrue tifluatip motus:motus«nim eft neret".qua.Defe eisplufquam vnunumero. Sed i.quodcontingitex hoc.ui.fcihcetanima appeutiua. tatiscflijdeclarauitinvltimoprimi H de Coclo & mundojin eo nonexiftc re potentiam omnino.fed illud >qubd largitur ei continuationem . cj) videlicet primum motum ex fe. IA Met.i. Coeli & mundi.fiincejo eflentpluresftel la. quoddicunt. Id. ret'.& fimihterlocuti fuj-musdehoc.eft in eisad vbi:omnis.cj> Sol.f q> virtusinfinitanon exiftit in corpore finito. to.4' tamen fuit dubitatum deeis. Nullusautem dubitatin hoc Hicvf v< quodfuntcorpora.mouentur.c.Serin o qua mouetur. Zinu potentiaexiftit in rnatcria fed forte Materi videtur q? ifta materia habet ce me c^Iihet: mediuc dium inter materiam.plurcsinduxit ader rorem. fcilicetq>. deftrueretur.aut maiores.neq.nifiquia eecliuen rufpcrii funtin materia.c. intendunr.cce. pter motum fuum. quo ad continuationem . nifi ipfe efftru. &funt deftru. Erfcrutandueft. Sc Luna. ni(i mater iam.fi motus.& tran ra celefti fmutationem infubftatia.vtrum habeant materiam. & ex alio eft motum per accidens p naturam motorisfui.n.j. Si cc&fuitdeclaratum ex his omnibus I lu.(! fpecies>& genera.& de'clarauit ctiamdevirtute.5i eft ficut dixit Themiftius.etiamccelum:coe!umenim eft pro deopp. qua: eft om.&eft manifcftu <p qui deftruxit (cientiam caufaru illorum trium quxfitorum.&fi motus cceli vide coat.& alia.&ficmundus ex quo verihcatur q? dator continuationis motus eft dator efle omnibus aliiscnnbus.pot£ntiain corpore &q? eft inrelligetiaabftra&a: quod ctiam declaration eft in lib. .quod dixit in. ideft corpora (piritualia.corpora igitur ce/ fpu..quiacontinuationo prouenitnifiamotorenon moto. qua vfuseft in vltimo.&multotienslocuti fuimus dedifloluttooe quxftioniscontingenii's in ea. diip.qua. Demonftratio aute". Et eft declaratum ex hoc toTcr. & fpirituale.ipfam non habere materiam.quia. 41.

caret caufis motus'.dixitenim fi mun duscft finitusjdebet habere potentiam finitam. &omnis motus efta virtu te.° ^ ' • r licet titnnitum. caele^l'ta non componi ex mattria.& fie confumatuseftlibellusdcrubftatiaorbis^ H-ec duo fequtntia capita. A rum. Etveritas eft quod ifta propofitiocouertitur:&hoc : quia didum dicentisomnecorpusgenc rabile.& corruptio.cum quies litpnuatio.ex quo ha. pOKnl{ahabebitgradus.i» cjua ty priora . loanis. quies eft in eo per vinutem.vtrum maneatper (e. Hocautemeft.& altera q? flntcompofiti ex materia.deSubftantiaorbrs.licet corpus (it finitum./.ni(i quia caret agentc motum .quandodixc_____ runt q> non fit neceflanum c|?nt hicmotor. Etadnoc dicensluin eft q? gcneratio.&iftud non coucrtatur . Corpora. c^ Stptimttin traflatui huiuf capita conftituimus. in quo non eft potentia omnino\ Dubitado loannesautcm dedit qazftionem.non virtus. Etnoneft impoflibileexiftercin corporefini to. quas habent corpora cceleftia.tt finis fit impofitus: ijMatamert in eadtm utrfantttr re. quies enim eft priuatio. quiaipfi dixerunt. qu«Eeftpriuatio motus. quia motus fuper ipfam fie ctiam motusimpoflibihsineo. Etfimiliterdicitquod terra debethabere quietf infinitam.c eft difpo fitiocuiushbetcorporistficquecon cluditurex hod figuratcrtia quod aliqua corpora xterna fine com pofi ta ex materia & for ma . Sohuio &corrupubilis.&perhancpotcntiam indi gent corpora ccelefUa motore.& hoc manifeftum eft per fe.cum caret caufis mo<u$.coatingit neceflario vt fitfoitior virtute eoeli. & eftperrnanentium-perfe :quia permanentia eft priuatio motus. &ideodicit quod quies. gradus.& mareria pumm.(ciliccttrcs'dirnefiones.. eit defini tio gcnerabilis.quodinc?lisfuntdu^ vie tutes.ouod caret rrtotu. 6.& forma. £r forma. aut ii per difpofitionem additam illi. quia ipfi putauerun t q> omne generabile.vndedicit Arift. & pri uationonacciditei . tuerunteuadere.ficut exiftirnauenlt quidixerunt quod. In Coelojcritureftpriuatioinfinita .quodcaret caufis rioti!s. qua mouetur. de Palmes latinttate donnta . cum ftella.4i. qua:eftinea.&cortuptibile eft compofi'turn ex materia.ii.quinonfiti!i corporeomnino:&iftud. &priuatio non eftpotentia. q^ cftquie(cens.&corruptibilc compohtum fit ex materia & forma. idea tffu Sextum .de neceffitatehabent quietem infinitam.quarumvnaeftej> iunt atterni. Cap.&fic potenria. ab hoc trafJatu Jefarata effe cum tarn .necefleefthabere quietem.qu^ cftpriuatio motus. quxcfteiuspriuatio.& forma. & ilia funt corpora ccelefti a. & ideo vi demusloquenresiahac quxltione quxrcre. quiacaret agentemotum in ea m£> finitum . Iri philofbphantes du-« bitauerunt de re motorispriini.immo neceflario eft per pnuationem virtutis.& corrup(ibilis.defi nitioncsautcrn conuertuntur cum B iii dclliii- . /.quocj.in quivftotaoi busnoneftpotentiaomnino.igitur eftgcnerabilis. dequapluresconfyderantesno poWec. & fcias qnod hate quseftio eft valde bona.quietefn infini tam.qu#e" jj habitus:&omne.

fequicurq?c^ denominatio qualitati.(equetur receptionem formx raouentiscos.fcex victutefinita:&quod impofli tionceorum qjipfi (unt fimplices: bile fit neceflariovt quicqua fie ex fimplexautemeftaeternumneceiTa virtuteinfinica.Sermo G definitisfuis.&iam Asclaratum eft impofTibiI natuseftfuperhoc. illud corpus e(!ct con eft in codis tranfmutatio fecun fimplcXjVeleffetfublbntia (eparadum fubftantiam. & rarioci to. fequc.quo eft.&forma.(iue fit fimplcx. tione material q? in eis fie potencia quiaeft!fubiecl:o:quia virtus. cum hoc ita fuerit. c(l corruptibilc.&.quia fit m corpore finuo.nec altcrario.incepitper(cru cludetur ccelos non efle compofuos taridemotorei/hus mucusinfluia ex materia. quod eft falfum huuc modum. de qua iamexiuirtentiaadum. hoc eft ia verificeturq>fitinfinica fecundum fuifleut.& hie motor corpus. qj fi poflcceile declarauithancrem. videlicet q? aiternumfit neqjinfinitum inacltu fit falfum : corruptibile. ex quo non contingit ilia tatfubitantiara fuarn. fit poten:ia.eflerfua pofitio.autem vtrum fitpolUbilis.&q? proptei'ea ipfi eft forma in corpore. & Arifto. con fir. Quando autem omnecompofitum ex tnaceria.in turn fuerat ei q? res fi mplex no mu.exhocqjdemonftratio de motore iitioneiftiusfeqnitur abfbnumim abftra&o confiftitfuper verificatio poflibilc.exquo non eft corpofIIbile:h<jccQim eft difpofitio po pus infinitumiiicq. relinquitur ei.toinadu. fime/letlitascntitatiscorporisinfiniti. q> iftaadio infinita non poflic ef trariun^manifeftum eft de difpofi. mamfeftum eft tentix.L H rio:&qjinueniaturexeisdedifpo(i cundum hanc denominatiouem.gatdiui(io.qua: advbitantum.nifi propter lisfit motor appofitus.& forma eft altcrabilc: rabiles. c£ natur perfiuitacem. per ipfiut ivpminis material ttcx eo declara priuationem. &corruptibilcs:id aut?rn.corrupti.quia. ex taab omnicorpore:& vidit g? nocii quo non eft eisfubie&un^neq-. lam autern declaratu (icq.quiacflcnrgcnc K ex matcria.& forma.igitur ex po. umplex neccflario. Et incepit ce^&q?motor corum non (It for.boceftex corporeinfini retuc eg corrumpcrentur.(ihoceflecua. nifi per fubie*ftum.(cquitur q? fine (impli. non denomidignioresfint nomims iubiecti. qn virtiiseft in corpore finito. Edam oecompofitu formacinmateriij.per priuationem finitatis iimpliceSj&eflenn eis potentia ad propter fubicclumfuum .& vidifqjjfi denomiuarentur vir quia. Arifto. fc.cj»dicamusei forfanhec ilbilinon (equicur impoflibile. &de M eispotentia.cui contingit quantitas per non habeatconfiftcmiam in coclo.declarareq? non po flit die virtus in cuincis fccundumjq? inuenifitur finita. neq.(ecunduni q> co eft inlibro Priorum cpexfalfb pof. & om ne al terabile eft gcnerabile & quod eft talis denominacionis.quia claratumeftq? no fit virtus.c.&denornineturle.inuenit motum circularem formaeftnonztcrnunrficquecon motumi infinitum. quia ex quo virtus in corpore.& po/nbilkatis.h^c eoira .fiue-hoc autem verificatum eft 9 in c^lis no corpus (it compofitum ex matcria.li noneflcnt tutesifta. ex lioc<j> client ex fubie&o mfini& autemcrtet in cis potentia.

ex «jno hz virtutcs. .&pofuitrcainotam dedi^pofitionciftarum virtutum. quazfunt io corporibus. ad funtgnabilcs ncq.non fblu in corpore compofi to ex ma & forma.Etexquo verificata fucrai ei bare pofuio > pofuii corpus maiuscoriojquod cfrpoffibilc pft. hoc ef! pofitio dicens virtus.quia Ari.diuidaturininfinitum.dcnominaatur per magnum &paruum propter fubiecla carum. &hocinprincipioSeptimi.cumhocita fit. .vide* retU£dediipofitionc fua q> non pof ficefTe virtus naturalis.qd r pofitum fuerat in hoc {yllogifmo : neq.cx praemifladicenteq? virtus . vei igne. corr upubiles B iiij cum .&eftinquaaccipiatpropolitioDcmpoffibilemper fc.Quadoautfciuicqjirapof{ibilenon {equaturexpoUibili.inquoefTet virtus infinita .quz fitin minori.&coniungatilli propofitionem.qua diximusrquzeft^pe virtutem denominaram perquantitatemexpartefubiecli.&ex quo declarata eft ei hxc pofitio. in qua dubitaret quinonefletexercitatus in illa. & eft vir tus. E£.exquoverificatafuerateiha:cpofitio. A enim pofitio flbupficontradiceret.iadeclarauitq? in corpore finito non fit potetiainr finita.cuiusambx prxmifle funtpoflibiles.& declaratio fua ia notaeft decorpeabfblute ) fiucfuetitc6pofi tiijfiuefimplex.&koncludit ex hocimpoffibile.gcam.licet fit impoffibile per accidens: deindeconiunxit.qua.&coniuxerateiq?in corpore finito fit po tencia infinita maior virtute infinita.mquo fitpotentiainfinita. &corruptibilis: & virtutcs.fiuefi-ntvirtutcs cotj»orumfirnplicium.&po.que. qd'eftccelu p./ inhnito.quia jam dcclaratu m eft qj linea. Etiithocnotude forpibuscceleftibus^opa corum F funtfinita.velcompofitoX. Etiftaeftdenionftratio vera. inquantumlinca. de nominaturq?fitintiuita.quibusmouet"'corpa c?leftia g motorepropriii eis.velalteraearum.q7 virtus corporis maioris eft maior virtute corporis minoris. &qua:da tardioraquibu(cla.• .inquantum eft li nea in corpore naturali.deSubftantia orbis.fit maior virtute.licet litimpoffibilrsperaa:idens. aqua.in qua non eft dubitandum. D impotlibile per accidens & coclufic Of huiuscorporis virt9 fit maior vir tutecorporis minoris. cuiusdc B ftrudionem venatur.&de claraucratin libro Priorum q> aliquando fequaturconclufioimpoP fibiliscxil!o.i.&qnintclligere turprijicipia.q>infinitumfitmaius ' ' ^ "' " / .quibus moucntur coeli.vt C fitgratiacxemplicorpuscoslijiam cfletpoflibile q? pooeretur corpus maiuscorporc cceli.ura.&O<fra uiPhyfic.qua:iunt in corpoTibus.• • ..licetfltimpoflibilis ipfiusdi iiifio per accidens. hocautemeft impoffibile.ad cuius ee fequitur altetatioySc ilia eft generabilis. v. g. eft incotpore minori: fciuitqjfalfitaseflctcf concludatur cxpofitionecorporisfiuiti.quia virtus natural is mouetur ad vbi. qu^ eft in corpore maiore.exquoilleiamprzmiferat.&qjipfamouenturtem poribus finids. hoc c virtusdcfyderatiua animalis.quiafitm fiibicc~to. & q? quarda eorum funtvelocioraaliquibus.q? fi poneretur corpus finitum.fed €t-in tforporc fimplici.& iam fecitillameandcm in pluribus locis naturalium aufcultationum.nereturfubieclum il ludfmitum:&fecitdehoc fpecicm demonftrarionis. inquibusiut)t.

eft abftrada in hoc corpore iecundum difpofitionem. no potefteflequinfitanimatum. quiinftiteruntlibriseius verificantes motus infinites .& forma poten tiali ad fubftadam.ga res. a-deoquodmoueretur in non tempore. alteratio aute" eftcorpori aut extrinfecus.inquibusnon c f t p r i m u m . ipfa itaq. ficutgeneratur ho rr. : & no C(5cTeisdifficultas. quodfithicmotorabftraftusa ma terijs.in qua eft vltimum. ex quo fuerat ingenerabilis. per alias demonftrationes. ciim ponerenturfecundumhunc modu eflent demonftrationes vera.quod eft ex quo eftprimum.Etiam declarauithoc Arift. non habet rnotionemnifiinquantumeftin aH nima.cum motusetusfitcominuus . & fie in infinitum.&(equuritur ex ifto primo caufe infinite perac cidens.quodnonfequereturex hoc.quod fequatur alterationem. Et ideo nos OpioAuc inuenimus Auepace.c]iii ignoraueritid.&eqausexequo.Sermo G cum autem non fint natu rales.& quod h^c virtus defyderatiuacum fuo efle in cotpore finito fit finita.ficut eft difpofitio motoru exfeipfisgenerabilium. de quib* eftquod. fi fit corpus coeleft?.impoffibile fit quin fit in eo X virtusdefyderatiua* qua mouetur ad motorem.etfi cflet fimplex. i am neceflariofuntanimz.conclufit quodfithic mobile primum ex fe.quia extra ipfum non eft corpus. Ethociam declararur. Et.c]uod eft corpus coelefte. qui eft finis.oexhoie.quarumgenerationem pra: ceditalteratio. ficq . quiahax animation fequitur alterationem.qu3B funtinfinitarquiahoceft podibile per accidensnon ce mobile primu peraccidensrquiacaufaequ? funtp fe.&corrupti. quod declaratum cftcx I hocin libro Priorum .& incorrupt! bills .vel ab intra. & quod fit cum virtute defyderatiuaintelli gcns. fequereturexpofitionc virtutis infinite in corpore finito.& intelligentem ex forma verborum Auic.L fa.qui finirecur in ccelo.exquo declaratnm fuerat ei quod hie fint mota ex (e.quia nobilifhmu anima torum.ni(iilli.quiapollibileeft apud illos q> in corpore aeterno fit res compofita ex rnateria & forma .& fie defimili^is.Et.M bilium>ex quo.qux mouetur exfe. &exquoetiam fuit per (e notum quod corp' maius habet virtutem vclociorismotus.quam dicimusdeanima.noneftdubiumquod afccndunt in caufam primam per fe. & fit generabilis & corruptibilis. nifi ad vbi folum. Et ex quo fuit mo tons hui 9 mod quod fit ipfum motu ex feipfb per fe. fuit. nequcvltimum. & ideo inueniuntur plures illorum.quod fit cau.quod mouc' retur velociusquocunque motu. fed eft fimplex. prout di ximus. Caufa autem hnius erroris Aucpace.quodell impoffibile.nonfecundumqu6dfuntfor mazin materiisin corporibuscompofids. nee ipfum elteompofitum ex matcria. &intedimus per fimplex quod no fit in eo hyle potentialis.Scficeodem modoim polTibile eft ipfum efle motum per accidens.&primum .(cd motum primi mod no fequitur alteratio. quoru qua:damgignuntaliqua ex eis. ex eo eft manifeftum quod. quicquid mouetur fubccelo ex Ce habet motum fuum fequentcmalterationem.quafinegante eas.dubium in hac re.quafuntha:cmouetiamota. Sicque dcmorfrtrationesnuiusfpeciei.

&. Haeitaqjfuntdemon ftrationes.non eflet prius natu> uidithuic mundo perinuentionem ra.quieftnecef& eft manifeftum q? ipfum acqui.ficq.qu£ uetcontmuo.gmatena.corrumperetur iterum. verbi gratia.&c quando hocita fuerit. &iterum omnecotorineofm modu agcntiseft mo. &nigredine. mouetur per accidens.quia.vtfidiceresrufacereacquirereei continunatemo beum. q ui pro. quod eft fi.quodpr2ecedatnaturaturomniaentia. & manifeftum eiTcp cftala defyderatiua. & fuerit corp' motum primum fit vnum fimplex.& ipfum fit in (cfinitnm. quia potentia ei us eft cundum efle. leparatumfecundum efle.&partisidem.fi fta inuenitur color compofitusexalbe ret motus.fi autem con u albedo per fefeparata a rubeo.manife defyderijefletin hoccorpof. fi virtus accidens.quod eft coelurru ex hoc eft Jeclaratu dc re huius mo & hoc eft. manifeftfi eft nullo autem zterno eft potentia v* ^eiusprimusmotorfitvn 9 .& iam Ariftot. I audetur Deus ille. eft manifeftum q?.quo eft prias.quahuiuscorporis mobilis.quia mo ma.&intranimutabilis.adquemfiniturmotus.&fim.uens. &in-* Si autem imagmareturaliquod cor nenitur vnum eoria feparatumfm puscoelefte.& materia.cjua:eftineo.cuiuseftprincipiuni.ficq. plexintranimutabilis.fic manifeftum eftq? monis Arifto. &infiniti fecundum aliquarn ftans in materia non eft prior nampartem. in eo & oe corpus fueiit finite virtu forma.vtait Arift.farioabftrac'hisamateriis &manifieritcontinuationem motns p.gratia.quia priusnaturaeft quod.fieflentincorpo fequaturexhocq? inueniat'resmoreftellatoftellaspluresijs. adamaturn.per defydenu exiftens quia.ficut«iamalterum inuenitur ta.(i inotu.ra.plcx. & vltrainuenitur nigredop tus ultra depcrditionem. pofitumexduobusoppofitis. ccelefte alaium.Exquo.omninoieparatafc ftaret corpus.O tumperformam.noneft verumg> m u m e x f e nonfinitur motuseius.nonpoflet primus motor dine. Er.folum eflctfinit? mononis.qna?funt.pofitum eft in potentia fimplex. declarauic roateria. Et primum fimplex. forma coa tem . niti mbtusfecundum aliquam par. principium fitcompofitumexfornieq-.& eflet mo fe.eflet mobile per tis. cuius declarationem inte" tus cp ip(e fitintelletftus abftradlus a debamus.qtiia. &qjcoelinon mouentur. .de Subftantia orbis.quorumcfleeftin literid. quando finitafupraid. fi mueniretnr res mota motibusabillis.exempli & finiretur quicquid eft hie de mo. hancrem. &hoceftdifpofitio(er nonmouens.inqua.quiamo.& oe aTatum moucf* ex quo non mouetur per accidens. Ac C peretureiusmotus.fi ipfum eflet compofitumex.inquo fit virtusinfini.iu tor fm modum finis.indigeret hoc. mo feftumeftq? hoc fit motum ab illo torern. uens non mota. principifi* ipfum per quietem.ficeft neceflarium vtinueniatur tuseiuscorruptibilis.cum hocita fu.mo.efletmotustotius. quodmouet.quandofueritco B hififecundumqjintelligunt ipfum.efle.ftuefto^fithic motor primus fimtum eft.& vltrainueniretur resmota ne tern pore.&eflet vnusmotusfi. 13 JL nuus.oportetefle.do aufertur. & materia.Ex quo autem motum pri. auferf'id. Et.difloluatur.& corrumpere.

q? eorum tnotus non defecenr . quiaiam eft manifef turn <j> virtus partis corporum . neq. 3c vij-tuteagentis i n a l i u d a b eis. vel mediantibus potentijsalijs iiiuetitisui materia.fequeretur neccflarioq? virtuscorporis minori?. Et. lam omnis virtusin corpo re. D L X X I I I I . Si authoc ita efietjtuncefletaliquod sternum pof fibiliscorruptionis. quz fuiu in omni corpore.vt cerno. & cor I ponsmaiorisfunt zqualesinmobi litate non deficiete . iam autoftenfi eft huiusimpoflibilitas Primo Cocli. TJ X quo declaratum eft de re corpoiu coeleftiu motorum motu citcula ri . & dcclaratum eft g> omne motu babeac mouenSjOportet g? mouens hxc cor pora fit potentia.ex eo quod contmgit eis de vehementia motus.Sermo C ftrationes.& non eft pollibilc eis q? fint mfinitae. (I resita fe habet.cum fint corpora finica. & per ages minus.& age tes.quibus*iuseft Arift.& funt tuue. Vtfidixiflem virtutem mouentem orbem rmnorem. resaut ita eft.infuacalefaftionc. in quo funt . eft neceflano finuarex quo virtus totiusineiseft maior virtute parns. & agentes funt fiuitae.ex quo funt impartibiles ad parti tioncm corpons illarum.ficut eft calefaclip aliarum ftellarum. quibus funt contraria.vel potcnti? .quia. Etdicimuscjj virtutes corporca.agens vel patiens. &eiusdebilitate.& virtus maioriseorum eft maior virtute minoris. defefturusfit. &eiustar ditate.& mundi. nequeex natura fua ( neq.(Ihocefletpoflibile. fiucfue* rint .Et manife flum fuit quod funt impartibiles ad partitioncm corpora m earum.. Si autem cflent partibiles ad parcitionem corporis carum . moueretbreuiori tempo re <j virtus moucsorbe ftel latum.iam non haberent virtutes receptrices.qucdam funtneceflariofm natu ras fuas fimtx. &. . hucau tern ficexiftenteiampoflibiliacfse"t fm eorum nartiram. recipientes.c[uomoAo corpora cxfe. fi dixerimuscp noa haberent poffibilitatem corruptionis. C4/>.quia virtuscorporis minoris earu. tSchoceft.fit minor virtute totius. cum autem eftcommonftratum o^ earum virtutes rcceptrices. qua: funt in potentia materix prima:. 7.nec agentes finitas:c]uod eft impoflibile. & agens in aliud necefiario eft finita.'iampof | fibileefletq? conuertaturpofTibilel neceflarium. adcomputum innouatorislegis. id eftmaumethi .(ic<juirant ah olio <tttrnituttm.g.quoru virtutes parti uncur ad partitionem enrum.intendo autem per virtutem agentisid>quod cma^ lusincarlo.v.& ha:c demonftraciocontiuet virtutem agentem k & paticntera .fi in corporibus coe leftibus fit virtus recipiens. hoc eft q? fint dc naturaneceflkrij.& vc ja:. & maxime in quo erraueruntphilofophi. ficutcxquifkum eft J Primo Coeli.quodeftnobi!iilirnum quantum . Complaceat fibi Deus innobisdeeo.fm hanc quanmatem. Hoc autem aclu eftin Marrochiaanno.exalioabcis. qualum confiftentia non fit in corpoic. vel fine me* dio.& patientesfuntcoiuufta: for mis. quia iftarum potentiarii agenreshntcon traria. oflencbt. quodfcripfimusin hocqt]£fito.

Et fuidet etiamfermo Auicen.c6prebeditea.quando pcrfcrutauis eflctdeis.de Subftanria orbis. Sciudiccfdeeis/ra qjfuent deruidatavudicioquodam.& funt potentiE. quz non funt in corporibus. Hoc au t eft falfu rn. & dicer«nus<]uod primorum corporum continuatio eflet pro pter caufam primam. & continuatio corporum tranfmutabilium pro f pter corpora priraa confiftcntia pro pter primam caul a m .& hoc.:&.n. iuJicarctq? vtamureis fm re indtuiubilem.ficufcsuiquatuor elemema. Et.nifi hoc eflet. oporterctqtiod lun". fequiturquodeorum virtus fit finka. eft autem neceflarium ex fua fub(rantia illud. fed redditaifunt infinitae. decernet earum naturaapud ipfumqjfuz adriones.poft^ipfam denudauctitapotenriisnopeffibilibus fm na turam. exquoautem cceli funt cor pusfinkum. exquoomniaduo corpora. &pasfiones funtfinita. pofllbilesex fub'tnntiafua.qualem. diflolucretur dubium prxccdens.Tethoc. quod dicit Alexan. quando hoc fueririntelledlum fecuncitim hoc. qii aat confyderatet easfm q?flintcompo£ta. fiautem cffet finita.ncq. Et. & foret verum . Etfinuliter. quxtaiigerentur a corporibus naturalibus.cju.(ecundum q? non fitpofli biiceis q> (eparentur ab infinito age" teftcundum earum fubftantia. cogeret nosdubiu pr2cedens. verus. iam rediremus. rintifbjfimpliccs.{cilicet fi impo/Iibile eflet quod fitcorpusinfinitum jiamomnecor pus eflet finiturn .quibusnofuntcotraria.iurhcafTet defatfitateilli 9 iudiciideeis. quod eft hoc. quandoautern Phyficusperfcrutatuse.fuif fetapuiipfum falfum q> fitineispo tentiaadpoflibHlitatem > fecundii q> funtconfiftcncesin rebusnonpoflfi bilibus. qridenudauitfiipcrficiem a. qua comprehenditbicint€H'usinnaeaif. quod dicitur n?ceffarixentitatisfccundum (iiam fbrmain .& po illjus pofiset fm fua nam eft falfa.u"uefuerintcompofitxex dementis: &q uasda ear u funt. tangeretaliudfecundum par l. & quaidam funt ncceflarix exalioabeis. &.conditionisfixcb nonfcparantiir. non quod cispeoitus iit pofTibili- .Ver. & cirxularem a materia. quiaftmifain telFusettqjdenudetnaturaSjqu? no iuerintdcnudat£a{einuice.quiaeft fmfuarn nauiraminti ijitum agens. aliqua die quiefceret.& ncceflarium.lednecertariisfecundumfub ftantiarn earum.declararcieiusfalfitatf. lioc eft didlum fccundum confydcrationem fua.&tranflatxfucrunta na poftibiUsin naturaotceffarij. denudatio aut-em Ula^ ab illis eft falfa. fi omnc corpus eflet finitumjhabcretvirtutcm finitam..& eft fermo dicentis quo erit xternum id. g. fi aa tern totum hoc eflet. quodfacitGeo metra.quibusnonfuntC3rraria. quando autem quiefceret deftrucrctur.&{ua.funt in materia median* tibusformiSjXjuibtasfuntcontraria.ando perferutatus fticrit intelleclusde D virtutibusfinitis. fubftantiz . yiJelicctquodresneceflan^fintduarum partium neceffanaeex fuafubftantia.ip(e.&fcruteturcoiiftquentiaiUasjiaturasefse tJaliter.q«ia po ten tia poiTibilitacis in hoc loco. -E de regiminibus orbuim.&i{rauunt.quz (untfinita: fm naturafuam.in quo eft potentia poflibilitatiSj&efTetaliquodpo^bile noo exiens in a&urn toto tf pore.

quod mani Diflol». quiataliasut poilibilia ex fuafubftantia.quandoautem easfcrutatusefiet fmo^impoflibileeftvtdenudentur aformis fpiritualibus.fi efletcaufatum acau ribus.fitvirtutisinfinit3e» nifiporeeetq?poPec6uertaturin ne ccflanom . frn quod fua forma confifteretin materia.fcdnoninefIe. Et ex eo.omnis res eft corruptibilis pr£ ter raciem eius. Etfecundum hocexponeturfermo Prophets in Alchorano. &nonauferaturneceflarium.ergo non verificaret'de mundo q? (ita. &natura medij interilla eft poffibilisexfua fubftantia necefla ria ex alio ab ea.quandoeasintelle<flusderiuda uerit a natura neceflarij fecundum fuam fubftantiarn. non neceflaria ex alio ab eis.iamau tern conf htit demoilratio q? fint de natutapofTibilisfm fuam fubftantiam.&quando tntelleftusfcrutatnsfueri t has virtutes. cui ab eiusinitio eft poflibile q> recipiat necefTitatem ab alio ab eo.&. finiti virtusfir finita. &q?cuiufq. fcftatum eft in hocfcrmone.'efletomnimode neccflarium pet aliud abeo.qnandodi citur. inuenieteas H de natura neceflanj fm aliud abeis.Latuitauteug?virtutes finite funt duarum fpecierum.tcrnus.Virtus. caufatum acaufapo/Tibilijinipoffo* .fi autem efTet Sermottb df fubflantia orbis fnif.uel ftmfpeculatusfueritintelleftus^iuin vniuerfalibusfuis.fi ipf^cflcntneceflaria: fmfua fubftannam . &hoc cft.ficutdeeiscrediderut Aldaharij. uerurquaeflioloanniscontra Peripateticosdea:teniitate mundi. in particular].qua:funtform«e fpirttuales. Acet animx corporum cceleftium non funt aliquid vltra virtutescomprehcndentesformasfpirituales denudatasa materia. Etvir tus.quiaomnecaufatum.diflolannis. non client de natura pof fibilisfmfuamfubftantiam. dicabit ipfum efle poflibile ex fua yclfuisgenefubftantia. quia.ficutdixit Ariftotelesoclauo Phyficarumaufcultationum.&irnpQflIbiliseltipnustranslatioadeile.(ed no funt compoflta ex forma & materia. quia ille ait iani oftendit Afiftoteles q? omne corpus fit finitu. & denudaueriteasafotmis fpiritualibuSjinuenit easde natura poffibilis. ficnaqjeftiudicm verumapud intelledium in eiuscoprehcnfione harum potentiarum. quia ipfajfuntcorpora finita.quia impoflibile cftqjillud. & hse funt r <Jc quibiK dicitur quod ear urn naturaconucrtaturcx poffibili in ncceflarium apudintelJec'tum.cui noneft virtusinfinita.Scrmo tea.quandoip bileeflet ipfgm efte neccflarium j> aliud abcoj>oflibileautemfimplici tereft opofitum neccflario fimpliciter. quia poffibile eft arternum efle ncceflanum. (a sterna.dequa eft imposfibileq? recipiat ncceflitatem ab alio ab ea. Et fm hoc eft difpofitio cauf^ cum caufato.& fimi liter neq.

ade/Ieipfiusaliquidinclinans.& non peruenitad demonftia It AJgazel. opinionum fermonum fi non fuitquoddaminnouacumin pofitoru in libro Deftru&ionis Phi clinans.po(fibilccnimrtplurito.& D I S P V T A T I O I .&polfibili vtrationiseft triplex.(i cfle mundiabeofuitpoflibilepofli Ntcntio noftra in hoc bilitate abfoluta. e z s. Iftc (crmo eft/ermo deftructionibus.vero demonftrati. quoniauonfuit fibiJii acqualitcr. cum pofuenmus cp ab anh mum bcnc cxiftimatur^> inclincquo non proueneritmundus exem tur ex fcip(b. &apparentiam tumfitquoddaminclinans.ergo mudusremafitin poflofophia: Algazelis. animae. tune no teab extra . £t. vcfuerat an tea.& appropriatis.&diminutione fibilitate abfoluta.ac eti#n Duty' Latinos minimt rtptriebantMr . Etdicimuscphic modus ra bi|i vtplurijnurn . picx.6C€arum A ItAuer. ro. non antea.pcrmutabitur quidem fcrmo de hoc in <lu veritatis. A v E R p. &demonitrationis. noneuadet quin mnouadinem.. recitansra tioncm.xim.'5 A V E R R O I D E S T R V C T I O D E S TR V C T ION V M PHILOSOPHIC ALGAZJELIS. tune. lie etiam dcpofllbi lieu . quod eftconueniens poflibilisdicituxacquJuoccdcpoflii. & Cic aut procedet in infinitum.nam. cum produfermonecft dedarart or <flusfuit.&poflibili?qualiter:& non vide cQdicunt irapoffibile eft vr proue.dcindcproucnit.tur ncceffitasindinatis inciscflcco niat innouatum ab antique abfblu.quod nunquam defecit cf fophorum.autdeuenieturadahquod Denarrationerationum Philcv inclinans.quare nunc inclinauit. quonia propoficioncscius tiones Philofbphoru funtgeneralest&generalesfuntpro de Antiquitate mun. s Calo Calonymos Hebneo interpreter jJtiunflismultis Dijfutationilns.ft plurimorum diftorum eiusa gra.autno. P R O L O G V S A V E R R O I S .didis. circa antiqui leinclinans. n ^\_ * faprcmogradu graduii to* i c A z i i. tatem m undi. Sufficitaurem no.ua. clinante.non autemcxinclina" phgratia. Primusquidem. Nam nomci^ buseorum id.vcro innouacumfuitinclinans.in oppofitum quide poCprouenicbatantca.ac comxnunibus: propofitiones di. funtex perf? bisnarrarcexrationi.dem rhodo.

A A ItAucr.apud quos non peimktitur.iieq.&ideoinnouatus fuit J Quid ergo prohibet hanc opinioncm.&pcrmutanodocentis ex'non docendo adjdocenduj.&efl pofll bilitasagendi:&ahquacftinpatien tCj&eitpoflibilitasrecipiendi. vt poflibilitas q?fitvolunras iiinonata ( in antique apud Carneos. jf^quoniamcumimpoflibilc fit eidicere pofUbilitatcm retardationiscflea«iaftioniidagentis.fenfu.q?mudusfuentprodu<Sus vo luntateantiqua. Etquisfcitan fit hzcdiuifio agentiumfufKciens?autinducetdemonftratioad agens. f circa neceflitatem incliuatis .quarcnegatisid:quoddi citur.quaprodu<fl* fuit. qua? eft in paticnte.& aliqua in vbi. -apparct. Omnia iftafunt quxiuamagna. Simili tcr&agensaliquod eft. nam muita: ex rebus naturalibus eft prin cipium murariomsearum ex eis.& poflibilitas genera tionis.quzeft*in agente exifcimarurin plurimiseius 9 non indigeat in exitueiusin adurninclinanteab extra.&cum eojqd 1 ' dixerint A n t i q u i d e eo. A L G A Z £ L. qux moucatfeipfam .& ideo exiftimarur in plurimijearum if motor fit motum :& non eft notum pcrfeqjocmotumhabeat moH torem. qua: determinaueratelleeius.&q?non fit hie res. &sQt ahquieoru. Sicet &intelledadicnnturdeimel Ic<ftu. Poflibilitas vero.Iftefermoeftfcllat.adquemperuenit.quatdf indigercmutate.quaeeftinfub ftantia.& non apud alios. &multi ex rebusnaturalibus.Difput ato C litasaliquaeft in agenre.n. Siceriam &mutatio.& qjproeedcrct priuatioviqueadfinem.aliquzearum apud aliquos permittu tur de antique. quod agitvoluntarie.&q?inciperetciieabeo.&quid cam faltam rcddit? A V £ R R O £ S.&altqua in quantitate. & efle antea non fuit de TO luntateeius.efttn dubium in rebus naturalibus. corum indigetfpe culationefeparatim.aliquac'ft.&przcipueapudquofdam An tjquoseorum. lt Alga.in rebus artificialibus.agetivoliitarie.quieftinpotfria > &tneilantiquusapudplutimortorom. &excelfa : & vnumquodq-. nam hoctotum indiget declaratione: & ideo perfcrutati iuntdeeo Antiqui.quod uon atfimilaturngentinatura!ifef.inquo incocpit.apparetin ea neceflitasinclinatis abextra. &aliquoddeantiquo ex alioapudmuhoSjVlteriusmutationes.&aliquamqualitate.Primo quidem.&ideo non fuitprodudus:attameninhora.& deli bcranris . Dubitatioautcm eft dupliciter. & tn c antiqua.voluntate tamenantiqua. Nam poflibilitas.apprehcditur.c]uodnob . vt dicatureis. nam permtitatio agenusex nonagcndo ad agendum exiftimaturin plurimis eius q? non fitmutatioindigens mutate: ficut pmutatio Geo jnctraj ex non geometrizando ad geometrizandu. Aflumerc aut vnumloco multorum qujefitorum eft locus famofuslocorum fallentium turpifi:& error in vnohoi£ principio^f eft caufaerroris maximi circa fpeculationem de entibus.aliquod vero natura liter :&noneftquidequalitasemanationisadtionispoflTbilisexeiseadem. EtAntiquum ftaliquoddf de anti quocxfc.& corruptionis in materia pri ma apud Antiques.Etno uidetur necc/Iitasinclinantiseflein ciseodem modo.fuitdevoluntateeius.

cil fie fnerit. feu qjcxmutationibusaliqua edefubB l^annamutaci abfc].nifiapudpermittentesqj funt hie aliqua.auferturdc finitio volunratis propter permutationem ri8tura. quod innouat. c u m non fuerit ei principium. cuiusfalfitas eftmanifeftaexfeipfa.p derium & a&io alligatur duobus op pofitisxqualiter: fed. cpaftio agetis fequiturex ea neceflario mu ratio. camca egent. & ficretardatioa^ionisex deliberarionead agcdumin agente voluntario. Nifi dixeriraliquisabufiue. N a m i d . innouatur.eiusa poflibilitate ad ncceflitatem.<-|ua. feu aflionctn primam. dixipoflibilitatem retardanoniseius prouenire a voluntatoagcntis .cum fueritagenseligens.prout eft.ofuerar: & hare neceriario.13 quificain a^endo. impoffibilis.quorum Vnueft. e x quo manutenetur cotroucrfia hie. nam de ne ceffirate eueniet ei v n a d u a r u m r e r u m .fp antiqufi non mutatur rnutationealiqua. defecit defyderium. & voluntatem innouata> dicuntur. ncc . &poffibilitas recipiendi vnum duorum volitora a^qualiter. (eu in agente.cum dicitur. & non critfufficicns in agendoipsii folum.uioaute"actiex volu tare agenusbenepofii bills eit.qua: pofita eft. quonia imC poHibileeft eisponere q?di(pofitio agentis circa aftum. quasi.q~ non eft. Er. & ibi procul dubio eft aliquadifpofuio..| primu ages. a u t q ? actioagentis'non caufabit in agenre mittationem. A ttamen in hac dubitatione eil coa fufio. cum voluntas fitdeiyderiiiagentisad adlionem. & non erit hajc aclio. cftipfummet.qux innouatur. nam voluntas. nonfuit innouataabeo liora in pel uentione rei volita?.quei nuntinagentibus* nonindigentes quidemmutStc.Secundum vero.indigentiamu tanriSjautquodrepcrit" aiiqua mutatio.qua:eft condirio re.autagensillius difpofitibms. nam . Attamendubitatio remanet. oppofitorum jeternum.(eu in vtroque. &hocprofedoefl abfurdum.nifidicatur <j> dem5ftratio perducat ad muentionem ajentis fecundu pote"tiarn. quod hie fitvolens vnumduorum. ciim de neceflitare onine innouatum fit ei agens.ex qua fequitur vt fir ci mutasnb extra. &proportio.&.&etiamin con trarietate.eftpotentia. &ornncmutatum habetmutantem. & . am aliud ages. antequSagat adtum.&hocquidemdefy.& hocfequitur necefTario>vt vides. quodfuntaliqua:difpofitiones. & fie no erir hoc agens. e* manataab eopiima.quaj fiunt ex fe:&eit fermoprimorum ex Antiqtiis»qui E negaucrunt agens.in quaeftpoPfibilitas agendi vnum diiorumoppofitorum zqualiter.qujc rtquiriturinagente.& hoctotum eft difficilis declaratfonis.Prima A berJuisa&ione'ipfatn .tunc iliadi/pofuio. rerard. &eflfermo. empro~ culdubio agens ems. & pcruenit volitum. cum dicitur voluntas asterna. fed cum alio. non auferrur voluntas apud peruentionem rei volitaf. zequiuoce.& non poteft innui taIisefTc. Tune duo .fiu in patientc.Etqjnonpote/lfe (aluareab co recflaa/lariaelt ponereagcs primu. fir horaatftionis difpofitio eiushora priuationis aclionis. qua: bene potefteuenire antiquoabfque mutante. fedretardacioemsaclioni agc"tisefr.cum dicimusvolantatc a?ternam . &. fed eric adio eiusjpropter illam di(pofitione. quznobis apparet.

nifiiam innoua tafueritdifpofitio.Iicetipfemet fit ponens& eligensexpreflepofitionem. fed e(Te caufati apud verificationem caufantiscum complemento fuaru c6ditioniimeftnecefIarinm. &inintroituindomum.ni(i dependeat repudium in aduentu pa tris. A V E R X O E S . & proportio ei9 ad volitu reperta. fiautvcrificabitur mtentio.necnaturalis>fedlex appe'lateam voluntatem.Difp utatio G necvoluntam. efnciente. (epermutauitab hocadexeplum pofitiaum . non intelligitut A .&jcum hxcpofitionon fueritintellecla. vt dicimusdeente.quomodom telligemushocincaufatisertentialibus intclledtualibus neceflariis ? In confuetudinibusautemid.{tatim nonima ginaturqj adhucperueniet: quoniampofuitfermonemcaulam iudicij pofitione. nam. noretardatur abintentione cum prxfentiaintentionisadid. refpondenspro Philo fbphis. &fuperfe debit peruentio causati vfq. &hoceft. non intelligitur. Hoceftmamfeftum invltimitate manifeftationis. ficut eft falfiiminnouatum efle ab(q.&tamenrcperitur volitum. &caufans.&poPfc. lt Alga. nee hora horarii.autm introituindomii.&tamen nonfuntoppofita.autaduentnspatris. & inuoluit cu eo hanc refpofionem Philofbphorum. A A L G A Z E L. &auferuncurprohibeHtia.quod non inuenitur nuc. &cau (anteneceflano. nifi apud negantem aliquam propofitionum pofitarum fuperius. &nonperuenitres. &eftingreflusl domum.&cau(antem. nifiproptcrprohibens. caufante.ficut fuerant antea s &ad hue non fuitefle rei voliue.adeocj) iion remafitexeisaliquidomnino.ad hoc vt fit efficiens. ad in wet tioneeius. lt Alga.&no peruenerit repudiu.(ed om niaeadem.fed Al?a. quod eft jn inteiuionenoftra.& no eft innouatum uolens. quod non peruenit.im.[ergo non efl hoc uifi vltimicas infanke.necextraeum. remanferuntproutfuerant.exiftimantur primo afpedtu efle oppofita.&cau fantc-. Et non eft falfitas huiusgenerisin caufato. E t ante efle mundi erat volens re pertu m.acfundamenti. Siautc dixemahquis hoc falfum efle manifefta falfitatc: quoniaminnouatum habetefficiete. fiuolueritaliquisaflumerecaufa turn ajoquelacirca peruentionem eius. nee volfltas.qua.&non eritftatira. A lt Aner.ncc in aliqua di fpofitionum.adeo q?. & earn nonintclligimus. namtotumhoc eftmutatio. deinde retardatur abeo caufatum.&eiQS tardatio eft fa!fa.ficuteft falfum efle innouatumcaufatumabfq. I quaeantenofuerat.quod non eft infra mundum.{edcum aduentu patris. ficut pcrducitdemonftratioad res.fiho modixeritrepudiarevxorem. nee proportioncproportionum.quoddixit.& deliberatiue:& no intel!igiturretardaricau(atum.(ed etiamaccidetalipofitiuo.nec fuitinnouata voluntati proportio. & perfe tatum.ergoquomodoinnoua turn eft-volitum? & quid prohibuit quin fitinnouatum antea?&difpofi tio innouationisnon (eparata eft a difpoficione priuationis innouationis in aliqua rerurn. A L G A z K i.ficetiain eft falfum effe aliqd' H efficienscum compleme"to fuarum conditionum. & voluntas reperta.

cumfitagenscum omnibus fuiscoditionibus.&eritab(q-. Hxcexomplificatio eftpofitiuaderepudio.Siautfuerit voluntasantiqua.tancf « dcnspro fcfla Aflaria.& hoc noa eft verum:quoniam non eft de con ditione requifita in rebus per fe notis.qui autem affimilathuncmundum ma terialcm intelleduali.nam non intelligitur intentio in dieadfurgendum in mane.innouatione emanationis intentionisapudinuetione.ficuteftiintellec"tualib 9 . cu pofueritaliquis quod. Iterum rcmanetdubitatio^quarehxcemanatio. fi vero pofuerit hoc tanc£ perfenotu. A i G A z z t. difpofitioneinuouata:quod eft falfiim. ficutretardacur repudiumloquela: vfq. autelei5Ho. & non rft proportJO intellecliexeo. non pot imaginari retardari intentum.nifi ptopter prohib«. aut quia e ex rebus g fe notis. & ram en retardatur caufatum.& refponfioeftjVtdicaturfalfum eflcvo luntatem antiquam dependere ab innouatione rei. ad aduentum conditionis. oportct vtidfciantoe's hoiesdifputantes.Non eft necefle apud iuflum. vfquc ad.& fie aut inuenietur jnnouatumabfq.refpo E densquidem profecla Aflaria.hocquidenonfufficitin aduentudeliberati. A lt.& eft hora.ficretardatur eflc mundi in a&ione Dei vfq. vteftdelibera tionoftra. Siautem fuetit voluntasantiqua. W < Extra ord. vtfitpcrfenotum.quodaflumitura natural hac intelligentia a fubiedo fibi con uenienti. Aucr.a quo dc A lt Aucr. &ineo eft fermo de m utatione.cum fueritmane.quod reperirurcaufanscu complementofuarum conditionu. pcndet.autvoluras(appella'eam vt vis) innouatur nuc. quoniam deliberatio no fufficit ad hoc. quod eft faraosu.vteaafFerat:&tn nulla eft ibi ro. qui fequuntur cortices rerum.u£tionis condmonis. ^* &non reman fit aliquiddemoitratum tale.nec imaginari pra'ceffioncm intentionis. nifi innouerur intentio reperta in homine.n6euadetquin F ponat hoc fciriaut rone.oportetquideeu. vt fie aclio.Prima. A L G A Z E L.&alij.eo. &viseiuseftq?. vteftintennonoftraadaclio nem . Eindedixit Alga.&reuertiturfernio ad id. na (edta aflaria po teft d icere q?. cu venerit hora adtioms. eft ex eis. Hie fermo eft ex lermonibusnimium rethoricis. vc fcianteasofshoics: nam hoc non eft magis cjefle famofumrficut non eft necefle ei. lt Alga. impoflibile eft vt retardetureiadlum. quicquid fit. & mconueniens abfolutii nonfufficitabfqsdemonftratione. qua intendit efle D eius. Auer.fi aut rone. quoniam no erit iuflus abfq.& non eft apud aduetum conditionis retardamis iuflui mandantis.&exiitimauit cum ea roborarerationes Philofbphorum: eastamen debilitat.& non antea. nifi per viam delioerationis.aut intentio. fed delibe ratio ad fcribendum niiquamfaciet fcripturam. & hoc quidem imaginaturin delibcratione. ad te* pus in.caufa. A intelligiturrerardari ei cfle intcnti. Attamennoneft ficin materialib 9 . Deindedixit Alga.q?copuleturei adio mandantis. A V E R R O E S .autaliud. fedimpollibile eftab(q.autprocedetininfinitum. A V E R R O E S . &c. C tern A D .

nifiperviam demonflrationis.quipofuitex Philofophiscontradiclionem necef fitatiseius. ficut no pon u n t Philofbphi contradiftionf ne ceflitatisintelleclionis-fciti cum nurnerationefcientiar.quibusdiftinguitur inter veritatem. R R. & omne.sutextranea. &fimilia.&inocculto. efldegenere oppofitioniscorruptt corriipto. &abR]ue ratione perduccnte eosad hoc.{ifueratmtetio eiusineo loquicumhomnibuspriuatis.&ertradifputationem.quarc negatis aduerfariis.reuertitur resadconfydera tionemcreationisconuenien tis. qfhconfequetia.eoquod T n i u n t u r i n Deoglo ..vt non inuoluiflethuncfuu librumh^sfer monibus.& inDeoglo.qum negeteum negans.oportebat tamcn eum. qua. n6prohiheturei.nififeipsu..&exiftimationem in libris Logica::ficut eft. reputatur quidemefle verum . Ifiiautem fermones oes funtin vltimitatemollitiei. & nonfcitopusfuum. perduxit eosad innouationcm mundi. cum dixeritin Deoglo. quod non fcit.&adfcientiam verfuum . & pofue ritcotrariumhuiusfeCta Aflariaex eo.cum commoti fue rint duo in vno fermone. It lt Auer. non reperitur demonftratio.qu£adduxitin hac fuadifputatione. non quodfi-tverum in rei veritate. Ethocquidem. nosprofedo (ententiabimus quod non eft dcmonlirario apud Philofophos efle . & vn 9 qui dem eojf dicit.nifi ad creatione peifedla:quacquidemdi{cernitverfum a no verfu. & vniuerfali in omnibus cntibus. caufato. fcitum in apparenti.qne nonfitnutrilainopinione.cuminfpicitiir. quandoeuenerit eisdifputatio.fed pofuerunrhocex demonltratione.fifue ric per (enotum q? non retardatur aftum agentisadioni eius. nonfciebat artem luam A V F. quod eft verum apud v n u m h o m i . Et ideo.benepoflibileeritdeidentitate eorum apud Philofophos eflc demonftranonem.Difputatio G temdcneccflTtareintelle&usfcimus op non imaginatur caufanscum coplcrrientofuarum conditionu abfq. vfquead.quin negct idnegas.ciim dixerintan tiquitatem mundi efle falfam? quo-* niaminducicad tcnendum reuolutioncs . &fcicicft I A opinio.ficetiameft inco. quam exiftimaue runtadduxifle eosadhocin arterno ipfo. q?fciensfit feipfum .&dicimus eis. dixitftatimfed no permittemus cofequentiahuius difputationis .&ficutille.quiapprehendir verfum. (i fuerit notum per (e vere efle numeratam fclam &.ft verofermo denumeratiouefciemix. &exiftj matione.quodapudeosin lioceft demon Itratio. nam omne(citum fcientiavera.&permitterehoceftdominatio ex neccflitatcintellec"tus>&c. 1 Attamcn hicfermo. &fciti.quod vide turdeneceflitate impoflibilitatisre tardationisa&iadhoni agentisabu flue..cui reperitur demoftratio contradicts.&fimihter.q? fit verfus.L natuseftillecum (ignis. nem. quae coqtradicat ei.&eomagiseum . Summahuiusfcrmo niseftqvpfinonponuntpofnis eft qvpfi non ponunt poffibilitatcm contrarijeius.noprohibeturei . & conduio nibus. Et.quandoquidemidimagi. reliquus vero q? non fit uerfus: non reuertitur iudicium in eo. nosquidcm fciemusfoitentiaincifiua quodnoeft apudcosin hoc demonftratio.&dcbilitatis. O E S.

Verbi gratia. nccimpar.& re Molutio louismedietas/extajreuolu tionis Solis: na ip(e voluitor in dao <kcirn annis.Prima.licet fine tertia pais necimx. in eo .numerusharure wolutionu autcfrparjautimpar^ fiF feupar.&imparfimul.inm lofbnhi circa afHrmationem. &audi rationes fedtx Aflaria: circa nouitatera:&au difcimoncs.necim par. &necefleeft vobis di cere q> non fit par.fie D non eft finis in numero reuolutionurn Solis. quod fcripfit iite ho.c]ui huiclibroincurnbis. B nonretardetnreia^um.tunc proportio partis ad partem eftproportio totiusad totum. Siquidemdixeritrspar. & orbis Saturni voluic in trigintaannis. cij dixerit anriqnitatem mudien'cfalfani'qub niamcaufabit reuolutiones orbism finiras numero.8c fie ctiamnS eft finis in reuolutionibus orbis fleIlaTum.:uc E nabebitiufaliitaseiusneceflario.quartum.' aim imaginati fuerintomnes reua lutiones Solis ad omnes reuolutiones Saturni. eflent reuolutiones honpares.quo fit par? &fequitur vobis neceflario fermo.quzro quomodo rccedct ab hoc fcrmone?Si vero vixcrit.&quomodo deternii nauitid.deinde F imaginata fueritpars vniufcuiufcjj eoifinrrr extremitatesalteriustepo ris.& fumma ci9 c{t.quattum.quos dixie fe<fla A liana in cotradidtioneeius.qua:vol uuntur in trigiutafex millibusannorum(emel.& fermoneb.ct. Si vcrodixeritispar.ficeti5 nos non poflumus contradicercfcrmoni veflro. quod elt infinitam vnum.nccimpares. &c. cj> no fie necpaijiiecimpar.tuncpar fietimparin eodem.eum fueritfgensno dt ficicns liaberc conciitioncs agentis.&impar?feunecpar. A tioncscccli infinitasnumcro.& quomodo termina uit hoc vnum.cum hacratione. Si v e r o i m p a r .q> rmindu' fir creatus. & non elt numcrus TniratibusearQ.fi ftierit reuolutio Saturni inIpatio temporis.rtio C i i ora- A . C A It Algazd.Ethxcctiam eftqnajfho fophiftica. fi eCfcc non creatus . & hcut oon elt finis in lt Auer.necimpar. de neceflitate quidem erit proculdubio propo.&bic qtiidem ftrrno Sniseiuseft confirmare dubitationem. vfq. A L G A Z E L.& non eft nur>erusvnitatibusearum.& medium.iirf reuolutio Saturni ent tertia parsaecim^ reuolutionis Solis. quare ^\ negatisaduerfario .feunecpar. licet habuerintfextum.cum imacrinatifuerinc duo motus habetes reuolutiones in tcr extremitates vniustj?is. ad. Tu autem.tunc.quosdixerutPhilofi)phi in contradidioneracionu feifta: A/Iaria. Summahuhisfermo niseft.qi?).qux fuerint in codem tern pore. Siaurcm ah'quisdixerit(jjfal fitashuins habetur necefTario. &no£re ftrael. &eftquia.quemadmodinn vosnopotefliscontradiccrcnoflr^rationi. numero reuolutionam Saturni.quod dicirur annus. A Y £ R R O E S. tertia parsdecima: partis reuo lutioriisSolis in eodcm fpatio. Et dicimus. Scmedietatem.8ceamc5fiTen: Sccft v n a i n t c n t i o n u m fbphiftarura. vt recitabimusPofiea. tune irnpar ficc par in eodem.q? mudushtamic]uus. licet habuerinc(extum. nam orbisSolis v o l u i t n r i n anno vno.ficutnoncft finis ia motibusortusSolf^rndie.

non erirquidem propot do inter cosomninovtfequatur ex hoc. Attamen hocfequitur. v t f u n n n a vnmicuiufq. cuiuseflenohabetprincipium. &duasmefuras. tuncaftioeius eric poiTibilis.cumoportcat vtreperiatur vnus.c}? ibi fitproportiomultitudinis ad pauci tatem. necefleeltvtaon fit aliquafuarum operationum pnmarum conditio requifita in efTefc cunda.q>hic fitprincipmm rnotmum sternum. ficurcHm elie eius.DHputatio G omnium reaolutionnm vniusmotus ad o£s rcuolutiones alterius motus proportio partis ad pattern.pro Phi lofbphis. f.K pitulo. & hoc non eft in imaginationibus motuum fucccdetium. quiainduxiteosdemoibatio.quia vnaqu^tjue carum eftinaclu.urinduab s partibuMpiiusftimina: Schoceftmani fci'i«jmpcrfe. Hicatltfermo facit oj-nar. vtfitpropcrtio v n i u s e o r u m a d a l terum proportio mulciadpaucum. fed Philofophi.cum fuerk proportio par t i u m a d paries proportio multiad paucuin. fi pofiti fuerint motus prajcedentesconditiorequifitainef iepofteriorum.&fueritibiproponio inter partes. autcontmuorum cm.n.eorurii eft in potentia.nam.-licetiam (equic in ^enere.qujapcfueruiH exempli gratia vnjucrfum motumfblisnou hrc^riricipHiUTjiiecfiuem. >-) .eceflit. qua aflucti funtdicere.fequitur ergo apud cos vta&io eiusnon habeat principium.&conceflumapucl Philofbphos. & mo tumab(q.cu non fuerir inter duos mot' vfisproportio:<.immo eft nc ceflevtfitha:cipecies infinuinecet fariafequensefleprincipij volunta' rij zterni. motore.caufa.non neceflaria.& nemo (apientum concedit eflecaufasinfinitas. vtpoiueront holes in ronibusfuis: c]iri non repemur proportio inter duasdimenfioces.finautem. nift finiti fin tan tea motuslfinui. tuncnofequitur dcr. cum fie fucrit.uiequi.& elt podibileapud eoscfTc infinitumper accidens. earum nonagitperfe.cum quo refpondit Alga.'|imaginatur q> fcquafex hoc alia falfitas. Atta men. &hoc quideeft verum.cum ponitur. ncc finem > &quodadioemsnecefleeft vtfitnonretardansefleeius..eo^ fuiinirafic'.&.non hns prineipium necfinem.non eft ibi proportio.&eflevnamautcalteram ef I per accidens.(cd ctiu rebus ia .er go-iiuicjin.accipimusduo infinita in adu. M &.tuc reperitur ^portio inter ea : cum autem accipimuseain potentia.I* tur eflecauiatum ab^q. cuiuseflenoha bet pnncipium>non habeant princi piurrijiicuccfldifpofitioine/leeius. oportet vtreperianturanteeumcaufa: infiuita:. ficuteit poifibile hoc apud Daharios : quoniam fequere.Hzc eft re fponfio huicquasftioni: non autem id. & cum hoc refoluutur oe"s dubitationcseucnicteseisinhocca.arevt fit proportiototius ad totum proportio partisad pane. noneft ibi multitudo necpaucicas. H qua^ vnaquarq. cum. non repentur motusex eis in temporepraifcntidemonftrato.ponuurinfinita.cum fuerint ambazfummxn'nuz: cuafunofue utibi h'nitas. ergo fequitur vt adionesagentis. Et difficillima omnium eft ilia.i.&eft q? fitinftnitum ma ins infiuito: quod quidem efl falsu.]uia vnuiqui(cj.5cnon erit principium prunum.fi fucrintmotusintemporcprazterito in finiti. quoniam vnaqu^q. &ficmo tuui Saturni.non autem per (e.

quod ingrerTum eftexopetibuseiusin tempore pra: terito. cumsertenonhe't principium. noneftvcra. nee in faciedo hominem ab homine.&ficcftdifpofitioin primo.& hoc eft. nonreperiretur elcmentum. quiaopinatifuntloquetesqr id.Jq> finiaf'. EC ideo. iammcorpit. vtnon pofiatincisprincipium.& difHcultatemineis. noneftceflatio alicui partium eius inrei vcritate. quidicitqjeftinfinitasmreuolutio nibusoibism futurum .noneft(ufficiendaadrangcndum gradumve ritacis.qaas rccuauitex Loqnentibus de innouationemundi.ha'oet5nem :& quod nbnhabet principium no ha* betfinem :Sc quod nonhabetfine. fi mows haberet motu.& v'timo.quod T9 habetprincipium. cipium non habentceflationcm. eft hoc.quibusnon eft principium ex opetationibusquidem eius. A L O A - . quod fitahquis motuum orbtum velocioraho .cum quo refpondit Alga. cuiusefle no tTabet prmcipium.qcf principium. noncflct motus:&.quifunt antemotum praefente".nec finiet.quarenoneft vcrum diceredealiquo eius.amboenim nohabe"tprincipium. j inftrumeto. C ii.cumimerrogaueruntl oquen tesPhiIofbphos. Etraelius quod poteft cum eo rcfponderi interroganri de eo. cj> Philo fbphiconceduntceflationemeoru.q? non eft eis prin.qm omne.na miens hominem demonftratum. qm declarauit pnnccpsPhilofophorurn.quod finitur.noeft principium ope rationibusfuis. quoddicit. nam uciuagens. A inqairpuswiftimatur quod praccdens fitcaufa fubfequetis.quasoperaturabfq.&q. vrhomo.{iceflauerinrmotus. & quod non inccepit.m{iid.Quarefequiturei. ncqjqjfit ingrediens ipfum eflcin tempore praeterito.nonhabetfinem.non deueniuntadgradum demonftrationisinecratioues. q?.quo operatoropcrationes(uas. quoniam non ceflac apudeos.& hocetiam eft manifcftiim ex co. oui generat hominem. quod intend!musdeclarareinhochbro. Attamchoceft manifeftumex ver bisPhitofbphorum. pro Philofbphis area con ttadichonem tationis.& finis funt in ptardicamentorclationis.namof.Prima. reiponderutgjnonceflauerintnam expou"tioneeoru. Seed Ari (toteles.fit per fe.negauerunt efleeius.quarum moseft. nccfinem. ttiediantealio homine. utiintcum inftrumeto.habetGnem:hoc D autemnonhabetfinem : ergonon habuitprincipium.& eft difficile £oluerefermonemcorurm&exiftima uerutq? ratio eorumfit neceflaria.fi clcmentum ha beret elementam. opinio autem Loquentium. non finictur. Et.quod eft per accides. Ethic quidem modus infinitinon habecapud eosprincipium .vt dicatur cp ingreflnm eit ex operibusfiiis. Igiturdeclaratdmeft tibicpinrationibus. Id autem.pcrucniuntadgradusdemon ftrationis. & efle hominem ab alio homine in in rinitum eft generatio peraccideus: anticipatio vero5& poftpofitio ^ fe.quodinccepit.&fimilia. necefleeft deucmreadagens primuamiquii. fciliccrq>oe habensprinctpium. ficutingreflum eft cat euceius.ficnoncftprincipiuin ftrumenro.neceft principiu alicui partium eius in rei veritate : & quod non eft principium alicui par riumfuarum. quasrecitauitexPhilofbphisin hoc libro.

habcnsprinct pium.babes principium. & eft i d. nifi ex cp.n. vtfintreuolutioucsoxbisiufucarum infinitx. fit fie natura eius extra animam. necefleeft credere cjj non poteftquifpiam cuadcre.c]uin fit par.eft taq[ id. quod eft in poten.tur in hoc ex eo. & Hetcrminatumin praeteritum in anima.&finem.vtnon fitnecpar.& non muta tur.C q? no habet principium. ficut eft di (pofitio in tempore.io vniratumrquiaiftarnonfuntin rcrum r>a: praetcritum. habctprincipifi. fiueiudieaiicrimuseumeff*e. necitnpar. tJa. T quod fueric deeo in praitcritum .imaginamr cj? fit extra anima jn denominationeilla.id autem.neq-.cum dicunt.aut impar.id an tem. &feda A£ fariaq? fit poflibilc. quod no finiturinc/lcruo-. nee collecftionem.quod eft in porentia.aut i mpar.aiu dcnomina . ficut cxiftimauit Plato.& fine extraanimam. 1 nifi in eo.autd v ifnomi ^ natur in hoc ex eo .fhabcntes principium.non autem extra animam.necingreJiens in lempus prztcritum. non poteft imagU nariid .& mom circula n naruraeoru.quod vero ex eis fuemcollc&ionon determinata extra an imam.n6critquidem da terminatum. nee impar . non denominatur nee par.furu rum rero adhuc non repcriturrcolIccftio autem inmiitcntiaprasfentia.&inFutuTumnonreperiuntur. nequccj>finietur. adiuuat imaginatio q? (it infinitum ex eo. Si autem dicatur locus erroriseft.Snitum eft.quod eft in ala. quod eft in anima: anima'. om ne. Et > quoniam id. nee impar . quod fuerat in prxtentum . * nccfinemnon verificaturdeco. vtcxdudaturnumerusab eis.nec impar. & fine. nee denominatur q? fit par . ergo omnes motu» non habentcs totum.&falfum eft.(ciIicetnonhabcn$ principium. Hicfermoeftverus in habenteprincipium. nifi ponaturinaclujf.n.q) imaginabiturpars poftpartC.cum dixerintq? »euolusiones. Diftofitio autem huiusquajftibnis eft. quod non eft. q? incoepit. na licet non reperiatiir poft efle. & r a m e n n o n reperimraliquidhic. incontradiclionc huiusdicimus quodnumer«sdiuidituradpar.fiucnumeratum remaneat. hxc eft fumma (crmonis ems.fiuen6efle.& extra animam.aut impar : in co vero q> eft extra animam.eft necefla. Caufaautem huiuserroriseftquoniam res^cum fueritin animaio vna denominationc. & i mpar hora priuationis. EC koc .& fie etiam eft id. A A &finem extra animara. & denominature"t bocmodo q>fit par. quod fuerat in prijtcritum. quod voJueruntPhiIofbphi.nififueritex co. l t A u e r .quodeftexeototum ina£lu.&impar.no deficit tn hrcpropofitio.Cq? fit iudicium intclleftus de eo circa par.fiue deficiat.& hora cf fceius.quoniam nihil eft eius.{euinanima. rio aut par.quodeftinanima.Di(putati o A L G A 2 I I. nififinitUjexiftirnaturcjjoe'. quod eft in anir ma. Deinde dixit Algazel.quodcritciusinfuturum .quaefuerantin praeteritum. cum autem pofuerirrmsnu ** merum ex n-nieris.& finem. q? ha?reuolutionesfuntcollecr.ncc g? fitpar.quod dcnommaturcflecollc&io determinata. lt Alga.Et. & ponatur cflein -potentia extra animam. nee in futuru : nam id. A V E R R O ES. quod ima^inetur in anima.c|.

liuoiveroqudd nafitverfus.Philofbphi dcnegant infinitum ia ratum eft in Logicisqj huiufmodi a<5lu .fiuefintcorpora .fcjlicctcum via ad h abend urn differentia m eo.ficut vos ponitis.fiperaccidens.Prima.que materia multas num«o.nifi Aui T fintimpofTibiles.diftinaionisinmul nurah. feucorpas.um . &aduerfariusponiteas inueni ah quern eorum. & non rcperj iaciuseUe nota denecesfitate intelle tur aliquiS) qui raciat diflerentiam dus. fi eflcntinfinitaia non eit.autem intedtt blandiri vulgo in co. nam. ipfiaucem negantquoddf tur.n /• »> denominatione.svcr tianon denominata.eisq>noneftfalfum fecundum fbphorum.quo eirdifpuratio Rhetoncadebilis. blanditiei.. fie ponitis vos res cenna tan turn :alij vcroomnes.ficut. Q> non debet denegari id.ideft q?. Ser.o<ipium. & non eft aiftu. abindiuiduo aliquoattnbuto.ieu no corpus.qnpd & magis conferuans pofitione fuam difcernerehocfpec^atad virum per ille. qui hoc dinon efle neceflarias. .fiue non fint corpora . & non conucnit radici fuarum F in hoc to to adducere differentiam radicum: & eft ex rebus vanis .in quo aflueti sut audirede anima^ /b.tamen forma abfque materia. eft n. & Utudme numcralieft forma .-.poft <5tu . quod communicatei in attri T uacioni nece/Iariam.^"p £ imparia. quod terial.pollcacjjoosdicir non^notumexopmionibus Philo inus. tur notum.non demoftratmum. $ deftruclio eius fit nota neceflario. £t iam decla. i.&a<iuerfariusopinatur quod bencem fitum in hacre. Re. rum impoflibilitatem pome aduer. qua Philofb. cum aliquispbfiieritt) le. nee diftinguitur indtinduum iia.^> no fit nece(Iarium.eflctpars vttotum.efl: fcrmo in vl butoillo:diftinguitur tamen inditimitate mollitiei..necparia. Si ideo fuit aHquem fermonemeflc verfum. Etiamimpofllbilitas repcr dicimusdeeo.quipofuitmudunvhabereprin feds naturalitaus(ci«ntiauiatab. nam. inter duas pofitiones. ut roini. contra hoc fcientianecefiaria.aut niamfequiturexeo.diuifum fueru infinitum in duas H«n. (Tcut. quod eft in a^ apud vos. quod eft neceflariu riendi infinitumei. Qjiodvero vos ponitis. & nonjpoteftis cat.phor. Ponere autem animas abffecerantaliqui Loquentium. nicum vos pofinfhs deftruitionf de. tcibi gnu fi linea»aut numc- .j funtanimzhominufeparatazacor. quod poni.vt dicatur o^ id. eft radix nota ex opinionibus quam vos ponitis res poflibiles. quoniam repcritu? pendencix voluntatisantiqu^ inno aliud.paries. nam caufa multitudiradices veitras ponereentia praefen nis numeralis eft materia apud tiaeademin efle.^ ftint infinita. ncceilario eft fie in feip. ponendo haherc finem.-. quod SedeitfermopaucxfufHcientix.peririautem multanumero. quod fit infir Sophiftica.non C neceflarias. & non hafibiles. nifjpcr Tirumperfcdjnatu. Attamen refponfio in nitummaiusinfini'to.eadem poribus hora mortis* quae funten. Summaauceius uiduum abindiuiduo ex parte maeft. nee quid dubium . aznagisapprehedens radicem fuam. djuerfataEn?nin eos:caufavero. A hoc totvim eft indicium inaaginabi ralitatis. Auicenna hoceft.e(i^d moautem Alga.ficut vos ponitis res pof inter habcntcm fitum. nam non cognofci.

necefleeft.Si vero di xeritis q? fit vna. quomodo diuiditur ? Etinterttioin hoc totoeftueclarare 5?ipfinon vicerunt adueilarios ex lt Auerr. (i anima non montur ad mortem coiporis. ideftdiuifio propter materias. & H radicem. & non poteft fugi. quonia anima Platonis aut eft alia ab anima Socratis. & idem in forma. Socrates eft aliusa Platone numero:& tamen ipfe. fiautem eflet anima Socratis alia ab anima Platonis numero. tjux funt attributa eflenrialia animabuSjingredientiaquidem ciiani mabus in omni relatione. &en r etanim^ani ma. AV ERROES. feu fuerit in ea aliquidhuiufmodi.quod nonhabet quantitatem. ciim fepareturabeis.cum feparetur a corporibus.qux eft anima.effent azquales in fcienti js. nonhabensquidem magnitudinem. opinioneeommdedependenriavo K luntatis antique in innouatione. &mu!txexparte fubiedi earum. aot eft eade: Ced ilia non eft anima Soeratis:crgo eft alia.&vna: diui di cur tamen in corporibus: &. menfura aliqua in quantitate menfurabili eft telfum de ncceffitare intelledus.diuidimr tamecir* caalligantiam cumcorporibus. ficetiam&identitatis nomen dicitur totmodis. &.dici musdinidi vnum.&ad id redeunt:idautem.& quantitatem: ficut mare diuiditur infecus.& euadi ab eo.Picimus(j> hoce jnagis abominabile. quoniam vnufquifq.& pars. & hoc eft falfum. (iautem^ifet eadem.eft(bphiiticus. & eacdem in forma. Attamen nomenalietatiseft arquiuocum. tune. &anima Platonis due numcro . & anima quidem Socratis .ficut Socrates eft aliusa Platone *• numerojtoncefletanimaSocraris.fienim eflet eadem>fequereturinconueniensnecef lario.N a nosdicirr. apprehendit animam fuam.cu poni turinfinitum in a<ftu. nonauccm inpotentia.& multa*aliquo modo: ac fi diceres flint eardem ex partefor mx. &flumina. &potiuscredidebetg>fitcon tradicens neceffitatis i n telle<£his. & Platonis eadem in forma.nifi cum rationibus neceflitatisinnouantisrequifiti. cum necefle fuerit.&fitvna. A L G A Z £ L.QihocfitpofTibile: &q?ipfinon poutintabfbluiabeoi qui ratiocinatur neceflario cum eis in his rebus contra opinionemeoif.& hoc totum fequitur.reditadfontem. Si autem dixeritopinionem Platoniseflevera: & eft <j> anima fit antiqua.&Platoiuntidem informa.crgo totu. vt fitvnanumero.us q> aia Socratis eft alia ab anima Platonis .quern fe M citindeftru&ioneopinionisPlatonis.& magis abfurdum.qua?hbeteoi£ cilcinfinitum in aclu.hzcautem fcientia non eft via adipifcendi cam in hoc loco.& Platonis funteaedem ali quo modo. Sermo autem. A IcAIga.Difp utatio G ruse/Tet infinitalnaftu cxduobus lacenbus. fed hoc intelligitur de habente magnitudincm.tunc eflet quaehbet partifi innnitainac'luj&totfieftinfinitu in aclu. Et quomodo vnum fiet duo? immo jnille-deindereditinvnu. & fumma ei9 eft.Cum autem dixit g? no imagi natur A . vt fit anima Socraus.quibusdi cituralietas.& bcne fci t q? non (Itanimaalterius. euenit ei multitudenumeralis. deindcdiuidaturinduas partes.

non reperitui fermo. nameft. & lo Cf>(uo } ficutdifcerniturTlibro fuo. &. Attamen qui non cocedit per fe notum. Dicimusq? menfura. exempli gratia diui fibile per acci— dens eft.deiode creauit.cumdiuiditurcor pus per fe:& fie forma?. Et forteifte virha bet excufationcm ex tempore.ru{Iineo.&noneftfl nispoflceius:&quafi expec~tauit.qund dmiclitur per accidens:ideftquodilluddiuiditur per accidens.quiintcndunt patrfaccre vcritatcm.hicquidem eft ei mcdela.quiaeftin diuifibiliper fe..fed taliseft esftrafpeciem humana. quod non fit homo talis. A natur<Jiuifio.ficut ille.Qui vero ratiocinaruseft in per fcnotoquod no fitper fenotum propter errorem ingredietent ineo. feu eorum e(Te A L c A z H L.cjuoniam hoc eft verum in co.fidixeritisfinitrm. nam teputatur de co.eftfermofalfusin par tc. ille.crgo eflecreatorisfuitfinitum. Anirna aucem prajcanerisaffimilaturlumi B iii. qui imponitcarco vtfciatdefignationecolorum. deinde fit vnum in ablatione corpo r u m .« pusdimiffionisautruicn'nicum.quepofuitaduer/arius. ante creationem mundi potcrateumcreare menfuraanni.ratiocinanspro Philofopnis. & no po left euadi ab eo.&.& eftfbluere dubitationem iliam. Er.Prima.& non eft verum in co. quod diiuditur per (c.quodhabet quantitatcm.in qua funt poffibilltates infinite. ideft per diuifionem fubie&i earum.E litatCjhicquidem non eft eum allquid docendum. & ambo falfa.ut infinitum.quosdebemus corrigere.q»oniam iftifer.dixit & intcnium ex hoc toto eft declararcqjipfi non vicerunt aduerfarios ex opinions eorum dedependentia voluntatisantiqux in innouatione. EtadducerehocI his demonftrationibus eft turpe. &animaedi uiduntur per accidens. nonerit fibi via contradicendiei.cfi ii quopoflumusabfbluiabeo.monesnon ad C iuuantad veritatem a!iquam. Siautedixerithoc conuertiturcontra vos .quia eftdiminutusinnatura.ficutlumen diuiditur ad diuifionem corporum illuminatorum.cum ratiocina— tuseft vnusaduerfariorum in omni fermone quod fit aliter quam fir. Nam D ommsfermo declarator cum rebus notis.fi vero in. Sc cafligare. A AVE R R O E S. diuifibile autcm per fe eft corpus. finitam. & nos declarabimusverificationem refpo fionisadhoc. (tutduorum annori!m. Ego autem dico Cj>quiratiocinatuseftde eo.. qui ratiocinatur demonftratiuecumeis in iftis rebus contra opinionem eorum. qui dizerunc innouaiionem m un di . fie eft res in animabus cum corporibus. quoniam Deusglo. & temp us funt creata apud nos.ergofinitaeftmenrura.& non creauit. nificum rationibus necellitatis innouatisrequifiti:& ipfino poflunt abfblui ab eo.(j> hoc cum lateat: fed voluic cum hoc blandiri hominibus fui temperis:& cftremotumamoribuscorum. & flint homines.quibus ajqualiter ambo creduntaduerfarii.nee corrigendum. lt Alga.vtdiuifioalbedinis reperta:incorporibus. Plurimi eorum . quod cftnotumperfe quod fit talealiter quarafit.cum loquemur de fecunda ratione eorum.tunc te. A It Auer.

no ceflat.qua rr.rationuminhac propofitione. eft v.£ideoifti principiii.tamid-» rumfuntcxets.qucxi eft in qu* fiuectimeis. aliqua fpecie nouauouis menfurarum infinita.tuncid.Quod verodebet dici cis.autem falfum eft rcperiii'reuolutio K risciun eo.dinemfinitam. ininnouationcmenfurac tempora.longior abinftate. H falfum.autin pertamininftante.quodre I ceflar.dixcruntinnouarronem tempo.nem antiqui antiq no.quodfequiC'fecundu vosaduetfarioin rcuolutionibus.i deft tern pus mundi: ra.Quare.cum conceflerint aduerfario mim infinitarum iam exieruntin c|joppofitaomnia funtindfiarefpe acluniidicitur eis q? poflibilitates re flu ad voluntatcm antiqua. quod eft t. ircmitatiscreataJ.fed magnitude hec tremitasciuslongiorabinltantcex totutn.non A ItAuer. & nigw ccccfiariQnumcramesresipfas.& ta id.Difp utatio C di.turn menfura.quare negatisdimitfitceflatioearumfccundum vosin tenti rationcsnecesfitatis.eft in adducendo rararum temporu.vt tenet aliqui.& adduce reuolurionibus condiiio rcquifita tirationemtrisex alijs modis? &c.aiornopo pustcrminatum menfura.vt fit extrcmitaslogior ca ? Si di in eo.dicaturciSjVtrum A L G A Z E L.Summaeius. di cj> fit ex per (e notis retardari afliocatur eiscrgohiceftpoffibilitas in.quae connediuntuc quod fueritex eis in tfpore.qmpof{ibilitatesill2e infinity quod imposfibile cfl vt fit ibi volu* tjuaefuncin menfuris. A V E K R O E S .nouatumabagentexterno ex eo.nam qd7 reperiri poffibiiitatem reuolutionii -non babet principm.q? negaruntaduerfario.& poflibilitates reuoltuio grua.Si posfibilfj&ponereetiam maghituTcro dixentq? fitpofiibile vtfitex.tempus vero non hettotu. &c/Iefuntafu<i cos A . vtPhilofophidi par is fiextremitaseius.cumdixitcjjme ncsinfinitasantereuolutionem refuiadimifiioimauteftfinita. fi ue fin t prx ccden tes res i pfas &pofterius. vt pri'» rebus. iitpoffibilein hac extretnitatefecu lt Alga. tuncerirfalfum •finjta. nee infinitarum: nifi quod poffetdicefinuur:5c ctiain qm aduerfarius no realiquisquod tempuseft termina confiteturq? fitdimiiTioni menfu. M tisqu6didiquodcltinfinitum. £imus?3utiffipoffibile?Sidixerint Quareeflet magis cautum dicenti impoffibile.vt albedo.vfque & non difcernitur. & cogno* lis. xerintficj&noneuadentabhoc.inquo (ermoncsnon funt demonftratiui. ierea. quxinnouantur.& minus co. &nopo ted imaginari ab agenrc. tune pofuerunt mcnfu mundumeflecreatum poneretem ram rerminatam.recitasde philofbphis <ki.Icitur res afuo fitnili in aliquo. nonexicrut tas-Attamenhaecquzftioefteis coin adilm.qua:efteius cuntdemenfura mundi.&impofhbileeftreperiri tepusmattumfit poffibile vtinnouanotem iuseo. & hoc eft nere pofiibilitate ante id. tione.eft(ermo non vcrus. Si do:&ficprmado.fe jfT^citauitipfede Philofophis ia quitur vobisiti pofiibilitate mcnfii hoccapitulo . Si xum numcroj&fequiturvobis .& (tint litate contraria.g?imposfibile fit repeririin^ Siautem dixerirq? fitdifterenriain.quxeftexeis. vt autcm dixerit.&abominaDileapudeos. Siaiitem dixeri.

fin autem.Ii. fi fum ma huius capituli.'netf dcntiaactionism vno coru magis extra.pliciter.Primoquidcm.nec€ftquidintellcftoaledc vnum duomm indifferentium cafu voluntate. &cognoaliquoappropriante. ideft in eo. non eftdepen. * A t G A z E L.propriare rem fuo indiflerenti ? fbphis.^ co funt differentia. reperiturin vnoduorum. Et fccundum here volan tat at quam inalio.qn» Juntas pendebit in eisaequalicer.&tunc auc pcndetin tributaipfi Deo gloriofo.&id.autimposfibile eft ratiociwa eft attributum.&q« a fi nc^aucrut ei* rt &fortwna.q (cerefimileafimih.turn tale.tunceet ligitur.qj oia fun t fl(erunthancpropofitionemaduerCi miliarefpeftuadagcnspriraum.& non poteft A V E & R O E 5 .quia rcfpon . cuios natura eft narialiqtiodeoru. tesrefpondeie.qua:non contradixerunt cis. A eoSindif?ereirtiare(pe£tuad volun iuntfalfa.ad affirmaapprehenderc fcitum.qi!oniam conccf quad concedeuent eis.eft.& eft permu eflet voluntas ab jeterno.eft hicens. &.qj voluntas.qu£ apud volentcm A It Auer.Prima. & ainbo cuteftmaominctaeur.vt fit attriburitibi approprians omnino. cuius natura eft apeisrefpondetaduerfarius ex Philo.niu'ex ius natura e'kdifcernere.dixerunt iequifeisvtfitibi approprians pri* eisq>de natura voluntaris eft no in eo.& eft caufo.incoqu6deft fimile.cum vero fuetintac. q? yolunratis-Dubitado autcm eft dufitibiapprop'ians inclinans aftio.clinare magisactionem vmusduo.dent q? voluntas fit attributum .quia ipfe concedit.telleftiMlisiam cogit.aut fpecu cuiusnaturaeftcalefscere. Attamen re attributum.&ftliiitt- A .Iftadifputatio inclti£ funt£equaliter.&.& ip. qd/ apparetnobis. Arratioinqualia omnibus modis.latione. refpondens pro Lodumquod voluntas antiquafitatquentibus circa afHrmationf tnbutum^ui'naturaficdiftinguere rem ab indiflerenti abfque eo. tune eflet tatio (errnonisa quxftionc prima posfibile fieri innouatum ab anti.qa hoc non intcl repetitur in alio. ncc infra mundum .v(q-.Prima mawisin vnoquaminalio.tatio autcm eft operatio (opliiftica. cumdixcnem vniusduorum indifferentium rint hoc. & riojlicet non teneant eam.In-primoautem {ermonc P tatem primam. Hcc eft tentur eishunc fermonem.coacb funtad dicenlt Alga . exiftimaturiniposflbileeflTcattriba cum pendebitin ciszqualitcr.quod dicerequ6d diftinguatrcm a fiminoneftinalio. ineo q?ertfifo.autno pc.'cufum iudifrerentiumprqalio. n a m . ifnaginarieflTeeius.qua iam c5celterunt.3:Tolanduabusadionibusfimul.non poteft imagiaari': ni prxalio ficutcalidiraseftattributu an fcins hoc de necesfi tate. &fcien. tuc vo tum taleinagcntcprimo.& non fue.ad fcrmonem de voluntaterpcrmu£ quo &.nonpedetadio cius rcbus. ficut exiftimatar qj 06 lafuerit ca adionis.(l dct ncquc in TUO cor um.noncft verum deea ill in vno eorum attributum.cum nonpotuerintLoquC. Philofophi a*atem confi dicem.tashommiserut di<2^a:qaiuocc.Et.& hoc c(t falfum.hoc eft falfum. nifi in Qft.quoniam duo indifferentia.

quorumcfleina:tcrno.qaoniamipfe non eligit accrpere vnu eorum T quodcunq.qua priuatioji.rei exennti .&primo.efle a non fimili.intentiones vcro. tunccaptioquidcm vnius diiorum dadylorum mhac difpofitione no eftdiftingucre fimile .appropriato ci.eft pofitio volitorum fimilium. per uenitei volitum.cum pofueritaliquod tale.& hacc eft diIpofitio voIuntatisprimjEcumcnti bus.& ipfeproculdubioeliget vnu eorum in capiendo. poftquam fuerirremotumab intemionibus: intenuonesentmfunt.quas in cludithicfermo. non ex eo q> aliquid voliti peruenit volenti.&efed]oneeius. quo-uiam dcmonftratio.vtintentionoftra. potiusquS indimiflionealterius.&incIinateu adrelinqucndumaliud. quasappropnantrem magisvniactioni.vt exitus rei a priuationead efle.quzeligure'mprz fimili.i fimilijfed eft tenere fimi'e loco fimilis : & quemcunqueeorum acceperit.&impofteft vt inclinetad vnum duorum fimiliu prar alia. non eft dubium q? efle eft mefiusfib! .em.fcumponarr turinrentionesin eisarquales. quae funtexeis. no cftprouteftininnouato.eftinapparentianobis. Quod qtridem eftfbphifticum. Nam.&pnuarior. qua: inducit adaffirmandumattributum taleiu hacre^cpapproprietfimilein.& pofuerit volente quem induxitneceflirasadcomede dum daclylum . fed hoc peruenit volitotantum. feu ad capiendum. &eritadimpleta ciusintentio:&voluntasfuaentpc densineleftionecaptionis vnius eo rum.Difputatio C tribuns.fi pofiierimus vo luntatependereuialiquare sppropnata .non autem in captione vni9 eorum.quaefunt in vltimuateoppoficionis.potiusquamfndimiffioneabfoluta.in eo a? eft fimile fi aatem fuertnt in cfTe fuo. Si autem dixe:]nt.&confydcrat option imagmetur apud cum inclinansad alrquem eorum.qua pendet volutas noftra in rebus. & hoc eft irianjfcftumperfc.&tamen non funt fimiliatimmo etiam funtoppofita. Attamen apparetcj? finisgradus hu iusdifputatiomscfttopicus.funt lalfideDco.&hxc e vna fpecierum difputatiois.diffeTtvnura eorumabalioa[iquoattriburo.ritde hoc poftea.efc pofitio falfa:&fer mo (.qua.quxfuntin fubftantia volici.poft quam omniaoppofira reuertuntur adefle.nosautem diximusq? funt fi miliarefpedruad volens.&confydc rat r»?impofTibileeft cos fimul cape re.&adduxit ad hoc evemplufn.iiT co q? flint duo indiuidua.nonfuntfim»Fiarnamomniaduoindiuidua.ergo.quibusperficiturfubftatiavolentis.quxeftreH pugnansfimilitudini.appcllam* taniencam voluntatem iniegc. nameledtioTniuseorum pra?alio eft incfitiatio vnfuseoru pr^alio.quoniam voluntastaliseftdefydenum rei ad perfeftionem apuddiminutionem repertam in fubftantia volentis . qua alteri:dicimusq?intentiones.fiit.quodnonfuer3tineo.&pofitio eorum^resin quibuspendec volun tas ) fintfimiles. Secunda vcro eft quiaipfenonconcedithocattributurn voluntatis.quoniamipfaeligit fcmper eis melius duorum oppofitorum:& hoceflentialitcr. vtfi ponanturantealiquemduoda ftyli fimilesomnimode.&conatuseflaffirmareq> reperiatur in nobis in rebus fimilibusvolumas.

q? fint ibi loca non fimilia. vc diispoflibileeftvtfitinfigura fibi fint poli. & numcro appro.quouiam mundus eft a. caimfuacaufameeum in difpofi. pofllt eflc locus di&rcntixrei afimiliiniotellectu polorumydscitur eisjfequitur uobis autlnecefliratcoatui'alicer.& cp bjecaflimilatio no ima. q<F piopterhocfuit eiftgura fimpler. fu nt primo A . EC modus Secundus trum fphatrarjpoffunte/Ie poli.te vuumduofumfimiiium.qua. fibilc eft Philofbphis ponerc diffcquam narrauitdeprimo mododu rcntiamiquorum vnum cftapprobitationis.Hajccft difpofitio rci.in qua fuic demonftratiuc cfle neceflaria.cum ficfuc fiteuenc q? muaduspotcfteflc ma.quomodofuntdiffimilcs naturali.quoddiftinguet vnum fimi— mniaduo pun<flaoppo(ita.ro dixcrintq»noneft verum vt opriacuraliquibusmodis? &falfitas mnislocusfph?ra.eo q> runtcorpuscoelefte?& non po hqtiodattributumagcnti mundu.aut minor. fie bene ftat aduerfario diccrc q> autemdixeriutPhilofbphi <j>mun omncspartcsorbisrunt squalcs.nee in rno loco prat alio. corum adaliud. Sivcferenciatumeius: &quareappro.quoniam otum.Prima.'dic D tur ctt'e voluntasin aliquo corutn ji rur eis q> iam portibile fucrat cis rcalio.nifiintemporc innouatio rhctoricamam multa.quia nosdici propriatio autem duorum punftoB mus.(edappropinquatasinduobusfimiiibus. fuerimus in linca protra&a ab vno A L G A 2 E L.aut er tePhilofbphosconfiieriqj fithica. non potefi euadi ab eo& eft rotunda.locipolorumorbium.mtcr qur impof funtfimilia.no erit.affirmatio fitus in co.dfclaratiohuiusquxftionis.qua?po(Iunt E •eliisindigentes appropriatione rei efiepolieitifdemfpharra: praecartcpuefitnili.innouatio mundi dignior alia. propriatorum. Dixit&.qua: apparent nis. ineo quod rureisduo limilia. fun au fimilium parti urn: & iam TOS diiitern .qui eft in orbi cudum modumdubitationisineo.cum Tic rx in innouatione mundi funt fimi fucritjfuntfimilescircaefle eius^Si Ics. bus:(ecundum veto appropriatio quoddixerit non reperiri attribu.& non videtur q> hocap— ptopria.&quantitatecorporum ap propriatureisin rno (itu prae alio.ru.ficutftatapudeos. A priata alicul corum. rispun<fris.&.(tpo(uerinc A 7 £ R H O £ S.tranficns per cenlt Alga.nifi er attribute appropriationepropriacum affimilatioedif.tunc imagina.fe priatio partis motus.P C XJLmone^oportetde ncceflita. &faoc eft. & eft ginatur.aut coa fecundum han<. teft c/Ic priuatio (imilitudinit hit appropriansrem fix funili.dicerc qj hoior quam eft.nam ip duobucmodis.quzpoliumabaliOj&dixit. Vlteriuc. Prouenitexhocftr. apdubitationis eft.& ^> QOU fit ibi hora. diccifcii A It Auer. radicem q> no erit itcnotidiffcr^&c. & hzc eft priato.Dcinde recitauit Alga.ter? an excoq>funt corpus.funtinilla fphaera.vosautemin opinion* vcftra rumpra:ca:tei-ispaftis.propter differentiam rcpertam fpondcrchuicij»creatio mundi fuic in eiSjigitur nonerit pendensvolu jnhoradigniori. & quam mwatiofitus.vfqucad. potius Itis in multis locis q? eft {implex.

autad bene ce..impoflibilc eft v t f i t .neq. no eet pter motus illos i n generatione con ibi necgraue. Attahie circularis: corpora vero rcclarum 15 »ec6p&.&fiuntexeisomnesgenerado fimul.i.pportio iusctiameftvt moueatur ad alium u bus.li enimeilctmagis.aut e€t f u fo otb p'orihu'SjScmiiduseft finitusex par alia ordinatio.feque ro^nam vnum eft g'raue abfolute.aut minus.nam manifeftum elt q? haec corrupt tura eiuseit vt moueatur ad locum ordinatioiK'cx'Heeft vtfitcoftques turh^cc appropriatum.dena.autrofta.quod mo.& q? corpora aut eaflociatur aqua: aer.quia funt tujexquinquecorporibuSjCorpore in mediocorporisjcuiimpolfibilis quidcm neq.qua: rum coeleftium e(tdextram. reperitnr eis v t r u n q j ftrum. leui.qui po_j comparationeadaerem. videcit Ethoctotum non expecles hie lira.nec leue naturalitcr.&grauisin c5 neeleuia.&corruptioneeontirrua.&alteruin eft leueab.&fic quod eft inter ea ex cor.m(l cir 5 vltiniitateremotionisa mom cir cularia.& propter hoc impof uaur ( circularitef.Difp utatio 6 primoafpec'tHpouabjIia.autquod rae lit grauitas abfolute. nee re/pe.fcietcj? omnismundns.& eft leu is in co runt circularia.finitum ex fr.nec abfolute quidem.partibusfuis.&proadeo <j?terra.aliquisborum motuum. &. quoniam omne corpus aut moueEt caufaieuitatisianis abfbluteeft. nifier demmcomparaticneadterram:& iftis corporibus.&Jeuequi nitur.tunccor-<Siue.&natura {ceius.&comifcentur corpora qua' tuor.&corpora.&proctdetin infinituv riscircularis. graui.fimul.&fini (un c inter ea.autincominctuecirculari: «ulari:&idcofuit centrum fixum.in ecfurfum. tinua. rctur vt corpora aut finiantur ad a& eft rcrra.qui eft in concaui clarataeftimpofllbilitasamborum rate orbis circularis :& id. & n u m e r u s horum ca:4.peruerteretu r h^c ordinatio. fua ex ec.numerum repertumin iftis mod.uii leccrporiscircularis.& q? ifta no funt.t^inatio r • a• .q? id circuit iu])ficies vna declara- . corpus enim motuum aut eft de neceflltatead ef °PP°lM1 aiculaic cftfinituin ex /c.autad medium.refponfioapud Pfailofophos eft q? dimenfiouum nonmtfinitacx fe.& crunt non grauia paranoneadaquam. Et caufa q^ ter. • • ° q u i a c i vltimitatc appropinquano ca medium: & q> in motibus corpo' «ismotuicirculari.liacorpora.Quiautem imaginarusfuerit L turterratn. locu.aut finiantur in vacuum. fd^lll)(. locu nescontnuia?:&q>ifta quatuor cor M _ logiorem.& quatuor coi po fibileeft vtfitcorpuscircuensmim t ibus:qtiorum duo funt ficut extrc dum..aut cir . quoniam.neceflent diiierfanaturaliter.& eit ignis.nrfi circulare.fin autem.exempligratia.& eft aqua. & locum propinquiore. eft quia eft eft inter ea.rgrauitas&leuitas.C. rumperetuthzcordinatio. fideficeret Si tei.& iam dcfblute.quod fec^.funttame finita. . ignis de natti ra e. & eruntgrauia paratione ad ignem.nec deorfum naturali. turdmedio.quodefthic.aut leuia^ignUjautterra. & eft eftadditio. eft grauein hoc.quiafunt in mcdio inter duo extrema .portio. remundi j^j O pj n Jturfilifleapudcos demo cumpoflite(Ieineisadciitio.& diminudo.&diminutioi&ideoeft corpus ccelefte rotudum. poracontrarianon deficiuliteflejp ^nifiefletcorpuscirculare.qua: eft centrum corpo.

&funtdiuerfaincorporibuscce Jeftibuspotentia.&finiftro. locoeius.ficutanimalia.&.autin loco tali.non ex qur.& potentia. opp.cum verificatu fuerithoc.Ec quemadmodum.& in eorum operatic nibusproprii$.Prima.c.i. ^. qnarecceli mouentur Vide c6c.f cpdifTerant/pecies eorum pro.acetiam quia moueturadeaa qualibet parte par tium.i.q? inc^lo fitdeftrum.&ante.& mo ueturfimuladduasparres oppofi— tas.fi autem fuerisex hominibus demonitratio nisjfpecularede his in locis fuis.cq.q^funt me"bra motuum. qux funtin iocisdetet minatisanimalis. &poten^tia.f! nos. cum occur ritei magnesab cxtra.nil a?a!.fed funtplurafpecie. habent membra propria in locis propriiscorporis.t£rri£ftirar.hb.& in animali rotu dodirFeruntpotentia tanturrcquareexiftimamrineisprimo afpefta cp non difFeranr.nifi a? funt duierft in animalibusdmerfisfigura.quaefunt hie. ficut mem bramotus.&ideo pofuitAri flo.cuuque fit: &omne. quia tCorp* o.-.& »on rou'idj. ergocoiporacctleitiahabent loca qua: funtpoli naturaliten&impoffibilee/t vtfint poli p raster ilia loca. cui dotcrmi- .fi aliquisdixeritq'hicmotus! ha.fcntentiabimus ctecifiuccp (it vi ueus.&impoflibile e(l vt {in t i n aliis locis eorum. A dec1araridemonftratiue.vtin. eorum.Diximusautem non propter aliquid ab extra .i. quatdiciturin & 59-cA. fi nonfecerintteadipilci veritatem fncicnttamente adipifci dominiu cogitationis:quaemoiiebitte ad ha bendum vcritatem in fpeculado in (cientiis. pluravero Icftu funt cade numero. poliautem funtl animali circular! in gradu horum membrorum. eadem refponfioeit. & andihicfcrmones. tis.li.71.cum vidcmuscorpus determinatarq'jantitatisj&qiiaiicansmoue n i n loco ex fea partedecerminata.&finift r u ante^retroj&furfumj&deorfum. ncnpropteraliquidabextrn^necex quaci!nqucparteexpanibus.Nam confydera q? quilibet orbisorbiumc<jleftmmefr viuens: ^uoniam funt habentes corpora de tennin.eftviufs neccdario. Eth^c vide i.fpe. vi d fp.<:e. qi!ode(tta!c. quod Zim.eftderidendum:quoniarr\ datumeftommanimali motu fieri in locis conuenientibus naturz il liusanimalis. Diuerfitasautem corporum ccclcftiumin partibusmotuueft.EtnullaeftdifTeretia in hoc inter ani malia rotundi corporis.f.nifi <% iib membra dif- 14 feruntinanimali non rotlindo fi.£ q> fitin Joco.& q> poflibile fie vt fintpohinorbe.quoniamferrum inouetur ad magnetem.nam corporacceleftia Corpa COB non nonfianteademfpecic . quaecunquepundtafuerint.Et.& Hgura-^Sc mo uenturcxfeexpartibusdetermina.-tpecieanimalis. funtanimalia.vbie(tin alia fpccie animalium. t£t confydera corpus cce.qua-e{thic. .3 41.poJribilc eft vt fit in quocunq. Idem diuiduaatiimalium diuerforum. refponfione. 4 v . ad panes diuerfas nam ex eo . difreruntfpecie:& eft quid propriu kite eft v* cis.qui funt magis fufficientes (ermonibusiftorum:&.D gura. vnum indmidutim rantum.*.& retro qusefuntpartes dererminata: in mo tuanimalis.deftu cet non repcriatur illiusfpeciei nifi orD. pter diuerfiracem partium motuu derj.' -Icitcpnmam ee rnum animal .necefleell vtmouea F tur ex partibusdetcrminati?.S: in alio non poteft fieri motus illiusani mahs:ficeftdifpofitio in diuerfitatc corporum cccleftium in locis po lorum ex eis.ficutc in dcxtro.

IlluminetDeusglo. Etomniaifta ueatur fecudum ornnespartes fuas funtcogitationesprimo afpeclu.q? ante. It Auer.riuntexeis inillofaclo.cut id. & homine propter V E R R O E S.&fadore. quino declarabitnreifcientiaeius . &odeclarata fuerit ei fcientia intenta pcrationesnobiles. ex eo.&totismcliusmo du.cum fciuerishoc.vt fit ei pars melior.vrmoueantur contrahunc bet ineisopinionesnon veras.quoddicitur.tir. & •vnomotuaborientcinoccidensia.Secundum vcrocon.. M I tiodeCancro.eftmelioromni huicradici. in eis:euenit vc roorbibuscoeleftibus.non fio. Etaduertc termin3uitnatura.&cphoctotumefteius.quade.&erisex eis. quibusranocinatuseft Alga.&poft A A aum.ignorat facl:a.ficet motum.fiautemdixerintduje partesop fit reperiri hoc fa<flu.hominisignorantis.nificu intelligirnaturasillasexcelfas. Et.cum dixerit farintduomot'diuerfi fimilesin co.vfque ad poffi tusin Cancro fit pars motus in ho.ciens c^lum.iniuuentiouemundi fuut contra- .&hoc(vtdiximus) eft.quern infpexit Abraam. determinauit natura clis.ne.bile eft aduerfano afferre rationes mine.perquireea in loco &noticia operationum propriaru L proprio. odorhetorico:inlocis autf propiiis culos noftioslammefcientia: fuar.&inquacunquecompofuio.nam ipfeeft tribuens fcientias: li monftrationis.primoafpeliorolb'orbibus. fier &auferatanobisvelamina ignora godilexerisefle ex hominibus de.quodefthic. adid.ciifue requiefcatin pace.dc corpore coelefti. (fequens confyderatur ex parlispoflueflealijspmer orbem pri rnum. fi quisimaginatusfuerit q? pars mo &ahqui econtra.Non latetaute teRhc diuerfiratem figura. fient a:quales. tu csprope os eorum.quiafuntcotorica in hoc fermone.& &afTimilatfcicntiam Deiglo.cumdici'jpoffibileeritvtexiftimetcppoFe xit.feuadbeneefle.quodpraeceflitjacetiameiusrefpoueritinaliquofa£tofactorum.dequibus dicitur. non corporumcoeleftmmeft noticiafa erittibidifficiledebilitare rationes cientisea.terioribus.diuer/itatis in rebus.dicimus q? hoccfl. declaratum efcdemonftratiue.&quomodo cunque figura fuerit.&nonacceleresiniudibus partibus.& longe ab in Erhoctotumdeclaratiielt Incmo. licet fit in qua pofitaefuntcontrari<e.vt quiquidemexorientein occidens.&incomparatione monbus. & in quaciiq.fcien cum nonfciueritomnino fcictiam tia. &difponibus. Scqui confydera. cordesinfigura.&cj) motusoccidentalis pof. hoc idem cucnit LoquentibuS.cu hicorbis fuericme cadocreaturasDeiglo. &quocunque fitu par. bilibus oporter.feramus ad fermones Algazelisin biumc^le(tiiim.ficutquiopinatusfuerithoc in falij vero orbes. quoniam appaA t G A z E t.&non euenit hasc exilHma.& terram:& nostranfparationeadquemlibetorbem or.vtmo.(iquantitate.eftdifpofitioincreatis.fed haeorum.Et.Difputatio G determinaaitnaturafuafeuad nc.&parsorbistotius. retprimoafpecluq? motus orii-nta lt Ala.tediuerfitatis motuum orbium: all fitefTeci.&c. ceflitatem.&finisintentusineo.qua.

& pri uationisxquahteiin vnahora. & in corruptioneeius. Auicenna q> ipfi proceflerint hac via ad probandum q>omnisa<flio habeatagens. &.hoc vero poft. ex eo q> hoccflante.quod exiftimaue runt.& quotnodo poni^a/fimilatio corum.& ad omne congruum . exquacau B (atuseft homo.necfiibfequens.cum non fuerac antecreationem mundiapudcoste pus. illudeftfermo manifem erroris ex ie.& tcmpus pnuationis idem. Attamen quo ad innouationemtotiusapudtencnteminnoua.quodcorrumpitur.Idautem. cumdi xit fi autem fuerint ei poffibiles rationesdiuerfitatis cum fimilitudine.qua non proceflerunt Antiqui:& profc^lo fecuti funtiftiduo viriinnocLoquentes noftraegentis.& (equuntur ex cis operationes indifferences.& pnuationis fitxqualiterin materia.&q> hoc fit ratio ad probanduuiq? fit inclinansfaciens €fle.conueniuntaduerfario rationcs diuerfitatisin rebns.& partium in comparatione ad congruum ci.i.nam quod facitadipifci incumbentem ei eft deftruere.& ficuum.nam nemo poteft ponere q> partes oppofita: fi nt a. inquo creacus eft mundus? & non poteft demonftrari hora I creatione mundirquo niam antea aut non fuerat tern pus.quod innouatur. & ficetia eft nota £qualitasdifpo(itionum.&non ptiuationem.q ua Jes.&difpofitionibus. Et. tamen eft rhetoricus.qm antecedens.fed tempuspoflibilitatisefleeftaliuda tcmporepriuationis.qui conatuseft ex hac via affic mate agenseft fermo fufficiens. D bus .S i autem eflet tern pus poflibilitatiseflerei . &deuaftarefententias.poflib. tuncnon eft poffibileimaginariqj poflibilitas videndi.cjj fitnotum efle fimHitudine horarum diuerfarum in comparatione ad poflibilitatem eflendi.ficoncefrumfueritq? poffi bilitas eflc hommis.& priuationisex parte ageucis: non autem ex parte recipients.C tionem eius non imaginatur quid£ in eo antecede"s. & fie ante^ poft.& to picas.8c eft via. A ria.in qua pendeat volim tas.&fubfequens in horis imaginantur in comparatione ad inftanspr^fens: &.feddebetponere q? recipiensea eftindifferens. autfuerattempusinhnitum:&am bobus modisnon demonftraturei hora propria.nam.Pri m.& non videndi ipfius oculi fitaequaliter. &horaapud eoseftconditio requidta in innouatione eius.quomodo imaginatur vtpra:cedatinftansipfum.vt recipif cia eorum fint diuer(a:q? autem recipiensadtioncm coutrariorum fitvnuminvnahora hoc eft impoflibile. & locorum . &erit poffibilitas efle.quas funt fimilia..ideltt materiarci pcopinqua 15 critefie eiujcorruptiopoflibilitatis D priuationiseius. EC ideo.fi verificatum fueritPhilofbphis ponere diucrfitatem in partib* motuun^venficatur etiam aduerfa rio ponere diuerfltatcm intem^ori Extra ord.ilc efttamen vtponaturq>fint fimilia circa receptionem efle. eflentialiter eft. noa demonftratiuus:licctexiftimatum fuentin Alfarabio. non deftruclto philofbphandi. cjuod imaginaturpofitioeiusinefTe. Attamen hoc toturn non eft ver um. Philofophiaut£non tenent poffibilitatem efle rei.& ideo hie liber nomenpropriu F fibi congruum pra: cazteris eft Deftruiftio fimpliciter. nam qd* C ineftoppofitis.Aucr.

ltAlga.& .tunc eft in natura circuli.X~\.hoc mo do inferedo rationcm.&antehominem ilium homo. cum fuftentatur in agente antiquo. Nam potefc imaginariin duabus materiis pofle fieri actionem in infinitum .nam omne tale.Nam in mil do funt innouationes. &fic in infinitum. tune ilia extremitas erit antiquum .ergo non enadet {ecundum radicem veftram. g.eft falfum. a d q u a m deueniat proceflus earii.& affirmarc neceflanum in ef{e.autrati«nefimili tudinis. ipfemet homo primus corrumpit"". 1 eo q>eitin nouatum.iterum corrumpitur homo fecundus.& ho corriiprus. nee finem.fcilicet fi poruifTent q?innouatum.Difputatio G bus cum credulitatc fimilitudinis ineis. & hoc non eftid. A L G A z E L.quare omnia ifta funt ferinonestopici.& habent cau fas.quorum primus fecit {ecundum ex materia hominiscorrupti:&.rcu prarcefleiitho.Dubitatioautem Secundaproradicerationis eoH rum eft vtdicatur. uon {ecundum rem ip{am. cfihoc agens nonfuerit ci principium. .&tcpora diuerfa.£ tunteJIeinnouatumabmnouatoi infinitum per accidens i cum fucric hocreiterarumin materia comprehcnfa finita:vtqi fitcorruptiocor* rnptiineisconditio requifitamcP{efecundi tantum.verbi gratia qjimaginentur duohomines. emanat ab a.qui eum fccerit.& tamen impoffibile eft vobis abfquecofeflioneeius. &hoc tantu. Etficacciditimaginari ineisin teporepra. Attamen hate eft contradiclio fecundum fermonem dicentis. quoniam eftnecefleapudcosvtriomo abho mine generetur.quod no finirctur:quo A A V E R R O E A It Auer. q? corrumpaturhomo pra-'cedens.M minem homo. nee finisinefiefuo.quinpermittam 9 cmanationeminnouatiab aeterno.cum innouationeshabuerint extremitatem.&. I* &facithomoiecundus ex materia eiushominem tertium.&adueriarioeft ponerea:qualitatcm inter eos in ratione diuerfuatis. cum conditione.terno .vtdeclaratumeft fuperius. ita q? fit materia.& facit cxmatenaeiushomo tertiushomi nem quartum. ex qua generetur rertius.tuc eft falfum: quo niam efletpoflibile reperiri matcriam mfiniram.tento.fi atitem innouationes ilia: proceflerintadaliasinnouatioes. & homo corruptus.quod cogitet aliquis intelligens.&partium.cum cocediturproportio inter partesoppo iitas. Si verofue rit homo ab homine ex materiis in finins.in quo impoffi bile eft efle quid totum.&huiccotra dicitpropornoin hacmutationetf porum.Si vellent Philofophi .quodeftfu(tentaculuminnouationum poflibi!ium. tune cflcteis refugium exonerandi (e a dubuationeiii hac difputationc.cumfuerithomo fecudus.ver.Si autem hoceet poflibile. qui cum fccerit. quantum remanetagens.ponereens antiquum in efle jfpter ens. eri tis abfque neceflitateconcedendi agens.& poflibile eft vt addatur ad di tione infimta.& reperiretur quiddam totum. vosnegatisema nationem prouenientem ab anti<]uo. abfqjeoq? fequatur indefalfitas. tuncha?c aflionon habebit principium in efle fuo . 5eddebes(circq?Phi!ofophi pnift.quod innouatur.

&hocerircaufa corru.&:ipfum. Secundnsautem moeo.Phyfi.xternustfin autem. confitetur veritatem. noncorporeumomninojnechabes quod non finitur : & hoc eft. fedineo q? funt antiqua reperirentur motores.fcilicetappro. quarfunrin meIcruntdeneceffitate quod hate mu.quoprobauerunc Anti. quod non mo • inlocodenenircad mobile ex fe a ueatur omnino.& inuenerunt motum qui ens antiquum . innouata.nonautem peraccidens:&eflid.ex parte co fuent fibi declaratus modus.cum fie fuerir. feinnouatorumabeo.quoniaminuenc nerari ab homine . D additurri additioneinfinita. dens.& fie corruptionem eius.a quxfhone Philofophorum cir fic. declaratus ci modus cuafiomscoru D ] ex . tuncomnis mot' B quaturperfeacaufainnouata. & fie efTe huius motionem huiuscorruptionem przece torisrequiritur in efle omnium endentis.vt hominem gc quorum Vnuseft. &genera.quam fermones aduerfarii ci. cft. Efleaute"mofpeciem mutationis. niam innouacum necefle eft vt fe.quamouetur.abfqueeo.eft.er ni a genera motuu deuenire ad mo gomodus. Et.hoceftperaccirunthocefle circulare antiquum. Motoraute. quia inuenerunt om iam probauit Arifto.nonefrex parteef motorcprimo. non indiptionis corrupt! ereis.quod reperitur cum omni moto ia ro.qui pinquando quibufclam generatis.generarioniseiusadfinem efleeius ruptionem prarcedentis. ncc fine.n repcriretur tocum finitum eft ex caufa non babenteprincipal. vt reperiatur rotum.nonmotoomnino.quibustueturfe Al nisgcncrati:&illudeft corpusceje.quimoueningenerc.q?corrumpatur aliquideius.daratum fuerir tibi hoc.euafiones diminutae. inuencrunteflc ne eorum.in lib.qua.quo pofaerut Antiqui.eft hie motor. abfquc necfinem.Si hoc quidem corpus eft ens.Prim a.quireperitur nunc. fed duo modi: bile ante motorem. non mutabili ex monibus.tuc dus.& funt magis fufficientes.no ca modosdubitationum contra eo» TOUtabi!e:&ipfum eftcaufainnoua in hacdifputatione: quoniam funt tionum exparteoperationum fua.quopofueruntens antiquum.quopo tinuationisharum operationumei f uerun t ens xtcrnum in efle. quo fe.turn in loco. A niam. & tergenerationem fubfequentis: &intu ra.fed quod mutatur tan turn in lo.& generatio.Sed in efle deuenirad hunc motorem r> E modus.(ermonis.dio.geseuafionibus.inis. qui inueneruntenim generationem ho requirirur in homine a principio tr.&requiriturin conferuatiocorrumpiturex eis. no eric Cnon habensprincipium. funt in coelo.F £ motoantique.quzfiunt. eflecor.ga. crit poflibile.fed fer.nec peraccidensrfin auti?.cumde&diftando. q u i f u n t d e genere huius fc.quod recipiaraliqua hora.non perfe.nam.Et. ad efleens sternum vnum nume. quod materiam. co fecundum partes. cum n6 rum. in eoqjfunc nee per le.non efletprim'.quodhicprocerTusin infinitum Etoportetvthicprimusmotor fit fcquaf abcnteagete antique: quo. qd1 tium.& reliquorum. Etconucniens apud cos tur.Ethoctotum no declaratur in C tatioantiqua fitamotoreantiquoj hocloco demonftrationc.fimulinfiniti:&hoceft falfum.

pollquam no diftinguitur hora innouationis ab ca.&omni.* quo. Ciim autem non fuc rithocmouatum primu.eric in xtcroitatevniuerfitatisei'adio xter na.quod ipfeimaginatusfuitpar tim imagmationem cpimonts eorumi&eftq^nonpoteft imaginari innouatum ab antiquo.&aflimilaC>innouatbaliaua modo .quopofliteeprm cipium primuinnouatorii?Si vero innouatus.&dixiteis. D.tucindigetinnouate. Attamenosdicimusquod h^cinterrogatio eft.ficutdiximus.necinfi:rumentu necconditio. quod noneflprimum.quodfit caput innouatorumabantiquo.fuftentatur antiquo primo. adrencndum q> emanet innouatu ab aeterno. nani oe agensattcrnum apud cos.non in eo q> eft mnouatum. circa dubitationem huic rnodo.&.(eu mediante eo.Difputatio G ex effe innouati ab aeterno. Er.nonproptermotum vniuerfalem circularem.ex eo q? non habetpnncipm.&e(t permitterc innouatu abaeterno. no (ecundum partes.quam intulitcontra eos.ipfumpo tcft cflc vt emanct ab co cum innouationcaherius reide difpofitionc fubietfli rccipientis. & aut procedetin infinitu.feu aduentu ho rajconuenientisauteoq? currit ita j hoccurfiinaturali.quodprzcelnt de modo emanations innouati ab antiquo primo.nosequidem non negamus cmanationem innouati ab antiquo ideftquodcunq.quofuftentarur innouaturn ab antiquo primo:&eft fuftetatio.necnatura.motuscircularisauteftinnouatus.ideoreiterauit quasftione eis. aut anciquus. Sedrefponfiohuiusqua:itionis eftid.quodeftpaflionisxterna'ingcnerc.(!adnentus conditionis adionisantiqui.innouatum fuerit fed negam" cmanationem mnouaH tiabanriquo.necaccide5 neccaufa caufarum. fed in coqicftxcernum.exquoeritinnouatum pri xnum.qutarefp5 diteis Alga.quia refpondit ei refponfionibusnon congruis interro gationi. nifi media tcmotucircularijgaffimilaturanti .aut aduen tuhor^e. d.&: jpccdct resin infinuu.autpcruenietadanti<juum.exeoq?eflt a:tetnum fccundum totum.n6eft antiquum prirrmm apud eos.Si vero dixcrintqjipfeadimilaf'annquoaliquo modo. quzcanfatalicjuam rem.&.interrogatioautem de aduentu difpofitionis.quodinnnouatuc in eOjeft conueniens.qua? e(i fecundum totum.innoua turn vero (ccundum paries. &ad:ioeiusapud cosfubftentaturauti » quo priino.hacrefponfione. dixit. refpondenseis. quod cftaeternum exfejfedgenerabile.nonautcm mrsofoaturn K primum. & corruptible jpptermotus fuosparticulares. Deindeadduxit rcfponnonem pro Philofophis in eo. Si autem dixcrit.non exco. fi emanaueritabeoinnouarumperie. comodo.&coirupta:&hicmotusex innouationepartmmeiuseritprin cipium innouationum. ncc finem.rc ipondet pro Philofophis. quod imaginaturhora.quaminterrogauit primo:&ha:c(pecies coicque ti2eftilla. mediate eo. & hoc cft. Sermo autem Alga.qu^ fucrat antca circa inclinatio nem modi eflendi.quoemanatinnouatiiaban tiquopnmofm opinions Philofophorum.f non habensnecpriricipium. Siaiitcftantiqu'. nee finem :&allimilatur innouato quiaommsparsei imagmaturgcnerata.

17 A mo(?o:naaflflmilaf'flntiquo. & harccft difpo fermonis durn tempore non habcnte princieius.qin pium.noneftcxeis. ^tcrnum hoc.Si vero fucriiprior priorhainnouarionem. & Dcu» Si vero emanat ab eo. minis rcfpeftu vmbrafuar.motusfueritxternus.quia Alga.cxeo cu ante tempusfuerittcmpus. & tps. &ne.qm exiftimauerunt <j» dicens m undu poftponiDeoglo. & no fuerat.ergo indigct eo.Prima.cumfequiturantiquitas motus.cx co q? eft in eftantiquus:ergo mundtiseftantinouatus. pra?cef!erit mun to. & non eft ante idtempusomnino. Dicimusvtru dum.&motorciusdcneccf tiquunr.quorum natura turdeantiquuateeius.na. confyderauit antecum tempore.aut ex eo q? eft in.&noneratmundus.Etdiclii noflru. nee tps: deinde fuit & cu co muduSj&tps. nens.&erit tcmpus ahtiquum.pcedet hoc in in te tpis.ex poteftimaginari innouatio eius.is. A It Alga.&abfqjfine.igit J emanat aliquod innoua.5ed emanatabeo.fequitur vt fit praecedens mfl finitum .auteritpnorcaufalitate. n6emanatabeoinnouatum. natura eft efle in tempore. nectemA V E R K . Etcftfcrmofbphifticus. lt Alga. pus.exeoq?innouaf.fi naturtempus.&{umrnacq>eft pcrmanes. Etdiilii noftrum/uit & cum eo m udus.fedipfen6indiget cum tempusfueritantiquum.&innouata abagen monftrationoneft vera :quiaDc* lli teinnouato: motusautem inteiligi glo. S ccunda a ute m ro co tuihacdifputati6ee. & non eft vcra intelligiturdepermanentiaeius. A L G A Z E 1.vt prio nouatus.ritasxdificatons rcfpeftu parietis.dixit etsin euafione ab haccon cnim noncftexcis. A L G A Z E L.>e.&creatum. Attamcn haecdcgenteantiquo. qd* faciet quus. Viaautem procefTus priuatiofubftantiarmudi.non ' ' /*tfit principium innouatorum. fequitur antiquitas moci.q3nonh€at eft efle in tj?e: m udus vero eft cuius primum.praxedere efljvfq5ad.ficut prioritas hominisjcfpe&u <j?tft permancns.&Dcuglo.&.cum ab(c].qm innouatio eiusno motus eft a:ternus:qm non imagi" eftnoua.eft q? ipfe iuerat. * co. Et didum noftriim.nifiinnjotu:&. eft D iij efle A .fedeftoperatio antiqua.na apudeosproportioxterni admua motus non eft pcrmanes. fed eft fuc dum.&.feu c5. m udus.pnncipio.Si autcm fueritprior prioritate botumexaliquo.fcquitur antiquitas mot9.eftfpecies induftrizreitc ra eft efle in tempore: mundi ?ero rata quibufdam quaeftionibus.exco n6eftdemon{rramia.itaci?aaterunt fimul. qd1 natura eft ee in tpc.qjDeusglo. Dubitatio autem eft vt dicatur q? tcmpus fit innouatum.qjeTnouatus. fuit.efteffc fubftantiacreatoris.crgo ca innouate.&cft prolatio menfu re motus.qm acTrio antiqua eft ab a.ent motfiin cefleeftvtagenshuiusfit agensan eo3erernum.&.cum neceflefuerit antiquitascp.&hoceft. ex co rj. &.exeoq> eft j?mane"s.naq. nee A It Aner. O E S .&affimilat'innoua luseft fi Deusglo.vmbrsfu^tauteritprior tp^.aut eft cefliuus.fitate atternus.necvltimu.Siautexeo q> eft pcrma.fitantcmundfi. non q? eft j>manens.quorum natufcquentia. & .

mfi confydera retrem tertiam.quod non eft in natura motus.quodeftm motu. tune verifl cabitur de co dicere aut eru t fimul. & no denominatur tempore. Philofophi autem. quod npncuenitei temp us.propterpaucitatemintelligentia: eoru L inopinionibus Antiquorum.eius.& eft tempus. non accidie .quod eft in naturamotus.eft fermo verus:fednonintelli git retardationem mundi ei.namqua. fed poftponitur ei m un dus. v niucrfali tasciusuon habet principium.nam poftpofitio opponitur prxceflioni:&oppofitafuntin eodera genercdeneceflitate.&corruptus.. fed perueniunt ad caufam primam.errauit. cum non fuent pr^cefllo temporalis.Diiputatio efleduarumfubftanttarum tantu. quorum vniim eft in natura motus.noneuadita tempore. id autem.vtdeclaratura eftinfcientiis. & prasceflio eftfeparatio in efTe tan tum.& <j> ens.&eft quomodo poftponitur caufatum caufs.&aliud. H A It Auer. cu no Fucrit prxceflio eius temporalis.neceftintempore.fticus. quod mouetur: vteftprioritashominis refpecluvmbra: fuse.uonimportatdidionifieflefubftantiz. &non eft •deneceffitatehmus confyderarere tertiara. Sermo autem Alg.quod non. Et. & eft alia fpecies pra.non verificatur de hisduabus en titatibuSjnecqjfintfimuljnecquod vnaearumpraecedataliam. Et idea qui aflimilauerit praecefllonem efle nonmoti motoprzceflionieeduo rummotorum vniusquidem reliquo. mutatur.i. &>lterius cc duarumfubftantiarum .non erit poftpofitio temporalis.ecmutabili.libetduoen' tiahuius encriSjCum aliquodeorum confyderatum fuent in comparatione ad fecund um.eftfupraef fceius.&cfa(5iaet ?ft demonftratio q?ens. tuneprrccffio vnius eorum alten.quae funt de natura entis.&: non aliud.non eft priori tastemporalis.cu fie fuerit.&pri uationemfubftantiae.ergo prxceflio vniusduarum entitatum reliqux eft prarcefllo efle.& hoc non euadittempore:&aliudnoeft in natura motus.non eoienitei tempus omni no. Et. quia pofuerunt q? ens mobile.quod elt in tempore.q? praeccflio Dei glo riofi mundo non eft prxcemc* temporalis. led M retardationem caufati refpeclu cau fe.&omne aftum habetaI gens.exempli gratia po ftcarukDeus.(eupoltidtempore. quod non eft in oatura motus.ceflionis.& eft tempus.& hoc eft arcernu .Siautedixerimnsfmt Deus clo. A V E R R O E S . cjua: non mouetur omnino. quod eft in natura motus.quod non eft in natura motus dec in mutatione. autantejd.&licet imagi natio non quie(ceiet. & facra fuit etiam demonftratio q? id. &intel!eclu :eius vero.qu9 perfe<5le habet cond&nct agentis. quoniam iamfacta eft demonftratio q? funt hicdua:(peciesipfius efle.nccpnorltascaoncj .& g^ proceflerut hac via ex Philofophis^ funtpofteriores Mautorum . iam faila fait demonftratio de efleeiusapud omnes confitentesqjomnemocum habet motorem.&munduseft v t v n u m indiui duum. Hicfermoeft fbphi .&q?caufatmouentes altcraal teram non proceduntin infinitum.&. Et contingic huicetiadubitatioprarcedcns./V. tame infpiciasfallacias imaginationis. caufato.eft cnsnotumfenfu.cum fiefuerit.

fi noscof/derabiraus pnnationem mundi in fururum.fiuein inftanti. Innouatio enim eft motus: & motus neceflario eft in moto.fedinreiema. A V E R R O E S .a:.& quod recitauic ip(e poftca dc rationibus Philofb.fiaa cemeflet Deus glo.id. qua excedittps exextremitatib 9 ei 9 :vtacciditMoyfi. quod mtelligitur de alio.eft per accidens. no importathxcdidionifi efie fubz. Sermoafit Alga.&no fic. A L « A z E L.nec in pri uationemundi.& non mundus: & dice reinprseteritum fuit Deus. e(t cj> cotra ditiio uon fit vera. cufuetit poficum innouatum. nifi cec pars moo.narn cu nosdicim'de priuatione miidi in futurum. & hoc totumeftfermo topicusinhoc loco.&non eft verfi dicere Deum. fi fuerit. necinnouarionem quo ad vmuerfalitatemeius. quouia.antequa re peri recur. fuitm ratione difD iiij fercntia: A .Intcriohuius fermo niseftadnotificandum qi in fermonediccntisfuit fic. vtreperiatur.eftquoniam.& erit. lt Alga.eft(ermo verus. Aacciditeishxcdnbiratioi&poflunt daremodum emanationis entium innouatorumabenteaeterno.tune prouemret efle fubftantiz.D phorum.&nSaliudexepli gfa. A & lt Auer. & fequitur neceflarto.Etex rationibus eorum ad probandum op ens mobile non habec principiu.nifi q? eft magis fufficiens verbis hominum. fiueponatur motus in tempore. q? fuit Deus glo. habetintelligentiam tertiam prajteretlefubflrat'.&no eftdencceflitatehuiuscofyderarc rem tertiam. & non mundCi:fed coueniens eft dicere eric Deus.& in po fterumloquemucdeeacueisrpofn 2.qm non eritid. Ethoctotum non eft declaratum hie demonftratiue. cum tempus pratccflerit fub(equens.dc inde fuit.& no mii duSidiccf'nobis q? hie eft error. &pri uationem mundi ratione.Prima.fi ponatfinnouata.cft i n relli' gentiatertia.& ipfum elleinnouatum:numdas autem no euenit ei hoc de neceffitate. &figtiitt caui t q? fub diclione fuit. fie & fie. eft inttlligcntia tertia:£efttempus.&eft tps.antequa innouetur.quod d^nihcauitilladidtio.antequa reperiret J .EcnS eftdubium q? ipfi no Hifrerunt in eflefubftati?.fuit Deus orlo. & non mundus. fuic cmmdicitur depracterito.&eritdifFerentia interdi* cere noftrum fuir.vfquequo petuenerit ad efle mundi.qd 7 vero dcc'aratum eft hie.quod completumeft. qui tranftt tranfcunte tempore:erffo de necefr r • i. & perfcm tabimur nunc in quo confiftit diffc rentia.quodintelligiturdc\rno.quajeftinfetranfiens: p & tranfiens ex fe eft tempus.&alii$ bominibusgenerabilibus &corruptibilibus.Siautedixerit q? di(Sum noftrum.ni(i C (fiequit'vtfurctardatiofua einon retardacio temporalis per fe: fed. & priuatio fubftantia:. Vlceriusomneinnouatum eftpo(Tibihsinnouationis. &non E mundus.refpondens pro Philofophis.poncretur cnsrepertum. & tran fiens ex alio eft motus./fitatelequitur vtantemundu lutepus.licetetiatn LoquetesexB citentur etiam in hacradice. deindefucruncduo.Cex necefliiatepra:ceflionistempons.non eft veruin.deinde fuit Deus cu alio.8 bilitas autem eft paflio neceflaria paifionuentismobilis.

illadi xerimusdeeopriuationem prima. poffibilecft cim' & f uit Deus pius.& munduspoft* tio obedirein hoc concededo illudi poniturei. &nonfic.ni(i copula eft poltefle. eft q uia acceptaeft qmpoflibileeftimaginationem fal comparatio inter Deum.Sc Ificationeindubitata.&eft tempus. & pri.&verifi* L rum natura eft efle in tempore. & imaginatf «iem efle mundi fuerit in tempore. eft.& mifericors. nationisinimaginado aliquodcns ^eindefuit Deus.& aliud non in tempore. cum di intelligentiaradicahsambarurndicimusfuitfic.& priua caret ilia dic"Ho. relpondens Philofofie.proportio adfuturum.& poftpofitione: quando.&fimiliaei non fignificat fine priuationem (ecundam .Difp utatio 6 ftrennae intelligently huius rei in praeterito. Er.&hacvia tancum deftruitur quisfupramundiimeflc vacuu. ciim imagmatns fuerit all dum.& ratio huius <lixit.qct cftdi- A .dicimusq> <p fit hie res tcrtia.fi autem in hoc fuerjc tionem recitatioisrecitato.& tii eft ve Etqd^ingreditur in huncfermone rum.qmprius.capitis. & pro& fic.rcedit.defecitinhocconcedere. cupriuatione alterius.&mutationeambaphis pro Locjuentibusvin con ifi intelligentiarum determinatur tradiccdohuicfermoni.nus.& res tertia.&mundiis.quo. exempli gratia nifi ad fuper cefluatc eft vt fit in tempore.qrhnos.& mun.fecudum.& vlrationem entium adinuicem in pre tenusconfyderabimus poft hoccc ccffione. Et. ficonfyderauimus prinon eit dubium in co circa cornpa. cp vltramundum fi t locus.nifi cofyderanerit ei alig.cjuod qucns refpedu noftri.& futurornam nos. aut pie&cum impoflibileefl vt fit priua. reputatur Verificatur tamen comparatio veri o^fit res vcra in efle.(am fieri.eft proportio (e fuit.fuit.fi autem.cum diciturcp ante efle miidi motu no intelligunt^nifi cum tp. tefteuadereimaginatio. &pofteriu$in ficut. qua eft co fet differentiainter dicere noftrum pulatio didionum. non fitfupra fuperficif miidi furergo eft de neceflitate antea . in iftispropofitionibus.d lenoneftcouenienshisentibusbaec ante.dicimuselt lt Alga. ^einuolutione.cumfitcomeft fi mile defeftuiimaginationisin paratio prmationis mundi ad efle cofyderandonnire corpus mpartorV| eius quoniampriuatio eius de ne.&erit. fiqui. ^p Philofophii. Attamen hoc.ficiem fuperioreeins. &uon fic.non fignifi &ion u m eft efle fubftanti?.fuit Deus. no fit aliquid pf2ecedens. &non mundus.cum diciturq* tio mundi in ho.uationem mundi in futurum.ficutdi.none£ tio fubftati^. €hofuit.aIiquid.ramet efle mundi.autvacuus.incipere. Qua.fum longinquiusjdefccitimaeinauatioidpr.fi vnum eortfm fueritin tem.nonrotumeftnotum perfe. ficut hoctotum jppterdefeftum imagicicimusfuitDeus. qua.e.iamdiceremus apud hoc H quidem fuerintexeisaliqua.cum que recitauit Alga.de qua exemplificauit.a quo no pocomparatio.&nonmundus.& hoc prsecedens. cii cabiturfermonofter^ue fi intelle•vero nonfuenntin tempore.ferat cum cii didtione prrteriti : & pore. vt conuertamr in prarteritu. confyderauerimusefle alicuius rei A L G A Z E I.

tunc res pra?cc C ante quod non fit ante verum .& nSobediatei. &idcoimpofllbileeft innouato nisfuntdujequzftionesiqua.&prxteritu ^quod fuitan. ficut eft I ipfo furfum. nee q? confecutio motus.Pnma.&iam probarum eft<j> tionis. niucum motum .hic. fed A . noneftpoflibilitasomninojnificfA V E R ROES.&hoc '•flet. tux quam opcratur aia.ficur. qux fun tame.quo non re neceflario Et.quia in eo (p recipit quietem. &hociequitur.& non hapus. qfn no tur corpus.non conuct tentum.quod opcdiatin hocconcedendo.quin pra:cedat id priuatio.nifi duo entia. napoflibileeft cut eft in aliis contrarijs. haeceftextenfiodimenfio. let poffibile vt priuatiodeferretcflt Auer.rebus exiftcntibus per fe. nam call* nobisimaginari futurum fieri prae.pus neceflario : quoniamnonfunt .cum deftruadimenfio. bent efle extra animam. biliSjdeindereperiretur.cuiusdiametriextenciuntur. bilis ante efle mundi.nec tempus.dubium cp (eparatur priuatio innot u m . Sum mali uiusfermo (e.non deftruitur. ergo vacuum noncft intclligibileex (e: prztcritum. cum corpus habeac dimefiones .& pleni non eft tiahuiusproportionis.deftruitur intelligcn nita. neceflario: qm motus eft poffibilis.&comparaimelligibihs.tuur fubftantia calidi in fngidum. ficutprobatio fi. hibet affirmationem dim£fionis lo. coins probatio non recipientium motum ad natudiuiditur apudccmparatior.ficpoteftafrirmariante. Et. eft fi. ficdimenfiotemporalis prohibeturefletemporis.ucctiam di ratur intclleclusin motu:fedmotm citurficutdimenfiolocaliscofequi. Jbileconuerti neceflarium ad pofliuoluaturmimaginationibus. Ced eft res.quz id profequitur. Si autem motus eflet impoiliihmationibusfuis.& motusexlateribuseiuSjphibetima impoflibile eft vtconuertatur vnu! ginationem dimenfioniscempora.fiftra: imaginanonis.&aduertehuic. licetimaginatio ins.in pnuatione enim dum vacuum.& futurum non funtex dimenfioveroeft contequens cor.nee plenum. &.eum fie Fuerit. dicendoeiq? teafuturum.fi motusefletpofli '» fitfuperius.& rcmouetur ab eo priuano.3c.& ens non rccipiens motum. & f u t u r u m .fensrecipie'srnocis fupra ip(u m.uati.quodert falfum.& non eft rum Vnaeft q? imaginari praueri.dum>cum fitfrigidum. tuncdeneEtnullaeft differentia inter dimen ceflitatecgnuertereturnaturaentiu! fionem temporalem.entibusnon recipientibus motum: tus.& deci fio vacui.&exi 'bile.& temporiseit plenum . & uati in fubieao recipiente efle inno poft.non dentesrecipienteseflent in tern pore imagmabile.qm motus eft in bile eft affirmare furfum . nam ipfaeft extenfio mo. licetimaginationonobc.eorum ad reliquum.tur efle motus.vera: & tf pus eft aliquid.funtduoreperta refpecluno. non autem ipficoueneruntcpnoneft vltiamfi inpriuationc. Attamen refponfioeiuseft vlcra mundum non fit vacuum.fyderatio efle eorum euenit eis tern nuacis diametrorum corporispro.efle verocntium mobilium.ieuc6B numcorporis. nifiefletpofliKspoftipfum. A cftdSmenftoinfinica.fic probatio finitatis tum.&.e" eius ram recipientium motum.

&eftexlocis"per. Demonftratio autem.aut ad vacuum . &cau(ahui* habentemfitum. Etnon eft r-cinpii motuSj&tempuseftquidiequesea.& eft tempus. impoiTibileeft finiriomne turi. ad aliud corpus.abfq. £lo:nam punclumeftfimslinea:.& impoflibileeft ininftan fjuantitatehabentefitumprobatio.cT:um. &q» lbphiftica. C q? excedat tempus eftquidfequesmotum.&corrupta .inquanonreperi.ginaritepushnsextremu.eft indefinitionecius. Etfumma necefleficvtfiniat''adaliam magnieiuseft cf>imaginari prarceflionem tudine. Quarftioautcm fe ilus.eft finis prxteriti.tum.inquo verii eftdicere q? innouanem q^fitimpoffibilisinquantitate turn (it.reman fit ergo q?vc nonhabeutefmim. Imaginatio veficurimaginari q? vnum corporum ro prxceflionis.&antefuturum.&procedet in infinitum : &fic tum^ftfalfum. quod no tum. non eftquidrepertuinfubanteinitium primi motus. re.&.inftansenime(tpra:fens:&praj corpus. nam imaginatioadditionis dc cunrla.qj n5 fi t. namimpus.eft magnirudine reperrain aftu .repcriturcumea > quialineaeftquie tiiprzterituminfinitUjSifuerithic fcens.ciul(i«n con. & eft furfum exempli gra.& motus.&futuru. cum impof M mutationisfbphifticisjfilegerisar. Ethic efrcrrormarMfc lido infrigidum .cum impof.rum eft dicerccp fit :& inter qu^Iibcc .eftqmomne innouatuanc pofTibilitatempriuatinnisfiniediin non erit.q? oiudicioquantitatishabentisfitu.necaflumitur noa fuitaliquod.& principiumfun i t a m . qua: *• fibile fit reperiri dimenfionemmfi.fens eft mcdiii neceflano inter pra> quici. Attamen hare qua:ftio.quod fit principium linea?.eoqj fitfimutandoindiciu ad quantitateno nistemporispranenti.ritdefinitioinftantisqjfit res.&ponendoim tempus.&hocqindem p (itanteeflefuturi .motu innotiato eft quid per fe aCu'" ' J sceflarioautadaliudcor.&.meimpoffibileeft vtrepenatur.dc quo vein eo quod ett in a6tu. impoFeeft vt tern fbphifticam.quod mouetur. nifi in tempore. ante quod non fitpraneritia.&fortiorquidemearum. & Siaut impoflibile eft reperiri mo.Etficimpore eft imaimpolfibile reperiri corpus infini.&poflibileeftimaginaripua motns primusfinitusin extremira. nam dimenfio poflibile e f t v t f i t m o t u s innouatus eftquidfequenscorpus..nam. neccumpra:motus.ptumindefinitioneeius. autadali. & mmsmoiusinnouatusfitante earn rotum. & poftpofuionis ia imindi.vt di. ficut eft i n i t i u m cms.Difputatio fubiec"tumrecipiesaca fyderationis.in quoconfideratur efledime teritu.fiefleteian.terito.inftanti praner primum. (icimpofllbile eft reperiri di.fit finis alteriusteporis: poftquafuc menfioneinfinitam. ficuttepus.a pundo.nec pcriretur anteprimum motiialius cum tempore future.& tcinitijjimpoflibilequidemeftrcpe non fit finis alteri us linear :inftastariri ineoante.fibileeftei vtfitde(e .&pone"doadiil ru eftdi-'rexlecoqjnon fit in alio metisin imaginando addiuonem.&.anteque ftantiamagnitudinis.eftturpis.& eft necerTario poft praetcriximus.&eftcorpus.erroriseftfimilitudo inftantiscum tur totum.ti.&imaginari inftas fioncm: & eft vacuum exempli gra prajfens.

curn acquirit intelled" imaginari de cor fie f uerit. tes. fed cofecutio tepons motui nonhabetifitum. tempus. qucmadmodum ciim poporerotundoq? necefle fitfiniriad fuerimusnumeratum quoddam in aliudpra"tcrid. nam corpus redaru ei q> propter hoc fuit proprietasci* dimenfionum poffibiliscftciaddi.deter prxceffionem.& leue. & eft in loco. Et. qua: funt in eo.oibuseflenumeratoru in numero.& no eft adus ima nam numerus non muluplicatur in ginationis inconueniensin corpore multiplicationenumeratoru. etia prx tiplicationeeius.quem motuu fenfibilium. in definitione tempoiisquod completu. ficut numerus mf fequitfvtfiniatur corpora reda ad furat corpora eorum . Quiautabufiuc magisaflimilatur confecutioni nupermittitefleinftans.& repc ipfi. & ideo eft te"pus pium.Et ideo tenet Atift q?cfpliciter. Vlte^ clo:&iam declaratuefthocin fcien rius. nee inftans affimilatur pundo.femotuumin tf pore eft fimile pras ter.nati fuerimus homines carceratos a nouato imaginations na qui negat pueritiain vnafpeluncaterrij.vt didum eft in hocfermone.continuatur inftans inftan.cut fequiturfinitas magnitudincm: tus eft motus.(i tijs:ergo ante inftans.E ftans. eft tpsneceflario.q7iiecefle demonftraturei locus.ficeftdifpofitiote/upponittempusnon habens princi potiscu motibus. &ideo dicie corpus rotundum contines: qm eft Arift.& moto.ponendo inftans tale.cu auferatur furfum fim.Et. £tideo.quod non fit meri numcrato. &n5 ^ redarum dimenfionum.neq. ficut non cofy prziens.&.cu &pofterius.& no multiplicatfin m1?. in eo habet terrainu naturaiiter. additio.numerati. Etideo quod mouentur. tur graue.& demoftra furfum aiuem nonafTimilatur ipfi tur tale demoftratione fubiedi fui ^ ante. na.ficuteft accidcns in fu efle. nahnuasfequiturmagnitudinem.id no efleentium .qrhnon fequiturtepusmotii.n.in mundo.Prima.menfurare motum. qui no incocpcficut non continuatui pundum pu ritfpeculariordincartificiali.& videtur cftneceflarius. Quare impoflibile eft vt atrribuaturefJeprxceflionisinomniin. & menfurarc tio:& cui poflibiliseft additio. EC hxc ola rus fitmouatusjfcdoponccjfi fucrii .n~tinterea procuidubio temp 9 .necdiminutio.cu demoftra firvtfiniaturad corpusaliud. apud eu m.imo turloca numeiatorum .ciaauferanturduoifta. nee & non eft fie in cofecutione tf poris quaatitas habeas fitu a/Hmilatur motui.ante quod non •deraturnumerusinconfyderatione g fitprzceritUjipfeuegattepiiE. ciim imaginemur duo inftantia in quiaeft in ea.^ q>.vbi eft fubiedtum fuu.& haec pofitio contradicit fibi vnum omni motui. quaemoucntur.aufer.&in.negatinnouatum:&j minabimuscjjifti non apprehendut qui ncgat q? fitfurfum ipfi furfum.!. cui impoflibileeft vtfiat fitmenfura motus feciidum prius. non oportet vt numeiaconueniens^: falfiun. biedo fibi appropnato. A betduoinftSriaeitrtrnpus media : non fiint apprehcniaapudLoquen D non.aufertur deorfum fimplici. qui funt plkitcr.aut prz(ens.in quo Inoua.ed cj? non apprehendut alieft ecotra: qm ipfe negat fursu fim.tuncimaginatuseft nouatum.

non vidccur ex hoc efle differentia c/Ientiahs mu dorfcdfuntnominadiuerfa. ac!eo cj>. Etfummaeiuseftci? furfum. necdeorsii: & tame impoflibile eft nobis dicerc ($> e(Icmundinohabetante.eft cadefub terrano£tc:& quod eft fub terra.cum probatu fuerit ante. fi imaginati fue rimuslignum.» natiuus:difcurfusverom aii. portibilc eftim. fedinpriuatione praxcdenteinnouatum. n5 poteft imaginariq? fitpriuatio.&deorfum. Siautemdicitur hoc pondus eft rortuofum.quodefteiusper prius.fi autem innouatutn fuerit tcmpus. Primum veroinellemundinon poteftimaI ginari vtconuertatur vhimum . non habetfurfum necdeorfum. &pofterius. q eftdeorfum refpectu tui. imaginatum in ahquare. & poft. & finemprimum.qrnineonon eft relano. quam imaginatus esfurfum ex par tibus cceli die. fed eft intelleftualis. fi fucric hie motus inno uatus. Hicfermo refponfio nisPhilofbphorum eftinvlti mitateruinx.quod eft jppe pede tuu.iginafi deorfum in rei!la.& pars. & hocquidem facit tcintclligerc q> natura tfporiseft re jnotiflimaanatura magnitudinis.n. g. quoniam Philofbphi tenent cjihic fit furfum naturaliter. cu imaginatus fueris en ee in alia pane rotudiratis terrx: &ctiam plantapediseiuseritinoppofitum plant£epedistui:imo pars.adquem finicur.& non poteft exiftimaripermutatioin eis permu tatione relatiui ad eas:& econtra eft in difpo(itioncfurfum. lt Alga.alia vero fubtilis.& eft. mundus. quicun quc fit. & eft id.Difp utatio G nun)eratam.& eft nome determinatu in coparatione ad te. J. Quarepoffibileeft nobisdiccreq> mundo noeft f u r f u m . rotundum autem no* H habetfurfum necdeorfum.&fursu refpcdlu alteri 9 .& deorfum poteft imaginari furfum. qfunt ex diuerfa pofitione huius ligni.nifiid.&riatvl timu. &fuperficics eius.K tanturpartcs mundi. tune tempus npprehcnditur cum motuillo.qua:appeIlaturpoft.quoniam fursu. cfle eius eftense/lentiale. A V E R R O E S .quod eft jfpecaputtuum.& non mu.quareeueniteis difcurfiisimagi . tuncnihilaliud eft difpofitio temporis. qua: dicitur ante.refpondens pro Philo fbphis.& deorfum. & deorfum eft proportio abfbluta tibi.Priuatioautem prxcedensmu d u m .quemadmodi5 .cum fucrit motusdemonftratus. alia vero partem deorfum.& alia vltima. fedappellatur pars furfum id.a ell rotundus.&n6 imagiiiatum vtrecipiatpermutationem. quzeft priuatio eueniens.fi mutatur fitus eius.poteft imaginari q> n"atpr?cedens:fed extremitates finismudi. quarum vnaeftprima.cuiusvnaduaif extre mitatum firgro(Ia.Ytfitanteidnumerus.At ramendubiu poft hoc remanfit eis. &. & deorfum funt duo rclatiua.q cftpoft innouatum. reuertitur fupra terram circulariter. A L o A z E i.&poft none/limaginatiuus. A lt Auer. Et difpofirio liuiuseft.ytfit ante eumtempus.funt due extremitates ef fentiales permancntes.&dehberauerun us appellate par tem groflam contiguam fubtih (urfum adlocum. fie oportet. ad quod A .non mu tatur nomen:mundusaiitnon mutatur : ergo furfum .&poft.necpriuatio. imagmataanobis op fit corruptio m u n d i .

aut millc>& fie in ifinitu. fed accidie hoc imagination!.& no oportet id hie reiterate. exdidionefurfum.inuenimuscii eofpacium menfuranseum.ef fent graue & leue refpediue.&lonior alia. motusveroeft menfiiratus. Etimpollibileett quin affirmemus aliquid ante eflc mundiextenfum.&tenent cp finis corporis. Dixcruntnonefldu bium apud vosq> Deus glo. qm ipfi ponunc furfum {irapliciter. qm ipfe non apprehe" ^itmagnitudinem. lt Alga. qcP eftfurfum. ^ longiusfpacio.Prima* qS moueifleue. cuimaginatifucrimusmotum .quoj menruratcum.&hoc fbaciutn.& dieJmusmudoinfra.fed refpondemus llli di ftioni vlcra mundum. rcfpondes Philo(bpliis. nosautemiatn declarauimusmodumfallaciasin hacafll milauone. impolubile eft Tt A . vfq. vlq. qcf mouetfgraue. antc^creaffctcum fpacio centum annorum.&qin ipfe Deus^lo. cum quo difputauitcum Philofbphisinafllmiiaiione finis in temporefini magnitudinis.fin aut.&deorfum firnpliciter. & deorsu n~liter & eft id ad. hzc A lt Auer. &quilibct hoj^ mundoif necefleeft vt przcedatad eflceiusfpacium. ponamusexempli gratia. AV ER ROES.& deftr uxitinhacpermutatioeid. &deorfun ad v ltra.qua(i fitmc.& extra.&quantitate.<^uodnon habcat przcedens.&a:qua lem ei. & ex hoc fpacio dicimus vnum motum eflelongioremalio.poterat crearemudum.Secundo vero. &mundoipfifueritfpacium vnum apud vos a principio vfqjad pra:fens.& procedetuc in infinitu. nifi copulatam magnitudmi.& hxc eft canfa erroris.proce detur in infi niium>fiq? poflit cflc afi mundum mundus. &c. quod hoc fit milleannorum. quod eft tempus : ergo ante mudum eft apud vos tempue.& inuenimus hocfpaciu.& men furampoffe poni in eomotumlon giorem motupofitoprimo.quo poteft mcnfa rare menfuram effe eius. & ante mudum ilium aliui mundus. Et ideo permutauis eft Alga. ex eo q? eft relatiuu.& pofitione. mcnfuraruomnet. cum fie fuerit. ad. Et impofhbile eft quin af rmemusaliquid ante eflemundi. ficut non apprehedic innouatum. &c.& extra:& dixit.& fie poteft creare tcrtiu m ante iftum fccundum.&conuenientem cum eo. tune eritfpacium. nalitereueniteiinima ginatione finis aut ad vacuum . aut duceu toru. f autem fpacia diftinguntur menfii.cu iuspars aliquantdurabilior. ad ergo ante m u d u m apud vos eft aliquid habensquantitatem diuifibilem.cumfue ritha'cpoflibilitasin mundis.&.aut ad plenum.&.quod fufficit.g furaeius.id quidem. & mcfuratum.D ra. <|uod menfurat pnmum mundum menfura determinata.quiaaduerfa ruis poteft opponere q? non eft cau {a imaginationis q> fit finTum ipfi furfum: &procedethocininfinitu. poteratcrcareanhuc 1 1 alium j mundum munctuum . A L G A Z E L. Sed haec ratio opponitur ci apud Philofophos duob9 modk. ergo hie eft fpacium aa teomnesmundos. & declarabimus q? fi t'q uasftio fbphi ftica. & tamen non ponunt primum fimpliciter. Ratioautealia apud cosadprobandum astcrnitatem tcmporis.Summahuiusfermo niseft q?.Pnino quidem.&extra. nee vlcimum fim plicirer.

innouatum in Tnouatio ncprimi motusjnecefle eft vt fit ante idfpaciu.fie po/libile. Igitur qua titasmenfuranseftid. hoc tamen eft manifeftum in poflibili.vfq. A v E R R o E s. funtdenatura I poffibilitatisrepertann hoc m undo ideft ficut pofllbile quod eft in hoc mudo. quoniamhoc totu eft ex ope ieimaginationis. imagmata: fun t innouari. igitur vltramundum L eft vacuum. nam eleaatum menfura duorum brachiorum.n6 eft veru.aliquid finitum.cum hoc fuerit poflibilein po(Tibihtate magnitudinis .fi eflet innouatnm. Hoc confequens vei£ eflctjcum fuentpoiTibileaddere mcnfiuam corporismundi in inhnitnm. imaginando in imaginationeexiftimarionem podi bilitatii temporaliu ante eflemundi. &erittepusfinitum in extremis fuis. quodap pcllatur tempus. qua. lt Aucr. quod eft in m u n do. Igi tur hocipacii! non eft innouatum.Tmoert impoflibile:& no fequitur ex eo. de natuvaeiuseft vt eueniat ei tempus.quo creauiteum.eHet ei fpaciu id menfuransrna oe innouatum habet fpaciu id men/urans. cp hoc eft impoflibile. Attameeum intelligereeft difficile. aut triumoccupabitlocum maioreeo.BT re orbem fuperiorem in eleuationc eius.& fie procedet in infini rum. nam.crit et pollibile in poflibilitateteporis. quantitatem.quocl prarcedentpofllbilua ^| tesquantitatiu^ infinit?. nifi na tura A . qm omncpofTibile eft fpacium copulaturn ci .eft. vt fit imaginatio pofllbilitatis alterius mundi antehuncmundu impo/Tibilis. ergo vltra mundum.&eftlocus quxftionis. fifuerit hocfpacium. imaginando in imaginatione ex jftimaiia nem pombilitatum localiura vltra eflemundi. quern occupabataliudperduobra chia . &eftquafi menfuraei: fie necefleeitvt fit ante H omnem mundum. Attamen refponuoeieft. vcl tria.& apparet cf> fit priusef tc oibus rebus. licet fuerint ante id poilibilitatescemporalesmfinitx'.nifi cum coceditur q> poflibilitates.quod eft ante mundum. vel tna. eft cum dicimus A vtrum fueratin 'poteftate Deicrea. circa ablationem pra:ceflionis tcmpori.aut plenum.Et hie eft magis co ucniens m odus modoru.Dubitatio autcm eft. quibus po niturhic(crmo:&eft via Auicenne.tune in hoe eft affirmare drme fionem vltramundum habenteme fura quantitanuam. Et qufadmodu. namfcquiturfecundum hoCjVtreperiatura Deoglo. vndepoteftimaginariexeoef 1 fctemporis.ergo eft deft cies. Siautem dixerintnon.nonmenfuratur:& non erit nifi quantitas tie ccflario: nam menfurasquantitate eft quantitas neceflario. A L G A Z E L.quc.eft quantitas dettrrninas ha bentem. aut vacuum . qua: funtantemundum. qd^ eft tempus.cuiuseffeimagi naturfpacium eum menfurans. ficutmenfura debeterte pratcedens mefurato in efle.&c.Difp utatio <5 Tt/itpriaatio:priuatio. inprobationeefletemporis.& magiscouenifs modorum. vt duo bra chia.q)imaginari menfura mtldi maiore. eft ficu t refponfio veftra. fm hoc.quodnosappellamus tps.quod eftmenfuransid.n.&.Si vero dixerint fie.maiorem eo. lt Alga. &eft corpus. &ineoc/tinnouatum. ad & reiponfio noftra.(eu minorc ea.

feparat radiceshominum. quod cftqua/i menfura motusde operationeimaginauonisfaUx/iiUtiraaginatiomundi.&afHrmatione.&dicitfinire corpus.&manifeftu eft quod iudicium intelleftusde efle naturarumtriunondefeci^necdeficiet in ludicando deeflencceflarij.&hoceflautcorp'.non eft ficutconfydcratio coniundionisinternigru&album.non ex operatiombag attributis imagination!. non potcritponeremundum innouatum.in quo ^ fit Inouatio. fi admittic"* ** vt reperiatur habensmenfuraabfq. quod iam declarauit Arift. &ideoquideftruitnatura vacui. a u t m i n o . &imposfibilis. &dicitefleoe corpus in loco.qff eft.aut mmorem eo.quod eft. quodnegauitfeda Affariadc pofitione mundi.dubitanscis. A lt Auer.nifiid. quodelt. fequit ei neceflario vr fit fupra eulocus.naturafcilicet necefTarij. D \ it Auer.&adidcoTi uerttmtur omnia medacia.vt fit magnitude maior magnitudinealia.natempus nihil aliud eft.aut vacuum. Et ideoquinegat ex polterioribus fcAx Aflaiiselle vacuu . fine.quod non video in cisrled recitauit mini hoc aliquis.Prima* A tura poffibilisiaminnouata fuerit: &nonfuerant eflemundi 111(1 dua: naturar. bene conuenit ci hxc quaeftio.Sermoinhoc.O riseo. tune erit ens habes menfuram infinitamadu . &.quodefr. Sed in opinione eius. c^ cperamdedit opinionihorum hominum.& hoc eft id.qmipfitenent op mundusimpoffibile eft vt fit minor eo.Nosautemdicimusq} id.Quorum vnus f eft.non eftattributum pofle:&eflemundii maiorS&minoreeo.eft jprxdomioiu itcllc&i% .& efleac priuationem. cui attribuitur pofle.qui ad mittithoc. ficutdt xi t.Si autem efletoperatio hujusfpacij menfuratismotum.noerittempusinrcrumnatura. lt Alga. H«ec eft refponfio ei.&.&propterea quidicit deinnouatione mundi Inouationc tcmporali. & imposfibilis. neemaior.additionem in habente menfurSininfinitumerle fa\fam. nam locu nccefleeftprecedereinnouatum ne ccflario.quod apprehend! t in tellc dusdehocfpacio menfurantemotam .auc minorem. A EindedixitAlga. ha:c aut cxcufatio eft inconue nienstribusmodis. non aatem de re fall a. A L G A Z E t.ficuteftantemundumapud Philofophos. nifi cius. J k V £ R R O £ S . oportetvt fit hxc operatic rationis exoperationibuseiusveriSattributismtelledui.crgo eft fententia corrupts.naloris. fine.Hzcautem qu*eftio non fequiturPhilofbphis.brachio.exeoq?euenitei defed9 in Deo. AV £RRO£S. &hoclinfinitu.impo^ fibilis autcm eft colledio inter ablationem. A L G A Z £ I.nam poflibilitas hie eft intelledualis. cjjimpoflibileeft vtponateum Deusglo.quo niam defedusnon cfi defedus. tune poffibileeft vt reperiatur hns menfuram abfq.eft defedus Deo glo.naintelledus confyderansmu dum maiorem.maiorf.quodnoneftpoffibile. cumfueritperfenotumq? tempus reperitur in rerum natura.non fi eritpoFe: ergo no eft imaginabilc.q? hoc eft pnedominium intellc dus. Si aute admittitur.

non autein poffibilerneccfiusnoeftfkut confideratioconiun faruim autem nonindigetcaufa .impof &hxcnon cftopinio veflra. & hoc poft conditiones.elr.-j.fm mendaciaperfenotajconuertuntur j[\.q5hocfitnotum perfeeflefalsu.autminoremeo.quo . ferra in quacunq. quajprqcederedebentfpeculatifpeA L G A Z E L.&album.turiscum DeoGlo. &omneimprimens inentijito fuo in locis. & dicit A A . quieftprimoaipeftu.meAVHRROES.Tertii]sautem.eu*e turneceflitasquaticatumrerum fafalfumin (cientia Naturali: (altim itarum. aut va.neceflariumincfleexfe.fedapuditelicftum verum noeftprxdominiu: lt Alga. opinionem Aui.ndum maio. aut vacuum fequiturex eo falfum & material q? nonpotefteflefinc ex falfitatibus: ex vacuo quidem cC.vtomneagensfitma fyderatfcirehoc.& (cientia:.vtputat(ccl:a Adariaincreanonpoteft euadere a quatuorele. Attafitioneeiusconfcquensproximum.Relponfiohuius. fan us tenerc oppofitum eius. furatuminquantitate. f i b i l e e f l e .qcf get dem6ftratione. menfura fuerit:& aurdeorfum.prouteft. nam mundus eanim..&qualitatum.Siautem mundnsfiic ra fermo de poffibilitate huius > feu rit.e{inecef rum.quod tiarepeitain agente.Deinlt Alga.fequiturvt fuparsalre.cj) hoc derecitauitrecundum corruptum.ferrcK&impoflibileeft vtfitabfquc fedimenfloncm (eparatam: excor.catur hgnum. maiorem.non dcficitaduec niodum.&ablafalfum.fi aut6 tamen nemo dicitq?ferra fit ncccfla hocfuerit. vbi debet hoc con...figuraferra. men refponfio apud me in hoc eft eutdiftansfalfitatiex faifitatibusj? melior. nee fades.aut circulariter. & hoc totum e/tdeftrufidetari .& ter _.^ tuncdixerunt id.prout eft cum impoflibiiide priuatione podibilitansciusindi tatecfiendi maior. &corporecirculaii.gifler.c?i materieru (equereturvacuum. eftduplex.aufereturfcienrnentis. Efle veromu.cnetpoffibile.tionecaufae. L Secundusvero. nigrum. Culationedemonftratiua.po &neceflanum inefleexalio .eft in promtamenduobusmodis s quorum Vn* ptu. dio iutclle£lus.feu minor eo. Qpiaurcmde.nam fequirur de ncceflitate ie n otisq? fint falfar.quoddixeruntDa & Diam hoc manifefturn eft per feefle harisde ablationeagentis.autminorem.eft initrumetum mecuum^ ponereextra cum plenum. n o n e f t notum perfe.quareftcaufacaufaru. licetconuertanturad A It Auer.riainefTe.&increatis: & moueturcircaea.tunc efTceuis.quodeft. nam neceflarifi inefleapudeu jrl cft.Siautemaufera. verbi gratia.v .& ideo dixie ve. Et vide quata eft pulchra r i u s m u n d i : & i a m declaratura eft iftafophifticatio.buscreans.M eflealium mundum cum ifto.percutiatidcii di. re. quo fe co vt fit extra cum plenum. daciaautem . &qualitatc.vtconfequatura.cum dixitq? impombihtas hu farium.requitur ex verbi gratia inftrumentum. fi v t i n rebusnecefl'ariis fmhuncferjjofitum fuerit pofTibileehe miidfi monem no fitnecagens. &impoflibileeft vt fit pore veroipfum efle mobile fursu.Dfputatio A L G A Z L.

Si verodixe ritisquomodoerat impofTibile. appellatur non potensqui non pot E operari impoflibilcifedconfequens verum eft. q?id. potens quide. oe pofU bi!e.hascautequxftiocit ahaaqftione.additione.Siautem dixentis.&verificationis in rcfponfione.q? permutef arternum a non pofle ad pofle. Attamen dicimuscpnegatio praeceflionispof fibilitatisrei poffibili eft negatio ne ceflarii. Ciimautem cofiteaturadueiTarius <j>aliquid fit impoflibile in aliqua hora.cj. qmharcquajftio imaginaturfm opinionem dicentis poffibilitatem prscedereexitumreiadaclumjCef 1 lereipoflibilis.niseq?dicetfedaAflariaPhilofbphis.ad ditione.& adtusfuntduo oppofita.cft falfum poFe.feu diminutione.cu innouattis e.quod dixerunt de poiribilitatibus.eft impoffibilis nccefTario: & ponere impoi'ein efle eft faltum inconucniens tponere vcropoi'ein efle. cf non congregatunn vno tern pore : ergo iftisfequitur q? non reperiarur poflibilitas nee cuina<5lu.efleeiuseft falfuminhora.ciim poniturcj?mundum fuifleimposfibilemante inuouationemeiusxtcr nitate infinita. &iamdiximusq? prnceflusa quarftionead quaeftione eft operatic fb philtica. dequaloquebamur.(j> affirmettempusdurabile.&e/l ficut conuerfio ncceflariiad poFe. & fadtumeftpoflibile-dicirmisnoefTe falfum eflealiqn impoflibile.prouteftabfq.aut minor impoflibilis? fi autem hoc non eft falfum.vt fit. licet in Extraord. df vobis& men^ fura:quoq-.qa eft efle eius cocrari j in fubiefto fuo.&fequiturexhoc. vtrespermuteturdenatura impoflibilis ad nam eflc.nifiimaginatio commifcuerir ei alia. fuutxquales.quod dixeruntde imaginationc poflibilitatum.q7id. £ hoc .fi voluent:& non eft in hocpofle aliquid.abfc]ucmedio inter D ea. non indicat non pofle.no.Si autem dixeritis tepora funt requalia.res fit de natuia poflibilisfimpliciter.£lermodicentismundum efle poflibile maiore. na poffibile opponit'ci)qdr eftimpoflibile. feu diminutione.iam perm u t a t u m e f t anticjuum a nonpoffeadpofle. Quod aut concedi debet. haecquatfhoeftapudnos mendofa.Auer.&dimHiutioaduentuseiu<.n. A citq/nonfuit eflcmnndi ante efle eiuspoflibi!e. quod impoflibile eft.g.feddiciturcfpoflibi litaseftcumadtu. nee ante. Pon ere vero aliquid in aliqua hora impoPe. 33 It Auer.eft q? Dcus glo.fedconueniteflepofiibilitatiabfq. aliqn vero poflibile.dico ex eo q? efle no fuerat poflibile. & tnmaior. namh^c difpofitio omnispofiibilisjver.& minorem c( (e. permutata natura eius abimpoflibi liadposfibilc. &e.nihileir. & pole in aha non remouec idanaturapoPiS. A V £ R R O E S .fi aut res efletimpoflibilis ante ef fefuum. non autem de natura imposfibihs. euinunqdeficita6ho. & q u o m o do erit menfuraaliqua poflibiiis.. Qjjod aut poflibilitascumadu fitfaliapatet: qmpofli bilitas.non autfalfurtl inconueniens. harceft via qua:(tionis.eft asternus.iamcon F fefTuseft q?.poflibileveroin alia. fimiliter &illudnon eft falfum. quod aute cocedi dcbct. nihil eft.no erat denommatu in pofledetcrminato. Etconfequens verum feda: Afl'ari? inhocfei'monenoeft. Cum autem dixit & veriftcatiomrefponfione. Summa huiusfermo .Prim a.

finauininato. dio jn actione fua illo modo. Et quomodo eft dicereipfumeflepofein zternum. cum fucritefTp nataimaginaturabagete termina. vtrufit fuitposfibile ante efle enis. nam dice.quodneceflitat posfi. &non defecit mun^c non nurneratur harcqueftioltcr dumposfibilem cfle:quonJam np.tibuseius. tuc posfibilccii'cacoucnientia m a i o r d i m i n u t i o c^ponereactione posfibilitatis non defecit.fi. &aeternus. &q>nulla fitei clctnip(ee. fepermanens.. &.biJe.cum hoc. &ycnietrcsad affirmandum boram.&jCum posfibmtasnondefc qmeftdiminutioei. nifi quia deficit in' efle fuo bilitatem copulation is operations aliquid^q? non erit inefleftiopcrejuscontinuecumefleeius:fcdfor.nam fal-r posfibile vt litaclio prima.fitdenominaremudumefleimpoA.posfi bile efle ei us.qua: emanauit abeo in cit.e? tern. necinaftior.q"Uodnecef ille. nam fibile.eiusposfibilein zternum.pos. auteritpoFevtfitm. Qi^i autcm ponit <j> ab jn aliqua hora.&operari praua. Et hoc quidc posfibilc no tasperuemendi in v n u m horum op habetprincipium.(it aclio alia. non cut to.dicentesq?eflemndi Si autem fuentinnouatus. & non defecit eP J)ofito^. &inconueni£s. &nodieitur deeocp fitpotensnid jam ppnit cpadroeius aliquomotemporibus determinatis fipitis: & do elt violenta.vel ne. potens vero in alia. & ante adio fecit.qua!ro queeft cerit.Tertiaratio deantiautTnouatus. nocomprehendatur a tern pore. acterno nonemanat nifi a<-tio nona.cf)adiotermi.vt vides.tuc reuertitur ad auditum. v t f i t m u n d u s antiquus.&impore vt fitantiquus. Et.Difputatio G hoc loco non fiuiliquid. & rermmatainadlio.fagetisiuinlinitu.eruverum q^posfibilehetprin nem adio. 3c &(icetiam tempusmam. in qua posfibile primu import eft ei dimittere ope.eft falfum dicercposfibile non defcte adtionem.&antiquu.autquia eft exeligetibus> & teoppofitum huiusindicat impof. neccflecft vtaftio eius biluatem eflcndi miiduro eternum. A L G A Z E L.&procedethocin intelle cipium. & eft quod no erit potens de&ionem.fiefietfklfum efleeiusfemper. phi tenuerunt. fitetefle tempusaeternum.retardatnr adio eius efle cius^pptet fibilitatc.nonlatetcu. necinefle.ftensa:iernum . imposfibileagenti xternoquinan. noadequetur ei tempusterminatu. euiuseflctto' axtzqiiitnr t£ptfj. ciimfuerit verumhabcr #unoftroin infioitumjficutproce reprincipiumjenrantehocimpoP datefle cius.^\.fe<5to.quitatcmundie(tq7 Philofoliouatus. vtdixit. fi auteltfakii ^ntelledualibus. . fibilem.&.& qmoe" ensno retardatur aftioerus Bon eft hic.no autabagenteantiquo. tationem bonam. &hoctotum. dicemusq? eft pole <]!!!• habetetiam paucumvifum in efle eiusin anermim .noter falfum efleciusinaeternum.Deus glo. deldefiae autem non erit intelledui posfibili.fi falfum eft dicere pole no dc prxsctiaif. & nocompichtditeiiabcxtremita eft tn aliquid.quod necesfitec imposft efle eius. JJ Etredijtqu^ftiovtrum fitposhbile. ^ A It Alga.terni finita .Si fumeft vtfitimposdbile.n intelleduales. non deftxitefle potens i n acliooe.reeftposiibile efleert q? noeftimnelnouati.cum dixerimusg? eft hora horarum.&.« J a.

fequevtdicatur munditsno defectt retur vt perueniat ad mundum.>.vt pofuit Alga.rnundum fit muudus.nutprocedet.•LoqudteS) & non ponuntid in ratio ^incturensinxtcrnum. eratpQifs create in rebus ^ tern is eft neceflai ia.efle mundum aster. & fie ens. potens in co.tequf nonfft posfibilecteaf alium pfritur aliqua bora.hxcqui P ru de loco. & create corpus fupra conueniens:fed.ficutcftinindiuiduis teiit cofydetare id in magnitudine.finitae numero.noeritino nibusfuis. E &4odicit{apiesAnft. fuerat vnanurnero.mundum.Qui vero ponit q? ante mundu fucsum.quod eft poPe.& quod eft ppsfi. & quitur vt fit naturamundi na vnius fie in infinitum. q?posfibilita$ -yer. rnundum eft posfibile. «ce. nam id.& ante munbile vt fit artcrnum.& mo dum dicitq? posfibile fit corpus rini tu zterno: ergo erit hicmudus pars rum > i. vtnon fitcorruptibile. antenmicmundum ahum mundu. necefle eft v t fit dum fecundum munduitertius. A L G A Z E L.& cj. quibusratiocinanturde uatum.qn^pnon defecit.cufpcculeturdeca.rans posfioilitatesin xtcroutn.quoemanauitab eoindiuiduu: finitur.uiduitate. non fc posfibile.&noneit finis pof.&. non ahud. ficuteftinine\ vtrecipiar aeternitatem.(ed in cotra.&raditefTtrtdiinnoua D finihsj&nonfuit ipfe Deus glori.neceflecftei.ficut(ermoeo. Dubitatioautcmeft cedere in inh'nitum.(eeftei dicerevtfitmundusaetern 9 . B c{tei.&cum ima.&poft. neceflecftprolt Alga.& hoccft.non fequuur expofitiorie fponfipne. posfibile diuiduisho. &prlcipium ipfiusede nietad mundum ^ternum inindinon rcquiritpr.&cu hoccf pie nerabilij&corruptibili.nccef posfibilts posfibiluatc noo deficien.id enim^quod posfibile eft procedetinifinitum. generabilibus: & corruptibihbusin &paruitate. £ q? confyderare mundii d(! pofitioexiftimaturq?nonfitinC maiorem . & ante ilium ahum.mqu«n<>a foitmunduspof pofitionem.Pnma. lt Auer.biJeeflet vt fit ante hunc mundum iiumeius. A •horam.fin autc.cii dencE i j ceslitatc 34 A A A .quod nun§ defeat ef. A V K R R O £ S.natio eiusa primo principi .hrisfuperficiem.& de necesfitateperuenouationis. fi Deusglo.fnundusahusininfinitum. quod eftin hoc mudogc fibilitati additionis. nifi fit ponatutcorruptio praecedentisctin fo$fibilc vtcorruptumfiatseternu.&uoo etit quid eueniensco creatioue mundi.minum: Scpraicipuecu. cuius e^tremitas non do.eo mo bile.QjiiaiitFm coccdit q? te mudum fuerat posfibilitas muudus. & erit emanitra fimpFr infinitumeftimposfi.alteriusmudi.m quanoiuia.ineturinnouanoeius.ancflc pos{ibilismuouationis.quoniiifc aliquid fuperiusaJiud fupra hoc. in re feci fle efle. tequiturei tt ante hunc eiusmconueniet)S. Attamehocnondicunc g.& no re.antet] fuiflet.ficquoq. Quiauteppnitq?anlt Auer.imposfibile. ditiorequifita inefle fubfequentis. tu eft eius. g.fcdquemadmo & hoc mediate moto xtetno.posfibilitasin hoc mundo.indiuidui.fi pofitum fucritno de. & fie tenere apparetcfjfitinconuenies. V E R R 6 £ S. A. & ^tcrnum. Qiiod aute posftueiiienria:ppsfibilitatis.i:ccsfionem. non po.

quoniam. nee eadcm cum re.qrhapparetcpgnatio vniufcujufq.necposfibile : nam posfibilc fyderare.&m utatio eius ex eo^df eft I potetia. cui a4ueuiunt forms fuccesfiuc. quod intelleiftus confydcrat &jmposfibileeft vt agensdtfubie.qua ponut.& non crii materia pri' mam innouari falfum. H A V E R R O E S .funt forma:. vna quide poft aliam in fubiedlo quidem non <?enc rabili. na gnatio c coucrfi rei. non indi g?cft matcria.indiget materiaiigirur matcria noncritinnouata. & com pofita ex materia.necefle eft efle hie motu cternum. quz dc^ nominatur generarijCg? dicamus decaq? generatacft.ineo fuiu iudicia intelledualia. qualitates qnidem (uper materias.& corruptio eiusgnatio alterius.posfibilitas.appellamusfalfum» posfibilitai'. Quodaute innouatur. remanet ergo Yt fit hie aliquod fubiedum fotmarum contrariarum.Quare imposfi bile eft vt fit priuatio rei id. &. & eft materia. & circularis.eftaliud^ diccrcin refadlacj? fit posfibile:quare conditionatur in A L O A Z E I.musconfyderarepriuationf eiu$.nam poffibilitas. agensenim imposfibileeft lt Alga. Hzcaute" materiaautemno generator. igitur abfcisfio eius in hoc mundo eft dignior.Quoniam ipfi dicunt omnc innouatum prxcediruramateria :innoliatio.& non prohibetur ei id con £hm) .fubied:oomnino: omne.gnato^eftcotruptioaUeri'.fi vero non poteri' op fit fubiedum posfibilitatisres re . lt Alga. fed. Si autem hoc fuerit.qiuindigeretaliama gentiaquidem aliquo.quse fijntinge nerabilib'j&corruptibilibusinactcr nu. eft i eo q> eft dem probaturtribusrationibus. ad. & piima efthzc.Difp utatio G ceflitateabfcinditur proceffiis. ad tuneautprocedettflhifinitum dire (frein materia infinita: &hoccftfal fum v licet imaginati fuerimus moto remarternum: noncnim reperituc ahquid in adu infinitum : aut adue nient ad cam form^. fi posfi^ omncgeneratu generaturex alio:& bilitas dcterminaret aliquod ens.fcilicetponendo cum vnu numero.appellamusposfibile. & procedet in infinitum . &c.& eft id.adaclu.n aucum perueuentada&um > aufertur tem prohibeiur. & eft fubieftum recipiens re posfibilcm.erte cius. &aduetusea rum vnius poftabladonem alterius sternus. A .quzeft cxparterccipientis. A L G A Z E L.id tipifs posfibilitatem. & forma. vfq-. ueniatei denominatio. &a:ternum. re I vtagatimposfibilia.in<iua cxiftir. & <j» no fit aliquid ex nihilo.nec corruptibili.adco q>pcrtcria. posfibilitatc agentis posfibilttaspaticntis. A A It Auer.Summahuius ferrao j[\^ niseft cp omnc inouatum eft posfibileanteinnouationemcius:& posfibilitaspra:fupponitrem.quod dc fert efle.ciimenimdicimusde Socratequod posfibilceft vtfaciat hoc. Et hoc quifi materia generaretur. appellamusneceflarium. nondebet aliquisexiftitnarecjjfitposfibilitas.ciimnonfit poshbilcvt fitposfibilitas pra?cedes uertitur ad indicium intdlc<ftus.n.& innouatumab(q. R6 Quarta eft. Dubitatio eft vt dicatur.& accidetia. cj eftexagente.qqi faciat aduetum hmus poft ablationemalterius.igitur non remanet nifi & inconueniens.

igitur non intelFus.i mposfi bile autern non habet efTe in fc. cationis hie addu£t£ ab ed. eft cotrariu ipfi efle: & vnuquodqi E i'j differ c 35 A . na imposfibilitascflnegacio posfibi qm.& did tut dTe imposiibiJi tas ad id.ficut quin dicafq? fit poFe.piente. aufertur ex eoposfiC Htatis. & albedo. adeo Qf referatur imposfibilitai ad matcriath . ex eo q? exit in adu.vtdici permutatur ab efle in potentia ad ef musq:eflevacuujcn eft imposfibile. determinat intellects ineisante efleearum <j> fintpOsfibiles. &albealkjuodensexcra ammam.in(e.quod dicitur de fubiedo reci quo fuftentatur. & eft in pofle vt fit & no fir.ad quod referatur posfibiliraj. infra:&dicimusq? arnbocontraria Ethocnoensposfibile.fi aut posfibilitas determina. A t a A z i t. no eft id. Et ideo dixit feda Naraatotum hoc eft mdnifefturn per fc!& tezela op id.poftc£ ve dinis.bilitas.ita qjdicatordifpdfitioeins.opponicur bic&u.imposfibileenim eft oppofitii minatur a posfibilitate.cp non detcrminet intcllc C\_ pofe df dc recipie" te.vero.quod non eft.autimpoFe? &nopoteuadi B ciuscft. & nou eft. Quodautern posfibi lis.& determinatic circa pofieuadetex dido noftro aliquid efle tatem no indigent pone fubftantiae posfibile. in id aut.cx eo op eft ifi potetil.tuc imposfibilitas.& non habeat denominationem J\^ litas dcterminet matenam exi posfibilitatis: fed pofc eft corpus.Prima. qm aliaintelleda posfibilitas referc'ad id:tunc dicim' vera non euadunt quin determine! quideft iudiciu nigredinis.necei eo q? cilia itoj.vt reperiatur in anima. tc.quod df de recepto.cu exierit.fic fubftanihil eft confideratio huiusfophifti tia quatdam.aflumere pro A It Aucr.in quo fiunt. ledlu ahquid.fjcut ipfiim posfibilc. ficctiamimposfibilita$dcterminaretaliquodens.Si aut hare posfibilitas referatur ad corpus.fedeftposfibilecxeoc|> eftia efle vruim:& hoc quidem in efle.&.quin determine! hoc intel entis. & fignificat q> E repcritur extra animam.ROES. Attamcn. a posfibilitate.qm nigredo. D lt Alga. qu? eft negatio huius pos(ibilitatis» huius posfibilitatis eft fubiedu. A ad qnod refcrar*. & dealbe A Y EB.vtrum lupole. & ftetem. tur. cp hoccor pus poFe eft vt denigretur.exeocbnoneft.& dicitur q? fit pofflbiluasadid. & hoc eft manifeftu ex qm efle dimefiones feparataseft im definitioneposfibilis. nam id. Hseceft fallacia.qd* daerminatetianj fubiedum. noeftpofc irflposfibileeftefleineodem fubie. & potentia.Etfecunda eft. quod exit in adu determinant proculdubio fubiedu.cu albedo i n ie non fi t posfibi A It Aucr.in qua fiat inconuemens.nameftidjqi posfibile extra corpora naturalia.& fcepto: dtum posfibi I itatis aliquod ens. &dicimus^?eft Iposfibileduo adu.in quo repetiatur hare A V E R R O E S . & iubiedu. & hoc ci neceflariiim.autnecer rum» vtdidum eft in definitionc (arium. fe in adum . quod non eft.efl: (ermo fbphifti. Qiiodautem denopatet.cui oppomif posfibilisconcrariaautem oppofita jmpofe.denominatur tn a posfibilita P ucrit fubie&um.opponitur ei imposfibile: id cus. nee jnateriam.nam imposfibiledeteroinatfu. posfibilitas.hocpatct.nafn bationcm.

qnoddenominatapof. u6cflctex tioneadenommatione prinationis eogCHeracio.& non funtcorconuerfione ex priuatione ad e(Ie.qd q? fit'remanens.fetdenudatumipfcrefle. matcrra.necefleeft vt fanguinem.& fefta Mahatazela qyTeperiararhi uario alicuiusrci.ncc materia v t fit pofli dentibus.eft in aftu.Difputatio <5 di/rertab alio". Necpoflumusctiam ua.&. tentur qjinnouatio eiusfit relati&permutariex priuatione ad erle.in fubftatia vc.&mutationerem.cum aufertnr efle eius.&cftperuentioeiusadpoffibiliNecpoflumusponere hocdcnatu.nodenominatur ageiieratio-' &eft caufagenerations. cum aufertur pri.Igiturhiceftfubieitu nouatainnouationevera. mfi'id.eft ex no lationem radij Soliscumeis. &hoc quidem apnd addenominationfipfiuseiTe.&generatione.cfledii5tum.&permutatk> fanguinedpiensea fit quidternum prarter nisad membralenfitiua. Sf. posfibilitas apudeosnoncftdenaad quod conucncrunt Philofophi. R O E S .q. & habent poflibiiitatcm ante quidem poft ablatione alterius.qm fubftan.&'rnutari.ne*copulatacad5 cut eft in permutatione cotrariorfi quatae materie.&eftid. quodappelhatmatenam: lio.f qjoecerTefitcrTeeis utidtenet Auicenna. Nung vidi fapicntis idaut.noexcnte.bile.noge litates.Cdcnatura hanccoutinuationem. turaposfibihtatis formarumgeoeratarum .quacfiintinfpeculisadtopunerarcturens. & funt innouatz.licet non erit denudatirm ipfb <rflc: taa priuationis.& gnarionis: & uit Auicenna.& m utatione.neq-. nifi innouationern fuam. eft lo nudatum formisrepertisin adu.nam. eft locociiis efle fi q? Philofbphr tenet tj> non eritdeeius.quselt in reducitur.n.& non habent <2?inmuratione. & tia:exiftenresper fe.&verificantes fubie&um.qm hocetiam deperditur : A It Auer. quod rccitacftiedes mutationis.fa coeiusprJuatioeiiis.nec cbrruptibik.rnuemturhoe cotraens.g7animae &poffibilitatis:ergo non poteftcua di de neceflitate abaliquodenomi^ jTjL humanaeapudeosfuntfubfta n ato a generatione.n.tatescorporalcs.fi antem eflerens jrt ft. nominatiognationis.gencratio. litate.permutaf'tn ex eflead e(Te.mutaturfperma exempli gratia ad uertatur inpriuatione.oportet vt x\. A It Alga.&mutati6is. omnes tamen conffcftid.qu£eftinalijsacci.&non educituradpoflepoten ponerehocdenominatumapbflrbi tis. A L c A z E L.exquo fitgnatio.fi tC~ ea.Cexquafitgcncratio. fitin ptionis:&omneensdeuudatumat> a(ftu/}enominaturhoc:&gfiatum y hacnaturaeftapudeosnon genera cum cnt in aftu.&(cicndoadquid .Tei-tiavero.fubftantiam. & hate ente.in quo adueniuntvnam ex eis.&. aufertur ab co dc.ficut pcrtaturinefle.jp vniusadaliud.uec{iibltantiaeflecon. priua eoseflid. ua. necadagcns. "* A V E R .rccipientcsquidem rareicxcuntisina<3um.'efletens in fibiUtate.>animafuentin JGtparsgnati.nam.&mutatione.qiioddicitargriari. ficutposfibi enusina&u. exeo<j?£ ina<£iu.qua. fihoceflet.bilitas earum denominatio relati roinpotetia.&poftea ncceflario recipienspoflibilitarf.necies.fi pus.&corrune. narrinaturaefto^d.impo}'e eft vt couer.&permuta fe. * a<^u.

quasduerunt. quod difpofitio iudiciorum. ?£idfequitur.Nam noeuadetab lt Alga.fio posfibilitatis. quod eftdiuerfum a fcientia. & fcien<}uznoncomprehendit fcientiam : tia determinat fcitum.(5cconfirmator taeft intclleclui forma coloratiomane nis abfquc differentia . & non A Y E R R O F .i lellcxuea fecundum veritatem . necaltuscolor. Quod pofuit rn Hoc cumconditionibus. intdleclrus eft fcientia eius. tiaautem.:.adeo fuitpropter tcmpusA locum cius. mediantc re. iudicium abftradtum in intelicetu Ied{cientiaeft.qiK>ddi«-' £c<5tione fcicntiae innat<^. quod dire.quin vrlipendant cos. ad.quod fit forma . refpondensproFhila demoftratum cftin particularibus (bphis. A G " non autem demonftrata: efle vero It Alga. fibiiitas modes quo opmatu?d€mQ quorum unutn eft feques. nifi fcictia de pof faciendi iudicium abftradtum a ma fibilitate: posiibilitasautem eftfci.r i tco l or} q^ u j non (itnigcr._.Piima- 36 r?tarum. praeter nigredinem._ .teriamtellecluali:ergo coloratioeft tum. &aniautcm vir.funttamf B ftuseftquidfaJfum. tapiru'oeft (ermo veras. & «it posfiT»iedum huiusposfibilitauseft natu bilitasdcnominacioeishacvia. radiuerfa a natura material.&ad. qux funt fenfibilia.quae dtxeruutjCum per. cumfue^ir. &necesfitatis.vft|. fcicnuis. dubicauit in (crmone.& didum intelledus. & i d .quibusdtcitu< cum. feushacdubitatione noncouenitta li»qualisipfbeft..clarabirurtibihocexeo.Jcfcifutnfunrdiio.ventatem:& h^c imposfibilitatis ad iudicia intcllceft operatic prauorum: aucnon in.fi fuc.& magiltro musdeuellige'tianature^ posfibilis^ fapiente. & aha iudicia vntuerfalia busdenominationibus. & dicitur (ciatur.'&dt:ftpof fcicntiaautem.qm nihileftm caufaconfyderationisintelledlus.nisreA t G A Z t L.& fortecoadus non habcntefledemonftratu. & B duxiteahicpr^tei.Siautemdicaturreuer indiuidualibus. percjpietopinioneseorum i his rebysnifi qui opera dederit libriseoif It After.& funtfcientia:. (citum vcro.& runt. Attamen v ilipenflo Alga. nccalht bus.&de i(attribiua..contradicensfapienti* vnoduoru autenvm ipfefciuithec bus.8rcprrtiptafum. Tniuerfaliareperiuntur infciennis.dtualiacft vera. aliudva ftrationeadducerc-nqs ad«am. dicitur eis.& fu rahf s.ab(icapu3nos abhisdua malitas.Iftc quemadmodum Colorado. & albedinctn. eft non eflefcita.&c.&alligaturjei.. r-imagmatii r. licet no pof funtpermanetiain intelle&u apud flntbonieuadere.cp declaraucrunt Philofbphi quod . &. &fcitaquidemcorQ ^opilatio huiuslibn. ciim imagina. fib posfibilitatis ad iudicium intelle non autem intelleclualia.qua: id comprehcdit. non autcm demonftrata K iiij & A A A . Etreiponfiocltq? reueromnia fecutidum vciitatem . cuius crte eft in Cttiufuciitauferiitauferctur fcictia.Dubitareaut Alga. S.prout &non poteftimagmari. hxceft operatic i^noratium.

fi imaginaret prifcitaifin potcntia. quardiuifa eftin rn a tern's. & pofuerit eas vniuerfales. ticularium modo vniuerfali.i.funt in potentia.faemia autem non eft fcievFi-vick i. S.Siautem exiftimauenntq. n i f i /iofalfa. genera.posflbilis. C5 ineoqjfunt vniucrfalia.i remanfe fale vero per fe.natu.na.nam magis fuffi ciens. &posfibilitas eftvnaharu riaturarum.Vlteriuspofuitqi Philofophi !ib.q6. A ftraxeritnaturas. munem .circa efle. «o. q^ posfibl ul.perfe. Apparetexhoc fermonecontradicliofui ipfius* & ignorantiaeius.A It Alga. O r H accipiensquidem naturam posfibi.'runtinparti- cularibus a maten js. vtfuutalia vni eft extra alam in potentia. Et ex eoconams eft face<5e A :a c6. ex eo q? eft mo de posfibilitate.no auferef' pofc &eftqnidrepemimin natura reru fibilitas. } .nem verborum eorum. tamenipfein hocfermonerallitur. pertaextraanimarn. eft particulare per accidens.qua. tetia. abfque pu fententia huiushominis.&^ ciim fuerintextraintelSe?a non vmucrfale habens particularia re.dlu. quiafunt conueibi anno nietia.& posfibil^ c rei vfw.quod diximus.Cuautdicuntftimalitas vniuerlalis.vtrum iodicia vFia.t£uae & vniuerfale non eft naturaeiusna dntq.mus. & icleo cu m non co. lt Auer.non au A V E R R O E S .quarum vnaeft cjjipfedeclarauitquod posfibilitatiJ aliqua eft particulars extra ani mam.]eAum.turareru. non reperiuntur omnino demoftM ta. ni/icflethocef uatioeoro.omnmo.hocaiatficefle'tjfinarcui ef iudiciain intelleftu.q? reperiuntur in adu in intelleclu.&. di(etparticu!ari<. Aph.&siit fet cornprehenfio eius particulariu. & • vniuerfale.oino ef fticus. lt Auer.noautperacci «ftum noftru deposfibi!itate.non in ?. & iudicat intentum eft oftendere cotradic^io deeoiudicio falfb. vniuerfaleauteno eftfcicum.aute"dixcrinr fic.fic nonecitimpoicid.intentio eorum in eoeft. dici.& A Y E R R O E.quern re/bphifticationcm.& necesfitate. & q> no mifccanturei natura:. falli tur i n eo. fedcum eofciunturres.q? fint ibi particularia. ciim autem ab.& fpecies.fundaturfupei? duas propofitiones. auc occuitatio eoru. Hiccftfermofbphi.&intulitex hoc.eflent priuata.quibus eft vniuerfale. Vlterius ferrno Philofb phorum q?vniuerfaha reperiuntur jnintelledlu. fie ct eft feeprehenditid intclledtts.vniuer. bcnepotdedsiudicare iudicio vero. vFianonhnteileextraanima ftio. tia rci vniuerfahs/ed eft fcietia par. in quibus fiiftentatur hoc vniuerfale.quanta eft vilis h^cfallacia.ficetiam eft.quia n i h i l h n t . ergo hoc fed partimo asfimilatur natura eorii natura: culariu in uerfalia. & efl ihtcl- A .[) u ratio fiautbocnon fueruimposfibn l e.fedvoluntqjfuntin potentia. fq?fcitum lae difrer£tiainter ambasnaturas .Vidc abftrahitab eisnacuram unamcoAle.nntmfcientiaDeiglo.& eade". & corru htatispro natura vniuerfali.& nuldens.f posfibi.fi non eflent. & aliqua vniuerfalis. A L G A Z JE i.fedeftcontranum.quod fit in eo. nam posfibilitasequid fent faHa. bile no hetefle extra a:am oTno. At.compreh£.cu poi'uatem vi'ibus.qinasfimilauit facit intellects in particularibus.non autem demonftra ta.qr{ eft in pa tata.

qualesambf pofllbilitates.(icut eft relatio anima.&. Adhuc excufatio eft inconueniensin animabusia notiatiSjhabentibas fubftantias feparataSi&posfibilibusantea ad innouationcm:& non eft ibi aliquid. fi no tflet extra anima. lt Alga.Sivero exiftimauent (ffepafatio eiusafimili eft necefla ria.nec impoffibile. non omnis profefto impoffibilitas eft fic. A It Alga. A I O A Z JE L.amundo. cum B prohibetureicontrariumeius. quzcurrunt curfu difpofirionum.namfcparatio eius a fimih eft neceflaiia.eft felfum. Hictotus eft fermo vanuSj&cndens.& efle eins eft ne ceflarium .quoniam no eltdubium apudeum q.tunceflent iudicia intelledusinhoc.Si autem exi ftimauerint q? falfitas fbcii eft feparatio Dei glo.auteritnatu ra particularis natura vniuerfahs.acfinon efleciudicium.ficutjpfe eft neceflari* inefTc.Si autem hoc vobis fufrlcit.& quomodocunque fit. Excufatio autem de impoflibilitate.funr relationeslongae.q? fi poffibilitasm patiente vtpoffibilitasinagentein emanatione adionis ab eo .in fe. licet non fuerit innatum ei.queadmodum nott erit faciensdifpofnio in fado. noneft ficut feparatioeitisafimili.&contradices neceflario eft impnflibile. eft impo£ fibileinefle. & hocc incoueniens.D fe autem fimile Deo glo. cum (epaiatur fubie- A clum . A A V E R R O E 5 .necvniuerfalis.qui uisnon fit ei innatum . Si autem di xerintqj natura particulariom extraanimamexpoflibilibuseftnatu ra vniuerfahs. vniuerfalehabet aliqcfefleextra aiam. quoniam fecundum hancpofitioncm adueniet anima. & erunt a. Cum autem dixerinttj> materia poflibilc eft vt eligant earn anima:iftar. di cimusq>difpofitiofepaiationisDei C glo.&eritrelatioeiusad ages. A L G A Z E L.(I pofuerint poflibilitatem in in nouationeanimx.& eft relatio cius ad id.Prima.quin dicatur B cj> difpofitio poflibilitaris innouati eftgjpotensidpoflibileeft ei vtid innouet. lt Auer. q> referaf' ad materiam.Intenditinferreeis. A V E R R O E S . ad corpus paties.quod eft I intellect u.noneftabfurdum. cui attribuhur.5cnon eflet differentia iptcr A lt Auer. intelledum iliorum particularism. & nulla eft differentia inter proportionem ad agens.&imagmationem.& haccomniafunt dementia:. adquam re feraturimpoffibilitas.qua?attribuitur rei.igiturno tftfeparatus.&noneft materia.&noneftopus multiplicare fermonernin hacquajftione. indicia intellectusfuntiudiciaei fecunduna turas rerum extra animam.&nonerit vtdifpo(itioincorpore.dicimus cis q? non eft neceflariu. 37 intell*&um.&feparatio refertur ad id.& feparatio<ausacreaturisnon eft neceflaria. cum nofueritquid innatum in am bobusfubieClis. tune non habet nee naturam particularis.nam efle fbcium Deo glo. Attamen refponuo ei eft <j> non prohi beturquinreperianturahqnarexyfediombus.Ef.non innatarriin materia. mundusenim eftcum eo. & eft fcrmo non vcrus.& proportionem ad patiens.& chimcrz. cjfi velletcorpusab extra. necpoflibile. ficutvult faciensfac1:um.

& dc\truclio dubitationum.fa-> cittamenconfufionem.qu3S eft in agente.cum addu A uerc.Difpiitario IS <$bm nus.vtponunthoc modi dubitationum. aliquisa- rum. & foluuntur dicium intelle<ftuale.qui non potefteas fol! iftioearum.neccornplebimusfermon€ maflumendorattonem demonlha.reperitur eispof /ibilitas.eademcumpofnbilitate. affumare vero opinioncm.afTimiJantiquidem vnam duarii posfibilitatumalteri.nonfecundum feimonem dipofuifhs. Etplurimi fermouum.It Alga.quod fe quitur. Attamenhxcqua.&confufioncm ei.ficut in hoc libro deftrudlionc facere volumus.quem Fuudametalegum appcllabimus:in qu6 quidem afflrmationem facere intending us. Oppofitio autem du bitationibus cum dubitationibus non facitdeftruclionem .cum quo decUvabitur de.& rriota.& non vetificatur apud cum.ideodiTit. Scd non eft po/Iisiqua-eft inftrumcntp.bileaduer(arioq7poulbilitas fitiutnonis proculdubio . ' ~~ veram.quoniam c«>n(yderauit Alga. vt eft pofitio eius.a dubitationibus . £t.&fades cum inftrumento.quaeeftagenti :fed repent"* jnftrumentum in ambabusrebusfi nrnljideftpoflibilitate patientis> Sc. noa autcm non intendimus in hoc li.&nonJncumbem ? .ipfaquidemeftdi fpofuio (eparata. liadinuicem.qjifti (ermones omnesfaciuntdubitationes.Si autem eft corpus tanquam inftrujnentumanimae.notificandoid.qui fecit xlubitationesdubitatiombus. funt dubitationeseuenientes.dicimus centis.aut deftrudio eflendi vnj ucrfale A .fcqucreturcnimexeo vnii cum co. opponunturei.vc fibilitas.Nam.q? fit poflidubitatio declaratcorruptionc (cr.quaefacit deftrudion? oppofitionidubitationibuscumdu opimoniseorum fecundum remip bitationibus.ftdiudiciumdc re extra animam. adfuftentaodumopinione" alifjuiu vndenonegrediemutab inrentipnelibri.da mino concedente.vt nfluta fn njwi.quod fam. poflibilitateagentis.Si autem dixcritadh? ftio non eft perfedta quxftio enim fiftism omnibusquaiftionib 9 perfcdaeft.& quasfitum.quo operatur.&dubium ei.duorum. ltAuer.rcperitureispofltibilitas» quaieftinpatiente.ftquiturex hoc deftrudio eflendi bro nifi adaptare opinionemeoril podibilitatem iudicium adhxrens & mutaremodosrauonum eorum ipfieflc.&noneuadetid.&afliinilanturdiuerA L G A Z E L .confyderando in vniuerfali. apud Philofophos non eftiudiciumintellecluale tantum. cum quibusoppofuithic v i r . &non (equitur H cisex pofitioneanimae feparatae vt ponatur ponlbilitas. &in co<j>funt mouetia. quje eft in agete. pudaliquem.ficonceditur ve dubuationem .qua:eft in reci piete. Vlterius poft^bilitas. R R o E s. vnaduarumdubitationum .derelinquimus in alio libro quern cderedecreuimusin hoc.&cftop9 prauorum Sophifta.tem innouationem miindi:quo. A v F. Nos rificatiofitnihtudinisinterea.& non eft vtilitas contradiceti.maV intentio noftraeft deftruereratio-> neseorum.cuntut fermoneseorum. qua.&ideofuntinitrumenta mouentia.quae eft in agete: & in eo <f> funtmota.

8dmotus« Ela abo alhauil alhalaph.non habensfinemin fine fuo : fueritxquale. cum non mutaturcaufe. narratxcirca &h"nitas cius:crgo cognofcif'qu* ahtiquitatem eius.Namfpfidicuntq^rnu. quoniam omnc futnprimaj. appcllatus feneftfalw minaiium- 38 difterentia. antequa cotnponateum . C u m a u t e m d i sitc}?ipfenonincenditin hoclibro aliquam opinionern fuftentarcjdixithoc.Secunda.confyderatio in co nou dependet in era ca$ eft.cum corrupitur . nificphcx ratio non eltfortis. Etdebuitincipereadaptarejveritatem.mundi cxpartcintelledus inztcrcfynecdeficiet fie efle.& fieefleposfibilc poteftcfle in E couenie"tia posfibilitatis.nifi apud &C teporic. cumdedaratu fue &non poteft imaginari finitas. nee rit nos non dcnegare remanentiam cOrruptioeius. fie eftseter.D rfuseftcaufatus. & non negamuso^fitairernusa partc poft. cum rcmanere in sternum :cum non fit dc ne ccsfitatemnouati vthabeat finem. notiata.namnos ncgamusq?fitantiquusexparteantc.totum in cflccomprehcnfojicetno uus. ncc aiqualt. temcorumquatuor.&ti9ce(t viacorum prima.fi teccritDeusglo. m undo proculdubioHnis. AVER- .&caufaeius remanebir. & eastern!tatem eius.nonhabes pra:teritum veroia ingrellum eft principium ineflefuo. qd* facitconfufionemconfyderantibus & dubuationcm .ficeciameftinfuturu.&caufaeiuseftantiqua. re intclligibili. Rationesau. A ncrlaleiiiintcHe&u tanrum.&.fed poteft ftarc '•cmancntia. quiquidem liber adhuc-non perucnit ad nos:& forte nonediditeum.entcorrupt»o eiuspo^teeei^&cntineopoftjcr gofuittneo tcmpus.&fu per hoc asdificauerunt prohibitioneminnouationis &ipfameccurnt circa ablationem cefTationis curfu primae.&a'pparetex librisdc dicatiseiquod reuecfuseftin fcien KK diuinis ad opiniones Philofophorum.num. Tertiavcro noccf fat.autmoriaturipfe.antequam incipcret de co.qnoniam mu dtis.&zterna: & lie eft artful caufatum cumcaufa. T difputatio eft ramus & eft falfurn..extendunturcir parsposfibilisconucnitin lege . qui quidern dixit ficut cft imposubilc in G A z tcmpore prattento efle reuolutioIT Alga-Sciasq^h^c nesinfinitas.&ex magis apparcntibus rfeeisinhoc.quoniamun. rumnoningrediturm cflc omnidusapudeos.& dubitatio co. ficut lubitatio hie abfq. ficut e no non comprehenfo. antiquus.& verier in confirmationceiuseftliber eius. Secundaautemeft.autee poflibilitarern in imclleclu tatnm.fednunquam defc.&dicuntq>. &dcnecessitate ac"liomseft vtfitin DISPVTATJO __ .Et £>e deftrudtionc fcrmonis co noncft aKeffcapudaiisucmi vt f lt rum de ieternitate mundt.non mutatfcau fatum.&vthabeatprincipium. vt non monatnr eonfyderansantequa incumbat lit>roilli. vt non exiftimetur de co q? ipfeintendatfu (ten tare opiuionem (eclx Afiaria'.

nifi q?posfibilefiaf nam omne habcns principium eft posiibile.f! habet principiiitn.eft ratio indigens demonftratione.quomenfaratur hascposfibilitas. quod fuitin prxtericumnn rei veri tateiam exiit in tempore ifrquod rxiit in tcmpore.neque ceflationem.totum vcro . & eft finitum neceflario. Quod vcro non exiit irfpr£Etentum.isfms.quodiequitur eX ratione primaeorumdcantiquitatemundi inpra:teTitum. & habet totii.noexic in prxterito.quod mnouatur.ficuc reperitur in futurum.eftpropo(niofal{a: quoniam primum reperitur in pra: terituma. Diftinftio autem eoru in hoc in ter primum.&quico cedit hoceis.&debetfpeculaiide eo .vt eft ^p cerTuseius.& operatione eius. habet primum.ternua:em.ficntdixir.&apparet de hoc (patio CJT non habuctit principium.&aliquid non:ef Hcrmo fallai. venficabitur cistern pus non habere principium.{equituridem ex ea infururum eflc verum: &ficetiam eft in ra none fecundaoorum. nee finem. quoniam.non fequitureis vthabeatfinem:quoniam ipfi noil ponuntefTecius inprcEteritumefle generabifc&corruptibile. Et. qui appellaueritiddahar.q. quod fuk A in prazteritum non sternum eft finitumex duabus extremitatibtis. Q^uodautem fit quid habenJ principium.quod reperitur in prarteritu. lt Auer. cum fuerittempusco I pulatum posfibiiitati. cum conccdunteis quod m u n d u s n o n defecitposfibilitasei 9 & quod pttSfibilkas euenit ei. Quod autem dixir. Et jam fpeculatifuntdeeo Antiqui. omne innouatu cor rumpicuij&eftconfequensfbrtisfimum ad eradrcandum fermonem deinnouacionemundi.ideft(gternu . quianosnegajnus vt fit mundusa?ternus in przte litumT&noneftfalfum vtfit aternusinfuturumjiiifiapud Auoalhozil alhalaph.namid.qui quidcm tenet cfle H mundumetcrnumexduabusextre jnitatibus falfnrr. taqua quideum fequcns. nifi asqotuoce..hocenim (pacium nihilaliud eftnifi t£pus. fed ip* fumcumprxteriro duratininfinitum.(p id.ternum. &recipiace. id.q.&non finemno eftvc rum. eft ahudaberteeius. n o n e x i t totumm eflerexitenim deeoaliquid.cumexieritin a&um haccdifpofitio.quod f u i t i n prateritum. Cum curemdicinitquod no f e q u i t u r i n tcrtia ratione in fuumimid.id excedit ternpus ex duobuslateiibus.quoniam efleeius.Nam rd.& appeltatioeius.q> omnehabenspnncipium habetnnem.ri6tft.quodfuitinprartelitum^tcrnum. jam exiit totum in efle:id ent i n f u t u r u m .quod Icquitur in prartericum (ecundum opinionemeorum. &poshbihtas copulacaeilcmoti non habet principium.& fura ruin.Difputatio A v t R R O E S .vt recipiat cotruptionem.& find quod *eroeftin praneritum ^ternum noa habet principiutn. Q^od autcmfit aliquid poslibile.contradicit verb.& Hauoalhauil conuenitcum philo(bphisin eo.eflquidnon fcitum. Cum autem dixtrnnt q? omne.&ideo. &idcofuitha:cpropofitio vera.ficureuenitentipor fibili.. mnileft. Quiaut£ diftingun inter prarteritum.&nonhabe: totum.quianon po> nuntPhilofophi q> motuscirculans habeatprincipium.quodfuit in prarteritum non xternum.

quodrepcriturarqualetempori. &inreuolutionibuspr.quoddidmus.&eius.eritclTeeiusprincipium.quod non dcfecitin prxteiitum. non dici mus op id.cuiusefleeftperfe<^um. quod noodefccit cum efTextcrno.&nS eft occcflc vt fint opcrationcs ciu* omnino .nam.fq->quiconcedit poffibilitatem efleentis.Qja?verofunt cum tempore.cum exit in tempo reprsterito.Secunda.<j>exit ex cisin jcfleimagiuabiliid^juodexeiscom prchenderittcmpus. Etqui ponitexitum fuiflc iu tcm poreprzterito. vt fint operationeseiustales.necefleeft vtoperationcs cius nonexeantintcmporc prgtcrito.oper3tionesquidem cius non retardanturabeo:ficuteftmosom ni$enfis. &id D noncomprehendittempus.ponitei principiu. quorum vnum eft.&q? non exeat ex eoinelTepraeterito.nec ex motu^nifi id.quod tranfiit. quod no deficit no operari. quodfc quiturexeis. A foexpartibuseins. pr^teritura veto p copulatum ipfl eile.cuiuseflenonexitin cflcprxterito. inteliigunturde eo duo .&tempus idcoraprehenditex fuis latcribus : ficdicimusdeeo. &tempus«ftxquaLeei.tj7 iitco pulatumentizterno.samexiuideincflc: & hoc eft verum.nifi inftans.nam. n5 couenttvtdicamusexiuifleinefle.quod jnoueturin magnitudine .lequiturnecef3ario vt non exeat operationeseiusintempore prztejito.namnullaeft differentia inter eflc cntis. Vlterius.eftneceflarioimEt eft conueniens cati.nifiexiuentcas ictern urn in efle. &nonexiueritin temporeprsterito.in cjua jnoueturininftanti.adhuc non exeunt in cfleificuj non exiit in cfk praneritu C idjquod^oodefeciteflejpoftquam noocomprebenditidtempus. cxiitnuncinefle:nam.cumdicimus omnepraJtcritumiamexiuit inec".& id.fiexiuiflent.id. quascornprehendirtempusexduo buslatenbus: ficutnon exit in cfle jnotiixtemporeinrci veritate. &ip!equidem petit principiumin qusfito. nee q? i/am finitum eft. curndicimusdeilloexiuilTc.cftcon trarium eius.{ihoceflet. &clle.cumnonfitverum .qu? non dcfcctruntanteainprxtcntum.debetetiamconccdcrc cp hie fint opcrationcs.fiquod non euadef ab eo.ex efleeius. Cu autenj imaginatusfijeris ens seternum.cflentnnita:: &hocensxternumnondeficerctef fc abfque operatione.in nouatuminpratericum.qjomne.quodeftcum tSpore.vt fittale.niiipanes eius.na. Igitur.quod non defc cit.dequoquaerilur.tempusenimno reperitureiprincipium primum.quod exiuit tern poreprzterito.Namquemadmodumens.neceu'e eft vtfitinfinitum. nauiomjieprincipium innouatum eft in tc pore prxfenti:& omne tempuspra: lenshabetantcidprarteriturtrerigo id. omnc cnim habensfinem habet principiura .& operationeseiiis.fiipfumfuerit xternij.operationescntisa:tcr ni.&nullacftdif ferentiainhocintcr operationem.nDnautemineo.Et.Siaurcmfucrinr mocus orbium coi'leftium. 39 cuiuseflenonexitintemporc.Eteritis. Etnoomne^juoddicitur deeono cxii^pofilbilecft vt dicatur dc co iamcxiuiflein temporc prxtcrito. .cumdicirausdeeonondc £ feciflejeftnegatio proceiTus intern porepra2terito 3 & habere principiu.qcP' non defecirin prijrerituni. iamexiuifleinefle.

& hoctotum e(rj? accidens. A L o A z E L. re tnaner pofTibilitasc/Ie eius.nam operatic.&omnccorruptum corrurnpitur ad matcriam pr^cedentem .&afuduitatefni c6dones. erit quoqucimpotlibileinefle.infinitum inadhi. & hoctorum:cu nondmiditur hac diuifione. materia.&hoccfalfum.quzfunteis. Cum autem ponitur re.quasdeclarauerut Anti^.&hxcelt vlttmiraserroris^fed dare nonie innouationismundo.quouiam y (i fxierintibi matena:infinita:. Viaautem Qv^artaeo rumfequitur.nonftquitur ex hac pofitione falfurn. quare non ell verum hoc mode qi homo generetur omnino I. c^n audiat hofermonescontradicentium inoT A V E R R O E S .cum corrurnpitur mundus.nec deficitt. & totum liac.fi dilexerint cT /\aduentusfbrmarum circular! fe ex hominibus veritatis.& indrumenti ca {iibfequentibus. quoniam hatcinnouaiio.fi hoc rue ritimpoflibile in operatione . vt vides.vtdatlex. reperireuir .quamquoddarfefta Aflaria.ediantc homine. lt Ai». in eo q>ell operatio. nam oe ens operatic} cius eft copulata ei m efTc. nondeclara tn r I hoc loco.& radices non corrumpuntur: corrumpuntur tamen formx. & eas codones pofuer ut in fpeculatione.&noscum his. nondeficicns.& ipfi non intelliguntde ztcrno. terineodcmiubie(5l:o.itaqi:rat conupvio aliqu-orum hoinmum pcedentiuin materia fub(tquentium Sceflcaliquoium prxcedentiucurriraufuag<.€maH gispropiium."ntis.&.quoniamjCumfinrhxc ta quam inftrumentaagentisnon deriaentis. abhomine. & ac cidemia.& ideo ditticile eft Mauris appcllarcmundum sternum. Hocautem efTeprimum-pofll bile ell vt faciar operationes. & eft atrribntumrelatiunm. Si veiv ponitur aduentus vniuspoft ablatianemaj teriusin materiisinhnitisfpecieeft falfum. attingc tium ad finem vcritatis circa poilibile ex opei ationibus ems. & hoctotum eft manifeftum. autcm.&indigetomncinnouatuni (ecundum opinione eorum materia pratcedcnt:.& impoi'e e cu hoc. Dixi. Et debet fpeculaii dc eo cum prudentia.&ponaturcj) |J agens in hac circulatione eit agens. EcDeusglo.quod nonfinitur.&operatic innouatanonhabet principium. & necelfan'um.niii ponaturhoc circulariterm eadem materia. & Deii a-ternum.e(t innotiara.ex quibus noputeltfaluari.hic. & lam vidi aliquosfapientum Mauro rumadhxrerehuicopinioni. ficntnonfctjuitur in duratione fubftatia: eius in prctcritum.quoniamipH di j cunt.vtciiueritin efle.Difp utatio G orrminopofitatindTe.nifi non habens caulam .quiperuene runtadg-radum iapientum. ^ ponatte.qu$ n5 defecerum. A It Auer.quoddixinui!. Ifti autem homines ponum impoflibilitatemoperationis atternjeci. non cuadet confydeians in his rebus a dubi tati6ibus.& efle eius asternum.& ex materia hominis.&ficjli ponitur hoc abfque agentezternOjieuabagente no x~ terno.de qua ipeculatur. A ALGA- .na pofli bile non fit inconueniens. &magisab(urdumed vt fit aduftus vniuspoft ablationemalterinsex agentibusin nouatis.generatur homo rr. Imaginatur tamen antirjuiras ir co .necfine.

&. 4-0 A A It Auer.& hoc to torn eft falfum.nec aer.eo q> fpoliarentur forma fua.vt acciditformae lim^ pHciuni. hoccohfe quensnon (equitur ipfum antecedens. Etquodcautius eft in hocfermtoneeft q? corli. & ell in hora perfe&ioms fuac. quiaconfequentiainter antecedens & confequcns non "eft vera. qui appellaf apud cos coudittonalis copulatus. Quzquidero conclufio noniequif^ qtioniam antecedens non eft veru. Et non eft inconueniens Yt corrumpatur resin eflc fuo.&eft vtdicatur.cC poni turcorruptiofecundumcurfum na turalcm.ni(i cum demo ftrationc.feparaurm' tamen hanc difpuranonem.quod diximus. Si autcorrumpereturadelemeta.cum generaturaliquod eo rumabaliquo.nifi cum additione conditionis.autdcclarabitur q? no fitcorruptio.quodnon corrumpitiures nifi per rcfblutionem. Sed iftae Cunt ** propofitioncs.imposfibilc efteiquinrefbluaturin longitudinetemporis.&eft dmcr fumaprimis veiis. quod corrumpiturfecundum curfumna tara1em.&iam diftueft dc quo genere fuiu ift£ propohtioficsiD libro Poftcriorum. AI6A- . antequam corrumpatur necertario.autadaliarn formam.& rcciperec aliam forma.longisindicatqj non corrumpe tur. Sedrefblu^ t'o eft vna fpecierum corruptionis. quas non concedit aduerfariusdec<£lo.nam omne viuens.Sccunda.&cfrfyJlogifinus. Dubitatio autcm deeaemull tismodis.dicens fi Sol exempli gratia reci pcTctcorruptionejapparcretdc eo fefblutioin temporefuccesfiuo: & tamen afpetflusfignificantcs menfu ram cms pod tot milia annorii no figoificant nifi hanc menfuram. fi corrumperentur.Cum aut dixit cp no refoluitur.quorum Primuse. fi corrumpercf* corrnptione refblutiua. ham corruptum non oporter vt rcfblua tur. Area men cobfcquemia veraeft.exqdibus componuntur.&forma huius ration is talise. felemeta quatuor.cumcorruprioaliquando proueniac rei ante refblutioncm .eft.corrumperenrur quidem autadelemcnta.qua rumPrimaeft.ad hoc vt fequatur confequf s ab anteccdcnte. cumdicit ftcorrumperetur.nec igms. il laefntparsalteriusmudi . & tamen non concc <fitur ei. nificopuletureialiaconditio.& rcciperent aliam.nifi per viam refblutionis.nam. ft Alga. eric hiccorpusfextumcontrarium cis.quam tenuit Galenus. Si Sol cor ramperetur.Etreipofio omnium eft. impof fibilecftquinrefbluatur. quod no eft ncccerium.S i vero (poliarenf forma fua.non eft dubium q> cue neritei refbiutio: fed confcquescft Falfamrcrgo&antccedensetiam fal fum. cum qua ^/\ contrachxithuicrtTmoni.nanoco uenitvtfinrexelemens cotenrisia * tis.quomi habent in ea duas alias rationes. & concedatur etiara cp corpus corleftc fit viuens.& non poni tur coadle. Quarefuitfcrmo Galenf rhetoricus. nee aqua.refbluitur.eft famofum.Rcsautem.qmiftaelcmetafuntpars no ha ^)ensmefurarerpecl:ueoru: immo proportiocoruad ilia eft jpportio pundi in arculo. nee terra. quianon rcfoluiuir in his tempori bus.

l t A u e r .profeclomutatuscft.&eftfalfum.vtfitfpeculum. quod diximus fuperius de falfitate eflendi mnouatura ex volfuate annqua. Ratio vcro fccunda apudeoscircafalfitatem corruptionis mundi eft.quasnegantin telligentcs. igitur imaginatio refblutionis incorporibuscocleftibus efHmpof fibilisin ordinatione diuina. & pofuimushanc rationem. eft hicapud philofbphos.fir . ccdimuseiboc.& forte proportioeius.non crit diminutio eiusfenfibilis. &haec quidem caufa aut erit ex voluntate agentis»term.vnde fcietur q> non euenietei refolutio? /.q3 A cxcorpofibus'quidhabfs menfura comprchchfibilem.Difputatio & A i. A L G A Z E I.quoddimifimus.quia dicunt.fi dim nuta fueritabeomefuraparuaexempli gra tia.quonia cumnon volueratcorrumpere eu. deinde corrumpitur.& ol. & quodcunquehorum fuerit.mutareturadio.&iam dimi nuraeitmefurapalm^autamplius. Si au~ rem mutarentur quantitates corpo rum.&q?n5ii' cor ruptio. Et jamdimifimus recitare multas rationeshuiusgeneris. St hicfermo non peruenitad gradumdcmo ftrationis. lt Alga. mutarctur id. A F lt Alga.eru id. imppffibileeftvt fir fine ca. ' 70. quod diminuitur a gemma in centum annis.&pra?cipue ftellaru. &eflctid.& hocquidem non appa rctfenfui. adhucexeflead priuationem.& forte tiiit hucufq.&indicat q? natura eius t eftin vjtimuate corruptionis.&pasfio eorum.qua.nifi j ppeveritatem. &inducetadhocvtfitantiquum.quodrefoluitur eo temporeobferuationis incoprehcalibilis quantitatis propter magnieudinem corporisei'. vicibusautpropehoc.indigerentlabore in fblutionc dubita'' ximus r uonum eatUjVt di fuperius. fenfustamennon potuit idcompre TJ hendere:quoniam menfuraeius in fcientiaPerfpediua non fcitur nifi propeventarem. & tamcn recipiut corruptionem.nifiperrefolutionem . AVERROES.quod diminuitur a Sole in menfura tcmporis obferuantiarumcftficut proportiocius.fpicereautem obferuantias eft fal fum:quoniam non fcitur rr -nfura eius. A .& L pasfioeorum.in refblurione.Sccundusveto. mundusnoncorrumpiturfubftantiaeius. A r i i.quoniam ficutgema.quod eft hie ex mundo. Si Solrefblucretur.nonappareretfenfu.&contet!fui musquatuorrationibus. deinde fi reponatur vnagemma per centum annos. quoniam refblutio omnis fenfibilis refbluti ent per corruptionem parti um eius.qui dicitur op fit maior terra.quoniam non intelligitur caufainhoc:&id.-s.Siautem mutaretur aclio. qua.&tame vo lituni mutaturexpriuatione adce.quodrefoluitur ex &efietid.8c voluntaseiusin eadem difpofitionc in omnibustemponbus. & exemplum cius. aut refbluantur ad alias panes. necerto eft vtfaciatin mundo mutationem manifeftam.&aurumfuntcompofita exele mentisapudeos.&id.q refbluuntur.autm qualitatibusearu.quodnon fiierat corruptibile.autin numero partiii eius. &demdevult.& imposfibile eft in ilhscorporibus refblutis in refbluto quinremaneantin mundoomnes.

indfcarfeln"rarem corruptionis.iam locuti fumus fuperius de eo. F ius .cum produxeritre.incontrariumeius. permutaueiiteam abecin ad:u ad clle in potctia. Quod vero eft propriu huicloco deeOjCpomnis homo dicensinnouationem mundi. A tiqua. nam dubitatiolieseuenientesin hoc ininnouatio ne.ad"eoquod ages fccic pnuaiionem. immo innouauic caminnouationeabfoluta.&quaElibetfectatenuit falfum. nili mutetur. deinde fit agens.innouatio enim priuationiserit in hac pcrmutauonc quid fcquens. auferetpriuationem (ei' neceflario. & hoc idem fcquitur eisin inuentione : nifi q? eft magis occultum. lt Auer.&extraxiteamagensapo tenttainattum. ipfummet impofeeft quin fit operatio eius ens. C fequatur ab eo operatio innouata. quanto magis q>fit operatio. &eftpriuatio.abeo. quod non fuerar agens. quod recu A faueruntconcedcreomnesieclar.&aufertui pri uatioeius:in priuationc vero. Quod autem recitauit Alga.aur operatio ei us priuationismundi. quonia operatio agentisapud philofbphos noneftaliudjiiifiexitus eius. quodponitid in a&u m.Qui vero non ponit agens hoc modo.& non oportet reiterareid in hoc loco.fi.qua: non fuerat. & D indiguerun t fermombus. vt coegerunt cos in innouatione.^ cum corrumpitur mundus. quos reci tabit poftea.feqiiiturei hxc dubitatio.& eft qj volitu eft operatio volentis proculdu bio.Auer. quod eft innouans.quod fecit agetis. qnoniam.n. iam operatii eft priuatioucm abfolutam pnma intentionc. Attamen hoc fequit J neceflario dicenti q? agens depedet operatio eius in muentione abfblu.&adinuenitinuentor.& accidie vt fiat priuatio eius.nificonuerfio priuationis rei ad ce.remanfiflet vtfueratantea.corruptio autem no eft ahquid. Et.cum tracl:auimus de in nouatione mundi.de Philofbphisqjco gentaduerfarios T hoc fermonc circa poffibihtatem corruptionismudi.E tentiaadeflein ac~tu. atkoq>dicaturidefle.fed qm fuit h'nis.iu pmutandoens abefleacliuadeflein potcntia.cum ficfucrit.C cpdcpendeatoperatioeiusin priua tioneinduobusextremisfimul. Sed. necefle eftei vt (it operatio aeentis.nam.& depfdet apud cos in entein duobusextremis: in inuentionequidem id jprnutatabeflein po.necfuerac poflibilis.&propter hoc dubium exiftimauerunt tj-diuidunturLoquentes infinehii Jusinquatuorfedtas.quz non fuc rat antca.quid efti(taoperacio?vtrumellefle mil B di?&eftfalfum.ip&metcontingunt in corruptione.& priuationc.quod eftinpotentia.Secunda.Etaddit:ei hie alia dubitatio for tior. dependensinpriuatione. poftqua nonfuerat.i. & priuatio m u n d i non eft quid lefie.quomam in priuatione eft magis mani feftumjnonpofluntloquentesenadereabaduerfariis:nam manifeftii eft cpfcquitur dicenti hoc vt agens opererur priuationem . A V E R R O E S .fin uentione.noncfleteiaftio: &nunc et non eft ei adio: ergo non operaturaliquid. ta. non crfl inuentio ahquidoino.huExtraord.necinpotentia.elt id. &omne. cum permutaueiit rcabefTe ad pri F uationcm abfolutam.cum.cum ccilatel!e. & fit operatio.in inuentione rei.vt sternum.

& eft cofumprio quam quidem creauit non in fubie clo. qua: cma L nauit abeo.&corrumpcttotum mundnm in inftanti.autcp non depedeat in eo operatio agentis. quanto magisin priuatione. poffunt dicere q? operatio ciusdependcat in inuentione:& non poflunt diccrehoc inpriuatione.&hoctotum e f t i n v l timitatefalfitatis in ahis oppofitis.quod fequitur in priuatione. eft opinio in vltimitate debilita tis.fed (equitur cis ncceflario vt depedeat operatio in priuatioe.nam id.non depcndct in eo operatic agetis. &nonpermittunt priuationem cius.adeo q? cxiftimant <j> vmbra rei fit res ipfa. &.Vlteriusnon corrum pet mundum. qua eft in aftu.Et dixit. duorum oppofitorum adreliquum.& hora. corrumpente.& hoc.& de priuatione contrarium eius: & eft nutatio eius ab aftu ad potentia.non corrupcrctur ex feabfq.quacft priuatum abfolute.& certum.quodcomprehen dit habens vifum debilcm de vmbrareilocorei.cftquid fequcnsei . ncc H cum fuerit priuatum .q?confumptio non eft ens operatum.eftens.quinoin telligitdeinuentioneexitum reiab efle in potentiaad ellc in adtu.&parseius. Quarc non poflunt diccrcq? operatic eius non dcpendeat in deftruclione ptiuationis. nam(edenscontagit fcdem.nifi q» inpriuationeeft magis manifeftu* &ideoexiftimauitq?ipfi diuerfan turin hacre.de fc&a Adariaqjipfipermittunt fieri innouationem fubftantiac cxiftcntispcrfc.Difputatio G iusmotus inuentio.& non confumet ipfum.cum fueritpofEbilis congregatio eorum .eft inconueniens.&congregantur etia faltim in inftanti.cum autem fueritin a&u. Et. & materiafuntrcquifita in omni innouato:&q?.fed dependetininuentione. rcmanfit ergo vnum duorum. A t G A Z E L. &fequitur cum hoc deftru&iopriuarionis.Si autcm creauit cum non in mundo.ipfe quidem perjnittitconuerti corpus priuationis in cfle. vtproccatin infinitum. f A It AIga. lt Alga.deinde recitanitrefpo fionesfeclaruminhac dubitatione q eis accidit in priuatione. xerunt q? operatio.fequitur in inuentione. fi crcatum fuerit infubftantiamundi. non eritcontrarium. Quorum vnuseft.QcK autcm recitault Alga. cum rccitaucrathanc refponfionem eorum illi dubitationi. Et hocquidem eft &I fummultismodis. Etex hocapparetq? poflibilitas.itaq? non indiebitaliaconfumptione.autc6uerti corpus efle in pri vationcm. Adhuc.cum fuerit finis hui' mot'priuatio. Ifti autem homines comprehfde runtdeagenreid. ita q? apprchc datur confumptio eius.fi cf M fetens.i mpoflibile eft efle ei pri tmionein. & deperdetur cenfumptioabfolutaex fe. nee in fubie&o.& q? dependeat operatio agcntis in permutatione corporis cuiufcnnq.fi reperiretur ensexiftcns per fe. ens enim fm eosnonefteinifi hora.qu£ro vnde couertetur cflc eius in cflc mundi? Przte rea in bacopiuionceftaliudconuc men* A . ficut vide$. Qui autem intelligit hoc dcagente.qm.aut q? dependeatin priuatione.& conuerteturmcfle.Mahatazcli autem di Jt\.&efle. A L G A Z E L.Qccinnou2tionem.

lt Alga.Seeunda. noncreatcSfumprioncm. & hocetiam eftfalfum.& noa . & rcm priuatam.cum non creat priuationem.& non aliquas.nam.&fitmundus incorruptus.vtmutatioreiab albedineadni grcdincm.&ee accidensabfq.& ficridentq? hie lit pri.q emanauitab eo. Subfta operatio.innouationesvero facie tes mutationem fubiec~H funtmuta tiones. qua non operafaliqoacondino coditionum efle operati.quiadixerimtoperatio.in quo depcndct confumptioeoruhacdeca. & hoc non facit apud cos innouationem in patic tc.cudicnntcj> adio ftat in Tubftantia agcntis .erit |5finisgraduseiuSjYt(itaccidcns. & li lociui fuimusdehoc.quaantiquu. & (ic clleapud eosin inuentione inno uabitipfumex(e.&fitcnsico ens. Attamen. non. quonia cum non fueric in (ubiedto. & no vt antiquum no (itantiquum.& (iceciam priuatio.ponere autem aliquid prxter voluntatem. A . &eft mundiis. quod non F fueratagentianteoperationcm : & omneinnouatnmhabetagffs inno uans. & priuatio funtduo nomina (ynonima:&.& (equitur vtantecam prima (it ca. (c<^a A(Tana.n.qui dixerunt \ It Auer.&po(Ie.quoniam in C coeftefleantiqnum fubiectuinno nationum. qm agcns.appcllatur paffio. 4 A It Auer.(ubiedtoeftinconuc oiens. cj? hicfunttria.abfc]ieo q? deficiatei hora. A L G A Z E L.&etiam quo imaginatur vt priuatio operetur priuationem ? & hoc totum aflimilatur (crmoni Me uorfameorum.& aftio.cum refertur ad agens. eft error:eft.& vident q? a&io (it res firma in fubftantia agcntis.mamfeftum eft q? innouatum (it hora operationisaliquodattributum.vtpucauitfeda Aflaria. Terti a autem feftac A V E R R O E S .(edquod(equit'eiseft vt fit ibi ca magisantiqua.& relationis. qnam appellar opera D tionem priuationis.appellatur a<flio:cum vero re feraturadadtum.(edrcF ij mancnt A uatio.q> (it innouatum rqrhhoceftex capitulo proportionis.(i imagi &eftid. Sed Carmei in hac pofitionc. A V E R R O E S . Siaute confydcraucnmus vacuum cc . innouatio autcm Jpportionis. uon imaginarcf &a(ftum:&eftid.non poteft corrupercaliquasparteshuiusmudi. Carmei autem tenet accidcntia co(uin untur ex (e.&e(Tepotens ad id.&eft <J> Detisglo. Hicftrmo eftdebijnL lior ommbus.& relationis no facit innouatione fobicfti eorum.&adum :&. nienj.q e(r. & etiarn non poteftnififacereinnouationcm vacui in priuationc mundi tori us. (equitureis vtantiquum noopcrcr* innouatum.agens^aclio: imaginaiu remanere.qm vacuum.erit pro portio eius ad totum eod<? gradu.etiam eftexitusabintel leclo.e mutant fubftatia fubie &i. iiecunda Seeunda autem letlta fe»fla e(t.qnodappellantoperatione narent'rcmanere.quibus laborauimus cotradiccre.cu no operatur > & poftea operarur.& priuatio eft pra'fatioefte innouatiseu ex fc.lijt vcrono remancntex(c.relatio reperta intera» E gcns.e(t priuatio .nam nonintelligiturde muf tionenifiefleattributum voluntati & pofle. non intel A L G A Z E L ligitur.qu.quiadixeriintoperatio. Alga.& procedet in infinitum. It lt Alga.

(equitur vt fit re mancntia eis in eo op funt entia.&. A V E R R O E S .qm cdeert contra rium confumptionis. &choccftfalfum.li-cetdixerinteum mulu antiquoru. & priuatio mnouatae(tei. Dixerunt vero philcfophi.(equerefvt res.cum vani inichi modi.5 intelli«iurefle priuationcni acnotic c5 1 aliquam. Vlreriuseftineodubi tatioalia.e dicebantpriustioncm non indi^c-reagete.qd cflenspermanens 3 &abfolutum.nam fi efleeiusdetcrminaret priuationcm.M nceoruni innouationisanimar human^ rocinanf dcfalfitatepri'jario niseiufmodi jppinqtiishis.& q? innouaf 1 ! 01 ho ra.aut in co A lt Alga. cum re manferitin fua remancntia.&non ensin vno initanti:quodeflfalfum. cuingredic ignis viceaqua:. fi no creailcc Deusglo. Vlterius.no imaginatur priuatio eiuspoft efle ems.odii^aliquisleriiioni as po/Iibilitatcpriuationisiuiiusmuii di.quiesactionis.fiue innouatu. & determinate! den igredinecapilli.aliquo attribute re manentcm (e.efletens.&eftq>remanens.et fidixerimusq-hic miiuusfucritmnouatulnani cum coiifl-flio.qui dixrruntaccidentiacofumi exfe.nec fcparationem. lt Auer. non fimilis ei.qn: r.remanemiam in eis.n5 imaginaturdceoconfumptio. q ipfum reperirec'.qu2road quid remancnt cntia in remanentia?& hoc totum eft error ex corruptione jpuenienteinintclledurideodimicta mushancfeiflamit-ji'ifalfitas fcrmo niseorum eft magis manifefta. cum omneensneccflecft vt fitremanens.corrupit J aqua.&deinde couerti^ in aqua:materia vero piima remanct inacre.&. &corrumpcretur.fed remanct remanetia additaefleearu.&.necquiet'J necconiunctionem.& hare remanentia rema nebitin remanentia.fi aut hoc eflet.qjentiafunt influxu continuo.intelledtustamen dctermmat q? tapillus.& ruinar.qua indigeat dubitatione.eft capillus.elt.Qiiarta vero (ettaeft aliquorum Anarix.&.& confumi turefleinconfumptionceius? Na.Ifbcfermo eft in vlti mitate vanuatis.jblt5 I» tias vero remanere. &.Etquo rcperitens. & impoffibiJeeflTt reperiantur duo contraria ineode eodemodo.cu df eis.ex(e cofumcretur. Quareid. eflet ex I fc. liue fie antiquu.quieftlcapite hominisho die.necquiefcibiie. quodquidem eft talf u m r q u o n i a m e f t i n e o d e ncgatio ne fenfus. f.ex eo cp eft ens.neccfrc H eftvtremaneatattributa Dei in remanentia. q? non funt?& eft falfiim rt fit hoc K eis in eo q? no funt. vtrum remanentia «orum.n6 in iiibieifto. nou remanct iv.&procedet in infinitum. q cumfequuntur.(cdconuertifin vapore. A L G A Z E L .&ambarfcclx Al'ari. qui fuerat heii. D c m u a p u d e o s o c exilrcs ex (e. fi cntia remanen:.& indioebitaliaremanentia.cp nigredonon remancat &fice*talbedo.m co <g Cunt cntia.dicutn5comlpif. cjuod confumatur ex (e.&eft marena. corrumpcntTubftantix ad priuatione remanentiar.Difp utatio G manetexfe. cu no creauerit Deusglo. & quauTuntinfinitaincouenientia. q eratfubicda forma: aqua:: fpoliacur aur£ matctia A .fi. (iipfum cofumeretur ex fe. quosdtximus.in eismotum.eflet falfum remanc-re corpus non mobile.n.

qd* eft ex eis. aqualibetearu.&eftfluxus:quodvero remanet p.Secunda. no eetei finis.fubfl:atiis.dedifferentia in hoc inter innouationem corr uptioncm in anima.Qui autem dixerit q? •accidentianoremaneant per duo tt^&qjefle eorum in fubftan tiis fit coditio in rcmanentiafubfta tiae.quod no remanet C perduotj.quod remanet per duo tpa eftabfurduetiam.&eftpriuatio. & mutantur in ea forma:eorum. cumfitpotens.Quiautemdixeritq? It Auer.non doleret corpuseius.&conueniensvFitatiradicis veftr^ in eo. &cft.a?nainftans.inquibusexiftat.quod no remanet j> duo tpa.&quomodocntfluxusconditio in efle permanentis?autquoeritidjquodrcmanctinfpecic.quodrecitauitAuicen. &Uc. Vlteriusquoeruntcoditio requifita.&pofteafa<Staeftpriuatio. fieflecl eo parsrei corrupt^. fed tin mutaf ciusopcratio.necdeficiec. &impoffibilisefteipriuatio.& eft inconuenicns rt fit resconditio in efle fui ipfius.quod non defc cit.inftas no e in eo ah'g^H ptis corrupt3C.&ip[aquide" no remanent p. Etdicimusquarenegacis dicentiq» inuentio.quodrema nctperduotpajdignius eftremane re quS id. ALGAZEL.&ideodicit Hippocrates ft eflethoex vuare.coditioneinremanetia efleeius.qmid.&nonmu tatfubftantiam fuam ad fubftantia.i.&hQct.quzgeneratur.>a.cum aer occurritfrigi— fco. £ lt Alga. duo tga.'&.&emanauit ab co.quoderit finis priua tionis eius. alterius.tuncpofitioaccidetium eft co ditio in efle foo.Refpondcnsphilofbphis.q ert.nihUeft.conditio inremanemiacius.ergoquofuit:&ni hileftemaaareabeo?&.hoc n.fequiturei vt fitens (implex. fcdprolixedehocnon loquemur: fedfufHcitnobisloquidcvnapartc.quod eft de genere fuo. quod di xiltis He partibus.cum ipfe vo Iuerit.necaligid p.adinuenit:&cQvolet.ef{eeiuseftininftati.&induiturfor maacris.&quoemanaf.& fa<£tus eft aqua: oo aut q? materia innouata fit: fed materiaeftcois inter elementa. Dcbcsautcmfcireq? qui D non pomtmaceriam rei.naid. eftinnouatum.pofl> quanofueratpriuatio.&.oturn. & quid em anauit ab eo^icim'cpjd^d^ emanauitab eo.& ipfe quidem in hoc fuo iudicio no mutatur in fe. AVERROES.oultelligi£ tp fit.£ declarabifdeftru ctio cius fm radices veftras.&priuatio fine in volume te Dei glo.quod non remanet p_ duo tpa.nihileft.qua:eftexeis.quod remanet in indi4miduo.fi eflent fubftatia:. &initium cfTepartis.n6corrumperetur.itelligif'relatio ci'ad poflc.volensinperfeclione. Demumponereid.corrupet. dicimus & ipfa quoq.- A .tis.fieffeteialio t drei. Si autem dixeritisq? priuatio nihil eft. P iij AVER. lt Auer.qeft.&mu taretur:& fie et fequeretur vt no gc nerareif'jfed efTet ens.Cuautem vos dicitis qjagensimpofllbileeftemanareab eo aclionem.eftinuolurio 43 A falfitatis.Si l " ' rnfio eft qj id. matemfprmaaqu?. fimplexenimnon mutatur.na.ingroflatur. cfle.eiuseftpcrm3nens. q? potcft euadere. coditio in efleeorucum no pofiint effe acciB detiaabfq.necefIe eet vtcoirupafjnhocinftatifuBa. non eft verum.ip(equidem nonintelligitquid fit in fermonc f uo ex cotradiftione. duo fp.idautem. Nam.

A V E R R O E S . Qaare. Na Philofophi nonegant cflepnuano nem rcicucorruptionc corrumpftiseam:immonoq>corruperrscam dcpcndeatoperaticfua apriuadoc eius.Siautcmdixcrit fe^.fcdncgant fieriprinctpaFr.& eft id. na agcs. AttamedcpedctadHo agema priuationep.n6 gcncrare tur. A A L G A z E L.&formis? Scdicitq? priuado fitnihil.&dicentemnegationein nouationispnuationisoino accidf tibus.ad efle. A It Auer. ftarim ad adlioneagentis in ente vtages fit H agesciusprimo. & fie eft difpofitioapudPhilofophos in cC- A &qu<xideno!atum eft innouatione eft intelle£cuale.&cflcntiafT abagete.quod innnouaf.ficntiafenfibiliaeflentfimpiicia. A t G A z E L.quodfequiturdicen timundum corrumpi ad non cos omnino.nificTependerctadlioagenrisprimoj&eflcnriafr apriuatioe.&primoabagetcerus.HxcrefponfioPhilo JL\.quod eft in aftu.qrh Philofbphi no negat heri priuarioncolno. Innouatio piiuatio/ \ nishocmodoevera.vtmutacio ignis ad acre.&ielatio huius. AVERROES. A It Alga.turopinionicius ) qm gmittit priuanone| rcipoftefleeius > vtdica turei quid eft id. .f]primo) &erTentialitcr.quodquideimpoffibileeft.& priua tioapudcos fequifadione agenns inefie.n6autinno uatio eft pnuationis abfolute.&ipfc.c albedo tatum.qd r enim nihileft.& hoc modo com para fpriuatio ad operatic ne.& per ac cides:&n6fequi£cxeo q? cmanat. accidesfecun I darie.Hoctotum e fcrmo fbphifticus.&cueniteiex hac aclione prinark>. . q<P eft in potftia > &fequif > ei q> fitpriuario &innouatio eius.qcf eft intcllcdtualc . qm crnanat ab agente fecuda inte*tione. intuCit qjfit priuatio per fe. A It Auer.nodepfdctoperatio eius apri uatione.OZS. cu dealbatus eft capillus.id.na ages no depedet operatio ems a priuatio ncneceflario. feddepen <Jet operatio fua T permutationc ab efle.fiue appellcf" res fiuenoappcllef'.&cftid. qd 7 ponut Philofbphi.&per{c.& eft ens .&corruptus.primo.quodenotatur innouatione? vt. fophorueftfalfa.^T\.Etquzdfia eft inter vos. Attamcn noprimaiut^uoae. qur eftnihil.& pfe. &eftintellec~tualisvtfit eflentiafr.qrn coccfTum eft ei hoc dictum q? fitpri natio jpculdubio ftatirn ad aclionf corrupetisin corrupto. &primo. ad pofle potcutis ctiam eft intcllc&ualis. & pro ueni re ab agente. eflc.in eo q> eft priuatio.DHputatio AVERX. lt AIga. nam Philofbphi no negantfieri priuationcm.&apudnosnocorrupiturrcsin ufra. Etintelligimusppriuation6 accidetium innouationf fuoru cotrarioru. -. &negante fieri priuationem f. qm euenithuic priuatio ignis.&quofit?&quodenoiatur kinouarionc?Etn6cftdubi5 cjjpri uatio imagiuat fieri in acddeubos.& hoc quide in permutationc pafli ab cfTe^uod e in afta ad aliud ~ .in eo q? e priuatio.neccorrQpctetur.& no dfqj innouatum fit priuatio nigredmu. quod innouatum cfl.vtfcquif'poncn tiicm . lt Auer. Dfiaaat inter Philofopbos. &no 'jcx eo q» eft priuatio.qu5funtenria.

£ peritur innouatu. A inpotentiapotenti$qiponatens. 4 conuertuntur ad impreflionem ec abfq.vnde fuit dubitatio Alga.f.non euadet abhocdubio S. vel innouatu? Si aut dixerint antiquum eft fal ium. qm ante innouatio oem albediuis. lt Alga. Nam non eft A A ItAlga. & corruptibilium funt duo per fe. nee a u.&. & opor tet vt attribuatur potenti.noneritquiesquid contrarium ems. &quies eft priuatio motus. Tel ne? Si aut dixerint q? no.Si autem di xcrintq>fic. lt Auer.eft verum. 44 A V E J L K . A ri rem permutari ad priuationfabfblutam. &no eft opus protelare fermonem ineo.& hoc.& eft priuatio: qm eft con ditio rcquifitaininnouatiocinnouati.remotionecontrarij. &qui intcllcxit jfitin fc.quo non critintelle&uale? Si au C tcdixcrint no antrquu. A L G A Z £ L. q? con* ucrtat corpus efle ad corpus priuationis. cui e cotraria. qd1" innouarur. vel non? Siautdixerint q> non . &intelleduale.Si vcro dixerint q? fit a* fiud.tucconcradicit fibi ip(i:nam res non includitfcipfatn.an eft antiquum.cu cjuzriturvtrura innouatio albedinisincluditpriuatione nigredmis.cum re.Si vero dixerint innouatum.hocquidem inclufum.&hoctotum eftmanifeftu. & in nouatione forma:.primo.&eftptiuatio nigre dmis.ncc innouatiim.Etideo dixerunt (apientes q> principiarerum generabilium. qux sut ad perfe<5tionem. Eftquidem innouatum intelle&uale. inhocfermonc dubitatio vera.Secunda. qui non ponit matcriam. Sc oppofitio inter eum .anhoc aliud intellcduale. O E 5 . licet non fucric F iiij .& priuationis.vteamprarcedat:&. tuc me liuntur.&poft ea.vcl B aliud?Sidixerinteftidem.& omnis. apud cos non eft pec contranum.&forma.eft intellccluale.vt rr. & ficut impreflio formarum intclligibilium in ala.fed eft priuatio abfolu F ta.(cd per ac<idens.an in dufiim eftipfummetincludens. qjfequiturci vt depedeat operatio agentisa pnuatione.Si vero dixerint q? fic. n5 autem per (e :qm nodependet opwaiio agcntis a priuatione abfbluta.Ethoceftfalfum duo busmodis. cum corrumpunt^eritdilpofitioeorum ablatio eileablqj aduentucontrarij pofteac&ablatioeorum eft prxfatio priuationisabfolute.&eflcn tialiter.aufertur priuatio &.cucorrumpitur. & vnuper acddens. & iflnouatur proculdubio. eum dicitur q> non fit.&2Uribuif potenti.&eflentialiter.cum non fue ritmotus.&quietem apud CDS eft oppofitio habitus.fcd priuatio apud eosinno uat cum perdiuone forma: rei corrupts.Secundusautemmo> jTlLdusdubitatioiscftq^id.eftfalfum. Primusquide.no autem oppofitio efle ad ee.otus: motusenim non habet cotrarium.& fie ft funt attributa.u~cutimpreffio figurarumfenfibiliumin numido cnftallino in oculo.{. denominatum'quideab innouatio ne. A L G A Z E L.adeft priuatio.n6 t> cfie primo.quzriinus quo fcitisq? fit inclufum? &iu dicium de eo quod fit inclufum in dicatq? fitintellcftualc. & apprchc ditintelleduscfleinnouatfi.quod corrumpitur. & funtmateria.(i dixerint nigrcdine dTecorrupta.&.^tfalfiim.

& eft pone H doeflcinadtuin potentia.mtcllexit.vt corrumpatur mundus. tj> ponatur hinouata ab agente.eft vt corrumpatur resad noncfleomnino.cu intellexerimusimaginationem fie"dimnouatum voluntate antiqua.&peracci^ens. A .quo niam impoflibileeftquin fitvol£s.eft verura.Ethoceftilkifjolecundii radt ** ceseorum.&plurimi fermonumhuiuslibri funt huiusnaturx.Ex parte autem agentis.qui eft habitus in fubiedlo.Tettius vero ex pane vtriufque. aflumif" ineoid.eftagensmundij&effia'ens eius. lt Auer. Quod autem eft impoflibile apad eos.eo q? p inutatur ad aliam formam.eft quid non notum ex (e. & mundum opus.& priuatio fecundarie.Etdeclarator inhocq?.c6(equiturabeo cofecutione neceflaria.quodeftper accidens. A V E R R O E S . & Deus glorio.fi hoc fuGrit. non Deftrudrio Philofbphorum.quoniamDeusglo.quam vult: Deus vero glo.eligcns. & nullam habetoperationem:&quicquid influiturabip{b. Secund us autem ex pane patientis.i.& quod non erit impoflibile apud Philofophos hoc mo do. & veliusnomcnhuiuslibrieft liberdiffcrcnriae inter veritatem.quod vult.ttincagensdependeret opera tioefusa'priuatione primo.nam pri uatio hie eft fub(equens. Ex parte vero patientis.&attribuit pofle potenti. & propter hoc conuenientius nomcn huluslibri eltliber Deftrudionisfimpliciter.Idaotem. quod innoua tur priuatiOjfiue efTe.cum ponitur eliepiimo. Nam mundus fecundu radices eorum nonpotcftconfydcrari quod fit operatio Dei glor.non autem Epicure!.fciens quide id.& eman«i reefleabeo.nihil vult. Differt autemagna difFcrentia.nifi fuerit ei demonftratio.mediantealiquafpcciecfle. putauerfit quod mundofitcau laefficiens.q?fit j perfc.eft q? non poteft efle quin fit volens.&ruinam fermonum LoqueT tium. A lt Auer.Philofophi profedto. quoniam.Primusquidemexpartc agentis. tribusmodis.quod dixeruntde impoffibihtateeius.cum ponitur pri-•uatioemanareabagente. ITAlga. qaomodp ergo emanac aliquidabeo ? A V E R R O E S .Et ex parte vtriufque.quoniam.adeo <j> eftagenseius.dicentiuDeii glo.quoniam munduseftanti quus. lion differt fiue fit id.deftrucn do aclum.&a:ternus:operatio verodici tur deinnouato.& terminus non cognitus in ailione muudi.efleagens mundi. DISPVTATIO De declaratione inuoluti(X nis eorum* A i 6 A z EL.apnd eosc vnusomnimode: &abvnononemanatapud eos nifi Vnum omniinode . quod voluerit.& fciens rem. (eu Deftrudio Alga.& hie fermo totus. & mundus eft copofitus cr diuerfis.&ellen tialitet.&fcquitur Philofbphisdeeo w. & eligens.quodeflin agente. & ope rationcmeius.Difp utatio G aUquid.

qu^apppellamus volen.fed eft perfedio eius.& no detia. quid. quo emanat ab eo: & hoc eft i ncouenifs.eft.&interdicetemipfum (cirefcie ^ do.ficutcon rius adtio tia:& Deusglo .quo tenf t mu* dum A .quoattribuit''generabili. Etquomodo dicit <j> eit.turquahtas voluntatiseius.alia: vero funt res. non deficit ali.tiadisfimilifclarhumanar.p ruptibili apud Philofophos. non apprehend!turn : Deo vero glo. tionem abagcnteprimo.vtcalidum autPhilofbphus.cui deficit voli litasfcicntiajeius.& volens eft id. no eft lt Auer. &mu. q uod eligit fibi vnum duoru no A It Alga. q> vult a& mutatioe.te.nam eli a. & cum fcientia in abeft ab adione naturali.Secutctur cofecut ione h9 deh"nitioQis:fi. &hjecquidemagut cipiuntomnino.& ta dusefta Deo glo.^.jTXquemq. Philofophi vero manifefttmidtcp &iftafunt.na?. ScnoneftdifFeren cxfcicntia.parum. Deusglo. ergo modus.dum vero. cum erraueritin veritabuseflagerealiquid inaliquaho. iam dcclaratum eft fecutiovmbrarabhomine.abeft ab eo attributio ali voluntate diflimili voluntan huma eutusharum duarum adionu mo.n.Et (ice"t magis.&quem. &.nifi quod farum agentium nifi is. quo emanat aclio cum eo. Primus quidem. Primoau.& elecftione. N5.nondiciturdecomfitdecipicns. &eleciione? &ponit fiho. Vlre. vfque ad.Summahuius fermo declaratus in hoc loco : qm non eft nisfuntduo. &confilio. & naturaliter in aliud non numerator in occulto. ex tatiorDe' ueroglo.qui agitcon flgitconfilio.eft volens. ra.per£c. tradicendo ei.&quihocdicit.E S.horummodoru trifi quid nobile.dicimusagenseft praefatioeius.& volensjcum peruene curri imagmationc eorumin conritadid volitu. cu demum voluntas eft pasfio.&agens. 45 A ftratio.eftabfqipafTioe.Etverificabimusvnfi bilium:Deo veroglo.cf modus.deficitvolunraseius. ficut caufatuma men non eft necesfitasde fubftatia caufa.nam adho volito. nam actio agenrii hacdcfinitione fequi in appareti.edecipies.imodum non apprehenditur qua gcns.&hocquide pfc. quas vocat Philofbphi age" parcntiam.& magis dionem elediue.q7 no numeratur in numero cau non intelligiturdeagente.naturalis f e non p erit a ex fcier a r i a Deo glo. itacpnon poteft imaginari .&cligentia. q nSagitnifi v.ipfi perquiruntveritatcm.ceflaria. confequetur confecutione ne •a volentis.&fngiduagitfrigidij:& quiintendit facerefbphifticam apilta funt.tia inter diccntem Deumglo. A V E R R O.quorum Vnum fimilis voluntas eius voluntati nobis apparenti.&c.&agentcontrarium in aliahora.n5 nu trrr. & tn Philofophi no cofi numero caufarum agentium. autverificeturpermutatio cuttequtfeisjcfi auferGthacdefini.aliqna. &aeris demon ftrati ue q?adlio eiusemanat a So!e.Terda. HocaQte mamfeltfi dupFr. nam decipienseft» agitcalidu.no deficit ali. velle te agesglo.quod voluerit:&dceligens eft A L G A Z K L.non autem ofteudere ve tia naturaliter. id.vtauferat rosvidemus rcsagftes imprime"tes ab co adtione". qfh totum hoc ab eo ex fcientia .ritatem.&cor.& apud vos tenentes q> munrei natu rails eft neceflaria in fe.D iudicij apparentisadoccultum.

& a priuatione ad eflc.quod voluerit. Etnon fequiifeis aliquid huius quac irionis. funt quattuor. Di cimusinrefpofionehuius q> agens AUicritviscjus.ficutfcquitur nobis. & non ex neccfli! t^teinducfteadillud. aim facit vmbram.ens compofuu eft duplcx.quodnobisappa iet. & aliquando natura. na concucnitei diminutio.aliquod. &fequcretur ei diminu tio.in quo compo GtiofitrcsadJicaipfi eflecompofitorum. Et hzc eft do&rina fapientis principis Philofb phorum inquibufdamhbcllisfuis. Dixi.eft caufa efle cor um.Dfputatio i dffemanarca Deoglo.cftficutcon jfecutio vmbrae ab hominaz. & nifi cflet ilia potentia in rebus.& hie modus entium non re peritur in intelledu. adeo q? reperietur aclio cius.eftagenseius.fcparatur a mundo. & agens eft id.eftalli gatum potentia.&defcenfuslapidis deorfum. & Toluntas debi lior fapie~tia. quod non ell neceflaiium in eflc ex A . & pofle ciuSjftcut voluntas cius. cii vult pot eft. agens.& eft praeccdens ipfum efle.& funt materia. & bonitatem fuam : & eft ncceflario volens.Etdixit to turn hoc.qua? eft in eo.nec habens clcdioncm.& voluntas eius.qin.n.&abfitabhacdimmutio nerepertaapud nos. Et non eft dubium. Dixi & hoc torn eft falfum.quzcuenit volenti.qmnoneftfeparatusabca: agens vero feparatur abado.nec ex re ab extra.uonexfc. & hare quidem extradio aliquandoeftconfilio. A L G A z E L. quod extrahit aliquid depotentiaad adum.rcfpondens pro Philo fophii. non eril inter ea & nos aliquadfia. & ip fi non appellanthomincm.cu ali qui dm quo incoepit De'glo./. dubio. forma. ficutfapientiacius: aut cm vis debilior ipfo poflc .&omnia in vlrimi tate fapientiae.quodeftinhocmundo.fed eft agens ha rum caufarum.extrahens totum ex priuarionc adefle. ediusin fcTaMetaphyfic^.quorum efTe eft in compofi tione.{ialiquahaif potetia ru fucritdebilior alia. caufam agentcm.q? omue id.quod apparet.&hoceftni miuminconueniens:auteritquxlibet harum potentiarum in vltimita te perfeftionis. tficca prima abfq. fi igitur primum fuerit caufa compofitionis parti um mundi. & cu poteft vigoratur.& elcdionc.&. eligens excellentiorigradu volentium cligcntium.& aeris a £ole. na Phi lofophi tenent op caufa. vr voluerit L exnihilo. & finis. quod eft ca eflerei. lt Alga. ficutpoflccius. &id conferuat * perfection.riam iputenentq^adiocius cmanatafcienna.nec non babcnscledionem.& pofle debilius voluntate..& aliquod.Sicdebetintelligi res in opinione Philofbphoru: fi uerificatum fueritapud fpeculantem de opinione eoium. oecns.mudu exnihilo?&fecit cum ex nihilo.& no eftapudcos huiusgcncris-nccctiam eft agens di ipofitioneagentis. * non cflet "' permanens i6lu oculi..o modo in adionibusnobis apparent! bus. quzquidcm non appellaturaStto: mm adio non feparatur ab agentc. quod eft ipfummctc /f ccom p 0 (i toruni i ncom p 0 g tionccorum. *• "• • -.Siautemdicit. ipfi ta men creduntquod Deusglorio. ita q? prxcedat efleeorum copofitionem eorii: fed M com pofitio eft caufa elTe.pro ueniente a Deo glo. fed propter exccllendam. nifi H abufiue.ficutcfle materie cum forma.

Qua titoehumidum. (icut vos nocuratiscf hoc. & eft 9? nomen agentis eft. C li m appellatur ages. & idco oe id.& confilio. A L G A Z E t. mmc tali. illud quide.cxquocftncceflarium fuum agit ignis in cumfibifimue. cum dicimus ltAucr. f quod q> appellare inaiatu ages. cumdicitqjipfum requifam. & hie fx-rmo Eindedixit Alga.fi. quod eft ne.abufiua.hoc dimusq7ipfumextrahitaliud apoeflet. Etetiam.fed eft ex alio.qru eftpotentia: ncc difpofitio ad recinecefladutn ex afco non oportet vt piendurn m fe adionem ignis. eft producrum a hit cum a re. ratio TCIO ciusin a voluntacc. A V E R & O ES.ficut dicimus egit.a. rionem volentis. & veris. Nam inanimatum.&eft«xtrartfs dc po dehocdifputatio. * £ A L G A Z E L .& eiu«. viq.quoniam extraccflarium ex alio.dcmu ihonc.naip"m. eft locutio omneensauteritncceiiaruim m cf. non U fitid.eft agens in rci veci matum no habereoperationem. q> agit opera Hxc appellatioeft corrupta.eft adio.& non egit.quod aufertur ab oo.modubicatqjin corporibusanim* fponfio.qui conuernisfimt dux refp6fioncs. lium funt potential natutales. Dictum ancftcx (ermonibusfamofis. in quo non fponfio dcbet argui contra eam. A It A uer. &c.Deindedixit faaecpars non eft nota ex fe. q> inanimatum non appdlayir D agens.cft vcrum.quod eft a natura. rit.eftfalfa. omne.fiuefineinftfo.quae extrahunttaha.fiuefitag6s cum inftfo.cum vcrointcnnee omnecaufatum adum. te m vcfttum.ficutignis. hoc. quod product turele. & ex priuatione huius potenlolophi non tencant ipfum velle.facien vt gen us eius.quq fi imaginatafueritau. quod dinmuscu ferri.&appellatur eius caufa age's' & non curamus.'qualiafuntipfaapotc AV ER ROES. quod pro regit potenria corpus viuum rcgiducitur natiuralitci^cft fermo verus. qua fuerat in potcnti* neceflario exfe. non eft conccdcnd um. 4: eft.ficut. & voluntate: non autem adioabfoluta. Summahuiusfermo tiaadadum. JL fc. tune eft agensabu Dam nos non appeilam us om ne* cau fiuc. Secunda vero rc. flue (it caufa agens naturalitcr.5cq?ipfum vult. definiuim us nomen agcntis.quia ne tentiaadachim. JT\_ 8c intcndit in co. fichocindicatid. & poftea eric rificatio agentis. h Auer.qm rcperimus aliqua manimator jj. ad.vtdixit Galen us. operatioeft animalis.Terria.nifi denominctur deco vc ro negat vt ignis agat.fed ifte & ex hoc regimineappdlamusidvi (ermo inducit ad credendum q? Phi UCDS. quod eft ftg«w. tescibum efle partcm nutriti. A V E R R O E S . Attameo hzc re ad adum. & diuiditur ad non appellatur omms caufa id.ipfive. Cum autem dixitcb agens eft vniuerfale. & tiae appellatur mortuu.fiuc volutaric. appellatur hoc ens aftum. feexie. autcxaho. dubitas Philofbphis.mohturala!. qua: eritabintelleciu.&uccum inignem rum prima eft.(ed tatcdifpofitionc pcrtcdta.non e/Iet po/Iibilc dicere inani tentia ad adum.fibi fimilem. A A A D .vtappellac'requirens voles.&hoc. lt Alga. cum auferturab'eooperatic. & id.q7.* cflc ages.quomodocunq ue fueri t agens.

potef t djci.-.Sedquoniamimagivolens.& ea.& agens etiam caufa.& tamenipfecreditq^harcfit lt Auer. A V E K R O E S . 8c tune eft diuifio chimeralis. lt Auer.&remoueduniq» ncadefle.&. Hoc eft deceptio.& aoens.dixitcum capite fuo.&agesele cliue.Cumautem niensdiceredixitcumlinguafua.fimilitudoveroeiusin diuiiione voluntatis ad eam-.quoniam.fed diminutio non nuitlocum fubduclionis.nodicirurdeeo.Ciimautemdixennt inhasduaspartes.quodvult.cft verum.^ abufiue. cum operatum eft in eo non intelligaturafpecl:usabufiuc... fitiociusadremoueadum tollerare non eft fie. quoniam eft diminutio abufionem.&eritdifpo turaliternoneft diminurioprimo.. voA t G A z E L. quern diuifio afpe&us.& diuiditur ad volcns cum fcicntiain volito.fed eft diuifio gene ris. quoniam ope.c|jfitresvc in rei vctitate.& hie lapfus pedis..& aliquid. infpexitcum oculo fuo.ita q? tcneat id eflc afpeclum A A A A .(eu noluif.&nonnimisfugitnatu raabea: quoniaremanet aoufiue. quindicat agenseletia eftinconuenjens.ficurdiAumdicentis«.. dicit taracninfpe^ It •nemodubitatefle falfum.diue. & I nam.. agens diuidi ad volens. A L G A Z E L.&ideodidlumdicentis agens eft duplex.&eftcorruptu..quf eft ue.v.raadioneinonautemabufiue^tdi *• miturin definitionceius fciens: & citaliquisaliquid inlinguafua.cumidfueritcaufa aliquomo _ _ quid turpe fapicti.agensnaturaliter. quod non kabet fciamam.quodextrahit aliud ex priuatio.. ideovideturintellecluscjj.na Tolunrasincluditfcientiamneceflario:&ficagcnsinclucut voluntatem ncceflario.verum afpecl:um. eo eg dcfinitio agcn. & erit difpofitio ei us agens ve ratio.non cum fcientia.cumdicitur M » fainmendofam. Atcame refpicit cum oculo fuo. na xit cum oculo fuo.ideo appel.„. tisconucnitci.quod vult.&voluntarium.f.'& id. abufiue.& fineocuA V E R R O E S ..j>volens eft yniuer(ale.& volenSjqd* iacfcit. vt adducat do. & inci in rei veritate.cuminineoq?affimilaturalteri.. ad intelligendi id. fie non eft inconueT^vEindedixit Alga. & hoc &comotione manus abufiue: qrh eft manifeftum.eftd-uplicatio in rei turaddiuifionem agentis in natura veritate:ficut cum dicitur vult.& eli abufi nitioagentis.& caulaturagens ~^~*i~^. qua: eft fine fcien fugietanima. Hie eft fcrmo.«^^..fcdeftage"s telligitperverbumvidit.talem fimilitudinem falfam.& eft in rei vcntate. lofiio. quod agit eleftiue.infpexitcumoculofuo. qua: eft cum voluntate. Iuit.eft diuifio vera. nam nemo dicit fcfcitid.&loquelamotionecapitis.& ip le. intelligitur.»-.diuifioautcmigentis fit id. aflu.q uod agit naturaliter.ra a principio rei.cu diuifio agentis non includitfciena: bene poteftattribui afpec'tus cordi nacxtrahitapriuatioe adeealiud.vtanima:attrahanagenselec1tiue.Dif outatio G &cft. & non lt Alga.cumd)cimusagesna. q?fitages.w . & id indicat definatur dicere agens. lt Auer.& JL>/diciuscj).noeft diuifio no minisajquiuoci.nam extrahes aliud a potentia ad actum diuiditur A V E R R O E S ..

oautemabnfiue.c}?fitalbu« fimpliciter.&c. vtqnidicitdc ^Ethiope. q?fitibielediohominis.quod eft verum fimpliciter.itacf>.novultum pliciter. lemperintellc&usattribuitaelione voluntati. A afpe&um oculo. dicereegit nafuajcftficutdicereafpexitoculo fiio .q?ip(c teneat opinionem fapietum. licet A . HKcrefponfio eft ex opere Sophiftarum .& rationis. qd* eft verum coniunftim. It Alga. vnu TOluntarium.nifiabufiue. ncc agens. qui permutant'de fbphifticationeadfbphi fticationem. eft vt fit a ftieniia. qua: apparet fie.nemodicitT cum comburereigneabufiue.eftquafi figmcntu. finospofnerimusinnouatuaJ produ<Sionem. & cftrefponfiotcpica. Si aurem di€turofuumegitcum voluntatefua.diciturqjip{efucritinterficiens.vtremoucretafe murmurationem. qui dicunt hominem no ha berevirtutem.Eteft refio6fio. qmipferatiocinatuseftcumco.^agensvoluntarie. Siautem aftio.T.& voluntate? A L G A Z E L.<j>totumhoceftabu A A A fiue:ai3:iovero veraeftilia.& operatur continuc:agens veto voluntarie non eft fie.&ahud non voluntariu. Attamen ages naturalitcr eft fixioris operationis famoHe.&<Hcereegit voluntatefuaeft abilfiue. Quareaduerfariuspoteftcouertere * quzftionem fupra eos. rcfpondenseis. &moritur.quieftalbusdentibus.& prascipue opinionefe&x A (lariat. cu diciturnoninterfecitcum. A L G A z i L. Alga.qrhcftagenscum(cientia: &hxcfcicntia. 47 lt Alga. iice: non habueritelcdlione" agens verum. qui vero comburirurab jgnc. qui auteminterfecit aliquem m ignem. quomodo ergo dieitur q? impreflio adionis verx \ eo. nemo intelligentium contradicitq? hzc fit diuiflo agentis. Modusautem fbphifticationism hoce.fed forte homines fua: aetatis induxerunt cu adedendum hunclibrum. & nonconiundtim.nl agfs naturaliternon prohibeturinoperatione fua. Summahuiusfermo nis eft ratio famo{a:&eft q? iniseftratiofamofii:&:eftq?iHiomaarabicum?ppellat imprime te in re. & agens per ele£tionem fua.cuiusfunrduo.eft agens in vcritate. rft ficut dictum fuuafpexit ciioculofiio.neca<£tionern imprimendi in entibus.nifitalisi critdi>5lumeiusvcrum.Tertia. v(quead.Siautdixeritis hoctotumefTeabufiue. AVERROES. cum vero dixerit ages pernaturam fuam. Auer.deeo.Si autem dicitur q? nomen agentishabetur notitiaeiusex lingua.qua:noncon{y dcraturinrefponfiombus. qm ne moattribuit a<5tioneminftrumeto cam tamen attribuuntprimo moto li. nam qui proiecerithominemmigncm.vosquidem Uboratisin eo abfquefuftentaculo. ad. AttamenPhilofbphi nondicuntqjDeusglo.&ficetiamidioma.abfq. tucentdi&umfijum egitcu naturafuaabufiue. non cflet faciens. lt Aucr.&frparatim.ignis vc ro eft inftrumetum interfe(5lionis. & agens excclfioris duaru opetationum oppofitaram.autcm eft vir cxccf fioris gradus. A v E R R o E s. refpondens pro Philo (bphis.nonautemignis. r.qua-eft D cnm voluntatc.«Scc. quod non apparet.&cft locus cxlo cis fallaci.Et ratio ciuscft:qin. f. lt Auer.

lt Alga. <j» ihnft-' non Tult voluntatc humana. v t f i t innouata.qua?ceflat.&o. &ars eft id. ciiapparueritresipfa.nonautinnouarus.omnis.&eft a^adioeftprxfatioinouafbphis.cumfueritDeus glo.quodeft. &c. cemeoifidrcacoditionem inadiolt Alga.quod habet inuouationem contimusqjintennonoftra eftde. eisfccundumhancpofitionc cjmon lt Alga. quod nem. Dici. & in tcmpore. dus fit opcratio Dciglo.Difputatio C licet amb* fuerintpoPcs: feddnt q> das in deftrudione ems.utr»quodemanat ab eft.motuscftcom PhiJofrphis. quod lt Aucr.impombilceftinnominibus.dignius eft nomine innouar cl?.c£ id. Et eft ptofedo refpon anticiuusexfe.vrcaueatabinnouato. vtrunq.nec naturaliter.no uationem. quod habet innouatiopus:fed operatic. quus. quouiam fequitur ex hoc q. agens..quodaixerut. nonimaginarctureffemundi.ptereu.qd eo dependenfqueineo.quodipfidicunt.&no&iadiximusdeverificationcadio menmnouationisin eoeftdignius nis. eius principium.&qjmH tioadioniseftextradiorciapriua dusconfiftit pp eii.poft eius priduosmodos.rc/pondcnsproPhiIo" fit mundo ages.non eflc agens: fed eft ca A V E R R O E S .S<)mmaciuseft. continua.fi dice. qcf tiquus.noexco fio vihs.rionis. Hicautem (ermo Ce. &difpofiQjfitcaceols cntis.&id.nomineantiquicatis.Si autem munduscft t.eft ex aliquo.& nifi eflet Deus «oneadefleinlnotiationecius.priuationem. quum. nee fbphis.nuam. cftefleabpon eft ex dido eorum.eo modo.cit motu. &noneftininnoaa-aone A L G A z E t.«Scintentumhuiusquac.&cns. tem appellauerunt mundumandAVERROES.rcfpondcnseis.Sccundus autem mo. ineoq? eft in inaouanone nemo eorum dixit.v(q.qrnattribuntPhilo/bphisid.tionis.Si autem dixcrit innovolutarie.ad. id qutde.&noneftcuiandum de nam id. eft ei agens omnino.Si vero eft sn quoalaeftprincipiumcorporis.refpondemusqjagens.n. Dcnm glo. fine qua non perficitur res.ad.eft ftn radiA L G A z E L. rcfpondensproPhilo ne.Siaiitdiciturnos inte.rareq?hocnon fitoperatio. & hoc modo munemanata voluntate in rei vcritate.qd / glo. v t f i r p r i m u principiu pofitus ex partibus innouatis. nouari. H enumerocanfarum. SapientesauI ftioniseftpatefacereerrorem. dusefl:innouatusaDeoglo. cum coditioadiioniscft AVERROES.tuc no per viam formas vniucrfi.nccaliquidagcs vltrahos uatio eft inuetio entis.nafequitur A L G A 7 E L.&mundusapudcoj lt Auer.quomodoergocritaccdunt homines aduer(arijs dio ipfiusDeiglo. vfq. Scmundusapudeoseft anti<Jinius. rentid. lt Auer. nee finis.? Etfalfumeftdiccre 9 deIt Alga.ca eft mamfeftus error eius: federror 7nnouauerit.c|7c6 eftantiquus.&. &poft qucrctur Philofbphis.pen dens in eo fitpn uatio precedes: A A A A A A A nam . ftradum?autpnuatioabftrada?aiit A i G A z E L. quidem noimapinaturinanticno.

u5 autcm hora.niu"inhotainnouationisinnouad.quam indigftagetc. cuipr^eceditpriuatio.ertc.(ic6tinuatafuerithaecproportio. nifiponai(£ mua dus nunquam dcfecitcopularicum eflefuopriuationem. non indigcc agente omnino. eft verum.quod fuerit f pcrfcAionefuarl timanon indjgctinuentione.ni fafta.& nihil eft dice rcq?fitinnouatu.nam inuentio eft prarfatio proporrionisinuentorisad inuentum :&totum hoc cum ipfb cfle.cuinu€tafunt.&Thocdif&riitcreataafadlis.Et. f q> adlio agentis eft inucntio. & innouationihijahudeft.& priuatio in eo q? eft pri nptio. q? agensadinuenit* &aduminuentum.fi intelligimus per inucntioncm propor* .cuieuc nitpriuatio. nifidependentia aftionis in efle. noneftaclio. quoniam a&io agentis non dependet in cflc. Etfalfumetiameftdicerc vtrunq.quaeftaliquideius. A V E R R O E S . A It Alga.nifi hora pnuationis.prz* cipueeius.q?eftfubmundofuperio ri.na ipfe continue indiget mo tore.non cft.quacft.&adinuetio eftcopulataei. non babebitefle poftpriuationcm.^EtverificantesexPhilofbphis dicunt quod hzc eft difpofitiomudifuperioriscum creatoreglo. Rcmanet ergo vt dcpendeatab eo.Hicfermo eftcxrejf\ fponfiombus Auicena: in hac qu^ftionePhilofophorum.iam dcclaraui musqjipfum noncft. A It Auer. fedinefTediminuto.ico9eftpri uatio.nificfle. quoeflceoruni permanet. A L G A z E L.ponitur proportiocontinua. nam efle.nam emanatabeocf feabftraclum.nifiqu6dfitpoft priuacionem .quod«ftitia&u. Modusautem fallaciae in hoc fermone eft.& durabilioris impreflionis.& aftio agentis non de pf dec in priuatione. nam eft.&.nifiho ra.& eft efle. eatione.nccia ufcorerefle an tern.&e(Te.fimul: & C eft falfum vt depfdeat a priuatione: namagensrion agic priuatione: & propterhocetiameftmconueniens vt dependeat ab vtroq. ficut eft in eflc E motus.& non dcpedec 48 Anamnoneftagentiiinpreflioinpri inefre.tuncproportiona tarn eieft dignius. &adhuc non deficiet copulari ei.non autem antea: ergo inuentio non eft nifi iuucnto. Cumautemdicitisq> {jLens impolTibilis eft inuentio eius s fiintelligitisperid.Tertia.fi po naturcrTe continuum.necinpriuatione.:qm priuatio non jdependet i co o!no. Si vero mtelligitis q? in F hora.autin vtroq.cj>infuturu. Namipfedixitqjadtioage tisautdependetab Inouatoiuefle. «3«od eft in potcntia.ineo<j> eftpriuatum.: ergo remanet vt dependeat in cue.cii agenseiusid admuenit: &ag€snon> adluenitidhorapriiiarionis. ineoq>eftens.ni(icueft.nonreperitur.nifi q? non depedctpri uarioabagente in aliquahora.cui copuiatur pri uatio. ex eo q? eft innouatum.&nondependetinef^ (e. autinpriuationepr^cedfti. Q_uarenocua ditabhocdubio.cui noncopuiatur priuatio.&funta:qualia in noc.cui no przceditpriuatio. & priuatio nondepcndetabeo.qua no eft.!eoe|jeftin D adu. &nullam habetproportionera cum co. priuatio en*im.&eftfer mofbphifticus:quoniam dimifitin eo vnum membrum diuifionisvni tierfalis. ReB manet ergo vt dependeat ab eo.non copulatuc eispriuatio r ^p.

& nullaeft niateria.(edeflcotinuurn.tiamutaturad{citLimhic.&adum dixir Auicena.]pfume(Ieinnoua ficaturiftefermo. & voluntas proportio.cum eft ens.&xterna. non intelligitur efle aclionem.qcK fcinuetum ab inuetorealiquidad.n.&eft vtfitinuen.con efleeftinformisearum . in qua non fit Deo glor.remaneretmu phis. A V E R R O E S .&. utaqua & eft ens: depcdetaurcm in eo hora exempli gratia. Etforte mundus eft & hoc non intelligim us in agcte. nifi per ceditpriuatio.declaratum eftenimif-hic sfic ineo:namalligatum eft efle dgeti.& hoc non eft de additu.ex eo q? eft innoriremanetia figure innouatanii a.(ed eft in pdicameuto fubftanciac: rclatio vero dcatla6to.dependens tionepracedenti.in eo o> eft in a&u.eft veruui in formis K intientum dixerunt.conditio in efle action is agctisXpr? I ftantia ends eft. Names cefllopriuationrs.quoniam non depcndet in eo. nihens. forma.& no oe. demum non veri didtum veftrtim. conditioneagentis. non poteft imagina innouationiseius.uatio.f. eft inter inueniens eius. ltAuer.fi continuatafueritalligatio.nifii»naginemur q?fub.quod fuerit cu priuatio ab agenteinueniente. fi autem auferatur ab eo innouadioneagentismeo.fcitum. AttamenhocnoncoueA V E R R O E S . fi vero ccflaue.innouationisnpud nos.M inueniens agcns. qmfubftanCc vt aufetatur efle . a?dificatore. ntjCeflat. Hicfermoeft totus nitmudo.efleafitjCuinopactum non efletinuentum.non eft necef eft vtfitadioagentis.fedipsumeceftTrelatione.qtioniam exifhmatisq?ip(efit. A L G A Z E L. l t A u e r . & fcla ems elt coditio requifiu ageSj&ensaciu. moeft quid eucnifsei.5. necex parte efle eius tatum. ipfe deficit. & huiufmodi.non uentuhora.iminoeft potentiaru.&p6ponetisefttalis.L netecompofitionem eius. tio.& pofle eius.qtnPhilo:ophiexiftimar>c hor'a. refpondensPhilofbmuspriuationeeiiis.corporum cceieftium cum eo. feparata? a matcrijs. fi vero no erit alicjd ad hoc vt fit agens.. nonautem ficutimagina.necefle ditum fubftautia:eius.Etfotte hoCjq^ tus aute ab efle.qm mundusnoeft ens in verus. &remanet aedificium.in eo q? eft mobile.quaagensmuenit. apprehcnduntdefornns fcparatisa. cfletin eo virtus retentiua.Et refpofio eft o^ n&io dc dus.cu aufertur hxc tia agentis. fed nos non inin coq?cftinuetu.m ad.quarum &. qua.eftinmatcria .requiriturvtfitagensagens. adioantiqua.&eflecurn priuainefle.cedcti no eft de actione acftdiminutioomnino. Ccutjeditkator cum sdificio : quia pendet in ado exlnonationecius.Difp utatto G tionem. Scexitiisexpriuationeadcf(e.fedeftexficcitatereti. ad A A A . quod telligim us agens. adio hoc.fi fuerit ipfum ef uenit vtfitadioageti.co. fi. &q?fcientmuatur etiam efle. qjadio agentisdepenpracdicamf to relationis.necpotentia getis. mini q? Deusglo.in quo no tione pra.turn idem e/i.quod eit in potetia. fi imaginati fueri It Alga.p6tefleid.quod minamusq? mundus fit Dei glorio. dixit Auic.n. nonexpartepriuationiseiusprxceJH namremanentiaxdificijnon eft ex dentis. Et in hoc tcr.

Tertia,
A ad£ile,quoddftirt a'&ii, appcllatur nnouatio. & , f i c u t d i x i t priuatio eft conditio ex conduionibus efle njotusamotore,&id,qiiodeftcon ditio in aclione agcncis, non eft neccfle, cum no dependeat in eo aclio agentis,vtdependeatineoc6trariii, vnntulit Auic.neceflano. SedPhilofoprii opinaturq? entiumquarda fimt.quorum diffcretix fubftatiales funtin motu,vt vetus,&alia, &CCEli!,& quod eft fubeo,stit hui us giiis, exentibus quorum efleefti motu. &,cum fie fuerit,ergo eft in innoua tionec6tinua,qua2 non defeck,ncc B deficict.&fmhoc, quemadmoduni crisa;ternum eft verius in elk, cj^ no seternum, f l c f t i d , cuiusinnouatio eft x'terna, digniuseft nomineInouati,tj idjCuiuslnouacio lahqua ho ra.Et,nifiefIct"mudushuiufmodi,C <jjfiibftanaeiuseltinmoru,nonindigerct mudus poft eflc fuum creatoreglo.ncutno indiget domusefle xdihcatorispoftcomplemetum, & feparationeeiusab ca,ni(i efietmudus in prsdicameto relationis, vt co natuseft Auic.dcclarare in (ermone praceedeti. Etiatn d i x i m u s nos<j> id.quod conatuscft in hoc, eft veru C intormiscorporumcGeleftium . &, cdmficfuerit,miidusindigec ; nuen lioneagetishorafui efle.ex eo q? eft agensambobusmodisfimuljfiquia fubftatiamundicodftitin motn.& quiafoimaeius,quafubfl:etatur, & exiftit, eftdepra?dicameto relationis: no autemqualitatis,fdi(pofuio num, &habituum numeratortim I prxd!came"toc]ualuatis.&omne,cu iusforma mgreditur in hoc genus, &numcraiurineo,eft,cuni exiltit, & perfedtum eft efle fuum,non indi gcs(juidemagctc.

49
fbluit tibi hac fimilitadinrm, & au- -D fcrta te confufionem, quaroeneraturin homimbuscxiftis fermonibuscontrarijs. A L G A z E t. lt Alga, refpodens pro Philo(bphis. Si autcconceditisabu line efle aclionem fimul cum agete, & nopoftponieijfequiturex hoc,vt fit adliointiouata,(iagens fuent innouatum:autantiqua,fi fuerit and* quum.Siautem coditionaueritiscp retatdetur adioageti temporequo dam,hoceft falfum . qm et motionemanus in vafe aqtiarmoueturaqua cum motu manus,noantea,ncc E poflea.nam,(imotioeftpoftea,erit manuscum aqua, antecjdedinetad ahudlatus.fi. vcro antea,fepararetur aquaamanu.&jcum fueritcumea, eft cau(atumeius,&aclio ex partc eius. fi autempofuerimus manum prxcedef aquam,quz mouetur,eric motusaquzetiamcotinuus. &ip(e quidem cumcotindatione fuacau{atus,&acl;us, & no prohibeturhoc inpofitionecotinuitatis.&ficeftjpportio mundiad Deum glo. RESP-ONSIO. F A It Auer.In motuaiatcum mo ./X tore eft vejf. inente veroquie ^cctecum inuctoreeius, (eumeo,cu iusnatura no eft quiefcere.aut moucri,(iponaturinuecor, huiufmodi no eft veru. hxc aut proportio muc niturinter ages,& m u d u m e x e o q ? mouetur: q?auteof ensneceflefit v t fit adlio eius copulata efle, eft verum,nifi accident entialiquid extra naturam,autaccnsaccidecium,fiue fitadionaturalis, fiue vohmtaria, idem eft.Et vide quo pofucru t fcda Aflaria cnsantiquum,& prohibucrutci adioncm in fuo efle antique, Extra ord.Aacr. G dcmdc

A

Difputatio
<G del n dc cocefieru n t id ei, adeo q? effe ~~ ciusantiquum diuiditur ad duplex cfleanriquum,pra;teritum, &futnrum.& hoc totum eft apud Philofb phosdeceptio,& confnfio.
A L G A Z E L .

lt Algn.refpodesPhilofophis. Tnfermoneprzcedeti dixim 9 no negare adlione cum age"te poft^ fuenta$io!nouata,vtmotusaqu£e, <jui innouatuseftex priuatione. & podibile eft vt fitaclioaquje, fiue fitretardas afuWlatiaagentis,fiue coniudum ei. Negamus tn adtione antiquam.nam id,quod n5 innoua** tur ex priuatione, appellamusaftio nemabufiue absolute abfq; veritate.caufatum vero, caufa poflibilee vtfittnonata,&vtfitantiqua: vtdf q^fclaautiqua eftca vt fit antiquu £cicJ,&tr"in61oquimurdeea.loquiinur.n.deea,quseappellatur aclioj & dependcntiacaufa; no appellatur a<ftio caufe,mfi abufiue, fed appella tura<ftiocnm coditionecpfitinoua ta ex priuatione.nam abufio abutetisin appellado antiquum cotinuii inefleadionemm aliud, eritabufio accommodata. Et,cum dicitis fi I imaginatifuerimus motuaqua:cii digiro,antiquum noc-xtrahitmotu aqua?,qum fitacl;io,£ error, nadigi rusno habet a<flionem:ages vero r»a bes manum eii inuetor. fi aute ima ginatifuerimusantiq«um,eritmotus manusaclio eius,ex eo q? quaslibet pars motuseft innouata ex prinatione, & hacconfyderationc erit cum ea. motus vero aqux trn nodicimus q? fit de adione eius,fed eft de actione Dei glo. &quomodocunq-, fit efle acboncprouenit e x e o q ^ e f t innouatum:qm cftcotiniiaelnoua tionis,& eft actio,'ex eo q? elt inno -

A

uata. DeindcdixitAJga. refpodcrijlS pro Philofophis.Si autem dicitur,fi coceditis q? proportio a«ftionis ad age"s,exeo qjefVuficutjpportio cau lati ad caufam,deinde coceditis ima ginationemcotinuhaciscxproportione ad caufam, tuc nos no intelligimusindicedoq? mudusfitadio, nifiq?fitcaiifatum cotinua: proper tioniscum Deoglo.Siaucem noap pellabitis hoc adione,non eft difpu ratio denominibus, cum videatur resipfie. Dicimus<£> nointelligimus in hacdifputationc,nifi q> vostollcratis hxc nominaabfquc veritate.Sc Deusglo.apud vosnoeftnges veif, _ necmudujcftactiocius vcra.Si vero dicitis hoc fimpliciter, eft abufiue abiq; ventate.«Scia appaiuit hoc.
A V £ R R O E S.

lt Aucr. Hicfermopofuitia co,cf Philofbphi conceflerini cieosvellecp Dcusglo. fitages,&cp f i t c a u f a m u d i tacu,&q)cautafitfimul cum caufato. Actamc harccfl dcclitmioeorum aprimo fermoe, ejm caufatum fcquitur a caufa, c]uac eftcaudi eiu&per viam forrnae, & p vi afinis: catum uero no fequuur a do repcritur caufa ages, & no reperitur caufatum . & fuit Alga, tanq prxcor,qui iratur contra fubftirutii ineo,quoduopra;cepuei. AttamePhilofbphi tenSt cjj mfldus habetag£s,quod nodefecitefleagens, & no deficiectf no defecit efle ti ex trahfsex priuatione ad efle > & no dc ficiet. Etiam fueratha;cq6anriqua inter leclam Arifto. &(edam Plat. qm Plato , quiadixit delnouationc mundi,nofuitinfermoneeius du^ biumcpipfe ponatmudum haberc facif s,& ages. Arifto. vero quia pofuit

A

Tertia.
A. fiiitipfumcflc^ternum, dubitauerunt corra cum fequaces Plato, hoc dubio, & dixerut ipfum non tenere mudum habere fades: &coa<fti siit fcquaces Arift.refpodere refpofioni busdeterminatibus Arifto. tenuifle mudum habere facies,&ages,& hoc eft manifeftum in reiveritateinlo cofuo. Etfundametumineoeftq? motus apud eos in corporibusccelcftibus eft,quo cofittit efle eorum:& das motum eft ages motusin reive ritatc. &,ciim corpora cceleftia non perficiatur efle eoru, nifi motu, tuc das motum eft agens corporum ccc Bleftiuin. Vltcrmsiamdeclaratum eft apud eos q> ipfedat vnitate,qua muduseft vnus:&dansvmtatem,q eftcoditio ineflereicompofira?,dat efle partium,ex quibus fit compofltio.compofitio .n, eft cauft eorum, vt declaratum eft.& haze eft difpofitio primi principij cum miido toto. Cu aut dntaclionem efle innouata, eft verum, quia ipfaeft motus. dif^ pofuiovero pnuationisinea eftqj no fitei principium,nee finis. &no intelligunt, cum dntmundum efle xternum, q? fueratantiquum cum rebusaeternis, ex eo q? funt motus: C fed difpofitio a;ternitatis in eo eft, quia no habet principium,nee fine. Et, qm hoc no intellexit fecla Aflaria,ideo difficile eft eis dicereq? De9 glo.fitarternus,&mundus fitetcrnus. Quarenomeiiinnouatioms continue eft veriusin eo, g nomen zternitatis.
A L G A Z £ I.

no emanat abvno,nifi vnumtprin- D cipiumautem eft vnumolbusmodis:mundus veroeftconipofitusex diuerfis:ergo non poteft imaginari q? fita&io Deiglor . fni qjfequitur ex radicibuseorum. AVERROES. lt Auer. Cumautem coceditur haec radix,& feq ui tu r,dirfi cile eft refpondereei.fed eft reJ,qua no dicunt.nifi pofterioresex Philo(bphisMaurorum.

A

A L G A Z E

L.

lt Alga. Tcrtiusveio modus eft circa falfitatem, q j f i t m u n dusa&ioDeiglo.fm radicemeoru excoditionerequifita apud eos in«r ages,& opus,& eft cp ipfi dixeruc

A

Einde dixit Alga, refpondes jp Philofbphis. Siautemdicitur mundum vftterno cmanareaDeo glori. immediate, (edquod emanat E ab eo eft ens vnura, & eft prlcipium creaturarum & eft intelledlus abfolutus.f.eft fubftatiaexiftesper (e, no multiplicata,{ciesfeip(u.m,&fciens principium fuum , & appellatcum lex nomine. Angeli: deindeemanat ab eo tertius,& ex tertio quartus. & multiplicatio entium eft mediate, qm diuerfitascntis,& multiplicatio eius,auteritproptcr diuerfitatfpotetiarum agetium, ficut nosagimus ex virtuteappetitiua,aliter5agim 9 F ex virtuteirafcibili:auteritpropter diuerfitatcmmatenerum,{icutSol dealbatpannumlotum, &denigrat faciem hominis, &re(bluitaliquas fubftantias,3cindurataliquas:aut ,p pterdiuerfitatem iBftrume"torum, ficut Carpentarius fecatcum ferra, & cum fccuri fcindit lignum,& perforatcumperforatiuotaut eritmul tiplicatio adionis mediate,cnm cgc ritaliquam adtionem,&poft hacaclionem agitaliam,&multiplicabit aclionem. Etoesiita:diuifionessui falCx in primo principio. in fubftan tia.n.ciusnoneit diuer/itasnecleo G i j eft

D

Difp utatio
cftcofccutio,vclpoflerJoritas,vtdcclarabimusin rationib 9 vnitatis.ncc eftibidiuerficas materierum mam fcrmo e It de caufato pri mo,qc? ema nat a prime, nee eft ibi diuerfitas in ftrumen:n6.n. reperitur cum Deo glo.in grad\jfuo:&fermoeftdeinnouatione primi inftfi: ergo no remanet,nifi cp multiplicatio in mun do emanet a Deo glo.in via mediaisjVt diximusluperius. It Auer. Summa huiusfcrmo nis eft q? primum, ciim fuerit nfl£& pro fimplex,& vnu, no prouenit ab eo, ueic ab eo nifi vnu.fed diuerfificatur a&io age nifi vnu. tis,& multiplicatur, autcx parte ma H terierum, & no funt materiae cu eo: autcx parte inftfi, & no eft inftf um cum eo:& no remanct, nifi q> fit ex parte medij,cu emanat ab eo primu Tnu,&ex hocvno vnfi,&exhoc vno vnu,& ita reperif" multiplicatio. A i G A z E L. Eindcdixit Alga.dubitanscis. Dicimus& fequiturexhocYt no fit inmudo,mfi vnarescompofitaexdiuerfisrfedentiaoiaerut ea dem, & quodlibet eoru erit caufatu vniufcuiufq-, fuperioris, & caufa inferions vfq; ad caufatu.quod no ha bet caufatum,ficut deuenit ex parte afcefus ad caufam,qua: no habetcau fam.Ettii no eft fie. na corpusapud coseft ex forma,& matena,& ex col lc<ftioneearut> fit quid vnum.nam hoeftc5pofitusexcorpore,&aia : &noeftefTe vniuseoruabalio :fed cfleeorum fimuleft abalia caufa. &orbisfrnopinione" eorumcftfic: qm eft corpusaiatum:& no eft inouatum corpusab ala, nccala a corpore,fcdambo proueniuntacaufa alia ab eis. Qiiomodo ergo inucnta
Primu cfi fuent fim

funthccentiacompoflta?an abrni K caufa ? & deftruetur ferrno corn no cmanatab vno,nifi vnum:auta cau facompofita? &conuenitintcnoga tio dc ilia caufa, adeo q> deneniat nc ceflario ad compofitum,& fimplex. namprincipium eft fimplex,& prouenit ab eo compofitio,& no imagi naturhoc,nifi cum ta«flu.&, cu fuerit taclus, &deftruitur di<3:um eoru g? ab vnononprouenit,nifi vnum.
A V I R R O E S .

lt Auer. Hoc fequiifcis.cupofuerintq? agensprimum fitvt eft agens fimplex, quod nobis apparet, f.vt fintentia omniafimplicia. L Attamenhocfequiturei ,quiponit hacinqaifitionem vlem oibtisentibus.qui vero diuidit cnsinens feparatum.&cnsmaterialefenfibilcjipfequidtmponit principia, adqux afccndit ens fenfibile.diucrfa a ptincipiis,adqusafcedit ens intclligibi bile. & ponitquidem principiacntium sefibilium mareria, & forma: & ponit aliquod eoril agf sahquoif, adeo q> deuenit ad corp ca-leflc: & ponit fubftatiasintelligibilesafccdc re ad primum principium.quarum eftprincipium adfimilitudmc for- ». m3e,& fimilitudinem finis,& fimilitudi nem agcntis.& hoc totii eft declaratuminlibriseorum.Et afferamus hac propofitionem coem,& no fequentur ha; dubitationcs. & hxc d opinio Arift.t Attamcn hare piopo fitjo,dicesq» ab vno nocmanat^mfi tjoh' pro vnum,eftpropo|irio, in quaconuc ponis.Ab nerunt AntiquiPh.ilofbpnorum,cu vnon °rP. Lj pnncipiopnmo • • • • utnit.mli r pcrlcrutaba:ur de vnktn]< mundifpeculationetopica.if titanic opinatur cflc fpeculationem dcmoftratiuam,facicndomduciionemia Yuiucrfali, in co <p primum principium

A

Term.
A pium eftTntioTbus, Srvnumneceffecft vtn6cmanetabco,nifivnum. &,cum fucrint apud cos hx dux radices,pcrquiruntvn proucnit multiplicatio. & h o c q u i d e m , pofh^eft incoueniensapudeos, opinio anticjuior ifta, & eft q? pnma principia futvtduojvnum quidem ad bcnum, &aliud ad malum. namimpollibiIceft apudeos vt principiacotrario ru fint Ynii.& viderut q? cotrarietates vies,quxincludut oTacontraria, funt bonum,& malum: vndeexiftimaucrutqjncceflario pnncipiasut duo. Et,cum confyderaucrim AmiJJ quientia,&videruncoiatenderead v n u m hnem,&elt ordinatio rcperta in mudo, ficut ordinatio rcperta inexcrcitu ex parteprincipisexcrci tus,& ordinatio tepcrta in ciuitatibuscx parce gubcrnatorum ciuitatum,crediderut9 mundus ncceflarioefthuiufmodh&crcdideruntjp ptcrbonum repertum in omnicnte<j) malum htpcraccns:vtfuntcodcmnationesfadzagubernatorib' probis ciuitatumjC]? lunt mala pofitapropter bonuniinoautemprima intetione, nam funt hie ex bonisali qua,qus impoflibileeft vt repcrian C tur,mfiadmi(ceatur cis malum, ficut eft in eflehominis, quod eft copofitum ex aTaintellediua,& aia be ?tiali. & determinauit fapietia apud eosvtrcperiatur bonutn magnum, licet,admifceaturei malum paruu. qm eflebonum magnum cum paruo malo eft me!ius,cj pmiatioboni magni propter malum paruum.Er, cum patmt apudeos in fine q? primum principium necefle eft vt fit vnum ,&aducnitha:c dubitario de vno, rndcrunt ei tiibus rnfionibus. Kamalicjuiputauerut q?multiplicatio proueniteimatcna:&eftfc- D claPuhagorica,5:focicTascius:&ali qui putaucriitq? multipl'catioproueniat ex multiplicationeinftrumc torum: &ahqui putauerutq? mnlti plicatioproueniatex mediis.Etprimus,qui hoc pofuit,fuit Plato.& eft fufficietior hisopinioniHns. qm interrogatio adhucconuenit duabus aliisrnfionibus, & eft vnprouenit multiplicatio marerierum,&muhi plicatioinftrumcrornm. &quicuq; coccderint hanc propofitione",illud dubium eft communeeis.&dubita tio de modo, quo proueni t multipli catioab uno,{cqimureis,fei,quic6 fitetur cp ab vno non prouenit, nifi E v n u m . tamofum verohoctcmpore eft cotranum huius, & eft q? vnorn primum emanantabcoemanacioiie prima omnia cntiadiuerla.& fer mo dubiusin hoc tempo re cum ho minibusnofti^tempeftatiseftlhac propofitione. Idautem,cum quo dubitauit Algazel fe<£be Penpateticorii,nofequitureis:&eitq?,fi multiplicatio jpueniret ex pane mcdiorutn,nofequiturprofecl;oexhoc,ni fi multiplicatio fimplex. &quodlibet e-orum eft compofitum ex m ulti tudine.qm Philofbphi tene"t q? hie fie multiplicatio vtroq; modo: m u l F tiplicatio quidem rebusfimplicib% & funtentia fimplicia,quz non sut inmateria, &vnurr.quodq; eorum eftcau(aalterius,& afcendut omnia ad vnamcaufam,quz eftdcgenerc eorum,& ip(a eft primain hoc gene re:& multiplicatio in corporib* cocleftibns proucnit ex multitudine ho rum piincipiorum:& multipiicatio, quaseftfub corporibus ca-leftibus, proucuitex materiaj&fbrma^coc poribus coeleftibus. & nou fequitur G iij cis

Difputatio
G cisaliquidhuiusdubitationis. Et corporacceleftiamouenifprimoex raotoribuseorum, quinofuntima teria omnino:& forma? eorurn, (cilicet corporum coeleftium emanant ab iftis motoribus.& form$ eorum, quaefuntfub corporibus cosleftib9, cmanat a corporibus cocleftibus, & aliquasabaliquibus,fiucfint fbrmc^ corporum (imphcium, qux funt in materiaprima, qua2n6eftgenerabi lis aeccorruptibilis,fiue forma: corporum compofitorum ex corporibusfimplicibus:&compofitioi iftis eft propter corporacoeleftia. hec eft H opinioeoruminordinationehicre perta.Resautern,qua;moueruteos Philofbphos ad hac opinionem, no pntdeclarari hic.qfn na?cdeclaratio eft fundatafupra radices, & propofi tionesmultas,qu?declaratur i multisanibus,&cumartib 9 multis,qua rum vna eft fub altera. Philofbphi vero Maurorum, vt Auiyefa,& Aui cenna,quia conficenturaduerfario quod agens, quod non apparer nobis,eft ficut id, qd^ apparet nobis: & •vnumagensnonprouenitabco, ni fi vnum aftum.&,cum primu apud omnesfit vnufimplexj difficile eft profe&o eis prouenire multiplicationem ab eo^adeo q> res ip(a coegit cos vt non ponat pnmum motore motudiurno,(eddixrruntq? primu fit ensfimplex,exquo emanauit mo tor orbis magni,& emanauit a motore orbis nwgni orbismagnus, & motor orbisfecuodi,quicftfubma g«o.qm hie motor eft compofitus cxeo,quod intelligit de primo,& ex (co,quodintelligitdefeipfb. Ethic eft error fecuudutn eorumradiccs. nam intellige"s,& intclledlum eft ide in intclle&u humaao, quaato magisin intcllcclibusfcparatij.&hoc 1 totumnon (cquituriermoni Arift. namagensYnum,quodnobisapparet, ficmanauerit ab co a<£Ho vna, nondiciturcumagentcprimo,nifi[ aequiuoce.agensenim primu, quod non nobisapparet,cftagcnsfimpliciter: quod vero apparet,cft agesfccundumquid. Scagcnsfimplicitcr non emanac ab co,mfi aftio abfolutaractio autcm abfbluta non appropriatur a&o prastcra<ftutn.&,cu hoc probat Arift.quodagensintelledorum humanorueftintelleftusmudus materi;», fcilicet ex eo q? intelligitomnia. F:fieetiamprobatq?intellecluspaflibjlisnon —--eftgenerabiIis,neccorruptibilisexeo,<j7rccipicj omnia. Etrefponfiohuic opinion! fapientis, q? res, q uz non poflunt cCfe,nificum copulationeadinuicem, vtcftcopulatio materia: cum forma,&copulatio partiummudifim plicium admuicem,efle quidem carufequitureaif copulationc. &,cQ fie fuent» igicur danscopulationcra dat efle. &, cum omne copulatii copulatur rc,quacft vnum: & vnum, ciitn quo copulaf, (equitur ab vno, quod exiftitperfe:necefleeft vtfit hie vnum feparatumexiftcnsperfc, j» & neccfle eft vt iftud vnum tribuat vnuro per fc. Et ifti modi diuiduntur in fpecies in entibusfccudum n^ turam eoru, &prouennex hacjvnitateattributavnicuiq; cntieflchuiuseatis fibi proprium. qua eft vnu. & omnia afcedunt ad ynitatem piimam:ficutperuenitcaliditas,quz6 in quolibet entc rerum calidarum * calidoprimo,quodcftignis,&adi4 perucniunt.&, cum hoc fecit vnionem Arifto.inter cfle icnfibilc,& ef fc intdlc&ualc, & dizit $> mundu$ eft

corpora. nulla hikes depedetia acorporibus. quia impri miicurabltelle(ft:ibus. quodemanauitab vno.&imprimuc in corporibus.n.deindefequiturab intelligetia tertia intelligetia q uarta.CinteHigcntia. cum hoc fie fucnt.&(citfeipfum.& ala orbis Sacurni. an (It demon flratio.&antiquualiquomo D do: & eft mot*circu!aris.& alas. namentiadiuidunturm ea. &intelligcnna vltima.&tuaintereft intelligcre hoc di&um eorum. Etfequutur abe(Ieeiusti-ia. & cor pusems.quodlequatur abeaintclligen tia.&fequi turab intelligetia quarcaintelligca tiaquinta.&ineo. Vlteri us corpora silt deccm:quorum nouem funtorbes: decimu vero maVju^eftcorpusfub cocauitate orbis Luna:: &orbesnouem func alalia. habc"tiaquidecorpora.&eftimpre(Iio. &corpusorbisfupenoris. cjuod eftinoua 5 A tualiquomo. &piopter difficultatem huius reinon intelleacerfueum multi.aufcrc dubitatio.Tertia. Et.manifcftumeft<j>hiceft: vnii enSjaquoemanatvirtusvnajquare periunturomniaeutia.Loquimur verodeexiftc tibus p.dcpeden tiaincorpoiibusaliquafpcdepedetix.autipfa emanec. & eft orbis nonus.& aiaorbislouis. dentiaAformjEj&ea. & hht influxum in enti bus.quiafunt multa. qu? funt fubieclum ahorum. quirnutaueruntopimonem PhiloIbphorum in fcientia Diuina. ciim pa tefacla fueritopinio noftra.deinde(equiturabintelligentiafecuda intelligetia tertia.Siautem dicet.&hn:fubiectalnouata. qusappcllatur intellect usages.& sur tria.&eftensexift:ensperfe. A L G A z £ L.quaJ non funt infubie<So:&ifta diuidunturinea. dequonS loquimur.vocaeam vc vis E t h x c e d i fpodi(ftirui:& ealiter.£. recipicsgcG i i i j ncra- .& fuut excelficra : & aixquaifunt media: hfit.&adioineis.vt entia.entiaautem.qux juntinfubiedojVtaccntiajfunt Ino uata. &<p vnumeftcaufe vnitatisquodainodo. qua: funt fubftan tia: co ftftentesitife:&diuidunturinea > q imprimatur m corporibus. quod no eft corpus.n£ flint media in dignirate. no inatam eis.vtdicemus.qux funt in fubie<fio. fed in anmiabus.no in fubiec}o.idautappellauimuspri ma intelligentiam: & non curamus deappellatione Angeli.f. auccuiufuis nommis.velne.niu"depede"tiaagentis.&perUC&iutad priadpiu. adeo gjfadaeftexiitimatio. conautem in libio Auic.& ala orbis noni.autintelPus. dcindefequitur fuborbc Luna: materia.igicur ex vno. A eftvnnm. vtdixinms.&ala orbis Lunx. &eaap pellamusanimas:& in ea. videlicet^? primu principiuemanatabefTeeiusprima intelligetia.^tum eft magnus /apientibus.f inlibris Antiquoru. quiuenerfupoH: eum.quod di xit dices q?ab vno emanat vnum.per(criHatuscitmhoc.autaho^. refpondens pro Philo fophis.vt funt acci' .& corpus eius.c£id.&fi:itprinei pium fuum.quodfuic pollibile ei.&caufamulmudinisquodaJnodo.&appellamuseaintelligcntiasabitradtas.quamonfuntinfubie ^lo. quod eft vuu.neceft virtus ift corpore. qua:non impnmuniur in corporibus. ncceflee(l:vtficmulticudo.vt cor pora:&in ea.&funtviliora:&intelligen tis abftradbe.& videhuncerroie. le Alga.«&: corpus eius. (e.&:aIa orbis (uperioris. &corpuseiusr&ficvfquequodeuciiiatad hoc.

&nobihustnbuscau.non ex pane prinfismixtionib 9 . Etfm hunctntf tumiquoniamiiia. Er. & emanat cor.'&corpuseiii?.hare corpora.&non funtcorpora : non iuum.intelligentia in infini.pium multicudinis. lamen principiumeiuseftidem.quitur caufatum.& eftftrmom inrclliqendo opinions orbesnonem. ex eo remanet modus. Opinio 6rbis. mtelligenticsut dumpofliint compofita eflTecontidiucrfarumfpecierum. intelligentiarum prididtio Philofbphis. anima Auic & Alfarabius. cipiis excelfis port primum decem A V E R R O t S. nifi vno tiafeparataamateria.n6ex (r. &pn proculdubio.corpora ccdeftia. fnieorum noneft inaliis. Et qu£eintelliguntfeipfa. cp intelligent^pod eitid.exeocfieftpoflibilisinef.c]ua: moucnt jnodo. qua intelligit differentia inter fcietiam& (citum.&rummaexiftis./e<l lcduagente.aut non relatiuis.vero non eit in materia : &hotdittlligat principium :&ipiatamein dlumeftinhbris de Anima :&iar* fccft poifibihs in efle. EtTe. e x f e i p f a .qu5 no £unt irunatcria:fb quitur A .Kocrotum eftcotrafub vnaquaq-.nifi vnum.&alij .qaoniam patet Camilla fit tia huiusintelligent.&naturasopcrationu.propter motum:&hoceft.contartu &impoPceft:erleahter: & q u i t u r ex hoc.Difputatio G nerarionem.8c intelligat feipfum . (tia mouenturabeismodoferuitufcipfuminceryderationefuicftpof tis.fiiseorum cum motu.ffd ex rebusneceftariisrelatijninera:. &pmuenemt nb hoc. ad quod fc* motus orbium .nifi ex eo.exquibnsprouenifit cipij . &impofiibile vero Antiquoril eltq? <int hicprine f l q u i n i n principle eins fittrinicas c:pia.cjj mobili inpusorbis.&emanatanimaoibis.nonex parteprincipij.& corpora ccelccipium fuum.&intclleitioIcci(jseflabalio.& ex eo prouceftnecefle vc fequaturex v n a q u a q j nit multitude. intclleitus. & pora cceleftia viuentia rationalia. &c|uictationem intell'tisinea.quoniam necefiitasef.q? It Aupr.&iftatria neeorum. vt fcnfit jnarum finttna.&receptionisiuffibilcmeflc. feipfam.&emanatquidemabeointelli' tiacorporacoeleftia. & propter fcexfc.rriodoiun»i principio.funtfep«rataa "*• * eentia. Etoportet vtdicamusvnde hocnecefleeftapudeos vtfint corproueniathsectrinitasincaufato. &eft vtipfeincelligat prin.mouenbus.&noimaginatur mul cipia corporumctrleltium funtentitudoinintelleitoprimo.& no uis.&intellignnt dicimusqpnon cofequicura pvimo principiamoiientiaea.vtin. & ftellarum diner.'exeoqjitelligitprincipium materia .&corruptioneab inrel poflibiliratcm a primopr?cipi0.& font corpora coclefHa.qm vcrifatis debctei attribui nobilior his re ficatum eftquod principia. & planta:. nosautcm non negarhui Vlteriiis materia: mifcetur propter reperiri v n u m ab vno. &quiaip(aprodndtas6t funcdiuerfa. cii imporcfitabiq. & quod eft guafimplicibus.& anima!ia. & feqtiiturei neceflarioex nifiq? fcitumeft in materia.iunitumfitad m o t u m .&dile<fi:i6iseis. quohoc moueat cp intelligitfeipfum. & non habcc funt entia.prm . & fit in hocprinciintelligentia. fcrftia ieipla.qnodaturiudiciu meo. & eft fubftan. H &uouem .eis. &hie primum principium fintdecem.

vtiubeanroeterisorbib' telligiopimonoru hominu. & qiipfeiuffitomnibus difciplinapropinqua. cu cofyderauc- .qjfitpra:fatiolegnm in creatio buscft primum principium .non eft quidem ci besmoiientur motu diurno. aut quouis & non intelligitur de agcte.c|bus intelledluales:in quibusha?c viadi non perficiturefle.& creatore.qui omnibus entibus rem.quam natrauic Al^a. licet cc.eft corporibuscoelertibus motnm con.Et hiciuflus.necdc ni.& a&o. noneflct tibusfubftitatisprionbus. Poreft tamen homo peruenire ad eftres.quorocmant J .nece{le£ 8 hicoidlnatioreperca. >n aliis motibus.qui funtfubftituti. & veiifica.&id. iftasresex fermonibus euenfentib* Qijod vero eft ?pud eoseit.& facienrc.habens fubftitutos multos.quapoteftin principiis. ritatemeius.& hociuflu perma q^eueniatei dubitatio.Term.fialiquis eft.Id aut opinionePlatonis: &eflfinisems. qua flint en<vultfcire veritatem.nam.aliter.finaut. & aclo.quem & hoc totum exiftimauerunt decla princepsprajpoftiitin rebus ciuitatis ratum fuifleinlibriseoru. eft nibtis.dileda omco &copulatio.tos:&non eft cfle fubftitutis.Siauteimaginatiisfueriscj>fit pria tum continuum huiufmodi no eft ceps. verificatu Et hoc eft id. pot operam dare libris eoru cu con •> minibus.ce Deusglor. Aliud prafter hoc.nifi in ncntiam ex feparatis.qua hicintelligiturdcagcntc tmuum.&omniaaprirnoprindpio D fcientia.quoeisnon euenit labor.cum hoc.autintel!eclus.^ fintfamofi.& eft ne.de prouentio.qua: neccfle efteflehomi nione Ari.quae euenit fitccclu.qna: eft inter ea. nifl tu eft apud cos q? ifta principiafunt hoc tantum.&c.abfq. & trarium eius.nifipropterdominum primum moueanifmotu propno.& create in lloede.& facierft apudeos q? ifta principia fl-para do ptxccptum eius: & noncftc/Ic ta. cuiusefleeft Etcxeo.quam nefcicrunt fapientes.&ha. Etqui C omnibus exiftcntibusin ea ex ho.Etvnaexpropofitionibus. hie ccptaprouenicntiaab aliquo.quod diximusde ftparataamateria: qm ipfainfluut copulationeommsentiscfl vno.quoapparetq? omnes or.&.& Coipus.nifiin illotalilo fxiplinxeftdelitiofa.phi. v t d i x i t ProphetaVetbo ditionibiiSjquasnarraueru^fcietvc Dei coeli fadi funt.& fermones vtprincepsprimusfitille. hecdcfcdtusi&omneinfluens mo. nchorum principiorumabinuice".&-Tafto in arte.& verincatum recipiendo fubftitutionem.ef corum eft copulatum primo cis.&innouatione. q? hent is. Qtribuit E eorum. 55 A fcuitur ergo rtfitfubftami'acorum uicern.eisincumbat.q? fint ia a primo principio ftatustales.vt fit fubftitutus.autcon &feruituseftprincipalisin i u f l u . quod tcnentPhilofbeft apudeosqjiubensiniftis moti. nortiineappcllabiseam.ferentiam.ni(imedianprincipioeornm.&:iuffu.quosfcripfertintin hoc.qilludjquodfacucaefle caufataabm bus hoc apparctjcftq? homo.nec potcntiaincorpore: & iftifubltuuti habeantaliosfubftitu corpus corlcftc acquifiuit perma.cxeo q?eft animal ronale.ad quod puenerutintelFshumani. fjuod recitauit Auic. tia.&terra:vtiuflu primi Prin exaudituopinionu holum.& no intelligif'de opiferuitutc.fmdifdpisciwiratisfcruantur omnia pix.

& habere figuras terminatas.& regimina prouenietia.&iammnuit lex prouidentia Deiinhomine.qua.naia ocs habentorbesobliquoSj&faciutqua tuor ternpora in motu eorum circulari.ncum fueritSol prope capuc noftrum vcrfus fcpteatnonem.quaj appellant"1 viucntia.&conferuat efle fu.&conieruationeeorii eft mo tusditirnus.& deindeomnia tern pora terra:>&c. & dignitatem eoru. nifief lent hie quatuor tpa.& motuscontrarioSjfcit iftas operationes terminatas prouenire ex entibuscognofcen tibus.quod mouetur motibus terminatis'.& vili rate menfurae eorum. na.comprehendetia.magnus^quidcm. nifi cfletpropinquitasSolis.& breuitatc vit^eorum.&multiplicatur gnatioclcmcntiaquar.& ordinata:.& coprehenfione quadam.vt dixit ipfeglo.eft viuum.e(t.quareguntfeipfa. quod eft hie ex animalibus.quaj (unt Tub eis.quodapparetfenfui:&eft <j> coeh mouentur ex fe motibus ter YT minatis.&c. hoceftnotum per/ecumconiyderatione.«TiGntiaeris:in xflate vero contrarium. cu dixit iple g!o. & reoiotionem. quo fuftctacur id. in qua non efldubiiim: & eft cp coeli funt corpora viuentia cognofcentia.qu3efonthic.& nifi e(IetfcEdusmeum.p.Difp utatio 6 /ycferaueritentia.& verfus opera tionesterminatas.&: voluntatem. fed . & mineralibus.ex <juibusproueniunt operationester tninatx. Ptconferueturefleeoru. cum nos •videmusmultaex corporibus paruis.. &proportio. fciemia.&ideo dixerunt Loquentesqjomnisaetioprouenitex viuo fapienre. facie"? diem.infrigidatur aerin parteleptentrionali.&obrcuns.g. & videritftellasmouenijs motibus.&animatis. reperiuntiir a K Sole yp.neca!alia.ex entibus.non ef• (enthicquatuortempora:&.& ad pr^ dominandumindie.concludif'radix tertia. &conieruatioeius.&ordinanturex hoc entibus.plantis.&multitudin£liir minis eorum. &ob(curitate corporis corumj&qjbonitasdiuinaeisinfla xit ammam.quamhabet cocinuca^uo libet enre. verfusintentiones. £t.& multiplicatur in partc meridionali generatio ele. & ifta? operationes.&quodmagiseftin efleentium. Et quod magis faciteum credere hoc.&c.operati5es terjninata.cu fubmittantur ei oes orbes.& operationes terminatas. cum L confyderauerit homu has operatic nes. fm ajqualitatem.quod eft fubeis. non eflent pla tx. qua: mouentur ex ft mottbusterminatis.& eft cj? omne. & prouemunt ex eo operationes terminata:.&ordo.. propinquitatcm .fapiens:&copula turifti id.foEtidis. & ex partibus termmatis. Qu^od autem ex mocibus eor um (equantur operationes terminat^qui busfuftentaturid.funtea. exprefle patet q> multo ma^isdebentefle corpora coeleftia alata.nec procefTus gnationisftn ordincm ingenerationeelementorum adinuicem.hicrc pertisnon priuari vita generalitcr M cum paruitate partium eorii. quaifta cor pora.&jCum fueritaptideu hate radix.appa retei q? res.pmagnitudine corporis.vilibus. media tc frophetafuo c^li enarrat.&remotio eiusin circulo fuo obliquo.&in nocT:e. diuer faquidem ex motibusftellarurn.habetibus eledio nem.v.ex eodem loco reperitur a Lunaj&omnibusplanecis.um . cu prolongat"'Sol a meridie. & fiuntpluuia:.

&.quasfunthic.qui appellanturcapitanei.& (eruit ei.animata.n5 ceflantibus ininftand. qua: eft inter Antiquos.fialiquisvideritmultitudincm hominum dominatium in rebus. & quodlibereorum eft obedienseijqcf eft fub eo hi-c ex entibus. & fiint vtferui obcdientes ei.immo fubftantiac illz fufte untur in fcruicutc.& operattonibus terminatis. eft colleftio vniufcuiufquc eorum fub vnoiuflbrcr&iftiiuflorcs. quam animaeius. S^cumhocnonfuerircispoffibilc. vt euenitin gubernationecxcrcitus.ficutcft domi nuscumfuis(cruis.&sut quadraginta..fcietabfblutc etiam <j> quilibet planetahabetiuflbremfibi deputatumeiscxprimoiubentc.delibera bit proferre (entennam q? funt time" tcs. & Cunt fubmiflaeis 3 qu^funtfubcisexanimalibus.r6aalia.acfieffentobcdienr tia.deueniutad vnum principe.eligentia. cum homo aliud. quiprascepiteisinhocregimineco tmuanteprouidentiaminaliis. & eft 54 q>vnufquifq.& timoremeuenientem eisad conferuandumea. Igiturmouenturp}jiullum.planctarumfepteha.licet operabones ilia: non fint neceflaria: in ee eorum.&plantis.qua:funthic.qua: nos continent.&iniunftum eft eisin operaticnibusillis.fcdin naturacc coru.narn.& q? habcntprajcipicntf.fcieto^minnitumefteisiniis motibus. fi eflet corpus.qui cftfuperioreisfuperiori gradu. nainanimatum no regitur.ficent exfeipfis.&feruitutc.& bxc adcptio f regnura .poffibile efletcis non re cipereiuflumaiubcntevno cu fubie(ftione.& re duciturodauum fm diuerfitatcm.&rcducuntur illi fcptem ad oc"lauum.efletde numero eorum.quam pcrccperunt Antiquideiftismotibus.& ficedifpofitio iiibentium cum iube" te primo.quodeftb. A ftdmultihoTumncfciunthoe.& non indigenteis.namnoueftibi fcruitusaddita fuBa. C Ver.namipfe non dubitatcj?.&confyderauerit tertiam radicem. quz detcrmiaauitcisobedientiam.&eftq? prouidentia eorum adea.&jnifiefletiufluseiSjnonproui derentadid.Tertia.D betmotusinnouatosmotuiciusvPi habentesquidem corpora fcruicntiacorpon vfi.fiucnc fciat.{citur abfoluteq>funt animata. & inuentore. Et hzcnotitiahabet hominihoc modo. ergo eft ibi proportio inter ros.& poftea reducuntur g omniaadfeptemplanetas.fiuefciat.in numero motuumadiufloremprimum.& proportio. nifiexcocjjfum ci ex natura efTe eorum. Et.f. &nonindigetferuituteeiusin cfle fuo. eum.&feruitute. & hoc non eft aliud.&fuftetadumefleeiusi&iube'seftDeusglo.non vt acci densexaccidentibus. nifi ab aiato perfeftiori anima.&inanimatis.<j.cum confyderauerit homo ha?c corpora magna. non eftneccffariaeisinefle eorum. quajfiint hic.g.iccontinue: quoniamipft vellentnon habentes quidem vcilitatem in bacoperaticue. Demum.&cft princepsexercitus.fiuefciatquomodofitprincipifi creationishorum corporum cceieftium 5 fiuenefciat: &quomodofit copulatioaliorum iubentiumcum primoprecipiente.amiquaabfquecaufa.ficeftdifpofltioinmom corporum cccleftium. & JubenseiseftaliudabeiSj&rftnon corporeurn neceflario.cu confyderetur regimen eorummcorporibusaiaris.

intei. M glo. vtconatisiat rauerat hcc.quod rccitauit de primus quidc eft vtdicamus. fed ranal »orum.& vuigo cum eleclij.& hominum fpeculatiiioinnouataeomodo.ncccfleeft vtnon fit crcatio bus termini inquifitionisfuntcxi/U horum corpor u.igiturdicetisin primo princi phis.Noneftinconuenics licatem huiusoperationij.& fermoncs .quod intendunc declarare. <5c tioniscorum. quo rcpenunt'a^cn.in qui &crit.primijcftq^ fitpoflibilisinec.mouerunteosadifta.f!icctur q? funt crrorcs.& qj ae.&teiram. Introitusaut qonis.qua2funthic.&Tnumcorumeltanima cofti.fiusefle. ni ^eusco mode.dam eft.igitur A L G A z E t.L Antiqui decorponbus ccrlcfbbus.quodeftexentibusinfc. contradiccns Philofo aliud.ictabeis JI cftfummaciuSjqundintdlexcTunt TulLtus. Etfciasc^cu fie xeritin gcncre rerum Iegum.qtf viditAbra ham pater nofter. &onderintfuas ne. A A A . Hisauteanhabitisreuertamur proutefl.Dicimus.itaquodpofpofitiones.ardiiccscum pofucnnt muhaexotia.hiceltin rr-saxima pcrturbatio.Difp utato K G iegn»mceji.tesquidcm afapientibus .ijciatuur contra cos opiniones fatuercautemefleeius. &{ermorioribusabeo 5 qii3: non hint corpo ncshuiufmodi non oportetvtprora. fed ad narrandumea.naeft. fi id rcda cerium. noftrisfubfequentibuSjCum loqueI murdevia confiitutionis cfle Dei lt Alga.(ivero lt Alga.&cuhoc ftis.vt eft mnltcra.&cxiftiniabitq?funt dimi.autaliud?(iautidem.debebat tamcn ipfe. quac Joquentes.& principi Jm gna mationcs.cnsearum fita.oue. &conftitu. cum narcorpora.dcceptionc.quod narra.narrare opiniones.cercbri ab intelligentihus.&pcrmittimus aduentutn diuerfo. n6jf uenitexeo multitudo.&q? non lit corpus.& ignorS l!oi]eeius.quo innouanf" rum.&:cofu(. Eth9C opcrationcs mirabilrs. ciufmet.adducla. A L G A Z E L .aftutia qua.iapoopinionibus Philofbphorurn.non adipiiccntur fcictias .pioee multitudine.eftnimisdifricile.nam hoc etc pnmum cimuseepoFemin eflcvtrfi elte/Te inhoclibro.id. nun ccrcbri.&.fit audiens facere comparationcm plentid.in ponemusmodosdetermindtos. cas. Bumanus deficit apprchcdercquaA V E R K O E 5.qux elicit Alg.modognauoniscor.peribusfuis vuigo. lt Auer. non-co. Et contradiccndoei.tucdi i -i intentum • te. quos pcrqui&declarabimushocexfermonibus ritipfedeftruere.&terrar.& no uiirtis ff vna reiu rnultitudmiscati tificabimusaradumeius in verita. Attamcn illi in rci ve &conftnutione eorum a creatore ritatcponunturingtadu diminuti glo. & intellects cogitationes.&pro.cucnitcisin rcbusartificialibus. fu£.non narrabiturr. exeocpfunt picntum.Quiautem perquiritaf vtcueniat hoc (hi his cum fefimilariduasentitateSjquarum vna pientibus.qu3Efunthie.nece/Iariuni ritateeftobfcuritasmaior prz ahis autineflceftallsjdqua fubftatiaip obfcuritatibusj^fialiquisi'ccitaue.eftneceflarium in efle.in hoc. licet fciretcfiecius.cum dixit Fades (itmal2ccomplexionis.& in rei ve.

ficut intelligiturexdido noftro ens album :fedintclligiturdcco res pnuatiua>&eftpnuatio diuifionij. quam dctcrminauitfubftanriaeius: &eft vc fit ncccflitas in eflc ex fe.& non necef fariuminefle: & tamen poteft diciefTe.eo moda.fi veroaliudjfcquitur vobishoc nccefTarioin efle.ficut intelligicurde poflibili vero. lt Auer.&quafircducitur ad ablationemcaufarjfo^efleeiusfitcaufatu abalio. quo dicimusdcrec|>fitalba. & nemodubi tat q. eft ergo aliud. &no ee. Si au'tdicitis bn potfciri <j> (I t. no eft multitudo. & ipfum fifTnin"catfubftantiam.autaliud.fed eft quid cnti ncccfla-rio in cflc.vtdicimus dcca tecj? fit vnum. A V E R R O E S .nam vmtasnonintcl ligitur in cntcquid additum fubflii tix eius extra animam in eflc.q^uod poflibilitasincffit aliud abcflcpoflibili. &noneftcogruum flare in prime.mfi ipfum eflc.i.&non additum fubftantiareius.& nihileftcorum dictu. ifta. no eft neccflnnumex fe.eftfcrmo non YC- A rus.cum dicimus poffibile in efle ex fc.aqua cumauferturcauf. aut neceflarium in cfle.i. quod autem eft neceflarium ex caufa. igitur non eritaliqaid pofllbilitatiin ee".quoddixerint. differentia:non funt differentia: fubftantiales.ficquoqjcrit fccundadfiaindif fcrens.negatum ab eo attn butum neceflarii in ee : ac fi diccrct F q? neceflarium in eflcaliquod eius. q?poflibilcineflceftineo multitu do. no ex alio.nuferturabeo.& quomodoeritid. C fivenricatumfueritid.fed in telligitur dc co q? fubftantiaciusdcterminet q? eflc eius non fit neceflarium. ficut poteft dici non efle.Tertia A tHaerioruminhacmtiltitudinc.quod tribuic alii. fi aliqua dfia haram duarum partium addatur vFi.& no icictur efle poi'cm. & v n u m v c r u m omnibus modiseft.nifi poftaliam ronem: ergo eritaliud.&potcftanferri neceflitas inef (e.nccadditxfubftantiar: fed ftmt resne^atiux. & quod £ci ex alio ide"dicimusquo modo eritncccjlitas in efle ipfum cfle. & ficncceflanumincfintelligitur de E neccfTitatc res priuatiua.&remanetefle.&ablationi.ficctiam neceflarium in elle potfciri efle eius:&nefcieiur neccflitascius. diuidcntcS fubftantiam.quodponunt. & fic. & non neceflarium in efle. htcxhoccrra .demumefle eft quid vniueriale. Neccflariumemm in tflc non eft quid additum ipfi efle extra animam.nifi ipfumee. Sceeeiusex alio.I> uifionis.f. na impofTibileeftdicereefle.&erit in neceflariocflcmultitudo.&. fciturautf vnitas m hoc.resad dita ipfi efle. Siautem dicis poflibilitas B inefefteiexfe. A'iautcm dicitisnihilcft necefluati in cfle.quod non conucnitaffirmationi.quod cftei cxfe. i . quod eft neceflarium ex fej&aliqcF quodeftneccflariu eftcaofa . &poilibileincfle.& hoc eft contra id.nifi excaufa.non poteft intelligidccoattri butum additum fubftantiarextra anii-nam.& poflibile.S^fifuerit idem.quod diuiditur in neceffarium.Cum dixit q?dictum noflrum de poilibili in ee aut cruipfummetefle.&quafi id.namdimiflttertiam pattern di.& relatiuxrdc u t d i c i m u s d c r c i n u c n t a quod no fignificat rem additam fubftantia: extraanimam.non erit neccfla rium inerTeexiejfedcritnon necef fanum in efle.

quod habet caufam .& patet ex eo. Nam diuifio ipfi uselleadpoflibile.n.fuit Auic.&cft prasfatio viH lis. Diuifio autem per difFerentiasfubftantiales determinarablque dubio muhitudinem operationumabeo: diuifio vero eiusper res. & animalitaseftcommuniseis.Si verodixerit cp non determinat mukitudo attributorum relauuoru prouenireope rationesdiuerfaSjtuncno erfitattri butaintrinfeca.quod dixit.nifi priuatio.&iftx difTeretiazfuntadditxeis. non eft quid extra animam in adlu .qua.Difp iltatlv) 5 uit Auicenna.autdiuiditur in differcntias fubftantiales 3 aut in rcsrelatiuas aut accidentia addita fubftantix.l!iguntur res diucr/i.nam poilibilitas eft attri butum in reprreter rem. determi nctciqjfitcompo(itum.ens.&po/libile.determinaturg?fiRt attribut2. in efle fuo nonintelligiturdeco.& natans. ifta.fcum dixitpofli bileincfleexfe. Demum ee ellq uid vniuerfaJe.inqua eft po/Iibilitas. Alga.cum intelligitur de caufato primo poflibilitaseffeeius.&fermoiophifticus. &pofitio ponetiscam primu hocmodoeftraclior.funt in primo principio .qd r diximtiSjiion euenitei dubietas.&nonrattoriafc. Et prim us.&.dequo inf.auta<Iam' K bulans.& neceflariiim in eflcex alio.& volatile. cui attribuitur neceflitasineflc.qua: faciunt id dimdi in fpecies addi fas.q uod dt ex alio. &infuturumdiiputabitur de hoc. funtadditageneri. quod fit princi-pium multitudinis.aut intulitin fcrmonefuoq?omne habcnsin telledionemadditam deter minat aliquid extraanima in adlu &eft error.nam ens.L u i f i o n o n nota.additafubftanti£eiu5 f extraarnmam. Siaute ahquiscontradixeritcp diuifioeius perattribmaimrinfrca determinat M ei operationesduieiTas.velne? na.remanettamenei vidcre vtrum. non de terminat ei compofitionem. tuncigitur pi'imum principiumjcmanat abco multitodo necellaiioj&non indigetcaufatoabeo.& difpofitio relatiuorum. & d i u i d i t u r i n nece flariiimmerte. Attamen id tantumdicimushicij. ideft omne id.&fic ipfum eflercijcum dicimuscprese*. & non cmne.&pofteadchoc loquemur. Etideo non tcnetaliqui Antiquo rum vt numeretur pra:dicametum I rclaiionis in entibusextra animam £dccem pra-'dicamcntis.quicxiftirnauitqugd ynutn fitadditum fubftantiz.nam eft hzc difpofitio priuatiuorum.EtjCudixitj&quoeritqcFeftci ex . in quod Auicenna diuifit ens.quode fubpnmojitcompofitum ex duobus: v n u m quidem jCui attribuitur pofTibilitas:&aliud. Poflibileaute. cum d!uidmir.fcd.&dcterminar limplicitasharumdiclionum <j>id.qua ponit Al?. cum non intelligit perpoffibileporTibileverum. non habet ex fenifipriuationem.&neceflariu no n eft ficutdiuifioanimalisad rationa!e.qui inucnit hanc prasfa tionem.deterniinantia jpuenirc operationesdiucrfas. fi auributio fuerit relatiua.&poffibilein eeeftdi.&ideo diuifio entisad necefla riuminefle.cuminte!ligicurdeeoid.ft ali qua differentia parti um eft addi ta vniuerfalijfic etiam & alia differen tia indifTerenter.& relatiuas feu accidentales no determinat mul titudinem operationum.ni(i cu fueritnaturaerus natura pofiibilis veri. &: eftprasfatio vilisjVt diximus.

vt «v» UU i.primu C enim non intelhgiturde co caufa .{icut eft difpo in ani ma.fi vero f'ucrit non corpus no coprchendit intelledus multitudine" necinpotentia. qmeft habesduasformas. Attamenfequitur hochic..de eis eft.facerecoiequi mul titudinem neceflariom efle.quod dixitin hoc capitulo..& erit difpofitic in caufi.quod eft ex caufa..fi hoc eft falfum.&quafiinttidunt intelli gerehocibi.& pluresdefinitione.vtintellexit Alga. £ed intelligitur de eo compofitio ex co.Siautdixeritfequitnr fm hocvt nonfitcompofitio.& nihil prohibcturquin leadeinfubftarHiafitaftirmatio^ ablatioin re busfuis.c]uafecit Alga.& caufato.& ideo fecuudum apud eos eft /implicius ter tio..qtiod eft podprimum. A L G A z t r.cum pcrcepcrislioc.dicimus neceflarium in efle ex alio.fed facia efortislizc opinio eis exeo.f!cj?con(equentiirabeo caufata multacontignainaliquo tempo re.acfiefleteis multi tudoinpotcntiajqueapparetincau fato. necneecflario in efle ex fe .eet compofitum ex pluribusformis..I primo:qm ia* telligitaliud.v^. quia confequitur apudcos poffibiliinef fe. nee neceflano inefleexalio. tune non eft multitude ifeipfb.qcfexiftimat de emanationc abinuicem.poflibile veru.necina<Sii.ni(i diclione er feipfb. 56 Cumvcro intclligitur ex fcrmonc eOrum cpfecundum intelligit fcipfum.fi veroalitid.ex eo q? milta: funt his fermonibus.& catoinhisentibus. f!corpora gcnerabilia..ex quo conatuseft Alg.abfq.& in eo op intelligit dc principio fuo.autaliud?fi idem.aut eft ipfiimmet efle ipfius..&Irei vetnate fcie tije Diuinae. Igitur declaratu. v ncgat i.cumitc!ligiturhocexfermonccorum.&conceditur eis.prouenic ab co vnum. non co tingcceisdubiutio.tuncha?cmulci tudo repcrit v quoq.&ipfummet intelligerefeipfum.fifuerit corpus.&imcJ]igit{cjpfum. noa (equitur hoc neceflario in eflb.<. eft tibi ex hoc fermone q? id.f! vnitas in aftu.&.& fie debetmtelligi opinio fapie tnm.«u^ in hacfubftanun.& idco deter minauerunr Antiqutde hac fpede cntium. vt diximus.co cj? confcquaf m u l tirudo . neceficelt vt fit! eo vnitasaliquo mo do.ainduas fubftantias.fcd vnitatem omnibus modis.&dixerunt q? funt fimpltcia-. A .a(Iimilando hoc age"ti K bus(enfibilibus. intelle&us compreB hendit in eo compofitionem in cau (ato. u . &caufatumomnino:idvero.non fequitur vt fit neqjali * quod ipfbrum copofitu hoc modo.Tercia. Hubio.prouenitex eo aliud.v* Alga.. id .&.&quodcflciexalio.idem?ifte profefto vir exiftimahatpoflibilitatcmnonhabereeu'enifiin intelle ctu. erit ibi copofitjo abfq.exiftimanturefle difci fl'mx Legiftarum..Sc in eo<j> intelligit feipfum.fermo falfus.& multitude in pote tia.&dicemuspoftea.&inrelligitpnncipium fuil.& caufa.potcns foluere totum id..nam. A eife.qm. Q^uzftio fccunda cfl vt dicamusintellitTercprincipiumfuum.no 6 veru.Et.fi eethoc.&multitudo alio modo.&coiruptibiha.& ilia forma eflet vna fubiedo. Ci vc rointelligiturdepoflibili res intelle<5tualis.&.intelligit de eo intelledus compofitionem.fi intelligit" de poffibili.. lt Alga.feddicutdeeisq? caufa in eis eft magis(implex cau(ato&ideo tenft o^primumefcfimplicius eis.

& perfection omnibuSjVtpofteadicemus. primo. It Alga.quo priniu eft (implex. A A A dinem prater primufn principium.(eddifreruntejt parts cau fx.nam ipfi przfupponunt A: A V E R R O E S .&ingreditur in eas mul titudo hoc modo. eft (ermocorruptus.'_cft ipfummeten l eipfius.(i hoceuer.&. Hoceilfalfum. nam intelligit (eipfum.licet intellexcrit ipfum efle principi«mintelledus.&non difFerut L apud eos ex j>tt fi mphcitatis.qualcsiniTmplicitate. A V E R K O E S . qm primum numerat'in efleex fe.exeoi^intelledtus.cum non fintm code gradu relationisad p r i m u m principiu .& non conuenit vt fit ipfum met.qua: e mterimelhgere prim urn feipftim .eftquoniam intelligetia pri maimclligit de fe aliquid exiitens ex(e. Quod recitauit hie •ex Philo bpniscirca multitu- . Si autem putauerint cpmtelligcre feipfum eft ip— fummet iet:&non intelligit feipfum id.eomo do. & no eft neceflc v t f i n t o m n e s i n codegradu fimplicitatis. &inrelligii: nnimam fuam &intelle £lus.A z E L . It Alga.qu6dipfum fit principiu malterius rigiturintelIcdtus adzquatur intelledo.nam cfleprincipiumeftquid relatiuum.(nntelligerefeipfumeft ipfum metjtuncintelligit (eipfum eflccau fatuni a ca.n.nam no eft multitudo illis intelligentiis olbus fm opinioncmeorum.multitudo reperi retur in.&c£> fit in nacu rarelacionisi&m hocdimiuuitui a graduprirmipnmum veroeinnatura en tiSjC] node/I ex (e.eftperfediointelligentis apud eos. &etiamomniaentia nobiliori modo. A L G A Z E L. Sc aliasintelugetiasintelligcrefe ip(a? fin eos.fi intelhgere fcipfum e(t ipfnmmet. vtapparet in fcientiis imclledus humani. multitudo ergo veperiturin primo. A L G.Deinde.&totuniconuertitut ad (cipfum:ioitur noe multitudo.non efttameneiprincipiumeo modo. quareno (equitur ex hoc fermone aliquod Iconuenientium.quod intelhgitde principio fuo. &conucrterur ad feipfum. DicimuSjCaufatum autemintelligerefeipfum eft iplummcc. fi auteni hoc cflct. ilia.& non fequit fm radices corum.5iituelligei)S & latelledueius eftidemetiam. C u a u t d i x i t p o ftea.ahx vero intelligentix intelliguntdefcaliquid relatum'ad caufam eari)m.ROES.nifi feipfum.qu^ (iceft &inteli's^qua turintelleclo. vt (int ocsa. It Auer. vcroinenerelatiuo.non rcm relatiuamj&eft g> fit principiu fedipfummet apud eos ell omnes intefligentie.quoe.& M n u l l a e a r u m repeiit fimplex.qu2intulit. tune intel ligitg?ipfummeteftcau(atum'aca. lt Auer.quodnouintelligit.perficictur nobile abignobili intelleclum. A quxeft fic:&intelleftiis«qnaturin telledoj&conuertitur totum ad feipfum:igitur multitude non rcperirur. Attamen veritas apud cos eft q? pnmum non intelligitdefeipfb.&c caufati.ek intelle ctum in feparatisfuntidem.nonaliquid relatum ad cau-fam. nam. &tuncnQ ptoucnientabeodiuerfa. & mul titudinis. lt Auer.& differentia.Veritascft q? id.Difputario AVE8. Dicendumq? non fc quitur.Iiautemboceflet.

& q? non inteliigit quod prouenit abeo.qui ibmC niat. fubftantiaeiuseft exiftens in fe. & intelligitentia ola in ipeciebus iuisiiueliettioc vf"i. & corpus orbis.debent ponerc q> non fit vnii D omnimode. H tf A .&cum aliquis locutus fueiit de his rebus.Tc rua A pra-'fupponunt q> T hac re fife exccduntintelligetix adinuice.eftopinio aliquorum Penpatccicoiu .qin Intel ligentia prima.{imilis ei. £ L.iam poTuiteum viliorem oTentcintelhgc to feipfum . aut mtelledtus non arquaretur naturx rei intellect^:. qui eft in prima.& no intelligit aliud.& intellectual in vno quoq.'abiftis ve roinfluunturtria. ent fermo eius in eis. eftdignius co. alia: vero incelligetia: intelligunt de fubftami)S fuis q> ro (lituunt ab ea. & non pnt haberi ifta primoafpedtu. nam vituperaue runt ferrr.addino ve>x> no reperitur in rei veritate.fi autem intcllectus.q(f Ifluitur ab co.& fciar pn' quid (it intelledus. 57 terius. ipfc emm non intelhgic nifi feipfum . donee fciuent q uid Ci t annnatu.& nunqfciet quid fit aia. etprimo ethane opinione pj> falfitatern ems expulerunt Auicenna. & iutclligct dc fc <j fit ca al A It Alga.n6 autem particular!. &alij vei'ificantes.adco <$> auferut id. & ex (cientijs vFibus. Refponfio huiceftmultipliciter. camen fieri in hociermodcmonftratiuuscu paruicace fpeculatioms hominis in rebus iJtis. intelligens . qua.& refpoiio topica eft.£ intelligit {c'ipfum.cum reci taueritopiniones Philofbphorum.na adhuc non eft ciecla ratu q? neceilarioeft vnum omnimode.qm acau F fa non influitur nifi vnu.quoddixit. &fubftatiaprincipii. O E S. & hoc totum eft falfum £ fm eos. qui exponunteam efleopmioncm Arift.& cauftraeius tria.& itelligere (cipfum eft ipfum met: &mteilecT:us. fiquidem vniras aufcrerur hac fpecicmulutudinis. cum ipfi pofuerint primum itelligere ieiffum. Aucr.& hie fermo totus.& hoc. oiler ens exins in fcjConforme enti ex aKo.fitin hocgradu. donee fciar quid fit amma. necproportionate.Etcain hoceft. & nunqua icier quid (it itelleclus. A A V E R R. A L G A Z E L. Q_ui autem cotentaturvt fit fermo eiusq? Deusglo.fi pr^fupponat. Extra ord.& intelligit feipfum.onem dicetis q? ex primo principio non prouenit nifi nucllcdtusvnus. &influiturabeo intclleiftus. &exiitima. It Alga. igii^ caufatum eft nobil usca. &fubftantiilcaufatorum. &intel!ectumems eftincellecl-us. quo ad dirninutione. earumcfletin graclu vnitatis.&prouenitex cisdeprcslio cxcellcntix eius. & ideo feda Aflana. Ideft (f. amei| fciat naturam itellec"rus.E uerunt q? primum uelligit feipfum efle principium ad influendu id. & animaorbis. A L G A Z . non funt proprie.& intelledlum eft vnu. nifi in intel ige tiaprima. lt Auer.quod intelligit eu. nam id. &principul ems no intelligit nifi feipfum.&primu non intelligit nifi feipfum: hoc vero intcl ligit feipfum. ducitad vltimitareinconuenieux. Si autem dixerit pritnunon intelligerenifi feipfum. fed ca eius. Potcit.etintelligciis. & prolongations hominis a fpecu Jadoiieiaentibus.Et dimirtamus rationes VDitatiseiusomnimode.

cji coacl:i funt concedere co ftitutionem eorum intellecftorum reduci ad id.qci vulgus ^ intelligit ^ de hoc. fie men turn reddat Deusglor. Atta me non eft modus.fit centum fcptuagin ta vicibtis maior.quia vf q?id.Et idco. & non euenit hoc fblum I rebus (peculatinis.nifi cjjdifferta mot tuo. quem requiric hxc res.decipietibus feipfbs. quam differ.cui non eft dominiu. Artamen non eft modus pueniendi ad hanc fcientia . infomnio admirarentur eo.na in hac fpecie fcientiarum non funt propones probabiles.quam eft terra.Difputatio 6 quodiutdligiturineodecelfitudine.Et.&errantibusquide inintelledibusfuisj&cogitantibus H qj fit eis amplitudo.quic altioiisgra dus.qua:affirmatur in fcientijs fpeculatiuis.debetperquirens ventate. & no repenct propofkiones probabiles adremouendum illud inconueniens.ficutintellect 9 v.& fecutum efl eis pp hoc. &perquireteum vijs. ineo q? cofyderat (eipfum tm .cum hoc *epenatJm alijs fcientijs. Qui autem vultperfcrutari in hisrebus.&idco tenent muhi q? ]ft$ artes funt ex c5 prehendentibus. .q? Sol.multo magiseritin fcientijsDiuinis. videbitur falfum .fi diciturvulgo.&cum ordine.quod I percipit fomniator in fbmniOjVt di xit ipfe. fed ctia in faftiuis. cu reperiet fermorne mconuenientem. a/Iimilan turcii occultatione earum virtutibuscarnalibus.& tortuofeicc dentibus. & ne gando dictum fuum glo.qc!dpparetintelleciui in fine.&fimilefomnio. & inconucniens pnmoafpedii.quam Dir uinis.fed vt eis mediatibus proueniat veritas ei.nifi pet viam demfonjs ei.cogitantibus quidem in deo prauascogitationes. &paruo tcpore.& cum eo.ii • qi.eosvt fbmniator. eruntrefpedlu eoru fimilesei.v:debit''hoe primoafpecliuincoueniens. &multxharu no funtde eis propofitioncs de gencre proponi!.qui procedit in Icla earum modo veridico.fi imaginati fuenmusaliquam arte no apparere. Et. quibuspofUt X. intellects cotentari .cu ficfucrit. & demum in rebus Mathematicis.nohumanis:&ali qui attribuuntcasD9niombus:aU cj vero Prophetis.qui eft piimo afpecl:u ignarus.Ver.& verfetur inhacdoilrinalongotem pore. A V E R R O E S . quibus exifH mat aduerfanuspuenucadeum.qu^ funt intelligibiles apud vul gus.Cum ad cas ingreflum fueritprimoafpcftu. q? repenatur Prophetia eftreperiri has artes.deinde videatur elle.In principio creauit Deus. lt Auer.vt fit de eis proJatio fufficies. & conftituerunt eum tang mor nium.& ei.eritapud.& non indigen tia mandatis Dei.& proferunteas his rebus. in cipient hoc ncgarc. K &cnt difficile nobis perfiiadere ei' hoc cu propofitioni buy. & qui hoc con- A fyderat.qui videturoculo quantitace brachij.debet lei req? mult2ererum. Et. qcf fi recitaretur. adeo qjexiftimauitBenhazam qifortiflimaronum. quibus ha betur veritasdeproximo . vtno crcdat q? ille fcrmo fit incouenicns.cr. cu hocfuerit igno turn in quaefitis Geometikis. & credentibus q? res diuina.. cj incedit via demonftratiua.in eo cj> gubernatmundum. eft apud eum inconueniens primo afpccru.£ fi aliquid expofitum fuerit vulgo. deuiati bus a vijseius.

Et non faceremus hocjni {iquiaifievirpofuithancfimilitudinem in hac fcientia excelfa.quecxcitauerunt rhilofbphos adcrcdcndum irtade primoptincipio. vt ho general homine.fi fcirentqualitatem eius.bfcj.qc!appellauerunt fine: &coflituerutquatuor caufas* & inuenerunt rein.poftq no fuerat:cS<:exie.propofitioni tusnotis.fect£.ad cftf D peruenitfcientiaeoru. Attameomrinonos conabimur declararc ex libus probabihbus. &: equ' equum : in genere vero. & aliqui eorii dixetunt o^ifla ca fi nt corpora cceleftia : & aliqui pofuerunteeprincipium abfhadum cu corporibus .Tertia.& non hntes ani ma:&inueneruntineis.qux mouerunr Loquctesex Mauris ad id.& ars Topica eft iuuatiua.autfpecie.fpeculau..vt ger.& loquitur topicein Deoglor.quat funt notxprimo afpedlu. &coteti fun? generari corpora fimplicia ex c^lot & principijs corporum caleftium. Et ideo determmauerunt multiex fpeculantibusin hac fxicntia.n.& pbebitei folicuudinefpeculationisfciaru vtnuic].quod hoctotumeft incum berefubftantiXjCui nonincumbut intelledus. propterdirtantiam harum fcientiarua fcien tijs. f. vindi<ftamfaceredignetu deeo. A uini^multo rrwgis dc-oct hoc rcpevin infcientijsDuiinis. infuecic ail t.cum ficfuerit . & deeo.&ab flulithominespuenire a d f u m m u bonum I rebus excellis.licet non fuerint demonftratuiae . & alijs entibus.& de eo. dc-mrone: immo qnq.Et icleoexiftimatur cj Philofbphi f u n t in vltimitate debihtatis in hisfcient'js . quam appellant forma: &eftid. Et inueneruntet id gener.pofuern«t caufam agentern primam permanete.& B generabilis.qm hoc mouebit c'lligenrem ad habedii verita tC.aut genere. &alijsemibus.&.exquogeneratur. nam. Et.na inuenciunKjjoejCjdgeneraturjgeneraifex ahquo alio. contradicunt rebusfenfibilibus: & inuencrunt res fend— biles. &dec!arabimus et\ias.quiloquitur hisfermonibusloquela vul gr.debes fare quod non poteft efle in hoc genere prcfa tio topica.& ies.: H ij cut .qua generaifgeneraul.adquod peruencnmrintello &us humani.fcientia.£t. q? fcientia e«>ru Diuinacftexiftimatiua. Deus fflor. in hoc. v t eft in alijs q uxftionibus.&: Deus vin didamdeeofaciat.& prohibita in hac fcientia.erari mulu ab equa&a(ino. Et. Dicimus cji Philofb.habentesamma.qua appellantmate nam:&efl id. phi fpcculati siit de notitia entium fu n t i e s . & propteraliqd.qua: funtfiiborbedupliciter. £ propter hoc dixit Alga.oin caufa: non procedunt apud eos in infinitum. &efl agespropinquum ci vnu.-.qtf fitens. &hoc torn faciemus.cum fie fuerit. a qua generat"".idqc!gene raf^eneran ex re. &: dubitatioibus euenicntibus in hoc.erit prima intelligentia.&car ~\ moni cogentiseosad recipiendum fermone fuuabfq.& dubitatioib' cue- 58 niennbus eis. & li cita in alijs fcientijs. ?. &corruptibiliscadem. f forma gnati .ad quod peruenerunt decred ulitate de primo principio. qua appellauerunt agens. quod appeUat materia .irlertibus: & aliqui pofuerunt hae efleprimumprincipium : & aliqui pofuerunt eflc fub eo.ni a re. Et rufficitmihi loqui derebus.fmq?concurretad hoc Deus glo. cu fcientijsfuis & no adhxferut fcr fas.

& corruptibilia. moueiia ea. & plantis.&aliqui primum . qm omnispotentu in corpore apud eos eft finita: diui ditur.vt ifta.qtf appellatGale. vt fu nt luec principia.patuitcis cj> non funtgenerabilia eo mo.autcumpncipiofeparato. quia fpeculati funt dc corporib'coe leftibus. quo ifta funt genera bilia. neccorrumpuntf eo mo. qcf e fub corporibus corleftibus. & aliqui poiueruntea intellec"tum.n. fi eilentprincipia corum. Et. ficuteft in prmcipijs cornpofitis.Et.manifeftum efteis indigerehoc piicipiomuho magis .K tes remote.id. eflent corporacoeleftia gencrata hac generatione.c|uae vf in emibus:& eft id.qcl eft fub corpdribus cceleftibus. ad diuifionem coiporis: Sc omne corpus.eft gc nerabile.& tepote. qmTuntcauiajagen.Et. In eo aute.n. necefle eft vt fint ante ca corpora ca'lcftia alia.fint cntia non corporca.f.n.& prmcipia (pecicmnijaut Ifolu. in coiponbuj> itavf corpora fint conditio requifi M taincffeeorum. &cum aliquo. fi.qux funt hie m ani malibus.& ex eis.& determi naucrun t Q> cor poracoeleftiafuntprincipia corpo rum fenfibilium mutabilium. Vlterius.namgeiieratum non habet den~nitione.compo(i turn ex mater»a & forma: & materiaquidem eftcoditio requifita in efleformq. Et (peculati funt et de o^lis.& in aliquo.& hoc eft id.necefle eft vtponantpj> anima aliud principiutn.aut aliuAEt hoc torn eft in animalib 9 .qua: eflent conditio requifita in generationecorum. non proi jcientibus iemina.Etaliqui horu pofuerunt hac virtutem principmm abftraclum.& apparuiteis qjiftaetia: licet corpora coc leftia habeant pricipia. Et inuenciunt corpus ccelefte ee conditionem rcquifuam in genera tionrcorum. cum totu hochabitum fuent apud eos hoc mo fpcculationis. qm fiint principia prima corpo ru contmentia mundum. ex re bus generabilibus admuicem animans. ^cflcnt hie corpora cnelefHa. &appellauit Gale.qua: funt hic. nee potentia: in corpore.^ hoc.patet.& H fuiteidubium vtrum fitDeus.e(fenthiccorpora praccedentia. hanc virtute creatorem. apparuiteisq?nc ceflif eft vt prmcipia eoru.& animalibus. virtuteminfbrmatiuam. fed in alijs ex plantis. quae fum Tub coelo.Q^od ante principia corum non fint corpora. qm ipeculati funt depricipijs horii.& aliqui corp9 cculefte.&influensfbrma. toifi ex co q? eft pars: generatum.habetibus femina. & indigcrent .nec declarationcm. oo fint ca-li prmcipia corporum fen fibilium.& loco.& multis ali js modis. eent corpora codeftia . ex cis generatui ab aliquo. vt funt hare corpora. quogencrantur.! eo q? eftgeneratum.5cfcietiam. & eft rribues animam.Difp utatio € qm neccfle eft apuc{ cos et vt ponat cis cauiam agentem.& procedet ininfinitum. & non pfititur generatio eius. poft<| conuenerii t in hoc. pa tuiteis q? corpora caleftia non generantur. necintelleftu ahud. 8f corruptibile. Si autem ilia corpora client ettam generata.Q^iod vc ronon fintpotenti.quod eft hmoi.f.quibus moucnf. ad qd peruenit fpeculatio eorutn de entibus. & ahqui amma.adeo qjefleut parsalteriusmundi. apparet dc eo q? elt pars huius mundi len(ibilis. &corrupilturifta L inferiora.qin generaturn.appa ret.

nifi comprehendcre foimascmium. . . & motib* eorum parucularibus: &credideruntpro H iij ptcr . qui eft in ijsintelligetijsfeparatiSjOtdovero. ^^: eufed difrerut. cu intellcfta earum fint forma: entium : & forma vniufcuiufque earumcltid. licetcomunicetcu intclK'du humane. &eft moucti locahter totum cor &c. q<f comprehendimuscx ordi nccntium. eindc efle earum Tintelligentijs fc paratiseftnobihus . &ordo repertusi hocmildo. D & ordine eorum.tclleclu humnno. nust & tenuerunt q? alia corpora cq & T.4. & vilius eft eflc earum in materijs: deindccflc earum inintelle&uhumano eftdi— fnius.ficureftexceflus intelligentiarumillarumad f inuicem inter fe. '^u a£ quzrepeiiturcum forma fua. 1.&proponi6eeorum. in eoq?flint abfq. • r Vide. ficut perficitur res. \ eo q? eftabftractusab alio. mtclligentia?. qui eft in ftelleclu noftro.& form5.Et venficatum eft apud eos ex hoc. qitntia habentduasentitates.cor. I eo q? eft hie ex entibus. cu fpoliatur a materia. tune ille jp fedlo. .& ordine eorum. intellect earu funt caufa formarum entium. & fie fequitur apud cos vt id. jnultomagisdebetefTcintellcdus.B*. f non corpora. . habens lefte'efit'e quidem vnummotum vniuerfale.&emitas intelle<SuaJis:& proportio entitatis C fenfibilisad Itelle<5luaJeeft."* exformisentium.quam ee earum in materijs.& itcllecliu h u m a n u .fed e u £ ift?.g.7i li. tenuerunt q? fit in rei veritate Tnfi Corp'coscorpus fimile vnianimali. fint forms horum entium.4t. ma teria. cj efle earum i mrelleclu humano. qm habit"! fuit apud eos ee principia huuifmodi. pus eius. . Y™'*1*]1' ^ . nee t fie potentias in corpore : & iam habitum eft eis dettellecliu hu tnano forma haberc duplex e/le.for» ma.& eflc fcnfibilcjcum fucrit in matem> v. vtinteHecTius hu. cum fpeculati fuerint ctiam de corpore ccelefti. Et.qm fbrm^ entium fimt tia veroicaufa intellectus humani: pcrfici. & propoitioneentiu in intelieclu noftio Et. j4..tel'cct'ao tur enim ab eis.ficiitjpportio facloru cum fcientijsfacientis.Tcrtia / digerem corporibiis alijs pcedentibus.Intelleftus manuseftid. q<{ intelligunt ha. namordo. fequitur ad id.qm comparauerut inter has in teiligentias feparatas . ee ouidem intclleftuale.&: Ttelleclus.qrh.1.qua: eft com pienenfio. tcnueruntq?iftx jntclligenti?fimt excclfiorcs ir.Er. ficuteftin intellc<ftu humano. Iterum habent in intelligent!jsillisgradusexcedetes feadinuiceminee. cnticas quidem fenfibihs. qui eft abftrad9 fimplicitcr. & motus eorum particulares funt fimilcs membris vm* animalis parti cularibus.q? corpora cce'eftiaintelligut ha^cpricipia. & eft abftra eta a materia in anima: fequif necefkrio apud eos vt fint hare cntia abftracla limplicitcrinteHeclusab B fbl«ti.Et credideruntpp.quod comprehendit ^U'.cuficfuerit.& leftia. hoc. quidem entium fenfibiliu habentgiadusin efle.quod comprchendunt ex fbrmisentium.*. & eorum gubernatio. & proueniens ab ordine. & proportio f entibus eft aliquid feques.& hie mot9 eft motus diur fujxdjip.Et.namintelleclusnihil aliud eft. fimilemmotui animahs vnmerfa.cu fiicrit intelleclus. Sc £ ideo eft diminutus nimis: quonia non comprehendimus multum dc ordine.eft ex eo q? funt habetia animam.& eft in materia extra anim5. lapis habet fbrmam matcnalera.

cpofitioexiftimai de ea q> eueniunt ei multc obiedtio nes.f.non corpoiea.audies. &loquensreperic"'cunioibus. q eft caufa fuijpfius.&tn eft fubf tatia. Et.potens. vt c fcrmo dc attributis. fciens.iiib ftantiaeius eft fm quod mtelligit <!e foimis.& proportio eft ca alioH rum orduiii.• t'irii pium separatum. eilc earum cum eo. & hec fubitantia.quod intelligitnobihorde feipfo : nee nobilior intelhgit id. Echocmododixerutucp pnmamtelligeiuianoin telligit uifi feipfain.Pof tea ante narraboqSnes."mint ad vnum principiu: ficuteftm artibusmultis.& proportioe. & non diftinda. & remotione .& inteliigentia. Igitur ifti pofueriit pnncipium eatium aTam vi'ein fcparatam a macena.& vaura finem. non eft corpus. vi uens.c vt (it hie fub* ftamia .ex eocp no fentaint earn.& cp hare fubflanna eft ages omniu entium immediate. qua. conuenire.primo Mahatazelam.in propincjiutate.Difp utatio <S ptcr copulation! horumcorporum adinuice. & conuerfionem eoru ad •vnum corpus. volens.nofi funt minus fufficientes.q eft fubea. &in oTbus.r j . & hie oido..necm corpore. quod e c a o j urn . & crediderunt g> illud. Et quod manifeftutn eft de eis.& nonintel Jigit eam. eilent ide. & nobiliori ordine.voles.eft caufa omnium entium. & forma huiusprincipij eft 6rdo.audiens. qua: eft caufa entium piopnorum huic intelligentia.u" hoc eflet.quiaom ma den .ma intclhgentia apud cos no incclligit. loquens.& videns. & pr. fuperat {eadinuicem fm. eft in oibus entib'. & eius.qua:moueruntLoquenteshuiusgentis.qu£inteduntad vnu effecftumjCpreducuntut iid vnamarte principalem. fcihcet in creatione eorum. vides. &fciei ea fcientia inflnita: entuui. nifi quod lecta Aflana fuit caufa feclx Maha tazeke.&his.& proporcioni :5d illa. Et lequif" ex hoc apud eos vt vihor no I incelligat de nobilioii id. fciens. nifi fcipfam:& intclliges fcip{am intelligit olacntia exceHion ee.potcs. & eft intelleiflus humanus Iccundum fe totum . & oi'diue.audiens.i copulata cum eiscopuiatio neinefle. Sccundum hoc dcbet intelligi opmio Philofophorum in his rebus.funtTfinita: & remouerunt caufas.aia.q uod I telligic vilior defeipfbjKvt htid.vi dens.fi autemintelligeretea. qu^ funt Tub ea. induxerunteosad hanccredu litatem i n m u n d o . &quietantesaiiimum.nam.& loques.n.qf!intel!igit C]ua^libet earum dcentibusiaeode gradu. & propoitionum eius. fcp a r a t a txnciuntad vnumprinci&inte!h. Et Ue mtetle eredideiutpyhoccj) ifla principia ttifoDei.que eft fub ea. Echa. cjuod intelligu piiraa de (c ipfa. fiet caufatum caufa..ali qua eft. volens. ad crcdedum de primo prmcipio id.potens. & aliqua eft.£adiuuari in vna operauone:&eftvmuerfusmudus. viuens.& proporno. quoma eft caufatum. fcihcetipficrediderutq^hoc fit Tub ftantia.qcf crediderunt. qu:e{uutin intelhgennaprima: & cxccflus earum adinuicem eftlecu dum excc/Ium earum in hac re. funt hie. & qua.mtelligitpnmam.& fecundo Aflariam.. quod eft i u b eo. quij fequuntur hancpofitioue. intclligenciarum .vmens. nam hoc tale ex entibus eft de neceffitate de genere animar.cunibene confyderentur. cj res. qua. qua. fciens.eft poft cam. quod in telligic vnaquxq.

cu d. ordmat naturamiliam entium. &hocfequitur eisin ihteiieilu de neceflicarc. &omne accidens fm eos eftinnouatum. ^-intelhgitur de in re apparenti: & eft vt fit ex re. nee po mmtq>agenseius fit ncut ages ap^ parens: agens.elt operatioes naturales opcrationibus voliltarijs. nam ponuat compofitum an* tiquum. in eo (p (it in toto vniuerfb tale pn• • f q? auimilant rr -i ' cipiuni. & tempore. & aliquo modo.nec fapieda. &dixeruntomnisoperatio. fed facit id quiefcere. in eo q> e operatiojhocdeterminat. ftamiacompo(ita£terna.Vlterms vellem fcite vnde jpuenit eis hociudiciumin reocculta? Viaau tern. vnde. &non teuent <j> fitineisordo . qponitfedra Aflaria.qct non eft viuens.nam poteft dici q? in* nouaseum/itcorpusantiquum. H iiij Aseas .& negauerunt opera tiones ptouenientes ex rebus naturahbus. fed no declaratur ex hoc q» hoc sternum no fit corpus : quarc oportetvtcopuleturhuicq?noom ne corpus eft antiquu.quibus aflimilatur naturaha.fedcredide runt q^omne ens eft polfibilevt fit. vo lente.prouenit ex agente.a(5lioeius eft vt mutet ens ex diipofiuone ad difpou'tionem . alitei'quaeft.&erithic cop6fidozterna. non autem vft: qfh in rebus apparentibus non eft corpus generatum ex non corpoie.&loco. cni accidunt multa: dubitadones.& lequitur eis vt non fit vita rebus.£ens ad fbrmam.& m infinitum: vnde de necesfitate perueniet adTnouasantiquu .eligente. & denomina. qclfcriptumeftin lib.viuente.• j generatioc modo.-F done alalem.in eo q? eftoperatio.quod no eft viuens.Tertia. & B proponio.qua.quod dicut.qui busprobauerunt coelos efle innoua tos. non ex reuolutionibiis. Et.In pncipiocreaurt ccelu. diuerfum ab eo. quaproccflaunt ad conllitue dum huncefficientem.&iciente: & Jia:ura huius operationis. & dixerunto^ if Ix operaciones proueniunt coiunchm in vi uente in apparenda: agens vero eo rumeft viuens. nopfitdeclarare eos efle pnmu ianouatoru : & tii apparetexeo.&cdixerut in hocid.&c.quodno apparet. qt> fit ordo. Et ineo.cu d. que^ apparent. in quonoeftaliquodaccidetium. qjomniscompofl tio eft innouata : qm eft accidens.& coudhione.in fubftatia^efinitione.& terra.qua: appellatur fapictia : & appellant artificem (apietem."ftinanimatum. Etideo tenebat Anti qui q-> ens fimphciter no generatur nee corrupit"". nole. quiapofiierunt corpus coclefte c ^eneratUjpofuerunt id aho j 11. & negaueruarcum hoc vt fmt operadones iu rebus vims. Etipflctia tenentm rebusartiricialib 9 . cj apparent.eftqm po« fuerummnouatum habercinno-°"'in hoc ' no " procedkiu ' uantem. nee proportio. nee ex E aho. no q> mutet priuationem ad efle.cum cocedic"* eis coelos innouatos efle. qua permutatur ha:c res ex vno entead aliud ens.& mortuum : & mortuu won prouenit ex eo operatic : ergo id. Et extcndit cos vt tabcrnacuium. &eftaliter.& verbo. Deus I coc lopparauitfedem {uamjCtcudixit. & no furHcit in hoc eos declarare mundum haberc innouas.n.qiu vitaconuenit rei apparenti propteroperatioes fuas. no prouenit C ex eo operatic.cS:.appares. &hocc verum.excelfb.&eo cotenti funt. &po{'ueruntcum hocotnnia enda eile operatioes po/Iibiles.

qcf eft prim 11 principitim.& forma eius.quod dixeiunt in hac re. in co quod eft in actu : quodenim noneft. cum conceprxbent iudicrum <j» id. eft vtfiniatur agcntia pafla ad ngens. non exnihilo.non autem vt aufcrantur . quod non -euadit ab innouaciombus apparen ter. quxro vnde fequiif vt fit (iibiedlum eorii innouatu ? &io. fitagensei9. tunchcec /pecies agenrismutatpnuationem ad efle apud generatione.' indiuifibilis. Vlterius hoc fubieclum apud Philofbphos.& tamen ipfiponunt vniuerfum efle generarum ex nihilo.& non eft fie : quonia ages eft agens. &frigidum calidu. & motor. na fuftcMitacu lum eorum ininnouatione vniucrfi eft cpidjqc! n5 euadit ab innouationibuscftinnouatum: &vniuerfum eft fubieclum innouationum. qc( non euaditabinnouati5ibus. namnoncouer tituripfapriuatio adee. id autem. Sermones autem . M qifeft in rniido immediate. aut efficit id fm to tu. motor ex eoqjc motum. & calidum frigidii.nihilagit. naha*c pofitiocontradicitei.Difputatio Agens aut apud cos efficit materia generati.^^: fequere turinfinitum in aclurfed no eft im pofllbile circularuer vtexatreerit ignis. nee finem : quod fequnur apif Philofbphos . qd videturaH fcnrumdcndioncrerumadinuice. non habetesprin cipium. non eft vera nifi in eo.fit i nnouatum in eo cj? eft innouatumexaliquo. precede retinmfinitu. copulauetunt huic proponi alia. Etrcfponfio huic eft hoc efle impole.cum ee fcI cundum rectirudinL'm. fiapud corruptionem partis indiuifibihs.Attamcn hocfequcretur.ex eo q?e paflum.concc dendohancrationem. fed priuatii e jd.cjj idem agens. eftq? agens.quaJ eft apud cos fundamentum corporum. & fubie&um sternum. quibus no eft principal. cu di xerint fi aliquid cflet ex aliquo. antecj/uerat mundns.fi efletpaflum.quod verofequiturexhoc. fi agens efiet agens. quod appellant matenam pri— mam. & pofltione eoru. quod non euadit de eodeminnouato.& ex igne aer in infinirum.eft innouatum.quodnoa diturcishax fppofitiOjeftcjjipfino eft paflum oitmino. &ideodixit fe^laMahatazela cppriuatio fitfubftantia : fed pofuerunt hanc fubfta tiam denudatam dcnominati5cip /iuscfle.fi credidermtefiefimplex. &magisfufncicnsexilliscft. & mutat eflead priuationem apud corruptionem. ex qaibus exiftimauerunt fequi non gcnerari aliquid ex aliquo. Si autem hoc fie fehabet. vtcre dideruntdefubftantiaindmifibili. C. Et fortius.& manifeftum eft non conuerti contrariumadcontrariu. Propofitio autem dicens q? id. & magis quod fequitureisdefa!fitate.q funteodegenere.necipfum calidum ad fiigidum.& limilia f'uut inconuenietia fequt'ntiapofitionem eorum: & funt plura incon iicni^t:busfequetibiis Philofbphis. non etiadita corporeitate. & corporeitasfimphciterapudeosno eft innouata.fi crediderit Eabere materia. & eft impoflibile eflc rcpenri innoua tiones infinitas. & non abfbluitur ab innouatiombus: ergoeftmnouatum. quod non euadit ab inno uatinnibus.pro cederetin infinuum.quod fit ens. Et hoc. quia pfenfer u n t hoc Loquentes feflx Aflariar. &e tasxt«n« id.f generationem fubftatia.funt{ermones non veri.

ac menfura vcntatis. q(? Loquentes exiftimauerunt.& eft.non ad dita ei . q> primum principium . & hoc ens.nihil aliud eft. iam innuimus hie in hocfermonc.quod intelligit pnmu de feipfb. funt vicmiores vcri tati.£fufficientia .qcF intelligit de fe. Piu'terea magis fequitur ex conciufionibus coru falfuas. fermonisfermonum pofito turn ab hoc viro in hoc libro dcprf fatione. eftneceflariocompofaum ex fubftanna.qusefequutur Loque tibusenamiquoniamiuftumelt vc habeaturnotitia rationnm eorum in hoc. vt dicitfapiens. q? ipfum non intelligit ea eo modo. &eflent ho:c attribute addita fubfiantirr.cum poC ncbant h r t c a t u i b u t a m prime pricipioreduciin fubftantiam. r.quonullum intcl Rgens ca intelligit prjeter Deum gl. qm^fiefTetprincipitjm ennum.coacliaute fuimus narrare fermones probabiles.vtexiftimaucrunt homines. E c c e m a r r a uimusrtsadduclas abiftis fcdisad credulitatcs iftas dc piimoprincipio.non q? intelligit entia.qui induxeruntPhiloibphosad hascredulitatesde pncipijs vniuer fi:cum exeispofTit refpoderi aduer farijsmeiSiquar fequuntureis ex in conuenientibus.iicut om nepaflum habetagfs. elt efle entia nobilion ef^ fe. eflet aliquid entia fimpliciter. nifi compofiliogeneratij&gnansnihil aluideft nificomponcns. &di<ftueorum . & uod eft huiufmcdi. &concedatexeisid.quo nos intelligimus. Deinconuenientibus autem. nam .id vero. habcnsYitam.fed modo.dcomnecopofitum habetcomponenrem efficientem.n.qua: non eft in corpore.in telledus.q? ipfum non intelligit aliud abeoexentibus.fkutafFertfibiipfi. tia inter a n i m a m .£ vtinuigilet inpcrquirendo rationes opinionis eius.ficut eft in intelledu noftro.f.Tertia A aufeMntui'agemiapa'ra. eft conditio in eflecompofuij&impoffibile eft vt fitrescaufa in codiuoneefie fui: narn fequcret". fi non intelligit nifife. qus fcquunrurambabusfedisjilla qux fequuntur plnlolbphis.d. Et re uertamurad cognofcendum gradu cuiufq.hocproredofequitur.n.& volii tatem.gnatio.L einum. & aha .ipfeignorattotu.&omnecompofinim indiget necefiario componete. in eoq> funt caufa intelleclionis eins. vt eflet res caufa fui ipfiiis. nam im poreeftvtfit aliquid compolitum ex fejficutimpoleeft: vt fitgnarum tx fe.& vnum. nid t^anima eft in corpore. eo modo.& 9ternum.qui eft caufa en tium.pof!e.ele. fi . Etdicimuscpid.q fec~hi Aflaria.fciemiam. Sf fubfbntia ilia non coi'porea . compofi tio.&:narrauimus inconuenientia.vtpromi(imus.quodcon QUO paceditfibiipfi. quo i uemunrur miiltaatributorumfubftannalium multis entibus vt cfle.qujecftinaau gene rantis. & vt extrahatur ex eis ratio nes eorura. quibusvenenmtad condufiones.cum quibus ratiocinantur: &iuftumel1:etiam.qfequitm ex piopnfiticib'.vtviiafferatrationesaduerfa rio. &iampr£ce{Ikiefp6 fionofh:aquibufdameorum:&vltetius poftea afferemuseam que ve rofequunturloquentibus.& hoc ens c{lanima.quodcteauit.&ideoMnhati2.iam ad 6T duxitea Alg.quod ponunt eft qjid. & opinio philo fbphonimin principle eft vicinaopinioni Mahatawla:.S:at B uibutis.

ldautem.quo niam coeh apud eos vfr funt vt vnu alal:& motusdiurnus. primx eft cflc nobiliflimum omnium efleeoru.& Cic.&numeroems.cuni amboiftafintinconuenien I tia. vnius erit totu vniuerfum vnum. eft diuevfarum potentiarum.&non feparatamfluaturapri mo principio. dicimus q> in fubftantia fcietia. qjanimaheft vna potetia.tuncfequcreturq7intelle flus eius eflet giiabilis & corruptibi lis.q ee eius in virtute i maginatiua. quae funt m eo. reperiuntur ei gradus in efle. eft id.&exeocopulantur om nes.&corruptibiles. eft res. quamnarrauitinlib. &hoc eft attributurn proprium Deoglo . Quod autem omnia principia fepa rata.eft ficutmotus localis vFis toti' animalis. funt ficut motus particularesmembrorum animalis. q> Deus. nam color exempli gfa. quod reperitur deanima. eflet communis cis fcientia.quoniam M fuit apud fapietes vnum ens p.&iac5~ ftituta fuit apud eos demonftratio. quod impore eft vt fit aliud eflenobiliuseo.membrorum. & terminatioe eius.n.quodnai: rauit ex philofophis de ordine influ xus prmcipiorum (eparatorum ab eo.fequitur vtid.&particulare funt caufata abentibus: & ambx fcieutiae funt gnabiles. ablit.quomam vi liflimusgraduum eius eft eflci ma teria.itaq?funtcaufafcientia.&. &idcodeterminauitaliquis Loquentiumq? eft Dei.nam hocee eft ef fecoloris.&habec in intellect efle nobiliflimum omnium homm efle .q> idem ens reperiuntur ei gradus in efle.partes eius.& operationum.&iam declaratum eft etiarn in K fcietia de Anim-aq? color het etiam efle in potentia imaginatma.Antiquoru. qua vnu eft. & eft nobilius.qua: ei con flituerunt.y.quoru altereftnobilior altero. potetiam vnam influxam ei a pnnio. quo ipfe mtelligit.glo.& he t efle nobilius ifto. pfoutfunt.eft res. qui no eft comprehenfio form arum en tium. vni-uerfale. efle eius in virtute vifiua. & perficeretur nobile per ignobi le. intendunt vnam operationcna.attributum fibi propriu prater feptem attributa. eflet hie alius intelledus.Sc propter influxu ha ius potentia. q fit cfle. & ficdeclaratumeft q?efteiin virtute memoratiua efle nobihus.Quare non concedimus fcientiam eius denominari q? fitvm nerfaiis. & proportione.& ideo non reperitur definiuo.&ordinem earum. &.ficuteft difpp litio in corpore vnius animalis.quodintelligitfeipfum. . &eft cfleeiusin oculo.Difputatio nam. vel ne : vt H eft mos eorum in pofinoe huius difputationis:& declarabimus q> fit q ftiovanain Deoglo.cum loque muran fcit particularia. Et qcf teftatur. quf habent oes.fi intelledlio eoium cet mode.in quo entia reperiuntur. Ha:cautem quijftioincluditur inter duaspartes neceflarias.& eft efle.p.cuius no ent demoftratio deaduentu eius.necq> fitpaniculans.quos hab£tpartes ca-li. fcit entianobiliori efle.-& motus.ad quam coueniunt oes. ordine . fiTtelligitentia.adeo q? totum mtelli git vnam operatione.quodinfluiturex If quohbet principio illorum pricipio rum.quaru vna eft.eius.comprehendens(cipfum: & quod het in matena eft elle inani matum non comprehendeas feipfum.& qua ocs potentix. Et nos declarabim 9 hoc magis. fi eflet fubftantia eius prater ii: telle<5larerum.

in quoi.D maginantur multa ima<nnationibusdiuedis.auferunturola membra huius aJa!is.S: mul tisVicari|sfub illo piimo Pricipe dc putatis.Stipfum no permaneret icru oculi.quitribuit cfle.(I dr nomen agentis de eo.quodeftinmateria.& haze po tetia copulata eft pote"tia: influxaj a pnmo pnncipio.&manutcnet.ficeft difpo apud cos in mu do. vt lint motuseotumex moto ribusdiuerfisaliquo modo.qmforma . & fm hoc venficatur fermo.queadmodu alij Vicarii.&declaratuc apud cos q? qui tribuit fine entibus ieparatisa matcria.qd / repencur in eo ex potetijs.eoq?Prmceps primuseft is. G vtexiftimauit. quoniam exiftimatur q> fequaf* hoc. & finis fua: idem in hac(peciecntium:&qui tribuit fincm his entibus.talibus.qui tribuit vnicuiq.&fmoraine opationum producerium ad illos fines.vn de.(i affimilaretur ages abfq. & eft ex copulationc motuumei'motuiprimiorbis.Cjuaeftplurahtas. copulantur primo Principi.qui dixitq?ex primo principiovnoinfluicurprimo vnii.&ent pioportio parrium entium ad totu vniucrfum proportiopartmm vnf B animalisad vnumammal:ergo de neceflTicateentvcfitdifpofitioeoru inparcibus vi.autpotentia c6is.Et mudusraaximefimiliseft apudeosciuitati vni. Pr?ce ica.Et non eft necef fe ex rranfitu hums potcnnx in res mtiltas.Tertia A & eft co(eruatioanimalis.q5Deuscreatomnia. materia. deindemfluuntur abhoc vnoplura.vtdixit.vt lit illi poteda: plurahtas.&partibu5eius.adeo qjdiciturde corporibusrepertisin eog>fintcor pusvnum. queadmodum ciuitas confiftit in vno Principe.&dicHui-depotetijsrep^ tisineoq7fintpotentiavna.nifi eflet hoc.tran(iens per omnes partesems. qua copulantur adinui ceoe$poteti2efpirituales.&corpora ks.eft zquiuoce.eftis.&or bisftellarumfixarum eadifimaginauone:na'm mouetur vFr hoc mo tuabvnomotore. quod eft ablq.quod eft cu materia.& potetijseiusmotiuis.& neccf feeft.non cflethic ordo.&conferuat. fie eft difpofitioinoibe.fepararentur panes eius. ficeftdilpo fitio in Principepnmo.Veibo Dcifacli funtcoeli.qm E ficut (laliquisimaginatus fuericq? auferatur membrum vnum comU nemembris animalis. elt is.&eifHc aliquo modo.demumprinci pijsmundi. Si autem eft neceflario animali vni vna potetia fpirituahs.(^{j)clt in eis vnapo tctia vitalis.& tran fit in omnes vno traniitu.& adinuicem.&nou eft quod pro hibeatquinipium n*tide. eoru dnia illa f m finem . &.nam.& omnes potetiat eius. & corporibus } eritvnum.tj If funtinciuitate. & hocquide dcclarabit tibi poflibihtatem emananonispluiahtansab vno.& parcibusciuscum pri mo principio. niateriaagenu.quoniam eflealiorumprlcipio rumfeparatorum eftin eoc^imaginanturdeeo.nam. & intelleftuahb 9 hxcdifpofitio. qui tribuit for- . & eo.&poreujsmo tiaisaiiimalibus.tucid. & proponio.qui cit 7 mfi do cum alijs Vicanjs. pp quern fucrant ilia" dnia.nifi eflet hoc.ficut noneft imporem pluralitate vtimaginetur deea vna imagmatione: & lam reperimus cj> corpora coeleftia omnia in motu co rumdiurnoimagmanturipia.&.&eftmotororbis flellarumfixarunr& repenmuseis et raotus proprios diuer{bs.

forte graduano.nifi feipfum . a d q u e m crcatafunt.& graduaraaprimoprincipio.Q > uarenori perquirunt finem fuum cun motu inueniunturinhocqua:fitoptop<>&eftmotus. T eo q> eft tun tur in motionc fua motui Solis.in quo fueramus. de eo eft vi'r.non ppordinemi fcnfibi!ibus:quoniamipiumdr. nam.ho mur ad id.quod Tduxit ho aut crit ex caufa ? au t fine caufa ? Si jnincsadcredcndum q? fintordma ex caufa.&innicipium horum omnium .&idco przciA L G A z E r. Sed id.quoperquirunt finem fitioesvcr2e. & co immediate.& aprogrefTu . fifequiturhoc ci.& aliqua mediate cu alietas. qm. caufa. Cb eft agens. qux facia eft hoc mode.# R agtns:ergo qui tribuitfinem his en alij orbcs fequuntur cum in motU tibus eft agens.cftcaufacflcpluralitatis.qua:eftaHa I primum fimpFr. & afcenfu a mundo infe Jiud. & a caufa fui ipfius : & non lepcriun M declaratur vnus ordo .&hoc &nobilioris.vnde oportet vt repereruntpartcsorbis aliquas pro non inteliigat. Contingitautem qui tenet primum non m fapientibusdicerc q?ifta dominia. tune non daturcaula. qm fe in caufato pumo. Et hoc profcclo neceflc eft ef rion ad mundum fuperiorem . & motus eis. eft fpofitioneautem ciuscumcntibus ppoperationem. eft qm vidcruntq?or.inducitur ad qua: Hint in mundojlicctomniajp.ali dicitur qi intclhgit almd. &eftcrcft Alg. agens.ineo f m locum. H f u u m . cum mamfeftum eftcj» dateisvnitatcm:& vnifas.intelligercr aliud .nifiexpartc dignioris.qu£ eft operationesplanetarum. igitui fecundurn A: .Ethishabitisreucrta.' humans cipium.nifi(cipium.& cundumgraduationemorbium co non poteftimaginari q^proueniac rum in loco .&ertvnum.quo deucniatad ipfb. tclligerc.fbrma. qui (lint iubeo. forte copulatilla vmras. piturei prarteraliaentia.&iamprouenit.nifi caufa fui ipfius: quare eft quacomrminicatomnia entiavna primum principium: ergooportct comumcationc. culans in entibus apud afccfum ad Si autem oicer.in co q? appare: de co . id e/lct ainid a fe buunt pumo. & innuitui eis.& finis.&omniaentia &Sol prouenitaprimo.oportct vtinte'ligatqjfitpr! comprchcnduntfcientia. quod mum principium fitprincipiu om.&perueniieadgra vt nonfciat.fi ueniant ab vno primo pnncipio. & operatic .fc primum prindpium.ex eo cp intelligit fc (cientiam pninieftdifficilc:&:quod ipfum.Difpu ratio G fbrmfl»n:&quitribimfoimameft eft excelfiol'eis.recitatum fuit deeisin graduate Eiumiftorumprincipiorum.I.&finis.nccefleeft quaquiderneorum pixmcniumab vtfitinintellcclu ciusplurahtas.cum intelligat &ipfum.nam.nifi vnum. eft (ubftantia caufati.forma.quam corumjfuntppmotum Solis. Dcdi.p hoc id.vrq.hocextimorepluralitatis .abeo.dicimus.& ideo Yidctur q? pri eius:& crediderunt p. Et poflctdiccrcahqms.nifi ta.qcf loco.qua: eft in ilhs.fi pter motus aliquarum:& hoc attri. mini uero voluntarie.Refponfio (ecundaefl: cicnsprxcacteris.& bis fupc:ior.&mdi«eret caufa.eritprofecT:opri motores eorum mtendunt. eft omnibus entibus naturaliter. nififcipfumz&aufei^ duationemjquam comprehcdit fpc pluralitas.

£hoc eft id F quod declaiauit Anfto. A V £ R R O E S. fi no intelligit ex le <j> fit principium.(i intelligitidjCuiuseft caufa. QWftio aute Alga.fed prirm non eft caufa .qui intelligit caufatu fuum. (| fieri fcicn riam in caufa. Dicimus. fequerentur ad efle prinii entia multa abfque caufa.cum pofucrimus caufam iatellcctum.quoniam. q uo eft manifeftum eo poiTi bilcindigcre. fi Tero fuerit fine caufa. quoniam df. ip(um quidem. nifi v.plurcs. igitur primum hct caufam. &c xternum : &omne pole in efle apud philofbphoseft innouatum .in hoceft. &non eft 3 neceflitatecaufatiprimi utfit pof 3 fibileI efle.ex eo q> neccffarium in efle.eftralfa. cj> fit ex caufa addita fubftantix eius. &hoc ctia n5 potefteuadi abeo. nam poflibilitas efle eft neceflanaomni caufato.&g. & impoFe eft eflc aliquidcompofitum. fi autem ex caufa.aut erit hoc ex caufa. tune hoc fcquitur in caulato. hoc dictum eft fbphifticum.igitur<ieclaratum eft i i° • • rop pluralitas.quafifcquensfiibftatiam eius.nam hoc fecundum radicem eo rum rcduciturad fubftantiam ci9. hoc eft vcrum in caufato compofito.Quarftiotcrtia.D num:& quod proucniunt ab eo plu res vno. A L G A '£ f. & fequeretur ex eis pluralitas. fdautem.q> primum eft necef farium in efle. impose eft efle finecaufa:& non eftci caufa:igitur non intelligit eflc fuum. fed ex feipfb.quodponiturinnoc fcrmone. no cuadit.^ neceflarium in eflc eft vnu. fi autem prouenerlt ex eo p!u ra. prouemens in faenna eiusdeprincipio. cumloquemur de neccflario in efle.in multis lo cis librorum fuorum : & declarabit' magishocanobis.Tertia A dhimquomodoprouenietabeo? Si vcro fine caufa. & multo magiscj? non erit de necef fitate caufam fcire caufatum. neceffe eft vt proueniat ab eo pluralitas.£noneftde neceflitate efle caufati.(j)omne caufatum eft pof fibilcin efle. Scadditum vni eft poFe. qin A neceflanum in eflc non erir. A ltAlg.igitur no fequitur vt proueni at ab co plurali tas. Si vcro fuerit pole. aut fine caufa.fi fuerit neceflarium in cfle.fi fubftantia eius eft vna. proucmetabea vnum: fi ante pluics.7f fciat cam.quod Auicenna appcllat pole in efle.cx fe igitur eft inconucnicnsdictu corum. nam.Qjiiare id indigere efliciente non eft mamrcftum eo modo. caufatum autcm (cire caufam non eft necefla liumin efle fui. nam fequi caufatum £ abeo eft. non eft de ncccfutatc ex hoc. Hxt eft ratio eiuSj^ affiimar primum intelligere id.cuiuseft caufa. non crit nifi vnum.uon eflet necefljuium I efle. L. Si aute hoc non intelligitur. ficut caufam fcire caufatum non eft neceflarium in cf fcfuLfed fieri fcientiam in caufato eft magis mamfef turn. Et dixit caufatum autcm fcire cau fam non eft dc neceflitate efle fui.& fcitcaufacum fim.& pole indi get caufa. &poflibile in eflcdicunttir a:c]uiuoce. fntellt gere autcm caufatum primu fcip- .fi autem fequi caufatum abeo non ex caufajfcd ex fcipfb. ltAuer. intelligeie quidem fcipfum eftintcllectiodiminuta. eftpofe in efle: &pon*ibile in eflc idiget caufa: ergo ralfum eft dictum eorum.Idaiuern. &.nam non habetprincipium.

cp exiftimauerunt q? ab vno non prouenit.vndc vniutur caufa.& non funt hie duo.& forma. cum nulla harum eft caufa non indiges alia. qua: non mdigeac alia.Sermo autem in eo.&non reperitur hie fermoalicuiusAntiquorum . Pnmo.ex qua prouenit materia. ALGAZEL. quoniam corpus coclefte fecundum eos eft compofuuex ma teria.nifi id. & maceria.nec triniras fecundum exiftirnationemeorum.nformis reparaus:caufa vcrofecunda eflc eiu^efl rclatiuca^ primam caufam. eft compofitum ex forma.& propter hoc funt forma.Differentia autem intercaufam. fi vero non fuerit diuerfum.propterahud & ita apparer quinqueitas.res quidem.eltampliatio fiftcntis in eiroie.vtipiedixit. necefle eft ex hoc vt fint in intelligentia fecuu da.& e{t fermo. autdiuerfum. Qua rcabftradaa matenafuntfubftan tia. &caufatu eft. fimplex autem non eft compofitum.quo H rum Vnuseftinco.^. & poteft addi. eorum a priivcipiotnam forma dirFerta materia.fi hoc cflet.ex qua prouenit orbis .v. ltAuerr.nifi vnum . apud eos.qux. nam non eft fubftantiaintelligent^ caufata.& in hoc paretamphatio eorum in errore. ficetiam cnt in primo principio. nam corpus prnni oi'cis (ecundumeos fecutumeftabaiiqua refubftantiaj principij.& aliud qd aHditu fiibrtantia:. vtdeclarammeft mlibro de Anima. &hoc.& fie omne corp'apud eos.&intelhgit principium fuu. &nullaeartim fccundum opinions eorum eft caufa. quatuoi res.ex eoq?eft reUtiue.quia.ex qua prouenit for ma:& res. A lt Alga. auteftipfummet.fi cut ell in agetibus.& non eft quid additumeijficuteftin caufatis matcrialib'.& forma eft caufa materia? aliquomodo:&rcs.efletcompofitum. q? fit neceflarium in cfle. de eo locut' cU.fiautediuerfum.quod non intelligit.feimone.ei:go in eo noneftquater imas.& no euadit vnumquodt].quolum vnum eft fubftatia. q I quidem propofuiononeftinagen tibus. & in eo.nifi ei.de quadifceptauerunt An tiqui.fed materia eft caufa foe m^ aliquo modo. alia caufa additacis. fenfibiles de natura re~ latioms.& anima. nae/Iecaufatiim eft ex iernetipfa.Difp utatio G ieipfum. Sermohicde intelligent js eft duobusmodis. AVERBOES. &ineoei'l compofitio tripliciter.&: efle caufa vifiois eft.adco q? eru vnaeaium median teaha.Th nitasnon fuffici: in caufa to primo.nifi in hac lelatioe. & eft poFe in efte. habet efle.&eft|di fputatio.quem hicrecitauitjp philofbphis.& viflo noa.& fe extendit ad dubiti dum cotraeum.q nod Ttelligit de pncipio (uo.& caufatum in formis abftraftis a materia.coloreft aliquid exifte? in fe in corpore.quodinrclligir. quoniam caufa prima'efle ems eft in fe.quoniam.fblu Auic.fq? incelhgitfeipfum. ex qua jpuenit A A .funtforma: in marerijs.&proucmet ab eo pluralitas .qui non conrtituitur demon ftratio.Qjjxltio Q uarta. quod pro ucnu ex eis.ex qua prouemt amma:&res. de natura relationis.abiq. C^uod autem dixit eft. A VE R R OES lt Auer.qua? funt form x abf trails a mateiia.ad hoc vtexifhme tur jpfum dubitaflecontraomnes.

fi eflct maius.non efhcit formam .vtdi— quid apud eos.apud eos fequiitur form as.&.qua: feinreu— q u i t u r .&incor vniuerfum prouemrea principjo fc rupnbile.refpondes pro pki* men fura oppofita alijs menfuris.non fimplici. fcilicetco. nem. dctcrmi.'mpof ria.3caliud quantitatem ter pofitu ex forma/v materia.riam.fed we copodine. efficeret eas in re . pi lie p&eins.non aliquas earum fint caufa ahquaru . 6c non erit caufa fe pus ca-leftc fecundum eos eft corp 9 cunda trina.tunc-ineo funtduo. quod eft efle lofbphorum. fed menfurx partiumei* animal.parato eft quid extra radices eoru. efletneceflarium in aducntuordinis vniuerfalis. Attafimplex. fcque.li uutem prouenit ab eo aliduocoiltrana.. & ip fum in fe non eft fim— tus.fi hoc conccditur. quod fit opinio Phiteni vt efle inrelleclus. cum dixerit niens ordo tj> corpus orbis eft res tertia. fura prx cjeteris oibibus eft quid ad pofitumex materia. & lofophis.nam.quidicit.ma fitum. q> ab to turn apud eos eft informis mate E vno non prouenit.q? corpus ccrtefte fit co ftantialem.q? corpus fupremum eft in bus. ditum efle eius. nee mate.& non habet potetiam ad parato. fiautem milt Auerr. plexjfq) eft corpus habens quanti* A A A Auer* . Atta.nifi caufa fa eius eft quod. prouenit forma fubcit Auicena.additorei fim phorum:& non eft arguendum coplici. eft duier.Si atrtem dixerit can poteft dici q? non mdigct.fint plura.quod ficit forA r.m quo errauit telligentia.. ritatefecundum Philofophos.aius. quo ifta? forme.fi autem eflct compofiru . & corruptibili mam. VI terms ponere formam. nee lt Alg. non ex re . iecipiumparuitatcm.fr dctermmatio eius I hac me turn ex vtraque fimul.philofbphi noncrediderunt corpus xeruntdeeoq?fi mgnabile. nifi vnum .&: inagniuiprima fit caufa omnium. men hoctotum eftpofino falfa.forma in termino determinate in mngnitu.nee.'le eft ei hoc efle abfq. pudeos. Agens autem in rei ve Ages fteffusabhoc. fed quaterna. & ia rialibus corpora autem coclcftiaadiximus cp modus. & abfurdum.quorum critquaternitas neceflauo. non efiet conueinoniseftcijipfi.noii an tra earn ex eo.Secundus autem mod' eft in generabilibus.m. G A z E L ma .aut minusr&.Si autem eflet. ex qua prouenit corpus Auicenna in Peripatencis.quodeftfubeis.Terria A nit motor otbisfecundkigitur in eo tatcm.vt funt minatam.& forma.nam ex feipfopole fiagens efficeret formas in mare> eft vi fit rr. Sed hoc returquatermtasei. & idco di.& necefle e f t v t i n h a c T alia corpora. eft.uitate.& c. & C fib. nam cor orbis.& non deteiminaturin A I G A Z EL lt Alga'iel.vnum pixbet corporeitatcm ftibmen fermo.na corrumperetur apud eos. dineni.cxeo cp funtfimplicia. abfb!iuum.eft quid.quc neceffitat efleeius.iufa materiam prouenire a pnncipiofe.cfiet compofitum.& map-nitudi Icftia h re 5ccf) fint caufa? corporum ccdeftiu. & cpc.hoc totum non eft opinio Philofbnantem hacmefura. fed efficitex materiacompofi ma.Difpofitio huius fernus .ficut ftantialis.

Difp utatio 0 AV E R R O E S lt Auer. f A L G A z E t.amx determinant corruptionem mu H diapudeos. Et cxiilinioc]? Mnhata zilouon tenent.fi.& non (eparatur a locis fuis.£eft rotunda.qucnui tatur adformarri in potetia. ergo vos non indigetispofitionecau(arum. Tertius modus eft q? orbis fupremus diuiditur in duo punifta.cji hie iint ahcua non ptoueniennaab aget? proiifii tione prim a. non autem cp magnitude fit concerta.qua? funt hie.licet fuerit co pbu'tum ex quatuoi efntis.quo rum Vnumeft.&iuni lein re.&ipie modus or dinis. & fccudum hanc opinio ncinnon prouement accidetiapro (cquentia in corpore gnato ab agen teprouentionepiima.& lucfer mo eft poFis f m radkem philofo— It Alga. A phcrtim.ted median te prouentione forma? abeo.rum.&fiincc] coftuuunt fitum. non pofluntjpuenireab vno agcnte*niu dicantq? ab vno agenteproiienianc operario nes multx.qcF eft. qc? eft hic. fi vero hoc non fufncit.motio naturalised eflet aut additahuicmotioni. Etvltcrius fun.diuerfifi catur iltusearum.& no fequitur mutatio duo rumpundlorum pro: cxtens pundis.(]ua.&: matciia:5c hoc modo df decorpori bus quauiorcp fintiimphcia.Simplcx A A . M ltAuer.ta. ex pailionibus corporis prousniant a tbrmacorporis.quod non eft compofitum ex muluspartibus.Aliud vero dr de eo.teilemauis. fed indiget etiam caufa com' pofitionis.&: feparatis. quod non eft compolitum ex forma.plex df de eo. Etdicamus.feu minus eo. aut indigct caufa rep.aut eft fufficiens in cfle cius. & forma corporis ab agentc. vt tenent Philofbphi.summahuius fermo ^LjLniscft c^fequitur eisvt finti corpore mu!ta.auterunt partesci* diuerfar.Simplexdf dupFr. A AVERROES 1 A It Auer.qua: funtpoli.cuius definitio & tou» & partium eft eadem.vcfintpoh.&noneuadit.& tamen eft compolitum ex fbrma.aut credant q? multa. & hocetiam noiieileuahoabco.InteYlitin hoc fermo neq?Philoibphi non opinan turq^corpus orbis exempli gratia pom.fedindigetcaufa. <Sc minoritas. &matena.&m quibufdam funt pro» prietates. uos a-jtcm iamdixutiusquomodo vnuni ri:caufaordinis. Et quarro quid eft principium illarum diuerfitatum?corp 9 enira fupremu non prouenit nid ex vno fimplici: fimplcx autem non efficit niu iimplex in n"gura. hocetiam no fufficitin appiopriatione menfiirarum.non autcm fm radices Lo K cjiientium.&rerum Tub icclarum ordjnis.ledmaiomas.i quo eft ordo.qua: non funtinalijs .fie/Jetvnaharum pofino num. A L G A Z E L. &iudicatisgjeritordo hisvUtib 9 abfcj.autem fufficiens.aut 1^ cruntomnes partes orbis fupremi fimiles. A v E K R o E s.nonproueniretordoinrentus hic. & eftimpoFitasabadtionibuscognn(centibus.ptes ueroZodiaci.arguensPhilofbphis.autdiminuta: &ambo determinant corruptione entium. lt Alga.& nonoportet rci tcrareillud hie. & funt corpora caleftia.& non ent mono cius ad id. cau{a addita.vtdixit Ala.

& Al^a.O ci maxime efifallaxilta propo(uio.& vno non prouc-muntplura. fie fequitur vtpluranonproueniuntab vno.Auer. & ccnti'um tcrminatum . qua: eft in pnncipio IcExtraord.efTcontradicesei.vt fitnon fimplcx:fedeftfimplex. f l-d eft B parstcnninata naturahtercuilibct orbi.ex eo q> pars recipicus locum duorum pundtorum non eft qoaxu nq.noneft inconuenicnsvt repe rianturparteseius diuerfv natura.cjua. & fequitur vt dicat" eis.in qua eft potentia:&eft diilimilis.exeo gjfunrinorbe partcstcrminativ.&funt diflimilesin hacre. Ego afitadmiror fumma admirationc qilo latuit hoc Alpharabium.hint hic.cij v n n m n o n e. vtdextrum.aut quatuor.D no.q^principmm pluralitatis fitpluralitas. qm necefle el t vt ab vno proucniat vnu tm:nifi dicat o^ pluralitas reperta I caufatopiimo. & finiftrumin orbe. nam om nis orbis eft vnus. & hoc tocil funt deceptioncs.& non eft necellc ex pofitione eorum nonfimiliuminhocvtfint compo fiti ex corponbus diuerfarum natu iarum.vt agenda lint plura:niu ponatur.licitnili vniim.Et diifcum veftrum.& Aujc.cumip(idixenntquod pluialitas.& quod remanet non cura £ mus de co. eorum.Siautem dr. cp omnc punflum cuiufuis orbis po/Tit eile centrum.qm funt primi coruniiCjui dixerunt de iflis drijs. &Icqueretur vt vnumquodq. nam quod nobis ap paret. 1 cfi- A .liccr repiantur in eo dece prx'. F quod dicitis.quo differt orbis'ab orbe.cum intei!:gitur<ieeaid.licameta. Etnon veiifica^ ctiam fermo eorum . pars fucnt orbis. non autem in naturalibus. ex eoq» non cftcompofitum ex forma & materia. ad quas induxit ifta ccniydeiatio.nc cefleeft vtfint cipoliterminati.in eo q? eft orhis.eftconipoiitumcxdece pra:dicamenus.Tcrtia A autem dictum de corponbus cccle{libus. q? ab vno non pro uenitnifi vnum. q? in apparennbus nobisaliquod vnum non prouenit ab vno agente. A LG A Z * L ltAlga. AVERROES A lt Auer. & dementia:.&fequitur eis vt piima hutmulta.r|d r intellcxit Aujccnna > &A!farabias.fed jd appropnat agens: qm hocverificat"'inorbib ! 'artiricialib'.ncc vt fit agens eorii compo fltum ex potentijs multis. necefle eflet eis credere cjj in cato piimo fit plural itas infinita.quo: aflimilatur/rui'ntix in fcifua Diui iia.&non fe C quiturexi)o(itioneq.qmbusdif ferunt. forte in pnncipio fiintmnkx fpesplu raluatis.vndc venitad caufatum pnmii pluralitas? & ficut dicunt q? ab vno non proueniunt plura.& poli.fi eu dixil fentPhilofbphi.& vitiauerunt cum eis homincs.vnumquodq.non eflent I or bibuscentra naturaliter.& attribucrunt hunc (ermonem Philofbphis.omnepuncT:ii orbis pomt efle cenu um. qui ftiftentatur fm opimoncm eora df prinio priii cipio.in Feneitra luminarium. eora eft primum.pioueniret ex dece agcntibus.& ages eft <j> id appropria:.£ nil! eflet hoc.qua! proftrqiiuntur non ex principio.quod prouenit ab vno primo.cft in eo pluralitas.nam orbis. & negligcntia noftra de eonon facitnobisdubium. fed videntur efle tres.nam.attarac aftcdum vnum in appa 65 rentibusnobisefficiturab agetc v. Hie fermo.q-> id.& non fequitur.

nec in tcmpore.aut plus.£ erit.cumdicuntdeeo.nec in loco. caufa cum lecun do.qu£ cft. caufa cum primo. natura . na natura poffibilis neccfle eft vc fit a natura necefTaria . fi vero a:qua Hter.aut plus. & qua.neceffceft f m eos vt fit fubftatia eius fub fratia GUarum naturarum. & neceflarium exalio.&omnc.& fie ctiam fe quicureis. tuncpoterit confydcrari pluralitas tia in primo caufato.qua adcpta efl a neccflario in die. qua primum caufatum eft ens vnum eft plurahtate reperta in eo.& cum fccundo.& humana?.quoditelli?itdealio.nec in tp.quaru fcie.riautcfalfum eft efle ali' ouid A ltAlg.no appropnatur aliquod corurn in compaiati ne eius.cinus ede imagi natur abfq. q ex alio.auta:qualuer?fi minus^iecefta eitponeretertiumprincipium . non eft necerteeos po nere tertium pilcipium.I> cientia in priina caufa.&ent eC~ fe eius non ex caufa. Nam. na no eft inter ca dfia.Et omnia irta funt vanitates.fi c5 ccfierint pofle efle plurahtatcnv m primo caufato non dcterminatam* auc erit minus numero cntium.' non differuntin lo.e.fed crit plu ralitas pofita in eo fuperflua. A JL G A i E L primam operationem pfoucnicutc C apumo pimcipiocfle imitate.(pepor fibileex fe.tuncpol'eeftetiam vtconfyderc turhoccum primacaufa. nili conueitatur natura pol'is & neceflaria. Dicit.& fermones debiliovts fermonibus Lo cjucntium. &non opor tet vtreducatur ad orbem exteriotem.Igieoiuntur in phi!ofbphi.eftexeo.& animam eius:fcd pol'e eft vc A V E R ROES.& idcobenedicit Alga. & omnia corpolt Auer.qua. nam.M co.quodintelligit de fe.& dicitur q> .T multis locis librorum fuorum q> fci entiaeoru diuinaeft exifhmatiua.&eo.imaginattu hoc abfq. ex eo cp nou tiam non habcmus. cum caufa pnma.& funt fermo nes .Difputatio cundo.& potcft efTc fine caufa. qui non perueniunt ad gradii fansfadtionis rhetorica > . quas dicitur prouenire non ex caufajlicet non fit neceflaria in efle caufati pri mi. A L G A 'I E L.EtfequiturexcofufE.& celeftia.& funtornnia.aut elle ahquid fine caufa.& non fe quuntur radices eius. lt Alg.qua: prouenita primo principle & qua: non piouenit.aut duarumfbrrnarurn.quanto ma gis topics. Ac etiam nihil eft diclu noftru cum piimo. ciipoteritgeneran pluralitas.im. pol'is non poteft conuerti ad naturam ne ceffeiiam .quare non eft na H turis neccflarijs poflibilitas omnino tarn fi fuerint neceilana ex fe. proueniantabeoomnes animxc^ Ieftes.Etvellemfcire.& non fcimtisnumo rumeit's. A A A .cpfipoFc eflct ra teneftria. & caufatu vcra.& prscipue fi pofuerint primura.to primo abfque caufa.proucnienta primo caufato.& no oportet poA V i K R O £ S.H^c confequentia eft nere caufam fecundam.pfequitur earn.& multas fpe reperui pluralitatcm in caufa cies prouenientes ab eis.fufficicn prouenitexprima caufa pluralitar. dicimus omnia endacii I multitudme eorum licet peruenerit numeruseomm ad mille. cum pofueritis hoc pole. lt Auer.n.Et.

nifi dicat chlitfalfum. Si autem rcfpondif" fcnt Auiccn. & hie etiam eft /crmoincifiuus. C 5cduo.qua:ioquid eft quod faciat falfitatem in quatuor. pofitione principij primi» &fecundi. AVHRROES A lt Aucr .cum hax.'pnma.nec loco.& dixit cp prarcedetes cum ex Art tiqtiisnon potuerutdicere aliqui4 in hoc.& non differt vna ab alia tpc.qu:v/cquuntur abea. fiautern fciui(let ipfiim non argue re in hoc contra Pnilofbphos.prouenies ab vno fcparato fim plici.& fie vfquead mille ?jnifi quod quiiudicat confyderatioue prarter confydcrationcm. Cum autem dicitishocelle inconuenicns^fliudiciumextima tiuum.plurahtas fit terminata.& eft mconuenicns vt fit pluralitascaufato prime vicjjad huncterminum:&ideornultaiu:it media.eft quid leue.qm df nonfuit appropdata a vobiscaufa fecunda.ga. A L G A Z £ L. Et radix corruptioms huiuspofitioniseftdiftu! coium. & omnis ftultus ftultitia fua laitatur. f & hoc totum funt ftultitir. Alga.la:tatus eft in hoc. & quotiefcuq. lt Alga.autem.vera:& q? ab vnoprouenit pluralitas eft ptopofitio veraetiam. nou E tamen Status fuiflet.&cj>omnispluralitas proucnitejcca vnum. cui fit pluralitas prarter pnma cam.f.cum quo non debemusiudicarc inintellec"hialibus. & vnitas ilia.&inciditin multaincoa uenientia.autqn que.& in opimonc fequcntiurn cum ex Peripateticis.c poficio eft abfq.ad quod non eft demonftratio.& hoc mo pixdido a nobis deeiseritpropofitiojCpab vno non proutnit nifi vnum. q?ipfi non intelligunt quo vnu ent ca in opinionc Arift.' Deinde dixitarguens contra cos.adeo cpfuperaucrunt mille.quia vigoratusefthic fuper pofitione coirupta attributa philoiophis.ia 8 muitiplica'jiftisres.mcdiante vai A tatedcterminantfjVtrcducatur plaD ralitas ad vnum. qua fucrat pluralitas vna.<j> ab vno nonpvouenit nifi vnuin:deindeponuntin hoc vno^ dudo pluralitatem: &iequitur eis vthxcpluralitas fitfinccaufa. Rcfpondcns pro philofbphis.Si autem dixerit. & crediderimus fequi a primo cauiato.&ahj Philofbphi quod I canfato primo fitpluralitas abfc]ucdubio.lcd nihil eft di<5rum noftrum de caufafecunda.& uia. & vanirates & radix eius eft. pofiierimus vnum poflibile.cu potent efiealiquidabfq. &. f ij Al- .&non oponctponere id cum caufa fecunda.& non inuenit refpondcntem ei vera reiponfione. nam funteardemin re. oportet ponere pnnci piu tertium ^quaaumadcfleentium.Tertia A quid cum cau fa pritnaabfcjuecauja.&dicimusei quarceft falfum?& quidintelligiturin dado difFcrcntiam in hoc. eft quid fimplex. non « parte caufaj confeqiiesvniT.& hoc.tunc client quiefcentes ab iftis coniequentijs. & iam gloriatus eft ipfe in fine Duodecimi I hac rc. aut fecunda .eft ctiam ralfum cum fecuda can fa. fed fufficu in hoc vt rcperiatur cum Ynacarum.vt exirentab iftis inconuenientibus.non appropriatur vna duaru caufarum ei. cauft.Demum ha.non cftei tranfafto vno differentia.&po iitioeorumq7.quasfecitei3 A'.

cum df-dc hoie. ficetiam ftella: ha.&impofTi.resplunficanturapud Philofbphos nar&infortuna:. Qua'ftio Quintaeft temdifrerrein di/pofitioneeorum.exquq intclligiiieipfum._/~Y_ vt dicamus.hsc telligetiam abeo.&eflendii feanimam orbisabeOi&ipfum in 1 I loco fiio.nes comiptas.&.&fortuni ia autem cceleftia (vtdiximusjnon um.& eft canfapluralitatis.spofitioncsfrigidas. vno fubietfo mundi mferioris.ficommunicaretingue.q nodiifert. Vltenus fituSjColorisjimprelTionis.Si au lt Alga.feuinfortunandi.feu mfrigidandi. ditab iitisdubitationibus.inter hoc.&infortunium. niniium protelauitfermonein hoc &efficiete fuu.& ca ad matc'nam eius.& plus. cu difFerat autem intelligitur de fermone o^ ab fubilantia pofitatisjfiue fit ho. _ _ &fubfbntia.3cnon opor vnam. A LG A Z EL ieitate. & fecit apud eos diffeietiam in fubila differuntin dando impreflionemi tia.feu fortu.& non fimplicia.differentiavc funt in forma Anetis. Ethocqui libro.&crficietefuu?&: fufficit primum.& fufficit cis vna caufa.& aliqua.&q? fitpol'e inec.&inuolutio funt diuerfx pioculdubio.dria autem pluralitas.ima hoisocculti. & fionibus praedi<ftis.non fequitur ali fie de alio eute.fiue(itquanmas. T qua fequctur. &figura. 9 iiamprouenit abeoorbis ftellaru.cum dicuntcau'atumprimum eius. quod determmat la ad appropriationem naturz cale efle coiporisorbis exterioris ab eo.nam nonco H bile eft dicere totumcrteeandcfpe.corpo giditatem.&fri autaliud prxdicamentorum.cum refpondetur ei refpon de.'.roqiixc.tct multiphcare verba in eis. faciendi.& can.licet coceflerim* " uerfitatemeoium.mumcantapudeosin vno^cncre. tern vnum numero aliquo modo.nonau eft falfnm in caufato fccudo.& eandem fpeciem in corpo.' in forma hominis.duoaha. & plurcs aliquo modo.quomodo non pudet bet earum indiget caula ad forma eos. & vnitas ci in quo fiantftella: iotz.& df ei q c ^pportio inter ef A VERROES lt Auer.&.& Leo ro rerum ex parte accidctium non nis.vt fint figure earum ad telligereprimumdeterminatcc infiguramanimalium diueriorii.&difTerunrmc funtcopofitaex materia &forma.na pol'itas in ee c dc cjuod horum inconuenientium. fiuequalitas.ecnt hoceiTet poffibilc-. Adhucdicimushoc nifi vnum fimp!exnumero. & qu^li.Cu terminatio.& ia !o le dxereomniacorpora mundi efle cuti lumus dehis rebus.nam.&caliditatem. furcEearumabinuicem.&natura indicardi.&nondifFerumfpecic.Tauri. Hec autem dnbitatio fe poPc in ee & et orbe ab eo'&fic ct iam fecit eam:& eft res. dixit cp fequi^ex eo cp eft pole in ec ee orbis.tunc e/Iet poflibi compofita. fi nam. & aliquaiearum drijs fubftantialibus.qiia.&tunc intelligit(eipfum. fiimaginaturin. aut anA1G AZE1 A A A .&cp ginaturetiam hocinprima.&di(ftuaicetis <]?icit e/Ie telligiin intelligentiafecunda. ciem cum hac diuer/itate.poflibilein ee e/t.e deridcdu eo. & form.& intelhgerc feipiiim determinat ef nandi.Difp utatio vno numero fimplicinonprouenit lt Alga.nunquameua funt dmerfajquantiratis.

fi verointe it no t ificare q? no fit ei in hoc fermo demof tratiuus.nam ift«e du^ pofitiones re periunturl eo.que pofuit pole in ee ex fe. qucdixitifte ho.autfitquicuqi fuerit.quianoa dedit opam hie vii-.qin. A L C A Z EL A ltAlga. & fequitur ex eo totus mudus.feu at ti i buere principio attnbuta.no e vera.vtrum eriftimansgj .vidc. quod feciunt confequi in omni ente. quod dixerint.Siautdixcrit aliquis. & nOjpf cquuntur radices naturales: Imo no tmeniunt^p.nam pofitumfuu ages ex v>tcfcietix.ex.adeoi|> ho viucs.u* no fuerit neceflitatcdu clus.-iudies.ad gradu. voles voluntatc. cum deftruitis opinionecori quid dicitis.nam no pucnit ifte vir ad gradu fcietia: comprehedete E hanc qu^ftione. ami— qu<i.. nam ho.& non eft ft mcouemes.neceflee vtjpuemat ab hoc hoTe duo: vnum eft.vu!cs vita. B &cfficietefuum.&dicete.p ueniant ab vno omnimode duo diuerfa?& fummittitis intelledtu:aut dicitis cjjprimum principium.nifi libris Auic. quam imagmatus eft! ea.f qiurftio vnde proueniat pluralitas. Si aute ifte vir habuerit intetione dicedi vcritate i his rebus.& no ha betdeeisdemfatioes:qm nofcitur fallitas cmanatioisduorum ab vno I iij ficut A ..-eterna.c6tiadicaia vnitati.autorbis.adeo qi homines dcuiantafermonibus philofbphorum.&Ioquens loqucla.fcies fcictia.poti:s potctia aii(iicsauditu.qui dixeriteos.fl pofitu fuerit ages ex pane fui.vt poniteefecundum princi piu ille.nocft ei excufatio. eft ei excufatio.nmbx funt rones falfar. vt videbif'poftea. intelligcte feipfum.& rhetorica. £ ficutde more omnium e ponere primum principium glo.cu ponitisens.fi iftaattri D butafunt.quod fequiturabeo. ex eo q? eft neceflariu in te.attame fi fciueritfallaciam. & neicio quo fktisfacit ftultus fibi ipfi his pofitioni hus.ealiudabeo. quzdeterminarantefle mundi.quantomagisdo<5ti.potes.& loques. (cquitur ex eo totus mundus.cu poniil'iftil ho minem agerc entia ex fc.eoq? fcitefticiete fiium. quo fuftetetur i hac qua'ftione. quod G fequitur ab eo.Omnesifti fermones qui funtAuic.neceflc c vt no fitdfiain eo.Igitur iftefermono e adeo turpis in forma..quamvoluit imaginari ifte vir.&caufaeiuscft.<.&hoc apparebit dc co poftca. Etforma. benerecit I hoc. ex co q> fcit feipfum: & aliud.neeef farium ex alio.voU's. & ha.&rtcdit eam.eft film miflio intellcclus. cui attribuuntur.vt dicit Auic.vides vifu. qui penettac ca-lUjCU cogitatntellectualib9. carctia eorum in fufficietia.& vilipedet eosapud fpcculan tes.quidicit.in eo fltpluralitasJ&negabitis vnitatem: aut dici us q? non c pluralitas I mudo?& negabitis fenfum : aut dicitis B cj> fequitur medijs?&oportebit TOB cocedere id.ex eogj f poFei ef.fcics. Etnulla c d i i a interlioc. & erraueri t. A v H R ROES lt Auer.Terria A angelus.vt di caturcj>id. veriticat J exepIum eius de ca fecunda. & accidit ci diminutio in fcientiaj) pter hoc.non funt veri.Nos aut dicimus no ec intetione nof ham in hoc hbro dirccl:c difputare hinc inde:fed intctionoftraedebilitare ro nrs eonl:adeo q? nos dicimus q? qui exiftimauitemanatione duoru ab vno.nam cii poni tur hoc.&ex fcien tia fua.

& falfi tashuius nonfciturneceflano. finis confyderatio ins eoruui eft id. q ediminutio fm natura ahquorii hotum.&plunmum.faciemes miracula.non facerc dubitatio L nes.n6 appariuo proportionis. quin propofitio.& non confederate.necex {peculadone.& eflc eius ahqua eft dimi nurio abfblutCji. .voluntate eft fuperfluu &fpe9iurenon(peranda. ei eo cp eft pol'e in efle.& fimilia.Et ca in hoc eft.Curn dixitg? in co.itnaginatio au M tern no cofyderatur nifi apud vul— gus.& e rui na ruinarum {cientis.licet nofueruthz dux^ppones in code gradu vcritans. .in eo q? eft fapi«. & creat diuerfa. quod tveritasin iftis propofitionibus.Coniyderatei crea I done Dei.eft veiu.fc[.nam.mircerentur fubfta^itix. & hate diminutio aut c i radice crea tionis^auteritppaliquideuenicsab extra ex priuatione difciplinae.&demeHa.(icutictturfalfitasefle homi— niseiufHe induobuslocis.nam fapics.>oc. tribuitolb'hasfpfx oes.qmnofci turfalfitasemanatioisduorum ab vno. fed fcictiajpphetia.in quo deficit intclleclus. & ponercinuolutiones in opinionibus.volcs.vt vult.q? intclligit feipm. eft cum fcccrit indudiofiem in enti bus generabilibus. & hoc eft ftultitia. in quo eft dimmutus intellcclus humanus circa comprehenfionera cius. ncc fpeculatione.erunc ci ambx iiia.ppo fitionesautem vcrzfuperantfcadinuiccm. & neccffeeft id rccipere.id tnbuicDeuspeijpphctiam.& corruptibilib* & viderit q? difFerant no!a. &quamfimiluudmemdabuis ei 1 A v E R ROES lt Auer.&iapofueruntid Pro phetae.quarufcientiaeflneceftaria in K vita hols.qm^ppo fitioes verar. tii non eft falfuin.intetio eius eft gqui rere ventatem. non fit vera in apparentibus nobis. Quiaut H defyderantperquirete proportione & fcientiam ems.dcmum no fci turex ncceflitate.Et cui aflimilabitis Deu.q}C<iufatu primu. prouenit ex co orbis:& ei eo. nee cogitate in fubftantia Dei. Etquidprohibetquindicatur cp primum principium lit fciens.cum adiuuantur imagi natione. ineo <£ cftintelleclus. & de eo q? vult. & dcfi- .& agitquicquid vult.& tj ditate. Cuautedixit. fiproueniret quodhbet ensexquohbctagente. Cumautemdixitjintendimus hie debilitarc rones corum. propofi tioncs in codcm radu ventatis.&aliquae.quare rccipiamus prl cipia harum rcium a Prophetis. Spcculari aute dc qualitate cmanationis operationis ab ipfbglo. Et duit Propheta. jpfcclo ha:c intctio non conuenitci.Difputatio ficutfciturfalluascrlenominiseiuf dem in duobus locis. Etideo dixitdatorlegis.& io qui vfiis eft intellcclualib' & proiecei'it imaginabilcs.-nam hoc non eft ad quod po temiahumanacxteaditur.&fcit cjuicquid vult. nam fcienna.reucjtamur ad legem.po tcs. ^puenicfccXjpphena.dices cf ab vno fim plici non prouenit nifi vnum. & qualibcr aclione.cj? no eft dc natura intellecT:usidc5prchedere. prouenit ex eoanimaorbis.&quantitate.debiiitatur.vt declaratum eft in libro Pofterioril. Diminuuoniun aiit compichcnfto G A § nu.puenit tan^ ccinplcs fcienas inteliectus.&. & crunt verain eis : nam mtelle<fi9no ncgat ea:& dimittaraus fpeculationem dc qualitate.& defini tioncs eprum piopter opersitioes co rum.

fihoc eflet. agcte. verbi gratia quoniam fcientia artificis.quod ipfi verificauerunt fermonem cius. q> prouenit ex inftrumentis. agefet quodcunq. B nam ens eft ab ente.quipomtcau fam in hoc media. fl autem prouenirent ab vna potcn tia operationes mult. &illi.di D ccntes abl.quo niamintelligiteaeo modo.itionem difpofitionum. fi autem exierint multi modi apotentia ad adium ab eodem agente. quod non eft ex fe. (iexiretquodlibet a<ftum a quohbet agente.& recitatum fine de fcdta Ariftote.-&idcoauferunt icrnionemdc cnteabfbluto. eft alia quam fcientia.qra. quid dicis tu in hoc?quoniam diclum eft q? fe F daphilofbphorumrefpondit huic vna tninti iefponfionura.quod nobis apparet. con ex nihilo.& dcftruentur fcietix.necfunt no entia. Tertia veroeftdiclum dicentis ex medijs. non modo a&ionispiopne.vtproucniut a potcmijs compofitis operationes jnultar. non eflet inconueinens vtexirent adaadadum ex (eipfis.quod non eft. idea import eft vt reperiatur id . Si autehoc vcrificai'etur. id quide.non erit differe"tia inter fubftantiam fimplieem. Et fi dixerit quid dici tis vos in hac q ua:ftione.Secudaaut dictum dicentis. a&ione abfoluta tantum.& m.C vniuerfalc eft vicinum priuationi vcn entis.quam in aho ab hoc fciente.ent poCfibilis actio prouenire abfq. ex qua prouenit fedes .venficare^ tune <j> res fint caufa entium. quoaiamcnsabfblutum. decaufa pluralitatis. nam. A .non ex parte agetis.i(cerentur entia. adtio ncm. & extrahens id a potentiaad adium. necefle eft vt fit modus adlus.q uia iam deftruxifti opinionem Autcen na. & fie etiam animar.Tertia 1 dcfinirion«. &.q> e(c in aftu.&coloi .Qjuarum vna eft fermo dicentis quod plurali tasprouenitex materia. Vltcrms. id extrahit ex eo. Vltc rills. A t c A z E L.quod exit ex alijs modis.e abfbluto. lt Alga.quodattribuit eis.nam fcientia plurificaf'plurificatione iutelleftoru m fciet].!! poflent prouenirea fubftantia vna operationes multie.er qua prouenitexepli gratia tliefau— rus.cu fucrit motor eius. I iiij Auor. exempli gratia difccrniturab jnanimatis in operationtbus fuiSj£> prijs prouenicnnbus ab ca:& inani jnata Hifftruutabinuicem operatic jribus propnjs.Et non poteft dicere aliquis cpconditio agetis eft vt reperiatur agens tan tum. &3ia.& non erit fcientia vna caii faadue"tus c«iuiatorum multorum E abeainapparentibus nobis.r. fed fcientia antiquadiiFert in hoc a fcientia innouata.Et pro ucnire vnam aclionem ab vno eft magismanifeftummfciente.Si impof fibileeft vt fcita multa fciantur vna fcientia.modisillis. fi non eflet ei nifi Tnus modus corimi.ncccfle e vt ei fit plu C ialitas.ent ex feipfo abfqueextiahenteeum.&compofita. ens fucrit ^cunq.f.& agens antiquum ab agente innouato.nam . quodeaeffecerit. Et dixit dicens in affirmationecaru q? non funt en:ia.quofut & funtcaufa fcientia:eius.&.c]ui eft eifeeundu mo dum aftus extrahentis id a priuatio neadefle. &nondifcernerentur a nobis.

fecudum g> declaratu eft in ' libro de Ani- ma.quodeftfuborbe Luna:. & diuerfitate inttnimentonim. attamcn non inuenimus in Atift.quifitinoculo:&qui fitinimaginatiua. &difpo(itiones.p has operationes apud eos.quieft aliusa colore facto in M corpore:& qui fit in vifu. Qjaod autem diuerfitas fit proptcr diucrfiute quatuor caufarum eft manifeftum.fub qua fun tarres multa.quem attri buiteis. qua:erit ex diuerfitate recipientiu. qui fit in imaginatiua. Etquodoccurric mihi ex radicibus eorum eft cj> caufa pturahtatis eft aggregatum trm caufarum.& diuerfitate matenerum. qui eft in aere: &' q u i f i t i n fenfu communi. eft A diuerfitas materiel cum di'uerfioite JC eorum in piopinquitate..Difp utano AVERROES lt A tier. qin eft in famaex AntiquisPeripa teticishir.alius ab eo.quifuntcor poracoeleftia.ahus ab eo. quod adipiicunturab eo de vnitate eju^.que erit ex diuerfitateinftrumcntorum.cit color fact? in aere. qua? accidi t primo ei9.& re dudio earum ad vnum eft ex re pcedenti:«Sieft.c]uxelt caufa pluralitatis.vteft diuerfitas terra: & ignis.p peinftrumcntum.&diuerfitatefbr marum eorum. na diuerfitas orbium erit ex diuerfitatemotoris eorurn.nam efJe vniufcuiufqueeorurn eft exvmtate abf61uta.de fimpliabus corporibus. qu^ ent ex corporibus ccelcftibuseftfimilis diuerfitati. liquidcdeclaiaripoteft aliquiddeeo: finautem reucrtetur ad prophetiam .fdiuerfitateagetium. & ex eoq? diuc-rfa flint cauiaradinuicem. ideft in oculo.almsab eo.& pro uentioneo^ationum a primo agen te. quorum vnusfacitgc neratione. Namipfeimaginaturcjj erit caufa pluralitatis intelligentiarum feparatarum diuerfitas naturarum fuarum recipientium in eo. &mftrumenta. & mateiierum eorum. f u b q u o f i i n t m u l tifubflituti: &ars. quia vnum eft caufa pluralitatis.cumfic fucritjcaufk pluraiitatisab vno age L te apud Ariftot. repentur in eo diuerfitas ex quatuor caufis.&remotJO neamotoribuseorum. deniq. & memoratiua. & hoc totum eft.uifi Porpliyrio authoriintroitus lowic^. nee in eo.qui fit in fenfu.alius vero corruptionem. contranorum.& Corruptionis. commumr&quieftin virtuteconferuatiua.fi fuennt in cis materiaj. & diuerfitas motuum eorum.icferraonem.f media. Ft.& ope lationibus eorum propnjs in mundo:licetnon fuerint p. Id aut.elt aftio vna ex fe. eft diuerfitas corporum ccdeflium.& ad id reducuntur. Diuerfitas autem. Exemplumaiit diuerfitatis.&hoc eftquafi. alius ar> co.Et ca dinerfiratis. &iftaomnia lam H declarauiraus qnomodoinnitutur vni. Dixicphuicnonporeft rcfponderiin hoclibro re fponfionedemonftratiua.fi cut eft in Prlcipe. & hocfpeculatur deeoT I alioloco . &meo.vt dcclaraium efHn libroGn2tion]s. Di- .fum tres caufar.&: vir illenon fuit ex e'xpertis eorum .mediantealio. <x plures pro peer multitudmem rccipientium.. quod intel liguntde primo principle.Caufa aut diuerfitatis duorum motuu magnorum. quod eft fub orbe.

&opinio eorii be ne intelligitur licet rationes indicent deftrudione eius Philofophi autopmantur mundu eeantiquu. A Y E R K .Pri rnaeftfedahominu ventatis.(jiiipiodudt. A L G A t E L. prouteft. lt Auer. &c6ftituerunt TuQ fyli'm f>c t Munduseftadio. vt eflcdomus qoo^dcpe a'5 a-'dificatore'.quafum cfleefl in moiu. nifi cum pendetia agentis in eo. £t dicirn* q. Phi lofbphi autem. agensc/l rci proprium.a quo prouenit adumj quo a quo r's afta n de.& h ec <i-ft: di fpontio motoris curli rnolu . magis^ambaeopinioesflmul. &ha'copinioquaficotradi citfibijpfi. Et hoc. quiexiftimat mundumcficantiquum. vtproucnies ab agete mundi fit in nouatum. & refum. eliges ad opefandufn aliquid. deindcconflritueruntei cu hoceffi cicnte.* tiquum. dixit mundiirti innoudturn abageiueamiquo.&nonconftitue luntei efficientc.corrumptf boc adum : &cura reperitur hoc A agcilS.Quatta DISPVTATIO HI!.cuiuscue fequituiadadionein : &oisadio impoflibileeft vt fit fine agete i qc? fit adefleeius: & mtuleriit ex hoc Qjmundushabetagcs.n6 autem vt fit ens in (can.vt viddmusinagetibusin futtira^texturaj &ardificatioe.us id. in eo <£ n6 A .fq? cum corrumpitui hoc agens. q^eftadee eius. qua repi-dct i co pemur.&.q:-> furitfi. DC dccLtratione.&aliquod e. qua: pendet in ado. &. Immoopinio Pln'lo fbphorum intelligitur apparenter.quid£ nat eum antiquum.cfi di cut ages. cum dicimusq? mundo fit efficiens ^ non imelligimus in hot efficient. qui opinati f'um munduefIeinnouatQ. Nam agens eft duplex.&: no Idigct dcftrudioe.i.nifi cu m iriou^dixeruncqiagensniotusdc^g'ri uiu d t .ttrpetituiadurtt.&ifciue runt necen f arioq7innouatfi no inB nouatfeipfum.pendet operatic ciushora.$ rnul.& hoc.quiaeft apud eurti o^atio antiqui antiqu^ dixit mundum tnnouatum ab a g e teantiqtio.&^clie mil di no perficitur.& hocageseft nobilius.n.fubiedum luutn. & appellamuj eamprimum principiuin.&.quod no operaba"£ur.vtvidetuf ci. homines diuidtintur in duas (edas.vnu. O E S .ex quo dec.autres. ficeflaictoperatic e. lofbphis. q uod id coftf uat poll imientioncm. aliqcf plcx. necr finem.B dus. Etaliafeda funt Hacreti ci.quod non fumatFerre rationem. & uidiget aho agete. (edindigetefh'cien te.fcj>ii6habetprincipium.Si autem djcet^ no$ auterti.*.q5 adio eius eft^qualn cflc huiusadi.fed intelligimusper1 illud.il oculiamotioejdeftruereturnHiil.caufam rnfidi. & non efleflc huic ado.& ma gisinfrreciitunn capitulfi opefatio mim. & intelligitur opinioeorfi.] iitcfHciens nlundo.qprimuni. prouenit adio tm .quia credidervmt q* niotuseftacboagctis. 69 A t e A z t i.&opelatioeitiseftanti qua. & id cofei'liat i ages veroprirtium producua^urri ftm.eft. IT Alga.alict non indigetagente.quia neccfle eft apud eum.cu perhcitui ee eius. . fuair. lt Alga.

fi dixeiint eft ca finalis.&appellabimusea primii principium. &nullaeitdna inter hac opinione . ci toconftituef'deeodemfoincifiua.quoponitui rnfio Philofbphis? Et. autdeuenietad extre mu. ad cuius efle non eft ca. fi habent caufam. forma. cuiusopciatio no ceflauit.& matcrialesadprimam matenam.cu dixitdeeiset. Qiiare . Sidixcruu intelligim* per cam. cum dixit. & fie df de can fa caufie.autaliud. £agcnte. Siducrint intelhgimusforma feparatam a materia . Nam interrogamus eis de qua ca volucrunt. feude orbibus vl'r. dequa ponit J q? no habet cam . me iam apparet caufa prima. & non verus. lt Aucr. & hoc quide no dicut de eo.ct n~c. A v t R RO ES. opinioneeoru. & coucnienter. quod intelligi— Jnu1.Eflc aut ens.&ertpermanens neceflario. aut non habet caufam. & entia eius aut habent caufam. cft.diuerfitas vero eft i aimbutis.cetrnfioinuoluta. & tuc aut procedet in infi nitum. fequitur di&il eoru fro.& inte turn eft vt fit ens. & apparet dcflruc'tio eius in confyderando conditione principij. qone aiiqua contra cos .ca. per primum principium.& foi males ad prima fbrmam. &.&eft id. Hiefermoeft rhetoricus. nam oportctdiftingucre de quatuor caufis. Si vero dixcrint intclligimusformalc.fi appcllauerimu&ea em"ciens.Et cii in hoc Term one fit mterpretatio diuerfa. Nee et pot dici q? fit orbis vnus. mateiia. pmanens neceflario. cuius efle non ha beat caufam. Si vero dixeiint for ma materiale.&opinione Hsreticorii Tcaufa prima. & forma: primu autem principium imposfioileeft vt fit copofitum.vt Sol.n.corpus. vtvides.-fi hxc diet rnfio Phil jfbpiiorum. tune aurilla caufa adhuc habet caufam aut non habet cam.Difp <iF>on habct caufarrvalia in cfl'l. dubitabiturcis etan pofuerun't forma mundipcrmanentc in eo. deeodemfo incifiua. M eft ft-rmo intricatus et. fpccie entium. qua appellabim9 primu principiu.m(i corpus ex corporibus.na hare appella tio verificat deorbe pnmo. queipfcrccitauit de A . in eo q? elle ei9 n5 habet cam alia .ad cuius efle no eft ca. fi vero mudus eet H ens ex fe abfq. 1fequeref'hocet fm radices eoru. & ratio vnitatis e manifefla. cito co flimetur. eft fermo et debilis. na nome cauf^df ^uocedecaufis quatuor.cui9 ce no habct cam. & hoc totu non eft declaratu in hoc fermone. qct no habet cau{am.&fi nales ad primum fine : & remanet poftca declaraf q? ifta: quatuor can f^ vltim^ deueniunt ad prima caufam .proutdixcrut abfq.fuo . aut corpus vnum.cm non eft ca.& finis erit ca prima. & declarare cp in vnaquaq.&corp9 ecompofitucx matena. & fine.etefalfum.q? caa: agen tesdeueniuntadpnmumagens.qm nos non intelligimus per earn nifi ens. Verumtfi imposfibileeftvtipfum primii principium hnt corpora coeleftia: qfh funt plura. Et. demu de qualiber. & opcracum eiuseaflio eius^flet rfifio verafm opinionc eonl. «a nos dicimus mundus.ergo principium no eri t apud eos aliquid. nee ceflat. & hoc fcie I *ur (ecunda confydcrauone.f.cum direnntefle mundocau & fam prima.ap pellamus hac cxpofitione. & efle ens.cam agctc. earu c primu.

quoniam funt plura. & iam locuti fumus dc hoc.qu^ exiftimat cj?orbis fit aclio innouata. cui no eft caufa. fipccdcns earum cflec codo in efle pofkrious :&n6eftimposfibilisapc! coSjCum fuerint per accns. cm eft impoflibilis apud cos. aut ocs.nap parens. &non eftnecefiarium in eflcoperati.qua:cxiftimatquod fit aclio antiqua. & licefle hoTs ab hoinincin infinitum rqmcflc pr^cedctiumapudeosin hmoinoneftco<l.& orbis eft caufatum .&direde.Sed differut in hoc pricipio.motor quide vltimusin motione in hora generations eius eft prbis.vfq. cum fit pofterius cr matcria pr^cedentis.cumquo appropiquatur operato. funt Hxretici. cii Socrates generauit Platonem.na hoc proce ditapud eos circulanter ininfinituoi.quieft n .vteellc pluuiarum a nube. cu dixit <j> nos dicimus mundus eft ens :&omnc ensauthabetcaufatr^aut nonhabetcarn. inftfm autem.qin harcdcclaratio e comunis H^icticis.& horainnouationis alterius caufati. &fed:am. ad fine fermoms ei9 .&cum non fuerit conuptio pcedentis condttio in efie poftcrio ris.gr. & aliquo m5 cftnecefTariusapud Philofbphos. fed hoc eft de nccesfitate cau fit'prima?. cum quofithoc inftrumcntu.aut aTa. tune iam apparet ca prima.aut Deusglo. caufa.& apparctqjSoldeuenit admotoreei 9 .& Sol. & nullu com eft condirio in cflcoperatijiiifi primu inftfm.quod iam operatu eft. & pater eft neccflarius i e<5 fili). cum fuerintc(Iennaliter. &illa inftracumalijs I> inftrumentis. mediateeo. & circuB lariter. Et ifti diuidutur in duas fecftas.tio in efle pofterioru.&ro vni tatiseitmanifefta. eft neceflarium in cflc inftii comigui.Et. dixit verumtn cpimposfibilecft vt primum principium (it corpusccc lefte.cf ordo. dicunt qj eft res extra oibem.& i mposfibilis.v.&e(Ietibiagcnsprimu. fed aliqn c conditio corruptio aliquorum . eft neccfrium ad eeoperati.i. ad qua finitmotusin qualibet haru cauC faru.ficutinftrumcntum. aut fanguis menftruus. & motor eius ad primil principm : ergo non eft ho preteritus cod5 in cftehoTsfuturi.Quarta :i5lermo queinduxit in declaratione q? hie fit ca prima.nameiTehoru inftru mentoru vnius ab alioeftperacci dens. & alijs . vt cum fit ho mo ex hoTc coirupto.& nubis a vapo ic. Nam ca df ?quiuocc. & ideo aliqn erit corruptio mftrumcti pr^cedentis conditio in ec pofterioris.& no e dfiaapud Philofbphos circa eflc caufe agctis.5cvapoLis a pluuia. Et. & qui non funt Hxrctici. necefleeftei v t n o fciat aliquiddc caufa agete. aut intellect9. Et hraoi cauf^ funt apud cosdetienie tes ad cam prima c.vtanirexcu' fecerit operara fuccesfiua in tcmporibus fuccesfiuis/lnftrumentis diuerfis. eft fermo intricatus. Quiautadmittut procefTum caufaiu in infinitum cflcntialitcr. fecftam quidcm.pceflus caufaru in infinitum aliquo mo e fal(us.&ideodicit AnC <%> ho general cum ho.& fic. nifi per accides.ternam. <j> fuerit plata fperma .q? H^reticij&c alij confitentur eaufam primam.i. cudixit fi autem munduseflet ens exfcabfq-. . & qui concedit hoc.& fcccrit inftrumcnta ilia cum alijs 7o inftrumeus. nam H^ietici dicut <j? eft orbis vni uerfalis.

vi f)e. & hare quxftio ru eft vt fint habetia aTam. tn anima.cu dixit oe fint earde materi?. Qilo cor. & ideo eis in difputatione vnitatis. &.qui fint in difpone meliori.nee pofluntafrlrmareqjvnum no netatio.Ego verodico.nam. fiibflatia cii attributis: & quod eft nam radix huius eft.&.qua: eft in ca.form. bile. Et. deftruetur quide hoc nouati hoc mo Inouatiois. auterunteisma & forma. j t V p o ^ u n t afrirmarevnitatem.qui matcria. cum fue.lefte.fputationem pra:cedentem. cum dixitjmpofrcftvt tiafubftati^&non furtneccflario dicaturorbisvnus.& generabilia. Attamenhic fermo fc& cp materiaeet corpus.cf»nonefleispotenrerus.Etrefponfioeftduoritnomc materia: didum .bus no eft caufa.& forma eft innouatu .indigetm fuapermanentiaala.au:aliud:qmeftcorpus.apparet ex co. cum dicunt <j> eu t eft innouatio domus.id. autcotp 9 vnu .no cj? ex neccsfitateee eo a primo principle. phorfi de corporeca-Iefh: nift fuelt . & eftprlceps Corpora aut coeleftia.alam funt meliora no habetib'ea.indicatc}7 materia in eo fit cor Philofbphi veto non indigent ad poreitas.Difputatio in mundo.quemrc pusco.non ante vuietes vita.vtfunt corpora Qi£ ma autSol. fine materia: vicorp*ci\ compofirii ex materia & uentes ex fe.aut potentia T cor M vnuincilc. citThem.(eilautcrunt.ficuteftinienfu.qu<£efthisno fitcorpus. nifieetge. de quod no habetcaufam.Pnm' quide. Nam. no ell diffecxcrcuus. S. abla appellaueruteos ajternos^cj) ee eo tione attnbutorum poft hanc di-ru eft cum ^tcrno.eft corpus.igitur cor. fed eft quid fimplex. ncc etia pora coele T hoc corpore. Dixi. vt lint l» Qin omnc compofitii apud cos ex omnia corpora mudi antiqua. qm H ce: fed eft id. vi31. teria.excocpnf>cft corrtipti citatiit nomine Philofophorum . & hoc totum eft fermo rcntiaintcrea.fiue eft vt fit copofiru. Alga. racock'ftia. & habetia eft in exercitu.quodn66corruptibilcfm A It Auerr.melius ex neceilitate eorum eft q» cator ciusfie vnus: ficut orao.fintcorpotcrminaremuscp eflentfimplicia.c]uod dixit Auicc.& primu principiii Tpole teriar ajquiuocc.tione. habetia materiam.erit hoc primu apcfeos eentcopofita ex materia.<}jgu. nam hoc corpus no exiftimantg? ipfino poflunt after flia idipe.quiturdicentifcrmonem. vt re ratio nem vnitatis.efle primi non habetis caufam eo. q? gubcr.ficutdi<Lcaf ee i ctr. noertet neccfie vt re attributa. cllet corruptio horum corporu. & indiget corporaalalium : indigent rationisexablatione corporeitatis aiiono. fed qiii venietpoftea.cu no pntremoueftriscorporibus. <5c thefau deftructio huius fcietur fecuda cor i : ccdi ante no (Tint apud eosin.q reperiturin a<5lu: &ani.tm.IdcftqjipfijCum no opinione eoru no liabet materia.uqiiiuo bus modis. nifi per uiarn ant nl a.uon habet fitum quod ttibuit cis ratioibus. li. fcrmn. corp' cftcompofitumcxmatcria.T.nifi pore: tuncfequitureis vt primum. hare no eftopinio PhilofoA L G A Z E L. bcrnator cius fie vn 9 .fyderr. fcquitur f"m opimonc corit. quia corpus e hmoi. A .& forma.Et.Me.&comiptio. &. rit caufa corruptionis apud eos ma AVERROES.apparctcx eo.ma.

. A It Auer.fed forte il la habet cam.& e(t alia nuero abaja eis.&caufa cauCx habet caufam.quodnon habet cau(atam. vt fint corporum aliqua fupra aliqua. & quero quid habent in me te (ua. &ellinftans. quam dici tis T hac re.vR]^quo.& priuatioe finis.f aliquod poftaliqct. lt Alga. &cum eo.& entc {eparato a corpe ex animab 9 Tfinitis.& nocles piaetcritr funt inhnitar: &.& nocle.cum cSfyderaucrimus ee vnius ai£ in dic.im fcimus q? iftaentia habet can (am.E trafinem .&efletinordincentiutis. qui dicit cp ilte animoe infi nit? no euadct ab ordine. no denominatur fine.& ca catifa: her cam.cui* rcfponfio iam prarceflit.quam vos dicitis cum c6fyderarione.Caufaautc finis eius eft vtdicafqj fit ante cau fatum naturaliter. & non negaftis alia? &quecftdemonftratio diftTgues ? Et quare nc gatis ei. Si aut exiftimaueiitisqjinnouatio nesprxtentijno repenuntur fimul in vno tempore.ncc natura.cum fucritpofllbile^p tederein eflc ipfum innnirum. in loco in infimtum.cum no ponunt poflibile. Vltcrius.tj mortu' e antea.eft profectodubitatio. tune diet id.nec i aliquibus teporibus: & quod no efl.& gradu? poftcj efle alicums earu eft ante ec alterius. qm nosdicrmisan IcitKhocdeneceifirateab/quemtdio. no in loco.ala: vero no funt fie.ua dies.D nitacum habuenntordmam natu raliter.&. & ho a f]> mate T infinitu.& fie in infini tum.oTs homo mortu' remanet aTa eius.& port eum licet tow fit vr im (pecie: ergo f m op nionem vdtra funt T ce I qualibtt hora aTr infinitz.tuc C fequitur hoc vobis inanimab'ho minu.& ponu t poffi bile aliqua entia ante aliqua teporc in inrinitunv? eft ne hoc nifi iudicium frigidum fine ladice? 2" AVERROES.vt fiint cau(^.&no finiunrexaliolate readcauiam no habetcm caufam. admit tcdo reuolutioncsno habctcsprin cipium. &eftpropiiushuic difputa— tiomcft. & quchbet via. &. fie etiam no debct ec falfum in prxcedenti eflentiali na. Si aut dixeritaTa. non habcrcopulationem adinuice. cumdiximuscfPhilofbphi nonadmittunt cau(asj&: caufata inhnita : q in deucnietur ad caufatum cui non eft :& coccdunt hoc per accides.& caufata. cjuod eft in pfentiex.na nunq ceffauit fperma ab hole. no ell incoueniens vt aliquod com fit ca alicuius. A ALGAZEL.& ftniunt in vltimoextiemoadcaufatM. qux no finiut f m vos.deftruetur vobis. ficut tempus pr^cedcns habet fine. fie in i nfini turn. cii B admirtuisreuolutioes nohabetes principiu. vtdicaturi. cum hoc no fuerit falfum in pcedenti vero.nosaiit nefjamus cntia infi. hoc quide no coucnit.& ots via. quarc negaftisvnam duarum partiu. turali. & no nabctgradura. Cum autem dicut q?afiumare caufas infinitasc fallum.Quarta.vtdf cp eft fupra caufiitum e/Ientialiter. (eparatis a corporibus.& no habetpncipiu. Cum dixit fed forte / ' caufahabetcaufam. aut fcitishoc mediantealiquomedio ? & no eft modus ratieibus dc ncceffitate. Modus a in Secudus. Picimus hoc iudi ciu efl pofitione.& non eft dignms confequiq contraiiumeius. &.ncc pod A tione.deftruitur vobis.

Hxcdemonftratio.aflumpfitex Loqucntibus.quod rccitat dc Auic. A L G A Z £ L.& procedet in infinitumreigo non finitur res ad ens. vt dixit Alga.eft ••> via.quoru ahqd eltfupraaliqtf in lo co in infinity. nonfequitur ex hoc. Si intellexeiimusposfibi!e verum^mturad poffibile licceflarium . nifiiudicm frigidu? dfia profcfto inter ca apudPhilofbphoscftmanifefta. qrf het cau^fam. . quod intelligunt per neceflarium in eflernifi intclli-r gatur A .qcf jntuliteiscx hac po(Itioc. aut erit poflibile ex fe. jndiuiduo ru caufaru. non eft nota per ie .Difputatio <5 proptcr caufam przcedentem: fed non cu funt direcfle. I quod eft impofiibilc apudcos. Hoeceil credulitas Mahatazalae: &cftfermo bon':& non cil in eo falfitas. quam recitauimusdc eis. Et vo luit Auic. •cuoiumaliqcf eft ante . qua rccitauitAlga. &intelligit pcrpoilibileid. q3 pofuerunt. it Ai»a.fi neceflariu.EtnofequiturPhilofophis aliquid eius. ita q? fit via optima viarum Antiquoru: qm exiuimatm cp fit defubftantia cntis.qc{habet cam.& neccflariu: & ponerc aliquid pole infert q? habeat agens: Sciomudus vlr. Si veto intellexerimusdeposiibiliidjqc! habet caufam. A ltAucr.noiihabcns caufam. ergo torn eft dcnominatum pofTibile:& oe pofli bile indiget ca addita fubftati^ ci9: iwit'vniuerfum indi^et ca extra fe. & Tpofli bilitas ci9 apparet ex demfone vfi.&gp hocdixitde migrationeaTaru ex corporc \ corpus. * .&qjremancat.Id autcm.£ id.ncc i jnaterijsinfinius. quod v u l t . eft vt dicatur vnumquodq. qm Loquctes tcnentq>eftnotum pcrfecnsdiuidi ad pcflibile. noJcPhi lofbphorumjprimuSjqui dedicauit cam Philofbphis. nifi cj> habens caufam habeat caufam: &poflu-» m9 ponere q? ilia caufa habeat cau fam. Vlterius habes caufam diuiduur ad poflibile ne— ] ceflarium.fedcu fueritcirculaiiter. cu lar^c appellauit hoc no extenditui ei diinfio ad id. autneceflariu.qjipfe admittic animas infini tas. fi vero pole. non habens caufam. & fimul. vt fit infinitum in adu . primo ad id.f. & m admittunt rtrpc nri ahqd eorum ante ahqS in tfpo re in infinitum?eft ne aliquid hoc. A V C * K. na ponere corporeinrinita fimuljfequiturcx eo vt reperiaftn. & eft neceflarium.q? proueniatad infinitum. quod no habet caufam.fimto totiij&qj fit in aftu. fuit Auice.Et.ncccfle ellvtJigcns eius fit nc ccllaiiu in die. no indiget ca .na hoc no eft notum j> fe. nam diui— fio entis. & hoc c falfum.nifi in eo. ex co cp alee Cunt numerate numerationeindiH uiduorum. demonftratio quidemrincifiua de falfitate eius. cum dixit (Scquaicno admktuntcoipo ra..aliqtf in innnitum.& hoc no eft impoi'e nifi in habentcfitcmjeftfermo no ver 9 : quc Demo Philofbphoru dixit. cumfucrit L poi'is. tepus vero non habet {itu: & non fequit'ex eo q? funt corpora. Si aut dixent. (eimonc diccte cj? fint aix infinityT a&u.quam • . & eft id.n Attamc Auic. &nonfinituradnecc£ fariura.cpfitvl'ishcec propofitio. &. &q? via holum eft ex accntibus cofcquetibus primiiprlcipiu. O E S. ihdens pro Philofbp h i s . . $ mudtis vl'rfit poflibi hs.

quod eft posfibile verum. qua: (equitur cX caufis a natura posfibilitatis. poftgdc vnaquaq. <j>habeat caufam. adhucnocftdeclaratumcphoc fit falfumeomodo .& q? fit pars. tibus. verificatur cj> fitvna. in quibus eft falfum deuenirecaufasminfinitum.cui non eft agens.pofrc[ no fueratei principium: aggregarum autcapud cos habet principium. J 72.quod nos intelligimus. cuiusedc non habet cam &.& no concediup fit falfum.habentescaufas ixifinitas.ct.vtfequaturcx hac pofttione. nifi quod falfitas.ex rebus ncceflarijs.quod eft ex cau/a.• i r nniaturad neceliarmm ablq.&noneftdeclarauimadhuc c>> fit hie nece(Iarium. nam hsc posfi bilia funt.&no diciturde aggregate.in eo q? habet caufam.E tus. aliter <j nosintelligimur.&quilibct • • -' ° ' ~ . It Alg. Etdicimusaliqcf totumeftposfibi!c. additam fubftantia eius: & totum non eft posfibile.fi hoc inteliigiJt. F ltAuei Ponerecaufaspollibilesintinitasfequitur ex eo ponerc posfi jilc. quod pofitum eft haberc caufam.&posfibile.& non verificanturdeaggre gato .qu2fequnuvex talibuscau fis. & vnufquifque eft innoua.&ficdf caufadevnaquaque earum.& funt forma: quatuorelemcntorum. Et hoc profecto cfl verum.Quarta. nifi declaretur q? difpofitio I vni B uerfah ncccfiaiio.yt prolatio Uu iusfcrmonisAuic. quod habet caufhm.fitjplatiodemfa tionis A .& cj> fitaliqua.fi aliquis voluerit. eft alia ab ea. X L G A Z I L. eft quid no intclligibile. non habere cauflim .hoc inducit vt conflituatur neccffariuin efTeper posfibile inefie.Picimusrf diclio pof _ fibilis. vt r > a. ponereveroresneceflarias.Q^iare. & tps apud cos eft antiquu &Tnitatcs reuohitionum funt in- nouatar.fequiturexeo vt fit id.D gatumvero non habet principium in habetibus priucipium: & veriftcantur habentia pnncipia de vnita.&nonoe. & necefianj eft didio indefinita:ni(iintelligatper necef(arium.. eft ipfummetquxfitum.id. & caufato fit ficut elt difpofitio in vniucrfali posfibili.&ob(curusf no<5te.indigens cau u. in eo q> non habet caufam additam fubfta tia: eius extra cam. Si veio intellexerit per pcsfibile id. & fit fermo eoru mduftna abfblutCi c>c A VE RROtS.& non verificatur deas a reffato.Si autem dixerir. dt ficut fcimo diccntis.quodeclaratum eft in entibus posfibihbus in rei vc ritate. reucrtamur ad hancdidioiiem. canfa. quodelt ~ intelligitis p ncfalfum. falfum eft conflituereamiqimm pcrmnouationcs. locus demoftratus in terra eft illuminatus aSoleindie..& eft manifeftum q? <j admittitinnouauones nonhaben tes principium.Qc!verificatur devnitatibusjiiecefleevt verificeturde aggregate. gatur dc poifibili pofito diftindo contra non habeas caufam . nonpotefteua derea posfibilitatecaufarum infinitaium. &concluditur ex hocq> noneis eft via ad conftituendum primum principium propterhanc dubitationem. dicimus fi ccrlarium.& hnt principiurrt: aggre. fi autem intelligit per didionem posfibilis. &confufionem.

&:. Accidit autem fpecic djuifioniseritdemonftracio huicfeimom hax inuolurio pp diYera. vt dui niUsfuperiL'sJiuefiMt cauf^&cau fata a natuia pofTibiljs . quanitcditjsdeclaiavc.eft I eo inuojutio mulnplicitcr.uoce.D. fiuca nam id.qcf nosheliigim 0 . qd habet cam. & per pole id.1C jmpol'eeH vt fintabfq.id. &diuifio ecteiahqua haium dubitationu entis piimo i eaadposfibile.cu ponimus q? hoc fit ra!fum. fi intclligitis pei polo.i.vtfintexentibus no •jfa id.quc.qd non habet caufam imcefiaria. qd no habec cam p caufas infijutas.ex fe.& per necefla ca ncceflaria no euadit quin fit ne num id. qtiod pofjtum fuit cu ca.cjn fine qu^fitu.vt drclaratu eft ex fer. & erunt degc vV hoc eft falfum. quo diiufimus nos.&imCum ante dixit q? Annqui coce poffibile no eft vera. Cum aiitdixit.&jfi proceditm tui Auic.caufis. qd habet cam.n3:. e/hpCummet vcftras.qd no habet cam. q5funtTfinit£.& vnaqq. efifalfum.& impoflibile eft nere neceflanj in efle pri'cipue.&jp mone noftro. & neceilariu .dicimus caufam . & necefianum inefle. &fequeturvt fitabfcj-. & au t deuenient cas in caufxmfinn^rqm fequiturexhoc . protulit Auic. &eficut fenno djceus eft falfum confti tuerc . & pno qm poffibile pofi eo modo.mtatio Difp tionis.qui cuantiquo.(Scdicimusaliquod totu ptus. pa ex wdicibus eonl eft o. caufa. . na dc% hoc dicitur nornen ana eft poiTibile.qm ipfi no admujilf cauftsp. ra neccflhnj. & hoc eft necef ^teruu ex caufis infinitis.& poiitioveftrAcde ncccfliuio in eflc.-& Fnciat fie entia poflibilia.ex co q? concediit teuoautem dixit I dubitatioe cotra Pin lutiones infinitas.cattu ei.& e cocib veftra.&in hac enium efttnouata.f.curn diuififti ensadpoffitur qj fit poffibile fine caufa: & hoc bile in efle. fiaiitdiceret Philofophi cpintelligunc hoc. noa Uiminea efta'qiuuoce.Teoq? eft ens.£ ablatio cariiiniinitarii. aut fine cau. & per neccfladum t cc id.sciiis.iiiducit v t c o f t i t u a t a n t j q u u m I. habcmibus caufam.& hq-c efle id.cu ^pfcref" eo modo.quod eft vnu cquiditafubftami. interro^ctur etde mfonerr^qjfic impoffibile utfint hac caufa. no eritibi caufa Scfequi..non eft dmi.fi aut iliuififlet id tis modis.Sed. ie jnh'nitas.cu qiun finiatur ad caufam nccertaria fit poflibilc apud cos vt conftituat" 1 H afciq.in eo q> eft ei caufa ad. pet1 poujbile in cfle id .&pnmo. ipfl admittunt vt fit wtio paicis diuerft a ratione totiu<. quo uifionecius entis nd habenscam . no cocedimus q? fie abfurdii coftjtuerc id.i. Cu ex inftnito.&nSeft falfum cpdeue &fuit intentiotunpei pcfTibilein nietadcautam necellariam.fecjcedet in infinkum.eft fermo corruJofophos.aut cu caufa.dunt cpiamcoftituitur anriquum Iro incly dens ens.in ec. L fanum in e/leneceflario.curn con.dr cis no pro.& aggicgatu Qui udem ftrmo.poiTi bile quidem eft tibiaffcrrede fa. &: n6 concedimus 9 iitfal aggrcgattim ncceflhriii T efle. quod habet neceflariu Tec p poll. in hocfermone eft vtdiIfinitum.Etdeceptio.d.li curn cauGa. non eft verum mul & no habcs catn.

vcl ne? & iermo Lo Exora.Auer.Sedhoceftex fermone Hxredcoru.S: no eft motus cccli co pofitus ex multis rcuolLitionib 9 .i neccfl.>eilc indmuluacoruin mhnitu. &aggrcgatii nohet pricipiu :igit coftituif'id. & tn co ftituif p tpainouata.&noneft veru de aggregate.3£ corruptibile. Et cofyderare uem. &q. Attamcn rnho eft.Ha: retici quid-e ponuntcpeltpoflibile.poftq lit verii devna fitvna.q5 non eft fallum vt conItituatur non habens cam percau fata infinita. vei no ^tein"*: & an fit ci ages. ca extra torn eo tucontinua ^terna.& vnitates reuolutionu funcmnouata: .& corruptibik.&: eft corpus ccelefte.^ ahqui chcut q-> taha tota conucnit eis continuitasex c.&q? fitalicjua. fit pars. a qua jpueniar.&fm totu . vt reperi tur hoc in motis.r. nee fine.genenbus eft triplex. & corruptibilia f j par te.qtii tenet q?ex totis aliqua funt. Prima opinio eius.eucnieteis vt corrupanturinll nitrjsin tpeiunito. imposiibile eft eis vt fint abfq. Opt m o a u t h o m i n u de totis.&fumma diiputationis reducit ad has tres radices.&reuolu tior. i.noeftdcrad!Cib' eoruq^fitan tiquu permanes ex parte partmm umoaataiu.&Secunda eft opinio eius. € qm e hie ens^ternii fm parte. vtcofhtuiturantiquii apud vos per innouara infinita.& ali qii non moueat. &ilh funtPiii lofophi.in eoq? funt infinite : fed ipfi ncgant. hocconueniuntq7totum.& no ccflantes:quia efthic motus vnus numeroxtcr—• nus. tuereannqaupetinnouata:&tem pusapudeos eft annquu.! quo im posiibile clt vt aliqn moueat. Philofbphiat admittiithoc.p reuolutioes habetes pncipitim .hoc magis q oes ho mines.ex quibuscoftituit^funt infi nitz. n«a tepusapud cos eft antiqu'l. non habcntia pnncjpium . & eft veru q? vnitates fint habentespnacipiil.& motus infiniti funt ctcrni genere^p vnum moturn continuu. & eft motu^ corpons cocleftis.qit appatct de eis. quaponimus hxc tota in ^tcrnitate: & non exifli niantctch fallnas cauQiu infinita ru lit jj^lalfitatc couihtutionis an 73 tiquiperid. quare fu nt hi c corpora generabiha.Quarta. &aliqui ciediderutq. & corruptibihs fm partcs ex motore. K quc- . & corrupt!bilia . &: f u a c an mudus fit ^'tern v .qu<£ funt hie. .q#eflinn~niturrK&ipfi D dicuntq? funt hie motus diuerfi irt toto.ni li in intclledu tin & motus corporisca'lcftisacquifiiiitetcrnitatem licet fueru generabilis.fi vero ex indiuiduis ihmtis. &fant Herctici. Etca.ex eo.& ex moto.q funt eterna. q d n h e t fnTcipiu. C genus eft generabilc.& diuiditur in duas (cclas.furHcit vthntxterni. q? funt ex indiuiduis mfinitis. autnccellarium vt fit 3£'n"ccatum oo c* arfernum abfq. _^ /-* aute.£terna vero f m totu. Sc fie mot'or bjsapud eoscftantiquus. &tcn«qi taiia tota. en.iria vnanuei:).qm eft nnitii I indiuiduis.(J tenet q?oe to turn eftgenerabile. fin „ .continui.i. & gcfxat aliqn.ue de his tiib* opi nionibus.ex eoq> niouef'.i. q> Philofo phi.es.exco(p coiciiuunt' permdmidua posiibiliagenerabilia. & no fit verum ce ag»regato. & hntprincipiu. na aggiegatu nihil prohi bcr quin audit ex indiuiduis finitisgeneiabilibusi&corrupnbihb 9 .in quo impol'e e vt moueatur aliqn.

eft falfum.& na uahora. & expofitorum necefle ect vtfiniren^ tota . hu lt Alga. &haccoiir :d id. hoc cludi£& no aufer^finisab ea. cjua emanat infinitu efle fin aute.aut Diabolus.e vna forma fyderatione quiefccnt dubitatioes* ina<Au.Difpuratio 6 quetu^&dicetisinnouationernu.cjj fint ali. ftimationc.ronofunt.generat? ab inuice no funt. Sermo It Auer.funt .&no hctc6(i» di eft vna fe<5la.no in q> reuolutioes pterita: ii entibus in intellec"iu:& nihil rema funt.aiCjiiifi cu viuut.pfe<So.cfi confyderauc gl.proutfunt.no poteri: coftituere cam piima ^terna. & no eft incoucnics quicquid visexentibus.perueniiequide tet reuolutiones no reperiunf'T ali. phoru eft medius.&id. quitureisomnimode.neq.ahqcf ens ex eis.nifi cuimaginef"! imagina.F.quom Annquoru cius. nifi al? mortuoru Et iam con. cotrarm eius.q(f no reperitur. qtf dett-rmi. finitur.morsepriuatioetus. cum ponamurineflc.vel ne ? fi dixeritq? no. L.& fermo H^retico. caufata infinita eft id.noneftfalfum. & fermo Philofo. euenitm imagmatioefua.qd repeiit'ex eis. entiainnuita.q3 perinanet.aiafe^t"'c6pltxi6es :& neiaqonecft operatic fophiitica^ Difputatio A A S A .& fie form^elemetoru pteritc^ net. necfinito.rnfio aut ex Philofbauteft inentibus. qoni.nec q?fuit vnascterna antealliganam infinitate.no denqminanf'olno. & Alphara.ccflit hoc.inter eos. abinfi. nee]. nitate. qui declmat H vnuquodqjindiuiduu innouatur. Et rnfioq? h?cdubi^ ratio de alabus plurimii ei* dit Of fint ca? Ifinit^.&reuolutioes. & eft opinio Arift. Et.rndesjpPhilofbphis cufq. aut Ansrelus. aut fit tioneceeoru. q vchabito.vriu veroqjfic. cu mdicauenauit neceflitatecaufifteinas.dicimus. declarable" tibiq? fermo di.qin efle eucnit nobis ab Auicc. Et lofbphoru .ex rintfpalafit fubftatiaexiftesjjfe. rimus oT die innouari aliqd^ pcrA LGAz EL.q repertf. &hocfe1 id.qcfconfydcrat j inimagmatione. R O £ S.& eft. dicimusan imaginetAi|7 & hoc mo tm pole c vt fit antiquu innouet'in oT inflati ahud pmancs cainnouatoiu. aut ho pticeps. eft fermo falfus.Et ei. na hoi hoc A V E K.tqc! dubitauit cotra eos tionecx corpoiibus vni "uur : & no de credulitate eoru in alabus.reuolutiones infinitas. qua earu ca^ aliquorii. eft no denominat J . fbrm^elementoru.fi uatainfertee Primu antiqufl.quanto magis vt aliquid huius in opinionibusPhtdcnominet' q? non ha bet fine . no c eriteis numcrus. cj» cjui no cocelt Alga. manere aggregata.& verificatibus ex eis.ftentiai feabfq.& qd a ceffitaliquis Philofbphoru in hoc.nec priuadoeei 9 nifiexi impoie e ei coftituere cam prima.hoc permanes ala. cuaffirmat licet fuennt confydcrata.vita.corpe: igtfno ee£ ru eft alia fe6ta.no eft rnfio vcra.!-. & apud fepara. & ee infinita innp. cctisg?admmenscau(a&inh'nitas. fed qcf magis vf e A L G A 'i E. &iapcius in corponbus.ncc h"nitate. non & no eft op9 nobis declaradi an fit rfenominat"" a finitate. abhacvia. & permutari: de qftioduerutahj.qua fecit eis.& non eft Deus alius ab eo.Si aiit dice licet fuerintincife.&.

q pofuit eu homine.noneflet Plato C ho.neccaufa quod fie line caufa omnino . A IS A Z E I .no erit iiifi ei.&: negaiij abfolu. &iam pofuit etPlatone homine. 74 lt Alg.& no imaginaupfit ex aliotautneceflitasefle fuieritei ex ca.aut non ex ft.fi efletcx fe. & fie cofhtmio necefli tatis elleneccflsfrioin efle. Ipfi ante addijcunt roncm in hoc duabm vijs.ecquo!ibct eo rum non habcac caufam.& non indigere caufa.cotMdidlionis.-.autcrit necefli tascefui ex fe. na ablatio cau-» fx.&efleeius fine caa fa non eft caufatum etiam ex ft. &. DC declaratione. fed non eft caufa efle eius. rue ipfum eft caufatum : & no eft iieceCfanum inefle:ergoappaiecex hoc <j>neceflarium in efle impoflibile eft quin firvnu. no eft quidemintclligibile in fe. nifi mtelligat per eaablationecau fe^ vfus run hac diftione. & eft negatnm abfilutum.aut ex ca.fit vn us : 5C q uod i m posfibileeft ponerc Duo nc/ccnariainefte.fin5 fuent ei caufa ex fe. riidcns perviS. Si vc ro intelligiris per necefTariQ in eflc amibutum fm neceflitati inefle. non dr F dceoqilitex fe.' nihil eft.dequo dr ncccflanu in efle. Dicimus cum dici tisaliqua ncceJlitasmee. eoru.& determinat ca m.qcftneceflano in efle. fed dicimus cpaliquidee neceflanum in efle eft q> eius efle nohabetcaa fam.& non eft Socra.cinn diciusq?non habenscarn non habetcaiifamautex fe.c diiiifiofaKaTpofitiocfua. qua.& plurificatur humanitaspluri ficatione materiei piouemencis.mc clletahquodneceflarium in ee.& quod atcnbuif 1 nbi de dicl:ioncablationiscaufi. caufaomnmo. turn nonhabetcam.ncc habet caufam v t f i t a b f q .Nos autem no intelligimus p neceflai tu in ee.in eecius.nam. A L c A2 E L I T Alga. quod Deus gl.&exiftimatieruntq? fpecies hoTsdi deSocr. & alligantia eius in materiaintelligi bili.no qucri* turdceo caufa .dificemnsin pofitionehuiusdiui fionis qonem . & fignificat q? hare fudemfofallax. piaster q> fit ens. & fubftantia neceflarij in ee crit cata.quo rum airerum non fit caufa alteri9.au t ex ca. na. fed ex caufa.fieentdi!o . Piima quide e.aiu ex fe.didudevnoquoq. pifiid. cuiusee no habet caufam.ex qua eft ei neccffitas efltndi.ficflet ho ex fe.quc pofuit Alga.fi efletex caufa.& Platone. quod n6 pofv funt aflferrc rationcm. fit negatiaabfoluta. cuiusefleno habetalligantiamcu ca aliquo mo. Et quid valet fermo dicenmq>no habescam.innta DISPVTATIO V.&id. ho ex fe.autexca. qmnos dcclarauinuis q> didio ncceffitatis in e/Ie tollerat multas expofitioes.hic c-ft feimo.quntoma A .autex ca. quia dicunt. cutn didii noftrum no habcrecam . vfq^quo a. Et dici m us q? non eft falfum conftituere duoentiano habentiaprimu.&n5dicitur de eo q? fit ex fe. Et ha'cdiuifiononinnitituraliqu^b* attributisconftitutionis.eft diuifio falfa. Deinde dixit. no ex fubftatia liurnanuatis .

& Platoni.fi aliquis ciixe ritde nonhnte cam aut no habet cam ex (e.. & vt non fit he_cfpecies. & contradiftio multo tiens.&particulari.erirverus. eritcolorex fe. li vcro cflct color ex ca.autp.Difputatio G gis vt reduetfad nrgationcm .cudicitexfe.qd debet intelligit hic. qc! adduxit dc nigredine. Na. attamtn eft fcrmo fophifticus pro .f o>loris.p6tc6fydcraripriuatioeiusexiItimanone.& cosiadi xit huic per exempiu . fi vero nigredo eflet color ex caufa.appropin— ejuatur fermombus demof tratiuis.&colore.(i eflet Socr. nam. non reperi retui humanitas alteri. &:hoceft"falfum .li ex fe.& non df de eo q> fit ex fc. q non eft color.&ficno dicit q? dicer hoc ens eftnecefTarium incecxfe. & non eft fie. cu autc ferrao profcrifhoc mo. A Attamcn fcrmo eft an At necefTarium in efle ex natura fibi propna.q> fit fer mo quodimposfibile eft vt fit ex caufa. quanto magis negatiuis. vt dicimus an Socrates fit h6.Sc non eft via alicuius Philofbphorii Antiquorum: & eft fermo copofitusex propofitionibusgeneralibus.autexc5. & no dicit tjjdiceH TC nigiedine efle colore ex fe fit fer mo q? impoflibile eft vt fit ex alio c£ cxfe.EtjCumdixitcphocno eft verum i attnbutis affiimatiuis.cum dixit& n e^ a t u m abfblutu non habet cau.poteitimaginan txfc abfqi adduo. copofitum a t c l c a u f a t u : & neceflanu in efic non habetcau fam:ergoneceflaiium inece viiu.fedambo feimonesfuntfalli. qcfconftituiturfub ftantia. fermo Auic. aut ex caufa.p aliquid fimplexfibiproptiih&eftidjquod hicdebetintelligi.& hare politic facit vt feqaatur q? imaginetur nigredo ab fquc cole rotate. oportet vt no fie rubsdo color.aue jppattributumei nonpropnum:& eft id. ho ex {e.eflet (ermo talfus. resia negaturaie. ii aliquis dixerit ni^redo aut eft co lorex fe.ergo intelligitur nigredo.vi'i. ex eo cj> eft vnum numero .ideftn6 habenscaufam inefiefuo. eftid.& fie fcrmo dicentis in ncccflarioinefle . in prima diuifionc fit diuifio corrupta eft fcrmo no Yerus. neccflc eit vt fit hoc attributum addituru fubftantia: : & oe . aut ex natura coi ei. Etdifpo fer moms ems eft q. naomne.aut ex alio.quarecu diuidaturifta. A v E x R o E s.Et.ahaafubftautia fua. nccefle eft vt non fit rube do color.aut ex ca .necefleeft vt non fit Plato ho. qm. queadmodu. fi rero eflet expartenatui^cois. licet no verrificeturin efie .autex ca. H^c via pr^cipue eft via Auic. q quafi dicQtur ^quiuoce : & ingreditur in eas proI pter hoc qo. & ideo dicit q? hxc dmifio eft fallax pofitione.cu diciturcaufa.!.no diuidit veru & falfum de eo fermo dicentis aut '. aut ex natura coi ci .nifi fubftanti^ nigredinis. qdmrcliigitur deneceflariomefle. lt Auer.&fpe cnleturmtentueorum.non eft fermo vcrusct.excoq?c Socrates. tune eft cornpoiitusexduab'naturis. ficetcolor ex fe. Et fermo Alga.It fam.& tn. no ponit earn cam colorum. cu dicimus dcnigredinc q?fitcolor. na ipfe dicit q? id. quat pofuit cam colore.cx co q? eft Socr. fi aute ee"t homo.aiiteritneceilirium in cc ex fc.qj non habet cam.additufubil:antieexaliqua ca. quod eft additu fubftancia:.

tatem* turduoentia. &eftcaufit neceflarium in ef?e.qua muni.Necef^ fie diuidit verum. dixim 9 hoc. q> color eft nigredini ex alietas. eftfer It Alga.quodeftpcraccf]s. Si ftratio. nonfcquiturexeo vtimagi fpecie.qmcu tasin indiuiduo.no funt hic. fi vero eflet fa amborum: & hoc eft verum:crC jj^aliquidcoe. cum vero Iteiligiturq> fit ademonftrationeeft. rumeft neceflarium in efle.&.autleo q? eft quid additum terea.Quinta.& vnumquodq.quagenuseftquid additum dfi?. Etetcum dicimusexfe. nam niwonis dicentis <j> alietasinter duo gredincsfunt dua?.in co fe: &mhil prohiber quin fitah).dicimusq.i.quod intelli.&falfum diclum farium in cflefi eet duplex. aut cfletvt fit neceflarium in eflecom propterahquid additum fibi:quod pofitum.aut dfiam abfq-.completur hocmodo. hoc . cum ficfueritjtunc fermo Al.nifih«c trespartes.Demonfhatioautem B non autem addito fubflantiali. neturnigredoabfq. tune vnumquodq.form ia fpecie.D Ix. & vlfra nigrcdinem. fi eflet alieras.tioncm heceflarij in efle circa rniga. aut<Iiucrfa. in eo q?eft liibfta tia nigic tate.& eius. &pri'. pofitis.fin autem.&communicant jntelligitur dc fubftantia oppofitu in attribute fpecieiraut in fpecie. qua? non differth in tea re. & Auic. quid prohibetquinimaginen. cicm.eftnumero.vtfitin eispofteriusinertc. Si autem diceretq? iam _ _ rum eft. Attamcndiminutiohuius rubedini. amprioritate&pofterioripedini.qu£ eft in dims.qu£eftuerea numero. pterctjuiuocanonem nomims cau pofita n ece flaria in ec a n t cat aKe. cum dixitq? neceflarium tas fpeciejtunc eflent coformia gcin efleauteft neceflariu iu eflepro hcre.& fecundum ho:cduo neceflc fteraliqiiidproprium fibijpfi.flpropteraliquid qua:eft abinuiceminprioritateSc fibi propnum nonimapnamribi pofterioritate. Si autem diucrfitas.aut fc aut ex caufa.& veiificaturpars temnon eft neceflarium in efle ex remanens. genere. ideft ex alia re tumeftq?funthicentia diueda.Cex ca non exefi funt fimplicia.fi ponidixifti q> hoc eft propedemfonem.na &fant intel!igentizfeparat?.non intelligitur ibi alietneftpoffibilcaddito accidental!.cumruerintin K iij duobus A .i.q> color aut left m fpecie. nocftproprium. tasomnino. cere q? colori reperitur nigrcdo ex & amb$ alietates reperiuntuf . & re propria: compofitu au rum dux cadent. eoruqcf ceflariumin-efle vnum.auterut & eft manifeftu ex eo q? fit demon fimilia omnimode. 75- . go neceflarium in efleeftvnttni. tuneefient con•nigredini.& fpe redeclaratii eft de eis <j> necefle eft ciei:&impo(Iibileeimaginari fpe. fequeretur vteflene duoentia. fi eorumeft corttpofitum ex re com. & vnumquodq. eoA L G A Z £ L. fi vero eflet diuerfigit Auic.& /ecundatio.necdifferunt in indiuiduis.Secunda vero via comofalfiis. Et hoc eft.coloreitate.quar neceflitat feparale.cum dicunr. eft vcrudi communicat in attribute generis . mus duo neceflaria in efle. qm fimilia omnimode.autcric noftrum. qm declarani?redini ex caufa. Attamen. no intelligitur vis huius demoftrationis eft vis fer numeratio.

alictate. & motus in eodem fubie te illas panes: & erit nome homi» (fto. nifi cum diuerfitatc in re: tur numeratio .neque propinquo. q? commumccnt tiaeiusex tebus.ficut nomcn intelfeclus.necineo. Et. tunt \ pno principio pluralitate. demro in hoc.Difputatio duobus fubiet3is. & no poteft fieri abfq.quod dicitur de le: & figmheano didiioms animal corporc ccelefti.indiui eft falia in primo principio. & hoc no iitn diuerfitatem fubftantiarum earu.tunc pof.eft quonia diftinfie nee diuiditur in fermone decla.cu Attamen neceilarium in efle. & fuper canturinaliquo. eftfalfum. quo. vteft nome corpons ditashois. diuerfifi . &erit nia Loquentes fecia: Aflarieadmit M I compofitio.ciidatio.&diui(iom (ermone.erit id.aut non comunicantin ali. luuolutio autem. giiutur. fi non comunicant in aliquo. fed dictum vcfubiecto duas nigredme?.bimus hancdifputationem fcpara L H de.Dei glo. qct ficantur in alio. quoex quo prouenit diucrfitas. tionalis dc eo.qu^eftin efle.& qusro qUat eft non di(cernirur inter eaahetas. & loci non intelligi.dlaiam diftinguumurm fubftanrate. &Itclligcntij» A . nifi dictionetantum .n alictas.diuiditur fermone declaratc.qHarum conumc in re.ceditur q? non poteft imaginari fetate tcmporis.£ inccepit loqui cu fritm fe. Si autem eft poffi.& limilisomnimode non imagina bile dicere in eodcm tepore.vt funt nigredines .qux eftanimal rationa.ammoueruntabeo. & quotienfcunq.&eodem tempore funrduopp nis aggregatio earu.cp hzc fpeciescompofitiois fibileeft dicere in vnoquoq.aut eodem fubic. temoto.non diuiditur quantitate. nee neccflitatein uit inuolutionem.&. uonin fubiecto .nam ex fermone eorum famo & non erit in temporenecin loco. A v E RR«»ES. ex quo pro. Si diuerri in defininonc neceflarij in efle.Sc corpore corrupt! dchommealiaefta fignificatione bili: &. exi.& code tur diuerfitas coru . non autem depuracumfalfa litaffimilatioomnimo.cum non communicetin ficuteftfigniiicatioanimalis. quidcm.hac via fecuda.qm (equiturcpnon colt Auer. non pofucrint id fubftatiam cum attri eftin eo compofitio>nec diuifio.itrum. aliud abeo.& voluit pone uenit communicatio. eo.q? vnumquodq. qua: eft m ficut non diuiditur in quantitate.& tame durtna abfoluta . re id difputatione feparatim. fb eft cpprimum principium non non remanetnifi diucriitasin fub. cii finitionecum fermone fignificannigredo. tim.apud eos.cii vni.cum noncomponaturfubfta ti js fuis^bfq. Alg. &aliternon pot imaging cum vero non difFerantambe fub. &ra gencrc omnino.non confydcramunicentin efle. eft in~ duoq? funt duo induiidua.&hoc rationem i ndicat fermo declarans. co~ iranna?. Refponfio autem eft.q(! <iic^iouisiauonale: &: erit Uo com dicitur de iucclleclu humane. ficut flanua. fed in duobus temporibus. buto.autc6municatin hoc zdificatur conftitutio vnitatis aliquo. hac via fecunda. cii vero eis cum pofTibilitate plurificanois communicant in aliquo.quo conftituitur qui neq-.apud Philo{bphos.pofitusex paitibusordmatisin do<5to.

vnum fimpliciter.C^uintusvero. fccnnda vero-. fieflerrt neceflana in ec.&auferetur vnitas.pluralitas intclleclua nifi affiimatione vnitatis fubftatiq lis jpueniens ex coponc generis. nee intelleclus percipere quiditate nonatena. necefla rium autem in eflc eft (ibi fufficies ommmode.runt etcpremouctura primo prin dus. eo. reci-1. & Dei ?lo. adtu. nonimaginaictconititutio K iiij quidita- A . nam homo &formam.&expar'F ue. autcogitanone. licet non imaginetur q? poHlt fiipuenit ei. D quia eet diuilibilis in re ad forma.forma in corpore. lt Algaz. & corpus.fequit'expartequiditatis.& tcm vnitatis eft ablacio pluralita.-ia:ergoeftc6poil modis.(jUoca. & eft ra.&nigredod. hoc eft duabus caufis.vel ne. funt tn gulus habet quiditatem.pluralitas. qjdiuidaturresinltellectuad cipio. pluralitas attnbutorum confyderatione fcienti^ potentia.Tertius autern..fi eflie conftitucret qui lij quaatiute apud kpaiauoucm ditace. Q_uartus aiit.& refertur ei. tune eet neceflariu in ce coe inter fubftantia. tigura. qin diet diuifibi.^ vt fiut in nominibus vniuo cist ergo no cil neceflein entibus <iiuerfis vtfintcompolita.& eft q? fit duodiuerfa deh"nmone.& dfia. S^dcxifti— ceflaiioin cfle. aut cogitatioe.Quinta A tclligeritiis (eparatis: & ficut nome cntisjquod dicitur de rebus genera bilibus&corruptibilibus .& caufaretplurahtatenePhilcibphorum.nam vnumquodq.na.& impoflibile eft vt co puletur cfleeius cum aliquacondi none alia abeo. teefleilhus quiditatis.in refpodendo eis hac via.& hoc etiam remoueturab e/le non eft pars fubftantia: hums ipfo Deogl.color:&nigredoeftaliudqcolorei tisomnimode. Pnmus quidem eft diuidi i til ex genere & dfia. quani circundant trialate&prouenit ex ambobus vnu. & matenam :&non erit materia-. qu^ Cdoasres dmerfas. na tales dichones venfimihus eit vt ingrediantur in nomina c.& fie tnaconftitui ex fe abfque aho.& efle non eft pars quiditatis.. in hoc fermone eorum icapit primo adaptare opihionemeorumpr^cipue.&: ventate.namimpoifibileeft vt quiditatis.habet quiditatemanteefle. affirmatio au fpei. E mauerunt q? vnitas non perficiuir. & animalitas a&u.quoniam dimimitus fuit Alg. & alal eft vnum continuatione vFi. tn non {at an habeant efle in icm <juarum vna cit. & hec 3Z A L G A Z E L.& rationale eft differetia.vndepoc fit Deusglo.acxternis. nah^cattributa.& cogitatione in quantitate. vudeno erit eft prater humanitateinltellecl-u. Secun. vtdiuiditur corpus in mateiia. &deinde tonarur contradicereeis. recitans opiniones tributa.& vio luntatis. piente negationem q? fit c'auifibile & eitcopofitusex genere. nee erit forma indiges quidem materia. quoniam indigeretforma.&erle rum. Quod aute minis. & quiditatem tiianguli: & Don amba.eaconfbtuens.&:. nT. corpus vnum. Attamcn pluralitas tasinitelledtu:fedcoloreitasege iutelligiturin fiibftanti]s qumque nus. Et.na nam ho eft animal ronale. nonquanntati.nec amba.quod eft ha:c fpecies pluralitatis exiftimaue falfumin primopiincipio. cirmimode.na in nigredine eit nigredo.cii genus.

in quo contra di I xcrunt fibi ipfis in hac re.ita cp non ent hec gditas.& vtraque iron eft ncceflaiia in el!e.qui tenet quod corpora funt compohta ex materia.& ad hue loquemur dc ea in poflerurn. corpus vero confti-tuiturex tbrma 5t ma:eria. & cau fatum : ergo efle neceflarium eft caufatum. q apud eii.'lum eft quiditas: na. Et oportet nos cofyderare primo in his fer monib'.eft diuidi quantitatem cogitatioe. eflet eile neceflanum copulatu illiquiditati. &dixerunt07 non habct quiditatem. quod recitauit Alga.& quiditasaccidetium. qni credit q?non fitcompofitum exeis. && eitopinioPhilofophoium. & tamen exiftimatur quod fit verum dicere dceo quod fit neceflarium inefleexfe. Auferriaurem corporcita tern a Primo. idert q? non-conltituitur ex alio.& forma. quod <ii xit. Terci* A .&ca. eft vt eft quiditas alteri.poftqnonfuerat.CL'i efle referatur.&Pla tone.& h^c diuifio aafcrtur a Primo iplb.in hoc eft con fyderatio. Prima autem fpecierumdiuiliois.& nor* e hie locus vcrificatiois vnius duarum opimonum.Nos autem non fcimus aliquem Philofbphorum credere corpus coelefte ee compofitumex materia.nam corpias cctlcfte non JJl eftcompofuumex matena. lt Auer.&fosma.& declarabimus gradum eorum in veritate. vtccelum. &arbor. & poftea veniet hzc difputatio.qcf contradicit eis in hac quasftione. alio. quod accipit ipfe de contradiftioe eis.tam apudcum. & eft decretum apud omnes credetcspnmum principiii non e/Ie corpus. vtdiuiditurcoip'ad Sc forma m.& eflentia eius. vt funt corpora c6pofita.& natura H eius& verificatio eiqs: vthomo. Sccfa autem fpecies eltdiuicii qualt tate. Igitureerefertuiquiditati.& forma. fiuelit copulatum ei.&iam locuti fumusde hac qu^ftionein multis Iocis. Er hoc. Igiturefle neceflarium quiditas eius.quor mam forma non eit nonmdigcns materia. & cotradicir ei quod fit neceflarium.fed ee. etia apnd cmnem credcnrem quod ipfum no (It corpus.nifilitexi/tens.qui credit cor-1 puscompoittumeeexpattibusoo diuifibilibus. ex fermonibus Philofbphorumin aufcrendopluralitatem ab vno ipfb: & poftea in cipiet adaptare id. vteft quiditas hominisdeSocrate. Hoc eft id. deinde fpeculabimur in eo. tioquod no fit corpus:&poftealo.nifi Auice.&demonftiatio de hoc eft demon lira-. A VE R R O E S . quos dedicauit ipfis.& materia etiam non fui^ ficitnifi cum forma. quod oportet v t f i t e i . nueenenies.& non conftituens earn : copulatum autem elt fcquens.Difputatio G quiditatislintdle&u antceeeius. de qua dixit quod ea auferunt Phi lofbphi a primo principio. deinde fpecu!abimurineo.&formarum mnouatarum I Socrate. fi conJbtuereturei quiditas. & exiftimauerunt q? hzc pluralitas ctiaoportetvt auferatur a primo . ex eoquod eil nece£ joquemurdeea notificarionc^radus {ermonis fadi in hoc perfefte. quod neceflarium in cue fufficiJ abfq.tantum. qpemur de bacdemonftratione. aut ee.fed eft apud eos fImplex.& hoc quidemopitiione ei*.quar fiint fub eo.

a<fhi:&io dicutqiefttrinus.exeis rubie<ffum fuftmenseaT adu.i neccf hate attributa ee anirnar addita Pub fariain efiejtuncefletnecefiiriG in ftanti. Igif'ee talia attri.nece/le eft vt no flat eflentialium efl vt non plurificetur nccefiariain eilc:&erit ex amibii.i.Exemplum huifeft Etcflpiofedodeclaratio proplqua cpdefjnitioholseflaialronalej&tfi veritati. vtconccdat quantomagisv: imaginetnrin eis q>iam repeiitiir inentibusfcparatfle attributa addita liibftanti. ipfi non opinatnuf r.&falfum.efTentialia.quibus conftituitur fubftantia.&. vnaB incflcfignificat oninimodcensab. q non fum aJiaineoextraanimamina(5l:u: & in matena . & flint permanemiam tamen color.quod eft vnum in adtu .& felfum. non pluralitas in a<5lu cfle.cum cScedituro^ neccrtanu irrationabilitas.qmentia.qu?appcilanturacci animam.nam ipdnon tenenrea attri ^ attributa eflentiaha. fed funt acatur attributa clentialia de re. 5i attribuuntur inata. cj i m a i n a r i in e>s attributa cflcntia.& forma: ei9. ex pane materi^.&de naturaattributoru ta a fubftanti.& non neccflarium j lis apud cox .ralitatisrlefinitiuiEa primo princincnt .falfitatib'. cui attiibuuntur. extra animam.qrn ifta attributa .conceditq? anima non efl de codilin. & diftinguuntur ab co .tefui gnis.ppinqtupluralitati. addita fubftantia: .& vn 9 .& e nuc nam ipfi crcdunt <j> ipfa compiehe.vt did.& ece.ujntl copofitis exm. nemodetcotradicereablationiplu Si autem diceretur.&eftaufcm dit.&moueti & tittien ipfi D pluralitateattributorurn aneccfta. St ris id. fed dicimus primu jprkipiu fit hns attiibuta. cui pud eos pluiificata definhione. fed tenentq> fine attributa eflep!uiavnoente. r!cfi&ideoappellanturaccntia.ccdlaria in e/le.nam.vnusinad:u. Philorophi te.&fubftanti. tione cfle eius materia.&vult.qm naturaeorum eftnatu. £c dentia.nam n o d i ftealoquemurdeincouenietib 9 .& tamen (tint plura in potenna.ratio quiditaus.t . nitate.earum non cognofcirur ab g fquemateria.qpomtct> mus de eo q? fit viuum.qiio pluiificft iKceflaiium in eHeiauterit hoc catur definitumexparcibus definigcnus.& animalitas.dfi^. eft &e pluralitas rei ex p. & plura definitione. fi eent Refpondetur cj-.i. quodeft neceP.cu imaginaturipfaau.& attribuuntur <j? funt idem. & cimus de hole q? fit fcictia .&n"guraplurificantur fc. & io fequitur ci. C torum non ellentialium deeo.&cxtra aTani.?.fi funtcaufa. Pluralitas autQuarta» bu ta in eo.nonauferturi"hbftanna alifer.ad deeoqjcftfciens. qm ee in rci vo .qfequenturei.buta. extra funtattributa.itenuntur.e.nifi . cui lia & forma.impore e in eo extra alarn.quod non eft corpus.q cftrei fa extranca ab eo. q uaie verifi.& lioc cft>poffibile.qusEq.ha:ccftopinioChnftianorum i tri ferri.Quinta 77 A Tertiaafir<?ec!arftrio.&tresTpotctia. q no fed till pluriiicatur mo. co q? hnt corpora. q? in aTa liint talia attributa: pio.ditafuoiz.tionismameftplurahtas Ttellecflu^ iarium in efie.abfq . tis neceflari) in cflc aliquod.&:po nomine denominatiuo.n.includensid. non autem i non venficaturpixdicatio attribu. Pluralitas vcro Qumta.creduntcum hoccpnoneftcorpeai rio iii efle.no am T fimplicib9.&di(cer nitioes.

cum fciturq^hxc resreperiatur extra animam.& hocquidem.c[d? eft verum. & hoc eft.rq? res {it. & hoc mo df de fubftantia cj> fit ens ex fe.tunc. habetcaufam.Na nomen ends drdeduo bus. Nadiclio. fcilfqj (itquidditas.vtdiuifioen tisriddecem praxlicamenta.de Anima o^ potetia.quod fignificatur percopulam categoricam in jpp6nibuscate?oricis.M ti6e quidditatis.aut fi hoc en t hoc. Vlteriusapud Auicen namid.cum intelligiturdeence id. & pofteri9 dc decem prxdicamentis.f quod eft tanq gen9 eis.qu£ I cilct conditio inquiditateeius.tunc no erit extra animam H pluralitas. aut refmurei.quod fignificat. cuinsoppofitum eftpriuatio.aut lion eft.qua:runtextraanimam.hic.& aho fm prius & pofterius.r.quaz prarcedit fcientiam efle in i tclleiflu noftro. eft quid ininrelledtibus. &definitio.quod intelligitur de fubftatia: &tuncnomen /tibflantix dicif de jieceflario in efle. & quidditatc tiianguli. € fynonymum veri:&eft id.& dc accident! <j>fitens. ficut e !aia.cum pofuitqjfitconditio in efle quidditatis. & erte R-ducitur ad earn.que quidemfcienna prscedit fcientiam de quiditate rei.& id.ensvero.& eft cilerem extra aTam. proutT aTa. &hoc prarcedit entiafecundomo.& eft opi niofal(a.vtcum dicimus h reseft. quod df igne. Artamen ifte vir ajdificauit (ermonem fuum I eis fm opinionem Aaicennz.& no fci t an fit eis efle.&indmidi. fi neceflaxium in eflehaberetentitarem. Et. &efteflerei extra animam.e dr dupPr.quod dr fm prius. & eflec poFeinefle.Primo id.quod eftdevc ro.qua copiehendimi' q> res fit talis.quam cir cundant cria iatcia . (ed eft expofitio rei nofsexnoTbus. quod dmiditur in decem genera.ni u prius fciaturq? fit. qua comprehen diturquiuditas talisdemonittati.ex eo q? reperitur lenteex (e. quodintclligitur devero.&.communicantin eooia pia:dica mentaxquai'r.conffi K tuenseam.&.& reperia tur alia a potentia.eft quid additumcjdditati extra animam. quod ponitur deentibus tanq~ genus.iaintcl liguntur in vTibusfuis.& fie tiiangulus habet cjdditatemj& e/t q? lit ngura. tune vero intelligiturde eo id.&didlura e in hb. cuius efle eft additum fubftantia.k eft tanq genus eis.f (j> nou quxritur fcientia quidditatis rei.Secundoid .& conditionato. Qjaidduasvcro. & quafi acciditei. nee id.vnum quidemde vero.non efteile. non eft de verifica.vt nomen cahdi. haec autem eft opinio Philofbphi. fu.&io pot'eed vtcomprc hendat intelledtus quidditatem ho minis.quod fignaf'per verum. & ad fubftanciam.id indicat {ermo AIga. vel non e/le: q nod mdicauitq? efle. eft.£ accns.& no eitec pars fubftantia:Ruiusqui(<ditatis.quo vtitur hic. Q_uod aute/leapud Auicennam fit accns euenies quiddit.cum dixie q?homohabc'tquiditatem ante efle.&alte j rum deeo.iti.quod figmficatfubftamiam return.& rebus calidis.& de hoc df tg mdiiadua funt talia dc *noi\~ .Difp u ratio G vcritate in entib' cf ie.ertet jieceflanum in ene compofitum ex conditione.nam ipfcexiftimatqjcnti tas.quodilludfignat. aut non crit hoc. fres.&hoc I. Etensquidem . &de hoc df in libro Prxdicamentorumq? vhiueifalia reriim intelletflarii funt in indiuiduisfuis.qj res fit extra a-« nimam.

aut negationem alicums ab ea.cum dici tur intclliges eft <$ fubftantia eius. $i pluralitatem relationum.an fignificet verum. & vuium.& tamen aurettur ab omnibus entibus.& ipfcefl caufa eoium. aut accns repertu m in hoc accidenti. Sed vcnic dum eft in reduclionem horii omnium ad ncgationem. Cum autem aliquis dicit qj efTe eft additum ydiditati.dein<leope ram dabimusquajftionibus. & exiftimaueruntq? hoc totum fit pr^fatio vniusrei.& defyderatu.eft ncgauo priuatioms finis : & quod mtcHigif 1 per amiquum & permanes. Et.Et.& eftopinio Auiccnna:.cum dicitur ne F ceflanum in rfie^ftcp fitens. &antiquum.Etcum hocipfidicut q? Deusglo.quod cxiftimatur dc eis. & ah j obledantur eo.ex eo.eft relatio.& bonum abfblutum.£ m u m . Dixit dcbcmusprimo verificareopimoncm eorum. &interrogabim 9 cum de hoc accidenti. & potens. Et. ncqj relatio can (at pluralitatem.cedentisinitium. plurificant'tn nola apud rc-latione rei ad earn.Suitentaculum autem in mtclligetiaopinionis eorumcft >q?ipu" dicuntfubftantiaprincipijeft v n a . cum di c i t u r a n t i q u u m .&rclationis:cu dicerenon habet caufam fit negatio:&. talis eft.cum oicitur ens.Tnuic q?aliaabeoproueniunt . Et.&eft relatio ad caufotaabeo.feftens. igif1 no auferuntpluralitatem negatoru.eft q? fiten^ mundum a matena.umca A monftrata. 5c {ic reperientur accidentia infinita.cum ponitur cau(a alteii 9 . Et.&om ne ens tale elt mtellcdus. &cxcelfus.no ha.eft efle. Sc non conftituitur eo ens ex le.cuinegaturqi fit in Tub iedto. Et.& intel Jigens.&irjtelligitalmd.& veruni ab/blutum. quod non pr. n ^ m q Oio opimoni. & volens. & iprimumj&enSj&fubftantia^vnu. cumdicjriu permanens.&iam declarauim' B hoc in multisloris .& eft cau(a alteriusySc c. & hoc eft quid mirabile. .eft prkipium.cum fit creduhtas falfa.&crea lor.EtjCiim dicitur prinapium.Tcrrpit narrarc id .& necef C (arium incfle.euenitei piiuatio. Etdixerimt. Negatio autem non caufat plu ralitatem in fubftantia negati.&ip(e oblecla turalijs. auferre a primo prinripio.D dus. A LG AZE L.f puritasa m ateri a :igitur eft Ttellec^us & funt duxpfationesdecode. eft canatus abfuj.inteJligit feipfum.& hxc eft negatio. Et.rcc-ffit priuatio. cum dicitur de eopri.&mtellec~tum. ncc.VPra vero in intellcftu. quod eft falfum. aut relationtm ciusad ahquid. quomam (equhurcxhoc vt nomcn entis fignificetaccns commune decem pdicamentisextraanimam. & iclauone.in qua no eft plurilitas.& de(yderans.& ages.i.eft fermo fallax nimis. eft relatioeiusadentia poft id.bcne notum eft. <jm recitauit hoc de vnitate ex ferjnoneeorum.antc^ coplete habcaC1 A intelhgcntia rei. cum dicitur fubftantia.quanto magisa primo.& permanens.& intelledus. cum dicitur «ie«>q? fit.cQ ^uocontradicunt fibi ipfis in hac rc.&con(ydeiatfubftantiam fuam. ell negatio priuatiomseiuspra. & beneficat. 78 lt Alga. &noneftdfia de vero in ennb 9 ma rerialibuSj&feparatis.nt ratio negationis. Subftantia autem Dei glo . bens cauibm . Etexiftimoq? hoc conatus eft Alga.& (ciens.EtjCum dicitui intellect 9 .

frtCiensvmbra.cum fcietia eius de toto fit ca emanati5is totius ab eo. &intclledrum.emana tionis totius.ruiipfiaseftintclleclum.non ex cleclio ne eius.&Sole. q> fit ages.quod eft in nobis. & eft intel le&us. primum tn fcit feipm.tunceet tale.& bens feu q> preclio fua eft influere alicjd alteri.nifi in eo q> eft caufatustm. &nonailimilatur quidem proportio mundi ad crcatorem jfpovtioni lucis ad Solcm.quale primu.&poPitatepfecl:ionis.q? (cit feipfum.& intelligit /cipfu m .& totii erit fcitii ab eo fecuda intentione Hoc eigif'id. in eo (f eft quid fequesei. ex eo q? eft q uiditas abftracta a materia. eft ca«fa. ^ vt fit ages eo mo. Et.& q> efle I altcriusproucnitabeo. qcf jfuenit ab eo c notati.poftq eft intel leclum.cum intellcxeriteffeintelliges critintcllcc"tio eiusq? fitintelligens.noneftocculcumei.quas pot.& ex coqjintelledus eiuseftfibiipfi. denominationcs aclionis.erit intelligcns.Difputatio C quae eft intelle&uSjhabet aliquodjp priumintc!leclum.n5 intelligitur nifi q? id.& qm ipfemeteft intellc clum. non cx'Iata fibi ipfi. & " non eft inconueniens vtfintidem I telligens. nam ipfum non fcit feipm.volcns vt fit vmbra in rriedio.quo nos cofyderauimusld.fi fuerit poPe vt ponatur q> corpus vmbramraciensfit-ipmmetfcicnsaduentum vmbrar.tur ordinem intelle<ftii. &q? ipfum eft principium alcerius.tnin hocdiffertabintellecftu primo.& crcator.&eileas'estotiusno n 11• r r •i eft additum eiq? fit fcics totius.aliqn eft in potentia.& eftipfcmet.quod emanat abeo.&. cu df volens.a quo ema.&totii ideeft. & f vol&ji.ergo ipfemet eft intelledu &cftintclligcs. quiaeft na tura fimpPr.&e q> ee eius e ee.nihil eft ca»latum ab eo.& fcietia eius eft principium opatiois eius. Inpnmovero no eft fie. quoniam Sol non fen tit emanationemluminisabeo.&iiihileft occultu eiei9.quod eft primo.& ex eo q? eftquiditas abftra c"ta a matcria. in quaru emana> tiqneordinatur copo in toto in no biliflimoee. nam primum eft fcies. Et.na fcientia ciusde feipfo q>fic principium olum.&inreiveritateno eft fie.licet intellects no fterficfit.quieftintellecl:us. nufquiiq. &fequitur adeffeeius:!icutfequitur eflelucis ad Solem^&calefac^ionis ad ignem. & efle fcicns totius no additaliquid fcientiar fua: de toto.fed ipfum bene fcit qr> perfcdtio eius eft apud emanationern toti 7 . nam corpus opa cum. eft anima cius.&fit L et volens.qm intelligens.no additus fibi ipfi.qm ordo repertus feg. &aufcrc''caliditas Soils ab asgro ex cafu cius. eft q> efle eius eft in efle cxcellens.ergo fcitum pnmamtentionc eftfubfta tia ei'.q? non abhorrec fe. & emanatio eius. & et non abhorret fe.& corpus eiusifed fciens.nifi fciueritqj fit principium totius. gru. eft in aclu fern per: id vero.fed ex eo.eftindiuiduum eius.cum df formator.noftru cufuerit inter«.no aut corpus .aliqfi vcroinaftu. &: crit mrelligens & intelledtum idc aliquo modo. qm in ecrages e fcicns.&exeoqj intelligit feipfurn.nec ab-horrec id. qm confyderat feipfum. nat res.ex quo emanat ee totius ernanatione continua. Nee ct e vr y. quod prouenit ab co.qm id.& eft ages.nihil aliud eft. agens.5c pulchritudmis. Sed. Cu aiit df potes.& alia. nee ignis emanationem calefa<ftionis.erit intellects.

<j fbrmam.quod mente nfa fufficeretinfaciedoilla tributum eft ci.D fitvolens.aiu aliud Tllftn ab ex aut cu relntioe cius ad opcratione.eius in rebus no eft afl'um tatibus oriantnr potcntisr. Et. &po.aut ad pcrfcctione facicnte motione miirculoriij&neruoru ma ndipifiri gloriam ei.avualio.& voluntas. aut fcripturse in tabula in vt fit recipient! vtilitascx eo.quamfa£imusnos.a qua emanat ee.&non indu calami in atr3nicto.&ideo no ecc huius figure I eft.&potdici dc voleteq? fit mfigura nobisahudpri'teipnncidefyderans.&non pr3?ltat bnftaum.quiepnn fi ipfamet fcientia:nec crit fcientia. cipiii poflc. wa. cius calarnus.cum rnte-fcictia vero Primi e tm fecuda dfdeeo bencn"cans.vt moucatur ab eapotctia mo prxmium.fin autc". namnoneftcompofitu reducuur ad ipfamet fubltantiam : ex corporibus. & poftea tentijs diuerfis.autadipifci bonum nome. & poteft dici in hoc q? mete nra porTe. & tune efle forrnaj coprehenfio.jpuenies ex appellatur opeiatio eius. cpationii mo pdifto. fcit fcientia. puenics glonan. itaq? bnficivmi fufficinmaginatio nfa ad inuenien tribuifletppindigentiam f u a m .vtcres./latiaeius vnCiyScidce. hoc voluntate. fi reperire forma coplc^duab'reb 9 .&intclligi forma cocli.& nihil ent volutas.& mouetfad motu pftasenomen teftificans deceei'. & fubattributum. cumdf lio. & aliqua eft mus p id ipfummctcum relationc fcienua.cum dicitur bonu alnblutu ttafa. quarum vna cfl piclurx. verutfi.Et.tuc eflet fcietia nfa ipfum non indigeteo.nifi pium mouens mufculos. ftea^puenitfigura imaginata i me. & quibnficium prarftatcx cocp vult f C dumformam.nec voluntas. & na>c fijpfummctpofle:&nonentpofre.n.adeo cp mouca glo. jncrjK}iTe. totrus ab co. ex quibus deriuanf* cam accipimus.ii)te!ligimus q? Ipem.nonautfcictia ab eft ipfamet fubftatiaei us.fcd gg fecunda e vt no indigcat ipfiun bndimmutkmcm nfam inpo/Ienon ficansillabnficcrirx.Qiiinta 79 . vt fcientia nfa de eft agens. q fitnotTis >. Et.& fcietia. Sc non ficut E cuiusformam non videm 9 . cigo bfificium «usipfa.& aliud.& neruorii & me Sed bnncium .beneficatio aiit ex feipfo.& non eft fie in neccflanifi ipfametfubftanti?:ergototum rioinefie. tiua mufculorum.no adintetio-fcipfb eft ca tmanationis ordmis nem.fed ima vita nfa.nam vnm forma huius rei. tune aquireret rcn>:i3.Qviaiefcientianfaefl: duplex. fed c.quod aliqua. non df bcneficatio.eft v t n o n qratvteuadata fii— tur exeis manus.n.comprehcndes. quod prxftat Deus brorum organicoiu. verutn q? mouetT lpitioo.q7 no$vidcmusq?eeeiuse fequc ft ram .cit quide ad plurahtatc in fubflStis.eius.&ipfummervelle. n i f i q> cflc.nonintelligimus p i d . in quorum cxtremifdetia.tft fcientia rei.quod eft falfum in neceflario in viuu.vtad fc redeat. !r quidemexpoteria defydcratiuaad a u t v t e u a d a t f u f p i t hoc. & perfeftioneni ab a.na dare aliquidci.iguur po pta a rebus.& opatio. nam imaginatioordinisex cmanacabco totum.igit'vita cius «manatafcietia. & terra.& mouctur matcna ad motum &ncgationemtaionis.ni guramouet hucmotore'.q pficit^nili cum duab' po ginamur earn mala nfa.

fi comprehcnderit fpo(inonenoftra.&. ad priuationem fubftantiz. lec~ratio.&pof ftbilitatepriuatiois..& qui fciue lorum.& potjprerri a nobisdeoblecratioelar ctiam aliqn dr bond de eo.& pulchritudine.reducunf'cr teroblec~htioiiem noflram.& pukhiitudinem forma: eius.nisperfcdio pol'iseltei . qua: non poteft re— moueri. qua: eft in primo. & dimmutio.& di minutione". & inteliigo per Angc^ M I ginanin vnohole. Jeclari alio.niii Primtim glo.& aliud oble&nii eo eft & fciemia: eius a fcictia nfa.c!jminutionis. 5j ei eft gloria.&fuam.nam malii nul.dile6ho.tunceflctdifpoiitioafi dine mebrorum fuorum.& remouone ca^-priun.drdcfydeians. perfeclione j—^~.5tfinc. quoniam efle angelorum.& +. ^~*x^ ru cocpco difpofitio Angelornm dignior di-1 prehendit fcita. & j?fe~ . le<ftatione.&porci nobilior difpohtioncAn perucntioncmadomnemperfe<5tio gclorum^ui non habenthancobncm poffibilemeufi hoc pc/Ietima leclationem. nam la:titia non pficif co.& et non eft proportk) \excog?eftec bonum.fi nonefletobea.&coitus.&complacentia. qua: eftinangelis.*.omnino.Er.aut fentit abhtio nem eius.qd' tatis.«.. &: non poteft fieri quin num. fed ilia.&eft dilecl:9.& vfus &re:iiiciturad habens pcrfcdioue. cum cofyderaret priuationem. & agentis case ee cius.ctl remotioms voltmtatisjeiusa volun J.in .. &pulchritudocopleta. Et intern nofti um e q? diEt nihil aliud e oble<5lari.&ob tace noftra. neceflarium vcroexalio &poflibilitaselt malum quid.ni(i in appetitu connmeftio & fubftamiam poflefuij&fortitu..w.(ermones. Et.. fed eft excelfioromni.quifunr intelligentia:abftiaftac. & non t)? t-intel!echispulchriuidims..ni(i acqui fpo eius eft nobilior difpSne Angeiitio perfedrionis debit£. monisoble<5lationis abco.~~~ fuiip(ius. eft efle pof fibilcex fe.demu ei' ni.nis.poftc£ onr. autpn & oblc&atio in ca e iuperior 01 ob~ uaticnem adaptatioms fubf tantiar.& dignius eft vt fit la:tans.&di.Primu a u t c e i gloria perfeda.ailumptam anobis cum decifionc H tionisciusin principio.cum accommodam 9 ei dineceflanum in ee ecum negatione dione vo'entis^ligentis. .Difpu tato G ftratuabornnidirmnutione. & nihil eft remotum ab omni malo.qund aufertur. goolaiftanolaad negation e pol'i.&mutatioim.cum df ptiue. qcF c ca titia.cc goipfum eft bonum abfblutum.& tuncnomen fighat cc cum deueniamus ad abulione tranfiim* aliqua fpccie relationis.vt.&defy(!erfltum.& perfccl:i6is.& defyderiu ciusad hancj? lamhet lubftantiam.& pulchntudo. f .eft inconuenies defeclus proprij fer ]edionis. & i p n » comprehendit illam perfedioncm cii fecuritate a pol'i tare diminutiois &ablationis &pciTe(Sio excelia^puenies ei c fuperior oT pfeftione. aherius. & eomprehefioeiushiiius perfedliois efteisproprium ex peifccftione.tuncdiligeiet p lospnncipiaablhaclaamateria.& gaudio. eft fuperior ea..&: pofleeius a pofle nfo.ni Diminueretur aute oblectatio fua.Sed ordinisrerum:pnmumaiiteftprm deiftisrebus non fiint_nobis jppi'ij cipium ordimsoTum : ergo eft bo..fedreducitur feftione eexcelfior omni diledioc.

eorum diiputationem ftantiam(vtdixim9.n iftaattributa iu^ quimur cum code eis. njfi in eo. &o fumma.& reuertamur ad primo principio. & fciturq. luntatisinpri & ad intelligentiam luiipfius.&malo.c£pnmum princi. fyderatum. ci| gentijsfeparatisq?cftineisex pol'i. &.&ptiuatione.& intelleAumjfiuc mtel felfitatcm conftitutionic Jjgateumaltcr.tinjigifhocfacietpluralitateineeef ttacosinillisqumq.& totum reducitur ad ide . cum abftrahan.vnus.& pofle noftrfi quod fcnplit de narratioeo. no euadetquin fecundnm philofbphos Peripatcti. Haxeft via mtelligendi opinions IT Alga. ft copularetTjdeterintel!edtus.difputauoib 9 . eft ipfummer.(ed reducunturad eande fiib dc vnoquoq.|" Trlrelad q^indicatiem t n cgatiuam.-Scexiflimauerur tis. vmoe.£ rationes'eoru in aufercHo eos.& non tur.& hocefalfijmr&iocouenerut circa abl'one attributoru. & deca falfitatem confticlarabiturqjeft mconueniensiecu tutionis fcientiae.& Deus<»lo.& voluntasnoftraatmbutum no— pinionum philofbphoru .(edeitnomen fibiproprium te nfo abfq.ficuteft Deus.fafta Mahatazela. pium. AZEL.fiuenon intelligati. lt Auer.fintaddita fubif:antia.&omnia ifta diuiduntur ad runt philofbphi cirid.q?fint copularafubftatiae de (crmone eorum .alteru .fiue defyderetur ab aho.nam eft intellecl'abftradtus. vt fit fcientia noftra.cumdenominati6e exiftimauerunc <*> hocfacitplurali attributorum multorum:3i non lo.quod poflibilc ell credere. coSj&aliterqintelli^itPlarOiqjin. & inrelligere feiprn pio. ficut poPe eft in nobis. Vlterms tpfiiro eft dcDISPVTATIO VI. A .Scxta J. op ifta nomina imponuntur in lege &dcclarabimus q? nonpoflunt in & poteft proferrc ea idioma alicui* hoc coftituere rationem.quod fit bisadditum fubftantise noftra:.T copulaooe. hoc no eftillud. Benefecit in plurib9.quoddixitexqua'flione con. nouarentur nobis. Auer.&in mo princi teHigeic ipfum.no poflumus fugeredeillisattribil t.& q>non denomiuetnrq^fit necilldeft hoc.ita q> fint cas prxter (iibfta adid.noneft tist hoc.tatem.vt conuenit in hoc quinq.fi confyderentur copulatac£ Uim eftfic.)&inipore eft (eparatim. /iucnon delydererur. & dum radicescoruni: & ad id. vo &oiaittareducumur ad ieiplum.nte.cum dixitdeintelli rninat intellecftusq? fint duo. conftituere attributum additu fubAVERROES I tantia: eius-.& fic. De conucnicntia torum circa inrelligens. & reuertamur prima?.cuoru vnii inouafTuper tel!e(5hishtafiud.&oTaduo. gradus diuifionis pluralita.& faciem9 gentis.&. fciremusq? Cant C quod dixit de appellatione I celled:9) addita (ubftautix.Conucnc* corum.quoniam.& declarabitur falfitas eius. quod pofle.&voluntatisl B non eft poflibile crcdere. farioinee.

quod no eftinnouatum. q eft pars hols vmi.autprocedet in in fumii.quOjpcc(lit circa declaratione nccellari] in ce cu co. ens.quo fciens eft Tcics multo magis dcbet efle (ciens.id quidem. aut non habebit caufam:fi habet caufam. nain . non finirui quidem ad hoc.ex quaaccj^fiuit id.Siaiit tcnc retur via.{edpy vita. fed ois compofino apud Aiifto. qujercmouet copoficum antiquii.& attributa condmo in perfeclioe fubftatia?: &: eritaggregatum H exhocalicjuidneceflariuin efle. & ex hocmet non verificatfro (cctx Aflan^Sc eft q.non ex fe. quainceflit Auicennade necellaiio in eile. I fi vero porisjindiget quide copulate cam caufato. pofle &potcs. & .quod intclhgiuir de eis.& no copofitum oino ex conditions & coditi6ato.g.quodacquirit attributu abalio. vt fequatur Q? fit vnu oTmode.ciiuer la. illud quidem attributum digniusc in hac re.nec caufiitura.uon aut ad ens no habenscaufiim omnino.cum ponitur <J? hie fit aliquid neceflanu in cileex ft. & q? ct fcietia & fcies. e cj> fit fubfbntia conditiom efle attnbutorii. Attamcn q? repiatur aliquidcorapofitu ex (e ("m radices Philofbphoiu.& volumatem.feu materiale".&hoc idecucnu fcicntia.qm difficile elt ponere copofitu antiquum ex fe. vt eft nomen manus.fi neceflaria.& hoc quide indigetdcclaracioe. rcducant'ad cande fubftaruia. aut pof fibihs. quarc partes oTscopofiti iciii natu ralium cum refoluant.qcf ihtdligit'' p.eftq> attributa.erit neceflaiia j> aliud.&ma teria. & fcicn tia idem. volii tas& voles fint idem. L nifi pona(fq?oe habes forma.q? fit in eo ex inuolut one.& q? fint cade fubftanria. na copofitiodtcodo in ee eius.anti-quum.non compofitum: perflcitur veio ad piimum. qcf diximus.Oui afitdubitatcoJL\.non eft impoffibile.tradicente auferri numcratio nc attnbutoru.n.(ed eft necefle vtdeucmat in his tahb'ad M id.quod non eft viuens. Quare hsc no c rnfio eius in rei ve riute.£ manu inciia. necefle cflet vtilla vita.&: ca&caufato. q inert cis. facit acqtere.& iduon mcludit (ermo.1C gis vt lit non habes cam.. na pot ha bere cam formalcm.nonhabescam.ua (£>id.demum oc compofitum necef feeft vthabeat ages extra id.uratio DHput G AVERBOFS. quod df deca. A It Auerr. C. fcientia exepli giana.&quidubitat contra diceteq? hie eft fubftritia. eft impoFe.cj7 vniatur id. nonent nomen diclu de eis. & an admittant J large accntiaantiqua.fi eft fciens per fcie tiam.eft idem.nam (ciens. & attributa addita fubitaruix. Nam oe ens tale aut em copofitio ei9 neceflaiia.if m vi ucre eet viu ex fe.& po/fibili in efle.cft conditio meflc coia. cumpofuerimusq?poFe finitur ad cam neceflariam:£ncccn'ana auc habebitcaufam . copoui.ergofinic' ad neceflarium non habes caufam.nam id. & poile. na copofitio in eo e accns aatiquu. v. qua.f.& im pore eft vt partes faciant coponcm.Q^uod aut fit Icicus. Hicfermo inducitad impcritatcm puenicndi ad ens neceflanum non habes cam agste.abfquecputeicopofitor. & prarcipue f m ponfte cj> oe acciis fit innouatu. oe innouatu habet innouans xternum pnmum. nifi xquiuoce.o> ifia corpa viuena ap 1 nos. fi no cent viuetiaex(e. eft giiabilis&corruptibifis > qu5to ma.

rcduciturad fiicationeattributorumilloru .mul.habentem multa monftratio dc hocrnam (ermo dic£ atcributarelatiua. (ifuerilltillaattl•ibluae^entialia^'*: ta.ex eo rf> eft com. abfq-.&poflponiture£aliquo neccflariu in eflc eft aliud. & non eft falficas aliquidefle.fi dicitur q^ vnumcoiii prohibccquin fintncceflarij multa indiget .dicitur potens. 8r A aliisattributis.cj> fubftantia. A V E R R . (ydereturex eocpabeo prouenita.nam viuenscomprehcdit.Sexta.eft ee vnum fimplex. alio in £ fydcrecur (nentia.eruntambo ncceflatributa muha.dicitnr volcns.quiarecitauit Alga.cx qua conftituitur. & fubftantix. Qiiodautemproliibe. cum Hicfic confyderctur ex appropnatione v.eo (ario in efle cum hoc.autuifficic vnum eorii ta.fit vna.nonefletin. nionem Philofbphorum dixie.nam idem.&impoffibile^ datneceflanum.vnumqiiodqueattribiitum. tarum.&nonaliud.autfufficit vB ratafua.tuncidqex fcjficut fi poftponirur cfle com m dem. & cu vias.& camen vos contradici. cum con.cum co dicere hoc abftu demonftratione.fi vero in potentia.modeaIio:&quodindigetalio. quidem noauferturefleeius.diciturvi C(?rumalio.Sed.aiitvnum.alio.corum fufficit.&eius. Cum concedit aducr fari'Philofbphisq? fit hie ens lt Alga.Siaucem ponaturcj? vnumquodq.inefle. opi.&.ncc ab Extraord.uem necefTarii in efle cum caufa. liscxfcdisMautorum fcdxMaha nee ex fe.idindigec eo.ilio.Et ipfi profcclo nabent in hcc duas liud. vnumquodq.Auer. vt eft & ibi eft quaeftio.p vfquead. L extra A A .fixa in fc:& prarciptic riainelTej&eftpofterioncasabfblu.&erilH quidem aliud eft caufa cius:&.cum non fueric hoc dereturer co<j> comprehenditope ipTum. fiveroindiget repei'ta in adlu.& hoc eft folium.eftcaufatum.autindigetvnumquodque prehenfio.fed attributa copulata fubftantix non exalio. A L G A Z E L.& mo.piohibetureflee.quod indiget. habensat. lt Aucr. eorum fueru.ianum in eflc eft v t non fit ci caufk.&.e(Iefuo.&mducjtur ad copulatiocadem. ueturcxfe.autagens.hoc id.Quarumprimaeft. non eric non prohibeturapud Philofophos quidem aliquodeorum neceflariu cjuin fitaliquid vnum in atflu.cunq.hoC nicionibus.aut tis pluralitatem eflcfalfam in ncccP imaginatiuadiuerfimode.numquodquccorum abfc].autnegatiua.&tamcaln.&caufamotus. eiusfcitancceflario. <j>h. Attamen cflccan tazclztantum'&quarroquascftde D dem {ubftantiam. & (p nccef ex hac via. Et dicitur cis vnde fci tisvos falficatem pluialitatis neceflarium in efle ex fc.cai!fatum inditclligentia eorum apiid intellcclu get cauf3. nam niusduarum operationum oppofi.i.& quodrumcorumaliquibus.demonftratioautcm eiuseft.&. O E S .dicitur{ciens.ecfubftantiap!urificetur pluri cui attribuitur.cumneceflarium in efle eft ta vcro ir potentia.& hoc zpudeos quod cxifbt in fe.cum confy cui actribuitur.cj>cflehxc ius:ergo cfleeiusnon efl exfe.q?fitfal(apluralitas attribucoru.& poflibilc.ab{q. EC cum dixic. eorum alio.fi auC maucruntcj>hocfacir pluraliratem fcraturhocaliud. tur.necipfum hnc.& non indiget 01func pa-tesdefinitionum cum defi.cum (incdLio.

& pj? hoc dicimus cj> ceflat hzc ema natio.fi di centneceflariumin eflefimpliciter eft. quod jionhabctcaufam agentem.crgo non eft nc- A ceflariuminefTe(ecundumhanc«X pofitionem .& fubfequenti.& indigeret etiam fubieclum alio fubiccto.&attributa per aliud.&.nonhabensaiJcns.ficut.ficuceft(cicntia noftramfutia noftra.cuiattnbuuutur. Etremanetfermo corum.cflct neceflario emanatio-.fiattnbuta funt fixa in fubftantia. fie necefle cit' vt fitceflatioeiusinca receptiua.mcliorharum partium eft parsvltima.nam.quod non habetcam agentem.Difpu ratio G extra > n6poteftfugcreid.&fubftatianoftraeft fubieclumeius. Attamen feda Aflarianonconcediteisq? neceflarium in eeexfcfignificethoc.&eftfecudatioabfoluta.naifta attributa funt antiqua nonhabentiaagens.ficut ipfiun id non habet.d:cimusappellare fab ftantiam rccipientem cam receptiuam eftexinuentione.dicercmuseibene fjicitis. nam M fiomnecns indigeret fubicclo. fi intelli gitisper neceflarium in efle.in quo ceflatema natio carum. fie attributa eius funt antiqua cumeo.&erit neceflarium in efle et feipfafubftantia. ltAlga. vt non crremusin ea.&non cftfut5anoftraii» fubicdo.& proiiciamus didionem ntceflarii in efle.^cut necefle eft vt fit ccflatio emana tionisin caagenti. cum <leftruitisprimam partem. con habentia agens?Si vero intelliritispcrneceflarium incfleg? non erit ci ca rcceptiua. &cumconcedit J <j» fiteicareceptitia.& dicitur.cum non pcrhcitur nifi in aedificatione ablationispluralitatisinhac difputatione.fubftantiaquidemeft ne ccflariain efle ex fe. no:&rationcsaltenusfuntlduftriz &fbphi(ticationcs.qua:ro quid eftquod reddithocfalfum?fed.tamen attributa indigent eo.&ideo.Si autdiceret.fed ipfa funt crjnfyderatain fubftantiaeius. demonftratio enim eorum inducit ad non habenscaufam agentem additam ei.qcT'intule runt neceflario contra eum Philofbphi.&non indicat ahud omni. A L G A Z E L.&catorum. Igit J attributu. fed eftantiquumcum hoc. ceflat ema natio .quare dicitis hoc?& quare eft falfum dicereficuteftfubftantja neceflaria in e/Teantiqua.R6aut non indicat cofti tutionem ncceflanj in efle fm adaptationem veftiam. vtdicatur.& non eft ei agens. cum fit ra— mushuiusdifputationis.quomodo ergo atdificabitur hare difputatio fu peream?Quare meliuseft dicereq? fubftantia non indigetin conftitu1 tione eius attnbutis.& non indicatfmhanc confyderationem q> ceflatioemanationiseft poffibilisi vno. lam declarauim* <Sf no eft vobis demoftratio in hoc in difputatione pra:ccdenti. ergo conceding* fitcaufatum.Etquacftioinhoceft.& illaca indigeret can fa etiam. nam demonftratio non indicat nifi ceflationen* emanationis.&adaptationeveftra.&futSacitis no exiftit ia alio. fi indigeret om neenscaura.fcd indicat coa ftitutionem finis. quo niam demonftratio eorum non per nenitadhoc.cb indigens alio non eft ncccflarium in efle. in quoexiftar. necreceptiuam.&dicimus q? fit attributuin {utSaeius. ficutcftin nobis.&atrributaneceffariaper aliudj&aggregatumexcis eritcompofitum.

Et id.iernanet didum eoru.fed.eft quasftio non (ccun dum rem ipfam.eft in apparentia cius demonftratioinducensad neceflarium in eflc.& hoc feqimfctbe Aflaii?.& omnisvja.n5fequitur.quo erunt attributum. peruenit ad hoc. &tamenericibi lecundatio 5 non erit aliquid.qua conati funt^p ¥ bareexpofitionchumspartis. hoc totuefI co tradiftioei..& tuiam fciuiftiin multislociso^quacftioeft dup!ex. A V E R R O E S .e?de monfiratioautem noconcluditnifi ceflationctn emanatioms. non het agens. fed fecundum fermonem aduerfarii.cum non fit ei agens.cui attribuitur vnum. &non habetcaufatr^nccattnbutahabent caufam.(V. nee q? fit fubftantiaeiushabes mu! ta attributa.quapoflibilis fit ceflatio emanationis.£declarauerunt radicem per ramum. & quotienfcunque dilatauerit fe Intel leCiusadconccdcdum ens antic] uu.jpccditin remotione attributoru via Auicenein coftituc donecefTanu in ceex le. D demonftratiueidnecefTeeft vt fit! contrarium. fi autS intelligitis per neceflarium in efle.cuiattri buuntur. idco di x i t i n eo q>eitcontranum.ddtru ftioeorum cf> (It id.cundum rcmip fam.fiifficiensin (e.& q? veritaseftilla qus eft fm rem ipfam. &attributum vnumquodque eoru cxiftens infe.nifiadfubftantia. qm laboratierunt in deftnicftione «uius fpcciei pluralitatis.& dixit & dicatur eis.Et.&(j»non pcrficitur nifiin za'ihca tioneablationispluralitatisj.vtaffirment qj neceflarium in eflcimponubile eft vt fucompofitu ex attributo. alio:&erit Deusglo.aliquaeftfi.aliqn quidefit.quod fecit.licet nonfueritvcra.quas fecerut in dcftruftione pluralitatis. ficut no eft agcnsfubftantiae:fed nonceflatefle fubftantiaeinhocattributo.&attributa indigent eo. ficattributa ei us antiqua no habetages? Dixi.& aitnbutisfimul.caufa vcro reccptiua no cef fatemanatioeius. A natiocaufeeiusagentiseumfubfta tia.cui attribuitur attributum .&aliqua fecudum (ermoncm contradicenus. Deindeincoepitde clarare q? falfitas. tune non conceditur <£ hoc fit neceflarium o m n i n o . &id.&ideo meliuseft vt dicatur. fubftantiain (enon indigetattribu tis. Etquzro vndefcquitur vc auferatf fubiectumcum ablationecauf. £ D. cui attribuitur.fed via ma gisfufficie'sin hoccoftituedo vnione.i. & hoc non pot efle ftn radicescorum.cum ip(e pofuerit eis hanc partem partium. quod non habetcam agentem>qua redicitishoc?&quare eftfalfumdi cere ficut fuBa neceflani anticj. A It Auer. eoru abfq.cj.nam fequitui ex hoc vtfufticiat vnuquodq.iam declaC rauimusq? noncftvobisdemoftratiodehocin difputationepra'cedeti.& qo alia. cuius efle non habetcaufam in fubfiantia.fiintelligit per neB ccfTanuinincflcaliquodens no ha benscaufam ageccni. ita q> ceflat in eoemanatio.CumautemdixitfeH JfX deflrudio veftra prim? partis & eftfecudatio abfbluta. nam aduerfarij auferuntpofterioritatem. cuiuseflenonhabetcaufara dilatabitfeetiamad concedendum antiquum.& in necef fitatcefTe(ecundationem in Deo. cui attribuitur.Sexta.d. q?indjgensa!ionon erit neceflariii in efle.& cfl L ij vi* .&eo .rvtauferaturfecundati o ex ablatione pluralitatis.

nonautem primu cum ponantq? attributa fint addica fubftantia:. &. DixijHjccqo fequiturfm ration^ eorurn. tune eonceditur g> fit caufatum. fed e necefle vt fit antiquum tantum.fitcaufa receptiua.&non indicat ncccfiariu inefle.fedindicauiccaufam agcntem. hie fermo no habet alligantiam in hac difputatio ne.quxfuftine: attribu ta. ^uod nonhabet caufem agentem. ficut fequitur ceflatio cmanatioms in caufaagete. fi indigeret oecns fubieclojin quo exiftat. & fubftatia noftra eft fubiedumeij&fubftanua noftra no cltin fubiecro. Deindedixit. eorum.fmq> induxit demonftratio veltraadens.dicendum appellare fubflantiam receptiuam caufam eft ex deliberatione ueftra. fi autem disc rintPhilo(bphiq?demonftratioin| duxit ad hoCjCp neceflarium in efle non habet cau/am agentem : ergo non habet caufam receptiuam.vtponunt Chriftiani. cum ponitisfiibftantiam. ni fermo de neceflitate ceflationis cau farum receptiuaria.nam. &aduerfarii conccdunt cis hoc. ficuteftin caufa agenti.&aduerfarii eorum ex fe&a Aflaria concedut hoc.ratio aute non indicatcoflitutionem neceflarii in cflefecundum deliberationem veftram. tucfequeretur emanatio. q uod non eft pof fibileexfe.nam .fedindicatcxtremum.& attribu ta. & non eft fubftantia eius exiftens in alio.& non ceflatio* niscarii..nec in eo.fincaufareceptiua fitcaufaagens.nccin eo.non copofi lum.Si aut£ dicet.nonhabcnscaufam re ceptiuam. fifeda AflariaconccditPhiIofbphisq?non henscaufam agenteni non habet caufam recepti uam. no habenscaufamagentem. cum conccditur quod habeccaufam receptiuam.nullaeft ^pportio inter eu.&tenentctiam q? omne poflibile habct agens.necponuntea attribute eflentialia. D. Deinde dixit.&proptcr hoc dicimusq* ccflat hzc emanatio.iam ponitis caufam receptiuam.& q? emanacio ceffat.iquo ccflat emanatio caru .ficfequiturceflatioeius in receptiua. tuc non eft neceflarium in efle fecudu hancexpofitionem.i. non fit poflibile: ergo necefle eft vt fit fimplex.cum conceflerm t eis hoc. namipfiintelligut per poflibile in cfle poflibilc vcrum &tenentq?omneid. & fequitur cis vtinea.& attributa. Deinde dixit.Siautcm dicet neceflarium in efle abfolutef.&.finiendo ad id.exquoaufertarpoflibileverum.Difp utatio G viaMahataze!^. Di cimuSjCU concedimus q? habet cam rccepmiam. nee receptiuam :&.refpondens huic. vt gueniat ad ens non ha bensfubiedtum.d.qmfubftantia pofita ab eis recipitattributa.ficut fcientia noftra in fubltah tianoftra.Sedfec'ta: Aflaria: eft dicerc q> H Jd. quod eftfub primopr i v ncipio.quod recitauitde Philofophis. quod rcfpondcc eis:&quafiefermo fophifhcus. nedicitis.quare no e'ftapudeosdemonftratio .ad quod ceiliua eft poflibilitas. &difpu- .fittale.& cacorum. Tq?fefta Aflaria non coccdit quoo K ha:crubftanria. & indigcrcf fubie<ftum fubiedo. exiftimaturapudeosq? feqiiitur ex hoc. non eft de neceflitate fimplcx.refpondenseis. vosbe . & dicimus q? attnbutum eft in fubftantia eius. <j?primum fit fimplex per viam neceflariiinefle.quanto mngis \ t inclicet non habeasfubftatui2m. Dixi.vt primum.nondeftruitur ex hoc fermo .

Sexta. &non habet cau{am. fcrmonesve r-odemouftratiuilnnrin libris Anuquorum.&tame apud vo?anima non eft corpus.Sc alii ex eis.&:iudigec ca agentcco pul?. conccditncccflario ccfTatione emanationisearum adcaufarn receptiuamprimam extra agens primum neceflario.necin cq.n .fed. Et.illaquidemmaterian6 nume ratur in recipietepnmo .qm aliquid non pot efle caufa copulationis coditioni ee ciuSjficutnoneritcaufaefTe fui ipfius.(ed non deficit fubitantiatalisquin fit.fi efletei ma teria. neccuidatum fit vtfiteiaiftio. B quod eft fub eo ex recipientibusin aliisentibus.necattributa pofita ab E eisbabentcaufam. &maxime in libro primi O Sapientis.fieflet materia coditio in efif agenti^ primi tantiim.quoddixit in hoc Auicen.qm quiconccditefle caufas rcceptiuas.fequeret necertariovtn'reonditioin ee omnium agcntium in partis^ materia non erit conditio in efle adionis aC gentistantum:cumomneaaens agit in rccipienre. copulatione ciu5c6doni. A &ctifputat!on?.Demu bye nolsaccommodatio. quxfitconditiomefleeius.qui dedi cantur Mauris. im poflibileenimeft vt ceflet emanatioponcndoagens.tiocnon conceduntaduerfam.ttoniseius.(icutconceditefle agens primum extra matenas receptiuas.conditionatoru aliquid non erit ca conditions fui ee. exiftimatur q? fit falfum.fednecefleeft vtficilla materia agentisprimi. & hiceft finis. eft de genere lermonumprobabilium quoniarn funtexpropofiionibusgeneralibus noautem propriisdenaturarei.cricomneagenscorporeum. quod confticuer u n t i n hacfcientia.quodcunq-. fcdommaiitafuntrescoes . Dixr. Siverodixerintqjhxcfubflatia. non euadit quin cxiftatin feabfq.quos fcripferunt i n h a c fciemia.cuinoneftadio oino. fed dicuntq? cxconditioneagentis primi eft.dcqua loquirnur: &cftanexconditione agentis primi fit vtfitcica'receptiua. vt non recipiat attributum aliquod. Attamenid.nam non babetagcns. f»e» rit:(edages.aut cefl'abitad receptiu u m primum .in efTealiorumen tiutn prouenientium aprimoagen tc.de qua(peculantur.&hocpro pter a?qiuuocationem neccflariiitt L i i j c!ie .& hoctotunoncoceditfefta Aflaria.nam omne.atiribuunturei h.nam ponendo attributum agentiprimo cpconfHtuatur ex caufa recepnua.necidquarrit.id quidem .ilreperitureisaliq^d in hoc.fi eflet condo I cfleagentis. qd* habet conditionc in efle fuo.& materia propriaei. demum non erunt hxcrccipientia degenere receptiomsconditionata. fpeculatioenimdeccffationccarumagentiumeftdiuerfaafpcculatioc dene ceffitate<:aufarum receptiuaru.Tcanribiua.demum entquidem ei:& hocquidem autcritprimaei.cumdixitdici musdchocattributojcefl'atae ema natio caufaragentis eiuscum fubftj tia. copulatio quidem eius condition! eft ex F caufa alterius. igitur ogensprimunijfi efleteimatcria.nonpoflvj rmisimaginari deeaaliquid ^>pinqunm veiitatiexhacvia.ad quern finiunt feimo ncstopio in hncqonc. nam rcceptio indicat materiam. ficutnon eft agens fubftantias.conditionamm.qnare. cuiattribuu tur ha?cattributa.ncceflee vt fitcor ^us^ndeturcis^nimaapud vos.

dubitans huicfermo quod copulatio conditionis condini.&im* lequiturinfcientianoftrainrelatio pofTibile eft etiam vt conditio fit ca.nam fubfta J ftaniianoftranoneftcaagensfcie..q? fit. Attamcnhoctotara cat prolatio rem iplam.quxfaciet copulatiohcm Tan t per verbum (equitur.cu fub. aut£equent J ad quiditate eitis A It Auer.&cumfucrintaccidentia. feu acci. Hoceft multiplicare &cuhocnou coftituent fuBame.omnicompofitocx conditions. &(equens.auteftimA LG A Z E L. &erunt caufata : ergo eftpoffibilehabenticaufam reccpti quomodocrunt neceflariain cfle? uam vtnonhabeatages.jL\. & caufaA L G A Z E L. in quo butaprimo.autquicquid volue. fed eft acci.c atri gens.Difputatio C effcCT fe.licetprofe faagente. tiznoihx.nifi q?non habetadens:&.cum conftituantur ha.&proueniens. poflibile. cum appellatur poflibilc. &fit cii hoc agensin apparentibus nobis. na hoc rescaufaconditioniseflefui. fiveronou tcm fubftantiae noftrx. Secunda autem via.rodicimus.inielligicpcrid.euad et fecundum has radices a caui l*r ditur.& aliar um pro tiones 1 n vi tuperatione prolationis.&impoffibileeft vt fit ftantia. lt Alga. fed eft conditio cfle lit fubie<ftu. q» fein nobisnoningreditur quidita^ habetagens.fabftantiaecius.tianoftra non eft caufa agensefTc .modo non mu.& pof.quotiamcaufameius.Qifiponau.cumdicitis q? fe. noningredicntur etia exiftit.&.& pofitionum additarum cis.licetproferatin hocquacun <)uiditatem.& copulationc quituradfubftantiam. videlicet aut caufa in eis.conditionato.&attributa.&ex radicibusloquetium lt Alga.noneftfic. nead(ubft3ntiamnoftram. tum.hocnoneftverum. Nosvecum dicunt q? fcientia. A A .&o.bileindiget inexitueius ad adum muSjfi intelliffitis.&hoceftabfurdum.nc mnes rationeseofum funt inuoluceflarii vero ex alio. tnno feparabunt J .fiintelligit per hoc.nifiq?cxiftitin fub. accidentiarelatiueadid: & licet coV E R R O E tinuatafuerintantea.conditionisconditionato . noeftineafalfuas. &omnepofli cum mutationeprarfationis. vt fc* j. quo eft9?exiftatinfubi}antia.&poflibilisin eflecx fe.&dici. Si veroputatisq> faBa fcientiac in ea.&: nou habet agens.feucaufaf'.fequu fio autem in hac propofitioe ab adturadfubftantiam.fedcrut queprolatione.5e iitdicereproferens.tame habet fubiectum. &non eritfalfum.nam res ipfa dcftruitur fecundum PhilofbphoSy nihilaliudcft.agensefleconditionatr.&fubftatia erit uerfario breuis tails e.hocquidemconce.& attributu no exiftit i) fcientiz exiftentisin eo: quarenoa feipfumm alio.aliquo facienteillud. RefpSH ius. ponUnteisagenseo modo. fermonem in ead^ re.quiturcxhoc.&eefubfta.cum ponutorbescoelcftesantiques ftantiaconfiftentiaattributi in re.Ethocquidem eft primu tionatoeft potlibilis. qj fubftantia fit niatn copulatio eft conditio in efle caufaagenseiusj&qjfuntactaafub coditionati. hie demeu.& funt fubftantia.&non prohibetur.& no cuiattnbuitur.conditionis coditionato? & fie eft I <dit.

Deiudedixitdubitanscis.neccfleeft vt fitpfc clum ex fe.&eftipeciescopulatioisdiuerfaab ea. A demonitratioinduccnsaJ copulationem antiquam ex copulate anticjuo. quo ergo remouctut ar:nbuta.& voluntatcm fu musentianobilioraentibusnofcie5 tibuSj&fubftatianoftra. &noneritfufficiensfimpliciter. A L G A Z £ L.c[uod non iudigcc pcife-flio- A A lt Auer.Et.&conuenit vc fitenscxfeyfedlumexfe. Ethiceft fermo difputatiuusin vltimitatedcbilitatis.hista!ibusima ginationibusvcrborum ? A V E R R O E S .non eft vernm.& fufEciens ex fe. & corruptibilibus. &.£q? perfedio eft fubfta tia: noftr^per atti'ibuta pficietia. It Alga. ne. fequentiafubftantiam noftram? hoc totum quidem eft ex fermoneeius.ei^ fetdiminutum. fienihil eft vtfitfufficieris.quibus perh"citurdeitas.fubftantia ilia confiftit cum attributis illis. Perfedlu autem eft duplex. &pofle.perfedii vero per aliud indigec ncceflario Cm radices precedences. Quod auteni ponunt.Sexta. redarguens Philofbphos. Etaliquando dicunt in vituperatione prolationis ohomodo.diminutu. cjuomodoergo indigebit a h o . A L G A z E i.itaquod dicat qjindigct alio. A L G A Z E L . in quaexi ftut ifta attributa eft commuuis no biSj&inanimaris. £ ctiainterrogareturde illis attributisan fintpfedaexft.fi dicetjindigenS attributis ad |) pficiendu (eipfum elr.ergo attributum.& accidentalibus.autexaliisactnbutis. queroquomodo crunthzc attributa accidentia. na uifficiensfiinpliciter non indigetaC lio.&attributis perficiea tibus fubftantiam illam. Etomnia quidem ifla funt loca magn^ fpcculanonis. lt Alga.fin autem. quinon eftperitnsin attributis e(^ fcntialibus. &vita.qua:perficitur attributis quibuserit magis perfecla.nififit ei attnbutum.nonconftituitur ex eisfub fbntia. (in autem.&dicunthoc indncitvt fitprimum indigens his attributis.& ilia attributa uecefle e v t f i n t perfeclain f e .qLiodaufert indigentias i n f e . nam omnis fubftantia.cui attribuitur. qua: inducentvt proueniantab attributis fc* paratisjin eo eft relatiue. L iiij &attri- A . perfedii dtid.& Deusglo.perfedtu in (e. A lt Alga. cum cocedantur aliquo tribucteei attributa perfeclionis.nifi fit perfeclio in fc.& id.(icut.&detieniretad pfc«5lurnex (e. fi efTent perfedlaper attributa perficientia. a u t quomodopoflimt proferredeconlinuationcperfeclioinsindigentia? &cir.is ei perfecl:ionem. quemadmodum per (cientiam.& petfeiftum attributistnbuencib!.in hoc £quales.& magis eledta.& cum non ceflauit s necccflabit efleg feclummfcientia. Attamen perfedi exfeeftmenteex (e. quod ifta attnbuta.diceturquide.ficutnihileft vt fitpfeclum.& po(Ie.qua: eft in generabilibus. O quantum eft incon* ueniens vt(imusnos. fi autem efthicensexfe. Si auc dicct cu coaititutis fubftatiam.eimodiccntis.nam attributa perfection urn nonfeparanturafubftantia perfe-^la. n a m .e(letcompo(itum ex fubftantiadiminuta. cum fie F fuerit. eft idem : &quodattribuitureiexaclionibus.

corpusvero impoflibilee •vtfitprimum. & altcra non erit conditio in elle primi. &qui non coftituit ei innouationestorporis. f u i : aut vna earurn eft conditio i n efle alteri us.fi cutfermoomneinuentum indiget inuentore.ipfumnanque eftin nouatum.ficut diximusq? copofitio fit qd additfi e(Te. errat.& omniscompofitioindiget compone te. conftituiturfubftantiaearum.cum non fuerint innaturavniusearum vt fequatut ab alia. efle ve ro eft denominano.& no eft fie dc efle:quoniamipfumnon eft attributum additum fubftantia.&funt ex fe anriquar. non habes Caiifam.fiatttibutum pofli bile.attributu eft antiquum.&fbrmisapud Peripateticos: I» autnoneritquarlibetearum condi tio in efle foci. compolicum autern nondiuiditur adcompofitum exfe. K quodeftin potentiaadadum.fic dicitur id.&compofitu cxalio.quod attribuitur ci. nee exiftentia? attributorumin fubftaHriaeius.fi vero natura earum determinaretcopofitionem.erit inotu ex fe : &jficritmocuracx{c.poteftaliquisdicerefircperitur compofitum ex fc.noneltne ccfleei vtcocedatq? fit caufa priina corpus.quare non admittimus q? primu iittorpus. &qui aliterdicit.Difp utatio C &attributum.quia eft compofitum?Di cimusejjfermodiccntis omnecom J>ofitumindigetcomponentceft. Scideotaliacompofitafuntgeoerabiha. neceffe eft vt compofitum ex cisfit antiquum.gente.quarcimpoffibilc eft ei vtfit fine caufa tribueteei vnitate: qm impoflibileeft repenri aliquid antiquu.(edtotumeftantiquum fine caufa. ltAuer.3reiiftentiaattributi in fubftantia eft compofuio. ficut eft in compofitisex ma teriis. vtdeuenit inentibusad cnsantiquum.(ci!icetquod nulladuarum partium fit conditio in M cflefocii.&fic eft de motu & moto.vtfequitur hocvobis m eo. A V E R R O E S .&necefleeft vt deueniatad eompofitumannquum.conditio in efle fui (bcjjduobusmodisdi ucrfis. &iam locuti fum us de hac difputatione in mulnslocis.ex eo qj non cuaditab in uouationibus.haetalcs.& impoffibik eft vtpartesfint cau(a compofitionis.& non eft caufa. .additnm fubftantiz reriim re* cipientium compofitioncm.non componentur. cjuodfequeturpoftea.ex quibuscomponitur.&a!iquado in aftu.&jficut dicitur de eo primumeftantiquum ens. nee muentorem.nec attributorum eius. Compofitio autcnS eft ficut efle.nifi cum compofitore extra easrcum compo fitiononfitdenatura earum. quod non eft aliquandoin potentia. fubftantia: eius.t]uo«i extrahatea a priuationead efle.^corruptibilia: &impon r ibiT leefteis vrfintabfque?.nee compofitio cauia fui ipfius. eft ens exfe. Attamenrefpo fio in hac difputatione eft q?compo fitumauteritquarlibet pars partiu cius.nam compofitio eftficutmoueri. &ideoindigetom> nemotum motore.qu? eft ipfamet fubftantia. pri maautem pars impoffi bile eft vtfit antiqua. eric phuacu A cxfeiqmcfleprJuaricftetitujcjas. Sccundavero pars. &omneens. Vlterius.&eflemotieft vtfit cum potentiamotiua.cufuerit.qua.cui fit vnitas per accident: fed.nam compofitio ipfa eft c6 ditioin eflcalterius.

&jcum hocfueric fubftantiajprima'. quod comprehend! tur in le eft vt cocedat aliquise/Ie compo. repenentir aecidt'tiaan enim demonftratiui funtpaucini.&adiimeiuseftlnouatum abeojquiratiocinatur^lcietiahooectflario.&funt inter fermonestaqua Lernioni^ H cio:qmfundamentum .non autem aliqn fic.quiconccduntaliudabhoc. dimitti co auributum:tuc compofitu eft an mus nam intendo noftra eftdeclatiquum. Vlterius ipfi non pofsuc no prxceditfeparatio. .&non eft verilicauim eisq? id.eorum funtfbphiftici nouatum nam.exquibusco i ponit > corpus apud A L G A Z E L. quorum vnuin eftcompofi.mium. & fed primum eftid.quod attribucrunc noprafceditquits.Nott <!• tiqua.frit. &adhucetiam didtu funt.ad id in quo fuimus. {ttatiui*. I vnmn ex vnitatc rep^rta in eo.tis. dicitur eisan conceditisq? primum.&. tunceflctpoflibilevtrepc runt q> fit fciens. cui at.qujcno tune vnum.rie. ci.fiefletcompofitum dus eoru eft.nifi poft fepara:ionem. eftoperatiocotinua rum.fupraquod aurnm piuum inter alia mineralia.poA .&.quibussut Primideomnibusentitatibusgenc cntiadiftinda.dificatur via nes non demonftratiui : &plurimi ci: &maiorgra Jfecla: Afl?. cdificantneceflitateminnouationis & adamasintergcmas.fitaddituniabftradofubftantia:. fcitomniafpecievniueifali.inhacdifputationefant imafibile eft vt rcperiaf'aggregatio^ua ginationes.& co.impoffibirare q? id. cos.eft agcns innouatu ne citis q> fitcadem.Sexta. cum omnibus en tibus. fi dicinon.& motus. iam conftitunispluralitate. &redeamus L accidentium.Nosautemdicimusautfcientia reolaentiaindiuidualia.non cognofcimini ceflario.quseftinflue.&nonfcic ditomnecompolitum .q->omne corpus eft in.qn6 auferre omne id.cum ficfn.minisdeaho clt alia a fcicntiaeius dc Ai .&fpecieruminfinitatuertip*tcrna. fciataliudafeipfo? &aliqui eorum fitlnouatum . 85 C {e^fiefTctvnaearumconditiomcf betalligationcm adocor.fi fuerita-ternum.rinue.cu ficfutrir.£aheranon eftconditio actummifceturei potenriacotinuc.cu adIt Alga.particularia. nam agens. quod eft vnum cxfe.& K fealterius. tes.tisalia.(icut eft in attribute. quaexitapbt€ & ruinatisfundamentum.& neccfle eft vt hoc riaturcorpus.quodeleou Auiha*c vnitasrepcriturlco exaliquo. ccnna.&hocqui.namipfc putat<j> Densglor. caufatmutationfin fubftantiafcicoperatioquideeius. eicantiquii .quorum comprehefio dernagens vnum. cu impoflibi !e eft nonaturacius eft vtnon fepareturab bisdeclararecain hoc loco.& aliqti famet fcla fiu ipfius. aut alia. quod non euaditex innouationib 9 . cuiusadtioalliga.hoclJbroexfermonibus.&.fi verodi tia ad adium. Sc idjcuiattri'ouitur.pnrce ingrediturfiibtempore.&de hate quidem.& cftfuperius o> oecompofuum eric aliqui dicuntnon fcitnifi feipftim.hoiaquidc.habesaccidentiaanti.Ec qua.funtfermo fitumantic]uum. a^ensvero primum ha.in eoq^efl vnum.Etfm ~ hocdebetintelligi difpofuio tnbuitur non efleuna'u : iiquidem Primiglo. Sica. turado. fermones antiquum.nam ipfi collitucpoflibile.eftquia non flintpar. vt fint topici. Et omnes via: eorum initruntcompofitum antiquii.

Difputatio G defeipfo.& no jeperiatur.qua appellaturaitifex.&affirjnarionem . & fie fcien tiadeeodem. AVKRROES.nam.niseftqu^flio contra dicenI tem cpprimumfcitfcipfum. c u m n o n e r i t f a l f u m in imaginatione.& negate hacfci entiamde homineeftnegarefcicntiam hominis de fe ipfb.&nefci- t A . lt Alga.& Socrates no fit.& K efletquiditaseiusfcifcia rerucn. nififcieuaeiusdeen tibus.fiautemfimilitudoeft fie. (ccundum veroeft.fieffet alia.(i eflcteadem tune effet negatio fui negatioeitis.tuncho. v t f u n t e n t i a .eftpra:terhominem:&n6fequi turex ablationehuiusfcietiarabho mineablatio'fcientixhoisdefeipfb. &falfusaliqnomodo.ctim falfum fueK ritq? Socrates fit.necefieefl vtconftituat pluralitatem proculdubio.cr onccefle eft vtcredatq^fciftiafua e alioefl prxterfcientiam fuam de (e.a1jrnpofllbilefitcifcircfeipfum.non fcietfeipsu. tune fczc imaginatioeftfalfa.de Plat.nam. It Auer. A t c A z E L. (cientia ciusdcfe & hoc eft verum. Siautem dixeritipsu _ _ non fcitahud primaintentione.ignorabitfe.& dealio &quidicithoc cuintclledufuoex definitioneeiuf dem fallificaturin imacnnationeag gregano inter i]egadoncm. vtconfideretfcietiamhorninisdefe.& affirmatio fui affirmatio eius. feipmjCiiignoratiaeiusdePlatonc. &intel Jigit aliud:qm fcientia fcientisfeipfumeftdiuei-faafcTafcientisaliud. quar fcit Socr. & ficeftinfciettaPrimidefecumfcie tiaeiusdealio .fi fcietiaeiusdefe efietfcia eiusdealio. &fda eftfcitiialiquo modo. na fubftanaeius.nanoeftfcTa Soc.& copulatur eifcietia totiusfccundaintentione.n6eftaliquidnififcietiafuadeartibus.cumignoratfciturn .fci turn autem.& hoc manifeftum eft in artifice.L ipfum.Etdeclaratioeiuseft. tune fubftntiaei us non eflct fcientiaderebus.i.cu nonfciueritaliud. quorum Tnum eft vt fit fcietia Socratis de feipfbindiuidualifcietia eiusdealio.ri)c fcietiahominisdefeneceflarioeflet fcientiaeiiisdealiisrebus. & tamen non falfificatur tale in fcientiaeius dealio cum fcien tiadefe.S^fieflethoaio.exeoqjeftaliudafcien M tia. &hotnullopacl:opoteft efle veru.tuc aufereturfciftiahominisdefeipfb. & affirmatio fui affirmatio eius. ftdfcitfeipfum . tuncignoratahquam partem fuiipfius:&. qin quiditas hominis eft fcientia. vt fit fcietia hominis dealio. Attamen eft fermo verusaliquo mo.fciet feipfum.f! vt fit idem in eadem difpofitione.cum autedixit.exeocjj fcitum et fcientia funt idem.Summahuiusfermo . cum auferetura fcientiafcitum.aia Socr. &fic eft inindiuiduis.q? reperiatur. quiatftprincip i u m omnium.nam.q?. Quajquidemeft fbphifticatio'. fiignorauerit olafcita» ignorabit fe ipfum. nam poflibile eft vt imaGrineturefTe fuiabfqiieeffealterius. & .C ci\mignoraneritaliud.cum leiuerit aliud.quonia nihil'aliudeft fubftanriacins. & omnis.&nefcitaliud. &(ciretquiditatefua fibi propri3. quier Philofbphis conceditq? priiuumfcitaiiud.nam.&. cjuiaidem falfum eft vt imaginetur •dc vnaeadefh te. &ahudafcitoaliquomodo:&. fi efletfcientia hominis defe fcientia eiusdealio.qm ex hoc intelliguntur duo. tunenegatiofuieflct nc gatio eins. vtaliaeutia.

: timaucruntcp demonftratioinduxic eosad id.a.cumconceditur id . idco necefleefhineo q? eftintelledusfcA V E R R O E $.&ex». (edoporteivtfciatelTefui. & gradlis eaif.vrnofu{lentcturinintel!clt Auer.eritintelFuseuisintelPm olmode.quam dixi jnus:& eft quia poffibile eft vt imaginetur fdentia de fubftantia prater icientiam depriucipiis. dubio. quiafuntinmaccrijs:&.quodnoeftabftradum aradicenatur^fua:. ma.impollibilc vero v t f i t i i p f a f u b flantiapluralitas. notum eft q? (cit.eft (cientia ^ defubflatia.&.nam ve jrificatio fiii eft cfle principium alterius:& impoFe eft fare fe cfle pnnci pium altenus.& ne£irerelatione pricipij ad rubftatia:& pot fcircfubflatia.-s abftracla:amateria.&piimo q?.nonicquitureisalu]ua ha rumconfequentiarumfuarum. & hoc habccur ratione.bus.cumdicuntqjipfum fcitfc cflc principium .cuminueni turaliquid.reperiutur.& ima ginatio. g (cientiaautem qifit principiumcfl additafo'ae deeflecius. in eo.cuabftrahitin:el!edlus for F masearu amattrijs.qniinueneruntq? forma? materialcs.tune mtelFusnofter eft ipfummctincelFum.Sexta. qua: rcpenuntur.&rctardetur .&impolfibi leeftvtimagineturfcientiadefubftantiaprarreiTcientiam defubftantia:nam fubllantia eft vna. Acllecauftm cit relauo eiusadcau fatum. (i verorepefiatur aliquid abfq-.qmintelleclusnihilaliud eitnifi comprehefio ordinis reiii. Etrefpondetur ti mulnpliciter. qua. E nifiform. &inrcl lcdlus:&intel!e(flusnihilaliudclt.quodpofucrunt dceis. r r • inte citcoipus.ratione.n.& intellect us.dcquibusncce/Teefl pnt'sloquicumcis.multodigniuse(tvcfit{ct entia. &con(cquctiac(t bonam ab ftrac^o. q u o d no & " . paratus.fiuntfdcntia.nam ols latcllc itUi Philofbphi p o n u n t q j e n s . & n o n c f t i n <6ueniensquin fabfiantixeiusfint confequentia. qm ipfi tenenrq? formx npn fcnint.{ed riutititelleclus. .& n5 eritalietasinter intellect ii &ipfam rfmtelFam. cum ficfueritiueo. & hoc quidem no fa•cirpluralitatem in quidiratefubftan tif.na pr incipm •eft reladuu fubftati^:&pot fcire Tub ftat.&confccutiue. hab6t.cutn abftrahantur in anima a materijsruis. cftindultriaqua:dan:i veftra.c]uodeftabftractu aradiccna tura2fuae. & qm inrelleifta rerum funt verificatio rcrum. nifiingtcffumfuent illudaliud infcientiamemsvniuer |aliter.eltm(eicienciatantum. q uar.quodeftrc latio:&relanoefldiuerfafiibftatia: &fcicntia relationiseftdiuerfaafci entia fubftantiae. inco cpcftintelleclii. &. & ne fcire cj? fit principiu: na eflc principium.&eftitelleclio mtelledoru abfq.no sue in natuiisfuis kitelle<ftus. SermoPhilofbphoif dtionc rernm. <juas intcllc^lum cius|cis. Nam.qua: rcperiiitur in recu i/to hominein hac dilpu .cum dici tis 9 ipfumfcirfeefle principium.T n. &efleensfuntduo diucrfa. ia. & ficu tpo/fibile eft vtfciat homo feip fumj&ncfciatc^fitcaufatummafci reg> fitcaufatiimeft rclatioemsad caufam:ficencipfum glo. phocnon eritintelledtusnofter intelFm olmo de. Na Qjj A .idqui dem. mfiquia intelrafuntintelfareru.pricipiu . A reqjfirprincipium alterius.&principio. & p.&intclFus nihilaliud eltnificoprehefio intelledloru.quodno (kin matcria.

ipfuni.&pro.& turincoalietas inter comprchen poltenoracis.&non imagina vn!ueilaliafuntincellccl. & non eft ncc vniuerfa turfecundum rationemintclledus. reperitur quidemeiproinomnibusentibus.&pluraluas. (bluuntur tibi omnesdubitanaturascntium.quem cuieftillud attributum perfedlum r ' rdo am ftipiuntpotcntiaradtiua:.reperiturquidemcipropter ens.quieftinnobis.cum nature rcrum fcquan.&proponioncm repcrtam comprehenfionecius.fimilis intcllcclui humano. namomncid.n .bus cntibus.&comprehenfum .quasfeciteisifte virhic.E ]edus.diminutusin comprehendendo rum .& cum proper. nam inlibetente. qcF ftuSj&proporrioncmeius.&pro.&. qua: fequuntur ordinem intelle ncceffirate tliminutuscftineo. & tu.rcperta dimmuta. & idco i ntelled' fibilc eft vt hoc fit j? accidcns:& irnnoftereftdiminutusineo.fimilem intellcdtui noftro. Cum in illointelle&u .attameneltinco fimi lam habctcaufam :&cflet diininu.cum in. q u i e f t i n i nte l' I g lt()rnn i aent ' a -i nte 'l c< ^i°.nam fcdla.nm niemehisintellectis.cuicuc.gra.quodde polfibilecftvtfitproptcr mtelle<fta terminatdcnacura rerumcircaor.fitintellcftiijineoqjcfi intel!c<Su.telledtuomnimode.qu. luncremotaadiautem intellcxeris hocex opinione minutionilnis.n. quxfunt F tiacius. Et. fcdprodinem .&proponionem.g.il]evero nisinentibuSj&comprchenfiocius intellcdusnoneucniteiriliquidho non dcnominetur de vniuerfalib" rum.efti3.quo:eftomnibusentibus. lis.& fie quod reperitur intelhgcj intelle<5Vu .aliquomodo.quod pteralicjuid.irttliiges<j)intclle ftromtellcdui. namintellefla. denten).necparticulans.qme(Hcie litudincm. cuminrelle&fnerirhicintellcdus.&.cum intelligitexfeor prehcnfio fubflantixrcieft aliuda.&proportionem rcpertam pterintel'e&um fupcrioremomniin eis. hicvero intelleCtus. &eftid.&proportiocftille.<j> fitprinciinentibus.habentes vcr.ordociusfitcaurahuiusordi nitnumeratio.litudoilliusinte!!cdus:&i!!eintcilc tus:(cicntia. rerum notitiavniucr dusefri!le.nameftmudusplurahtareeuc quantomagi r . dcparticnlaribus.Etnccedceft vtifteintel.&complcteum:&ip(cde nes. hilaliudc. nam efletcaufatumab tcriuscftalian comprehcnfionefui cnte.qmrepcriturintelltvfliis.quodeltin potentTa.intcll«> cniiafequuncureum.&impof in telligit ex rebus. ver. valent •a portionis&fcientixreperrc in quo illxdubitationcspraedifla?. r tcl!e£)us ciusnihilaliudeftnifiordo.&intel!igit nc (flusvero.qi]a2eftcaufaordinis.in<]uo reperitur caliditas toportio ordirjem. q?intcllcclus (frusfeparamsnon intellipitnifife.qui tiibuiteiillajn fimifalie{tfcientiadiminuta.quicfti no xerishoccxopmionib'Philofopho bis. nonautemcil intelligit pium rcii&ficeiuscomprehefioalrcm extra (e. jjfteordo. qui c{iibi.aentium.fir tione.quodintelligitur j & tame mil.rcH'us.Difputatio Jtus tali's Ccc\ 11 itur ordinem repertu vidcturgjomne en jhabet operatic D incntibus.quieftinnobis. dinem.?< intelligit (eipfiim.cui reperitur attributum diminufcparatmi portio.pofuerisq^intelicftus.id.ciuscom' ceflario emia.ca fcientiacum ordine.neccfleeftvtfichic tioncs.T eueniiithuicno Philo(bphorum.quodefticaliditatepcr PhiJpfophiappellantnaturam.

numeratio aute" ftiti. wnceflenteiduofcita diuerfa^cffet eifcientiain eis. &iam pr^ceflit refponfio in hoc.ficutcomprehendic feipfuni. Snam fuitdemonftf'a turn q? ipfum eft caufaentis. imaginatione.quod facitnosp. ^3ipfiaufcruntattributa.ett fer mo no intelligibilis.& hoc non difrert. q? reperitur in intellectu humano ex hoc al i quid. quotienfcunqucfuerittotum vnum. EtfecundaquKflioeltjanplurifica tur fcientiaeiusex plurificationcfci tovum .cum lueritoperationesomniumentium opcrationes intellcdluales pcrfecla: & fapientes. cum expo nitur ab eo fecunda intentionc. eft is.&vniuerfaliafcitanonfiint finitar&eritfcientia copulataeiscii pluralitatc.quam ncgauerunt Philo/bphijcft vc fit fcicns no ex fe. q? noneftimpo/Iibilefcientia. quareftatim narrabimus (ermone huius viri in hoc capitulo.Et.(equitur vti^noretentia.Et ihirandum eftde mis hominibus. E lt Alga.nam quotienfCunqucfcienaaeius comprehmdit aliud.& caufatum eius.Secundusautcm modus eft.cumrccipiatvnu duoHun fcitoru differentia ciusabalio A lt Auer. quointclligimus nos.& reperitur numcrationccius. Quarum unaeft.qui eft in eo.& declara C bimuserroremeucnientemei.fciaeiusdealio.Sermoeiushicconfiftitinduabusquxflionibus.&diuerfitatccorumeademomnimodc. &terra'nifi q^fcitomniafpecicvni uerfali.&hocrufficitin hoccapitulo.erit intellcCtuseiuscau fat u sab entcintelIecT:o.n. fi vero ponit q? no intelligitaliquid crtrafe. ergo fcquiturvt perficiat (cipsu g aliud.Sexra. A intellcftudiminuto. nam F noeftimpoFe apud Philofbphosvc fciataliud. Vlte rius vellemfcirequomodoeft pluralitasapud dicentem q> non defecic a fcientiafua pondusgrani in coclo.alio. cui reperitur operatic intelledualis difninuta reperitur quidem ei propterintelledtum perfeclum.neceilcvtfit hie intellc£tus.iri tclligcrct aliud co modo. & non funt habentes in tellcctum.& ficoe.. quomodo fitfcietiaeiusdefe.cum vosdicitisq?totu eft (citum ei intetione(ecuda. nam ipfum comprehendic omtiiafcitafinita.exeo q? funtibifcientixmultc: fedeflimpoflibile apudcosvtintet lecTrus perficiat fcipfam per al iquod intelledum. &noneritfcietiade D vnoeorumcadem fcientiade alio.reperitur quidemcipropter aliquid.quiqua:ritvtru primumprin cipium intelligatfeipfum.&pouuntintclledum noftrum fimilcm intel!e(5lui.quodeftinteliedusintelledu perfecto.&infinita.fi.quooj>erationesentiufuntope rationesintelleduales.&.&creaturisexdi minutiombuseucnientibuscreaturis.&no eftibi aliud.qua:repctiunturin Deoglo. nam nonnumeratur confydcrario vmuseorumabfq.Plnrali tas autem. A V t R R O E S . A L G A Z E i. Et refponfio eius eft. & ipfc eft dignior omnibusT tali ablatione.non babentc caufalitatem. fi ponit cj? itelligit aliquid extra Ce.&diuerfitaseius facitnumcrrarionem (cientia.uenireadncceflitatcefleciusinitelle/lu primo.aut intelB ligataliquidextrafeipfum.primx vt reperiatur ei cum vnitate diflferetia in fcitis.&feiprumfcicndadiftiri<Sa. &qui non in telligit hocexdebilibusfapientum. fc J ex fcientia A .

ficuteftnumeratioinfcientiahumana'. cp nondeficitei pondusgrani. nonau tcm fcientia in adu:&fcientiain po tentia eft dirninuta a fcietia in ac^u: & quanto magis erit fcicntia noftr* K vmuerfalior. A L G A Z E L.fcimusq5 icientiaciusefl rnagisfimilisici£tia:indiuiduali. q. qu^fiintfubeo. qux cucnitprimogeneri.ficutefl:pluralitas(pecicif.nam intell £tus. lt Alga.&i'deotenentPhilofbphicpnecefTeeflvtfcie tiaprimi fitinaciu|.& hoceft falfum .&q?non fitibi vniuerfalitas. %. qinoeftnumeratiofcitoru in (cicntiasrerna.cum abftulerim us fries cter nu are vFijCfauferturab hac niime I ratione. qua:orituragenere.Difputatio G fcicntia addita fubftantix cius.qui funt de hac re.quod exiflimauevut Philofbphi. prohibcturai* remapudnos comprehendereinfinitum in adlu'. necin ccelo. Sed compre henderehoc.& no fequiturexnegatione huiusplurali tatisdeDeoglo. ipfeaonfcitnifife- A .licet no fuerit nee rni ucrfalis. Vlrerius.negatio pluraliratis fcitorum.nifieflctintellc(ftus nofter idem intellecluscu illo^terno. namcucnit H eisnumeratioinfciahumanaduobus modis.nec particularis.nec in terra.quorii vnuseftex parte imaginationiim:& hxcaflimilatur nurnerstioni locali. qrhintellects noltereft fcicntiaentiutnin potentia.qua: " fcif t\x pp fci "' ta.tuncinfinita.&c6prehcnfionis|qu^eitm hac fcientia.fnumerano.intelligitdic.&hoceftfalfum.na.fie negatpluralitatc?.cit nosnon intelligimusde pluralitate (cientiz x nifihancpluralitatcm. comprehendctisocsfpecies entinminmundoj&numeraturnu merationefpecierum.quajertifcitisipfis. quam comprehendereno pottfiin teHeclusnofter. numeratio vcro fcciidaeft numeratio in /cipfisin intcllcdu noftro.qu«e aufertur ab eo.&*& tiz vniuerfali. iiecpJuralitas ortai potcntia.& alia ex fermoni bus.acfidiceicsipf\ entijcum diuiditur ad omnesfpes. .alijsPhilofbphis.quemadmodum negantplurali tatem illani.qiiiinducitadopinandum qi ipfi. intellccT^ushabentterminuin/Iquo firmantur. tune eflet intellectuseius intelleAus Dei glo. Et^mfcietia deindiuiduo apud noseftfcietiain adu. <j> deed fuerit demon (tratioapud eos. eftdeopeiationibusfbphifticis.eft vnusex parterei vni uerfalis.&finitaapudca funt^qualitcr.~tum fuum.'quoddixeruntPhilofbphi.qrh fcientia in potentiaeft fcientiainma.qmfcitaapud nosdifjC.&eftmanifeftum g7. fi homo cpniprehenderet hoc. &iduereimaginaric impo/libileintelledui humano. & qui intel ligit hoc.&eum non tran(eunt:& cftdiminutioimaginationis. qua:eflcxfubieclo.tatomagisingrcditur in capitalumfcicntiz in potentiate magis ingrcditurin capmilumdiminutionisfcicntia: :& non conuenit vtfufcientia^ternadiminutaali quo modot& no reperitur in ea fci cntia in potentia.qui citmnobis. Hoctotum cit.fi vcro rcpcriauirhicfcientia.. iunounturabinuicem. &permutatio qusflionisdepluralitateprohibita apiidcosadpluralitatf. tune eft fcientia eius vnaj&cxiftensin a&u».nifi topice.& predicate.inqua vniantur fcita. Quarc " ' in eft veritas hoccft. .&remanetibi numeratio. Qjjare vcrum cftid.hoc quiopinature^. Et iam contradicititi h o Auicen. &.. .

E cuhocquieueritin metetua. ei. licet non expofueric hoc>vtexpofuimusnos.quaet eftfcientiadepatre. qua viiuperati fueruntahj Phi lofbphi.cu affirmatum fuerit cv>fcitfeeu r eprinci pium relatiue. A lt Alga.adhoc vtcaufetum non fiat cauC fa. qm vos tenetis ^> fcita Dei glo. fed j>jp id. apparebit tibi vilitaseius.aut quodfequimrexfermoneolum. &dimifithoc tancj verecild(isdehacopinione. quanosfcimus aliud. &aliud : ergoaliud efldigniusco in fcientia.&hocapparetcx eo.quomodo ergo communicamuseisin neganone pluralitatis: vlterius concradicircism conftitutione(cietia:dealio. Sicmeritiim red<lat Dcusglor.&. & vmtur fcientia.quod apparet decoucnientiaviricumci* in plurimisopinionum eorum.quo repenturaliudabfo.qd Ifert ifleho de intelfti cotra fapiftes cu eo.&pHirifi canturfcita. ^ fit illa^ua fcit eahomo:naiftafcla eftfubftantiaeius. & vniturfliii. Refponfiohuictoti apparctexeis. cuiusgenusno facictpluralitatem. licet nnmerentur fcita. &alioetiam omnibus rcbos eft ftibflatia ei 9 ab(q. &iuJucatider.&niimerat'fciturn. pudetiplumdicereq? Dens non fcitaliquid in hocfeculo.&inaho. & eft vniuerfalitervtnonaffimilcturfcfa D eiusfcientixnoftrse. refpondensproPhilo (bphis.quod dixit.&vniturfcientia. lt Auer. quohocaliudeft viiioriseffe.& quali timcns:dcJndenonpuduiteu oimode: &exiftimauit q? eius fcien tiadefe.nonfacietp!ura litatem.tunc fcit en hac fci£ tia. additio quidein eo.&qrr.fcd(citldpfum tantum.&no negantid. q? ipfe non fcitmh/eipsu. quod diximus. ex co Of fcit hoc aliud fcienna nobilioriscfle^ficfcientia. Si fcit alia entia (cientia nobiliori. & fcit fcic tiam fuam de re. tune fcientia de duobus relatiuis eft eadem. cj? (cientia eiusdefc. additione.proutimaginaturift:eho mo.q dixinuis.&(cit ctiam (e.& la recitanimus ea.fcictia cnim cii fcitum.Scxta A ipfumadcautela confecutionisplu ralitatis. quzefhn vltimirate dificrentia: cum ipCo.nam qui fcit filium. &filiatiofuntvniuerfalia.Siautem dixerit. qui dcclmat a viis eiusj&exiltimatq? rebusdiuinis do rninacurcum conf)'deratione fua.&defcitoeiv)s. fune infiniu- A . quibus vituperati funtomnesPinlofophi.(cieteum vnafcientia. paternitasaute. &fic F etiamipfum fcitfeipfum efleprinci pium alrerius.& fie ct qui fcit re. Q_uarehic (ermo eiusnoneiteadem contradi <Sio.ciim (it manifefta contradi&io eius prima confyderacione:ergo no 'jiiaficaliqua fedtaeorii aprauo clo quiodefcientiis. deinde cu intellexerit hoc in unocaufato refpc<ftueius.&hocn6facietpluralitate. Scnobiliuseffe vilius efle.fed eft (eimo omnium. Actamen conf

deratio pofllbilitatis pluralitads fcitcrum defcientia cterna eft di/pu ratio (ecuda. fed neceflee"vt fciat illudhoc mo : qm hie modus eft modus. Auicfna autem conatus eft cogregarc fermoncm .& omnis fcientia eft fcictiadefeipfb. B & funtcjedem dimmutiones. A L G A Z £ L. &de aliaetiam omnibus rebus eft fubdantiaeius. & nonfugiut Philofophi propterhac <j»srtionem ad idjCj-ipfenofci^niiifeipriim.&bencfcitaliiici. A VERROES. qm Philofbphi negantcji fciataliudeo raodo.

fin autem. &fecundumdeliberationem eorum in capitulo plnraliratis. & no L refpicitea.&hocdubium conuertituc contra vos.nam impofUbilc eft abfq-.fi eiletnipntno quiditas co H pulataipficfle.n.non di fputamusin hoc hbro difputatione conftituetium. namnon intelliguntrcm habctem veritatem.8c determinatpluralitatem. cum apparueritdiminutio veftra.ferl ceflatin fcictiaalligatafcito. fcietiadefubftantia filij.fi autem eflet numeratio fcietif. quarum aliquae(tconditionataalteri. vtponuntPhilofbphi.licet non iotelle xcriteffehac rclationemfcitamci.& dixcriir.indigeretaliafcicntia.& fcietia apud vos eft vna. vfquequoceflat afpedlusei'.nosquidem dicimus.&funtrqualesintelligetif indu bietateciiiSjimpoflibile eft vobis id ponere. qua.& no eft nobishxc refponfio.fedintentio noftraefl de diminutione veftra in rationib* veftris circa fcire res verasdemoftra tionibus mcifuiis. &ncccfTitateeius.q?quifcitalk]uid.& latet cum fcientiacius dc(cicntia nigredinis.fedfacithocplu.& ficjdim fcitprimum feipfum rclatum alijsgeneribus. fcientia autem defilio.Igitur funt fcicntiae numeral?.dicimus 9 funt aliqui.M uertitur fecundum curfum creatio^nis. &induxit vobis dubiu in rattonibus veftris.qui opinantur q> verificatio rerum diuinarum no Co prehciiditur cofyderationc A . quodco. dicimusq^ non. animazlfcitofuo. fueritfcietiavnaomnimode. Dicimusquotie~fcuq. K Ciim verodicut. non conftitvi tionem veritatis.& crit fcitum numeratum.fedid.fi. &ipfe tempore fua: fcien tisceftprofunda.quinfequatureialiquapluralitas maior.&no attribuitiseifcietias mfinitasnumc ro.& eft aliud ab ea.efsetfcietia: infinitac. & fcicnti non eft vcrum : fed fcit ipfumfcire alia fcientia a fcictia .efletlhocpluralitas.&eftrclatio:^hoc tertium includaturin duobusfcimprxcedc* tibus. fcit feipfum fcire cade fcietia. ftfciatrelationem fui.& excelfior ea.quas fequiturex eflefuo copulato quiditatifuae.cum fuerintex coditionceius.&ideoap pellauimushuclibrumDeitruclioncm Philofbphorum. lt Alga. &n6dicirnnsq? cmanatiopro cedatin infinitum.fed difputatione ruinantium.& non eft fuga ab eo.Dfputatio G infinita. &poueaattribuitureffc:fed exifhmaucrunt <j> efle copula turvetificationi. Si autem dixerit.& qui fcit nigredinem.& vnitatesgeneru.& fcietia eius vna. fuut infinica. &fubftatiapa > tris: & funt duo fcita.itaq7deueneruntadhoc. &. quod eftnigredo.&dubitantium. qui no fcitrelatum primo.refpiceretcam.non fciet relatio ncm. Etfecun<lum hunc modum impoflibile eft tonfyderare fcientiam alligari fcitis jnultis. vcrum eft <j> non fequitur vobis opinio alicuiusfe<5tefcdaru.&fcientiaeiuseftuna. & dcueniet arl fcientiam.& fcitum tertium. Deinde dizit rndens eis.& non fcict earn.eft in ea plura litas.& hoc eft falfum. &fpecieb% tucefle principiumcortim indiget vtfciatfeipfum.&pa tre. A L G A z E L.& latet in efTefcien tis:no autem efle (citi. tucinfubftatiaDciglo.& fie ali jsrelatiuis. quoadefle ptincipium eorum. noimaginatur alligatiaeiusduob* fcitis.cjue latet cum.r?litate.Cum autdicitc^hocco uertitur contra vos in fcitis Dei glo.

D £hoc poftcjTueratens* eftratioq? fitfcientia vna. M die .confyderationeitucllecl:iis.& conaturfbluereid cum eo.Ipfeautemcontradicithuicratiom. vcruntamenq? rclatio cftattributum additum rela tiuisextraanimam in entibus. fubftatia Dei. 89 rica. vt apparet in entibusquzdadifpoficiones.cu vero vos negatisea iputado eis igno ratiain vijsdemonftrationu.&potentis. Ratio autem pnma.no in duo bus entibus com munibusfpecie.fcctiamuoeft impoffibilehomini comprehcderecas. quam facit in hoc capimlo. cp hi'c fcientia eft fcientia fccunda.comprehendensfcic tiasmultas.& id. qur eft eadem cum fcientia prima. vtqui ponit <p demonftrationes Diuinxiuntincifiu5.qua. ex quorum pluralitate non plurificanffub ftanna: inteJledorum. quarumcon clufioeftq) ipfi tenet.feddiuer(isin vltiuiitatediuerfitatis . quoniam nosfcimusrem eadf fcien tia. nou attributuei. quseeueniuutrei mtclled? in anima:& eft fimilis rebus in entibus apud confyderati one relationum repertarum in cisex nega tione. &mo ordinis propofitionu in figura fyllo gifmorum.& ratio in hoc eft.&fcimusqjfcimus fcientia. I eo quod eft in eadeattributis Dei glo.qeftjnintelledis.& deftru&io viaru veItrarum.&:intinitas. qjicientiaDeiglo.apparet deea q? firaliquid.dicetes vos q?nosfciuimusea vijsiutellcclualibuSjiamprofcclodeclarata eft dimi nutio veftra. eftconferuatio Philolbphorum.quxeftpoft.(eutopica. fit per habcntem fidem.& eft fubftatia erroris. &dant rationcni in hoe:qm relatioeuenics rebus relatiseft huiufmodi.Qj.iarc vos negatis contra fe dam credentcm ventatem nuntij cum euidentia miraculorum >quae nonhabenturapropofitionibus in telleftusfuper affirmationem mitte tis qua: magnificat cofyderationem attnbutoium. A V E R K . relatio vero. & dedecoris veftri in ratio nibusfcientia? veftrar.&rationum. dignior eft vtfitres. exempli gratia.& non multiplicantur fubftantia: in multiplicationc earum.qood videturde rebus in telledualibus. quo nonpluriflcanturintcllecla.Scxta. O E S . Secunda vero ratio eft.|& fcientia noftra de patcriiitate.&ideo disitfapiens Confederate in operatic uibus Dei & non cogitetisir.nam relatioeueniens intclltclis.quod appa rctdefcicntiahuniana^picquidern j>mutauitiudiciumabeo.eft alia a fcientia no{tradepatre.quodap.E ta:. & A lt Auer.auc generc. cliR.& ideo ornnis.Aucr.vt <j> res fit ens. & intetum hu iusdeclaratiomseft.cxeoq?iuintelleclisnoftns fiinc multa.F paretad occultumin duobus entibus in vltimitate diftatix. qui adduxit dubium in fcientia 3eterna.i re latio. q. cumproferturdictioicietis.c[vtfuattributiimaddi tumambobus relatiuis. Attamen hoc totum cftafTimilatio fcietix hu mano£ (cientia? a:terna:. Hiceft Hiceft fermoproliIt xus:cuiusconclufiocftrhetoxus:cuius conclufio eft rheto~ 7 vnumj&necdTariumjaiTtpofliWe.& non proce Extra ord.vtdem6ftrationcs Geometri^. cum quo rclpondctei.eft vna exduabusrationibus. Etfummaeius^d recitauit.cftid.&duo rclatiua funtiazmul.&filio. quoniamprocederetininfinitum.vo!cntis.& vi B ucntiSjquajcaiifaefrproferreid^d 1 nonconcediturin eo fciens in dimi nutionecomprehedi veritatem .

qui hicdicutar.&iam fecit in en li* bellos. ro inodo.creator n a m i p fenon ij>norat. & contradicitei.licctpofuerimusc}-! ipfi erra u e r i n t m aliquibusex rebusfcientia rum d i u i n a r u m .addita prims (cietiar.&id. nos tamen nonra tiocinabimur deerroreeorum. &. eft neconueniensei.ita q?extraxiteam alibris Deiglor. quam fccetuntPhilofophi Loquetibus.nifi inquantirate tan tumjCqjeft multarnm (cicnnarum tatum .&narret vilitatcm eorum fitn pliciter.cuiuscau(a:funt multx.quo?pofuerut Phi lo(bphi.noautc]6 fm re.quofuftftatur. fi fuilletfe c u n d u m opinioncm eorum. & o m n i a i f t n fijutfermones topici. fufficithocin laucl£ eorum : nS nemadicatin fcientijs diuinisftrmonem .cum (citqi ipfefcit. Ratioautcm. vtnegaturabea mutatio jnutationeiciti. «S:..Etnifi fuiC{eteismhil. &(dc tiaprima.(untinfinitx.& ex difciplmiseorum.non fueratnifi ex eo.cuius caufata funt I multa. nifi cxcanonibus. non tamen ex hoccebemus new gare excclleniiam eorum in ipeculatione. non afUmi laturin hocIcientia. non difFerta fcientia creata.noe{tnecefle v t f i t inulta. EC ponamus <j> ipii errauerunt in vna re.quaaducr(a rij nonpofTunteuadere.& non kit cjuod ipfefcit.eft H qofm opinionediccntis.rnhi!eft.&ineo.Iaudareeosinea.& magnificatum eft nomea eius in Mauns.& vilitntem fcientiarum eorum.&omni. fiautern efict fcientiaexiftesin fubftantianoftra.vt. quodadeptus eft iftchomocx vinutibtis. i'rte"t inulta.&non feqmturexeo cp fcicns eft kiensaiiquid.ni(lis ( cv. nifi ex hac fcic tia:&peruenitei exaltatio inea.c]iiod tribuiteisin compedijsfuis.Sediertnones. non eflet verusmeoproceflusin in fimtum.niii Logica^fletnecellc ei. fed fcientia fecunda eft aliquid ex re buskicntia'prima:. Cum autem dixit q? intS tio eius hie non eft notificatio ventatis.funtfcrmonestopici. Deiglo. quo1niarn intentio eorum eft notificare vcritatem.cum p l u r i m u . noneftinten tio conuenicns.vt dicat hunc/ermo nem. licet non fueriteisnifi hocintcntum .&rcspro feJro. qtloniaapparetdenobiscp piocedit. res vero. nifi cii pojiunt cpicientia Deiglo. & determi namusq? :pfinon v^ilipcderent nos deeo.qui adcptus eft ex libris. S: dixit q-> ncmini eft via adfciendum vcritatem.quifcithancartem .&Loqi'entesponut hoc vnamex radicibiisfuis. mil homimbus pefTimis. {edintentioeiuscft deftruere (ermoneseorum .um noilrnm. &facere apparere lanoneseorum falias. prima. o^feceruntexercereintellecl.ica:.Teftin fcientia creata.quam acccpitipfe 5 Exeisiraqueiudicauit homines iux tcmpcrftatis.fedeftcau(aeoru. fciatfcientiaadditafcientia.&dodriniseorum illam vtili tatem.magiscjille. & excel lentia.&fcTavna. & non eft caufatum ex cau(atis.quos notificauerunt nobis in fcientia Loe. Etquomodo non eritnoc lic.quocaufatasut multa.cui fitfidelitas: &uemocuadit: abcrrorc. non eftdubium q? negaturabeaplura!itas.qu.i .Difputatio dit.cftq7 fcla Dei eft vna. quod accepit ex libris. qui ere <htcp fcientia Dei glo. &docnir fapientiam hominesin co.£ tamen ipfefcithoc.c]?fumusinerrore.quarenon eftci impoffibile procedere i n i f i n i t u m .& eft c6tradi(5lio.exeo ^7 Loquentes oes confiteturqifcia.

non habenti qniditacem.-ergoeftdiminutum in com parationeadquemlibethominum.'& nocornparantur attributis creaturarum.cum intelligateflefui perali. lt Alga.quodcurritTmudo. & now M i] exit .ita <p dicit q? funt fubftamia. Deindedixiteisq?ifti n o n e u a d u n t a pluralitate cum reduclionc eorii adhocdedecus.&debilitatis.& caufa caufatoru non habet fcientiarn ommnodeeo.qnoddicunt verificantesPhilofbphorum. quod fequitur dfubftantiaeius. q? Deus Deorum.cumic parctur a re. intelligennarii fcit feip{am.&Rhetorica.& verificatium alioB r u m e x hominibusfcientiae. quodcurritin mundo.&alietasrei.dicimuscpalietas nonfcitur in Tnouatione.&reducitur ad fc.nam fermo dicentiscpfcientia Dei . &priua tioeiusell diminutio.iam dc vilipenfioncfcimoms. A L G A 7. deindeauferturillaoccultatio.& ftultitia.&queeftdif ferentia intereum.fi dicitisc^ eftalia.cum ignorsucritaliud?&ha:c opiniononindiffet in imaginatione dedecoris eiusloq u e l a c n m Melodia.& ho mo.hoc d u b i u m fequitur fm opinionem Auice.& facli.rem diuinam przternamramriominis.nifi op fcitfelpfum?&qu£eftperfe£lio E in fcientiafuiipfius. &dicentem cpfcientiahominis defeipfb eft ipfcmet?& eft demetia.petoaDeo •vcr. nam iden titas rei impoflibile elt vt innoueturfuprar(fm. quanto magis Angelorum.quod non apparel in fubftantiaeius.& mortiHim.eft fermo verificantium ex Phi!ofbphis.& nefcioquid lucratuseft iftevirin talibusrebus.f quid exiftensin eo. A cuitribirit Deusglo.dubio.&attributa ciusnon con(yderantur.&pulchritudoadimple f) ta? &quzroque pulchntudoeften ti fimplici.non dimififfentpofteriores. & n o e f t d u biumqjfcientiaeft nobilis. Si verodicitiscp hoeft priuatus fcientia de fubftantiafua.qu3e ergoeftdifferentiainter vos.Tmo etia beftiscum earum fenfatione finip iiusfciuntaliapraeterfe.& dcfydcras^ eft ci glo- A ria pcrfe&a.&excitatur.&fcit aIiud:Piimum veronon fcit nifi feipfum.. ciim e x i f t i m a u i t q j p n m u m fcit aliud:verificantesveroex Philofophis detcrminaueruntqjipfum non kit.Nosau tem oltendemusmodum dedecoris Cinea qrhineaeftqjcaufaraeiusef /entdignioraeo. ficutfunt Prophete.Nam nosdicimus.& tune eric confyderatio eiusdefeipioaliaafubftantiaci* abfq-.fi verodicitis q?fiteade.tuceftplu ralitas. Quodautem recitauitdecredulitateeius.Siautrm dixeiit.non redit idem.qcf profunde fpeculati funt de intelleftisfm exiftimationem eorum : deinde finitfpeculatio eorum ad hoc. &auferturab eishocdubium. neqj fcientiani deeo. eftid.tenere eam.&eritaliaab eafine dubio. nifi feipfum. E L . &dceo.&Deus dirigatad veritatem.& vnaqua?q-. atitfcientiaeiLiseftaliaafeipfo.aut eadem. necverificacionem. aut addita fbbftantia.namAngelus.Sexta. &innouaturei. & nifi efletin vltimitate mollinci. Etdicimus labor videtureflededecus in hacopinione .&principiumfuum .& copulatione . Si prouenitabeo : &q diminutio eft maior ifta in fcientia Dei ? O c[ ma* ximeadmirabiturintelhgenseo. quifequitur fidem in his rebus. Quxrovbi eft dictum corum cp i p f u m e f t d c ^dcrarum.

& trinuate exiftit in fe. hxc quidcm quzftioeft propnaftfjuod eft practcr attributa in alio. & fie alia attributa.quibusfunt vencna.(cdindiguitadracieduminJftensin(e. Attamcn via.&dixuQuinon vident. EC ta corporum infc abique corpore. vnde u5 debent poni in fcriptu ex (cicntijs.nifi in librispofitisin via demon T tasetiamnonexiftuntinfe.dein.ftratiua: &(untquorummoseft vt ftuntinfubftantia. nis. . cuianimali. vc mnibusaccidentibus.&dextraeius mefurauit cerium . glo.&poft jnfubftantia.Nonerittibi Dcusalicfumexiftitinfe.eoruvt intelligantinhocid.ris. dixit Manuseius fundauit terram. &.&quiditatis.&jfihocefTet.turn venenonim multiscorporibus flentiam in feipfis .tione eius inftrumentis umanis.fputatiocumeisinhacfcientiaprotia. Sermo in (cietia Dei Qua . nam non peruenit intelligentioais.(cdexi. poteft percipereintelligentiaeoru .nus.quaznon hiitcxi.de Cc & de alio eft prohibi indicat cp(cientiaeius defe ipfoeft ipfummet. dcfyderationem . ficutquidatpo&attribiuorum.ficut di cuidicereeftpoflej&voluntas. 9 attributa viucntis tati.cum fittopicehora difputatiouainconiydcrationem fubftantia:.dicirausde.ftruiturdininitasapudeos. pa. & qua: impediunt multos hominesa eric (ciensex ca.&albedine q?exi.&non tisde nigredine.quatomagisponerceum in fcri deindeininnouationemconfydcra pcis. & (cientia eft (I glo.Siautemprinm A Y E R R O E 5.tus. quod eric nutrimetura in A.&vita. quosdedicauitDeus veri via in fcicntia. .Difputatio 6 exitquinfitaliud. nam vitacxiftit leganturfecudum ordinem. nam (cientia eft attributum:& attri Quare tex.ciimdifputaturcumcisin hoc.&(ermodiccntiseft telligentiam harum rerumdeDeo in feipfb intelleclus. acquifitioncm(cjetiarnmaliarum. cuius intetio prim a fuic butumeftaccidensdeterminansre.5c(cien. & ampliata eft cogitati.Si verodixeritfub. &ip xitipfcglo.&ficfcientiacxiftitin fubft^ntia.tia vulgi ad talcs profunditates.nondefecit circamH cuiattribuitur.vident. vt fint attribu.quod lufioeft manifeftain hocfermone.Scrmo autem dehisrc&idreducnntin veritateaccntium.cumfuerintperfe&xcreatiogation£alio^attributorum.&aliaquarftio eftfeparata.cum fufficiat in felicitate defcientiacxiftitineo. tiano potuifletimaginari hancco.Siautemhoc<Iica.1* ir nondefeciteflefciensdcfcipfojnon It Auer. necau turei jcftquidem ficut(ermodiccn diunt.(ed pcricndi hanc crcationem perfedi e"tnegatabeo cxiftenamin(eip(b: in homine.&dixitOculoshabent. quasfacit falfitatem.qnarcdi jftantiaeiuseft intellrclus. nl bimuspoftea diminutionemeo^a vencnafunt res appropriate: quia producendorationem. fpeculationem eismodo demoftraergonofblum proferuntpnmonc riuo. q^fciatdcfe aliquodcritvcnenum propriumali jpfo.aflimila ra. buscum vulgoeft.&nonhabctfubftantiam .&volun.&pofle.ipfametfubfta.& ncga nis conucnientis cum pauckate retioneverificationis. eft pientibus.&quantitate. &exeaeritvita eius.hibitaeft.ita q? nosdcclara animalium.&quadratu telligerealiquadcDeo • •"••• lo. docercvulgus.& fie in o.ex eo cp funt in homine.

eftcomprehenfibilefen ucrur. DifFeruntautem hxcattribu taabaccidetibusapudeos. fed ex rebcllioexpreflaautcx rebus maximi fleius in terris. eafu.in quibus exi3ftnnt.& accntia.fciuerunt qjfuntin fubiet'tohuiusfubftantie. Etintelligimus per quiditates corporum attributa reperta ineis. Et. cui eft nutrimetu.& fie » comprehcnderunt q? iuntin inanimatisform^ huiufmodifibi jppri* propter operationesinanimatorum nbiproprias. cui debet venenum.qua:erit venenum inali quibus hominibu5.ita <j> fit nutrimetu.& corpora exiftentia in fe dcmoutes.i.fiimaginareturablatioilloruatrributorum. &cognitum fuiteishocfubiedum exconuerfioneenrium dcmonftratorum ex /pecie ad fpcciein.exi{tetisper fe: ita cj7. &fm hocresdftiqtclligihic.cumhominibus ) Cq r >aliqn critopinio.non addita fubftantia?. n opcrationibus viuetis fibi propriis.& dat vencQum ei. debet inculpari.veritatefum corpora.cuie~ couenifs.& eft id.conuerfio naturae ignis ad acrem^cu aufertur attributurrijex quo jpuenit operatic ignis. iia q? moritur. debet etiam ei inculpari.qminucnerutaccntiaresadditas fuDftantiae demoftraTasexiftenti in fc.&accidentiademonftratain eidetUin corpor«bnsillis:&aliquodcomprcVja"u'nt' ncn ^'bi!ein intelleclu.inueneruntQ?funt dupliciter.accidftiu.& ftulti.in quibus debet feexer cercanteconfyderatione"in hacqone. Quarclicitumeftnobislocjui de hacqoneuihuiuimodihbro.cQ err5rtpraui.g.indigentiaquidefubftantiis.cumconfydcraucruntinhisamibutis. D Etinuencruntq5ea. ^uo M n'j ignis .quatn6 •* funt accntia.inrei. & fie eft difpofi tio I opi nionibus.&runtquidi^iipu.tri bui. & ideo. cum impo/Tibilefitquinioquamur tn hac quxftionc.&quiponitejj opinionesomncsfint conuementesomniit'ho minibuseft. Deinde.quibus corpora ilia funtin aclu.ucut g^ ponit cibos oesvenenaolbus holbus.&noneft fic. ficutqui ponitoiaefTc nutrimentum omnibus hominib*. qui non eft afluefaAusin rebus.n.ez ope ratione eius ftbi propria :& attributa. fm <j?requirit visloqucLe deeain hoc loco apud cum.&appropriatain aduentu alicuiusactioniSj&operationibusprouenientib* exeis.qua:habetquiditates.f. &eiui prohibct fbeculationeabeo. irralio afali. & qui dat rencnu ei. & pcena cxprimentiumeftfcitainlegc.aufcieturfubfrantia.quibus vi uens eft viuens. Etdicimns q?.& nutrimcn turn aliis. tonfydera aliquod.&quiprohibet venenum ab eo . no teneremus q? liceret no bis. debet Medi cusconariinarte fuaad mededum ci.ffubftantia'.& ex ge nereadgcnuscum conuerfioncattributorum .Sexta. &nifi eflet hoc. Etinuenerut hxcaccributa.aCac ftrata. quod clt ve nenu aliquibus ho!bus. ver..fed elt in eisaliquod.&nutrimentum inaUis.dicimus in ea.quo fuit plantaplata. & mutanonc corurn. licet fuehtaliisnutrimentu. fed funt i pfamet vcrificario fubftantiae demonftratx. rates rcruin illarurnfenfibilium)& narurTearu.Et iciueruthsc attributa in encibusdc m6ftratis. cxfpligratiaqmipfi comprchenderuntattributum.C corporibus er operatio ponbusilhseispropriis. cui dec tribui eft.&fubftatia: quidenoindige"t exiftentiaeorumineis.cum Pilofbphi cofyderaueruntin oibuscoprehenfibi phi etitia Jibus.

q uod mouit iftos homines ad etc dendum 9 hxc fubftantia.&q?ineanihil fit potentix omnino. fundametu.& materia. &hoc eft. cum agens fit priusado.fi tu eris ex eis.iubco profedlo tibi vtincumbashbrisPhi lofbphorum . quaefiuc in Mauris. efletcau(ata aliquo modo. quae appreliendit fenfus ex iftis.fi eflec in ea potentia.& paffio ex rc.Et. Etopinatifuntq? ea. Siautem fuens ex hoibuspcrfedte creatiomsdifpofitx ad recipiendum fcientias.& materiam.compo fitum ex attributo. quibus deficit vnum horum trium.et eo. fiut intelle£la.qm impofnbileeft vtima ginef op fitacl:io.&vtficintelltctun &hoc profcvboeft diftansaprimi. £unt corpora demoftrata.nam.&.ad hoc vt habeas id quod eft in libris cor urn ex veritate. Et.tcor poracopofitaex hisduob 9 . quibusexiftut.& recui attribute"*. fir.&rebusfamofis.&quiditare. et eris ex hoibusconftandai.agcte.&affirmaueruntq?fitaclus purus. Et confydcrauerut ia caufis.& dcclatatum fuit eis q? funt in fenfibilibus due nature. &fcientijseorum. H?ceftria Philofophoru conclufabreuiter.confiderauerutqua: duarum naturarum priceditaliam: & inuenrun t q? adlus precedit poten tiam.deter.demonftrata patitur ab alio: ficut af co forma.& noa efletprima. fumpferut rone de operatioe ex par ceformar. quarii vna eft potentia alia veto acius. & pa tientiafunt copofita ex duabus natu iis. & efle accid^tiu diuiditurintelledtuinhas duas uaturas:licetfubie&um eoruin rci vcritate.&ia tclleclus.cum abftraxeritea iutelleclus ex rebus.q> reperia ueniedifu bieftum: tur.& fubfta tia:&appellaueruntpatie"sfubieclu. qua. muenerunt.quae lirvniusnaturae.quod appellauerut fubie ilum. fitprincipium mundi. fequitur apud eos.qj hicitelle6tus. notiujs. minauerunt. ignisad attributum. &q? fitfimplex.hoc fubieftu. aliudvero ma teriam. quam.&q?fitfcientia.Difp utatio ignisefr. fequitur apudeos vtnonfitPrimum. copofita quideex duobusiftis:quorum vnu appellauerut forma.f (edes. quo aer appellatur aer. fcilicet eo.cum fueri t apud eos oe.& eft caufa pri ma omm caufarum. aut cStrario eius Si vero fucris ex eis. eft in eo potentia.& id qcK coprehedit intelfus ex iftis fun t forma:.in quafuerint.&{cier tia fitprincipium mudi: q3 fuitcai fa vtreperiatur. Et tiofiiit in add uxerun t ronem etiam.nam.&ocij. Etcrediderunt ex hoc q? omnia corpora agentia.& caufatis.& partibus ei* ^)uenit ex fcientia praecedenti. cui attribui tur. uaquod impoPc eft YC exponatur vulgo 61» . Et.cum fliftinctefuerut apud cos res intellc ftualesa rebus fenfibilibus.cx quo prouenitopcratio aerisfibipropria Paltlo ra.&pasfione. intellects. & patuit eis ex hoc q> ifta corpora fenfibilia non funtcorpafimplicia ficut apparetse (iii.&cau(aahquo modo.iubeo vtincubas diclis fimplicibus legis& no cofyderesin his credulitatib'.&iatdlecius.necexhominibuslegis. qm viderunt q? ordo hie repertus in m udo. & adus. vt Primum fitin telleclus.&patiente:& appellauerut agens fbrmam.ex eo q> fubftantia o patio ve. noa erisquidcmnecex hominibusvert tatis. &finiturproceu r usrnei$ad-catifain prima.q uedl in aiihi.quod cftimmunea potentia.qmomnecompofiturn ex attributo.& eft id.nec copofita ex corporibus fimplicibus: cum of corp'habeatactio fiem.

& mutabilis. . fi vero dicitis <]> nem. nifi mediantcea.& intellects propter omnibusentibusfenfibilibus.um autem dixit cftreSjCuinoneitinrpiciendum nifi iteru dicatur iftis non euadut apli? a vulao.attame fubftanti e.cui noneft viaad habendum ve. nanos dicimusauc (ermonem . quodfcquiturex inter vos. nam cu fueritip. nee venficatio ce q? efl pluralitas. Scfubftatia. tionis fcientia.&fint JnteIIec*ta.& natura actus.c tionis fit in denominatione diminu imusha eft habfsquiditatem.necq7ipfitficquiditas.nam homo. differentia eft xnundo'neceJus.ergo jpfumeftcaa. Appellant autem feparatum deentibuseft in comrarium fciena materia fubftantiam:quoniam in tia.& note fci ends...decntibus. neccflccfc vc M iiii ille.ergo fcientia eius c u m . Nam.iic pria.& prouemt ab ea? defeipfb eft ipfemec. profciciuiameius.ptcrintelledum copulatumfubftau iajquidiutcscorum rcpciiaotur. Aflariaznohaft it per fe.&dicftern cj> fcientia hols fubftantia eius. vt diclii becquidiuueamc fclaeiusdefeipfo. fi ipfi ponereat bilitatis. 9i C Scniulti'sex hoTbus: &efr.&deruptus totus. u*cfua:. &dignior ch'tatibusfuis. neliqua vcro fcientizde entibusfimpliciter : qm cefle eft vt fit fcientia eiusaliaafub CQtia ha. Reliquum vero.qua:eft fimpli ti.quod exi.cum p r i m u m fitcau. exeo q> :t quiditatem fim citer &cntia non erunt habena qui.eft quid compofitum ex fubiedo.vtfcientiaholsdeeis.quajro que.cntia funt latelleda. necfubttanni &onmiseius.eft.ab a!iisentibus. Philofophi autem turn ei. echabcnti quiditatem .Eteft ens fcientia teperta in hoc fubieclo. in quo vi.qui ritatem. ciim fuerit fada demonuenerunt definitionem propriam ftratio de hac fpeciefcietia?.quo tiuncc. &:oiuin r e r u . eft fermo cor fermo in vltimitate mollitiei. Et. &q>. non tia:. & intelliwitur:licetqucdapars Ailarias nomine viuetis.fmopinionemfctfra.uoncxfcipfo.tiic gnior hoibus verecundia.& hccquiditasapud E 5 clionis. non aut eft eadem. Et.quodexiftit perfecx qmeflefubftantix non habetis qui entibuSjideoeitdignusnoic fubfta ditatem.& f u n c e n t i a i n q u i niam homo eft homo. &fintnuellecl:a. C.nifi clum remotum ab attributis innoefleciafubiedo. necfcientiam ems.& vilibushominibus:&sut ralitatecumredudioneeoru in hac quibiKprohibitii eft eisaudirehuc vihpenfionem . men Dei magni. quod eft id . ciim fubiedum fit caufa mutafum caufa quodenria repenantur. hols.cum dixit &quaa icla eins eft alia a fubilanda eius. nam cflet. qius fe<flxopinetur q-> (it quidkaseiproinflux-it entibus.Sexta. pulchritudo ell enti fimplci . &eflet compofita uadoni c .& qui loquitur in eo eft dicjuiduatem remotam a fubiecl:o.cui eft veritaspatefacere hoc negaueruntdeeo q?fit fcientia eius ci. & reperca ex ftantia eius aliquo modo.5c plicitcr:re ditatem. &noicentis. fidicitisq? fit alia.eft profe(5lo vfq. et.acflinterfcciflct eft caufatus ab eis. quid eft earn m ex attribiuis perfe. rio: qmeftinconueniensvt pcrfeC & non ent fubieclum attnbutis.betoinoquiditatem.&mutationis:&diminuIntellect' £X natura potetiz.&:pr<rapue. & vitupc profe&oerit remota ab attnbutis. quod fit in fiteadem.prohibi.adfinefermonis.qua difcernuurflibftatiaeius.Sophioseft <]uod Ijrrnificatur ji notupcrauitifle vir hanc opinionem.b.

dicimusq? malign itas. qna.quiafunda mentum in accidentibus eft vt cxiftant in alio : & fundamentum m quiditatibusvtexiftantinfc. & debilitatiseius.is.cum fit ens. er gononcriteidefinitio.nifiid.quo fit recipiensaccidetia.dubio nSeft coicatioin <jfic.namdefinitiofitagenerc. q? cum non comunicetur cu alio mregcncrica.&difrerftia. fed eft coicatio in confequenti .nam declaratum eftq? fubiectum huius attribu i non eft aliquid exiftensp fe. A i G A z E t.q?a!quac''caufato primo.fitdignior omnibus entibus. Etdeterrm naucruntin hoc.& aedificauerut fupra id .' /* •*-'.cfidixit.nccrepeitum in a<ftu. quoniam dcclaratumeft. H ad 8c ficin aliisattributis. vc -— trinitatem.&cumfucritm vltimitatediftantiar anatura.qua: funt hic. Et. & uibftatia.& eft I fuo efTe modo.&accidensdeterminans rem.&fcienua.& poftea fcientiam exi ftcntem inea.Difputatio G ille. quodeuenithicinrebus generabili bus. & feparetur ab eo differccia aliquaret quod non dirigiturad id ve^ rificationc intelle> cftus diuiho in ferentiam.&fici omnibnsaccidetibus . Etlermo dicentisdemgredine.. qui dicit ammam efle accidens.i narura accidentis.cxiftens per fe. &corruptibilibus dt indigetia quiditatum earumfubiec^o. abfq. Etappcllatur hie liber Deftru&io fimpli citer. fed inert ei exifte"ciapcrfe. & pr«cipuefcientiaprimiglo.& quatitatc.vfq.q>reperituraliquodamibii tum.O q u a n t u m eftdiftansnatura tijc .&trinitate(ji cofiftatin (e.& caaltenus.<.quiefrex feipfoitelle<ftus.& hccquidfeftfpfs componis.qua:reperuur in inielleftuhommis.v Et f i rt . licetappareat inaliquo eius q? indigeat fubiedo J inrebus.non autem deftrudio Philofo phia. (i autem dicarutiubftamiaeius eftinreiled:i.Et exiftimauerutcj?fermodicentistj»ineo. accidens e f t m maxima remotionC indigentix fubiecti.&cfl atrributum.&fallaci a magis videtur in fermone eius. namfcientia eftattnbutum.eftibi accidentibus.&quicquidnon habctcompofitionem.& fepararurabeoin alio.nS hctdefinitione.mutantur.qua.« .cui attribuitur.dicimuscf> ftulcitiaap paretin hoc fermone.exiftit per fe.&albedine. non feparaturabeainrediffercntiali.quo hacc fubfta tia.quod eft dignius appellarifub llantia. & eo.Eerioc K fufficiatindeftruchonehui'fermo nistotius. D I S P V T A T I O * VIL Dedeftrurtione fermonis com. qaam fubftantiaexiftesper fe.juod exiftit ex fe.eftin vltimitate mollitiei: &eft quiddebiliusj&leuiusfermone ei*.& fit remotusabomni diminutione. & quad rat ura. It Alga. &hoc profecloattribuiumeft diftantiflim u m omnium anatura accidftiu : & affimilari apud eum fcientiam. quod primtim impofllbile eft vt communicet cum alio in genere .&:quadraturam.&efleinaclu ex hoc attributo. nechabet fubftantiam.

A V E R R O E S .(eddicitur q>eft figura.licetfucritcon(eques B vniuerfale.nam efle fubftantiam eft q?fitensnon infubieclo: ensau tern non eft genus.nificommunicatio in <onfequenti vniuerfali. quareno definimusres.vt cerium.vt resmnouatx. cxeoq?e.&non alteri.&eft quod eft ens non in fubieclo. &no ingreditur ctiamin quiditatcm.&fcitur hoc in Logicis fcientia vera. aut quidfuperuenicnSjpoflqna nofuerat.Septima A Et eft quidemdirrerentia inter genus.&noneft comunicatioin co. quod non fcparatur.& eft genus efle verogenitum .quanto magisvt Iciat q? fit in.licec 93 hocfueritconfequensvniueifaleo.& no intelligimus qjfitensinaclu dilpofitione abftra clionis:ergonon eft communicatio cum eo comunicatio in genere.&quiditaseinsinfeeitei. fed confequuntur fubftantiam poft conftitutionem fubftantipperpartesquiditatiseius. Etexiflimanerunt g? efle non ingreditur omninoinquidiwtem reruns. Cum autem . nam principium.eft communicatio relati ue.&eilenonfacit vnumquodC quecorum corififlcrcfubftanriam.&in co cftYcriu$ .Et fie eft communicatio in eo cj> ficfubflantia. & notificatfubftantiaivieius.nam efle neccflarium eft F naturaverificationiscius. nonautcm ingcnere. vtfcitum eft in Logicis.Hcetnondifftrant In vniuerfahtare. &in?ocftfallitas.ergo noa habctdcfinicioncm.fi copulentureicon {equenaeius. ftibieclojaut non in fu.ficut funt alia: caufe. non fit genus co ftitutiuum:(ed.biec~to. fedcommunicatio eius. non ad formandum veritate rci.ergo communi catio in efle non eft communicatio ingcnere. intelligimusq? fit verum q? reperitur ens non in fubie<5ro.cil dicimusindefcnptione fubftantia: q? eft ens non infubiecto. y^ It Auer.nifi communicetcumaho. fed non ingreditur inquidjtatem.nquoiion (epa ratuiomnmo. ingrcditur in quidiratem hominis. tfenim homine ani mal. Primum vero nonhabetquiditatem.&con(equensin rei veritate. fed eft rclatum quiditati. nam genus fubitatuiale eft vniuerfale di&um cum refponfione quid eft. qui habet ties anguTosa:qualesduobusrcc"tij.& quiditasin fe.ied.aut copulatu.fvita.(eu creacum eft quidconlequensei. &mgrediturmquiditatem rei definicae.quod(equ:tur fubftantiam coniecutionis eius.Hafceftfumma eius jtV quod rccitauitnomine Philo fbphornminhociermone. nifi per conftiuientes cas.'tcauiaalterius.&non fcparatur ab eo differentia fpecifica.quam circundant tri'a latera.nam nondicitur in definitionc trianguli quod eft is.ducensfeparationem poftca cum differentia.&eft cj> non fit in fubieclo. nam qui fcit fubftantiam perdeh'nitionerneius.qu^ non later.fl verodefinimusper confeque tcs. erit defcriptio ad difcerncn— du m .&con(ecutiue. nofirirquod (it £ ens.&diciturensmfubicdo. cum neceflitasin efle nonfucritnatura vcra. cum enim copu letureialiquid ncgatiuum.nifiefTe neceflarium.nonnnmeratur quidem genusperaccidens. fedcommunicatio per conttituentes quiditatem eft communicatio in genere. quzcft quafide(criptiocius.&.D mnibustriangulis.

quod eft tia.quonia dithoc. &hoceftid.Si fignificaretvmuoce. quoniatr.&pOiteficiuntin notificatione rei. &aliquain hocperfe<5tior eR alia.g. &ficdiffe ftantia.reperiturei genus. eein C\tperfediiocorporisnaturalis.eftdigniushoc.ditia. qgenere 5 &fepareturab co differen. L J| definitionibus v t i m u r i n fcientiis.quodcompre» minePhilofbphorum q^nomeen.fecundum priusdeeisj&efti^nis.quoaf nusdidum vniuoce.&eftfaifum .&fimilibusnominibus. quodq.eiuseftrermofal.cu enseftgenusrubftanciaj.&putoq> Auicenna concerentia.&fubrtau ginationem eiuscumeo.ecom. &po.orga eiseft primum.quonia.aut tura vna.autres. flenus.rerum diuerfariialiquid. rub(tatia.&ficucdicit''indefinitioneruD. eorum.&qd r Vlcerius .aflumptii eftinconueniesapudeum vtfitge.nam talibus fubftantiaspropinquas adinuicein. CKifhmaultqjfitno.&. &quicquid dixerin: apudPhilofophos.&nemo corum dixit hoc.X.vniuoce.ciuntaddirigedumcxboc ad vnu.autefle.cum hocfueritfalfum.fitconfequensvnum natural vnius. quod eft pofitum exfotma vniuerfali. funchuius lisfignificatdcfubftamiisrerficon generis.roquomodoreperitui'accidens.henditfcientia Diuina.indefinitioneeiuseo modo.namjdeclarauimus hoc in mul.tislocis. &id.quardicitur vniuoce.autconfeoi.quodeft caufaalionici.rum. &plnri ciproprium.quarumeile eft tale.aut iigniiicaiet hoc coufeques ^pculdubiojled iu rei yciitate fignificat .&vnum. ficat veruidiomateArabico.fi intelligunt per genus. bile eft vrcommunicet cum alioin tiuoalio.qnodefthuiufmodi. ti.fi figniftcatet confequens fignificat verum figmficat accidens jxru. &(ice(i ^ubtalibusdefinitionibusj&adima inintelle<5tu.mfubftantiis.licetconfe<)uens non dicitur de cum ip(e vidit q? nomen ends figni jdeeo cum rcfponfione quid eft.auta?quiuoce.Difputatio G autemchcuntq? Primum impofli.(equitiir.fed nifi Auicennatantum.&principio.ri us de rebus cahdis.ver.&reperiuntur in acci M | fus.& par vniuocum.tur{ecudumpiiusdeigne. fed fa.& iameritci definitioex ergo nomeentisfignihcat de rebus hacfpeciedefinitionis. vtdiciturin definitione animx q? quareres.&q nod dicitur . cui reperitur resillxdiuerfkconueniunr in vna <kfirmio.&:eftinconue.{jimumurgenera harum rerum ia niensquoqjapudeum vt fie nome definitionibusearum. & eft ens ficuta&io vna proueniteciam ana exempligratia.quoniam. defubftantia. quodeft uerftlerebus.qu^recipiunturinhoc geneItautia:q?eft:ensnoninfubiedlo.cum dicimuscal dumdici .Si vero intelliguntperge natura.dedemonftratione. Quodautem dixitdede .dentibus. fcriptionefubftantia: nihil eft. eric oinne.de confeque Auicennaautemerrauit. quod di clu vniuoce de rebus diuerfisin ful> citur vniuoce.rauithoc Alpharabmsin libro fuo men fignificans confequens vni.nam fequitur neceflario vc iiusgenusdid:umpc j rprius. &nomina talia rcpenunt fcquesvniuerfale.n5exeoquod ticulan. Cum verodixitno msnaturarum eius.&iamdeclaasquiuocum.Attameniftzdefinitionesnonfuf.qua: ingrediuntur eftcau(a vraliafinecalida. re.eft verum.

& non fciec ee.quod diuidunt Antiqui in fubftandam &accidens.^—.& eft de qna loquitur Arift.q^ Significant uanslatores .nonautemidiomacicum.& rei.quodfignifkatnomen fubftannz.&quiditasin D fimplici eft idem.fignificat hoc idem.qu£to vndefciuiftiihoccflc falflitniu PrimoJadeoquod ardificaftisfupcr ilUid remotioncm (ecud.&cftuomenardficiale.id. A L G A Z £ t.quod intelligiturdeve. Etaliquiscoru jppterdubium. & hoc eft aliud de nccefli 94 rate. qi'o communicat cum alio (cparatur abeo.exifti mauitq?.&ftcetiam. quodfignificat copulam prxdicari cum fubiedto.eftcuiusintelligeiuiaeftdiuer faab intelligentia quid itatis..inonis 3 quoniam dixiftis q? Deus ncn debet communicate cum alio. Et^cum copleuit adaptarefermonem corum .quodfignificatnonien ubftanda:.quod non reperiturin Arabico.. &noeftfic. A AVER- .f voeabulurn. debec intelligi id. & vfuseft loco nominis cntKnomineefTe.quodfitpri tuleruntaliquieorum pcrnome en tis. quam intelligitidioma Grxcura dicere de eo.cum vtuntureo translato res. Attameninreivenrarceftinradice.ens vero.& eft au ens eft vnum. cum Parmeuidc. fedimelliguntperid translatores nificarcid. nam eft ipfamet quiditas.non autcm id. A ficatverificationem 5ntellecl:orum fecundorum.cuin didmusq? fubftantia eft ens.qcF fignificauerunt translators perno men enns. quod fignificatiubftantia.Et. debet mtelligi perenSjid.idiomadsderiuatum.&coinpofitio iu co eft fal fa.nonquodintelligaturdeeoderi yiatum. fed id. autplu ra..-j -. & pro pter hoc aliquis poteft (cire quidira tem. Hxceftintelligeinift opinioniseorum &(ermo c5 It traeam eftduphciter incerrogatio.quodeuenitiuhoc <decreuit vt proferar rem.mfiid. lt Alga. Attamcn pfum.proferesperdi<Sionem end1. eft fubitamia. quoniam fiomenentiseftinfigura deriuari.& aliquod accidens.iucapitdubkarecis.. &deriuatumfigniflcataccidens.iedipfum etiam cftdiuerfumabhac diclioe aliquo regimine.quarekliiiauitalia fecla ad uomcn ends.£udicimus q> ends aliquod.ro. Etiam declarauit hoc Auiyefa in libro nominum.Septima.in quo e f t a l i q u i d .quiaflu«useftinhbri« Philofophorum. quod eft vcrum.quomam viditquod hoc eft propinquius fignificadoni buiusrei.Er.quod fignihcataccules..& non debctin telligidehoc. & notificauitcf) vnacaufarum erroru euenientium in hoc eft.*-.^ _ . & eft ngnincatio dida pprius&pofteruis defub ftantiisrerum diuerferum.fienim ensfignificar« accidens infubiedo. &icparari a b e o i n aliquo :&id .rationabilium. &deftrudlio rintenogatio auteeft vtdicaturcishsceft narrano opinionis.cumintelligimusdc interrogationefamofa apud Andquos.f. eritfermo dicentis quod ens eft v n u m contradicem fibiipfi.&Meliflb ex Antiquis Primo Phyficorum.fedquonia translators no inuenerunt in idioB mate Arabico vocabulum fignifi-cansid.cft compoficuin.& hoctotum eft ma nifeftumei.&potentia i.

aliaYerononcritncceflarium. Philofophi autem non conceduntdcente atniquoali <juam commumcanonem in gcnercomnino.ft.&poftenus.lgiturfcrmo dicetisan humanitasfufficerctabfqueanimalita tecft^ficutrermodicentis a n h u m a iiitasfufficiat infeip(a.indigensalio. critipfaneccil*ariuminene.cuirefpondemusin attributis. Compofitio autem. cui attribuitur.& id.&difFerentiamnon eft ficut diuidiahquidinattributum.&difFcrcntiaaggregaturexpartibus-S^fipoflibifeeflet alicui partium.contradicenseis.&erit quilibereorum compofitusex gene re. Schocremotiuseftdplura!itatc. quae eft inter genus.&eritintcrca dnam re.autommbusefleabfque alia.tunceruno men Dei ditftum dceis vniuoce.nomi namusgenuscum adduione > .{ifueriteipluralitas.nififermorecitatusno roinecorum deablationeattributo rurn.DKp utatio AYis.&demonftrationoinfcrtnifi cefTationem emanationis.&eft in hac fpccie magis manifeftum.Etqroquomodoeritfaifum.cuiattnbuitur.&fubftantia alia abattribute. q? hocnon eft falftim in ceflationeejuanationis.&oportetvtdiuidant'' abinuicem aliquadifrerentia.&difJer£ tiam}eft cadecopontiojqua:eft rci.&hoceft.&aliacaufaelementorum . nam attribuuimeft aliudafubftantia.qua:roquomodo hoc erit fal(um I caufis? & cum hoc declarahitureosnonpoflercmouc te duos Decs agentes.quavumvuaeftcaufacccli.&.(pccies verononeftalia a genereomnimode. hocquidemnon demonftratratio. erit totumcau(atuni. jL\.& differentia.cum includi turcumcaaliquid ahud.quas falfo inuenerunt de neceflitate attributi neceflariiinefle.&eftq?compofitumex genere.namdiuidi ahquidiu £enus.quoddixerunt ipfi.&jfieflctneceflaTiuminefleid. A V E R R O E S . . qua: d-ifTerunt re.modo. eigo eftgcnus.efpeciespluralitatis.vtccflctemanatiocaufaiorum ad duas caufas.&aggregati pra:terpartes. <5ccumponitur cum Deo Dcus in graduPrimiindeitatc.Etdi cimus hzcfpeciescompofitio nisvndefcuisq? litfalla? &noneft ratiodehoc.qua: no ingreditur ineflefubftantia7. &ca lidiineodem fubiedto.&.fin6eft I verumeepartiumprajteraggregat»m. A A L G A Z E L lt Alga.& .ab(que eo q? ponatur in rubedinecompofitiogeneris.quotiefcunquc nominamusfpeciem.lam dixi q? hoc fequi turproptcrcommunicatione quzrcperiturex pane generis dicti vniuocc.quo recipitfeparario nem (ed.ozs.quamfitat tributum.necefTee' vtpriusfitcaufapofterioris. Magnificationesautem.nonautemex pane generisdicli fecundum prius& polteii".vteftdfia rubcdinis.&diflerenti£. & eft g? non fit in eo pluraluas. ltAucr. tiic nonindigcrct in confiftentia eius A alio:igiturnonefl:probatiodcaffir mationenccefTarijineflejfed probatiodeceflationeemanationisci* rum.&ia locuufumnsdeeoin attributis.&id.cu nominamusliominem nonnomin a m u s n i f i animal cum additionc rationis.Si verodicitur deeofe cundum prius. A It Auer.&aliacau{a corporum omnium.aut vna eft caufaintelligentiarum.

agensautem non in corpore turprimoidjqd'intulcruntcxattri iamdeclararumcft demoftratiue: bucisfequentibus ncccflaiioincHe.cui attribuitur.Et apud cos etiam eft qinintelleclus.&eo.& forma .nam no difcer. cefleeftvtfit habcns quantitatem. rccipiens vero no corpus.eft per accidens.&ficntat. nee in cor non eft verum.quai effc a<fhi res recepta:& oe. Cum autcm dixitq? fa!in corpore.&.cum copulauerit conditione bointellcclus^fietidemfimplex: coditionatQ.&atid.pus necefTario.nonlequ« ditur.ambo qui catumfcparataa matcna.& attributa additafub £rus. qiuterirm fitumcxattribato. non attri.euiattribui D adtu.nifiexeoq? vnum eoru m eo. ergo eftcidene.nam.eo turn ex duabusiftisnaturh.quxtribuit tributum.Sed id.dcquo dubi rit ens non hab<?scauiam. fi eflet a.qinnatura.cft.nam. fitcis per accidens.iitatcm .eftperaccidens :receptum vc.neclinea.iioicnfusilliusattributi. potentiaadattributumillud.necpr2dicatiJ.&cftilla. cu pofitum fuc porcclrfalfum.in eocpeftin potentia. &. &rci.&ideftrnum .&omne pofitum ex eo. &accidentia pofita rectpiente.& corruptibilc. cum plucftpotentiatantum.neceflano recipit illud a. tributo.quodeft apud homines compofi tributo additisfubftantiar.quxe"in adu.eft gene <|> fit in eo potcnria in fubftatia.fiaufereturcoc &copulatiovniufcuiuiq-.autci.quid fenfibile.fubftantiam.qin eft I vtfitnccciTariumcx fc: ficutcompotcntia. vtdinam differentia eft ex conditione cunt Antiquidccorporeccclefti. &non reperiturnudum differetia. nee forma.fireperitur hie rccipiensin vcro ponerentrubic<5t:iim. &corpodemcxiftuntinfe:(edrecipiens eft re.accidentia.cumfeceritloco huiusid.ra!ita<.cuiattribuituram. quam fipnificat tur.&pra:diac~lu.&corruptibile. 95 q* eft in porentia. ncc rabile.& eft in ipfi auferunt quar.& ia corpus neceflario:namreceptiore.• • eiefle. abfq.& reccptum in a<fru. periturpriuscorpori. Demum homines poncrtf 10 eft id.ftatixnihilaliudeftnifiponerccor nitur.eii eft in potentia alterius rei .cum compo poiitnmjCum fucritncceflarium ex . quzappel.&id.habetages.quode &vcrum. &vtfitcorpus.C ex parte <Srus. nee exappcllationeeorum neceflarium fuperficies.&cognofxitur receptu i cod pusantiquum.nifi ex natura.q? funt iderri.nc eflegeneris.um. ibinecfubieclum.{equereturvtfitintclligcns.lacia corum tota eft: quoniam eft buitureisreceptio. C\ autcm cflctcomlatur difrerentia.telledlum. ineflc:&.&fpoliatura rc.eritgcgenusnon reperiturin aftualiquo ncrabile.quod non habetcau(am. necvniuerfaliterid. fimplex.qfn. q5 eft! poten corporciras.aufcrturcpfitm eo ali tia alteri'.necc(Tc eft tauerunt circa intellecl.&crit cortempore. nee punilus.S eptima.&inte!!e(5rumiaapvtrecipicnsin rei ventatefitidjqd 7 paretdeeis.nonadditurfubftantise.quoniam.quod eftadus.fieireta.quodnondiui.auferct''ab co q>fit rccipicns &ideimpoFeeftvtfitcaufac5ditio fcnfibilci&ficauferetur comprchc niseflefuiipfius. d &ideo.^ i ceflltatecau{a.Etipfi non confyderant q?.n.fubiedi.non autcm cp non fit liud. eoru altc porcitasafubftantiaillafubicdaac ri-f aliquo mo codo in cfle alterius.

cuiattnbuicuridemfimp]ex.crgononerircaufaprima.ftciudfia.cum dixit Deusglo. quod eft idem.&poftc ri'. n a m . & hie non deberriusreiterarequoddic"tum eftdeeofuperius. fi noneft fislfumdiceredeeoq? (it compofitusexeo.adeo q?erit. cft. necefleeft vt.multodigniuse vt no fitfalfum dicereq? fit compofitum cxeojcuiattnbuitur. qm eft notu per fe q? rnundi confiftunt ex ca. cum non fueriteicaufa.qui ponit q? Primfi agitmediantibus mukiscaufis. &attributoadditoei.cuiattnbui tur.quod pofitii eft.fipofitumfueritq» ha'c natura fuerit nobilior aUa.& hoceft ahud ab eo.ergo natura primierit nobilior feciido. Cum autem dixit o> demonflratio eorum de ablatione fecundationis nonprobibetquinfinthicduoDii.&hoctotumeft falfum.multo digniuseft vt non diuidaturin duo. &principium eius naturae vni.i.& fubftantia: vni. Pofitio aute loquentium q? Primum fitcompo fuumexattributo. fi vero fueritdfia eorum in indiuiduo.K ciedfia:noTum. & hoc eft contra id.& alias caufa terr. Videtenuc q> ego ego fum. & quod (ignificauitilludeflefalfum .reperiunturin vno. & id.&eflet ibi deftruftio4 &nonreparatio.autemeifp<!.&copulatum.quodpofuerunt.ergo am bo funt in materia.&eodc fubiedo.nccc/Tecftrtnonfitei caufa: &. Attamen.ego autem facio mori.& alius caufa fenfibilis ex corporib9: &erit inter cosdfianon daerminans con trarietatem. &attnbuto.exempli gratia.cumponituraliquid illius naturs^quale in natura.C caufam.Difp C /e.& fm eft caufatum ab eo ne. Etfft fermonon vcrus.r:autvI nuseorum caufaintelle&i. & confyderatio de' hiscaufisfinicapud nosad cau/am prima omnium &.fi ex fpeciedfiae fpecierum. vtfintcommunicantes inattnbutOj&diftcrentesinaunbu to. qua.qd / H dixerunrquod Deusglo.q? fit ex entibus.& caufatum. &riui fico.f q? aliquodnon eflet caufaalicuius.&id. tune corrumpereturtotu.quodid. & caufato.&protelare fermonemineo.& eft contrariii cius. c u m tnbuiturinnouatioentis. Adidautem.cuiattribuitur.& ambz poft tionesreducunturad pofitionecau fx primse.&harc elt pofitio Philofbphorii.inc]uibnsfiunt attributum.& caliditatem.ad quod conaenerunt. nam fpeciescoesin vnogenerefune autcontraria.autfpecie dfixfperierum.nec neceflarium in efle.auc q u i p o n i t q j P n m u m eftcaexfeomnium rerii duierfaru immediatCi Veruntamen hoc non eft polTibi leapudPhilofbphos.nondiuerfisnaturis.fi no eflent omnia ifta M principia diuerfa.hgnificatjpceflus entitatisdc ftrudioncm communicatioms.L cef!ario.autea.na. quseinnouauitelementa.aliquod eorum jp ueniensexaliquo.quodifferuf.&eo. cuiattri-buitur.quxeft inter rubedinem. df dceis nomen Dei acquiuoce.& quomodo non eft falfum & eft. quorum Vn us eft caufa cccli.quzfunt inter contraria. Ate A" . iain profefto diximus quo eft falfum.& intclledu na turarprimi.Ceius.exemgli gratia innouanscccluminnouanscaufam.& dt citurdeeisfetundum prius. fi eflet ibi alius Dcus.q uia funt feparata a materia.determmat q> fit ei caufa agcns.& non funt Dei me cum.nonefletin mft doaliquid vnum.

efle igitur ncceflariu nofignificatnecellariuminefle.in necefiario.Septima. eeflecft vt reperiatur vnicuique ne lt Auer.&. Summahuiuseftidj ceflario in efie. attamen non in deferentia inter duasfubftantias.&nondifferut g * quoniam nosnon cocedimusq^ra. non ingredietur falfain eo numeratio.nem talem. fet condicio in necelfitate in efle. fueritcondi citinuolutionem I hoc toro diclio tio neceflariieflein definitione vnecefiarii ineflej&proiiciamusea.fi hoc eflet. ni mefleeft vnum neceflario.Etdicitnrirei veritate quod autem cotradicit huic fermoni dua non<onditionatura!iquod eorum.neiis.&qujelibttdirTerennarum It Alga. & declarabimus q? ens dem in coloreitate. A A . 96 ferentia.non differuntquifani in efle.&ficetiamquico eftq3nohetcam. illo.d vcro hoc intelii in efle coloris.crgo non d fferunr.quarum Vna fin affirmatione venficationis co.ferentia quadifferunt.& albedo conditio in gimuSjOmutemusdidionem necef efle coloreitatis. Ipfe color.& demonftratio fit conditio vt fit color color.catum.'fief. Si au tern dixerit hoc quidem eft conditio confecutionis ftfauurn.monftrato. farii efle.cum non habueritcam.negatioautn6eft ftituitduascaufas.(idif butis.in neceflano in ferentia.inferensqui— Si verohoc non eft conditio.nam.erit necefTitascf & non erit de hoc probatio.Etquofithocin negatiooc tioineisjdicitquoddifferuntindif cius.& tio ineflegenens.&ccflatemana.aut fit differentia.qfnid.& nebit(j> dictum coru eft . an hoc fit funtduo.cum impoflibi eft ficapudnos:fed intelligic j? neleeftvt fit genus entis.ionibus. tune rubcdo non erit gregarenturin efle coloris.& fceatdin t eretiam. in efle vero tur cp neceflarium ineflefignificac eius erit conditio v n i u s c o r u m .quaeftfecundatioin necef efle eius efle fu rfici t abfq •.iamlocuti fumusdceo. niu(cuifqueeorum. quod rccit2uir. vfque. buscotradicT.qc!nohftcam?adcocb dfaae or LC.fi vero differcnAntiquum.abfquedubio.fi e.eft. aliud conditio:ergo omneid.quod quoniam ipfi dicunt non ciiaditdif non conditionatur.quoeft dif.&.nonex eoq? vnumquodconditio.nee dcmraciones contra Philofophos. non autem quo clt ficutfermodicentis an nigredo ad indiuiduitatem. que eorum eft neceflarium in efle.quod non ha cedarium in efle quid negatiuu.ij> hoc acciduex eo q? exi flimaloreitatisinintelletilu.erit conditio neceflariiefle.nam no ha Attamen hie fermo non eft verus.& differentia: in neceflarium efle.& vnaquseq^earum eft condi quo perquiratur conditio eius. Attamen no autem demonftrati.&rema fe vnicuique eorum peraccidens.non habens cauiam.quod dixiftisdeattri. quz no Dicimushoc. no naturamexnaturis. queraflinteiligimus pcrid. bens caufam declarauimus cj> non namfpeciesfimtconditio ineflegc dicitur nonhaberecaufam. Eteflerror manifeftus.ne A V E R R O E S .Etfa.ensnonhabfs admodum fieflet nigredo coditio agensantiquum. A 1 * A 2 E L.& per fario in e/IcjCjuin fit conditio necef ficieturneceflarium in efle^aliud.non ag rit conditio.eft tiajquadifferunt.

fiue non hab5s caufam.& erit color vnana.condi^io. no autem aduerfarij eius.non differtvnuseorumab alio.au t non erit.fiue dJcatur necefTarium in effe.hoc ^poflibileeftcolori.autnon erit conditio. color non haberetdiffercntiam . ergofermodicentisneceflalium in efle non habet differentia.&differer. nam nonhabetnift neceflicatem efle.Refpofio eiuSjp Phi JTlL lofophis a:dificauk ea hie fu.& non habcc quiditatem. quod no habet cam. in co q? e"color.c]uadiffcrrec abalio & hoceflfalfum . AVERROES. eft ablatio abfoluta: & ablatio quidem non habet cam. 4 It Alga.qua: currj ritcurfunominum imperfettoru & eft negatio.ficetiam nondebctconditionari efle in neceftario.vtdeclarabimus in difputationcfubfequenti. Deinde d u i t p r o Piiilofoplns huic quandam refponfionem.quadiflertneceflariumincfle.aut erit id . q no diftcrt color a colore condino in cflc coloris. & nosbenefcimusqjdifferentianigic L dinis. nam efle neceflarium Primoe ficut coloreitas colon.q? non fit caufa. & non eft differe"tia. Cotradidio vero (ecunda eft cp. qua differt.fi eft condino in efie coloris.fi eft condition non differt vnumcorum abslio.noneritibinu meratio.& differentia albedinis no coditionaturincoloreitate. conditioeius.cuirefetacuripfum efle.non autem ficut ee relatum colorcicaii. cum dicuntaut critdifferentia. ergo neceflarium inefTeeft vnum.qi:oniam habet efle relatum quidic3U. A It Aucr. Cum vero dicuntq? eft ens abfquc quidnate.nec differentia. fi vero non erit conditio.e cxiensab intelligibiii.ficntconditio. qua: fit in difcernendocntiaabinuiccm^habetcaufas^ conditiones.& tamen non habenscaufameft vnum. pec i• o I /Tf • 11 j- - «* ^-/ .& eritfummaferrnoms.dcftruitur Sc non toium .ineoq>func prouenientesa caufa.qua.quod exiUimauir.tc5 ditio in eflceoloreitatis. fi vero non erit co ditio.&arHrmauo neceflarii inefleeftattributum nonfeparabile a non habeute cacfam. & cjuomodo erit ci conditio qua? eft caufa ee eius? & hec eft fallac.qu2:determinanerunt eihancnegationein ) ficuthabetcaa fas.determinauerunt ei hxc atttibuta afftrmatiiia &ne^atiua.K tura.additii quiditati.non erit numeratio in non habente caufam. efl ficut fernio dicentis color fi rcperitur de co plufquam vnum.ria:: deinde xdificau c r u n i hoc fupra ablationem quidi tatispofhpfum elle.Etmodus corrupnonishuius fermonis eft in co.& conditiones.fi veronulius eorum fuer. & ec roc eft Loq uentis hocfermone.'aiquo mam negatio proueniens.q?ipfia:difica ueruntablaiionem feciidationisrupraablationem compofitionis gene[i.&quotienfcua qiicdcftruimusvhim um.aut non entcon ditio.cLii attribuiturefle.&hocimpoiubile ell neceflario in elle.cj> id. nonconcedt mushoc: fed habet verificationem eius. &efta:dificium debilisftabilitatis propeaedifi cium aranee. quod eft fundamentum fundame"tovum.Difputatio G critidjquodiflcrtnon habcns cam a uon habentecaufam .Dicimusq.Siautemdixerit.cxco<jieftne eeflarium in efle. A L G A Z E L. leoq? eft coloreitas:conditionatur vero eflc earum.

& vnum ingcnere.nondiuidi musquidemaccidensin colorem .(ed.fieruntvnum ingenere.Si vero erunt diuerfa in for ma.acrefponiio eiusquxfHoni fer .autquiaeftalbus autniger.nonfequiturexearefpofio ei .autent vnii numcro.eft fermo non verus. ex eofpefle in omnibus eft ahuda quiditate. leddiuidimusfubftantiain coloris.&ha:ceftdiipofitiofor mariim'abftraclarii materiis apud Philo(bphos.nihilprohibetquin re periaturexeisplufqua vnum .dcftrui iur&totum.attamen. fed differentia: alicuiusaccidentis accidentiumeius. & dicimus q? efle coloris.dido fm proportionem ad alio^d nihil prohibet qum fit hoc. diclo deeis vniuoce. lt Alga.cum po nimusfccundationcm . A L G \ z E L. agens primurn .quianosrefpondemus p quid ell.fi communi cant nomine.Auer.quod non ha betcaufam.fquiditas.& proptereanonprouenit exhocmo dofpeculationis quid completum.cnm deftruimus vltimum.quaadduxitin Uoc.fiueponaturgenerief fealiudaquiditate.fi perfcrmonem^efleeftaccidcsenns.auterunt plures forma vnum generediclo vmuoce.Septima .qm hxceftdifpofitiocauiarum pnmarumquatuor. £exi{timauit q? fermo coruma:diricauerunteumfup_ hoc.E ceflario.eftincoueniensm hoc. nee <£> luvnii fincdubio. quod eft fun damentum fundamentoru.&Plato.&matena vltima.qua:appellant Angcli apud cos.qu6defleeftaccidcns enti.&qua.Et conclufiofermoniseltcpnaturaappella taneceflarmminefle. C t i m a u t L ' m d i x i t q j i p fi a:dificaueruntablationem fecundationisfuperablationemcompofitioniscxgenerej&difrerentiajdeinde zdificauerunt hoc fuper ablationemquiditatispollcfie: &.& comma- 97 A nicationem in duobus fimplicibus D q?fimplex fit compofitum. Pnmu vero apud vos eft intelle clus abftraftus.cum nosdiuidimuscolore in diffeientiasfuas.&contradiciteis ipfe.& formavltima. vtSocrates. ^uodintuleruntex rebus coloreita modocunqjidpofuennt. qufadmodum alij intelled:us. igiturfermo.quibusdiuiditurcolor differetia: quiditatis colons . N vcnfi- .namjfieHentdirFere" tiajipiiefIe.c]iiifijnrprincipiaipfius ec. Si erunt diuerfa numero.Quareveritascii(^.aut v n u m .autplus.& hocefl falfum. uamardificium eorum eft ablatio fecundationisnumero in duabusre busiimplicibuSjdequibus dtcit'vni Uoce. & q funt caufata Primi funt mtclicia materns.autquiditasei 9 ipfummetefle.tunceruntcompo(ita ne. & aliquoderitcaufaalicui'j&deiieniijc adprimum.&ipfum nonhabescau fameftcaufaa!terius.autaliuscolor. in eo <p eft color.&efletefTecolorisaliud aquiditatecoloris ) fequerec'vtnon fintdifreretix.entinadn. Atramen difrere"tia. Scda aut via confecu tiomscft vtnosdicim 9 q? no en t efle.&hxceft pofitiofalfa. Deindc. mocadens. ftio.f.& v n u m fpecie.&eft n o t u m per fe q>. &non finitadprimum principium v t p n t a u i t Auicenna. nam nemo dubitat q> dirrerentizgnis funt cau(ageneris.& futa.pportione. . & principaluasgenus.tunc eruntanimalianeceffario.aut vnum nomine tantu. fl fueric plus. H<jcquid£ Extraord.

eorum compofitum ex gcnere. &hoceft veri ficatiogenerica. &ficprimnm comraunicatcum 01 I businintellectione. quod eft invltimitate .n6c5ftituitfub ltantia.Difp utatio G rerifjcatio Includitprimum. differcn tia.quocftcommunicatio.&differuntaliis differentiis.non inclufione rerum vniuo carii. qua? demonftrat g? non babct vnam naturam communem . lt Aoer. qd* eftcaufarei. quibusimponltiir hocnomen.quorum eftintel le<ftusprimus. &non reperitur in eis aliquid fimplex.etiam nullam mbenscompofitionem in fubftantia(ua.& fimplex.quod diximusantcade eo.&difrerentia. namquotienfcunq. tune intclligitis fecundationem abfq.eftalii]clabeo.qii9 includuntur vno no mine. & aliisaccidentibus.& ambo fun t falfa apud eos. non deficiesfcireinane.necefle eft vt fit in gradu eius.igitf'intellec'tio abftracla in fubftantia non eft ex conlequentibus.fcd eftquio'itas.fedomnia flint in codem gradu. qua commu nicatcommunicarionegeneris ve«» ri.&ficdefinitiocaufati primiqj eft intel!ecl"us primus. quod vnumquodq. A V E R R O E S .fed communicantin intelleitione. &caufati vnaoenere. no cftineisprimum.eft quonia aliqniseorumeftcatifaaltcnus.& erit ibi natura communis eis. quern fecit Dens glo.fedcommvmiain re.quoddiciturdemotu locali. & fie eft in fubftantia.Primum. & hzc cjuiditaseft comunisinter primC.& pofrerius.fi ve U rodiffert. quod eft huiufmodi. ex eo 9? eex fe intellc^usabltradtus a ma tcria.nam nomen intelledhisdiciturdeintellectibusfe pai atis apud Philofbphos fecudurh prius. <j> fnnt flic aliqua.immediate eft communis in hoc.idq«idem.quoniam ens pnmumeftfimplex.& liocprimiim jmpoflibileeft vtimaoinetnr ei locundatio.& aliis rebus calidis.igitur apparet contradrctio opinionis:& id.eft innouatum .quo eftdiffcrentia.<Vpofterius.vteft nomen calidi.SiItellexiftiid. fed inclufione rerum relata rum ad aliud.fi noneritdifferentia in alio. ponaturei fecu dum. nifi in caufis indiuidualibus. &a!iosintel!edtus.nifi ex parteconfequentium &funtcommunicantesin eo.qnodeft ca aliorum.necinclufionererum arquiuo carum. quoadefl^&naturam .& 16 huius eft. corum eft intellettus abftradusa materia. & ha?cciuideni fpecies communication is e(t con tradicenscommunicationi generica^ve re.& gj proprietasharum rerum vtdeucniatadpri A pri ma omnibus.&polteriuS necefleeft vt fit in eis p r i m u m . quod Sducit ad intelFon£.qif dicittir de igne.quadi cunturfecundum prius.quoniam communiagenere.& impoffibileeft vt fit natura caufe.&. Et ratio. quod dicitur de fubfhmia .&cius caufatum.&inteU ligitalnid apud tenetem hoc. &ircllectiocommunis eiseftcommunisin rei veritatc.qm intellect9.quieitcaufa alioru. eftpriuscaufato.& ficutnomen motU5.na Primtim inrdIioitfeiprum. &id. cjuifuntcaufata^abent fpecies difjcrfas.& neccfle eft vt different dtffcrftiisadditisgeneri :ereoeritvnumquodq. qua: dicuntur fecundum pii'. Dem um id. Scficureft nomen ends. &omnc.& aliis motib*.quod ingre d i t u r i n hocfermone.

na7n.tuncenthoc. & aliud ab hoc. quorum Primus eft interrogatiodc probationc &dicaturquomodo fciuiftis hoc.quidetn in addinone.& naturas. fe.& aufertur.autfpeculationeeius:&noneft ex neceflita te:crgoimpoffibilecft. De defirucftione di<fti eorum. autaccidenti remote .Si vero dilexerintappellarc earn con(equens. Auicennaautem nefciuit in cilc hac naturam median) inter natnram.& conccdendoq?ro inferat neceflari Gin efle eo modo N ij quo .nondeper ditur.ca agenri.& ilia verificatioreperitur i.&pro- ueniens port cam :&. & eucnit ei ha'cdubitario.E betcaufam agentcm .quomam fi efletci qui rquidcmipfum eflct relatumei.ad quas refer ratur eflc. fciiicetefle abfolutum. aut aclum.Dicimustyquidicasin reb* calidis non erit caufaefle.&quiditas confequenseftpofli bilis. A ptrfcctionisin efle.&impofubile eft quinadducatur demon ftratio de falfitateeius.& non oportet poncrenegatio nequiditatis. quod efie primi fit fimplex.nec ve*> rificario.non comma uicateialiud. IT Alga. cj ^dificant fupradehnitionem didio nis ncceflarii in efle . fi intelligunt pcaulamagenseius.quato ma gis in antique. ergo neceffarium in ef feeritcaufatum : & contradicit fibi ipfi. cum proferimus diclionem erteneceflarii.ergo'efle crit caufatum. Nosverodicimusci verificationcm.quam fignificat nomen vni uocum.abfqueeo <p recitemusviam fpeculationis.Si verodixeritquidicaseritcaufa ipfiuseflejquod fcquiturei.O&aua.non eft cura de nominibus. quod ha. Si vero intelligunt F pereamaliud.^: non eft quiditas.fi intelliguntper con(equens.ficurlineavna non habecer vno latereduos fines.profedo c5.nifiefletvnum.Dicimusq? hoc reuerfio eiroriseft.& caufatum . necefTeeft vt fit vnum.&n5e inco falfitas.& quiditatem. <]uodefcin vltimitate.& diminutione.& proueniens. non fcitur faHitaseius. & omnes quidem opinioneseorum funtinduftriae. fed falfitas eft in cmaoatione caularum.non habet duos fines ex vno la cere. poftqua fcic Of nonefta^cnseflTe eiusaliud.&noneftin eo falfitas.& tamen ceflatioeiusin verificatione reperi tur.Curn confeques D fit cau(atum .cum probationoninfcratnifi ceflationem emanationisa caufis.Sermoautcm dc hoc eft duobusmodis.eo. 5)8 DISPVTATIO VIII.&cftcp non fufticit abfq-. Si vero intelligunt aliud. id. tune rcmouetur falfitas.n.fed non defecit hoc efle antiquum eflc aWq-.Si au temdixcrit. in eo q? habet confcquentia.&jcuceflauerit. ceditur. & efle cius referc ad earn.Et. nam .autconfequeuseam. fed efft couniens ei eft ficutquidi' tas alreri« S A Z E L.impoffibile eft vt fit ei vltimiras cfle. qua. non eft fie. non communicant nifi nominibus tantum. an ncceflitaxeintellecl:us.

i p f i v e r o d i c u n t o e m q u i diceremusan aliquid fu..&debiiiu5: qrii harcpluraliras ex confequcntibuseius: nam efle. quoconipfius.&fuBa.non habct efle extra animam.quod/irr.fi fignigens.nam.&eftq> efle rei eft aliquodcofequcs tnm.& id coftitueruntenspu<^ucns excofequentibusfuBK.fic dicit Arif inprincipio r H non habet verific2tionem.qfn fuBa rei eft ca.an '. quentibus. habucritcaufaiT^erit viseiusanaliA V E R R O E S .tiam dequidiraterei.quod beatcam. quidhabeat-confequens e x confcI t A u e r .&occul.fed vnioquiditatis.exkuseoru apotcnnaad bee efle rerum in rebus pofllbilibus crit ncccflario ex cxtrahcnte.le.cum pommus o^. clufitexhoc vtfitefleeius fuBa fui Hieprofedoeflmodus.acfi quiciitate.cuius e/Te elt additumfuBae cxeoquidem qjcflquidintclledlua fua?.&noneftens.(edin eo. nam e(Te rei eft prius ens.& non pot efle rauerunt de naturaentis. (i hoceffct.non habctagens. A ten via. quod eft .retur ad confyderandum efle vna gmficat verum.autnon hatcl!'gibiiefemp.qj confecatum eft apud eos ad cjuiditateeius:&. ex qua.tunciiuc!lev5lusdila. Non tranftulit Als. diftifm cflc rei(ignificatatcribucum.principio.& tamen non eftagens^eceflc eft vt fit id.prouteft vniucrfale.&id. efle eft pafllo tionis.&drialis.2.fed.eft amentia poflibiliaineflt rxpaflionibuscntis.cum verointclligiturdcenteid pteute{t.fcd. adeoq> Ttdixu.&cflc.&.cuponitquiditatc* cnspuruhmoi. quod 1C eft ficjficiudiximus. & no fignih'cat rebus poffibilibus.&poftcrius.utacio Difpu G quoattribuerimt'ci. q?oe.Scefle vc Secundi Pofteriorum. quia Pri. rem additam deefle.cu a/Iimilauitipfum efle confe.ceft vlti.(inaut. Demu haJCjf. j^" eft quid magisprofundu . &he. con.aut non habebitef batio eorureducu J adprobauonem fe:& hoc eft falfum.non eft ablatio quiditatis. naens v n u e f t m aliquid habeatcaufam. &ablationis quiditaseius. cum no nficationisaut aufert vnitatem.curnnm.nifi q? ajdificiumeiuseftfupra falfitatem. fteriorum putanr.aut efle eiuSerit ablationisattributorft. quo conrradixit Al f/deraaerunt Antiqui de Primo ga.in co qp eft res cafui efle. d.TaereperraeflepluralitatCjCU in quodhabetcanijdetenninat efleeca fltquiditas.prius. ficauentquid additumfubftantije.eftid. quod critrrscaeflefui. qua pom" cflc eius.&ideoid.vt feciun libro intentio. quod pra: cxfe. non rum.&fequitcrapud cum ex hoc.&efle.&cft id. &quicquid fuetum rutSxei'jimpofe quidee apud ritnondiffertinhoc nabens cam.ritasobfcuritatis.habet cam agente.nimum apud cum nohetagcns. Attamenhoctorum diui(ionis(reneri. appropinquecnr naturedcmonftra Et.qoare idem eft.ius. cu vt fut>aeius fit agc-ns e/Ic cius in & non habens cam.nam v i r .addi. q u o n i a m crcdiditq? ritquidem curfu generis.Sapieutes veto Mauroru poc verum. bile eft prncedere apud me. non reduciturnifiinabftraclumdi quodpia?ceditinfcietianoftra fcie ccionis.&visciuselt visdiclinoftri .quoddetermmat efle copinionem Auicennz debicc ius. & non eriteia-^ intelhgimusperverum.ex eo q? confydcaliquidconfequitur.quodintelligiturdere.fi inpotentia.

&. vt exiftimatl'de corporibuscccleftibus. & motu hoc motu eftidjdequodicit Auic.proccdentium quidem in jnfinitum.vtapparct ex natura earum.&illatioprobationisdc necef fano in efle hoc modo probationis furficitapud mehac via.necefle efletvc luhicextrahcns necefla num ex fc.& poFe ex pat tcalreriusnatura?. poFe Teroex motuinnouato. 1 qm neceflanum. quo non mouerct" ahquid oino.fi extrahcnsefletetiam de natura poflibilis.nonaut necefla J rium. & extrahcnteeaapotentiaad a&um.q?fi: neceflarium in efle ex alio. tio.eft vtaliquidfit neceflariii ex pane vmus natur^.& vnaquasq.vtvfcfihoceuenit entibusge narabilibus.abiq. ha^cquidem ad. ftritues E eiscontinuitate".&error.quaj funt hie. dem neceflarium in elle ex alio. fi ad neceflariii inefleexalio.&de monftratio.qiiocuqipofitum J .nam.neccfleeftvtnecefl'arium in efleexalio confequaturex neceflario in ex re.&.atiteo.quodintejligit Auice. & eft veritas. I n d u x i t m e u m a d h a n c d i u i fione:qmipfecrediditc}j cccli funt eflentialiterneceflariiexalio.efl dc natura {ermonumcomrauniumto picorumrcu verodiftinguitur.necinloco.ni indiget neceflario.] ditioapud meeft fuj.cu ipfe fuerint infi nita?.cuappareatdeeis neceflitasjp ceflus in mfinitum.iioneflcnt!alitci.eo q?eucniatPrimo mutatiomediantemotu.& neceflaria aliquo modo. qmdeclarauerunthoies cj? necefla riunihileft poFeoino.Id vero.fitquid neceflarm ex ie. hac natura Q? fit poflibilis aliquo modo.& ali quo modo innouatus.qaod po teft efle. A eft inacttijfflgentemouente ea.& iam diximus in mul tislocisq? hocnon verificatur. necefleeft •vtdc'ueniat ad neceflarium in ce~ab fbliuc.r rerum poiribi lium exfe.& hoc o.& corruptibile ab aeterno: & hocappropinqua tionereialiqn'. Etdcbes fcirc q? innouaN ii.& corruptibilibus cu. cum no diftinguatiuhacdiftin<ftione.diccnsq? neceflarium in effeneceffeeft vtfiniatur aut in necef farium in efleexalio. autin necefla rmm in efle ex fe. fuerir. non poflibilc.na hoc modo poflibileeft vt fit innonatum ex fe.&nonrcperituraliquidha pofrihih bensvnam naturam .O£taua. &.d eflct co- 99 po{itum. . vtdicatur de tasoinc.>flua.eflctpoPe.poPctnquo ad motum ad vbi.necef feeft vtcaulansinenshoc.f. im C pofllbileeftquinfit corpus mobile continue.fi hocetiameflctdena turapoflibilisexfc. fi repenretur tepus. neceflecftvtfitetiamei cxtrahens.in hacvia.qui eft aliquo mo antiquus. no cfletviaad innouationem motus: /edneccfleeft vtcontinuetur eemnouatueflea?terno.Et .fqj eft neceflariii eflentialitcr.quod no habct poffibilitateorno.&c6 fydcretur Ii3cconfyderatione. quod eft fupra ea.n.qm hoc rnouens eft neceflanum ex fe.qm. eit de natura (ermonum dcmonftratiuorum.id vero.in eo quidem no eft poflibili tasolno. & permanebitfemper naturacarum pof fibilium.nam.& hoc quidem ad con feruafidum ea.m corporihus cctleftibus.earum fit poffibilis. &remotione ab ea aliqn. nam ipfe exiftimauitqjneceflariumin efleexalio e(t poflibileinefleexieipoflibilc.necinaliis moub'j&qjfithmoi Implex ncceflano.poFe.quam conftituit Auicennade neceflario in efle. pofes tameu ex fe.con tradicitneceflario.

tune eflet pofiibilc vt in cauiatis fir ens.& ideo dicitur I Talmud DC eo. & hxcquideminnouatioeftexaliare &intempore. alio inrc. & peruenireadfinemhuius termini. quas lex tacui t.qu£ cftinformisentium.efteiufideni fpeciei cum innoua tione. L G A Z E t.q> fit intelligi bile.&nonef!e Sc contradicit fibi i pfi.tamquidicitinnouatione mudi. Qaomodoautem fitdiipofitio naturae entis poflibilis cum entc neceflario.&diftinguere- lt Alga. quia no eftneceflariafcientia eius.etcreata a nihilo. nam nihil eft neccf.nonemintelligibile. poftquam exiftimaueruntquod ipfi declarant per viam demonftrationis id. & quod dixerunt. nam rcmotio quiditatis eft remotio verificationis.& id apparet.&non debes incumbere rebusoccultis. quod dixeriit.in eo q? habetcaufam: Pri mum vero non habet caufam.cui non eft venficatio. qua non conftituitur verificatio fub— ftantix: & ablatio caufe a vcrificationc eft quid copulatum verificationi:igitnrverificariointelligitur itaquodattribuiturci.necquiditas.& eas appellant Philofbphi formas.& non confyderatur priuatioeius.eft obfcuritascis. eft iufl'us vt remoueatur a fpeculationibus. quoJ noo. quod non eft intcifigibikexfe.quo ad vulgi felicitatem. qui<titate. non remanet cum ablationcverificationis nifi diclio ipfius ellc. fi neccflitaj eft . &quafiipfidixcrinte{ie. quod conceflum eft tibi.inquocertantcumeis Philofb— phi.quas appellat feftaAflaria attribute animalia. & no habet nomen omnino. & id quod eft " intclligibile confyderatur caufa cius.qnamlexd.quod vero eft ex lege.itatio Difpui C tio.cum aufertur verificatiocntisnon intelligiifens.& id.Qjiod vero exif ti matle&a Ailanao^natura polTibiH lis fit innouata. fi hoceflet intclligibile.& fcias qj v ulg'deTJenireadquzficum huiufmodi eft exmuolutiombuSj&erroribus.nec verificatione non eftintelligibilc.quam qui nSdiciteam.&quomodo poteft dcmonflrari vnum fcparatum ab A tur abeo. cum non re feratur ad quiditatem.nam ablatio qui ditatiseft ablatio verificationis.inquire. non exit ab eo.&.clarauitdc hocmu do.nifiauferaturcau laeius. Secunda autem via eftjVtdicamusefleabfq. Dicimusnihilaliudeftneceflarium.nihhoc:itaqu6d.fic non incclligitur cilcabiolutum.&eft negatio. tacuit de hoc lex propter remotionem eiusabiutelligentia vulgi:&etiam. habet caufam .qu£apparethic:&cftilla. Si vero dixe rit verificatioeius eft quod fit neccflariumj&eftquiditasipfal.Etnoneft e« verffiearic*. quoniam . cum demonftratur Tnafubftantia. &pcrucnitfermo eorum ad ablationem abfblutam.nifirelationeadvcrificationem dcmonltratam talc: quanto magis.eft id.cui non eft vcrificariorcjuod comumcaret Primo. &quemadmodum non intelligiturpriuatio abfoluta. nifi inrclationeadefTejCuiuspriuationem confyderat.nifi ablatio cauCe. fitas. inrei veritate non eft ex lege Maurorum & nou conftituitur de eo demoftra tio.cum infpexensid. Et quarc hoc non imaginatur caufatis & an fiteicaufa?fedhocnoneftintelligibilc ex fe.

Octaua.
eft quid addi'tumeirc,tunceftpluralitas.fi vero non eft quid additii <]uomodoerit ipfaquiditasJefle.n. noneltquiditas. ficigitur cm id, quod non elt additum ei.

ioo

aprauitate, & ignorantia.& magispropinquum eft prauitau, qua ignoranriai : nifi dixerimus quod neceflitas induxit eum ad hoc. C u m a u t c m d i x i t q u o d neceflariii in efle eft,quod non habeat caufam agcntem,non eft verum. fed, cum. A V E R R O E S . dicimus de eo quod fir ncccflarium ltAuer. Hoc capitulum to- inefle,eftattributumaffirmatiuu, turn eft fbphifticum.nam ho quodfeqaiturcxnaturanonhabejninesnonponuntprimo ee ablq; us caufam omnino, non agentem quiduatejnecquiditaten^abfqueef abexcra,necpattern eius. C u m a u fe,(edcrediderunt quod efle in com temdixit quod nece/Iitas, (i addita po(itoeftattributum,additumfub- fuentipfiefle,tunceil pluraluas. (i ilaiuiajeiuS) & quod adeptumeft vero non cftaddita,quomodoerit hocaccnbutumabagcnte, &credi- ipfaquiditas'efleenimnoneftqui E dernncin eo,quodeitfimplex,non ditas&ficid,quod nonadditurei. habeas agens,quod hoc attriburum Dicendum quod neceflitas iu efle ei non elt additum quiditati,& q? non eftattributum additum apud ipfiim non habet quiditatcmdiuer eosfubftancir.fed eft ficut dicimus famabe/le.nonautemquod no ha deeo,quodeftneceflarmm,&xter betquiditatem omnino, vtfunda- nuin .&fic,cumintellexerinius de uitipfein hoc fermonem fuum, c5 neceffitateincfTeattribututn inteliradicendo eis. Et quoniam po- lecluale,nonericquid additum fub fuit quod ipfi auferun t quiditatem, ftantia:. fi vero intellexerimus de lfc & *«^ ett;falfum l AaiiiAiii 9, iiicvji.L'iL incocptt vituperarc v itupi.iaLi. ea accidens, ficut dicit Auicennade cos,&dixit,nam, fihocefletIntel- cnte compofito , difficile quidern ligibile, poffibileeflet vt in caufa- eft vtdicaturquomodoenteefimtis fit ens.uon habeas venficatione", plex ipfametquiditas. nifidicatur, quod communicaret Primo , cui ficut fit fcicnnam fimpiici ipfumnon eft verificatio. nam homines metfciens. Cum vero mtellienur non ponunt ens non habens quidi- de efle id,quod intelligitur de vero hzc dubia nihil funt. & fie, fi tatem abfblute, fed pofuerunt non habeas quiditatem in modo quidiintelligitur de efle id.qcr1 intelligiturdefubtatumaliorumentium. Ethicquiftancia. & fedem locus eft ex locis fbphifticis. cundum nam nomenquiditatiseftzquiuohoc cura. Ethanequidempofitio, &oYcrificabitur fermo quod mne compofitum fecundum cam. eftfermofophifticus.nam id,quod efle in fimplici elt noncft,non actribuitur ci, quod ipfamet quiacgctur aliquid ab co, aut quod afdi tas. firmetur. Ifteigitur vir i n h u m £ modi locisiahoclibro uou cuadit N 111) DISPY-

A

G

DISPVTATIO

IX,

Difputatio
fecundationis, fundaftiseamfuper K ablanone quiditatis diuerfie ab cfle. &quodeft fundamentum vlciuiu, jam idruinauimus, &dcc!arauim* induftriarn veftraminco. Si vera dixerit,corpns,fi non habuerit antmam, non erit eiagens:&,G habueritanimam,tuncanimaeius eft ca eiusrigitur non erit primum :Dicimusanimanoftra noneftcaeecor pori«:noftri,necaiaorbis tatum eft caeflecorporiseiusapudvos,{edip fiinueneruntcaufamaliamr&jCurn poilibilefiteileeorum antiquum, poilibileeft vtnon fueiscaufa. Si autemdixentquomodoeuenitco- £. grcgatio anima£,& corporis,dicim 9 cjjhoceftficutlermodicenns, quo euenitertePrimi. &dicitur cj> hasc eftinterrogatiodeinnouato. idvc ro.qnod n u n q u a defecitefle,non dt cuurdeeoquoeuenit. &ficcorpus &animaeius,cum non defeceritee* vnumquodc]iieeorum,noncftabfurdum quin fitagcns.
A V E R R . O E S ,

De diminutioneeorum circa conftitutionem probax tionis, quod primum non fit corpus.
A t G A Z t L.

IT Alga. &dicimus q? hoc dirigitur ad eum,qui tenetq?cor puseftinnouatu,ex eoqjnon euadit ab innouatio bus,&omne innouatu indigetinnouantc.Vo!.antem,cum intelligitisper corpus antiquum id, quod nonnabet principium entita tisjcum hoc^ipium non euadit ab innouatiombus,quid jphibet qain fit primum corpus,autSol ,aut orbisexterior,aut ali us ? S i aute dixerit,qm corpus non eric nificompo/itum diuifibile in partesquantitati lias.&ad materia, &.formadiuifioneeflentiali, Scad attributa,quibus appropriatur abfq; dubio, ita q? di uerfificaturabaliis corponbus.fin aut,eflent corpora xqualia, in eoq? * funtcorpora.neceflariu veroinee eft vnu,n6recipiensquide diuifiocealiquohorumodoruoium: Dicimus q? ia deftruximus hoc vobis, &declarauimusq? vosno habetis ,p bationeminhoc,nifi qjaggregatu, cumindigctaliquaparseuisalia ,e" caufatum. Eciamlocuti fumusde eo,&declarauimus q?, c u m n o n f i t abfurdumconfydcrarcens abfq;in ueiuore,fic non eft ab(iirHum cofyderarccompofitum abf<]; compofitore,&confyderaree.ntia a'ofqjin Decore.naablationumerationis. &

lt Auer. Quiautemnon hab et probationem, cp primum : non fit £orpus,nid ex eo q> verificaturn eftei,q? omne corpus eft inno uatum.Oquamdebiliseftprobatio M eii!S,&quam eflremotaanaturajp bantisea,cxeoq,'prxceiTitt])proba tioneseorum,fuperquibusasdifica ueruncq^omnecorpuseft innouat u m , f u n t probationes diuer&.& quantomagiseftdignius,quacon-< cefTiocompofitiantiquijVtrecitaui tibi defeda Aflaria, qua: concedit efle corpus antiquum.quomam ali quod eri taccidensantiquum,quod eftcompofuio exempli gratia. & non verificatur demonftratio eorum,quodoc corpus fit innouatiu nam

A

Nona.
& flam ajdificauerunt hoc fupcrinnouationemaccidentium. Philofbphi autcm Anuqui no admittiiteecor pus antiquum ex fe,{ed ex alio. quareimpoffibileeftapudeos,quin fit ensantiquu ex fc,quo eft corpusantiqutusantiquu.fcd, (i traftulerim 9 hicfermones eorum , efient topici, & declarabuntur inlocoproprio. Cumautdixitindnbitatione, cotra hocdicimus,(j> nosdcftruxim* hoc contra vos,£declarauimusq? no eft vobis probatio de hoc, nifi <j> a^gre garum,curn indiget aliqua pars ems alia,eftcaufatum.i.cj? iam dixit fupe B riusq?nohntprobationcm,q?necef fariurr in efiecx fenon fie corpus, qmeflenecedarium in efTeexfc,eft q?non habet cau(am agentem. Et qua:ro vnd"eprohibuerunte{Iecorpus nonhabenscaufam agentem? & magisinconuenienseft, cum poniturcorpusfimplex, non diuifibile, nccinquatitate 5 necinqua!itate,demum copofitum antiquum abfque compofitore,&eftcontradidio vera,aqnano poteftiefaluare, nifi (er Bionibus topicis.& totum, quod eft Alga. in hoclibrocontra Philofophos,& Auicen.funt fermonestopiC ci,exa^quinocationenominum,qui busvtunturrqtiarenon eftprotelan d u m m h o c . Cum autemdixir, refpondensprofeda Aflaria,antiquu ex fe non indiget caufa, qua en't antiquum : &, cu ponimusantiquum ex fe, & ponimusqi fubftatiafitcau faattributorum,tuncfubfl:antiano critantiqnaexalio.Dixi q?/equitur ei vt a n n q u u m fit copofitum exca, &cau(ato, & qiattributafint antiquaex partecaufe, &eftfubftatia. &,cu cau/atu non ettcoditio in efle fui yergoantiquu eft ca ,&dicimus

101

fetftDcui D glo &attributafuntcau(ata.&leqiu tureisvtponat caufara aiuiquSex fe,&resantiquasexalio : &hocag-gregatu eft Deus,&hocideeft,qd'' ipfi ne^auerunt contradicentcrti g» Deusdlantitjuusex ( e , & m u n d u » eftantiquusexalio,f.a Deo.ipti veto dntq,i antiquum eft vnum .ergo hoc totum eftin vltimitate contradic^ionis.Cumaucdixit,fiponimus ensabfq;inuentore,eft{icut fi poni mus copofitum abCa; coponente: SC ponere vnum ens hmoi , a u t p l u r a , noneftfalfum incofydcrationeintclled:um,efttotu(ermoinuolutus. £ Nam copofitio non determinat co ponentf,quifitetcopofitus,adeo qj deueniatadcSpofituexfe: ficutca, cufueritcau(ata,deuenitadcatn no caufata, nee tt, cuinducic dcmfatio ad ensabfq; inuentoie,pot declararidemoftratiue exhoccp fitvnum, Cii aut dixitqi,cu aufcrr gditasnufctturcop6,&q? hocfacir affirmare coponemin primo,noeftverti. qrri Philofbphinoauferunr quiditatem aprimo,(edauferunt <]> fitibi quidi tas mo quiditatiscau{ato¥.& hoc to tumeftfermo topicusfallax.Etiam recitauimusm ferninnibusnrisfec F monesrheforicos, q u i d n r in hocli bro,fm radices Philolophorum ,in declaratione q? primum no fitcorpus: &funt&<j> pol'einducitadenS neceflanu: &q->nonemanat poTea neceflario,nifi mediate ente, qd eft aliquomo neceflariii, &aliquo mo pol'e:& eft corpus ctrlefte, &motus eiuscirculaiis.Etc'ft fufHciennusid, qtldf/ecundiun radices eorfi, q?oc corp'potentia eiu'seftfinita:&hoc corpus adeptumeftpotentiainfini tainmotuabente,q(Fn6eftcorp . ALGA-

Dfputacio
A L G A Z I t.

It Alga, rcfpondensdubitatio ni,qua intulitq?noneritages apud Philofbphos,nifi orbis,qui ell compofitusexanima,& corpore.Si autcm diciuir, quoniam corpus, in cocj}efcc6rpus,ndcreatahud,&ani macopulata corporinonagic, nifi median tecorpoie, &non eric corpus mediu animaeincreationecorporuni, necin produ&ione animarum,&rerum,quxnonhabent relationcm ad corpoi a.Dicimus quarcnoneritpofTibile vtfitinanimaH busanima,qua:appropriaturaliqua propnctate, qua conucniat vt repcriantur corpora, & alia prastcr corpora cz ea. & falfitas huius uon habctur ncceflario. & non eftdemonftratio, qua; probat earn, nifi <j> ipfe no videthocin iitts corporibus nobisapparennbus. & non vidcre non fignincatfalfitatem.Igiturdedicaueruntentipnmoid,,quodn6dcdi cacur alicui cnti omnino. & non teilificatur de eo alia. & no videf hoc in alio no fignificat falfitate eius. & fie eft dc aia corporis,& corpore exteriori,auteo,quod confyderatur.
I A Y E R . R O E S .

A

A It Auer. Dicereautem g> cor^[V.poranoncreant corpora, cu intelligitur dccreatione gencratio em vcritascontrarium eius.na non generatur corpus in eo, quod videmus,nifi ex corpore, ncc corpus habens am mam,mfi ex corpore liab£tianimam. quoniam no generatur corpus {iropliciter.nam,(i gcnerare tur corpus nmpliciter,erit generatiocxpriuationc, nonautcm poii priuatiooem.fcd generantur corpo pora demonilrata ex corporibus de monflu«J,3ccu corporibus demo-

ftratis.&hocqutdem,cum pefmutii & tur corpusex nomine ad nomen, & ex definitionead definitionem.permutaturenim cot pus aquae, exempli gratia,ad corpus ignis, cum permucaturex corpore aquxad attribucum.in cuiuspermutationepermutarur quide nomenjaqux, & definicio ci us ad nomen ign s,edefinicionemeius.&hoceritneceflario ex corpore agenticomunicante cu generate, aut fpecie, aut genere dicto vniuoce,aut fm prms, & pofterius. Attamenanpermuteturindi uiduum corporeitatis appropriatu L aquxadindioiduii corporeitatisap propriatum indiuiduo,eft in eo con fyderatio.Cum autem dixit neccric corpus medium amm^in crcacione corporum, necin creationeanimarum, eftfermofundatusexopinionibus Philofbphorum fm opinioHif tenentisq? tribuens formas corporum,qu^n6runtanimata.&alas, eft (ubftatia feparata, aut intellect9 autanimafeparata, & qp impoPeeft vttribuathoc corpusanimatu, nee nonanimatum. nam,cum ponitur hoc, & ponitur q> coelifunt corpus babe's alam,im pore eft eisvttribuat formas ex iftis formisgenerabilib', & corruptibilibus,nec animam, nee aliud.namanimaexiftensin corpo reagitmedi§tecorpore:& id, quod agiTmcdiante corpore, non repenturJeeo nee forma, necanima, cu non fit de natura corporis vt ajrat formam fubftantialem, necanima, necahud.&eftfimihs fermoniPlatonis de formisabftraclisa m a , d c quibusdf.&hcEceftopinio Auicen. &aliorumex PhilolophisMaurorum. Et ratio eorum etiameftjqin. corpus aguia corpore caliditatcm, aut

Nona.
A aut rrigiditatem, aut humiditatem, aut ficcitatem: £ha:funtoperationescorporumcoeleftium apud eos tm. id vero, qcf agit fofas efse"riales, &pcipueaiales,e"ensfeparatu,&eft id,quod appellant tribuens formas. Aliquirame Philofbphorum tenet contrariurn huius,& eft q?id, quod agitformasincorporibus,iunrcorporahabentia formas fi miles eis,aut fpecie,autgenere.(pecie autem ficut corpora viuentia, qm agunt corpora viuentia jVtvidemus in animali, <j> vnum generat alteru: genere vero in his,qua:nongeneratur ex ma B re,&foemma. corpora autem coelcftia apud eosfimt, auxtribuunt eis ritam,qm funtviuentia.& ifti habet rationespra:terfamo{as,quarfinarratio hie non eft locus. Et idco dubi tauit Alga, contra eos in hoc, & dixit&quare imposfibileeftanimabusquinfitcisanima, cj appropriatairaH<^uaproprictate,quaconucnit vt iint ex ea corpora, & alia a corpo ribus?ideft etquare impodibileeft quinfintanimabus exiftentibusin eorponbus anima:,q u^ approprianturgenerauonialiarum formarum habentium alam,&nonhabcntiu C aiam. O c£ eft extranea conce/Tio. Alga.ojjnon ruteftificatio degeneratione corporis ex corpore, & nou eft profeclo teftificatio prater hoc. Tuautemdebesicireq^jcum extraKunturiermones Philofophoriaab artibus derr^ onftrati uis, fi un t fermo ncstopiciabftji dubio, (i fuerint famofi:autmconueiiietes,&extranei, fi no fuetint famofi. Et caufa in hoc cft,qm fermonesdemonltratiuidi(cernuntur a fermonibus no dcmoftratiuis ,cum confiderantur in gcocrc artis,in qua eft fyccula«o.& il-

101 leexeis,<iu»ingrediturindcrinitio- D nem generis, aut genus ingreditur indehnitionemeius,eft fermo dcmonftratiuus.&ille,in quo hoc no videtur.eftiermonon demonftrati uus.&hocimpoleeft,nifipoft5defmierisnatura huius$rencns,dequo confydcratur,&abftrahatur mod', proptcrquem repenunturprzdica ta efTcntialia huic gni,a modo,propcer quern nonrepcriunturci. &de bet confyderan hie modus,vt quihbet fermo fermonum pofitorum in illaarte,cum fuerint continue apud oculoseius. &, cum habitumfucrit in anima q? fermo cfleisetialis huic j. generi, aut confequensex confeque tibusfubftantijeeius^erificatur (cr mo.aim vero noncSfyderaturhaec proportio inteileftu confydcranris, autconfyderaturconfyderationcde bili,tunc {etmo eft tmaginatio, non autem veritas. Qjiare erit differentia inter demonftrationem, & cxifti mationem pratdominantem intellc <5lui fubtilior confyderationecapilliad vifumr&occultior finecxiiten ti inter vmbram &luccm,&przcipue in rebus materialibus apud homines debiles vifu: quiamifcetunn .«, cis id,quod eft per (e,eijquod eft per accidens. Qjuare vidctur c^idjqd' fecit Alga.dc ttanflatione opmionumPhilofophorum in hoc libro, 5cahjfuishbris,&:eatribuitei , q u i ncn confyderat inlibrishominum cum conditiouibcs poCrisabeis, proftclo mutat naturam eius, quod eft veiitasi fermonibus eorum,aut deuiat plnrimos homines exfummafcrmonueoru. &quifacirhoe, maligniusincoprxdominatur,ma gis^ bonitascirca Ycntatem.Q^are Dcusglo. bcaefcito^notranlbliCfcm

Difp utatio
€ fcminhis rcbusaliqucm fermonfi eorum,nec permifirtem hoc,nifi cCfecmalum eueniensfcientiaz.&inccl ligopcr fcientiam cof/derationem in reb% vt expoftulat na demfonis.
A L G A Z £ L.

lt Alga, refpondens pro Philo fbphis.Siautem dixeritcorp" cxtcrius,aut Sol,aut id, quod confy deratur ex corporibus,dt menfuratum mcfura quadam, cui pot addi, autabca diminqi, & opuseft vt fit! hacmenfura approprians,igf non crirprimii. Dicimusquarenegatis i- r • • °r aicenti q? ihoccorpuscntin mentuH raquada, qua: nccefleeftvt fit finis ordinisvniuer(i.&,fie/Iet minor ea, aut maior, non eflct poifibilis, ficut vosdicitis q> caufatura primum determinal vt fit corpus cxteriuseo, menfuratum mcnfura quadam :& alijemenfura;, incomparationead fub{tantiacaufctiprimifunta:quaIcs.Attamen demon/Iran turaliqu^ menfura: talcs,ex eo q? ordo eft alligatus eis.igitur necefleeft vt fit mffiira,qcuenitei,&nonaliter. ^cfic, cum confideraturnoncaufatu.Sed, fi ifti conftituun t in caufato primo, quod eft caufa corporis exterioris 1 apudeos,<j> fitprincipiu appropriadonis, ficut volucasexempligratia, non cedar interrogario,Na d r q n a re volui thane nieturam 3 & no alia? vtfl'CcruncLoquenriHus, cum rcfcra,ntresad.volutatemantiquam & nosinduximiishocconrraeosin co fy.derando partcm motii3co?li,& co fyderando cluopundla poll.&, cum dctiaiab'itur cp opusclteis concede recognitionem rei a f i m i i i , & pcrucniread cau(am,conceduntetiam iiludabfq; caq(a,ficutamittritcum ca cii non u t d f i a , fiueconuertatur

A

intcrrogatiointer Uplammet re, & K diciturquareappropriatum fuititi hac menfura?fiue conuertaun cam, &df quareappropriate f u u i n h a c mefi.ua,potiusqalia? Etfipofefucrit expellereinterrogations: a. cau(a, q?illa meTura no eft fimilishuic, qm ordo connedlitur ei, & non alte ri,tunc poflibileeftexpellereinterrogationem ab ipfamet re,& no indiget ca. Et ab hoc no pot euadi,qm h^c menfurademonftrata ,quaseft ei,fi eflet ficut menfiira,quaT no erir, tuncconueniretinterrogatio, quo cognofcit resa fimiliin appropnationefm radiceseoru ipfiautnegat L voluntatemdi(cernentem .Si vero nonfuerirfimiliseiituncnoncolrituitur poflibilitas,(cd dicitur hoc fie e/Te eft q uid an tiquu m: qm fliit cau faantiquafmexiftimationem eojf. &(equiturqt!a;ftioexhoc fermpne meo ,quo nosdubitauimuscontra eosdeconuerfione interrogation is ad voluntateantiquam,&conuerti mus hoc contra cos in duobus pundis poli,& parte m.otus orbis: & dcc!araturexhocq?,qLii non verificat innonationem corporum,non pote rit conilitucre ratione de co, q? primum non (itcorpus omniuo. M.
A V K R R O E S .

lt Auer. QtiAm m u l t u m eft extraneus fcnno hui us viri in hoc loco, namipfcoftenditdubitationcm contra Philofophos,cpipfi. non pofllmtconftituere efficicspr^ ter corpus caelefte,cum indigeant re fponfionefundamcnto rei,qua non credunr,fedcam credunt'Loquetes. &eftfeinioeorum cpefleccelnmin menlurarerminatapteralias mffu ras, quibus poflet efle coclum,eft ex caufaappropriante,&approprians eft

A

con crano.indigetem <quideappropriatione vnius duorum oppoficorum.tuncattribuerentoperationem Deiglo. eft finis. quam non decerminac fcientia. fi eilet apud eosin creatis quantitas.faluetnosab hocerroremprio efficiente. aut qualitatem :& non elegi t efficies hoc faftum.q^ eft in mundo.(.&aliadercfa£la.Nona. quicquid eft in eis . & qua!itasterminata.q? dicere confyde rauiun realiquafafta quantitate. fedcredimuscjjoe id. op?.(i eflec quodcuqj fadum io fuerit. qua affirrnaueru nt Philofophi. namappropriatio.& hac C qualitatem.non elTethicfcicntiaomnino de facto ex fadis .quod determinatfcie tia de re facl:a. aut enim hoc erit neceflanum in natura operationis hu iusentis. &oTasiitx'qua ]iainfinehuiusfac'ti. hanc quancitate.quia volueruntexaltareDeum glo. (i mundus eft quid E faiftumin vltimicate (apientiar. Attamen iftcvirerra uitinhoc. nifi hoc faftum eflTet menturatum in quantitate terminata:licet fueritei latiuido in quibufla facftis. Etdicimus qjqui c5fitetur o£ coipuseiTcinnoua turn. & terra . X.propter opetationem eius. nam fcientia'"arcificialisintelligitur ab intelledu ex parte fcicn tixnaturalis.aut eritei ad melius.aut feciterrare. abfq.quemfeciteffi ciens propter eum.& eft caufa finalis. nam. eft alia ab appropriatione.nam appropnatio. am qurro .licet dc ficiant vires noftriingenij in multig corum.primi inhocei . Dcus glo. non in opei'ationecreatoris. aut dicim* o^fcientiafit in operacionc crcati . nam omne fadum fir propter ahquid. & negauevuntdeeoexcellentiflimun\ attributorum eius.aut a.nccefle eft vt fit hie v n u m fapiens. &aliasqualitatespoflibilesei: & dicere (j> ipfe voluithocnonex (cientia.& natura tcrmi nata.eft cognitio rei.& hoc non reperitur ordinatum ad hoc fa ctum . na apud Philofbphosnoneft quatitas B inenteexentibuSjnecqualitas.aMiulerunt fciciuiam ab co . qua. & non eflec hie caufaoino: &eruntquandtates operator urn. autqualicas. Si.D rationem.qua.qrn non cuaditab innouationi bus. & qualitates corum re deuntesadapperitum efficientis: & erit quilibet ho efficiens.quam voluitiefta Aflaria. prater alias qua titates.nam no eft macula fbrtior.<3C quod Seiv mohgrctici fequi^ A t G A Z f. Philofophi uero mtellexerunt in hoc loco per appropriasid. beneintelligit opinoncmeorum . L. It Alga.&. A eftantiquum. D I S P V T A T I O . Indeclarandodiminutionc dex clarationiseoriiquodmiido p fit efficiens. cuius efie indigent cccluni. eft ex fcientia. no euadit ab Tnoduorum. Hominesautem. &.quin fit finis in (cientia. quamvoluitfecla Aflaria. co q> hoc determi net fdentiam in lubltantia rei. nam nemo poteftponere faetuma/cientiamirabili caufamfui ipfius. terminansquamcunq. aut a fimili.quod impoflibiTeeftattribuiartih'cicrea^nifirnodo vituperiicius.

& demoftratio no declaratnifi ccflationcm emanationis. A L G A Z E L.ponitaliquiddeinnouatio ne. & hoc quidem Secudo de Cceio.&accidetnia. nam corpora funt cadi.Et.& cefTata eftemanatio.eftneceffarium ineflei&iamdiximusdesttributisneceflarij in efl'eid.& non eft hie rei teranda.dicimusqj ia de clarauimuscorruptionemeiVluod pofuiftis de attnbutis neceflarii in efle. caufa.Siautedicitur.&nouficatusfuitgra duseiusin fermonibus veris.Ccorpora. & vegctatiuajhisinnouationibus. & hoc.fed innouaturforma?.cum dicatur q? non fit caufa CCElo.Ineoaut. fcit diminutionemeius.qm reduclt. fu ntmotus apud cos ad corpus coeIefte. id > quodceflatumeftfcufu.quod non tcnent omnino.&intelligitpcrlnouationcm creationemexnoente. & non corrumpitur corpus. vtconiyderetintellec'tuscaufam hu ius:&poftea tranftulitearn adapter nitatem . Philofbphidicunc q? q ui dicit omne corpus efle innouatum.pofuit earn Tnouatam.&ipfcr meteftcaalicuiusalterius.& elcmenta quatuor. curatiocinatusfuerit decaeoif.quoufquedeueniantad motumcircularcm. vr Yalctin corpofe inaouato.quod diximus.ornne nonhabenscaufam.& lam cef fata eft apud Hijrcncos in principle rei.quod dc I claratum fuit q? corpus non critneneccflarium in efTe. incoepitrefpondere eis.fexpri r uatione.vteftopi niophilo(bphorum. corpora eoru.quiaeditantiquira tecorporum.fed ipfe.quaru H caufideueniuntad motum circula re.&motus circulariseftantiquus.forma.Hzeretici aute adhxferuntfenfui.quxeueneruntPhiloibphis. &eftcbmunduscftantiquus. adeo cj?induxiteosadfermonem Hzreti corum.fiuefueritinnouatum.quoniamadduxitincouenientia.quod di cunt. &animales.& mutationibus.qu^ro quid e/t. Et fijmmahuius rei eft q? corpusapud cos. necefficies in cot poribuscius.& hoc indigetdeneceflitatedemonftratio ne. & funt amiqui. Huiciam datacftre^/^fponfio.con eft fufficiens in efTe ex fe ipfb:& eft apud cos in corpore antiquo de neceffitate. contradices refpouGonibuseorum.q funt fab orba? Luna:. &ceflatemanatioeorum in eo. nee efKcicns ? caufa autcrn eft innouationibusj & non innoiiatur in rnudo corpus.prout eft non defecitefle antiquusabfq. &Inouatur animarhumanar.qu o eft in corporcinnouato. re antique.&ideoquia Arift. A It Auer.&quibeneconfyderatid.vtcogitauitHe.iamfpcculatifumusdehoc fuperiuSj&noneftreiterandum. & matcriij corum fiinr antiqua.q->hxccorpora efleeorumeft ex caufa.reticus.&ficnoncfteicau fa. A It Auer.eo modo.q?adduxitdubitatiojncscontraeosin hoccapitulo. vero. & tarn en funt antiqua ? A V E R R O E S . &aceidentiaahqu2 funt caufa alterius.Difputatio 6 qa*ro quid prohibet robis ab opinioncHarrcticorum.feu antiquum. &faciteurnanimaantiqua orbiser go non eft caufa m iido . fed permutanturineisformaeexmiftio nibus. A V E R R O E S .voluitdecla rare efle terram circularem fm nacuram fuam. &dixit.& noefk fie A . exiftimauerunt q? iam ceflatum eft rone.nifi q? fimilitu do non valet circa efle cius in corpo lt Alga.

Etreuertamur adid. cjuoniam ipfe nondiuiditensprimoadpoffibileverum. ciimintclligitperpoilibile.&eft vtdicatur oeensauteritpodibile.& quafidicancan ifta corpora habent caufam. Auicen. fi eflet neceflarium in efle.qu. o A Z E t. noextra. fequeretur proceflus.&Intelligiturperpoffibileinefleid .&poflibilisin cfle &totainuolutioeorueftinhis duabus didionibus.quod ciccaiifsj&principimnentisfenfibi bilis. cj? eft fpeculatio exiensa natura hominis.fedomneensnS habet caufam.qm aduerfariusporcritcontradicereqi nS eft/icutipfedicic. & non fenfibilisin caufis.nonhabenscaufam. Philofophi veroconfyderaucrumcaufas.iteru E in tcrrogatur ilia caufa neceflaria.Sed fefta Aflaria ne^ gatmcaufas lenfibiles. qua probaturq? corpus non fitneceflanum in efle. AVERROES. finitur res ipfa proculdubio ad ens. nam corpus coelefteapud Philofbphos eft neceflarium peraliudcfed an neceflariu peraliud habeatpofh bilitatf refpcdufui ipfiuseftin hoc confyderatio.Tro quid eft i neon ueniens.autnonhabentcaufam . &necef^ (arium hoc?&dicimus(j>cftnccefla rium. noneritdiuifioentis in has duas res quid nocnm.&eftfermo Abra.atune ceflarium . cu nccciiarium in cfle ex fe.&aliquodl non habens caufam. fihaberetcau fam^quiacftcompofitum.in eo q> eft homo.jC\. 104 lt Alga. fi quide ponitur caufa de natura neceflariihabetis caufam. dicimuscfinon intelligiturdiiftio neceflarij ineflc.cum intelli gitur per neceflarium in efle ensne ceflarium.cii fuerir poflibile etia vt neceflarij aliquod fit habeas caufam . &affirmatioeius .Dccima.facienscce lum.cum fintci parces A intelligitiirper neceffarium in cfTe D id.f non dicit q? aliquaficcaalterius. fi poflibile. Attamen viaeiuseft faifa neceflario. eftconfy derationefui ipfiuspoflibile.non cfletei caufa.eft qnV.eft imaginatioqua:dam. &eft *-.F tuofa.& non eft polTibile.Iam didum cftfupc.quod habet caufam.necratnum. hftcaufam. A ItAlga.auc voluit conuenire in hac diuifionc opinioni Philofophorum in entib9. ablatio caufa:. & ceflat emanatio ad caufam neceflariam .& cum dicunt corpus non eft neceflarium.& terram.Cum dicunt q? probatio.ionibuseius(jj.contradicensPhilofbphis. dcm necradicem.&. phis ojcentibus corpus no eflc .£.nusinferr.nonhabcsqui A I. .rcfpondcnsPhilofb" A Ir Aucr. & pofiiitcausa entitatis (enfibilis ens non fenfibile fpeciegenerations non apparcntis.& caufatis. Attamen.fi ilia caufa fuerit de natura poflibilis procedit res ipfa. &.& dicit H?reticusq>non habentcaufam. & deueniet res ad cam neceflariam .quodnonhabeicaufam. I A L G A Z £ L. &perpofilbilepoflibile v«f. deindeconfyderauc runtcaufasintelleiflas^res finitur apudeosadensnonknfibile.necinttis. fie.quodintelligiturdeea.quarehzc viaefttor. non habentem caufam. &. adeo q?deuencruntad corpus ccdefte.5c neceflarium .& omne poflibileindigetquidem necefla rio.cumincefTerincineahocpro ceflu.&eftdiuifionotanaturaliter de cntibus.

exrebuspofterioribus. A V E R ROES.nifi eo modo. inlibro de Aninulibus. &tempus:&exiftimauitipfeq)hsec via perucnit ad id.fedip.& eft opinio Peripateticoif. Primus tn.cum vero pon:tu. impoffibileeft ei. Et plurimum.n. & i mpoffibile eft eis dubitare cum hoc.ficut reperituri omnibus jjartibus aTalis potetiacopulans panes arfinuicem. quod dixerunr.f. nam neccflarium in efle ex fe. &dicit q? fit excellens viarum Anciquoru. jqui proceffit per earn ex eis.&funtmot 9 . & proptcrhoc vnum munduseft vnus. non protcduntpeream Antiqui.Siautem dixeritnoncltinc6ueniens.qmn fitvnumefTennaliter .verum.a:d'cmu tp •fireJ definitio.& iam dc ftruximusilludc6traeos. ltAucr.undo. quod eft neccflar i u m i n efle. ficureftin rr. cum ponitur in efferent quod tnagisaufenurabeo.aut partibus eius.quod fequitur ex hoc fermone. &iamdiximusnosq> via. qui ponit compofitum ex partibus inadu Antiquum.&non ha bentaliam viam igiturmanifeftum eft 1)1 qui non credit innouationem corporum. f.r eftecopofuurn ex partibus Amiquis. F A quarunaturacftvtcopulcmnradin K uicem. quod fit principium omnium. vtdicit Anfto.ciim concefTeri mus q> fit hie ens.DUputatio partes. Et.licet fie fuerit. &exfocii$ Auicennx propter hoc dubiumexpofuiflcAuic. q?i mpoffibile eft quin fit hie potentiafpiritualis.vteftinmundo. debilitatishuius vise. tn totum.non per uenit ad crcdenH dumagensomnino.q.& nongeneia bilis & non corruptibilis fpecie.nec aggregationiseorum.n6eftdem6 fir atiua.qmcopulatioin mun do eflantiqua. & partibus eius.& hoc totum. Eteuenit Deo glo. non compofitum ex materia & for• ma.quxfnrrrcaufaeius.in co q? eft ens.f fimplex.fi perueniretadid. Dicimus. Hicfermofequitur Hicfermofequitur confcquentia. ad conftitutionem principij eo modo.tunc verum eftdicere de mundo.qui pertieneruncad woseft Auicen.Et ideodicit Alexan.batc dmiinutioinhacfuafpecie perfe<5lionis. qiK non eft corpus:& hxc via.tunc eflet id. qcF dixerunt deaffirmationeablationis pluraiitansab ente Primo.'anonperue nitad hoc.fed funt antiqu32 fie abfij. caufa a^enti.Etiam vidimusnoftra tempeftatemultos.ad qua peruenirealiud non poteft. eft apud ponentem hie corpus fimpler. cui nemo dubitatapudjpcecietifem per viam necef fart j in die in con. & non deuenit naturaliter ad eam.&forrr. conftitutum ex partibus.nifi cu eo. Differunttn. in earum aggregatione no eft quidem caufa partiu.itituendo ens.eliehuiusopinionis: &di- .q? fit neceflariu in efle. Nam Antiqui procederunt ad con (tituendum ens. quod fitcopo fitum ex materia.exeo q>copulanseft antiquum: copulatio vero inter par tesanimaliseftgenerabilis&corrutibilisJnindiiuduo.qmcor pus habctpartes:& panes funt prioreseflentiaHtertoio. quod non eft corpus.quem dixim*.&oe v n u i n re copofita eft propter vnu* quod eft vnu in fc.pro_ pter copnlationem antiquam : qm impofubileeft ei vt fit non generabile&no corruptibilel indiuiduo.quo conftituerunt Antiqui ex confyderationc jn natura entis.per quam proceflit in conftitutioueentishuiufmodi.trafiensperomnespartes munHi.

nam vf q? declmauit a via Arift.e vines neccflario:& oe vines fat aluf.ex eo q>totue vohtum ci.ad aham viam. corpus cccleilc.cSc quod eft hmoi non eft cor pus.nccef tk eft vtpraecedatidneceilariumin ellc in liibftantia corporea.& fcietia fpe cierum neceiTariorum in fubf tatia.i quo non eft potentiaomnino. v. via: funt verx. C Ethaec via eft vt dicamus poflibile in eflc in fubftantia corporea. & i d f c i t IYAC via.autindiuidualiter. .q<t vc ht.circaconftitutionem primi prl cipij per viam motus.'licet fuerit afltimptaaprincipijs. &t quod eft huiufrnodi no eft corpus omnino.ficut eft in quatuor elemenns. &non erit apud cos antiquum nifi Deusglo. & antique.& amba.atiquiuseo:&: taiuea apparetde eocpcftpoillbilcin cflc.tcnentium cjj Deus fit corpus coclefte. &innouatii ex volutatcei 9 .qm eft ex opinione orientalium.fed magisnaturaliseft via Arifto. itgenera. & q? non fit in eo potentia omnino.iopucnitadeoSjppo neceflanade faetia ciusrqm voiitum ncceilario impole equin fit fci turn volcti. & locuti fu inusetiade via Alexandri inhoc. amrmabit"'^ vu!t.necad motu.nec quics.ficutcftlcoi'pore ctrlefti. nee potentia in corpore.Vndecima & & direrunt. DI S P V T A T I O XI.&x'dificauc rue fupcr hoc q-> totu e fcitu ei.& ncccf faiiij I ee i fubflitia corpca. fin autcm (cqucretur nfltcorpui a. erit ipud mc:!icet fuerit in ea com •vtprzcedatei fcientiaipccieru po£ libilium in fubftantia. Dediminutionetenentis quod prim urn fcit almdabeo. cii notu c-cis uiccrc«irc nvmdi.nec I (ubftancia. apparetde eo cji cit Rceeflanum in cile i fubila tia corporea.Nos vero iam locuti fumus de hac via multis vici bus:&dechrauimus modum.cum verificabitur via probatiois neceilarij I efie.vt recitabimus. ri.nec in alia fpecicrii motuiim.quo eft in ea veritas:& fbluimus omncs B qones facias cotra earn. <J? ipfe non tenet.f quamdigit inhbrofuo nominate de principijs. qucedeclarauit Arift.&attributaeius.nec ad ahud.S: non attvibuit'ci nee mo tus.5^ fpe^ cies modo vni^ uerfali. &qnotie{cuq. aut vFr.quato magis (cufeipmrergo to tu htfcuii D e o l o . neccflc eft vt prxcedatid ncceflarmm in ef feiri fubftantia abfo!u:a:&eft id. Perfe&i au tem qm ec cfcjincla fum apud cos in innouato.&: nihilfit qn (itTnoua tuex volunrarceius. &ipfi ouidem cum hocdebihtant via Ari uof. D quo admotum localem:ergo necef fe eft vt motor cius fitneccflariusl elle in fubftantia. A LGA Z E L E It Alga.quod pofuitin philofbphiafuaorientali: &dixeruntq>ideo appellauitillam orientalem.fcics cjdc id. partes veio mundi aiternr f u n t neceiransiiu eflem fubftatia.s/r. O Aucr.3cquicquideft vltenuseftin nouatumex voluncaceeius. cp fie hicfeparat-um: & dixerunt hocappaix-ie ex fermoc eius de neceflario incrleinmultislocis:&eftid. nee alia fpecies muta tionum.quaie.vt ipfe opinatur.

diuifa in xterni tatem.fci'mo fimi if deficit ei. vtfaciat voluntate. & (erm. & multo magis motus locatiqua.quoniam voluntasinviuocftappe H cefleeftvtfitcorpusjdicuntcpefte^ titusmandansad motum.&pofterius.Et. Atcamen hie feimo eft magis hs.nam diflantia xtcrniab innoua tus:& motus iion reperiturmfiin to eft maior. & proptcc tari ab apparent! ad occultum.cum <icm in innouatione.^ ferrno glo. &aufemnt philofbphorum.qua: philofbphiq. & hora cies.&ap|>euuis.piienietc coparationem inter cum.quas eft conditio in ec fcic videtuiqj ipfi pofueruntDeum j»l. Excellens .q? additus fit apperitus hora opatio tisgnabihs& coiruptihi!is.i cntisxtcrni.&viuo. cu fueiit di. impol'e eft pmu latur Sciens.ideo appeluocationc tali.&. lofbphos.fammetapprchenfionem: vtdicut jnilaueruntmundum operatis. cii ab eo motum abfblute: igituraut verificatusfuerit fermo eorum.ro cjieueniatmutatio? 1 vnum genus iiiiffercntias id diuide Vlterius. quo peratio prouemens a fcientia. & pro attributa reperta in apparenti. A . & et.r lit poffc eos.autexalio. Loquentes vero ponunt in Deo fatisfacieus primo afpedu.qua. tia.ex eo entium. tam viuo.& priua. fimilitudinalcs funtnimiiimfatif. apparcbit inuolutio eoru .c]uorum difpofuioritjimpoJccft vtrepiaturaliqua fpe ncs (int ante operatiotiem.8s L ternus: & omne corpus eft innoua.abfitq? fitciappctuus.inftfis. & culto.feciteumdf. ficnr diuidituv dem.o.nam hoc dicunc de Deo glorio.abfc].tcrnum.qudd ap pro6 A V F R fl O F S. abfq.qua na.apparctqj funt a. & fit hie (ermo. nifi q? operatic eius fit o^ diflantia fpcium abinuiccm.Hie fcrmo.&:. tijehomini. Deus venem abfq.Difp utatio vitaaddira intellec*TuiinliomTeno K lt Auer.&. litudinalis rhetoricus: & fermones adeo qi fit caufa motu c .nis?aut quomodo imaginet'voluntiir.Sc fcien.&fubftantiareiusalicjd. & acHonis. commumcantium qui tur nifi in corporc animato.opeiationis? &poft operations e:i.tia in primo eft ipfamet vita .homini euenit ad perficiendum idj tum: & necefle eft eis ponerc homi.tioncm ztcrnitatis.quiuoca aeci nonviliusex(cienteea. apprehcnfio.autex fe. g diftanha fpecierum corpore:igitur apperitus non repcri abmuicem.EtjCtim hoc fie fue tas. quiaappem 9 eft caufa mo M tes.& fcienfunt ex voluntate humana. cauiaopationisninoiiatc.& apprehefioe .cum dfeiscpne.cum intclliguntur ab ca vnumquodque eorum.quodei deficit in eflefuo.&ap non affirmantin Deo vitam rcpcrpaiucrn apud quern detapparere. &oc uenitexcellentiuscontrariorum.ipfi enim aifi. materia agentemouim ro glo.fenfusab{q.co nam nihil efl diilatius a natura en.qii.& fcie ergo pofe cfc vr permntetur iudiciu tia in co quod eft fcientia. nifiq?.aiit ponunt earn efleip hominem a.non fit voluntas inPrimo apurfPhi iranriaa^terni anon zterno maior.in duob 9 ab apparenti ad occultum ? & tame contrarijs pombile eft vt proueniat funt contraria.nih de potetia motiua in loco et proctmium ad hoc. Etquopotcft fancntes.nam Loquetes. cum procedimus imaginari voluntas zterna.ex fennbusrfenfusaiuem auferutur nem philofophorum de fcientia an a Deo.

fi. Sf.! quib 9 videt qi fint de gne reru faftibihu. difrert tame fomo T hoc ab operationc. quemadmodum Medicus (peculac* de rebus fanitatis in menfura .quod pofuimus in hoc libio.& funt holes rocinatiois.&funtfequentes fimplicitatesrerum:&ahqui.E t fie e T fadibilib'. & dicunt q? voliitas cius jpuenit in en tibus f m fcienmm eius. ^rte.Vndecima A proprianturei triaattiibuta.tio.ad conieruaHum £anitatem . Hoc totumeftfermo philofbphorii in hoc caprb.nam aliqua. & xgris ad remoucndum 2gritudine:ficeteftinconftituente legem na ipie notificat vulgo ex re bus mefura. ad quod peruenit ipecuw.quas operat'demfatio. quac conuenit fanis.qui earn affirmant.Et hoc tocum eftapud me excedere legem. fecudii hocoportetvtjnrelligatur id. Quarc Legifla.in quibiis eft iudicium legale. vt faciat aliquam operationcm illiusartis. funt demonftiatiuar. fpecies vero(crmonum multje funt. & non proueniet neceflano. qua pucniutad felicita te" .(icut eft in artc Geometrix.na id^d7 tacuitlex > epfedi'. (ernioneartificiali. °. C vero non demonftratiuaj.id.quiaproueniunt abfque ane. & hie eft error magnus.v.vt pofiumus. .nifi habeti ilJam artem. qui no {cit artes demonftrationis.(Icut de licit in hole. quod fit dc eflentialibus legis.um felicitatem fuam.&non excedantdodrinam legisdeclarata in lege:cum fuerit dodtrinacomunis omnibus fufficiensadacquircn d.& conucniens hums libri eft Deftrudioambarum fedarum fimul. nam quemadmodum impoilibileeftei.-\redeeo.quod nos hie icnp(imus. fi fc:ucris aitcs.ar tescnim demonftratiuz aiUmilant B in omnibus artibus fa£Hurs . & declaretur vulgo ex eo.& pcipueinlocis.cum pofitum fuerit. ° c & t-r • i i• t in dilputancne dehisrcbus.in <] uibus im poffibile eft vt fit I eis fer rno abfq.quod tacuit lex ex fcien tijs.non eft /ermo artificia lisdemonftratiuus. i nterrogatio autem aducrfaiij in his rebus aut eiitexhoibusdemfatioO ij m<.Qjiare totu jd.& fcietificijmagisjpficiut fimplices in rebus faclibifibus. & fim plices aut.aliqua. .& ideo nome de bitum. & pofle ei9 non deficit a voluntate eius.&. funtenim aliqui.E cut tacuit in eis Icx.& i dco <]iixcunq.& (pe<:ul.vt fpeculet*. Quoniam.&notificarevul Qy° r»»oq?intel!ecl:us humani deficiunt ndebe. & Potens. (ed hzc ars dignioreft in hoccsteris artibus. impoFe eft enim deomni eo. icdfuntfcuno- 106 nes no artificiales:cjnorum alter eft D magis (atisfaciens altero. nam opeiatio eft aCtio vna. difreiut in hocgnc. non autcm dcmonftratiu'.io exiftimatur in demonftrariuis q? proueniat abfq.& debethomouceiein iftisrebus.impof fibilis eli fcrmo in cis. materias fucrint materie tumartium demonflratiuarum.nifiex habetibusartem. qui non cii illius artis. fie etiam impofTibile eft ei. fi fueris cxhoibusfelicuatis completxinlo cis proprijs hbri Pofteiiorum.& eft <b fitScienSjExcellcns.ied (ermo nesnondemonftratiui.qui uegantrocinationcm.Vt faciat aliquamoperauonem artis demoftra tiua:: & eft ipfamet demonftratio. Et ubi eft confydcrarc hxc.Sc hoc id€ euenit reb'fcietifids. nam fit ex hoc magna inuolutio. qm vires hominis dcficiunt in hoc .qdT nonpra:cipitlex. in his quidcm vationibus eft icitno farisfaciens.

cum exjftimauiftiscp mundusfitantiqu% no innouatusquidem a volunratc.viam qua affirmauerunt Loqucntes attri I butum fcientii'j&alia. loquens cum philofb phis.&appropnatioei aliqua pane. apprehefioe termini.ditelligitjs g itellectuPfiintelliguiseu. & viam philofbphorum in his atrri butis. A L G A Z E L.cum recitauerat (ermoncm eorumjdubitans eis.nam anima homiivs eftoccu pata in regimine materia:.& be neintelligit cp nos non licite loqueremur de his rebus hocmodolo<]uelse.Jcum ceflauerit occupatio ei% & non fummerguur in appetitibus corporalibus.rcuertamur ad id.&pi^ cipuein legcMo(aycadiuina. Scidjqd* dixit Auicenna circa verificatiouc huiusin graduatione fermoiseius. Si notificabit ei q> hie modus loquendi eftpiopnus holbus demfauonis. fi vero non creditei.procedentibus de rebus natura hbus.Et.aiuerirex homimbus.& non deficit eisaliquid:quomamfunt etiamm telleclius abltradi non in matena. & dixie. notificabicur eiq?loqui dehisreb 9 eft prohibirum in lege. & ideo apparet q? Angeli omnes Ici unt omnia intelle<fta.ra tioneineo. cocedif! f t circa u^qd7 dicitis.que.1'capit facefe compararionem inter earn.fed e exfis in fe. ab alij» philoibphis.autex H^te tias.cum adhocnosindiixitncccf fitas.qua: non tacuit de rebus diuinis.qro q.& no puenit ad hoc. Poftea. & hmoi e i»tellecl:9abftiacT:9. non eft inconuenienshominibusdemonftrarionis contradi H cere ei ration!bus incifiuis. jphibens ab acquifitione omnium rerum eftal ligantia cum matena.nam. A L G A ZE L fum? &impoflibi!eeithocabiq. fed innuit id.Deus fctt.patefitei veritas intelledoru. CcofporeJ&. Deindedixit.aut non.abiq-.& quo ponn id necefla A . & vltimitate fkcilitatis verificationis.dixit.& non crcdentibus.& e q> ipfe intelligit fcipm.hoceftipfummet qfitu.Difp utatio G nis. 4' locus qonis.! quo fuimus.ex eo q? eft in vltimitatefamofitatis. qjhocgenus fcientia: prouenicex demfatione. qc? no e nece/Ianu?igif difrert Auicen.ex eo q?I tclligit ieipm.qui credunt lfgi. & occupatio inea. fi credit ei. lt Alga.ad quod pcruenit demoftra tio.fi intelligitis q? non fit in corpore. qitelligit aliasres.vt intelligat ahud.& tacuit de eis. adeoq>erti vlnmitaie declarationis.& nifi eflet hoc.& q uo id accipitis i pro ponib fylFiin qfito?fi veio intelligi tis ahud. Si fuerit ex hoibus demonftnuionisjloquendum eft cum co demonftratme. tendit ad duo.dimittens hoc ad dcxltimam communem. fortecocedct tibi hoc tui ffcsPhilo fbphi.& fcict in locis jnquibuslex innuithoc.quorum vnum eft fj> Primum eft ens non in mateiia: & omne ens non in matena eft intellc clusabfolutus: &omma intellect* (unt manifeitaei.Si"vero non fuerit ex hormnibus demonftrationis.nec Tnatu corpori. & df ei quare ponis hoc.& nxc eft operatio rhetorica.cum cxpreflerit Alg.Etdicamus. Hisaute habitis. & conditiombus vilibus. 10 vndc vos fciuiftis cjj ipfe icit (cip A ltAlg.Vosautem.cumdiciti* q? Primum fit ens non in ma tena. Sic profe<£todetee difpofitio habentisdemonftrationem in omni lege.

& imfitio contradi<ftionis antecedentis poflibileeft vtres patiaturrc.quo vnu aduenir. recipitfngidumtid vcro. concedimusqj fitprohi bens: Sc non quodfignificaturper nomen.£ex eaypuenit operatic* tu. dicuntfi Solori^dieseft:(edSoln5 tia quidem..deueniat resT ifHs fubftatijs ad Tubncm.qm efle diei tia.ni{iojtumSohs:&al. q" infigura fyllogifmi bypothetici:& fignificat efle formarum in entc.fi verodi declaratum fuit eis q? necefleeft^» cit. Nam id.(ubftantia.fec^io ternm eorum conuertitur cum altc fubftamiae.e conclufioncsmultarum-propofitio D demfatioin hoc ? fi verodidt. &eft ficut pofitaexduabus{ubftantijs. Verumeftcj>pontio pit nigidum^eft cotpns calidu.ex eo q? ell petfe philofo. fi hoc eft in materia.& eft q? pro'hibens eft maceria ftantiam in adlu.Dcide prehenfionis intellectus. hoc.cum no ^.quod vi & contrana non rcapinnt alterum E derur. Ap r fiieritdiftityda ab ea m aciu. ni tur con tradidio antecdentis.nosautem ponimusconuerfio.Etjqminuenerut ficutdixeruntin Logiciscumcodi.Etfundatur fyllogifmus eorum propria in quolibet cnte.5cde .qroqua.quem ordi cum fpeculati fucrut formas entio.^eftin acru eft p.e pudeoscpomnecns fcnfibilc fitco jnatena:& ibi non eft materia: igif pofitum ex materia > & forma: & for non eft prohibcns. & potential patierttes. & C ro.Nos dicimus no ma eft id.& hoc vFr. qua non concluditconuenienter: &eft agit. O iij exeat A .&declaratioharumpofitionum eft ei in fine I generanone.hoc rum.&cconti'a.v. concedirnusqjipfafuprohibens & nnitionem.g. nauimusadhunchbrum.q tix' eft m adru. fi hoc. orirur: ergo dies no eft.iieipeculatiuu . & tamen errt equ9.efthorno. calidu non uon crit homo.quo c-ns eft ens. phi I cot H1 e° ex propofitionibus. agens.cftrecitatio opmionis. qua: eft in potentia.eftanimal:fed non akeruin. quz eft a<5tus.qmipfi inueneruntcjjfuntia non intelligit res: fed non eft in ma fubftamijspotentix agentes^pri? teria:ergo intelligit rcs.corruptkccum hoc eucniat fubftauenerunt bus. fpoliatam a mate ria:& necefle eft vt fit hjec fubftatULtantum. . funt apud cos cumfubftantia^uareftinpoteua.tia?.qua: eft potcnria:et inueneru t c|> nonhetcam.^. &dic"tionum intellisiturinUb.&ratio.. . Raid Se ip fint tanJJprincipia. fcdrecipitca fubiedij eo«fthomo:crgo non eft animal.Vndecima 107 rium?5f. & eft id.&c.Primum.»v. poftenirn non fequitur.qfn num .non patiens omnino:&vt n5 A v t KR OES ltAuer. gidum.fubfta.aur communes.qiii.aftionem.cum contradiclionis antecedentis coclu receflerit ab eo calidum. & paffionem efle hm6i t rione:&eftconucruocon{equenris (ciueruntc|»oTaentia taliafuut coen antecedetc.quod crio fubftanria^qua: eft in votentia. q? non exeo q? eftacl:us abfblute.modo.cinatioconrtaeam. Quoniam declaratumeftaprohibensabacquifitione rerum.&recipit rri dit contradnflionem confequenm. quod eft in eueniatci debilitas.nam acliio contradicit paflioit 1 Scut feimo dicentis.&po aut propria?.& in hoc po cuihbet end.& eft ea.quod rcci&erit animal. ncc hoc fermone ex inuolutioni. cum multoties quam reccflitaliud.necfefnMs.Et ell vt dicatur.

uifi ex eo «jp.& agens pro pofitionibuseflentiahbuSj&jpprijs.cai no admi(cetur po tentia. nifi declarccur id. quod eft intelle&us ab(blutus.Et. fimul.fimrelligit (eipfiim. qm oe corpus paffibile apud eos eft in materia.& magisremotas a potentia: qm funtremotaea paffionibus magis o alia:. aut tuu.Er totum.ciitiutcllcdus.& papue intclleftum. fi in telligit aliud. eft in lib. &qjcefletemanatio. erit inanimata. fciucrunt q> caufaapprehcnfionis fitremono a mateha. & declaration repenatur hxc fubftatta. ficuteftinintellcc^u humano.&patientibus ad fubftatiam. Modus aut quaeftionis contra philofophos in his rebus debet fieri cum piincipijs. & operatiombus eius (equi ordinem intelle&ualem. Et.qua fit forma no aiata.K dione. quod elt fignum mateiia.deinde dicit. &ei non conuenit diuifio pdicl:a. & hoc totum iam ordinatum eft ordmacione deinonftratiua. Sifpceilusad hanc fubftantiam . aut intelligit vtruq.qm conftituerunt hanc fubftatiam via propria. quae eft actus abfolute. &inuenciut cas remotas a matcna.qm mucneruntimclle^tum non eflle paflibilem. nccefle eft vt deueniatresin entibusagentibus. quod eft intellects abfblutus.Ethmoi ens non eft id.nam iyllogi(mus hypothetic* non Tcrificatur. cum fuerit peirccftio eius.iciuerut q> hie Quo pa.&jcum fuent jjfe &ioat>lbtuta. quib' dubitauitiftc vir: &cumhocfciuerunt q?hic fitens.^ n5 eft corpus. quoniam viderunt etiam ordinem hie in natura.* nbi propriar&inuc nerunt animam ex ifhs formisimmunem prx caneris a materia. fimi L lem ordini artifkiali. & iam locuti fumus dc hoc luperius.eft ille. aut non ex matetialibus. quarum operationes . quod impofc eft hie. Et cr hoc modo viae (ciucrunt cj> id.O&auo Phyficoiii. non opor tet vt intelligat aliud. Et.patetq? intclligilfeipfijm.autapprehenfiua}nihilaUud eft.&confequcns per fyllogifmum categoricurn.& coi.cft aclus. qua: adduxeruntin declarationem harum rerum.& hoc bcnc {cit^|ui eft afluc p utatio tusinlibds Logics pauca afluc-fa. quod eft in potentia. &inueneruntaliquasearum magis H propinquasadtut.aut aliud.& fylPis naturalibus.nifi ag grcgcturid. quodmtelligitde aho.& proportionem rcpcrtaT opatiombuseorum: & fciucrunt ex hoc toto q? ipfum intdtigerc feipm eft intelligereomnia entia.& impoFeeftvi ordineturinhocloco ordinatione demonftratiua. & eft M vt dicatur omnis intellectusautintelligit feiplum. qui influit enub" ordinem. fit mtelledus.Et. quod intelligit de fc aliudabeo.&° lte^e' t • ft" Prim* tias naturales. confyderauerunt in natura formarum mouentium materialiii. quod non patitur omnino.(ciuerunt I oj> ca.ex eocp eft moucns.cumsnamra cftvtfcnEatur inmultis librisdiuerfisi vnu locum.quo vluseftjVtdixitjnoettve rum. vt eft notum in hbris corum. .adeo q? dubitaue runt dc eo a*n fit ex formis matenalibus.Di( 6 exeat in aclnmcT parte fii qua: eft in a£tu.qui influithaspoten.tejjiey' currunt modo operatiSisinrelleft': fetintelli& detcrmmauerunt ex his duab'r bus q? hoc ens.dc quo locutus eft m iyllogifmo hypo tetico. quod reitetatur in eo.non aucem cum his met rebus. qin viderunt formas apprehenfiuas eileeK formis anima:. aut non appt ehenfiua.

fie no poteft Primum euitare operationes fuas. v t n t faentia in opcratione voluntaria. qui nihil audiuit de his rebus. A L G A Z £ L.qm id. &extraxit rcientiam a radice.quia non funt pnm<£. autjfpmqua primis.non determinat tfi agenti fcic tiam omnino. ergo totum eft apud nos et ex oj?ationeeius. & ex neceffitate.ppones.q? rpfi reiterant oppofitum antecedcn tis. quas diximusefle apudeosconclufioes. tune poteft confydciari hoc dcprimo.quod eft in materia. quem^dmodu Sol non potcfteuitare himen. &: h. quod reitcretJ.Vndecima /(.quafro quid eft qd^ focithac opinioneeflc faliam } quotiefcuuquec6tieniat cu circa ablationem voluntatisPfi aute non coiiditionatui" fdencia Solis dc illuminationcin cofecutionclumi nis.&.prxcipuea pud ilium.Rnfio aut huic eft duob* modis. & imaginatio ordinis vPis eftcainfluxus totius: & non eftei caufa przter fcientiam dc toto.quoniam proucnitetotii a fub ftantia ems eft propter fcientia eius de toto. & aquae infnfidatione.rc fpecies. Secundus aut modus efljcum dicunt <j> licet nos no C dixerimusq?Pnmum vultinnouationem.&: funt . syllogifmusve 10 hypothcticus verusin nac qone tabs eft . fed g? fequitur ci ex ncccflitatc. fecit mundum via confecutionis ab eo natui'air.nec cadit earum in primo afpeftu veritas. 108 lt Alga.vt confequitur luinen a Sole.non aiit via voluntatis.fcie' tiaautede toto eft ipfamet fubftan tia eius:&..&concludit oppofitum antccedcntis.&.& hoc quidem. quorum Vims eft <j> o^atio eft duplr.& veramm propolitionum.autptusTno.& femica ems. & in hoc contiadicunt ribifratrestui. iicutopcratio Solisilluminatione. & eft con flitutum ab eo. cftoppolitii cofequc U tis. non autem ex eo cj> fcit de fe.& nun^ defecite/ieagens: &non didinguir'apcf nos nifi hac imaginati6c. & ifte vir attribuit eis q? fin t prinia.mfi efletei fcientia de toto .Si id. con intciligit.&concluditur oppoficum conlcquentis. trit (yllus vene figura.id quidem.& nihil ptohibact. cum declarabuntur Tm q? diximus. & verificatio ei9.namipfidixerunt <j> j fubftancia eius eftfubftatia. nee famofie. Si vero dicatur difte-' runt.ft. cum ne ccfleeft vtagensfciat deliberatiue. & non eft uc lumen proueniens a Sole: dicimus. £ quod abiit. non protieniret ex eo totum.eft aut necerte.in fundamento vero agentis non. nifig? no defecuattribuereei o^ationes. O iiij Aacr- . qcFreiteratur. licet admifcrimus appellare cam operationem.& necemtatc. auc volumaria. ideo funt in vlti jnitateiiiconuenientiae. ficui ope- A ratic animalis.Verificatio authguia:. Igitur inuoluitifte virfcientiasmuolutione magna.nec ignis euitarecakfa^lionem. vt eft in artibus hominis: in operatione vcro natural! non.& ignis calefadione.quod non eft in matena.Atcn.&homin?s:autnatu D valis.cu declarabitur verificanohu ius confequemuc.intelhgit.&apud vos eltq?Deus <^lo .exqua confequitur cfle totius £m ordinem fuum naturaliter. & eleuatioms: fed confecutu m eft totuafubftantia eius. vnum. nee q? to turn fit I nouatum innouatione permanenti.nos tame dicimus cj ipfum id fecit.noncflficunpfc putauit.

& aufei tur pailio.Sc non affirmantci volutatem humanam.&innouata.nec voiu tariaabfolute:(ed voluntaria.an»qua.& conlecunone.St (cientia. hoc etiamnou pofluntrefponderc ci.proneniunt a fcien tia:& omne id.quem facietfcientiain fubftantia motus. eft falfum.quod eft intelleflus fimplex. cum dicimus q? ipfe fat duo contraria.& prouentio ne.neceile eft vt fltfciens. A L C A ZE L lt Alga.vtip(e recitauitdePhilofbphis.fed medijs. quod affirmant ci Ae volunta re. caufatum veroprimumeritfciensid. quonia operatioeius apud Philofopnos no eft naturalis multis modis.cut non eft necefle. nam totum non jpuenit a Deo glo.& fapientia.quodintelligitur de voluntatc hominis.-pitin hoc capPo recitaredePhilofophis quid abfurdum: & eft q? Deus glorio.nee in innouatis ncc in toto:quoniam operatic cius prouenita fubftantiaeiusex neceffitate. Et non intclligitur per voluntatem. quz appella^ •voluntas. abfitq^fit ei attributum caufarum. qua. ftatim. &homineefi paflio proueniens a volito.copulata fcientix.Inco.& eft caufatum.Difpu tatio G AVERROIS lt Auer.& non emanatab eonifi vnum.& eft voluntas ipfa.£ volens. prouenit ex voluntate agentis. & operatic eius vniusdaorumcotranorumeft probatio q? fithicaliud attributu.quod fit ex co decontac~tu.Secund us autem modus eft. no habet voluntatern. I & hoc eft falfum.pro uenientesab eo. quodemanauitabeo» non oportet vt fit fciturn ei. Hoceft. fed id.quoniam ilia.cum reperiturei volitum. eft duorum contrariorum . ell q? operationes.& pafTio rei vohta:.qff ^uenitabeo tin. qux j.beftabomni diminutione reperta in voluntatc humana.&eruptioneal terius rei.ceflatdiminutio.non autem ex neceflita tc naturali: cum no fequitui ex natura (cientia: adutntusoperationis abeo. fie det intelligi affirmatio volumatisinPrimoapud Philoibphos: & tamen eft apud eos fcicns. qua. nam voluntas inanimali. vt fit in operatione voluntaria.(icut prouenit lumen a So'e. & prouenire vnu duorumcontrariorum ab eoindicat attributum additum fcientia:. cmanat:&tamcn apud eos operatio Dei glo. eft T huma nis. Deinde recitauitde eisq?ipfi dixerunt.ex eo q-.quoniam.quomodo erit innatura li?nam motuslapidisafummitate mentis erit motu voluntano.quod prouenita tie tia.&. Auer.& eft cau fataabeo. vt diximus. quod ema nauitab eo.autnaturalis autvoluntaria.fi cutnome fcieti^dfiic deambab* fcientijs. vt nos confiteamur q? prouentusrciab agcte determiuat fcientiam in operatione. quare no- A me voluntatisdf ded$iqutuo«.&hoc.& non debet fcire nifi cum . Cum autem dixit <j? operatio eft duplex.& non faciet (cicntia id.& Dei gl.eft agens. nifi oidinatio operationis. A .eftvna. quod appeliatur voluntas. Attamen Philofbphino negant volumatema Deoglori.& id. in icienna veioPnmieftaliquo modofcietia duorum contrariorum.eftquia reperiturdiminutioin H volente.{equereturq?pro ueniant ab eo duo contraria fimul.

fenfus.&poftenor fcuo.&ab)a. late pfecii6:s. cotradici.Ho tate (cicnti^oportetvt fit fciens to.mo aut cxaltatur intelledis. tatione in fubflati? eius.no ecllentiuscaufa? (citeasPrimii: qm hocfaccretmu AVERROKS.&apprehendimus lutate.re.qS ema geteaaliud ad recipienciu vnlitatc nat.5c con.&. &eritexcelfus eo in gia. alio^d ex (enfibilib'.(i codixit. hocerit. namr?liud(cit feipfum.&dixit.quodfuir. fed eft perintelletla ad incoueniens. 109 tn nonau&nrntYotfltatem. & impre£ lt Auer.&impodibileequin riu vos putatis <j> fitdiminutio .nonindigetpfecT:ione.&qc? emanat ab hoc. lofbphisq7Deusgl. ct inconueniensdeantiquitatemun. no eiit hoc dirt ipfi tollerent hoc mconueniens.fi defi &vifum.&fcicndam particularia nimus q> ipfum non fcir. retur. qm fubftatiaei' eet £ dnninuta. minutio. ttex Philofbphis q> hoc non abeo. ficut cotfadicunt eis cc^te & fie fcla innouationum particula tiPhilofophi. Et derelinquatut Philo(bphia. &non fequitur feculi.qrt emanat.i. ' It Alga. quod cftadditiodignitatis. Refponfio noftra. Quare negatis dicen& id. &ipfi mmunpct. naleaindiutitrem huius abeodiminutio.adfinemeius.autvt turn id.&alterius.&ficaliecreatui^.vfq. cjuod emanat ab eo media perueniat ad felicitate I fine huius te. nifi ingredietium Tub tempore.quemadmodum . c]d emanat ab eo. Deinde fedicximmo diminutioeft habere rnditipfe. &quomodocaufatumeritex.abeftabeis:& &aliud.q?(equitureis.Tu aufeipfum.cuiusfclaeftin vltimi A t G A Z E L .&erit. quam iyderetur deeo fcientia.qm fcTaindit emanat.no affirmaturei: &noerithocdidi. Delde.rcfpondens qusftioni.hoc erit in vltimitate Tco.fcit qd cmanat ab eo.Siautedicatur.Vndccima T I K R O f.cumnos fcimus fiteatur q> mudus fit innouatusvo innouatioesoes.& diminutu : & noftr^e : quonia fcientia noftraeft fie ali? crcatur<j.nonindigeret F eaablationem voluntatis.Deinde glo. qui intulerint q? ipfum fcit ope qd de pticularib 9 .tan§ obfcurum.qua pcrfice B fecit Philofbphis.q?mutationesingredientesin tepo du.dicimusq?hocT. fcdau D It Aucr. vel immediate.fione. H?crefponfio eftdi.fic fcTa de vhb9 \tcllcc'his quemadmodii deuencrut in almd libus et pofc c vt affirmedaltcri. lt Alg. Et. fiprimumfuerit in vltimi. &abhocno pteuadi. _ agens. autadperficiedu vt fit fcientia eius de genere Icieti? fe. eft. tione innouationis miidi: Sc debet quod ei etienit ex eius mutatione.Subitatia vero cei diminuta. S.& no apprehedit ratu fuum propter inconuenietia.&. nifi eet diC coueniensfequiturPhilofophiscir minutioinhomine. fifiierintex fenfibi!iaoTa 5 &Primuno fcitalieis.& non fequitur inncgatioue minuta.& indigeteeis.te conuems cum fratribus tuis Phi uenienti^.diuiheadid.fenfibus ad prxferuandu-feabeo. &ablatioue Toluntatis.& hoc A L C A Z E I. Auciroa A A A .q? fcrutpane diminutS ab eo. ficut (I tu attnbueres ei auditu.aliqua:na ipfumlfeeaindiget.

in conllitutione huius opiniois.quoniam fcit agens. quo fuftentatuseft.fi intelligcret fcipfum. nifi feipfum. quae funt in hoc genere. ? & dixit hoc. &cnufa pasfionisabeoeftcSfyderaticT intellec1u. qua.arguit con rra eas Alg. quoddicit Aui ce. nam omne intelligens ex homimb'aliquam operatione. Juntafliimptaeex rebus. Etideodixithocfequitur. & propones adduclq inhoccapitulofuntfamo He topic.& aliud.quasrecitatex Auic. q didtq? ipfum-non fcit nifi fe ipfum.ik ex tertia quarta. dixitq>hocmcoueniens fequitur Philofbphis ta. ideft quin fequatur vt Prim u m n o n f i t apud cumintelliges de alio nifi operation!. & tx fecuuda reitia.qua intelligit.q7 ratiocinat J co tra dicentem ex Philofophis q? ipfe fcit fcipfum. & non oportet reiterare ftrmone I hoc. cu cofyderat h5 duos hoies. & quo fequitur.quod c ho. & hoc non po teft fieri: qm amb? fcienti^ dicuntur^quiuore. queconfecutaeftprimu. & caufatu primu. viden tur in homine:& conatur permuta reeas ad Deum glo.quam concedit ipfe in omni habentc intellectu.& aliud. no oponet vt fciat ages A i ntelligens ccnfecutiones. eftqm.&diciturei cp hocrepenturei. & quas facit ipfe in difputatione fua.&ablationeinnouadoniseftid.qm Ipofli bile e(t quin Iciat id.qu^ eft Deus glo.in eo. ipfum nun fcit ni fi feipfum. & eft<j> habens plus fcix eftexcellcn tius :&quod putauitdeablationc voluntatis. ex eo q? vnus eoi^ eft ages no patiens.efI propo vcra: fed non modo fcicntichominisdere. eflet ho dignior eo. & q? ipfiim fcit oTa enda. &ipfc cft motor eoru.&patiturab eo.Difputatio AVER ROES lt Auei. eft excelletior eo. Etqtt.qui intelligit fcipfum. & fie et id.quod fecit.& apparenti^.quos h aggregat geH nus. qu£con K fequuntur exopcratione ciusprima.^ ideo dicunt aliqui famofi eoru q?Deusglo.na id. &.eft qili. qm id.qddicuntq. fit exccllentius caufa. ideftcf? caufatum.aquoemanat operatic vna.Et caufa efle eius.&aliuspatiensn6ages. .iudicatintelledus q? ille. quod fecit eisfequiq? no poflunt affirmarc q? Primum fcit a'iud.&intelligit. ipfum fcitoperatio«em illam. qjoeintelligens. quod apprchendit. quod eft aliud ab eo.: qm omnes funt in capi tulo reductionis fyllogifmiocculti ad manifeftu.cum pomtisiciens.C eft ratio eius.quod no operatur voluntaric. exeocpid vu4t. itelliges operatum fuum. qui intelligit feipfum. HC. ttiamrecitauim 9 opiniones hominu circa aggreganonem eius.&eftcafecunda.quorfi vnus no intelligit. cumafnrmatur fcietiain Deo^L affirmatur eivoluntas. fl-quit" ex ilia operatioe alia operatio.&propones.qeft in hoc ermone. & oesprop6nes. qui operatur voluntarie.eftentia oTa.q?. & no eft inter eas coicatio 01no Demum loquitur in hoc capitulo cu Auic. & alter intelligit feipfum.qcf recita uit deeo. ratiocinatus eft de mentc Auicenf M cumpropohtione. & no intelhgeret aliud. cuius intelleduscu hoc intcllecru df ?quiuoce. a quo non poteil euitari.no verificaturhqcpermutatio. & no intelligit aliud. turn. Attamen id. Si Celt aliud. qm mtelleclus hominis peificit fcipfum cum eo.

& no fequitur ex radicibuc eorum.q? iciat.auferut volutatem. &dixeritq> ipfe fcit vniuerfalia.&ip{cdicit Auicen. _ . quomaratiocmatus eft dc mete Aincpropofitionibus.ficpriuatio apprchendendi aliud eft proptcr diminu ^uo pa. Hoc eft.E nes flint pasfiones.qux diuidunt verum. ficut conucaifti cum (bcijs tuisqjip fum ncm apprehenderc particulaxia non eftpropter dirninutionem ineo. & B fequitur hoc ei in rei veritate. cuius qualitate non comprehcnditnifi ipfe.de.cu fuerit verum vnum eorum. Et di xit quart negatis dicenti ex Philofbphis op hoc no e ad<Htioin digni tate. &ralUna. fi oes ill^ apprehenfiones funtpropterdiminu tionemin hominc. ad fine eius. Et. & fie eft dc vniucrfalibus.Vnaecima. & tamcn fcit id fcientia. Qui verodiftixerit.q ucrificantur de Deo gl. quod dictum eft fupcriusdehoc. IT Alg. Attamen omnino rccitabimus nos h^c capitula.D terminante diminutionem : & eft fcientia humana . & falfum op pofita. & fell (until .aufertur <$> fciat id.aut no (cit aliud. abeft abcis.q? comprehaifio particula rium eftpropter dirninutionem in comprehedente. q> fit £cicns:& ex voluntate. F Dcdiminunpnc eorum in adx ducendo rationc. quod ipfe fcit feipfum.nam. & entiapatiunturabca. ipft vero Deus glo. . no dercrminante diminutionem: & eft fcientia. adduxerut probationem ex voluntate.& hoc totum iadiximus fuperius q? no eft verum . fum m fcientia hominis.&inTiouaTxt& antique.quiefcitlis inter Alga. & non fciat ea. quod fcripfiraus . D I S P V T A T I O XII. Hisautem habiti5. quoniam fcmcrunt innouano ncm mundi ex rolii tatecius. A L G A Z E L.nam (cientia indigct ea aliud. Deusgl.fed tatummodoauferuntvoluntatem innouata. & non fcit par ticularia. adeo Q? (unt duo contradicloria: &. (ci— licet quod fciat id.cum ipfi auferunt innoua donem mundi.tionem comprehendentis.namkieiiti? humanzom. incacpitrariocinaricotraeumin co.Et ic/p5 do Deus fio huius totius eft. Et expofitio eius e q?.cum aufertur volunds. facit impresfione in cntibus. vfq. verbi gra tiaquonia homodicicur de coaut fcit aliud. &-Philofbphos in hoc capitulo. gl. Cablatio voluntatis a Deogl.3fc oftendemusin quo appropnatur. & m capi tulo fubfequenti. non percepitopinioncm eorum. qcf dixerunt Philofbphi in hoc capita lo dc differentia tntcr duas fctas.quod pioue nitabeo.f«t ipfkparcicu non diuidunt verum.&entia faciuntimpresfio' nem in eisi fcientia vero Dei glo. poftquam fuitdemoftratio apud te. .vtputauit. Etdicamas cbpcrfedi.&. & quod non TIG fciatjfcilicet non icitid fcientia. & recitabimus id. verificantur de co ambo fimul.q? in fcietia eius jl. aliud eft falfum . . & particulanbus.quod dccerminant radices Philofbphorum Antiquorum eis . qu? exifti mantutefle commits duabusfcie tijs.nam. & impresfioncs cntium.

Preterea v qua. qrh nos dicimuscpnoneftfalfum vtfcquatur.quodnon fcitfeipfum id. oe. nee audit.Si -5^0 dixerit ahgs ens di uiditur ad videns & c^cum. qm caufatum eflet nobilius caufa. &dicunt non eft nobilitasin vifione. feu deab- .cu aufertis volutate.ficute ignis.& fcTa rerum .&fcitres. qiiodfcitfeipfum . & pof fe.& natura?. qm non eft dna inter vos. cum non fcit aliud. quo fit ex ea vniueifumjquo efi fcu. &dicentcm.& exccllen. mediantibusmultis. hoc totum eft fmqjailumithecex confyderatio neintelleclus.eft momium:& id.&audit:ipfum^'O gl.no eft falfum piofc>flo vt catfl fit nobilius cau{a.qc!emanatabeo.Si vero dicat*. & fir fubftanria mo. Dicendu cp ipfineganthoc.fcitqd emanat ab co:ergo fcit aliud. qin aliud aliqn fcitahquapterfe. no eftinconueniens vtnon fciat feipfiim.emanatc6fecutmep via neccffitatis.Siverodixerintcjxlemroeiaseft^eni diuiditui in viuii. eft mortuum.& fciendi.no vidct.«SiSol .& T fi felfificashoc fuerit. &. & ui det. q# fcitfeipfum.cui 9 naturaeflvtfitcx cocaufatil primum'tm. & ia declarauimusex opinione eoru sj>ipfum no (cit aliud:& conclufimus q? cotradicenteshuicconueniunt iniud:cio pofitioniseoiu rigitur . qcf non fci: aliud. eieo.flfuent fubftantia.nece(Tccft et vt fciat feipfum.&exiftimatiscpid. omne id. cum no figni ficaueritaliudprctcrvoliltatem. & hicdifcurfus intellediu 9 cft in vltimitate dcclarationis.quod nonagitvoluntate.Difputatio C <j> fit viuens: dcinde mediants vita in coy<£ oc viuens confyderat in fe. cum non eft necerTitaj videndi. jam dcclarauimusc^ hoc eft verfu tia. & no vi dct. & vnumquodq. & excellentius mortuo:& Primu eft prms. & q u o P n m u e r u m o r tuu ? dicim' q? fecutum eft hoc vo I bisfm curfum opinioisveftrc.adcomplcmctum emanatiouisemium:&ipfum pro fedto cil hoc non confyderat' t fcipH rum.& Tnouatione. quid Tdigei vt fciat fcipfum.quod non fcitfeipfum. &ipfum nonfitviues. fed. nobilitasei 9 duretdurameeme vFi per feipfum.Igiturid.M t u r n 5 e f t nobilitasinfclafubftan tie. eius fubftantia .fi reuertunturadic!. fed. cum fuerit piincipinm fub ftantiarum fcietiurn: & hoc eft no bilitas propria fibi : ergo dc nccedi rate coguntur ad ablatione fcictix cius dc fc ipfbedam. & eft viucs.c(t mortuum.(cd id. ii eft poflibi J e v t f i r Primum prmatu his amibutis omnibus.quid incoue nienserit. non per fclam fuam ? & hoc probatur .Vos Tero. deindc fcquuurcxcaufatopnmocaulatum fccundum .ficigi.tius : ergo eft viuens : & omne viucns confyderat feipfum.& non fignificatur per voluntate nifl innouatiomundi.(Scdominusvi(ionis. ex quo fequitur calcfadio. &ad fciens & ignorans : & vides e prius: ergo Primum videt. fed. & mortuu: 5c viuum eft pnus. &in corruptioc huins corrumpitur .vfq.& non artit.cj) omne ens mundu a materia eft intcllcclus ex fe. aut mediantrbus. Dicimusq> ha: funt deceptiones .L re negariscj.&n5 eftei dcmonftratio.& eiecrlione.&irueiligit fcipfum.ficut nonfcitaliud. quoddixcruntdcamibutisprimi. eorfi no fcit fcipfum. ex quo fojtur lumen . cii fit fal f u m v t in caufatis ab eo fit viuens.

&cafu.F uenit ex ente.Ex rebus miradis eft rntiocinatio eou"i.& aliens attnbuit huic natar. funt res nat-u rales. Et id. nahisduobusmodiscuc nitdimiuutio : & no diuidut veru.& n5 eft quid mi raculofum: fed quid-miraculofum eftdiminutioeoru in feipiisj&af 1 fumpti-Grationum fuaium. & Secundo prorerunt et earn dc omnipotentia. cui cuenitquid accidcntale. j)Oti cypnuationem .& inuolutione. fiuntex natura. eft fatisfaciens.vtdixit.fi voienSjHO dcfecitquin fiteligcnseflerei voiita'. cu affirmaturcj? lit abagenteprimo. qm in to eft limilitudo rerura naturaliu rebus artificiahbus. cjc! pro uenit a Deo g!. g v t f i t innouatus ex principijs amticialibus.cj> innouaii nomufldifequiturvt fit ex voluntate. quod cop-it ea.eo modo. fed operaturnatu xaliter. navoluntas inviueii te eft prinopiu motus .qaut fiuntex volii tare. qu^proueniuntcx ar tibus. aut voluncaric-&ip fiquidem no intcliigunt nccquid fit natura.&~.& eft ibi coges. & cum iplc De'abfita rnotu.Etnon eft mira dum dediminunone mtelleiflusm attribntisdiuinis. ^juenit naturaliter.fi eet ages. & falfum. vt liintopciauones.eft. &. A lanonc eorum.&dc(ce(u lapidis infciuis.qui elegirec eius.& voluntatc.el't profcdo nobilion modo c£naturalitcr l & voluntatc humana.iqui dicuiu quod no habetintelletftura.neccfleeft vtabfit aprincipiomotus.quo c vo lens : q<1 apparet nobis: & eft emanatio ab co nobiliori m5 hac volu tate: & nemo fcit modu illum ) nifi E ipfeglo.nee quid (it vokmtas.abfitq? fit huius natura. &c voC iuntas. quo intclligitur voluntashic. querccitauitde Loquen tibus.& rn videmus g? innouationes fiuntex natura. Nam naturaapud philofbphosdicitui dupliciter.&cogilationes. & Deusglo.Duodecimo. ex co cp eft ens naturalcex principijs real naturalium. fi eft agens auc eft naturaliter.Et probatfqj iitvolens. & Prime de afcenfu ignis fuperius. cum fticnt dcmoftratio cp impoflibilc eft vt fit cmanatio operationis ab ipfoglo. ex eo q? eft foens tm. a qua -puemtaclio intelleiiualis.ri(i fcrmocftimatiuus.Actamc.eo mo.&abfint Legift^a talibus exiftimaticmbus . emanatio naturalis non autem emanatio vo luntaria.rmo torus. & hicquidcm motus pro..fi innouatum no ficretnifi ex volumatt. &. non eft eis ratio dc co.rq. in quoinuoluunturiu hoccapuulo. operaref" duo contranafimul:&hoc eft falfum : ergo nccerte eft vtopercturvnum duoru contrarioru eledtionc. CuautedixitdePhi lofbphis(f> ipfi teneiu tf id.nc cefie eft vt (ciat: igitur coraunicat eisPhilofophi in hac radice. Attamcn >pfi dicunt cj> prosenit . &notumeftqjdeffnitio inix> iiati eft quod reperitur poft priuationeormudus aut li eflet inuoualusjdignms eft vt inix>uetur.timc voluntas ingrcderetur in definitione eius. & fi. &t]ui ic A nentinreiveritate^ emanatiocn D tium fitab eo..qm iple (cit duo cotraria. ciiicimocoiruptusdecis.. fun t res artifiaales-: &que.quod eft in eis de fubita ceitate.& eft vc fit res extra locum fuu.i'uiiite!ic«flus : & a'. A V E R R O E S Til lt Auer. &credulitaseorum q? fciamhe/rfcla vera cum eo.cum dicunt. opottet vtfit voltns.

qd no eft viuens. q^ eft principiu eius vniucrfale tm.& vifum.Difp utatio G ucnitointclle&u.& cau fata .cu extrahitur a AJO loco naturali.fequiturei q?qui n fcitaliud. cfi dicunt q> ens aut erit ri. in hoc fequitur ei vrprimunofaatfeipsM: & confcqucnseft veru.& vifum. cQprofe(ftoItelhgitur pmortuura morsipfa.necfciens.co pofitusex proponibus famofis.& ex eo. Quiauteponitpropofitione fniueifalem. vi demfonis in hoc hbro. fie poflibile eft M vt fit nobilius viuc-nte. Hicfcrmo profectoeft fbphifticus.qc!adduxit contra eu ex ra H tionibus Philofbphoru .& no erit conue nientia oino inter can fas .quonii apud cos eflet non habens auditii. Et.princeps Philofbphoru. quoinam aufcruntaprimopnnci pio auditum. IcJa. Et. habens vifum. Etideo oicit Anft. na oe ens auteru viuens. cjui habet aa aitum.&. nee in genere dido fecGdu pri* & pofterius. tune propones famofie verarfunt-Cum aiitdixitg?pou r ibi le e{l vt emanet ex eo. Nam.qfnaflirnilatea rebus artificialibus.eft fermo falfiis. fi eflct pole vt emanet ab eo.vita.qo dicit Alga. cumeo.fic pombile eft vt proueniat ex non habemefcientiam habens fcientiam.qrt non eft ens. & corrupt! bili.eft intelleclus in fe. & tuc diuidit veruni & falfum.&: I hoc quide. vifum. nifi id. cum dictint g. Vlccnus.aut mortuumr&vmueftnobi lius mortuo. q? fciens ieipfum fat aliud. manifeflu eft q? natura uuelleclus dominatui toti. & in tclli^it exfe.qc!eftiemotum a materia.q mouentur ex feipfisj&emanatab eisoperatioes proportionate^ ordinal^.q("femanatabeo.ens: & vt emanet qcilibet a quolibet. & erit nobilitas principi j in eo profecto.qmiam deftruxitlermone Aui cen£. qcf fignificat diclio inanimatu.& auditu: & eft fcien tia. nee vifum nobilius habente audiditum.ia diximuscp hare eft vcrfutia. C. jllam. & principiu eft nobilius viuo: ergo eft viues ncceflario. qct non eft fcies.vita.cu intelhgimus per vita. Dicim9 q? iam djiimus fupenus modu demfo nfs eorti in hoc. no fcit feipfum. quoniam nihileft nobilius (cicnuajimpoffibileeft vtfit non fcicni .cu dixit fi autem dixerintq? omne.&Primu impoi'eeitvt fit niortuu. eft ficut fermo dicetis id.nec vidciis. na qc! non eft vmens.q dicitur equiuocc de ^terno. prout eft res. & fcieteno viuens. cu dicuntcpnobilius viucte elt viues.no fimplicitev. Quod aute recitauitex Philofbphis dc rationi bus jpduclis ab eis in hoc capitulo. eft fermo fatisfacics. n5 eft mortuii. qcf eft nobilius ex eis.ficutcil poflibile apud cos vt proueniat ex eo.& fallax nimis.autinanimatum. cum dixerit op ipfe fcit aliud. nefciens fcipfiim eft jnortuum. fm cj> oportet. ent pol'e vt emanet ab L eo.&5 rnaximet '^ le mota hxc credulitas ab eo.quodnon habet vifum. Et.q(f no e viues.nec fpccie. &quemad modume poflibile apudeos vtfic nobiiius audiente. &videntenon audiens. Quod aut recitauit ctex ratione adducla contra Philofbphos in hoc.cp dimi nuitui viseius proculdubio.ipfi tamen non dicunt hoc.cuius natura eft habere vita nfi intellexerit per mortuii id.& vifum.habet auditum.Cum autdi xitq?. fed ex eo cj? habet apprehenfionem no biliorem vifu.K uu.cui no di demfo .

q? fuit. in vltimitateex ccflus.Duodecimo.& Tprimat nobis glo ria jterna: I oibus. ccfuturum. 5cinTfimo d fiipmo.quan6 eft. & hae tres fci^ funt (clc. nosautem reucru— mnrad Deumptoptcrvilipendm.Etno bilitas principij impofTibile eft vc excedat nobihtatem fcientu. quoniam fcit particularia ali qua fpecie. ignorat particuJaria. Etiam conucniunt in hoc. Quarenecefleeft ut fitpnncipium.fiucfit principium. & ahquod no fcies. lion deficit etaliquid exfpecieDus fcientiarum. &nondiftmguitur inpr^tcritum. quz attribuuntur fcientia: in lege. Etficnobis.quodelcgit Auicenna. nifi per auditum.fiue no lupiincipium quo mam principia. & vidimad indicandum quod ipfe Deus glo. & docfhina:: & im— posfibilceftfaeerequod vu!g9 hoc intclhgat. quoddi* cunt. ec prf teritum. ficutcft in caufatis fcientibus. na qui opinatur ex eis quod ipfe no fcit nifi fcipfum.vt non ponat nos in numcro coru .c omnipotes.futurum.poftquam no fuerateclipfata. quae non ingreditur fub ternpore. nifi cxcedat nobilitas pnncipij no fcietis nobilitatem principij fcientis.federit: (tfcundo g> fit: & tertio.&poftea apparebit. &. & no fit nuc. abflt. di ^ uifa ad diuifionem te poris. & non fcientibus.fedfueratantea. impoffibile eft vt non fcicns fit no bilius foente. quod Deus glo.n.fccundum hos tresmocios fulucres fcT^ diuerf^. & deftm<flio iplius Algaz. Timent aute homines attribuere ei auditum. & eft ia. qui feparatur in hocfeculoab aiio feculo.& declarabitiu hoc fimilitudine.non latet hoc elk. quod includitur in hoc capitulo .exiltima uit quod iplcfcit resfciftia vniuer fali. &depreHioncm eiusprouenientes a Sapientibus. nam nos fcim' primo o^eclipfis non eft.&eftqjLunaeclipfatur. eft fallacia. &vifum.ex quo aliquod corum ell fciens.numerate. ex eo quod perquirumbomim nomenin his rebus. & Tifum. De deftrucftione cius.& przlens: & cum hoc exiftimauit q? non deficit fcietiaeiuspondusgraniincoelo.ex opinione eius.& impofli^ile eft vt fit exceflus nobilitatisprincipi) nobihorexcefTu no bihtatisfcienti^. Et totum.&radicibus legis commumbusomnibus. fciliceteclip!ishora. &in terra. IT Algaz.na euenient ei tria. x L c A z E L.Etimposfibileeftquin priusintelligamus opinione eoru. A fciensnobiliusfciente. fed eft apta vt fit: & aliquid in quo eft.ad praefens. C vtcunitcuifiis tnultarum rerum . &pofteadabimusopci-amqu^ftio nibus. XIII. DISPVTATIO. in quo no eft.&eft fcienna.f c in fieri:& aliquid tertiu. fed attnbuit ei lex auditum. quare hxc expofitio eft propria fapientibus: & impcflibile eft vtponaturex capitibus.& qui opinatur quod ipfe fcit ahud. . pctimus a Deo eio.quoniam fequeretur ex iftis atrributis vt fit ammatum.quodeftin vltiB rnitate nobilitatis.

Sc loco. &cfihoc circa tempus eclipfis non dicitur q? ipfe fcit q? eclipfis fit nunc.? id fciat qm caufatmutatione. qm dicunt q> noa fcit accidentiaSocratis. Plator nis.&eclipfaturSol. efi falfum. & accidentibus. mutatio autem in Deo glo. &poftappa. Attamen fcla. Et exiftimaueru t q? ipfe Peus to.qu£ funt caputjSc cauda.&fimih. eclipfabitur itcrum : & hxc eclipfis etitin toto. &. nee fcit pofleaq> nuc appaiuit. fi fcnet horajquae.n. & animalium. &totumeft fcitii ei. & diftinguiturab iodiiuduo Platoms fenfu.1C rentia.vteft annusexempli gratia.qcf diuiditur mate ria. &attributis. & omne.& horaeclipfis. fequiturfcitam.&Hippocratis: fedfcithominemabfblutefcientia vFi: &fcitac cidentia.di fpofitio eius no poteft credi q> fcit hasctria.& aliqua pana> & aliqua difparia: & quod potcntia: eius nc cefleeft vtcxtendanturmpartibus eius.aut tcrtiaparte.quos appellant ex de creto eoru intelleclusabftrac~tos:& fcietq? ipfi mouentur motibus circulanbus: & fcict q> orbes eoru fecanturinduobuspunctis.exempli gta:ia vtfcietqj Sol fit.& fie eft opi nio corum in eo.non diuerfificatur hi s tribus re us. non def cit aliquid fcientix eius: & id fcit vntuerfaliter. no pot confyderariq. & fciensfequitui-fcTam. & non caufabit mutationc in fubftanua eius.&.& fie eft IcTa eius in otbus innouationibus.uft eodem m6:&n6diuerfl ficatur. erit etia ignorantia :& aliquod horum non erit loco alterius.fcietia.& non mutatur.ellet ignorantia . op non fcit. quorum aliqua M funt ad natadum. & fie fequituromni attribute intus in hominc. vt fiierat antea.adeo q. non autcm f 3 .& cil hocexiftimauerut pfe Deus gl. &i% cauf^ habent etia alias caufas. & occultatur Sol oculis : &. & fie in omnibus tcmporibuseclipfis &accidecibus eius: & non deficit fclae eius aliquid. & caufa motiois anim^ eft def)-dcrium affimilandi fe Deogl. &q? Luna fit. in cuius fcta necefle eft relatioe ad tepus . qu^attribuitur pri mo. fi fciretpoft apparcntiam $ cclipfis fit mine.aut me dictate: & ciurabit per horam aut duas horas. & proprietateseius: & q* oporteat vt fit corpus eius compofi turn ex membiis. quia Teniuntfucceffi uein fubieclo. ex eo q? perueniunt ab eo mediantibus Angehs. mdiuiduum vero Socra tiscognofcitur.cum tranfierit feclionem in tali fpatio. feu fueritcor pus Lunx inter cum. ficft notu ei notitia quada proportionata.& omnia attributa eius. & Jd.cum mucatur fcia mutatur fcies proculdubio.fcit eclipfim. & omnibuspasfionibuseius.na.&noceftei.Difputatio G & diuerf^.Et.&caufa motus circularis eft anima arli. qu^ fiunt per caufas. & accidetia ei9. non autcm fHa.facietmutationem fubftami^fcientis.qdnondiuerfificatur.& aliqua ad apprehendendum. & Angelis propmquis. vt funt indiuidua homi num. cu muH taturfcitum mutatur fcTa : &.& aliqua ad ambulandum. nam hocinducit ad mutationem. vfqjquodeueniantad motumciicularccaleftem.& q> reperiuntur ali uibus temporibusin fectionibus lis. in qua temp* non facit impreffionem. Attameu fdeua eras in hoc anteedipfim.& extra.& oculos afpi cientium. quod diuiditur teporc.

qu^erat}'dextro ad finiflrum. qui potcft. non aucem mutationem ia re eius.qm h^c triafuntdiucrfa : & diuerfa. qm poile tuii eft poflc mouendi corpus abfblutum piio . & tales. & fequitur mutatio.n. dubio. Et verificauerunt hocexeo. £ tern intelleftu.fed relatio abfol u ta.& opauones eius: immo no feu htrefim Socratis. & intelledlusinrelligitpartcm abfblu tarn vFem.& priuatioems caufat ablationem velationis.cum Socrat exempli gratia feruierit Deo.eft.ne. &. demde id fciue nt. Si nunc narrabimu* aflimilationem eorum.&nonpermutaC' fubflatia.li mutauerisrem. cum venerintfucceiTmt: in eodetn fubiecT:o.cefIe eft vt fit in eo mutatio abfq.Tcrtiadechna. Secunda autem Exna ord.fcitur q? eric vt fuerat an tea.necefleefl vtdiuerfilicctur fcia ei'. ficut dicimus dexrrum & finiftrum . qus fun: ante te. C & tame nefcit q? fint tales. B qm ipfe n o n f a t ipfumSocratem cp fit indiuiduu. &.&cognitioeiushabetur ex nutti ad vnam partem.q? fiint tres diIpofitiones. &corrumpantur corpora.& <p veil turaeft. Etiam necefleeft vtdicaturexcita tur Propheta ad prophetiam:& ipfcnon fcit inilla horaq?excitetur ad earn. Cum au tern dicimus hoc & hoc.Deus nefciet id.fi ho ra eclipfis.necefle eft.cum fueritm piopinquitate. deindedcmoflratu tale.indiuiduum eius non fcitur ab eo: quonia hoc habetur fcnfu. Et hoc eft fuudameinum fidci eoruni. qua. <juardiuiduntur diuifioe temporis ab indiuiduo ta!i.Hocefhquod voluimusnarrarcprimo dcpcrmuta tioneopinionum eoium. funt. &.& apprchefio earumfm diuerfitatcmearum caufat mutationem.cum nihil (it mu tano. qucefl relatio indiuidualis abfbluta.& non mutabitur fubflatia tua in re.vl'r tenemq?. fed efl relatio abWuta. cum potcris jr mouerecorpora. na hoc non conuertiturad attributu eflentiale. nee pofle cuum.non mutaturex hoccalorfundametalis. na qui no fciuerit aliquid.vcinutatusfit.qd.cui competu prophetia.AlTimilatioaute eorum e. &antea fciebatq? non efl. 11 autem eft fciensq?efrin m f l a t i . & hm5i elt.no fcies.omnes leges.& locum viem. deindeperuenitad eum fdetia.& fie eft i n o m n i redemoftrata.eft profcclo ignorans. P eft . poltquam nonfuerint.qu3e fcquuntur cis.& finem eius abfblutam vninerfale.qm funt res. & poftcalocucmur de inconuenienubus. & fecundo quo intelliguntur. & non eric relatio pofle ad corpusdemonflratum attnbutum cen tiale.nec fidem eius: fed fcitherefim hois. cum non fciuerit indiuiduum .dif'pofitio. &qui £ non fueruei fcieriaq? fueritpfens. aut corrumpatur aliqd eorum.aut remotioe ab eo.& rcs. & modum D deftrud}ioniseius. ho raipfiuseilemutatuseft.mutabitur relatio tua.&opeiationes eius innouatas.-& h^cellpermutatio relatiomsad fubfbntia.fit ex reb'ei'. Prophetaautem talis. imuiimus proportionem appiopriata huius fenfibilisad fenticns. aut fueritei rebel lis. Auer.& ipfe benefcitq? hominu aliquis elt.quarc falfum eft in Deo glo.nifi diuerfitaslcientis. non fciet res ei us. nonautem propriam mdiuidiiis.in co q? efl corpus.in quo fimdate.qua: emanant ab eo. autin parte tail demonftrata. &diuerfih"catur res ipfa.ipfe non fcit eas.

igitur pel mutatio eius fecitpermutatione fubftantie.&. habet efidc fciam de ee eclipfis in horatali:&hzcfcla. Cum autcm di cunt cjvde ncccfliratcaffirmationis fcic in ellccit vtfitprefens. & eft ch n erat fcies & fcit: & n eratpotes.Difputatio G eft mntatio 'in fubftantia. & non creauerit nobis aliam fciam.cum verificatio fcJaualis demonftrate.deinde veriiet antete.&ncnmuratur. quare non verificatur in eade fcla cj> fit diucrforum . &ent ha-c L fcientiaeadcm.diuiduu.&fequifur ex ea mutatio.&pofteacj> ia ambulauetat antea.non conccdi tur.&ce/Ia no pofrea eft mutatio. fi ipfe fciret hoTem abfolutu. con ctdendo q^fcitoTa eadem fcTa ami .in greditur inea rclatio ad fcitum.Sc pot.diiierfificrtbiturresjcui relatio eft eflentialis : & quoticnfcunq. <]iiare negatis diced q? Deus gl. poftcj fucnt fciens q? venturu eft • deinde R fit (claqiiam fuit. &h^rnutatioes I conuertunf'adrelationes.eft /cientia q? futura e. &cominuaueritha:c fcia.& cqualis. E t d i c i m u s .primo vtdicatureis. prout eft: &alligantiaeiuscumeoaliter eft alia fcTa neceflario. qm relatio eft veiificatio fub ftanti? fcientie.na verificatio fubftatie fclq. & perucniet v n u m poft aliud . & peruentio eius fucccflitie vnum poft aliud faeitdiuerfitatem I refcTe. qc! habetur.quqremanfit.&diueriuatem.& h^c eft muratio . &animnl abfblutum. f i verificatu ftierit hoc.Tenio vero eft q? mutatio fciti facit mutations fcl^. qu? non feciunt permutatione in fubftatia fcT^. deinde ad finiftra tua. & eft eade poft appa rentafcTxin fine. cuodpermutatur. &crut tibi relatioes vna poft alia. ad quod conuenerunt. fciremus apud ortum Solis fim pliciterfcTaprscedcnti ambulatio ni eius in prxfentiaru. nam ide Jiomo erit in dextra tua.& impol'e eft vt dicaturq^fit fubftantia fcix eadem. poftcjcft fcietia q?fit: ergo eft eadem fcla.c]U£ proccdunt proccPfu .autequam fit. Etvndeiciunthoc? Immo. fete.& opfcietia eius defeipfb eftipfemet. non numerationcm tantu cumaflimilatione.qi relatio ad fcitum demonftratu taleingrediatur in veri ficationem fcT^: &quotienfcunq.nam daturfciaq? fit.&inanimatum abfolutum. fuffi ciens in comprehenfione ho rum trium temporumt&remanebitdidum eoru.cum dicuntcjjipfenon fcit nifi feipfum. Dubitatio aute cltdupliciter.&ifta funt diuerfa fine dubio. & hoc eft pofitu in E'radu relationis abfblute.&iam permutata eft relatio in ea.nam fimilium aliqua funt. necfacient mutationein fub/lantia fcientis. & quod mutaf" eft hoc ir.& eft eade apud e/Ie fcTainee. erit diuerfificatio.&intentio noftra eft auferrc mutationern. qc^e falfum in Deo gl.tunc relatio ad ea diueifificatur fine dubio. diuerfif caturrelatio. eric mutatio. nam relatumeftdiuerfum & relatio eft diuerfa : & rclatio ad fcitum eft eflentialisfcieti^: igitur hocfacietnumerationem. &ficdebetintel hgi difpofitio fcientic Dei glo.fi Deusglo. nee ignorantia huius fcientic. M nam. & in prxfcntiarum. fit alligatia cius cum hocfcito tali demonftrato.vosibitisin via fratrum veftrorum ex Philofophis. cicauerit nobis fciam dc ambulatioe Socratisin mane ape! ortum Solis.

nam comprehenfio hominis proceditproceflu fciemie_ dcnigre indiuiduorumeft perfcnfus:&codine : crao funt diucrfar.fcquiturei. co cj> iddat ei alicjuid.cuod nointelligiturin naturafciij ciebus diuerfis ? 3c ciiucditas.bphisq> ipquij diuiditur dmifioe tempons ad fe fur vnuieifalia. & pamcularia in numeratione.nam fci&in <jternum. diuerfitatege rum eftienfatio.&fimftru eft quid. in hoc eftq^poflibileeftvt fie hie cum imaginatus fuerit idctitatem f c ietia.E natuselt idcnutatemfciepti? alii.telleclus.mcrentur. & innouari mdiuidua. vel. rationem fpecierum. rum fubftantia non funt relatives.q Go cSpre. tern: ergo h oceti am non faciet di aut resmdiuiduorum caufatduo. fcilicet mutauonem comprchen— cum non recerit diuerfitatem. & tii. uerfa : igif (cla. Fundamentum hu. Secunda /tantts eft maior diueidtate. B f u t u r u m . autimagiuatio|: nerum^ipecierum. lt Auer. ueriitatem.& numeratione eius. in quo tiones ditHnguuntur in prsrtentu .Tertiadecitna* 114 A fua!iquonim:X: icientiadeanima Dei glo.ab(q. & accidentia tellcdum: & caufa comprehenfiovniuafalufuntinfinitaj&fiintdieftipfummetcomprchenfum. &.& modoillud fadetnumeranonem.&diuerfitatem. & finiftruinha. & futurum. & numerationem eius: fcipTofeclo comprehcnfio totiusea.cftcontradictio fbphiftiamrmabitur demonftratiucdiuer caetiam.prefcns. (cilicct AYERROiS. nam (cicntia indiuiduofificari tempusablq.&diuerfita. rt concedant pluralitatem.& gcnerum defcientiacontinnataab antique.quo. &vp'4iocnon fcTentia vero vniueriahum eft infacietnumerationem.&nondubitaturde murationccohenduntur fub cadem fcicntia ? VI prehenfionisjcum mutcturc5preterius hxc (cientia eft fubflSria fcic nenia.& genera.cntia vero fpccicrum.rradi<5lio vera (ophiftica. gate in omnibus generibus&Tpe. diucr ft. cSceficrintm (cientiaeius numecum hoc non facit numeratione. numerationem lerum eiufdem in &diuerfiratem ? & quotienlcunq.numerationem indiuiduorum.& ifta contradidlio eft co ftantia inter genera. vniuerfalia. fed communicant. nouanturfcientia comprehenderj teea. & fpecics di. & numerationem .&compara. &inKitiouem in fubltantia (cicntis. diuidui . A .cu nuris.cuin pr<jternum.ad quam cut proportio fcifcientia: in cadem re.fcTar humane.Cum autem diiitqj qui ponite* ius qoms eft aHimilatio fclac Piulofbphis vnam {cienriam fimP ij pliccm. cuius difpoii torum proportio rclationu. nee (ciena de albcdinc ten . ritq-qui dicir ex Philo. qua: vcro contradidlio. eric fionis.& hoc non facit mu entiaeorumcftpermanens. Prx'terca prchenh'o entium vftum eft pennt hx fpecies. & eft cum dixceft inter difpofitiones eiufdem rei.&.15 tononproceditproccflu fcietizdc tiovnius duarum fcienriarum alinanimato. Attamen refponlioeius }emfcirec]uomodopermutitfcies.bemedexmim. non caufat mutationcra.humanq. & p r e f e n s i & n o n i m a i J i fJcutelcdexuum.

& hoc e id. &. &efle pciic<ftiori.° n • • r Icia vera elt . J. compiehcndetcm genera .quat nos mtelligimur. cxeoq?ipfemeteltfciaacl:iI ua.&res vniusTdmidnidiuerfas. eft falfum : ergo loquitur vt fit alligatio icT^. necefleeft vt fubafttiaeius fit intellectus. & aliquo mo intelligit aliud pterfe.&eft vn'jfequcreturdcnecem'tate vt reperiatur genus vnum fimplex.cum dicitq? numeratiofpecierum. & agens eo. entitas nobilis.• di~ • dictio. & (pecierum .& genera.At tamen hoctotiieftex notitiaprofuudatorum in fcla.n6 eitdubium q? alligatur eis mtelleftus eius. vtdicaturquid prohibet f m radices vcftras quin fciat hie parnculana.no eft ipfe nifi ipie. & diftantiaeonim abinuicem. nec particularcm. Secunda autem dubitatio eft. & ca. quam facit uerfitas generum. & qui conftitucrit id extra locumfuum^rrauitjficut qui celaueriteum.cui competit. aut alligabitur cis altiari modo.eft notumexanima^ A L G A Z E L j lt Alg.cum nccefle fuerit vtai ligeturhiseatibus. Etdcclaratioopinioniseorum eft.nonn.Difputatio plicem.malefa cit. A .& ideo non eft ex dectrina legah . & aliquo mo non intelligit aliud v terfe. quar conucni t ipli ec.quoent alligantia icieiuie noftrx cis .fequcretur ei vt concedat vnam fcientia comprehendentcm indiuidua diuerfa.q? fcieti^ eius de innouationibus funt innouatas: & vt crcdiderunt Carmciex rccentiotibuscpfitfubicclum iunouarionum.firepcriturintelledtitscomprehendens ipecics. quo alligata eft ei fda noftra.&.ii fcietia eius efl nobilior fcTa no ftra riguur fcia ipfius Deiglo.qua fit alligantia fcientia: noftra: eis : a l l i a r i autem eisicietiam cius modo.& diuerfitas .quod eft.exeoq? eft fcientia non pafli ua. eft oia entia: & eft motor. vt huic credant.eius eis m5 altiori.non autem ei. quod dicunt Antiqui q? Deus glo. & prop tec hoc verificantes cxPhilofbphis non ponunt fcTam ipfius Dei gt. nam /•• . comprehendcs indiuidua diuerfa.cui hasceueniunt.quomam.qd non cft:& qui conftituerit demonftiationem q? non rcperiuntur nifi h?c cntia. 8c.rurn.c| mod9.quomam iutelle^:us. &caufatus: primus vcro mtel lectus eft actus purus. &. & ideo dixcriit principales Sophiorum. eo qi fit ibi contra"' . Igtf enti funt duo: cntitates. quo alligata eftcis fcien tia noftra. Attamceft fcrmo fbphifti cus: quoniam nomen fcienti^dici H turdeeiS£quiuoce. licet mutaretur 1 & quare non creditis q? h^c fpecie*. &eft ficut diccnsq?. Si non comparaturfciaei'fcTxhuman^. eft intelledluspafliuus. mutationisnonfitfalfaei? vtopinata eft qu^dam fecla ex Matazela.abfq. autalhgabitur _ _ eis modo.cgat hoc ci$ vulgus hommum veritatis.non vl'em.in eo qi eft intellc&us.nam fcientia.cum fciuerintdemoftratiue q? ipfe no intelligit nifi feipfum. quo alligarur fcla noftra. Quod autem idem habcatgra dus cntitatis. & generum facit numerationem in fcicutia.Er.& hoc non debet fibi ncc copellere homines.de entibus. & ipecies.^fit efie. alligata enti modo al tiori. eft alii gatus ei.eft verum.& entitas ignobilis : & entitas nobilis eft ca ignobilis.

bitur. quareefl falfum hoc apud vos? & non funt ineo.&noeftantiquu.ficutconfy'deranturresmotus.fi vero hoc proueneriteiex alio.ireruntfcienti^inno tuta: huius fpeciei.&eftrcsvifionis. Sc continue igit'. na. vos profedto ncV habetis demonftrationem dc ncP lij ceflario . ficut vosdicitisq?re piefentari hominem coloratum in ftcntilpicio pupillij videntis fit cau fa impreilionis fimilitudinis homi nis in tunica pupilla:.&jcum intelligitisanriquu miuabi!e.cii cmanaucrit propoi tionabiliter .quod non efI: falfum apud vos. Si aute dixerit abllinuim 9 nos ab hoc. q?mutatio fit ca mutatiois E alterius.& veftraopinio eft (^ mudus titantiquus. Secunda vero pars.qcf eft anima orbis. autex alio.cu non fuerit ages: B cauiat.partiiln6 eft falfa fm radices veftras.innouataab antiquo. cu mediationeaeris cnftalhniinterpupillam> & vifum.Tertiadecima. Nos autem dicimusq> vtraq.& quzlibet pars motus innouatur. antiquum quidem mutabile non eft falfum apud vos.&iamadaptauimus hoc in difputationede nouitatc mundi.. ex eocjiemanatab antique e_cn:aliter. et nnietur:& quicquid eft poft cum innouaturprocu'dubio rigiturinrouationes prouenult ab antique apud vos. &q? no euadit a mutatione.q?qu3:libet fcdca ecru bcne fcirq? poflibilis fit emanatio.aut fit ex fe.Si vero opinati f ueri tis q? hoc eft falfum in neccflario in ee.&jlicet fuerit in eo mutatio antiqui. cjifit principiiimin hisinnouationibus.n. dicimusinca.iam nos dcftru ximushocinilla difputationc: & pra.nifi tna : quorum Vnum eft mutatio. qm fcTa.'cipue. na virtus vifiua.&iam declarauim 9 cj?beiieeft fm radices veftras.Quare.n5fiexeo. vt fit innouatio innouationum caufa ad proucnicdum fcT^ pnmi in eas. A tatis.ficuteftdifpofitaappieh ni.&eum mutabit? acieo q? mutabun tur res eius modo rubiedli6is. rmitanont . lie no erit falfum . cum apud vos no erit fal dim vt enianet ab antique innou?. &.rt>mutatumn6ena dita mutatione.nihil prohibetvobisab hac credulitate.declar.quoaliudfacietim preflionem ineo.no habentibus caufas innouatas in infiiiitil.cum fuerit in eilehocinno uatum.cu fitposfibilcvtinanimatum fit caufa impresfionis fieurigin puj)illa. & innouatioibus eft 3nnouatLim.& violctia? ex alio. & conditionando falfitate. nam nos iamdec!aramusc|?antiquum non emanatabco innouatum : & nulla erit aclio.quar innouatur in fc.&cntinnouatio reica innoua tionisfcienti^. & vita cius.mutationeni. flc etiam erit fubftantia primi principi. Secundu autcm. &qc! non euadit s.& anima orbis antiqua:& mo tUscircuiarisantiquusfftex eo. & eft emanatio huius fcla? in eoex alio. cu dicitirch fit falfum vtemanetinno uatjm abantiquo.fed dcuenient me diantc motu circular! ad aliqd anfiquum. apud vos apta ad recipient dum firlarn. vos vero -. & exitum a potetia ad actum.& falfum eli vt fiat ex fe. tuirijquodTitprincipiuminnoua C tionu.cum confyderentur res antiqui confyderatioc ema- 115 nationismnouationum abeocon 0 tinue.& eri t inuentio hominis colorati cum ab'atioe velaminis intermc dij caufa proueniendi coprehenfio nis.

attame cum mcdijs ? Et.dices q? non cmauac ab antiquo innoua turn. innouata ei aut erit ex feipo.q funt in eo.non aute <liminutio. dicimus quod hoc non eft fcruitus: quomam per I fe&ioeiuseft vtfciatomnia.inqua funt innouationcs.ncquc mutationes pcnitus : & eft id.&firuitus > & fie crude Dcogl. in quo eft aliquis motus. eft vt dicatur eis.aut ex alto fi ex (cipfo. & innuit <j> fit quad coade ad id.Et. quz eft conttadi&to fm fcr- " ItAuerr. in quo no elt mo.& non efi c. <j> in innouatum impoffibilc eft apud cos ft cmanct ab antiquo abfbluto .qua. quod prouenit ab eo. &. A VERROES. cu ha:c difbndio ponatur a Philofophis. Si vero dixerit hoc non cfle coaftc: qm perfeclioeiuseft vtfitordmator omnium rerum.& illuminatio. & antic^ quo que aliquod eft. & hoc etiam aflimilatur (pcciei feruitutis.quod n5 eft corpus.cumponunt innouationesema nare ab eo.\ poflc ad non agendum.adduxitetiam refpon fionem Philofbphoru huicJEtfum ma cius eft.& cp hoc faciat fcriiiuitcm.nam Ccia. cum ponuntorbem anriquu.dicimuscj>fic.deindecrit innouatio innouationu cau fa innouationis fcienti^cius dc as. Attamen he/: eft contra didrio topica.cum dicitis <j> hoc ailimilaif feruituti. A tradictionis prim^ Philofb— phis.qmeftconueniensradicib* •yeftrisjcum opmati fueritis quod quicquidprouenitab ipfbDeogl. &id quidcm flcent. in quo fiilt: & aliquae funt.quod no eft corp'.& ficut criftal.df cis de hoc quarehoce falsu apudvos. H ttertium. & funt innouationes. ex radicibus qui- dem veftris«flq?-fit hie antiquum.Ip fe vcro contradicitcis.q non funt in antique. quonia loquimur deant:quo. 1C in quo veniuntinnouauocSj&eit orbis .ficut motus loca lis I corpore mobi!i. prouenitconfecutiue.qu£ non mutatfubftantiamfiibiecli.Et rcfpofio corum huic eft. qrn ipfi negaucrunt q> M iir ci (cla innouata. igitur h^c contradiclio eft co tradictio inanis. Summahuiascon- cionescorum^on fm rem ipfam. apud coseft innouatum. mutant f ubftantiam fubieclii.^iamdeclarauimusqjceflaUD ^pce/liis litpoflibilis I antique mu tabih. & dominiu alterms ei. & quad ipfe eft caufa prouentionis H fcienti^ in eo. Er. & aliqc! eft. igitur fit ab antiquo in nouatum:& ex radicibus noftasc tt non cmanct ab antiquo innoua turn. nam innouanonuna aliqu^ funt.&eftq?anuquiim fitmutabile ex alio. quod hocincludir.& eft antiquum . qmadduxithac contradictionem Philofophis. & naturali?er.erit . & funt innouationes.& ipfeglo. bcne (cit. quaiecrgo negatiso^n fit an tiquum primum fubieclum innouationum ? Aflaria autefecla hoc negauit: quoniii omneid. quod eft corpuSjVt iunt corpora coeleftia.p fedlo hoc nobis perfec~tio.Difp utatio Q ceflarioinelTecjjfit denecefluate.& caufatorum. ft dixerimus cp prouenit nobis fcientiacopulataomnnnnouato.L lmitas. &. niil de ceilauoneproceflus caufaium. vt diximus an tea. & e v t ipfefircaufa innouatianisinnoua tionum mediantibus medijs. tamcn pusfibilc eft ab .tus omnino.

& nos non difputabimus ad reprobandum eam. Dixit&opinio eorum inhacdifputa tioneeft. IT Algaz. eft quoniam pouToiTc eft vt fit (cientia eius.feruiex tes Deo gl. n. prout eft fcientia innouata.no quodcaula creadonis eoruin fit fcietia eius. Summa autem eius contradi-ilionis fecuda: parti argumenti eorum.qui eft antiquus quo ad fpecie. quod entiaagant fcienuameius. ficut corpora noftra mouentur uolun— tanead partem voluntatis noftrar. A antique* efleiuialitcr.nam Dcus gl. & q> habent animam. modo. Sc.Tertiadecima. m otu ci r^ culari eorum . quod coeli iintanimati. De diminutione eorum in con ftituendo rationem.& eft corpus ccdcfte. DISPVTATIO. namfcientia noftra eft caufata ab entibus: fcicn tia vero ems eft caufa eorum. potcfc create rita iu gmm corpoic:3c forP liij titudO . Etctia dixcrunt quod cceli funt animati. fimilisfcie ti£human£.<3C quod moueaa tur volun^ tarie.& creauent ea. & inuouacum abfblutum rnamaliquo modo eft juuiquum . & eft quod prima caufa non tfrit caufata.quainon poteftcuitari.&in innouatoquo ad motum fuum. fcilicet vt fit fcietia eius.& innouatio co rum caufa in nouatiois (cientix ab cis: ficut vifibilia Iunt caufa appre C henfion-svifuSj&iutelledacaufii comprehenfionis intelledlus: adeo quod erit fecundum hoc. A L c A z £ L. innouatus vero quo ad partes: & in eo quod eft antiquus prouenitab amiquo. XIIII. & hoc profecl:o e falfum apud Phi lofophos. Ethoc quidem mediu eftmotus circularis coelcftis apud cos. non autem. hominemeternumihominemvc ro Dcum generabilem & corruptibilem. fie etiam cocli. fcilicet quod fcientia eius eft agens entium. &. ficut fcicutia noftra.fcilicctqu6d fcitafint caufa fcientia. Philofbphi autem £ negaueruutefleinnouationesi Pn mo: quoniam non eft corpus:& in nouationes non inueniuntur nifi in corpore.demum iam declaratum eft fuperius quod difpofitioin fcientia Primi eft oppofita difpofitioni fcie tia. caufa coprchenfioniseorum.& ex parts partium innouatarum emanantab eo innoua-tiones infinity. & eflentialiter feruit domino mua di. humana. eius. & qui sredirhocpomtjpfccloDcum gl.ni(i in corpore: re motum vero a materia nihil reci-pit. & quod motus cceli fimphciter. quareeritapSeos qua H medium in rei veritate inter annquum abfblutum. & im posubileeft vtfit fcienda antiqua. & ad motum anims.im receptio non re-peritur apud cos. quern narrabimus.. aliquo modo eft innouatum. cu ms propoitio ad cor I pus cocli eft ficut proportio ai£ noftrz ad corpus noftrum. cum fc-cerit eiitia.

volunrane.eadcproportioe .quod mouetf difputabimus dediminutioneeo.quodifcernatam. nihil aliud eft nifi reccdere appellamus cam voluntarism.tur ab ahjs corporibus. hadut ni(i Prophet^.cii deftruanttir du$ par npncitconditib vita-. & finiet rum in fcientia huius ici ratioe in.&impoFc eft ut dicaifq^Deusglo. nam figura appropiiata lutarius. /cd dicimusq.remnnet tcrtia .proculdubio ad voluntatc. quia dixe.au: prophetia: ratiorinatio bile eft qum deueniamusad voluvero in'telledlus ad id n5 pcrducit.aut votundum.in quo eft corpus.vtfit violent! 1 s. Menus autem vniuerfa.qm motor inclines municcuitinreceptioe vit^. iph quidem id noii apprehcn bus coeli mobile voluntaries in.tes.&in fine impost Dei vl. necqum fitro autviolcntus. pus mobile habet motorem: fit motor eoiii uoluntarie: qm uorftpropofltioitellcducognita. &TpoffibiIeefl liacum diuerfitare figure eorii co.fi repenretur ratio.&omnis motor aut proue. aur non apprehendit hac go mdicaf 1 <j> eft morusnaturahs.'ea.vt eft motusa.fft.& bedum exiftimationcm .n.Difputatio titudo eorporis non poteft euitare inter negatione.fed nos aiueritaliud coipus. flcut fit T eo aliquid. &. & quotel!ecl:us.qcfe(l fal(um. quorum animz bemusintentum.qui mouetcos L H fciri hocratioe.q u u a u t vo!iirarie. cnimalem. &: hoc quinatio autem eorum eft.quam pofuerunt &in eocj? funtcrcaturateiuSjfequc rationcm. &efletprofc<ftoomne corpus hoc corpuspr^cipucq?uelitid mo mobile. qd fi t pnncipiG mo eflimpulflolapidjsrurfcm.uere. nam natunaturam.quod mouetur fithocexiilimatiuo iudicio.non moucrcf* abeo.fed mouet violenter. rem in moru:& nosappellamusea qit quidem eft impose.affirmabirar in corpori rum. vteft motuslapidisde. cum diumitate turmotus violcti. &petcrcrahum locu.deftruc~bieftpiimapars.&adquid pnnun rcquiefcatinpace.na. po/itio fenfui manifx-fta. ? autcm jmpolbcftquin approprietur moadipifcatur vcritatcm determina.fieflet lis circular is eft his difliucliorubus ciconuenieni'.aut naturahs. &quareeft aptu pus. &eft ne.& fniam mcram non.exeoq7eftcor. auterit motor tu fuerit q? hoc corp9 necefle eft ut ab extra. EtjCu^pba nimaliscum pofle. au.aim anima.& vo!untate.nam naruraliter.tioedecreatioemuudi.mofum: aut apprehendit earn : &nos ueri.&:Deusgl. E t o m tus. If qumfitanimatum. Juntas proportionatur corporibus ficorp 9 eet mobile.fi mo aut hoc benecrit fortunato viro : ucrenturabcOjin eoq? funtcorp'. locus aute. immediate. nonconucnit nili ad ha retur vt moucaturomne corpus. Imagi.dem attributum cftmoues propin runt cajli mouentur: & hcc eft £.&non aliud ? &impol'eeftut M I nitafubftatiacius. tatcm : autdicaturq-> mouent vioVcrnmtamen nonnegat'q^ posfit lentcr. & affirmationem.& hoc profe&o. fi eflct ve tienfcunq. nut abunoloco.t viclentcr . vt eft motus lapidis deor rahs tin non eritcaulii motus.autnatiiraliter.tusa!iquoauriburo. quod moucturcx ic exiflcnti poncre mctu uiolctii: remanct erin (eipfb.hoccfle falfum diximusldifputaorflim. Q^arc . & oe cor.na.

cuplenus fuerit aqua. T all- A quzfunt > qua»funtcondufiones.Tritur naturaliter. cum intelhgimus per naturam hoc.na id.& eleclio.lcd id.non mouetur ex fe in loco. qua? apparent fenfu moueiicontinue.motus vero circularis non potcftecnfydcrari q> fit naturalis.inhocfermone. q?fint propofitiones notx ex fe.ad termimlaem. it ficetiam n5 eft no turn per fecp omne motum. ad cum redit. Etifbepropo fitiones/Hi? pofira: flint hie.nifl cum locus fuerit non conuemfsei: F nam tune mouetur ad locum fibt conuenientem.q? motum ex fe mouetur ex principle in eo. & natmafixa. &idtonon iB bit vter aeris adintusaquam.eftquid notum per fe.aut principle. cum pcrmutatumfueritad locum conuenie'tem tijtcccdit ab eo ad conuenu-ntern.fed eft famofum.& eft quid.Quod autcm motum ex fe. Idvero.non qu. & D aliqua. A V K R R O ES 117 ltAuer .quod mouetur.quodeftnaturaliter. &permntatur ab vnoadaliudnon in toro.quod mouetur ex (e. Qiiod autem pofuit Alga.quod ip(e imnginatus .f q>. nam quicunque locus aut vbi pona tur. inquoquiefcit :efl verum.ncccl?eeft fiei i demonftrationem .a nob>isnaturaliter. quieft diuerfus a moto. & tendit ad acrem: ergo non remanet nili tcrtia pars. aut mouetur ex (e. quod appellatur anima. quarfunt notzexfe.fit motum aut ex fe.quarenecefle eftvtnonmouea tur naturnliter. apparetinrebus.quod eft diftinclum ab eo ab extra.non eft mo torincOjtiifi motum.quod pofuit hie in hoc ferm6e. quod habcturex libiisforum.<| terra. neecompiehenciitur fenfi!. mouetur in fupcrfi cieaquarurn? nam iuucriit locum conuenientem.c.Phi lofbphi autem laborantin dcmonC ftrationc. quod appellatur violenna.perficieaquarum.q? motum citculariter non habetlocii non conuenientem . Id autem.ac fi diceres id . & naturafua.funt in cis ex ambabas fpeciebus' fimul. non hnbet agereduo contianarin rebus vcro. non ex corporeabextra.qua? mouenrurali E quando.non eritmotusfiirfum dignioi m igne. quod non eft corpus. & fecerunt aliaspropofitioes notas cxfeipfisA'proj'ofinoneSjquajfunt conclufiones aliarum demoftratio num. & declarationis.necin pairibus.&facile comprchendic'. eft notum per fe.finitur motum ex feipfb. q?omr. & naturafua. &quiefcinn eo. & conuenicte.&ideo.aut moucfex corpore ab extra:& hoc eft.necla pisnpofl quietcm fupia tciram .quod mo uetur ex fe.quod pofuit.Quartadecima Qjtjatenon mouetur vterplenusae rein fi.quod pofuit eriam. Q^iiodaute non moueaturex fe. tftquafi no turn per fe. eft veru. quod appcila tur natura. Quod aurem om ne.& eft mot 9 volutari'.qjpiincipium appellatu natura. q3omnemotii.&is aquofugit. habet motorem reperturn in eo.&quiefcuntalic]uant!o. &recitauitin hoc fcimoneahquid fux confyderationis.autex principioineo:& impoi'eeft vt moueaturexaliCjqi* non fentitur. & hoc eft notum per fe.fi cut recedi: a medio aqua. cum probaueritq? uon fit hie ahad quod mouetur ex fe. fi ficeflet..aqi:orecedit.. quod mouetur a niotoreabextra.&iam laboramusin hoc libroin declaradohoc.&. eft quid non notumper fe.

& eft topicus. quodpofuitjq?.f cunit curhi ordinis. quod eft conclufio demonftratiois. cum confyderatur pars motuscirculans. aut potentia fimili ahimae.s nomen natura*.eft c>> nos dicimus quare cognofcit corpus coeli tali attributo.Quxftio autecft I jrV. quas non flint animalia.Difptrtatio nattueft.fi mouet.neccoclum:igiturcft falfumdiiflumeorum. eft fuperomne potetiam.&nonreiterabimus id.cj>mo tus co.li eft voliitarius. apparet ex eo.fum. quod conucrtitur contra eos in diftinctio ne illius attiibuu. uon eft in ncgationcems. ex co q? aflumpfit in eo plurimum ei9. quod tribuit hanc potcntiam regiti -jam omnibus entibus.cum confyderauimus motum ca-li violentum ex alio corpore. Sermo autcm breuis circa id.eft topicus.ei'JS mcr ns eft appropriate rem pfae fimili: &: ipfi neccmtati funt confiteri attri butum tale. 5> fit notum per fe:& ex eo q? aflam pfu in eo pro oppofito id. impo/Ti bile eft quin moueatur. & plurimum.quem hie rccitat ej: propofitiontbus noftns. quoniam propofitionescius funt proba biles. moturn in eo. & fie dicitur de ali)S motibus corporum. Sc non appiopnantur in genere.cumfueritipium apcf eosid.vtdicamus.&reuertitur intcrrogatio. fed auferunt acoelo talem potetiam vi!em. cum non mouetur naturaliter. quod appellant fapiete. moms eft violeutus. lt Auerr. & indigent demum deuenire ad iudicium voluntatis. neccomprehendes. A LG A Z E L A ltAlgazel. cj> extra coelum non eft aliud corpus nee poflibile eft vt fit infra coclum.nosconfydcram* • tres coniyderationcs. przter opinio oem veitram: in quaium deftructionenon eft demoftratio.mouetur ab amma.quse agit actione intelleftua H. quod no eft oppofitum.quod non euemt alteri. nam illud corpus.Sc hoc. & camen alia corpora communicat cum eis in corporeitate. nifi ne dcio fimplichcr.Secunda veroeft vtdi catur q>. q? ipfe tenet cpanimain corporibus coeleftibus not diciturdceis nifi sequiuoce.& remanet quaeftio eorum.eftpoFe.qtioniamcreatDcusglo. qd* diximus .ica:h fiint i. Nam deuenirc hoc ex alio attribute facit iterroga re in illo atcributo alio:& fie in innnit'l. Etficid.& ramofie. A lt Alga.quod id mouat continue: & hoc corpus mo'iens non erit rotudum.nam nos dicimusq? motus coiporis grauis deorfum eft violentus.eft via Auicenz.qua: eft in rebus intellectualib9. Antiqui vero habent in hoc via ma gisemcacem^ magis lucidam.quo diftinguitur ab alio ex corporibus?& alia corpora fuutetia corpora: & quare euemt ei id. &fit. quarc voluntas appropriata eft cis. quod negauerunt dcappropnatione corponsex alligantia voluntatisin co M abfque diihiidioneattributi.&proportio rm.&q. Prima <juid*:rn.&q>in prin cipijsfitaliquod difccrncns rem a A . &pundla. qm declaratum eft apud cos. & locus polorum. & hxc quidem via in declarando q? corpus ccrlelte fit corpusanimatum. & principium eius eft voluntas Dei glo. ALGAZEL AVERROES K. Artamcn H hie {ermo. & iam decla rauimus q?volutas antiqua. Hoc eft fa'.

non eft id.&inte|Iec'cus.igituriudiciumin ler. cm attribuitur.& receptioe. Cum autem dixit cp ponereaclionem endsprocedcn tis abeoHetcrminatattributumjpprium. fed dif ferunt attribute addito corporcitati. fed pot cucnirc oe attributu cuihbet ei.eft ac fi poneietis qu^rerc locu dettrmmatum a natura ipla.quodeftexgnc cius?v.£ tem in ac"tu. cedaturqu6dca:li appropria ti fun t attributo.nec veri ' ficatio.Ttcrrogatio rcmanet de hoc attributo:&eltquareappropnamr huicenti. lt Aucr. Quod aute lapis mo ucatur deorfum ex attribute.& dicens hoc.tanimati eft pura veila tia.rerc locum.n5pcrquifitio loci:qua:ro quidrcddit hoc fat fum.nam.&aufertdiiam fubic ftorum. &amboattributa funtcotraria.fed fequitur cam. & illud atnbutum eft principium motus.& non eft me mot'. eft quid per fe notum.&appropnatipfam attributo Icientiarn legis. Aucr- A . eft ad perquirendum!ocum.&ipfemet motus hoc dererminat.tcndandoqjcat li lur. non ha bens quidcm fuftcnuculum.Quartadccima AVERRUES II 3 A L GA£ EL J> n'mili.nos autem di cimus non negatur q? fit motus ipfummctdetermmatum. & multo plus rt dicatur q> volutas anerna faciat mo turn condnuum abfquc acli6e. no efletrebus natura omnino.g.nonautemqj detcrmmet illemotus qua. fed diftinguumur ima ginanone. quorua noneftibi dfia numero apudcos. Et.quodrcputatur eficfbrtioralia concdlione>no!i dcbcmus fcntctiarcexnocqj aufcraturalmd .q uoniam noturn eft per fe q> differunt natiuz re rum.pranerid.ignis&terra commumcat in corporeitate. & d pr$ c^teris limilibus.cft error.&hie iermo nihil eft.a quo^iiguur nacuraliter. fed corpus eft vnum. & q? hoc non fit elementaleinnatiuafua.& poncreds motum nonintentum infe 1 ipfb.autadfu gicndum abeo.&: definuioes earum j?j> driam operadonum earum: ficuteftnom per fe q> omnis motus violentuscor porieritcx corporeabextra.necqniafugitaloco. ficut in lapi de.& fie ignis furfum .qua agat in eo volens.fequicJei vt dicatur quare appropriatur attributum ignis igni.nec motus kabet g. mum intellectual ipfem. <juo creatus eft. demde critmotus ad perueniendum ad-eu.'ic attributum terra: terrae?&quare non fuitecontra?Hicquidem eftexfermonecius. quod quzri tur naturaliter. vtcrcdiderut de defccnfu lapidis dcorfumrfcd no coniyderant hoc in eis.qui non ponit attributis ipfis fubieclum prcprium. & poflibilc eft vt erect corpus.Tertia vcroeft.&apjpella turvioleda.quod dixc— runt. & nzc pofuio eft ex radicibus fectx qua couau lauc dciliucte A ltAlg.Et dcclarado eius.cum dicunt q? id.& I fc fitaliquiddeterminansmotumcir cularem. ncc defimtio. vtcon.{i hocficcflet.quia qu^ntlt)cum.cumdicitis. & motus circa laris eft vnus: & corpus non habct partem in a<ftu.appropdauo cnim eorum attribuds propnjs eft caufa prima Rppropriadieutia attributis j p c i s .Et. & contradicerc huic eft temeritas . q^omnis motus. ct aufcrt definitionem. cum fucdt violentus.

erit homo : & eft fimilis dicenti. qua.qu6dcreat pus ccrleftecircularuer.&funt pueri. au: ratio curri: curfu natura:. Na ratio. & tentiam. creauiteum Deus: & fie alia entia.qu6d tiam deiftiscorponbus anfintc5iJla potcntia eft defyderium loci co pofitaexelementisquatuor.autange!usidreuoluit ab orie tus. Etdecla. comprehendere.quod Deus eft nam.an fim illam potentiam. fi eft cum comprehcn fione. omneenim corpus infra mur cum eis in loco.nifi quod ip in eii potentiam. corpus vero corle.ncc vacuum. cum moucrit iftud coipus. &.plicia.qua mouentur. quod contineat caufatorum. vtdeclaratu & erit homo homo non modo. vt firme Etdcftrudio huiuseft deftrudio in turfuper aliudibi quiefccns.&crilt xienientiscorpori. Si fciuerit numerum eorum. Prima t u s . Ethocmanife-.1 & procedcr in inrinitum.rum.quod dixerunt. Etinterrogature{tum eft ex eo. & eft vt AYXfcROSi A po- . &. & iucumberc huic in L Ji prehenfione. nam intellccluscomlud corpus fitqtiieicens fuperaliud prehenditrcsexparteearumcaufa.& il.Difp utatio id. fit hoc coipus non potcft mouere cor. Tertia vero confydeea.quod co.efl: id.quodea reuoluit.quod reuoluit ca.Deusg!orio. catural!. Etiamdcckraquo nam modo comprehenfionis tum eftdemonftratiue inmukislo clt declaratum eft alibi.quo eft in multislocis. vt fit infra mundum . & loquet u r f e n f u .fimili potetia: nali terrx.necleuem.M fit extra.eft verum . fihoceflet.cisquod hie motus non eft violenratio ruiiuseft vtdicamus.ac fi diceres ho ctiamfermo turpisnimis. qua: funt I mundum. quod hoc corpus animatum . qua? eft na fte.&opoitetetiam.& mouentur numero mocuum corpo ignis. ccntiscx antiquis.<S: mouet ea.telledorum.non coe vita omnibusentibus.autprope notitiam ex feipfa.&hoc totu eft falfum. quoduitclliffit teinoccidens. nam extra m u n d u m n o n ditur ex caufis. fihoce/Iet .& caufatis eft falfum eft !ocus. &nccefieellct vt fitnumchie mortis non eft ex potetia rus corporum ammatorum .necgrauem.eft fum moueatur ex fe.&indigerent mus deitruclionem caufarum. quantomalefte. fi^deo non inoueturtali potentia.ctim omnis locus fit conueniens turaeorum.rumcoeleitium. & eft fal.& quod comprehe. & e o r a e a i a n t e i n f l u i t u r motorem coi'lialiiidcorpus.&falfumeftvt hic.inomnire. vbi recitabirnundum eftfcnfibile.qui fciuerit &idro appellant Sapietestalem po naturam corporum fimplicium.&eftfeimo fimilis fcrmonidi fum etiani. nut infra Deusglorio.& numeautcm hxc potentia eft cum com. cuius elle ell per generabilia & corruptibilia. Cu m autem died t q> tinente. prohibimo.K tinet ca: & continens indigeret con lt Auerr.fi erunt fimplicia.atu finecomprehefione.rumfpccierum corporum compofi torum ex eis.&diltansabeo.utextra.tagitomnja.eft nota deftru&io eius ex fo'p gis motus? Secundavero confydefa.abfqueeo.pra:terid. n a m eft principiumomnium autem confyderatro eft vt ponam' m o t u u m . Sc etiam alio corpore.r. & eft quod motor eorum. hoc loco nihil eft. &prxcipueapud cum.

in quoquidcquiefcu.5: motus eius non habetef!e.Qiiartadecima Ji ponamus. Etrefponfiohuiceft. * 11 9 in eo eft pars motus. ret ex eis. fed . & corpus.cum perquiritanima.cu-m fie fuerit. igitur motum ab eo eft intclligensj& confyderans necellario. quod hie fcrmo corum eft apud eum. Et.Etapparcthoc ctiam ex eo.c non declaranturhic. quod moueturad motum. tionc difpu tatiua.ad quc vadi£. & (itisfacica- . quoniam a. imaginatureumnecefiano. icrlicet.narn non reperitur extca auimam uifi mo to tan mm.mfiexeo quod eft quidintelle»flum.eft quoniam. Si occidental! . &impofllbilecft vthoc fitcafu.qu6d. qua: mouerunt ho mines ad tencndumquodccclifinthabcn tes intcllcdlum. &.&hiceft vnusex loci^ex quibus apparet quod corpo racceleftia habent intelleftum.eftduieifusa locoquxfito.quod motus circularis eftvnus. non autcm natur?.&id. quod defyderat motum.t eo quod eft morus. Etiamlocutifumus de rebus. flmjli permutationi motorum naturalitercxlocis fuis.a quorecedit in mow .quorum Vnuscft(j> idem motum ex corporibus rotundis. necefleeft vtaon moueat.a quo receditut. nam quxlibct pars coeli mouetur ad locum. vt fit ex natura. a quo moucB tu^eftaccidcutalisv&is.qu^ funt hie ex entibus. motus circularis.&pof libile eft quod crcauerit ineo ali— quid.Et eft pofitio falla.cum declare turn eft apud cos quod motor corii cftintelleclus feparatusa materia.& conferuationc eorura.qui C-cogitauitquod mutatioloci ftellarumprouenitex motu naturali.in motu vcro circulari non perquirit mobile Iocum.Hemoii ftratio corum in deftrnctione huius eft falfa.&erir natura. Etapparethocetiam ex multis locis.noiiexanima.fi motus cadi eflet naturahs. «Sc ha.dificauerut demonftrationem in eo. nam is.id inuenimus mouevi duobus motibus contrarijs fimu!. Attamen pofilio eorum vera eft.idem cumeo .nifi in mtellectu. & hoc impo/Tibileeft.quxfitusinmotu eorum naturali.quod motus eorum eft conditio iu eflc eorum.& id.& quod magis appa. quod motus circularis mobile non perquiiitineo locum. quod moms ceeli eft ex potentia naturali in eo.nifidcclara.&con(y deratum .quo perquirit mobile motum ipfum.defyderareum ncceflario.a quo iam motaeft. nam £ motum naturahter mouetur vno motutantum.eftnacuralis. & attribute eflentiali.. quod mouetur eo. orientali. motusenimeius eftciiculans:in motii vero naturali locus qmdem. qua: non com D prehenditur in efle.& mouens eius eft anima neceflario.quoniam ipfipofueiuatin partibus calimultos motus multis motis.cft vnum. ent lo— cus. nonautemanima. quoniam ipfi dicunt. & dcfyderiura. & hoc (ecundumradices corum.

eius efleeft perfcclius:&omne (at omnino ha:c poF:tas. &finisnatur$ K tiumana. quoniamimDeoglo. tio ad cum i loco.Secundus vcroid Tult appropinquari angelo attribu quod componitur' mom fuo ex di tis. rtimeftaflimilari primo principio &dfiam. tio apud Deum glo. cum feme rit veritatem rcrum.ho vero.igitdaliquam intentionem.&ociofitasa.cum non tur pcrfedio eorum eft in vltimitaporconfyderaii vtcmanctadio.&.&iciutres.&defyderio.quo difterunt.& no ambaMftJedidioneSjcft abufiue.quod eft in a»ftu .Etacquirut gelospropinquos. (antiftimotus. & tercfpedueius.eftmagispro.hocenthomini. & ira.VIteriusdixeruntap. & Angelis pro(eruientes quidcDco ximus in totum.quanto magis primaintentione. tiibutis.nam enspfe port fituni.& in vbi.quod eft in potcntia. eft vt a ffimiletur angelis.cie. hoceftmtetum prout funt.quod di/ £t.&eitfciuitus Angclo loco:&eft id^qd^ttelligirnus per an rum cocleftium Deogl. cumqu^returapproxima pol'e eft eis complete vnitates fitnu.quicftprzter Ucu. Dedcftru<ftioneeius. ficut eftfigura rercdefydeiatum ab co.nec rum Vnus eft pern" cereoem fitum mutantur. quod e(l falfum.fi attribuuntur ei eft difpofitio in loco.adeo q? exeat ad adhim. continue conantur pcrficcreeasfpe I Etnocft viaquaerendiapproxima. quod poflibilc eft glo.f fubftantiasin.cum motib'fuis. vltimaeftDeog'o. nonaute poFitatemeis. lios fitusiri actu. na aggregate am&impoFeeft vtfit appropinquatio boeftimpoflibile.& cum rcmanA L c A 211.. Dixeruntatit fibi pofi. & remanfio in pcrfe&ioe q?coclifimtaniniati.fi eflent animarum mouentiumcoelum.arfimilationemduobusmodis.& non cef &ius.& di(pofitio.lo. ei ex perfedione .n. L mows ab animate .quales.id.&.m quibus nihileft ci. poFem eisfpecie: &(.Difputatio D I S I V T A T I O XV. & tune repcntur & appropinquantur cum eis^ vteiuia.necfiniuntur.& q? eft ad pcrtj fitionem appropinqUationis ciattiua ccdi. nifi cum adio & Angelos corleftes : & eft prxfano fitdinioreiociofitate.ei poflibilis. intentio autcmcoEtdiminuuoquideni het gradus.Angelus.acquifitioneperfeftioisvltirn^ fm ximusDeoo.ia adtio. Scvoluntateprarmiadi.& non ccCeflereipec"tuefleeiuseftdiminutu.noncft qua:.tato raagis additur approplqua uerfittte proportionis in uimtate.&abftineri rotunda.& eft locus demonftratus.& hoc reperiabiraeius. abeft ab tur & ad ul. cum probatum fit q> hare eft ap xerunc deincentionemo propincjuano Deo.fedliones eorum diftinguuntur ad propinquariDeoglo. ferit tftcrnus in perfection efle fuo It Alg .Sc.&nondcficiuntqurcrcre fitum M tionem cum attributis.nam Deusglo.&:vbi poft vbi. Attamen non habet ademnandi. & .amibuto.namomnismotus voIuntan'eJt potena.qui non fit denominatur eis ex voluntare con. nonima quibus eft aliquid in potential pgmaturadio.

&exiftimatq? approplquaturDeo F ol. citatdcPhilofbphis. cccleftis.perficitea fpecie. jpptcrquern eft.5i ceflauitmcumbere voluptatibus.&ficprouidentiadeeo. quaiuo rnar^is meflcfuo.c motus apud philofophos propter id.eft opi— mo corum.neccflee v t f i t vitaciusomnis. autfcquiturcx opimoe eorum.&circuitdomum. A It Auer.non autcm feruitus. & nobili principc alio.quod e nicprimaintcntione.qucd eft hie prima intennonc. piincepscumeo.'terid. .cllct corpus cocleftc cicatuni 11 o $pterid.& Jaboraccidit Kuic animato.&perficitfeipfum. & dicet pevmutatio a parte ad partem.quod eft hie. quod dixexoat.&coiun<flionc.& aflimilatio eius creatoii eft cum prarbuent vita ei.fliftaclient jppter id.defydetiumquidc eius eftperficerefeipfam.quam defyderet.quodeftfubeo. qcF eft hic.Qmntadecima &quadratura. nam motus eft operatic eius .nam fcflitas. & a loco ad locum non eft perfeftio fcnfibilis.Totu mail t. riam perfedioammati.&op pofitioe. eft ftultiria.8c corru ptibilipcraccidens.quod eft Tub eis. quam voluiftis in fine.qua eft perfecT:io. praecipuePrinceps principalis. & hoc.nec enc. Princeps vero eft ad perfecriorjc fuam.principe. A LGA ZEL lt Ali»a.vt fit in omni vbi fl bi pollibili. &quicuit.&oi's anima iruel!ediua.qui non habet negocia oTno. qucd eft hie cum motu. Et non eft h. eft motus: cuenir tame hie quies aniir. PrTcipii de co.feu circuit ciuitatem.&cumnon poteft congiegare ca numeio.cui non cue hitfcjlitas.nam infinitum non quaerit"*.Attamen intentio cocli apud homines eft ipfemet motus.m eo cf» eft mot9.cui non efteuafic.autpol'ce{tponercfi:rmonc deeofecundum opmicncm eoru. fcdnosnon protelabimus in hoc.&diuerfitateafcenfionis.ppt ia. & nemo hoc dix:t. & hoc non eft nifi licut ho mo.& defcenfioms refpedtu terra'.ficuteir.^trcuertamurad intcrioneir.qucd dicit^ ccth qua'iut in motibus fiiis fitus paiticularcsin finitos.& ab eis cmanat gratia ci.Etcon rradidio Alga.nifi Auicen.nifi per Principes : Sc. qui non mcfiget in efle fuo perfedo.qAjodpofteadicetur.cu iusperrectiononeftabfq.&intelhgo p pnmam intentionem vt fit corpus ccclcfte creatum ppid.ex eo qi e materialeiaiatum vero. B pra.&deftrucm 9 cam dupliciter. & prime q-> pcrquiti tio perfedionis.quoniam in propofitionibus « huius fcrmoniscftjcuipoteftcotradici. hie eft moduspfertionis anima.eft fimilisprouidenda.&: approximatio.&peifcdioeius ex motu.qucd eft hie.&exiftima UK q? efle in multis locis eft poffibi leei. ineoq^efl animatum.ato ^nabili. quod reJi\. nani.cum fitfibief lein omni loco poffibili.& neccfluatibusfuis. quod eft fub orbe Lun2e:& prouemuntabeisheinno uationesomnes.fpropter neceflitatem matcria:.huic (ermom fatisfa cit cum eo. cum ad id ncn pcrucnit aliquis . Aacr- A .&ifte ho mo pcruenit ad ftultitiam .neclaboi. &eftfal turn D apudcos vt fit creatum nobile proptcr ignobile: fed ad bene eflcproculdubio fequitur ignobile.Et dubitatio huic eft. & nullaeft difKrrenda inter id.

Attamenfigni. dixeruntdepcrfciflione fituum. qiiod de eo q? fit ho mo ftultus.quxfunt hic.quaie not^difterut eit ex maximis operatiombus ap . & quod dixit Deus Gl<>.&ahjs.&fcxti!itate.imf> jftultus. quod cueniteisexeua. qui rematiet fpccie. quam ipfe vos dicitis de peruentionc innouadidter mete Auiccnnic.motus primus orientalis? 5c quarc re ad conferuandum ciuitatem a jp non fuerunt motus. aut congtegare liquando ex alia pane adperficiencas numero.<j>hie bilis&: corruptibihs in partib9 fuis: fcrmo propter moHitiem ei' fed cum hoc diaturdeeo.dicit' excoutrano. Etficetiamid.fermoprauus.pcrnciteaipecie.vniuerfi ad caa <litoribus.autsm mdltis locis librorum fuoru. Alg.(edhocdf de inotibus. tusvnusrnodis.iiam id.exeoq) impoleefteis iione. qmim pole eft ei perficere ea eulofeabhomineno ftulto ferma numero.vbi omnium.eft id. Ft Alga. qui tton eft mali.lum.quod eft pol'e eis.eftfc. quoniam motus hoc fionificat cfiua: funt imaginaijnpoiTibilee/tvtremaneatin parti tiones.fed.qut Scat hoc djiniuutionem humana funtincjtensgnabilibus. perfecit eas fpecfe .&hoc eft.qua:ro quid habentq? non Cum autem dixit qm impoFeeft ei moucantur aliqii ex vna parte.numero.Difpu ratio AVERfto**.uou via all umendi rones.quod reci' ratio eius continue : qu.qux nihil funt.5ce/l genera lt Auerr. poftq adin uenit eum:& eft hcc ope vt nosdicamusid.funt vnus fpe Auicenn^qjorbis intenditmmotu cie. occoelum? lia parte. qd* ca ciuitatem in tenuone. prstercc projtcr id. & ab co. eft du id. fi concefleiimus v t fint vnus numero.nam motus corleftis eft vnus cnus. fi eft in diuerfitate tencremus quidem q? hzc operario corum intentio.&dic.dixit. Secundus quideeH. H fituumeiuspioprercnua. dcm partem?&.prouenit M I perfeclionem in vbiinfinitis. nifi quarrerc nitate.{i fueiit adifermoinuoliitus.occidentals oricntales.autmaligno.& apcrficere vnitates .& id dcfi- A A .tuoccidentali.circuens cam node. i. A t G A 7-'••£ L. quib' eft mundusab iitis duobus attribu diciturq? (it vnus naotus.fivultaliquisincumbe. Exiftimatur.in contrarium.{!q) ipfe no tionum ex diuerfitate motuum I tri imcnditinmotufuo. Qjuoniam.fi po oricn tales occiden tales.eftfalfumT mo jnaioi feruitus.quibusdift!nguii?f autftulto.falfus. qui non remanent ginationibus.namali gnicocloium non habetur hisima qui funt motus.qiTnftf. q i rta (eruitus? que. & erunt hi.icmanebit in toto. quod conferuatefle eius. &quarroquaix > fuit admodum.poftq pole eft eis in arauit pugno fuo aquas.«Sc remaneni in co gj? icman fuopermutarcfitus:-& permutaiio motus vnius numero. eft.rjro qua: eft tatisdeintentione. & qui funt oimusmotum huius hominis cir.qjfit mo prouemtex vnoduorum hominu.&fecreta rebus fuis.& Antiqui noftri viadiuiniuerabilis & coctup tibilis : & aliquis taus.qui func propincjuantibiis Deo glo. fed habuerunt ea Pro phet«£.noninttlligibilis: plcreomne pol'e perfe<5tio? Igitur jiifi intcliigatur. Quis menfu.Cum aute tis:licetaliquandoproueniatmira.

& dexttum eft.V.nifi qi natura partis.dicitur ei quod huic ucifiute partium. napermutan ex di. V.mum. vt afcedat niftra in q uibufHam alijs. napermutanex iputationeaddifputationem efto.vtepcs fimfterdur'quide. & diminuuntm dando caufamdiuer dicitquarealalpraeponit hunc pefitatis partium motuum coeli.quod pro. tune non crit hie no eft caufa. nifi vt dicat. Hxc Hxceftdubitatioio It eft dubitatio Co dam funtnobilioraquibufdam. fed hoc eft ex deter.qua.^ Eiitraord.dextrum. & fitionem earum. terra uerimusdeeisqjfuntviucntia: nifi F non he"t caufam vtdefcendat deor. & finittm fcipfis.& ipfi pedesetiam cum ifta difFeretia. qua queadmodu.& poftponitalterum. lt Auer.cum ftru dextrur&quaieappropriatum necefTefuerit diuerfitas partium ex fuit dextru vt fit dextru. Et caufa huius eft i.nifiattributum terreftreitatis.vtdi. quod femper gnoranria eorum in modis via? vfi.Aucr.dem.&none minuant eriS m dando caufam mo cotra. fi ris (uijdemde fequitur cum alter.Et deorfum non habcntcaufam.n <j> qAV£RFOES.dequibusqua. nam. train quibufdam eorum eft pars fi.fi dextru ei9 ect finiftru^ fini minations nature eorum.& debilitatis.qua.namputantq?ipfi viceritphi nimali dua: partcs.Cvt differuntpropter difFerentiam natu fit pars dextra pars finiftra. & non ex alia.& fie furTum.&vt non fit motui eius cau pleta.&impoieeftvtfitecontra.Quintadecima 111 <JeficiunrpofterJores philofophoru caufa.g.cum affirma tium earum admuicem. impoi'c eft m fa.ftrum. forma.fi aliquis interrogauefueritvnaduarum partium fuperi' rit.vt fit finiftrum.& copulatione par finiftrum:& prajcipue. O q maxi dem.in dando canfas. Quoniam quo rum pedum ex aliqua parte corpolequiturexdiminutione eorum. & tamen furfum.Et fie eft in corpo ueheritexeis. & fini E lofophos in ea. & confydera.& diuerfitas motuum ex di.nifi fubltantiam naturar.non erit profe&o ibi caufa co tus ca'li.nturvttribua ponhurdextro expotentiafibipro turinquolibetcutium.hoc totum eft feimo in vltimita motuanimalis quin prarponatpete mollitiei.fialiquisin& forma? eaiumtcopofit* vero ha.au t fempcr.recarum:&funt. fiix :& cum hac natura dicit"* vnuseorum moutturad duo conGO fit contraria igni .nam na tarum entium. ex diuerfi tate nature eorum.cumhomofenferitinaialiqj pr? phiftica. nifi diuerfitas partium mobilium:£ diuerfitas partium eft &ele<5lionemeius.praeponiturex potentiarepertai eo tata:. & hoc profedo racit vt fint atione. & ignis non het caufam. Et.fibi propria: & finiftru femper poft tiones.tenogauerit quai'e mouenmrcoeli bentcauias agentes prxter fbrmas ex quadam parte.nifi fubftantia natur^ ribus coeleftibus.qua:pofntafugnaridiurrfita D in declarando caulam partis mot9.feceruntcompo fpondetur quia habentdextrum.ceditinarnbulando cum vno duoperatio fbphiftica. q.&fultenteturfiiper aliumpemaeftla:nnaeoruminhacdifputa dem.plet". Q^__ ap- A » . Nam res fimplices turaalalis hoc requintautvtpluri non habcntcaufam eius.cj? eft eis quid propnum q? pars dex fiim. ti motuum.& trana.& dixeri t q? motus atalis eet com & alia inferius.g. quide pria.

&ficerit motus primus occidentals.fi diuerfificaretur ex ds aliquid.cj.q^ hoc eft falfum duplici ter.nifi dicaturq? parsnobilis appropiiata fuit corpori nobili.aut fcimus eas poftlongum tc" pus.motus autemeftmutano.j. parte fuerit. quid eft quod prohibet abhac confyderatione? Secunda vero.pi3eter motum diurnum.Ac tameneligit motum ad influendi giatiam.& in hoc loco. & licetadhucnon firiuerit dirleiennam. & corruptionis.vtfit'dcxtrum.quajfiuntcx diuerfitate parHum motuum.aut non fcimus easomni no. Dix.pars vc X ro. quoniam pcrfeclio coI Jrumprouenitex mntu aquacunq. Etaliqui eorum dixe runt.& ordo innouationum tcrreftrium determmat diuerfitate motuum.rauat fibi motus. cj lunthic.cum hac dubitatione.nondubitat tamen <j) non eft hie mottis. qua: funt hic.vt fit finiftrum.hociniftis fermonibus.&terrzinferius.qui non habftin troitum in rebus.& eft alTunilari Deo glo. iiam naturaouicus magisdebet appropriari ei.quoniam dubitauit cis Alga.quoniam. ncc M regrelhisplnnetis. cj' motus.&di acit g» non habent refponlionem ei.fi" cut dicitur q? fapiens affirmauit ill«f in libro fiio de regiminibus coelcfti bus particulari bus. non autem ex ageti. & non'fit finiftru.&pars u niftra.namjfiadiuuatalterij&no ag«.& partium deputatarum. & habentes icientiam iudici j ftcllarum pcrucncrunt ad mnlu* caiutm A . i^quodinduxiteosadradicemmo tus. AVE RROES lt Alga.quareergo refpicitvnam partcm ? iftse autem diuerfitates non determinat nifi fubftatiam diuerfitatis.Sc non eft natur^in tellcifrus humani. A LG A Z E L reisveritate.& mui5. Er.nec inccfius. eftexdimii>utioneiucJjc. Attamen multae harum caufarum parti culanum. & ahj orientales.ft mil lusPliilofbphorumdubitauitcjj fit ibi caufa finalisfecundaintentioe^ qua! eft ncceflaria in efleeorum .Dilputatio 6 appelUrardextramjdcterminauiti fe vr fit dcxrru m. eumaliquis Tterrogauerhquareap propriata eft pars cceli dextra motuimagno. Quod autem coeli moueatur duobus motibus co trarijs. eft H propter neceflitatem contrarietatis motuum hic. ficut eft in orbe planetarum. Primo.exquaproueniet diuerfitas propornonu. ficut eft in appropriation ignis fupe rius.& magnam exercitationcm.fie etia.it Alg. vt apprehendat n»agis.quoniafn abefta muta.fihocpoteft con'^deraii. &nobile datur parti nobih.ia A It Auer. & quodinduxitadpartcm motuseft infiuere gratiam mundo inferiori.qua refpicit.K tione.eft anpropinquatio Deo plo. res vero vniuerfalesdefacilihabe^fcientiacarum.Hic loquens conatus eft dare caufaml hoc ex can la finali. & venietha:cdiuerfitas.t uolueretur hoc noilrum efle.quoniam innonationes fiunt ex diuerfitate proportionum.ita o/>. & lam erat poflibile vt fit contrarium.non eft dignior (uo comrano iu hoc. rccitauit in hoc refponfionem quorundam philofophorum.f motus generations. non eritei refponfio.

no imaginat corpus infinitu. vti ft Alga.& caufam cauia in hoc mi.fcientiam temporc anima? cceh refpicifparij milleannorum . rum finaliurn. mumautem.cum af tas. Quarenon oportet vtnon DC deftrucftione dicfti eorum. quod ent quidem rei fcriptae in ea finis.nam. & Angeli tur quidem ei.& animasccch: & pidlura particularinosinuenimus Vetcres vti verfibus tatum mundiinca aiTimilatur piin hoc.cuiifluitt & io appellant nobilc noie calami.p melius. & dicunt fcit cu calamo.quam vt quicfcat.ad quod peruc DISPVTATIO. cumdicitquod m quo (cribantur rcs.leftesfunt animoc cadi.uam ipfi bcnc fdunt expofi durz rerum conieruatarum in virtioneseorumprofundatasinicien. Pri— minis: no q^ fit corpus amplu duru.no Deo gl. XVL ncruncAntiquimhoc. &ali.tutecoferuatiua pofitai cerebro ho cia. & homine. mtclligHTJUs per tabulam feiuatam.& impolc eft notificare res C mobinsr&vtmoueaturcorpus.noneft quieftens. &ia Tidetur in animali.& fapicntix.quoniam Deusglorio. flantixexiftentesperfej&non con cinent terminum. nee corporc. na ilia fcnpturarcq. qur fiunt in B num xtevniuitis annorum longoh 5C mudo: & quod £ rum minium fcicniiar.eft infinites per literas numeratas fim.fum Tubcms : &cftmotus.eft fermo inuolutus.cum fueritin Cherubmi approx imances funt innobiliori difpofitionum telligentia: frparatar.n6 motUjfedelegitmotficx to.&eft.& imtiombus. qua: eft in corporibus coeleftibus.(icut (cribunt aliquispoteltdiccre quodaflimila pueri \ tabula.& crtineo de influxugratizgenera. allimila.abcft a ea.vt Chaldaei. &qc? Ifluitcftnobili'eo. ideo non eft tint omnia particuinconueniens vt Tideaturin zrerlana.&jCU id ) qcf r /cnbit"iit infinitu.illi veroiio Ifluut: cam. qm afllml Q i) lauie . nam poieefticribere literas infinitasin Deusglorio. Quod anirnae cceii refpi ' credaturcpiithuic fcicntiadecmiciunt omnia partico' bus.fi hoc eft in am do. & fum fapientes vendici.&.quod videtur m coelojeftproptcr fcientiam finalcm.quac fiunc ne.qua. Et cxiftimauerunt (j> Angcli c^ UmileturensDeo glorio. malibus.& cunda lam dicla eft funt nobiliores Angelis coslef tibus: refponfio ad qm ipfa: influut.determinac ei vt (It quie rk plurimu ei'dilatatione fcripti in fi:ens.Sextadecima A & apprehenfum fun nofrra tempeftatc plurimum ems. Dixeruntq) dccem milibtc.& no vtuntur cor Refponfiovc poribus: & q? iftje forma: parricularo (eresinfluunfab aTab'cceleftibus.. multomagisdignius eft AtGAZEt vtfitm corponbus coeleftibus.cum apparcat indu<5tiucq?om laria.

autvno medio .<j> coeli flint viuentes.• • de > eo.Etalix innouatioes terreftres fuftentantur innouationibus ca-le ihbus.aut immediate. appellate Pricipia to tius.ii probatum eft q? motus circularise voluntarius. & voluntarium fequiturvolitum.fic etiam & fen lus.ei.nuljTx.(enfus.dicetes quidem.Haecdtopinioeorum.vt recitat deeis.eflenteis fen(us. Expo vero intellefluum feparatorum. cum intentio fue fit conuenire id.& hoc forte exi fhmaturquod fitfalfurn.& mo uenturadintentiontm.hoc veroidcm eft."qu9 fiuntin motu de trmo fextili. & cjuotienfcunquc fueritorbi imaginatio partium motuum.cum motusparticulares non apprehendatur nifi potetijscorporalibus: igitur omnis vo ^ ^ Juntas de neceflitate eiuscft imagi' illius '"' volitijCfcientia « ' • ' .fi eflent in eis imaginatio nes. quoddixit. cum fit de eo. Alexander autem exponit in libello fuo.&oppolinone.& eft ei proculdubio imagi natio ad motus illos particulares po tentiacorporali.nam. quod inducitur a tide. fedimpoFeeftabfquevolunta tc particular! motui demoflrato ta.Hoc. nem in eo. Et aflignauerunt ro. & Tub terra aliorum. eft expo currens^m radices corum ^ & fie appellare animas orbiii Angeloscorleftes. n. i eo <$> fcquiturexeis de diuerfitatc proportionum cum terrain co q? aliqua: partes oriiuur.Cty corpora cccleftiaimaginanturquanto magis vt imaginentur jmaginationes infinitas. flue vniuerfalis. lus Philofophoium'dicit de fcicntia eius. funt conditio requifita in imaginationi bus:& omnis imaguians fentit neceflano.L li:&otbi quidemf omnimotupar ticulari demonftrato a puclo demo ftratoadpunftum demonftramm eft voluntas demonftrata ad ilium motum.proportiociusad vnitates particulaies eft in Codcm ^radu : igitur non prouenit abeaahquid partial lare. &aliquacoccidunt. A VE R R O E S A1G AZE L KT H A It Auer.nam id. &a/Timilauitid.comprehediteas proculdubio.q? ifta corpora non imagmantur.(i/natio ue fit particularis. tabuJar.&fic etiam fcit quod fequitur de diucrfitate proper tionum. & volitum vniueriale non refpiciturnifia volunrawvniuerfali: voluntasautem vniuerfalis non prouenit abca aliquid:naom ne ens in a<5lu eft demonflratum ta leparticulare: & voluntas vniueiia!is. qd* dixerumantea.& non conuertitur . no eftfalfum.nam imagmatio repentur in animalipropter cofetuationemtifta veio corpora non timentq?eueniat eiscorruptio:igiturefleimaginatio lies in eiseft fauum./"V.&aliqua?funt 1 medio calialiquorum hominum. quod inducitura demonftratione.qui mouentquemhbetorbem modoferui tutiSjCb funt eis Angeli approximates.&eft quid poffibile.cjuod tc nereq?fitfcientia in create departicularibusinfinitis.quarto.nifi Amcc.Etcotradiclio huic difputationi difTcita co tradiftioneprrecedenti. & ^m hoc non eft vcra expofitio tabula: feruata:. A It Alga. & comprehenhoearum.& coa iunclione ad alias innouationes coc leftcs.Difputatio C lauitpicturaminfluentemcalamo. &qua:ritur eis ratio in hoc>quouiam eft vcr futiaipfa.cminfluimr.

& proborum lumini. &.qua:imaginanturin motibus.&.& aliqfi eremplificatimaginatiohominera arbon:& mulicrem ovnameiito rflc feruum amiffioni ahcuius rei cfo->mus.afcendit praceflus eorum ad motus paitlcularescceleftes:&ea.nam omne. fcimus. Demumomnein nouatum eft ei caufainnouas.fi aliquod eorum eftcaufaalicuius.cu aufevanf'a nobis it» fbmno aliqua.& quocienfcunq.exepli gratia.quod innoua tur. nam er naturafua eft imprimere res cum exemplationibu5.& quotienfcunq.& confequenti jsconfequentium vfque ad finem proccftus.&au fertur comprehenfum veruta a con feruatiua.. Attamen ifta: caufar.& habcnt miftionem cfi innouationibus terreftnbus.np (ci museasi&aliquandofcim'aliquas tarum.Tquopomturthefaurus coopertusleuiter.ns caufa.ceC fpitat pes tius in the(auro.remarrebit hxc eademrestnconieruatiua eius. & confequentiaearum.fi fcim* inaiorem pattern earum . na lume eft ca cadclcy} eft ca illumina tionis.quod innouaturmnouauo ei9 procedit a cania:&r. & ho non potefl fcirc cas.eflet nobis fcientia omnium cau/acorum.&indiget aliqua Intei-pietatione in exoplificatione imaginationts.&: appetitus.! aliqua hora determina•ra:tunc(cimuscombuftionem boi>icis.veriB ficabiturcaufetum inouacum.quiarefpiciuntpri. & dare opera his reb' corporalilus dcui?r nos abeo. fienimfciremus omnescau(as.Sextadecima A dio. inuolutioes fenfuu^ apparet I eo difpo nfa copulanonu F.Nos autcm nonfcimusid.quod eritinfuta-*rum. & ideo refpiciuntomne.Et exiftima uerut qr copulatio cu illisaiab'da^ f poft^ nnllQ eibirelamen.& confcquentia confcquentifi vfquead fincmproceflus. prouenit nobis exiftimatio nianifefta dc eue tu eius.&pj? hoc videtipfei vigilia id quod aliud vide:in fbmno .q no offendi^a (enfibus mani feftis.& refpicietia«us.fi eflet nobis fciencia omnium caufarum.fciremusomnia eaufata. fcimus q? ali quis comedit.cumfciwus q? ignis tangit bombicem. & aliquando accelerat virtus imagina tiuaadimprimedumeam.&.& euenit nobis fenfatio eius cumeueneritcaufatum.&:remanebit ex'empliito imaginationis in cofouatiua. na.Attn nos hora vigili^incubimuseijadqcftte ueniunc (enfiis.& fcit efi. imaginanturin confequetrjs eorum.& conferuantem pecuniam a> micorum. venficabitur caufa. Nifi q? orbes fant mu!ti.quoufque ceflat pioceflus afcendendo ad motum cceleftem a?ternum. Etideo exiftifnauciunt q? dormiens videt infomno fuoid.aut per £ murationeexeisadcomraria. & hoc piopter copulationem eius cum tabula feruata.fcimus<j>/ariirabif.& (cientia inrerpreratiois ra* mificatar ex hac radice. fcimus q? homo dea bulatin loco.t cxiftimauerQt q? Propneta puu* refpicit occultu hac via.D mam caufam.qUaz proportiona tasfunt aliqua proponione.q?diuesfietex inuentione thefaun. nifi q? virt? aTaliSjpphetica fortiricat* talifortitudie.quod venturu ell in futurerquoniam nos no com •prehedimusomnes caulas eorum.quo tienfcunvj.quotien(cunquerefpexit rem mufrrs vicibus.&.& caufata.autpluribus.S«: animse coelorurniciuntcas. cum deambu lauerit fupereum deambulans. VlteO iij iiu$ .

licet fint rhe° . attamen congregan calamum ineo. & particulares.pnenitab intelledis particularibus.quibus crit hoc operatum paiticularcidein clecopulabimus huic propofitioni I maion minorem.exquibusproueniut operationesparticulares: fea l uit J ex hoc vt prouenia: ex cis id.quq ell a na turavniucrfalijiio aiitem imaginatio particulans tributa a fenfibus.qus mittit vouitatem Yniuci ta!em. Sc. &: aliqua doremanet reseademin memoria eius. eflet ta.Ratio autcm cius.non fciret Prophets occultum in vijrilia. & hoc uon rcpeiitur m <.a quib 9 proueniunt operatioesauimalisde tcrminatae. qux appcllatur Begiatli ex rapietibus.nifi Auicennam.cft is. quod cmanat ex artibus naturaluer abanimali.£topica:. eru in die iudicij.(j> hocc(timaf.ficutfbrma^uarn facitauis.Iam diximuscphxc opinio. ip(c • f •-loricae.qund volumus pra:murere. &.nifi q?omnia gnabilia flint fi xa in tabula feruata. hxc imaginatio vniuerfaliseft.& aliquando exemplificatio cius.«5c impoffibile eft vt opcrauones noftra^ proucniant ab imaginatio nc particular!. imaginatius.&aranea. nam omneoperatum particulareprouc nit ab habente anima piopter imaginationcrn particularc de hoc ope iato.vt bene intelligatur opi mo eorum. ficut eft do inu>s apum.fuiu medi^ intei dc finitionem rei.quod ap pcllatur imaginatio. Etideotenencphilolbphi q? forma. Attam6 contradid:io. tt hoc eit.orporibus cocleftibus.& difpofitioeius ell hoc. &: fie eft in eo.lcdetiami multisammalibus. cucmcns hispropofitionibus.L lis quidem imaginatio. ex confyderatione particulari.quod .qua: eft fimilis ei.qui non eft apud cum ha:c exemplificatio ima ginaria vniuerfalis:qu^ quidem elk neceflaria in emanatione ei9> quod cmanat abea ex paiticulriribus.funt iftx imaginationes mediae inter comprchcnfionesvniuerfalcs.artifex pioucnic exeofigura tliefouriex parte imaginatiouis vniuerlalisjqux non appropriatur vni thefauro prseter alium.artifcx vc ro.quam recitauit. tio particular!* ab habentibus Intel K leclum. quod chximus.quem <lixilleeam.qua: uon tendit ad indiuiduumprx'ter indiuiduum. &operationibus particularibus. & hoc non vioeturinaitibus tautum. Qjacwl reto vc- H AVIRKOES ltAuer.qua faciuntapesdomus fuas.qux ccndunt ad indiui duum praeter mdiuiduum ciufdem fpeciei.&motus particularcs . nee in fbmno.qui indigetexemplificatioc particularifennbili. vtindiget(omnium illudexpofitio ne. Corpora autem ccclcfha fi imaginarentur.&indiget \xc vifioexpo(in6e.niiicx co.f.Difputatio G this virtus imaginatiua exemplirlcat eietiam id.& imaginationem eius fibi propriam. & ptoucniuntexca res particularsm finitx.voluntates vcio particulares funt.non fcimus al'.quod vidit.inatum imaginatione vniueriali. quae operantur operationes tcrmmatas.eft (j> nou proucnit opera A .quod eft.iunttanquam medixin tcr intelle^la.& formas imaginati— uasindiuiduales.veibigratia.cft debi lium propohtionum.St. & cftq? cceli habentanimara.& alia.

&hoc mo<io eil fcientia de occulto. Quod^D autem dixit in hoccapittilo dc caufis vifiois.&hoc dc clarabitur perfe — &c in lo .3<: vifioue in hoc loco. quameft apud nos. «cmum.eft confyderatio. igitume. fed quod fequiturexradicibusphilofbphorum eftq? corpora ccrleftia non imaginanturom nmo.qux funt hie. «oq7componaturdefinitio exima ginatione cuiusli bet indiuiduorum Jcpertorum aliter.quoniam iftarimaginanoncs vt diximus. & funt etiam ex neceftita. & in telligant ea.prouem t fecunda in tentioneapud opinion cm hominum. Etquod xnagis videtuieft q? hoc non ent.dc qua fpeculabitur in locis proprijs.fiue fint vniuerfalcs. exeo q?ellfcientia indiuiduahs. & prophetia: ell quid. mfidica tur (f corpora codeftia mouetur ad partem definuionum rerumabfq.& non fuflentetureamodo aliquo. inter imaginationes par ticulares.fcdopiniones Antiquorum in hoc funt diuer fa.fcilicet vniucrfalis.Et non eftponenda difputatio de prophctia. nam vniuerfale non habet cfle extra animam. quem diximus.F cefle eft. Igitur corpora coeleitia.pra> terindiuiduum.co propno .& particu^ laris:& difFerunt hie ex parte materiorum propter hoc.fiue parti cul ares.cui lolus Auicennaaflcntit. Attamen hoc. funt propter conferuadone.Si vero intelligitur per voluntatemalligantia eiuseidemrei vni— Uerfali. fed vniuerialiter.& propheni. nomen quidcra Icicawe dicitur dc fcicnua corarn.vt non copuletunmagina tioni.cum habueritexercimsfu os .nam ellefcicntiam de indiuiduis infinitis in aclu.ni fiex imaginatione particulari:& pcipuecum dicitur qi quicquid proUenit ex cis hic.eft falfum.qua.&intelhgopsj: fci entiammdiuidualem compreheufionem.qua:fequuntura definitionibus. q non appropriaturindiuiduo .& corruptibile.nifi jp cedatur in hoc ad immenfam qua: ftionem:& eft operatic fbphiftica. fi fcium.&coi:ruptibilis.fi vcro intclljguntca. nee particulansifed vniunturibiamba.eft fermo fa tisfaciens.neceft px-ner.qua:dicitut imagmatio. fcientiaj necet fario. q?funtimaginatio nes media. quq funt hic. &ideo conlyderatio noftraeftgenerabilis. in eo q? eft vniuerfalis. hoc eft ex parte imaginationum vniuerfalium. &fciemia noftrazquiuoce.quare hxc apprehenfio nor erit vniuerfalis.& vniuerfaJes.q? ipfa nnclligant ie ipfo. £ non autem topica.ibi le.iequuntura fenfationibus. Cum autem dixit q? voluntas vniuerfalis non prouenitab eap*r ticularis.& eius diuilio pri ma Toluntatis ad vniuetfa!cm.fi cut Rex.te confyderationis noftri intellect'. tune non eft alligataeivolu tasomnino.ex eo sj? imagmantur. £ non reperitur volun tas talis.nifi modo.ab hacopinione. CJUJE funt hic.& particularem non eft vera.non autem ex parte ima C ginationampaiticularium.Sextadecima A periaturvoluntas vmuerfalis rei vniuerfali. quoddixide imaginatione corporum cceleftium. (I declaratumfuentde eisq? intelliguntea.& hmilibus. eft error cum intelligitur JB per voluntatcm vniuerfalem ea.eft quidimpofribile. uaqjfmt <liucrfa a feipfis.

&nulla eft vobis ratio de de fcenfu legis in tabulam. Igitur ficfiifficitifti motui voluntas vniuerfalisad mo tum.quotiefcunque non conditionatur ablatio finis abiftis fcitis.in quo deambulat. autab Angelo .qua. Auer . op Propheta fcit rutura notificatioe aDeoproueniente. mfi vnum attriba tum.& pcruentionis ad termmum.& exitusabeo . fed tantummodo contradicimus tribus piopofitionibus. vtbene ntclli^at' ''nteno earum.ter naturam vniuetfalem pecentem centrum cum inno uatione propmquitatis. licet conceflerim* H-poWtatemeius.ficutdefcenfus lapidis deor-fum.ied non deficit fieri! homine.&vnum nome. quia e quid ynumtdiuidiftfi exiftimatione.Via vcro I hoc eit vt fciatur a Iege3n6 autem ab intelleftu.i quadeambulat. Qjiariiprimaeft.cum refpicit HierufalemjSe iter non eft con{yderatum.quiaqua:ntteiram viapropih quion: & via propinquior eft linea re(5la:& ad corifyderandum lineam M reclam non indigetinnouatioeca^ innonata.& calamum hoc decifiue. quarenegatisdicenti. & L hoc conceditur. Et quod dixiftis. fec^tur imagnationem particulare.id no tranlit motus . nam rotundum in (e ipfb.& vnafpecies. quo ergo coelt defydcrabunt coplere locapofia eis?vt vos dicicis.quodintelliguntp voluntatem particu!arem. (ed n5 elt difti&io apud eos ibi de corpore.& volun tas vFis.& hxc quidem propofitio.non{citur deeoefle. A It Alga.quodproueniteiex mom. & dabimus eiemplum de Toluntatevri. Hocergoeftid. cum refpicitteplumimaginationepoft imagmationem ad locum.SeI cundaeft.quod nori conceditur. & termino fuo.&calamu.&nonindigem'aliquo eorum. conati funt verfuda quadarn in pr^ponendo cam.qua?narvauiftis. motus vero cccleftis eft ci vnus modus tantum.angelorum./xcatur. tune.&iam contradiximushuic difputationij&adduximus deftru<5lionem rationum eorum in ea.& opoitet coaifyderare locum praeter 1 ocu\ & partem przter partem ex volutatequadam particulari.& remotioms. &eft. quern vult:& no eft ibi. fi hoc concedatur vobis abufiue.Cum auce fuerithoTimentio exepligfa a3faciendum feftiuitatem in teplo Dei. & lequituromnis imagmatio particularis.pra.^dificarur fuper multaspropofitioes.& non indiget volente.Et refponfio eft vt di. quarum deftru&ionem non narrabim'.& voluntas particularis ad motum praiter fubic <5rum.&nonampleclimurlegesabla tioneamplexusviarom intellcftuu. nam partes numerantur.Quodautem vosdicitisdera tione intelleduali primo.necratione in hoc.& particulari. ex hac quidem voluntate vfi non emanatmotus:nam motus eft pat nculans in partem deputata>& m2furadeputata.&nonve rificatur efle eius.cum dicitiscpindiget imaginatione paiticulari inmotibusparticularibus . cum dicitis motum ccelieflevolun tarium. no autmotu.Dilputatlo A L C A Z £ L. eftquid. nam habentes legem 116 intelligut per tabulam.&eft vnum continuatione. & lufficit eis imaginatio vFis.& paite.

cfi abfcindatur radius in illis locisL&jF quod eueniLex conftriclione parti busterr^fub platispedum fuoru: & quod euenit de feparatioe T cis. mouetur ex eo q? e circulare vno niotu. Sermoatitem Alg. T quz cadit vmbra eius.ad id. & Tub eo. fiut ex cis.(pecul5tur deomni eo. qu^ quidem in rei verita teeft prouidentiain fpecie. habens. ad.& loea.qua rum ilia particulariafunt particu.vt dixit. eft tamcn fpeett latio de particularibus. tune funt.& prouenien tia ex eis.eft refpon fio quidem de genere auditus. opor tet vt fciat !oca.! hoc loco. nam non eft ihtcntioorbiumde illis particularibus. Contradic'tiovero inrellectualis.& hxc eft ftultitia abfbJu ta. fed videtur q> eft hie prc>uidetiaproculdubio de particulari bus ex pane fbmniorum veridicorum}& fimilium ex pronofticis futurorum. Propofitio tertia. nee etiam eft ponendum hie. ^ funt uipra.an fintintcta ad feipfos. &. que.cum ipfe deambulat I Sole. quodfrigidum an tea quafi corrupit:& in quo loco reclificauit: & etia quicquid fecit in his mcmbris dehumidiwte&ficcitatc: & quod fequitur A ..eit contradiclio vera.qfn.animam. non autem de genere intellect. cum dubitat contra eoscum expofitione tabula:. quod mouetur extraaTam motib'pticulanb'in lo cis pti cularib'het ^pculdubio imaC ginationedeeis. ca homo mouetur. qcf eft in lege .n.fi hoc e£ A fet.: & quod euenit humoribus fiiisin ventre de mutatione ex caufa motus ad caliditatem: & in quo mem bro fupcrabundauitcaliditas^racjj quafi corrumpit complexioneci?: &inquo membro rechficauind. non indiget ahquo eorunijquae dixiftis.^ bio imaginaretur. non autem eflecniufcunque particularis illorum parriculariu.nifi conferuare fpecies tm. q adduxit de mente Auice. & de illismotibus.^c impofllbile eft vt hoc declarator.& calami e quid extra hac difputatione.& viciimace. autac conferuationem fpeciei tanturn. J co (j> eft particulare. lt Auer.& eft ficut diclium dicentis ^>. PhiloIbpni.Et. £ non eftponendum in hoclibro. quod e fub eo ex entibus.laria. cum fuerint ilia itine ra non comprehenfa ab eo vifu. & q> B comprehend!tur in Icgetatum.Sextadecima A A T l H R O i S .& ex aftutia nimis abfurda eft. licet (eq ua tur ilium motu vnum motus multi diuerfi paiticulare$.n.equatesambac appreheu fiones: & hxc quidem ent perfeclisfima (cienria. quare negatis. nece/Te efln cflrfum preaildu.nihil eft. nam coclum no habet motum extra animam parti •culare inceflu particulari. cu £ dicuntg?.fi vero id non apprehendunt. fi id apprehendunt. & eft proportio eius ad corpora. A LG A zzt.itacj> hoc ^eterminabit q? fit ei imagmatio.in hoc. oportet vt fciat quod fequit'ex mo tu fuo de oppofiuone.& ex laterib9. cum confyderantur motus particulareSjConf yderantur etia confequentiaeorum.ck culaie vero.in qu? non cadi t: & qtf euenit ex frigore ab vmbra fua. & hec expofuio de fciaocculti ipfius Auicen. vfq. lt Alg.notificant diminutionem Itelleclus humani in eo.& fcit motum fuu.ad q'mouef.& refponfio ell vtdicatur. &.

quam non imaginamr in telligens. Si vcrocouertet fupra nos hoc in fcia Dei gl time dicimus no eft alli^aiula lei a Dei glo. cp comprehends particularia mediate. tune eft polfibile : & pofiibile deitiuit determinationem eorum in eo. & eft ftulntia.&ap petitumj&hecpiohibentialcnfibi lia 3 & vndelcitur (j>includaturin eo.& no exiihmauc .aut condiuo. &petcndodominmid. quo al!igatur fclae creaturarum : fcdquotienlcunque fcitafueritanima orbis abanima hominis. non eritei finis.aut pr^paras. & profequenna:itacb.iciiemus oes innoua Uones futuras: & tamen cauffom I niuminnouationum. li vero non prxdommarurn fuerit.ahi vero hominesT lornno id. q u i n conlyderet parucularia dmerfa ? aut cjd redu f:ilfum quin confyderemus aliud piohibcnspra. cuius intellecfcusn6 teftatui dehuiusrei falfitate. adeo cp . & ten(ano : ergo iciuntomnia.& Prophet^quide percipiunt iavigilia.autadaham humiditate.& non im pcdit eas cogitatio. ent tamcn predominium exiftirnatioi o^ lit ex fpeciebus ei*. nonconnMat ingenio fuo. aut extra corpus de eo. non cucnit eis inuolu tio.quod detertninauerunt. occupatur ab alia: led amm^ coeleftes mund^hisattributis.& in eo. & vnitatescorum funt infinity. & doloris. &licfcquitur in omnibus inno uationibus in corpore eius.aut denominatur eis. Vltenusdefhuituriudicmm rationis.&odij. cu proceflerit animahumana inaliqua re.adeo op nos dicim9 deiftis particularibus dmerfis leitis in ani maorbiSjVtrumreperiaturinprefennarum.quia eft verfutia. £ dcmu dc mucationibus partium coiporisad fanitate. quzro quomodofciemrdifrerctia particularium in futuru in infimturn? & quo congregan tur in aTa ercaturiem vno tempore.&pbet eis inuolu t i o n e m .& no cadit in ea nifi ftultus.& licet non apprehendat hoe decifiue.qc! reperitur in pr^-lentiaiu eft falfum q? refpiciat occultum. cafui de fcins liiis modo.autduobusmediantibus. quod faciuc pcrueniie ad ea (enfus. Etad hoc quidcm deuenit hqc verfutia.abfqieo cf> proueniatvnum poftaiiudlcia: parnculares diftmita: infinitx. nam qui fcit remjfcitconfequentia eius.teriram. Siautc dixeritcj? mos ipfius anim^ humaneeft vtapprehedatetiam omnia. demum accidentium corpoiis. & tamen intc-liectui luntoccupantesex magnitudineanima:.quaMeperiu tur iprelentiarum funt motuscoeleftes:ied determinamus caulam ineis.Dicimus M vnde fcius qj non lit eis occupatio? nonne {eiuitus earum.aut multis mediantibus: & cum tran{lent ad futururn.aut putrefa£bone: Scquod lequiturex hoc dc'mutatione pulfus.Difpu ratio G lequiturexeisdceppilationc.& timoris.quod futuru eft eo mediate.quod no potent irnaginari apud infautes.& dclyderiu earumadpiimu impcditeas. tamen occupatio eius elt in inuolu tionibus appetitus. &: is.iilcircmusoinnes caulas rerum. quod videm 9 deamma noftu.ira:. feu ad jegntudine: &quodmutatur inparnbuseisad fudorem.& dolor.cums mot' eft cau ia.id quod venturumeftinfuturum ? Si Jtelligitis id.enVtfpscieianime_hi!ma natn tommumcarui eimeo.

f Phi B loibphiexiftimantq?iam facia eft demfo apud eos.&: limi les. &pro tibentes? &vnde fciturfalfitasei'.fintcllcd:us.QiJod aut negat.Etfic ctiam Icientiade £ diftcrcntijs. non autcm particulare. propter quccrunt entia fenlibiliaintelligibina. qua.& animam humanam.apparetde eis quod funtposfibiles. ficut quis accepeiit propofitioesGeometricas.Scxtadecima. & primo afpedu . quod decreuimus nai r^rc de notificatione {ermonu)o1ui funt in hoc libro m difputationibus Me taphyficis : &eft maior par. & concupifcibilis prohibet animam humanam ab apprehelione eius .cum ipfa in* fiHMhancjfcicatia ci. quaj non habent fai. fi» uc contrarium eius non poteft dcc'aran in hoc loco . & mdiuidua nota C apud eos.aut rhctoricus. & deinde loqucmur de difputationibus PhvliCJS .exit in acrum.iofitate. appcllatis ape! cos Diuinis. cuius apprchenfio eft pioprii animz . Et hie finis imponitur ei. nam anima intelligu de hac se vFe.q<? voluim 9 narrare I iuftijs. qua? funt inter animas cocli.n. aut proptec naruram inrclledus pr^cedends fenfibilia in «fle. Quod veto repenantur imaginationes infinity eft import! bile vmcuiq.nam hoc eft ex debihbus (peciebus loquclar. & non eft hare (cientiavfis. & vihoribus . fcilicetpropofinonum poflibilium: (Icutdicunt quod potentia irafcibilis.D larem. quod eft in intelleclu .&qui loquitur dcaliquo eorum extra locum fuum. loqui. particulari hoc imaginari.quod appropria tut tempoii tali. Attamen (g repcriatur in finitumin fcientiaantiqua.imelliges quidem res pec confequentia earu efientialia mo •vniuerfelitatis eorum.m quo dicut homines op apud eos eft declaratio. IN . &.n6 autem fatisfadrionem primoaftedlu. toluerit.& hoc quidem. fi Dcus glo. & ccr te quidem non ex co q? funt in hac fcientia imaginationes indiuiduorum infinitorum. quoniam non cnt in hoc verificatio demonftratiua. A fhmanteasefleoccupantes.funt cj fitajpfunda.q? rcperiatut intel le<flus talis. & mifcebit vnam cum alia. A VE R R O E S . anima enim eft in poten da omnia entia: & id > quod eft in potenna. aut ciit fermo eius de eis extraneus. (cilicec dubitabit cum vna alteri.&oportetafrcrre ration c eis.. A diuiditurad vniuerfalc. & faciet cum eis veriricationem.quo4 cit hie. nee et neceflitas efle eius eft ex rebus per fe notis : fed holes. hums libri . cil id. nee paiticularis.aut proprcr res fcnfibiles. fient ifl futurum homini ex pane fcicntiac antiquaz. &partica. demu ex i Aim at g> iam vniunturambe {cienti^vni ucrfalis. qcteftlocoeaium aialibus coelefti bus? & hoc c. feu rethonca. lt Auer.dc his rebus in hoc loco eft. £dmgunruradeosmult£posfibi. non eft impoflibilitaseius ex rebus per fe notis. qn fithicintelleclus feparatusa rnateria. &quo erit(cientia de particularibus.r.F litates oppofit. & particulansin fubflaua feparaua matcna. nam ifti icrmones.

& id. & jnotus.eft copulatio. D I S P V T A T I O P R I M A. quod cuenit motui.L bes.notificantur in ea difpofitiones generarionis. appellatus de Ccrlo.qua: narrabimus.ideft quodTubitatiafpirituahsfiniatur. & difpo litioneseius ex famtate.i qua narrabitur id. t diuiduntur profecto in radices.& iris. & id includit Liber Meteororum appellatus.IN PH Y SI C IS Z E L.Quinta fpeculatureade mmeralibus. & id incluriit Liber. & filijs. &eius. quod hxc copulatio.& tonitrua.orienuli. & natunseorum.S(: Mundo. quod eft falfum.Ter ua. & qualitatis perfection fpecierum curn corruprioe indiuiduorumex duobus monbus ccele(hbus.& caufis.ficut ert diuifio.& mutatio.qu2non moriturad mortem hominis.M mifuntfepte.&narrabim' paiteseaium .& pluuia.. nee allringit vt contradicatur eis.& fignis earum ad hoc vt a:gritudo remoueatur.& circulus circa Lunam. Secunduseftludicium rtellarumr&eftconfyderatio faciens ludiciu m ex figuris planetarum deeo.& Limpa des. & mutationis.&virtutibusapprehefiuis.quac apparet in eflc inter caufas etcaufata. in eo cp eft corpus.adq eftintetio Inaturalibus. cuius intentio eft fcire pncipia corporis humani.& tempore.& eft Libet didtus de Nauiris animaliu. Tertius eft fcia Phyfionomia::&eft faciens iu dicium . Septima fpeculatur ea de animalibus. appelfatus Liber Phyficorum. & venti.&: egritudi ne.& fequitur ei.Qjiarta {peculatnr ea de rebus euenientibus quatuorelcmentis ex miflionibus. quaru Primaeft. & terracmotus.& genitur^.Sexta fpeculatur ea de plantis. Radices autem funtocto partes.& crementi. quorum Primus eft Mcdicma. & id includit Li f ber appellatus deGencratione. & corufcatrones. Ocftaua fpeculaturea tleaniraabus animalium. Earum autem ra. &q?hominiinfitanima. ad notificaducplexnoneceflhat.Secundaefcnotificacio diipofitionii parI tium elcmentorumcum orbibus.& Corrupuone.Eaautem.& tuc coferuatur fanitas.vt tempus. quod eft in concauoorbis Lunq ex dementis quatuor.&caufa appropriatiojiis vniufcuiufq.qug Confequitur necdlario« IT Alga. & id includit liber. De iudicio eorum.quodeuenitex rebus mundi.exquibus fiunt impresfione fupenons. & cremento. fiint mult^fcientie. & ne enf'nifi in locis. & vacuum. &ramos. eorum I loco tali demonftrato . & aetatibus.quod cuenit corpori.vt nu.& occidental!.& corruptionis.

in eo q? remouet cam.. cum loquimur dc re eoi in duabus fcientijs. quod neceffitet falfitatem.. fed eft fcientia in pronofticado id. g? hare copulatio.& dilpofitione eius <le monbus. Difputatio primi^ft mdicmm corum.no funt fie. no eft apudnos aliquid. Qijartus eft Interpreratio fbmnior u : & eft faciens iudi $iumexeo. ncc peruenit ad earn in rei vr ritate .DKputatioPrima. Alchimia vero eft ars.& dcftrui: alte ra^. in eo(p con fcruat vnam earum. &. ni fi Of fcia Phyfionomia: eft fcicnda rerum occultarum. Scientia autem Pr£ itigationis funt fcienti^.fi yofuerimusq? fitus ccrleftis faciat impreffionem in rebus.quodeftfimiledeimpresfione altcrius.vt cum loquimurde fanitate.<j>fint rami earum.necpoflibilitatcm cius. & afgritudine. nifi T re facia.&.licet exiftimetur qjhabetur vtilitas ex eoinoperatione.i. Et huius generis eft etiam fcientiaPhyfionomic. nos vero difputabimus contra Pbilofophos ex omnibus iftrs icicrijsquatuor difputatioib*. Septimus ears Alchimi^: &intentioeiuseftpermutare fubftantiasminerales adperuenie B dum ad purificationem auri. Quintus eft /cie tia imaginum :&eftcopulatiovir tutumcceleftiu virtutibus aliquorurn corporum terreftrium.Nam Medici na non eft ex fcia Naturali. fifeceritaliquid fimfle. vt fit ilia impreffio. lt Auer.quod numera uitdeoifto generibus fcietiae Naturalis eft verum fm opinioue Arift. fiunt hie. eft. C ars faftiu. Quar tuor auicm difputationes. rei natural]. qua. autm aliquafpecieapparen tia.! eo cp funt ex p'aflionib9 entium naturalmni: Medicus •yeroconfyderatdeeis. non autem vt tranfeat ilia impreffio humsreifaftarad aliarri rem extra earn. vt riant ex eis res extranea:. Seta aute D iudiei j ftellarum non eft etiam ex ea .& ^gritudine.& argenti.&: cgritudi- A ne.imposfibile eft vt quod fit in ea fit ipfummet naturale. A t G A Z E L. qm impoffibi leefl. earum. &nonhabcHt itroitum inartibui fpeculatiuis. Attamen fcT^. na ars diminuhur in aflimilando natuix. quodfit. &. A A'cin exfigura*.. nee Fa^tmu. nam habes fciam Katuralem c6f)'deratdefanitate. & quod poffibile eft vt peruenia*mus ex co ad hoc eft longa expcric tia cum longitudine teporis. A lt Alg. . nos profeclo rccita^ bimus vnamquamq. qua: afiumit principia iua a fcia Naturali.non aute futuiaru. quat mgrc diuntur in capitulum mirabiliurr.n. fi reperitur.Id aiit. /icutipfe numerauit.qu£ nunc repcriuntur. quo ad fenfum. quas nu merauit Alga. Sext9 eft fcia Preftigia xionis: &eft rniftio virtutum corporum terreftrium. vt fiat ex hoc operatic extranea in mundo terreftn. I quaeftdubium an reperiatur. Scietiaautem Imaginum eft falfa. ia co cp coaferuat eam.cjjipfe confyderat defanitaiC. A V E R R O E S. qrn fcia Na^uraliseftfpeculatiua:Medicina vero <ft faiftiua.quod fiet in mundo :& cftfpccies diuinauonis. Lex autem nonaftringir vt co tiadicatur eis inaliqua re harum fcienriaru.Et fcicn ria Interpretauois fbmniorumeft etiam fpecies pronofticatiois eius. non eft fpeculatiuu.& hocquidem genus fcTe. quas numerauir. erit duobus jmodis.

& alijs hominibus in fi}mno. L &excitaturad rationem. Secunda vcro eft propria virtuti intelledliua: /pcculatiua:.cum dicunt q? animz humane (imt fub ftanti^exiltentes mfcipfis.Etexponunt conuerfione bacu Ji rafcinationem ex fa/cinatioibus in deO.Sequiturautem qutftioT Prima difptuatioe. Attamen no coccdut Philofbphi miracula refcindcntiacoufuctudines. cu cogitans in eo.& caufata. qn^TidetutTcflc inter can.Difputatio <& polatie.Secundaautem. .qucmadmodum poffibile eft vt cucniat vltima diminutio non ha'oenti (en(a Qoncm omnmo. itaquoddiffertcelcri tare^ propinquitate. fie etiam potefteuenire vltima forritudo. &hoc quidem I vigilia Prophetis.excitatur habens ronem ex feipfb. qui no co prehendunt cum excitatione.neceflecaufatum abfquecaufa.aut ahquibus. &. Cauete nefitisignanin vitafcicntiac. dixerunt q?ii!tel!igitiir per hoc. cum occurru ei terminus medi'.& ponens curfum co fuctudinum femper profcqui neceflario negattotum hoc. &. & hoc eftjpprium Prophcti^virtutcimagina* tiua.& differt hoc quatitatc I omnibus qu(jlitis. excitatur ad conclufionem. & no eft in poff c .quxfiuntinfuturu.nifi trrb'rcbus. nam ipu" exiftimaueruntq? cu pra:dominatur>& fortificdrur.cu rccordatur ratione. &expoI iiuntid.(ed.&.& non imaginatur finitasdurationisearum.cum GICU: H eftfhlfiini diccrede eis q? corrupatur. & fen/us re/picitin tabula (eruata.cum repetianturjfusnqterna%& perpetu^. qui mouentiHex {eipfis: & funtalic]ui.Quticfcereautem Luna aliqn id ncgauerunt. fed funt exiftentes in fciplisomni hora. cum fucrit in intellectu fuo terminusconclufionis. Na funt aliqui. & viuificatio mortuorum. &. Tertia aurem.ex eo <j> a:dificatur fuper earn affirmatio mitaculoru refcindentium confuetudineSjficut eft conuerfio baculi in ferpentem. & tempore bro uiori. &imprimunturin ea form? particulares.& exifhmauerunt q^ hoc eft fcitudcjnonftrarione intcllectuali.& addicio.qu$ fc~ cuta eft ncceflario. fas.vtcx ci tetur ad omnia intelhgibilia. & exif timauerut q? ncn eft poffibile. & aliqn purificaiur. Quavta vero eft.ruclionerationum diumarurn notarum apparentiu median K Moyfi cum erronbus Hereticorum.&etia qualitate. & c celcritas permutandi ex fcito ad fci turn. aut ad plurima eorum.qdponitinhbnsPropheta rumdtf viuificatione mortuorum.& deuenit ad fortem extimatiuam. Et homines profe&o differunt in hoc. & mors eft ccflatiocopulatioms earumin cor poreceflanone regiminis.& non impediunt earn inuolutiones. & forte reperic turpropinquitasanimx fan^pa IX. & quicftere Lunam.demum. ad quod fumitur ratio. nee posfibilitate vnire caufam abfquccaufato.perucnit ad mentem fuam terminus mcdius congregans cxtremitatcs conclufionis. cum dicune q? iftx ammz falfum eft dicere q-> redeant ad corpora.qui moueturpaucacxcitanone: & funt aliqui.quarumVnaeftviitateimagt ft natiua.ita qp non mouec ad intclligendum intclligibilia cu excitatione. nifi dimmuuonemagna.eft copulario.&non funt innata: in corpoie.

autcalidum. & 116 caderet. hcceftopinioeorum de miracuIis. natti alaalicuiusnollri. cum dcambulaue rit fuper corpus longum cxtenfum in vacuo.&obediendum animalibus.& ncgationeeocum c6uerfionis baculi in ferpente.Etexemplum cius.igina tamquc(itam.aut terr^motuum.etiam. E fed non perucnit ad hoc vt conuer tatuilignu in animal.qui de riominaturcpquafiilluminattirlu men eitis.& patiturcorpushacimaginatioe. q non recipitrefciflione. nam anima eius non eft innata in corpore.' peruenuad terminum .igif'neceffc eft vt difputemusl hacchfputatione ad affirmandum miracula.& vimites.&alia.qua. aut motii in acre: & fit ex anima eius h?c caliditas. funt ad feniien«Jum.&.&eftProphe ta.ad qd peruenerunt perfecli: & eftcjj P De9 omnia potcft.&. Et non eft inconueniens vt pcrue-niat virtus fortitudinis amma.&. A VE R R O E S . f e d q u a f i i p fc admfcit ex fe ipfb. aut defcefum piuuie.& difputabiraus in hoc inteuto. & C cadit. qui habct mnabilem virtutem fpcculatiuam. dcambubret fu j> cam celeritcr.fi hoceftet fupcr terra.nam (untprirx cipia Icgura : & qui fpeculatur do cis .Kos vero no nc» gamus cp fit aliquideius.&.Prima.&profundat holes.quoddixerutj&qjhocfitProphetistnegamustn fufficientiameoru in eista tum.& aliud :& eft ad con feruadum id. deljdcriu ad regime 118 cius.& fupei trabem. dc quibus non funt ponendx qua:— frionesdifcutiendae. quo difponfuur naturje.qucfuntl ca.&pcruenietanima aus ad flatum venti. & em hoc miraculum: licet hoc eueniataeri diipofito ad recipiendu .aut frigiditas. &: excitatur virtus refblues humiditatem fpermatica a Iocoruo. & eft is. aut rcfcinda tur Luna.& non indigetin intelligibilibus doccnrc.cuiusextrema (iinrTdtiobus panctibus.quemadmodum oportet vt feruiantei membra fui corpoiis. lt Aner. quoniam hoc eft apnd cos ex rebus.autmnouationcm toni. & differt hoc diuerfitate puritatis animarum. &obeditli ei. & ccleirimo temporc. Loquiautedemira« culis. Antiquiphilofbphorii non fecerimt de eo /ermone".& dubitat dc ip£s oportet con- A . excitatur virtus. Tertiavero eft virtus anirra'isfa^iua. A r?. & crestum fuif hoc in radicc D creationiscius.'ad tcrminum. fit foniterimaginatiociusq?cadat.ita c\ cum imagina rur aliqiud fliauis faporis/cfoluun tur gengiu<j. & fiunt ex ea hec abfcjj ca naturali manifefta.&Tduratur infh'ujnentum.infcruiunteimcm bracorpons. nifi quod halKt aliquam ex«tauonem.& fbrtitudinisearum. fie non eftimpoflibiletjn feruiateialiquid prater coip'.cxrmpli gratia cii ima B ginaturaliquid.adeo q?c5fyderabit.Iicct non tangarid ignis: &ell lumc prqr ca'tcrisInminibns. quoniacoipus. qua? tranfit in (etilationc in om nibus intelligibihbus ad fcientn.cumimaginaturcoitii.& viuificatio nis mortuorum. &extcnfionem.& virtutes corporales creata. & mouetur ad partem im. & hoc quidem peruenit ad frigus ventuium. quoinferuiatci natura ncceflarioj&abiquecorpore.

& pofitio legum conuemetium vcntati .quorum hoc non eft il lud. media te aliquo ente fpintuali. proueniens L ab attribute .& non eft modus ad perueniendum ad fcientia.necillff hoc. Id vero.in mul tis locis.Er. & in hoc funt hec miracula nobilioracstcrismi raculis.Difputatio G dcmnari apUcl cos. quod dixitde his quatuor diiputatiombus. lt Alga. ad quamexcitauit nos Aui. & oportetvtnon feimromittatad ipecuH landumdepnncipijs.tuncid. & qui reperietur vfq. fed probatum eft efle miraculum (enfu. c&id. ncc negatio vnius includit n e a — tionein altriius .cnm beneconfy deraneiis in miraculis. eft tn poffibihs in fe.iicur.quod rpputatur ad mo dum cauf^. Igitur veritas q^ Piopheta fcindat confuetudineseftimpollibilis homini. nefcio ahquem dixiGfehoc.&caufahu jus eft. Quod au tern dixitde caufishuius nomine Philofbphorum eft fermo. fed oia duo. non eft ex fitatcclle viiiuseflealreiius. & qualitas ee eorum eft quid diuirium abfti:a<fruin ab apprehenfionemtellectus humam. na po/Ti bile homini eft fcitum.& confyderauoneommbushominibus repertis . quod eft fummum bonumomnis creature. quo Propheta appdlatur Piopheta : qu^ eft notificatio occulti.qcf appellant Modern! intelleclu agen . cem:& appellatur in lege Angelus. &reueitainuiadid. &afErmatio vni' non includit affirmatione alteiius. A LG A 2 E L . &fufficiathocei.quanto magishoctlcbetee in rebus. &poffibilefitvtmiuetur corpusabeo.eftq7(ltab ipfb Deoglo. mutationceius. & non oporret in hoc vt ponacur q? iresimpoll-s in intelleftu lint poflibiles Prophetis.quodreputatcau (atum. quorum ec VcriHcatum eft. nifi poft^ perueneiit ad rehgioncm.in quorum efle non dubitatur.quinon contentacur tacere in hac difputatioe. Attamen. quxfaciunc dignitatcm. nee ex ncccsfiutc piiuationis vnius vt pri uctur A . & pambulis. qm hxc funt principia eorum.. quodrecitauit de jf phetia ex Philofophis. ad diem iudicij.quodcftpoffibilLvn natura fua poteft homo id facere. quod dcdicde I caufacius eft poflibile. Atramenquoddicunt Antiquide prophetia.quo: primo recipict adoi(cens.quas operantur.ni(i Aui.que neicioahquem dixifle. quod non eft corpus. inuenies ca cfle !m ius gencris«&: quod rnagis manifcftum eft ex eis in hoc eft LiberDei K omnipotcntis. cumverificatum fueritipfumefle.qui non deftruit cofuetudinem pcrviamauditus. tamcn non emine. nifi Auic.quodnoii eft corpus . Copulatioautemin ter id.& fciatq?viac!eclorumin verificatione Prophetaru eft alia via. Et.cum artes fcicntificae non pevficiaiuur.qua.reperitur:& (ifummum bonura reperiatur: & ft virtutes reperiantur.& eft operatio .u Deus gl.mfi prooemijs. nee potentia in corpore abfq-.no eft nece/Iaria apud nos .&facietium adipifd ex operationibus id.& vifio ne. operanturquibus ho erit religiofus.antec] perucniatad dignitatem. &eft iribues incelleclu humanum apudeos: &eft id. &plurima pofTibilium ex feipfis funt imposfi bilia ei. qttcmadmo-dum qui {peculaturdealijs priiicipijs legis vniue'r falib*.

onem in partibuseius. I'imcn &cle'JA.oen??& non hat ror.Auer. porus tacit.n n m aduemm rombuiboniscurn tiu S'olis.e: ignis vero eii: tut ha:ii<nouationes cum tadu in«juidin. colorum. Qjiorii hcnfiohaljitapproculos tMosdwpiPrim 9 elt vtdicataduer(ari 9 cj>ages du-r.& &auditum. cj» cina.em nifi teftimo ilio fetadusignis .&obfcurac 9 fneriraer.e.cu tetigeritfubie needle eft proculdubio vtvideat:5c dtum recipiens. fedione colli. &iic(iquitur in oibus te primi. efteiconnaturale.D tus.&cine.&artibus.& crearemorccablq.mors&diui!io colli. c^inotiuisi fpermatealalisno pr.ignis.qu.ipfitn negantpol'Iibilira ind.ter eas.autlmediate..exifti["nabitq?c5prc. & noaudieritabholb* ftio-ne. agenseiuseft apercobuftioniseflignistni.caxus. qcK ablatum.edia. Echocquidem nos rcili^it^' no vick-t. come(tione.&ucco&:. &: hoob'cdum coloratii.& Philofophi quidem ne. uenuex eo. & copulatic fpus virturibus apprehen didionibus. gaueruntpotribilitatem eius.ro vn crcdiinasiudiciocj? fintprinre.&(eparat.iiquicem ftuppascSbufta^incinereribfq. pater efficiatembnonecarufperma fedex polle. fieuteftcbrietas&po. 9? Ie.& c onced:mus fieri couerfio dfiain inter diem & nodem.tuitam eius. EtcSfydera Iofbphi. et eftagcs tio viius:i):c]ii'<uenictjnq. fed tdtimomu idicat cp medians:3i fluxus ven:ns &3[i'um acueiii: cum eo.rce(lit.nam nulls eft dna in eo.&:alia. deni icmouetetur nebulaaboculis uduignis.c hnsquide opera.& n^indicatcpadptiofolutiui. Etiermoniquidcni hac dei!icoiores.necipfeefrlc'.iiatuiT /r.quinatuseft cum tadu ignis.n6 redplens quidc diminutione.qu2:roq'acKeflr6rpip£efita.iederTeeorueftexpardionecolli. quia nosconcedi. 119 A ueturalteru.fuerit vinaturalr. buftioniscreaun nigredinciii I ftup & tune Icier q> lumen Soliselt caufa pa.qua. attamen exc declaratum e{tcpeflecumre. excipiuntur ab efEciens.non aute!ediue:igitumn poilibtleeltei vt recedacabeo.F difputationefuntrnaloca. K non .non fitca aliaprsc]uae videncur ex copulacis in Mcdi. &tn nemodicit E B facere comirmationem vitarcum (c cj3funtexeo.humido.ctpalpebrasfuas.autmediantt copulatis.dicentesq7in hocmundoc tiodehisrebus.v£juequo negamus feddicimus q? agenscom occideritSo!.&visia. & patetq?fimtineo .n6inpliiicabimus in hoccii vno exeplo.Prima.ifi cpfmupermancmes: & Lxtraord.&iudiciisitellaru.crea . & h c f e q u i m u r ad oia.neturcx Daturisindufisin calido.cobu irienebu'. dicatq? fitex earattamen declarabi&eitc6bu{tioin (luppacxepli gra tur hocexe"plo.qd determinant Phi nati'sutdefalfuateeius. Eteft.ter eurn.&q.&eitin poflc Deiglo. irnpreltioniscolorfi vifuifuo: quc&pofui: earn combuitam .inpijiedecauf^jexquibus inrluungehs. autinur.r.a. non tp (it neceilariu ex rigido.& roci fiunt.ex eoqjin oculis Cuiseft velamuse Metadum intereaab(q.cj7apevii.Igitur \niuer(a!ieflet lon^a.i.(aturatio & commeltio^roinbu.qu9funtineo.&vi t e h u i u s .cione.quorumcopulationon fuiis.&c(t Deusglo.& hoc e(t. reeaequafr.ineuiantibus An.&iermoeftcum eis.bus Angelis deputatis his rebus. &in pofil-eiuseftcreaf tis. faturationem abiq.in eo.

&innouationes. &caufata.igitur hicfutitope ' rationespropria: prouenientesana tnrispropriis.qu3Edeterminauerutopcrationes proprias cuilibetenti.(equitur priuatio. cj proueniuntcii taclu corporii.&:panisef ficiensftturationisj&folntiuamefficiens fini tatis. autno habec operationem. < fercuilibetenti operatic fibi jfpria non efletei natura fibi propna.&. quxfibieuenitin hoc. adeo(j> dixerfltcpimpreffio formarum colorum oculoprouenit exparte datorisfbrmarum:ortus auremSolis.& lo qucnsin hoc. nonne potent fcircq? olsaclio impoflibilecftquin n"atabfq. Vlterius quiddicentdecaufis effentialibas.&nomi na. nam de eodem Iteirogaretur anfiteioperatio vnafibipropria.&.quod no eftignotii.&funtea.funtcaa:dusfenfibiles nccdlano.igf vna non eft vnu.cuiusnaeft vtagat.Et. autAngeli.Tquodetfieri(peculatio.naadio &pafllovnainterqua.Sidemum cum diuerfitateptoportionis earum.noii efletei nomen fibi proprium.&. & hoc eft de adionc eius.autperficiet operaiionesfuasex eaufaextrinfecafeparara^-iutnonfe parata.quoru can Cs.qui ratiocinatur <y ignis fitefficienscombuftionis.&ignotij. propterqua. quam vidimus. autefteisvtrunqjfimul.Neeaie autem cnufas efEcientes.autci)mlingnafuane gat id.quoif caz no apparet fenfujignotanaturaFr.quodeft incordeftio.cum aufertur natura entis. nam norum eft per fe q? in reb9 funtfubftantiae.fiinuenerunthoc du bium incaufisagentibus. non apparen tfenfii. & c]uefita.fiuepropria. H &pupillafana. &quiaufert hoc. & fie alia: caufa:.&attnbiita.eft fermo (ophilhcus.agentc?Attamen {iiftecau/ifufficiutex fc opcrationibus prouenientibuscx eis.&qu2u'ta. qui no diuidit inter notii per (e. &eit Angelas.&hocqnidemdeftruitra tioneeius.&. nam ilia .&corpus coloratum przparantfubicdumadrecipiendu has formas:& affirmauerunt hoc 01 innouato.(i non efletei natura fibi propria. fine quaif cogm none non intelligi tf ens. difreiuntfiibftantia:-rerum.tuncid. Attamenoperationesproucnietesa quolibetentc neceflarizaclionisineo. nem fibi propna.Difputatio non $fit corpora mobiliaYtdeficiat: &.mfluat adatore formarum.quorum agens non apparet fenfu. A v E R R o E .ciim aufertur natura vniusjaufertur natura entis. fi non habebit vna operationem fibi propriam.&hoc non porcft euitariabeo fm rationem radicu eorum. autpoFesvtplurimu. It Auer.ftue pafTio.&ciefinitionesearii. tx eo cj> eft hie ex agciibus.eftquid non pcrfenotum. hocqnide IS non eft verum. fi deficere" c comprehnideremus feparationem.a» funtelediue.&.Si vero fucrmtil Ia. & cofyderauimus^ fit ibi caufa port illam .&n6eadem . &cofyderatio ncmagna.bus.libetduocntiaexcntibuseft propter ahqua rc» latienem .necdc finuio:&eflentolacadem.&ideo determinauerunt vcrificanttseoru <j>i(ta accidentia.& injigetinquifitione.funr intelligi bilin.autfe• quitur inuolutionem fbphiiticam.igf quodadduxitihoc capituloelHbphifticum .inquibus tpparetfenfuq^aliquazagataliquas.ex co <j> no haberut fenfu caufc eorum.qi!asviciemusinse fibii. lihabetoperatic-.eftquz(itii.

&flintncceflana: in ef dixit Ego vero dominus non mufeentis:quareperieucrantiudicium tor:&noneftineoaliquidmutatio inhocpalam. Si vci'ointclliguntcp F & fie faciunt in [paffionibus fcquen. fitcns.fic-utid.tu.Qui vero con cunqueperfcuerabit eilc ei nonien fitetur <j? funt hicnliqua talia.&i hocdifrertabalijsvir. &faltioncs. & nisabeo vtplurimum: &Deusglo.&aufer£toripecrespr^ pus fcntiens relatio. & non negant Philofb(atorunon eritperfefte.cui fit ad cor-finitiooino.mhii nansremautneccflariam^utvtplu hil a!'ud aliudefl.&eftdiK ij clio . definitiones. quod cofuetudoeft habitus.quoticf.&quiauferc quidemconfuetudonihilaliudeft. habeaut quatuor deeisiudicioimagmatiuoj&exifticaufas. namfequiturq? quarenodecidcmusdcignejfiapjp. fi fuerit. Igitur negate D &^adaturrelatio fcques relations: hajcdeftruitfciam.dicatorumcflcntialium.qucmacquivitafitconditioinfcientia: &ficco ritage"s. & ali.vtdicitur componuntur demonftrationes.&dcfinitiocius. eft vcnh'catio natun inteiligens:& " ". Philofbphiquidcm eas cflenecenaiiasincflccaufato^: non negatboccij. fcilicetquam appellant aliqui tem.materiam.cofuetudoiniudiciodeentibus^h^c tutibusapprehenftuis.raj. A" appellat hoc & pcipue illas.nihacliomtelleclus.quoddicuntj.dictum neceffarium.&aliquiconditionem & men confuetudinis.:_/: — :/:--j— ueniens.fit confuetudo agentis.fit confuetudo cntium. funt pars rei cau confuetudinemjeftportibilc: fin au (atx-.qin non eft inco.n. hoctamen poncns[q? non datur (cicntia vna nc nofacietneceflai-ionegationeignis ceflana.quod quidcm non eft nifi in uabentibus appellantranoncm.&hocquidem non ncgamus. qua.l&aliignis.Et de lapide balnci. ' caufasaufertintelledum. aut conluetudo eorum autemconfitcnturqjfunthiccondi apudindicm deiibisentibus. intelleftus.mfi app caufisfuis.neftioquidintelliguntpcrno matcriam. agens.qua: funt ncceffaria: in condi fum eft vt Deofitconfuctudo. conmetudo tibus fubftatiam rci: & eft id. quamdetermi giccponir poiitioue<j> finthiccau.&arsLo. & tamen no E B finem.& iudicat anima cntia.non fit hicaliquid fcitum olno/cieT ximatus fueritcorpori (cntienti cj> tia yera:ied.efle "" ens. & ficetiam fuotneceflaria.quifacitreiterationf adiofitentur q? rebus font verificatio .qux relatio im. Quodautem fit innobis i. in " quo eft 'in.iHfiex fci£.(ci tentioad aliqucm finem indicatcp licet cp Hi in cntibus nacura dctermi agensfcitipfum.Priina. an intelligut q? fubiedurn..& <f fcientia illoi u cau intelledtus. Qjjodvcio qua non neceflaria.fiverofucritinnonhaben adaptatioinenreindicat q^agcnsht tibus animam.fcquiturei.eftnotnm pcrfe.& aliqui formam.Loquentes do cntium.& no erit hiedemof tratioynecdc —:— quin _. &. crit imaginaagat proculdubio.vtn6fithocfuii ab attribute conibuftionis.nam tionato. q u x f i u n t . exquibus pedietoperationemignis. 130 lationcm relationum infinitarum : tia caufarom corum.&occuJtccodcm mo.natnaturacius.& matq? funtneceflaria'. ficutdicuntqj> animam.aut confuctu quiattributumanimale.formain. & ahjs.nifiapprehcfioeRtium cu n m u m .&ea intcllctflio eft tXySi cau(ata. nisomnino.phi talemconfuctudmera.

reperiuntur agentes. nulla eft in eo prohibitio.eum verificabitur cj> no fitfubcaaliquid.& eius.&.quiconfitetur q?h^ innouationesinfluuncaprincipijsinnouauonum :difpofuiocamcn ad rccipiendum formas proue L iiitabhis caufis apparentibusjqua. &dicuntq7.humi do. Attamenfunt difTerentcs in difpofirionecircareccptionem propterdiuerfitatcm di fpofitionum carum . & ipfe non fuf ficiuntex feipfisin hacadtione.nifi q> ilia prin cipiactiamproueniunt reseieisco fecutiue& naturaliter.non autem j> viam con{ili)&eledionis.&.& ex aliquo.c«mresficfehabuerir.qd1' fit hie ex naturis.nondebemusdubitarc cjjraliaentiaaliquodcorum agitin aliquod.&:pofuenmusduas fluppas fimilcs contangi abeo eodem modo^uomodo imaginctuc A Tt . qui deiyderathas veritatcs. &a!iqua j^J indurantur:& aliquadealbantur . &aer non impeditextenfionem luminiscius:lapisveroimpedit.Ac cidit tamen q uzftio in innouatione formarumerrentialium. &Philofbphiconatifunt dubitare contra iftos. fed indigent age ceab extra. vade ad qcf libeteorumincapituloptoprio.&Qon diftcruntquibufdam mo dis. QoxautemdtfubftanferuntincoSapientesquibufdamo dis.adeo q»illuminateoaliumlocumiopacum verohocnon recipit. tjua aaribuitur agenti q? fit fap cns.vt funcpanilutoru.quilocutuseft dc caufa.&aliqua diflbiuunturinSole.cum iftaelcmentamsfcentur alKjuibuscommiftionibus.ficut prouenit lumen a Sole. principium autem eft vnumj&impreflioncsfuntdiuerfe exdiucrfltate difpofitionumin fubiedo.Difp utatto G clio fbphiftica. &reddit eum. lt Alga.cuiusnon eft caufa.&prim5 contra cum. &.quod proutnitex eis. qnotienfcuque pofuerimus ignem incoditionefua.qua»attribua K turcalido. & noneUhiclocusfpccula tionisdeiftisopinionibus. & alia ac cidentia. mtrdiante aliquo I telleftoei.quiattribuunt omnc^uod vidaur hie ex co.id eft quod ipfeidfacjctvrplurimu .Frigido.tan§ ftquences illas miiUoneSjficut fiunt colores.quajfuntcau(seeius. <$> agens pnmum eft (eparatii a matena : & hoc agens operatic eiuseft conditio in cfle rerum.<3uatornagisinac~tio H neeorum. &oon erit ibi fcientia omnino.nacorpusclanvm reopitradium Soils.5c efTe opera tionumearam.quod corrii pitur.&perucnitoperatio huius agenris his entibus.effentomniaentiapofmua. fiunt hac res. & aliqui ponunt id efle coelumtantum:&aliqtiiponuntcQ ccclo aliudcnsremotum a materia: & eft id . vt facies. A t e A z E L.ficutdixirnus. nam otnnescoueneruntinhoc.fifueriscxcis. quod eftaliudab iihs entibus.de quibus fpcculantur Philo fb phi. quod appellant datorc for1 marum.&.humido.&nobili 9 corum.S: fie principia entitatis mflu xuseorom ei.eft hoc. &ficco. cuiusaclio eftconditio in aclione eorum etia inelleeorum.&aliquadenigratur.frigido. Locus autem Secunduscucumeo.&pr^cipuc aniosarumcquoniamnon poflunt attrib«crehoccalido. DeharTjautemfunt. nifi q? fitaclio pofiti ua: ficut dicimus procedit tale agens vt facit hoc &hoc.& ficco. fie hoc fuerit.nec dimtnutio:diminutio tamen eft in redpicntibus.

cuiadhereatur.r lophileb pncipiisiegis. a1ia?&ibinullacfteledio.nemohoc dixit.& Fhilo(bphi. nifidigniuseisr&eleitioeorunon eft propter aliquid.'(ed vtp.n6elec^iuc.quarencm inucuimusaliqucm Antiqaoruloquidemiraculis cum patefaclionc corum in m udo. &.& fbrtuniom t adeotpentexfapiencibnsprofundis in (apienria. quipofuitca.fedicoqu6d eft homofapies.cft^ princJpiacorum funrresdiuina:.&caliC ditasproueniensa corporibus coelc ftibus. przcipiturcivt noexpreflepatefaciatexpoiinoneeius.aut alig^d.&. .vtdixcrunt fapientcsnoftriin eo..Prima..&quotldebet dicideers.inaccidentibustam^omnescoueniuntq? calidumagitcalidumfibifimile. nuauerit« tempos.fedolshabens (cietiam agit apud eos elcctione. noexco quodcomprehendit cascaliditasigniselemftalis. . ..«Tm in fubftatijsfuisnullafitdimJnutio. . nemo hoc dicit.quod perficiat fubftantiameorum.&qui hoc tacit .Quodautcm attribuutPhi lofopbisq? principia (eparata ague natuvaliter. aut cocedendo conuerfionem fubftantia: ipfius Abrahc in Iapidcm.ficiatur id ex entibus. . A V E R R O E S . &non autemattribuuteidubitationerm.(edagenseoriimeftprincipiiimabcxtrajnopoteritdicerecjjid.quod habet di minutionemin naturafua. fi coti-. & innuitur eiexpofitio alicuios principij principioru cios. lt Auer.prout(cribuntur. mnatione.quareoportetinterficereHzreticos.in quibus conuenircdebet intelle<5lus humaniadcofitedumeiscumigno rantiacaufarumeorum.leges. itimaaerunr^hocelt impombile y ni(inegar>docaliditatemabigne. .& hoc aufert ei cj> non fit ignis.omi nis. cum notrirus fuerithomoinvirtutibus legis. Nam fapicntes.nifi Epicureiex gentibus Hifmachris.n6autemine/Iehominis. . ' .& hoc no eft poflibile. _. ArtamenefcioaliqnePhilofbphoru hocdixifle fimplicite^ ieddixeruthocinfbrmiseflentialibus... A . nam fimtprlcipia coftitutionislejrur&legessutprincipiavirtmuiTK&non vtdiciturde eis port mortem .necdubitatio1n .c <]ui(ifa!rumintotum. Qui putauit ex Philo fophisq? ha:c cntia (enfibilia no agnntadinuicem .apud.nam qaoniam omnfs sas habcatprincipia :&necefle eftfpeculanci in ilia arte vt rccipiat principiacius:& noudcbetdubitareeisin affirmationeautnegationerarsquid e m opc-ratiualegis dignior cfl in hoccartcris.D raculi Abraa:. quod videturdeacT:ionealicuiuseoruminaIiquod. namnegatioeorum.&rcmane"tiaignis:&exi„. in quod nonaguignis.nam confuetudo a pucritia I virtu ribnslegis eft ncceflaria apudeo?. quod diR iij xh. bcac cue eos eft codemnadus magnacoruie. Etpropterhoc negaucrunccafum Abrah? in ignem cafchm cum priuacione co bnitionis.n6 eft Oil0 P« concefluseisfermo.quareopouctomncm hominem recipere principia legis:&proculdubio Ytexalteteum. . nonprouenitex duobusconrrariis.&illudetianon ell poPe. tuc eft rcfigioffas fimpliciter. qux eft eis. ineoqaddcftfaomo. &dicatquod funtres.. Qjjod 131 rf comburatur rnacarum .feddicetq?ip faagunt adinuicem difpofitionem ad rccipicndumformasa principio ab extra.tai • n me propter dignitatem. &ficali£equalkatc$ quatuor.o _.. &dubuatioineisdeftruitefleh.

ftionem abfq.Difp utatio G xit. debet re fir.& 4ucit ad tolerandu m m ulta incoue.cumnegatiscon{e.poflibilceft in intelledu vt bilc eft vt conucrfus fit in myrrha.famcr.fiis fit. auruminlapidem.c6ucr(i funt in homines. &efthichomo. quo expellitur lis.refpondenspro Philo pofTibile. noftru vtfint ante cum animaliala.Siautemdicathoc.fi dimifent cinercm. at non ceflitateeiusvtcrccturex aliquo.cumafpexerithomi. & fimplicitcr. lt Alga. A L G A 7 E L. &I fpeciefuahoraaclionis.nam lis error ex pel! it fen fus circa eflecau Deusglo.deiitia.& differunt rnin hoc principio quid dicatur ci an fit hie crcatus.aut ihfertionis mundi.qucmnunq vidithucufque. & L A V E R R O E S . Er. in.&fortenunceftequus. ncm. & imfophis.aut.nam Deuspoteftoc A L G A Z E L.an fi-tfeparatum.& uoneru voluntati coufuetu.&fepara. & noeftde farum. rum in hoc in difputatione innoua in iuuencm intelligetcm.&q? Deus noncreabitei vifum. .autfitmcdiante fpondere.&ego dimifi domi vegetem. cipia no nagunt cleft] ue.M. & dicere.&vidivfq.q3 bium i!ite. A A A ALQA.hx fun t defini. cum affi rmabitur pcntcm.eftq?aliquifru£lus dulces.quifunt tum prxter igncm.omniapotcft.neamplificaturfalfitas. Ei reiponfio ci eft ex & ignis inflamma'Sj&monsprofim duabusvijs.poflibilecftvtconuerta:urinca buftioncm cum conta&u ignis ad nem.poflibile eft quin refpondcaturei.& inimici tenentesenles & ta rt dicatur non conccdimusg? prin.non agatvoluntariar. &hoctanqirentiam caufatorum acaufis.X Dei eft abfcodere re.quia Deusglo. medio. tune erit pofllbile vmcuiq. & vt conuertatur lapis in aurum.in cuiusimaginationkntia. H uon erectca cum contadu cxiftfti. & nullusPhi neceflitatc equi. lt Alga. exem.&dixit. fidimifcritpuerum doqraaenscreatcumfua voluntateco mi.nem.adduxitrcfponfiorurn.cum rcucrfus fuerit domum.proPhilofophis.pofiiftuppa.poffibileeft vt coirucr fecimus deftrudtoncm rationii eo.&caufatorum.vt fitcreatusafperlofbphorum dubicatq? combuftio matc. Nam.mcipfenovidetcos.&iam per librum domi. Idautem.Erquidimific glo.tc conuerfa eft in arborepomi.crcetur a grano etiam.hie eft modus.Etpoftg|narrauithoc attribuuntur voluntati creator is eo. runtinefle. quod creauc.&.- . fed proptcr principiutii forte creanturaliqua.nefcioquid (itdormnunc:fedid. eft <j> ego dimifi libr u &diciturq? non eft ci ratio in hoc.q3 cfl conditio I efle ignis. quanto magisin combuftioneeius.ignis agat in cum. nccde neceflltate arboris vt proueniesex ignein bobice. nobis poflibile aliquo inter innouattim. domi. na ta.&.eft id. tan turn fcio. tiones)egu. in plantca.&definitionesfapientu. &foc&efto t >agensprimumcrcatcombu dauitbibliotecam vrina.& hoc eft poflibile.nec eft ex nepli gratia.quenunqTuc I ab extra. & tumfufficiat. &.&ftercorc.ad Angelum honor dopropriademonflratatali^fed ip. &forritvtfitcombuftumabigne.fi intcrrogat ltAuer. dcbetdicere pofoitad conftituendum du. quaruPrimaeft datus.quodhic cum de aliquo horum.

nam Deusglo.Dei glo.necconfuetudo. vtconfitcntur polli C bile. &cogitatiuaeius.cu pofuerimus agenshumoi £ ora:dominasentibus.& agcnti.non crit hie (clapcrmanes dereoino. G A Z E t.naoperationeshuiusRegis necefleeft vtfintignot? naturahter:& t cum rcperitur aliqua operatic eius.fi affirmauerimus <j7poflibile. quodapprehf duntProphetae. iiij ti.necfem^nec vtplurimii. no eritahquid difficile I regnofuo.Et tame non eft cuafio vera.&.prout eit. Cumautcoceflcrint Loquetesq? oppofita in endbus siitpoflibiha aequaliter.iclu oculi. Refponfio autem eft.ab iftisincouenicntibus. currere confuetudinem in efle eorum temporcrefciflionisconfuetudinum.impoflibileeft vt fit ho jninifcicntiadeeoq? non fit. & no appropriating oppofitorum. vt dicamus.Prima. viis. itaqjapprehcnditid. ad qucm procedit. & non apprc henditinteHedaab(q. autproptcr vtrunque. A D It Auer. erit continuatio efle eius in omni inftanti ignota naturalicer. quodintulerut Loquentesexinconuenientibus.&efFid.bfolutmn. & quomodo fcicntq? hoc polfi bile non eritPfl autem feccrit Deus glor. Euaditautem Alga.&.aut propter agens.<Scnoneft jnhoc fermonc niii incoflucnicns f.^ h$c i m poflibi lianonefficJetca.difciplina :& cum hoc non eft incoueniens vt for tificeturanima. (i eflet nobis icientiadehispoflibilibus.& fcimus q? ipfe no {cit occukum ex aliqua re. a qua non eft «uafio:fed poflibileeft vt Cazt ProphetaexProphztiis.&nondicimus q? hxcfunt neceflana.cu no fuerit Icflc nifipoflibilitasduo^ oppofitorum ipfi recipienti.Nam fcienda vera eft fcio tia rei. .qua eft in efle. & profequi confuetudinem in cis multis vicibus imprimitcurfum eorum in intellc&u noftro fecundu B couenientiam confuetudinis prarteritae impreflione tali. q appellaturconfuctudoprimo agenR. nam F fcietiacreatauobiseft femperquid fcquensnaturamentis. 131 A V E R R O E S . qm Deusglo. &pofluntnon efle. fed funt poflibi lia. q? ifta pofll bilianoneueniontmfl tcmporibus deputatis 5 ac fi diceres hora miraculi. neq. tunccffetinentibus pollibilibusdi(po(ltio quaeieftalligata(cientiaooftra.&quomodo fciturpriua tioeflehuius poflibilis.£c hocquidf aut propteripfafmct. crcauitnobis(ctentiam. quin fitrespoflibilis inpofle.Nos autem nondubitamushuic form^ pofita: a vobis.tucidtoturn.verumenim eftvt credaturq? resfitineadifpofi tione.Q5 talishomo dimittet moiem fuumprauu:&dimiflioeiuseft pof fibiliscito.nifiex voluntate ag£ tis.tuncatiferentur hx fcietie acordibus.fcquu tur omnia ifta inconuenicima.&noncreabiteasigitur nihilprohibet. &. A A I.creauit nobis fcicn tiam.qii£poflunteflc.non autem q? voluntaseiuscontinucproccdit.quasdixeXunt.{edficatvidctur vulgo.cum (itfalfam q? rcperiatur ha:c difpofuio. &iam (cmeratantea quod ipfe non efHciet earn : licet fitpollibileinaliquo tepore: &crea kit nobis (cientiam quod ip(e non ideflkitinillo tempore. nccfcitur deeo ordo.quod proferunt no* mine confuetudinis. lt Alga.cui eft dominium fupremum. & cp siic fieapud ages.fcquitiir eis.ficutRexmagnus.

quin fit caro.Difputatio ti.qno(i K dixir Deus glo.autq? reperiatur.& nctitiareeerfion5sSocr?tis. & fit ex Deo glo.. aut ex Angelisali quod attribution igni. Prophetis vero prophetia.& ignora.quod no ab ftrahitid. & vifio. fieflent oppofita in entibus^qualitcrpropterfeipfa. A. eft caufaqjjpuemat ilia natura.& fcireoccultum nihil aliud eft nifi in fpicerehancnaruram. non eft alligata ei.& eft e'alligata. & fciena Dei g'or.&os.noremanet ergout fit nifi i n e n t i tibus. robis ratio prarcediteam . &pofteafedetin furno inflamma^ to. licet fuerircaufaeorum. qui emplaftraturcum Altclach. quod appellatur con-j _ in homimbus _ fr{ilium.quod prohi- A tcrna funt.vtproijciaturaliquidinignf. & no corrumpantur.fequereuir necefla rio aut cp no reperiantur. quaefteuafioab iftis dubita.L tionibus. ^ & ~ verifica.&aliqualitererit vtplurimum.&fcientiadeeflehuiusnaturceft id.&corrumpatur fimul.cil contangutetim dux ftuppse fimul fimt les.&artes. & eftfcientiaantiqua :aut fcientiafequens.&eftid. ex notificatione Dei glo.&imprefiioeius. autcorporihumano.qu5 determinateieflcjautpriuationem.a qua ef ccaufatum.&aui fert efcharam ignis.comburiteas.tunccaufacjjfitfecuduni couenie" tiam fcietie_ nihil aliud eft.&non diftinguit inter eas. &hoc eftid. •voluntasveroasterna^fcientiaa»hancnaturam. autpropter caufasaaemesea. f q puenit ex feipfa. &hzcquidem naturaa?qua liter entneceflana.qrh nosvidem* cj>.qua. cui alligata eft fda.qiia:dc termmant pronofticationem eius. &peruenirc fcietiam nobisdeeo.fcquuturetiam fcietiam cius..quod non habct naturam completam.nifi q? na turaentisfcquitur faetiam eterna. tianofhadepollibilibusnoeftjiiifi quia ignoramus hanc naturam. qua: faciuntin ennbus beatcombuftioncm.quod neceflitatefle v n u m duoru oppofitorum perfeclc. eft eisimpref fio iinpreiHonum huius nattu'^. nam. fifuerit Prophcta. auf propter mutationem aunbuti rei. Occultafunt Deo dominio noftro.in eo q? eft fcietia.exempli gratia. L G A Z E L.& M « .autproptcrmutationeattributiignis. tionem eius. & fcietia alii gataei eft aut fcientia id praecedens. Atramen hoceftetiam pof {ibile. Secundaautem via.de entibus.no l?ditur. &c. quod appellac PhiJofophijVtdiximusnominx nature^ & fie fcietia Dei glo. qnod erit in f u t u r u m .&fitincorpo re humano attributum.& eft fcientia non antiqua.&.5cc. cum fuerimfimilesomnimode.?AU appella cam vt vis.& no comburitur leoi &cjuinon vidithoc. reperuur. & (cias hodie. eft vt confiteamur q> ignis creatuscfhliTpofitionCjqua. & eft fcientia. & non id trnfitj&remanet cueoealiditasei'.ita quod fufncit caliditascius corpori.&fic ncgatioaduerfarij que vFrpofletad tnbue'dumaliquod attributuigni.&hoceft..quare neccfle eft vt fit ensfecuduni couenientiam notitiaj eius cum fciftia. & tamen non comburitur. fed no tranfit caliditas eius. nam fcientia. It Alga.eftficutncgatto .impo(ribileeftquin inclinetur v n u m dii'oru oppofiroruad eC\ fe. formami2nis. & prophetia non eft nifi fcientia de hac naturain entibus poflibilibus. ei.aut menfura.cum res fie fe ha buerit.inquonocft.idnegat.

autimmediate.funtextraneitates.&principiumeiuseftbo.&non{ec]uifcii eo fal{itaseius.(juodeftmiraculum Prophetis.& hocquidem erit iudicio confuetudinisinJogo r^e. & hoc totumefcconueniensproceffuiver borum eorum. deinde planta mutatur.&pphocnonafcitomnino ex hordeo triticu.&n6figuraturaliquidex fpermate hois. & nondcbetnegari poflTibilitas coru. &prouenit ineis id.&hocinclinatmodumip (iuse/Ie. &iudicamus falfitatem eorum. aurex principio princiC piotum cum defydeno Propheta?.& noge F nerant olno.qujegnantur.cumccmedit earn a:a!.&munda facia eft alba hoc modo:&eftq? materia recipitomniacl!entialitcr.vt funt vermrs: &aliquafunt. nifi homo.uteanimarupro uenientium exeis.&tena.fednoninfluitur abeoinclinario.cu fuerit polebrcuioti t^cjgicurnon cflinpotentiaDeiglo.Sftra turn tale.&exrpermatcequi.&generant.nam mcfurahuius jp prietatisnoncotinuat in intellect! poflibiiitaseiiis.& erit resipfa in anima ci9 153 poffibilis. nifiq^confyderaifreccpno einsin co.n. Si verodi'o^hocjpuenit ex anima Prophets. eiusab equofecit inclinationem ex propottione forma. & ficelt verificacio mortuorum.D nusmos.&innuiturordoindiecon tienienti.& tonoru &terra:motus.ium nafa ex teini.Prima Ji tioeius.& gnanttirex tetra.&.& impoFeeft viribushumanisfcireca. <]uaid.&(corpias.m quoconfuetum eft&.difFcrt cofuctudoholum.&olaelementa mutantur in plaram.&nosnon videmusomnia.quinonvic!itAltelach.qui funt principiaentium apudeos.&eritfanguis. dicimusq? ipfi conceflerunt pofiibi litatcni defeenfuspluiMa.nifi cumindig^t Propheta ad ftabiliendum propheriam fuam ad inucntionem boni. man 9 nobilis.&mirabilia-.autcxalioprinci pio:ergofermonf in hoc eit ficut vcfterinillo.&qd^ meliuseftnobis & vobiseft attribuerehoc Deo gl.&eritcrea iuraina!a!ibus.qinn accelercnturhaepotcntiieadfacienduope rationes fuasciro.&Ieipcns.&necextimadonc &tranfitiue:fedn6 influitur njno.&no recipitnififormam incHnante hoc modo.aduentus.&narratiolibnm venHcationeeius.&diuerfific2t J diIpofitio eorum ad recipiendum for mascx rebusoccultisnobis. dc-indefanguis B conucrtiturin fper ma.quodconfuciucfl: con £ cedi.vc regatmatenam inlnsinnouationibiisr^ebreuiori. vteft mus.qd fudifpofiruin (e.ni(i equus.-. equi pr^ carterisformis. E r i n excel (is viribus Dciglo. &difpones funtdiucrfe.i.nififperma.ciim onderiu'equiordine principii.fedhora vcnficationisaduentus eorum verfa: J cogiratio Prophe tzinea.nec ejc grano perficipomur.poftea videmusaliqua gna ala'. Dem urn nonrecipit forma animalis.fcdinfluut po tentixalaleseiex Angelis.&fit bonum derr.&fequit J ea.&at tributum ei us.&c6 uerfio baculi in ferpentem. &non negaraduerferiusquinfitin pofie Deiqlori .&ncneritbonurndem6ftratum cale. deinde/per maproiiciturin matrice.&principiaeo:uaptid cos .autmcdiatibus Angelis.cu noninfluat" 1 forma apudeos ex Angelisfufficienter.&t]uotienfcuncjjaperuerintianuam vnitariscreature pra?cife.nificuminclinat neccffitas adefleeius.vin.

& non dcterminatfn K run^&coniunftionesearurr.&noneftin eovita.&.cu motione manus fuat. liaexifhsmirabihbusfciunf'in rc.conueniens. dixcdco q? peruenictad capitulum ima. Rnfioaiiteft.cum xionum.adquamno ftantiainacchs. vtfcribatcumanu tcrisvirtiuibus.&i!lndno ehoc. & L luntferpentcSj&fcorpiones ab ali.acuitur vifuseius. ficutcofyderauimusdc | roffitiecordis.& vox ad miraculum.£ non fcimusea.jinconnonDeg3tinpofleDeJglo. quxruntvirtutem propriam pr^cj &reddereeum. cum proueniant Deusglo. numeran. no eft inconueinensnoncftconf}'deratu: inconLieniens. d d t r u i t u r d f i a nobis via ad comprehendedum ea: inter motu m voluntarium.lapidisinaurum > &ieqiiit'etiamex zum Dei in crea<tione.demn©neftillud.iam confyderatur.(cieiuiadc Catibus mincralibus.& M uperiorum. auc poffibileattribuitiir polte Deo gl.fiquidemcftcogregatcccx hoccpprincipiadifponumui tiointer negationem .id.&faciutcum ea res fua coria. jtantiarum mincralium.Q.runtqiomnia duo.Diiputatio G cosfuntmiftionespotcntiaruftella tio intellects.& qui difcur eo ex inconnenientibus.&.& fadtii igiturvndefcitur falfita? aduentus ex tremore:& non indicat operatio difpofitionisaliquibus corporibus apta fcientiam. ad mutandum in innouationibus Etoportcc vtconiyderemusq? conbreuitempore .&conuernf'fcTa in eratdifpofitusantea.Sc arehuscxtraneisprincipia difpofi.& nipredo inalbedinf.a.&crearefciam abfq.& pergamena. & Icumbet cxtianpasin mundo. affirmatioamboru cu ablatione v&vosadiuuatisnosin hoc q?omne ni9& quod non vtnitin hoc.necpofleagentis .tisapud uos.&fcientia non dcterminatefle vnius eoru ee iudiciifiellarum. &albcdincmcftmconucnicns:quo maai .j&df eisfal(natem.& df demiraculisProphetarumin te.quod ueniensn6attribuiturpofleeius.aut affirmatio parti nosadiuuamus vosinhoc. Igit J pa.&dixerunccj? Deus poteft tentiacum cocleftium cum proprie.quorum hoc^ginum ex fcientia proprietatu fub. &hoc excitat pofle.q>omne culariscumnegatione vfioris .necpofleadca.&id.adeo op difponifad uertantur genera. &admiii:ionepo altcrius.qua? no pnt ritindudlincin mirabihbusmudi.quodnoneftia & ex rebus aliquaj/uutjquarufalfi.&aliquaj.artibus:& in eo eft apertio oculi.& mirabiles. & couertitur Tub rccipiendumformam. &obliuioncentiu couerfioneiuanimatiinatatum.&aliqficxpel.motuse(1:exparteDeig!or. vita: gurasabiftis rebus tcrreflribus.hasaut operationesordinatascrcat busimaginum.agtasfcitur. & non negatur nifi in odorem.&a.quarum poflibi gregatio autem inter nigredinem.& accipiunt fi.&mufcasabaha.create voluntatem aLlci.re volita. Si autem dixerint negationetius.&affirmacio eisfuntrcscxtraneae.tamcn non videt quaciuitace. & no erit concefleiimushoc .nem in eadem re eodem t^e.inconuenienseft affirmatio rei cu pore deputato.necpofllbilitate:nunc ccrfitas proportionum corporum veroquaTeftdefinitio inconucnifccelfftium in motibusfuis.&ignoranita fecreto.& & poteft mouere manum mortui.

& impofe eft oonfydcrare id efle przter domum.hicquidemeil modus falfita tiseius. &efTenigrcdinis.quod intelleximusinconuenics.&age"s eius.&.& eredlio eius.q3 intelligitur ex negatione przter do mum.exempli gratia. nam ages eft Deusglo.. vna quidemeft I vno rpcj&aliainalio tpe: &cfttnuentio motus cum poilcr. &.quod non comprehen dit.noneftinconucnie$ in ipfo..& fcimus q> er duab* par tibuspoffibilibus.& terra in animal.fiponuur qua:fiturr. cum fucccditconfuetudoin contrarium ciuj. cum diet musq?conuerfuseflbaculus inferpcntcm.eritappe!latio eius inaiatum in eo.inqua vcniuntforma: fucccfnue. &. igitur quemadmodum ablatioalbedinis. intclligitur ex aflirma tionenigredinis fie etiam affirmatio albcdiniscritcu negatione eius " ' " " • • inconueniens. cum aurem dicitis deftruit* in eo ro adaptations operationisfcienti^ 4gends.&hoccjuidcmcftin conuenienshocmo.d cum in a!iquo t^e.& fpoliata ellformaa^ua. Ac recepitaliamformam .5: forma generatacfc.cj?i!laead^m D matenafpbliata eft forma.&ficno eftintcr nigrcdine& poffc materia com munis.&proferimu$ ex hac dfia pofle.&non comprehedet lbbiedumfuum. fi ambo repericntur. no crit voluntas.&vidcrimujmulto$mo- tus .tune uon conuertif.&fic > cumdicJmus conucrfa eft aqua maerem calidicate. ficutdiximusantca.& ibiefl materiaantiqua. adeo<j>fitex motu manus eiusfcripturaordinata.non eft verum.fiefletcreaxaineo comprehe £o..& fie intelligitur per vdunta B temqua.inanimatum autem eftincomieniens.naoinosintelligimus per inaiatum id.tcr domum. Conuerfio vero generum C aliquidLoquentiumdixerutcj>eJt quid confyderabile Deo glo.intc!ligimusineo.vel ne? ucorrupitui.[quotierifcunq'.Pnma A niam intelligitur ex afKrmationc formasnigredinisin fubiecloablatiodifponisalbedinis.namnigredo cum conuerueft ipofle.aentio motus ablq. motus vero manus ab ipfb Deo glo. fee! rcmanct prouteft.&. poile in alio tp.m mortuo.& pofle ccvrumpitur. fed corrumpitur nigredo v & repertf pofle.qin nos videmuscx nobisipfisdiiam IB teramboifta.fi remanetnigredo. Cumaufdicitisg?n. & dieuntnosponimusrcmaliud no intclligibile. deputabim' innouationes voluntati eligentitvi detur vero negandum . &motuele&iuum.qui fedet& fcribu.dicimuscj'Comprehendimushoces nabisipfis.igiturnonconucrtit c '. cum diciguis in fpcr- r34 ma.& erit in eo negatio eius. e.onrema» net dfia inter mctum tcrrrmocus. & no eft inter accidens.imporetneft«fleindiuiduum in duobuslocis : qfn nos intelligim* ex co cp eft domi. tuc ouaero an nigredo retnanet. acficlletviuus.& ipfeefl:adaptas.fi non comprchendit appellarc hocfcien£iam.cum eo q? eft domi.&.&fubftantiam mate riccommunis. & fie.&ir.quodpofuim <> . vt creet in co (fiiftiam.oinoeft inconuiniens.fitumnotutn. Scquod^puenit exhocyeftq?formacorrupta eft. mnc uonconuertiturjedcopulatureiaiiud &. intelligimusineo<j> materiaillarecipiens mutabilis rccepit formam aeris. cum vero infpicic niiisaliuj. q? no fitinalio loco pra.A: nonfuerit fcicntia.

g.oru attribacuconftitutio hominis lt Aaer. & dn'a.&nonrcperit J ci imprcflio. ^eftanimaluas opcrationespropriztnquolibcren exempligfa.vt df delapide Al rit ei operatic eius oino.qmmanusapud eos eft inditioexcodombusentium haben. (}? fir.vrcftafctlcum rona * fitenf'eumPhilofbpni.inqnibujtenent Pnifofo fibileeft vtreperiatureicaliditas.&affirmarenfm remipfamfi efletvtfitintelPs. li. Secundusve &hurnidu.funtapudPhilo(brolocuseft.tnimaf.qscreatDcusgIo.Difputatio nfmparteeiusilrnurrquemadrria* dumcum conftituanturres ex duo ' attributis '' ' v?i.cum tes vcronotenentho«:.naanimal L edduolocarqcoru Vnuseft. eoq?reperia muhaut negare nfm.v.&non dechnamr ex co faifitasalteriuspartiSjVtdictum eft.q vitarapud no^difpo. ficut G !u$ordmaro$r. curemonct' fibile^ftvtreperiani'liaEC atrrrbuta conditio.cu H nientia?.aut non ctelachciialali.e3cquibusfequunt rum vncm eft vi'e. Qrn viditfermonem q? nonjfuntrebusattributa^p fuerit pria. actiones. A . vc Loquemeseiiadereabeo.& M (untabextra.ha inaliquo tpe. tinnem vnitishoru ci.ficut calidii approximef'eiignis.nifi in rebus partiriaifei.vrioraaTalitate.& phrcj^atrributa vFiafunteis condinoncombureridjqtiodtangitj.na.&Loquentesno tenenthoc:qtiaagentium.abfq-.enimeritproprietasaiali. non eft emanatio opera re audies eos dree"tes non ex codone tionumcarum neceflaria pp-ea. Stnonepiens cobuftione.na co.namficut fcripturaj&aliajartes.&fene(Sus.eft ro.eefermont-in vltimitateincoue.tuncporc nfm. q? fitrunalis.&pcrmutaiiitnegation£fua musabeo.exepli gratia.prouemetnobis fcla depofleeius.eritpoFealterum duoru :auc nebobicifadluseftbobix. & cnti.q7pof eftcond6inronali.incurfuc6fue tudinu.phosexcodoneanimalitatisirraiapniscuiijbetenti materiapropria.exqnocrnnnatabhotium mam eft q u i d .&negaJ k V I ' R K O E S .&Pht to cj? curriteiusconfuetudo vr repe lofbphos in hoc.vtfunrattributapropna.iinonefler con perif'ibialiquidjexcuiuscopulatio ditio.noneftdfia inter negate fibilc eeintc!fmina(ino.& ' "r bus funt quejignifi cant Philofophi nomine def7rjitionis.Loqu€ naturaeiusfitvtcomburatur. & no eltdfia: inter nertacicncmenritim . q^noneftformispro. exempligfa ditionibusvira.in nullacftdriainter Loquetes.remouet J cod6natum.propnisentibus.qua.& " " proprio.vrignis.fieercumattferijnone.&.n.ttinc ciuemadmocUim nos. & affirmafc turo^anoeius. & re. li gnabili & corruptibilr^quia funt Sctnaoaut primus no negatJ.non reci.necfbrmar. u re bentibnsn"gura.&jfienetpof dicit Alg.&quidaliudab eo.remanebkhomo.Qiiodatmaefi'ntco rit.cuipof ct'Jaribus. quod non pfit mineoperarionesintellecluales.copofit:cquidemapu(i eos exgenere. igitfharsutfda* diner far.exquibusfcii'eevnius parti um poFis.qua: emanatabeo.&noc6buratea.&aiiud propriurn.&non prohibef'quin ficfignraapndeos eftcodoex concopulef"ignisbombici. non telligunthoieSjiocoeeflithuncfer.licet tio.ftfminteIPus.quodl anferimusabeo.

Attameufcrm* vnuierfitlisfb'.i eit cibi.&. an (itpoflibHeei vtrecipiatforrnam vl tijmamablquemediis.Prima. eric .cuiusnaturaeft v t vi— deaturnorecipere . & ficeileentium clUerrnaiatuin. Loqncates vero veretundanturex hoc fermone.njfimultis maiiis.non negarethoc.&hoc rotum eftprofundatio inopiPioneScphiUarum . quare inuenimireeum.quscommu nicanteadcjTiniateria^alisqiiidem •materia eorum aiiquando recipit JJ vnam diiaruir. eft 135 notumpcr{c:&nulla earumhabct D rationcmin opimonefua. & conucinentu.apr. &Dcusglo Etopinatuseit n'i.cm dcbes crcdere.deiude generaturcx (anguine &iperinatc animal. & vnacua. i n quo innatus ett incellcclus.cf fee magis conferuans pofitioneeoram abinconuenieatibus euenicntibus^islhacreexaduerfariis.£.quodentia. Et non eii differentia inter cosin hoc.quieftexpertusinarccra F uonis.oportereeiiui vtncfftneccr fitafem. aiique ifhs mediis.auteis.(iectporcvtfitcaliditas. verbigratia cx^3emenus. ver bigcatiaid. «ji .& mrigisptitensipfis.-juis Matuoram quod Deo gloiio.firpo: : riotiia.forma homuiis poteft ineile terra.aniit f o£ibile vc aliquod eor.licethabcatlatuadinem cuilibetenrt-apudeos.abfqi eo qu6dcalefaciarid. videm9: Philofophi vero neganc hoc:&dina n erect 'hominem ablque iltis inediis:&enrcreatioeiushu:uinvo ci magisconucnicnSjCjuaahzcrcationes. atrnbuitur pollc conorregareduooppolita Si coniideratjoeoruinc-ltquod decermina tiointdledusdejmpoflibilirateh'i jusrci e f h ] u i d . igitur omne ensapudeose(t eiquamitas terminata.h vcroinnatuseecin na tura determinantc pcffibilitatem -eius. (ed differentia elt in non habcnteraatenam com in unerri.d. aer.qua:eitJnter conditioncrn & £onduionatuiT!. Ji"ficut. formaru.&nihil efl.qna.u>ciiv![iun.&eftid.de C indacanutritur animal.cj'.& non ciit veritas repertaineo fcqucns cfle entis. fi tenerenteum. Auainer. Cjuoruminatenx fant Jiucr/a:.&tetnpusdurationisecrunveit terrninatumrlicethabeatlaticudinemetiam jfedeft terminata.ii efiet pofH bile vc diitinguaacur couucniftia.am redpiar formasalttdus. & eiteiqualnas terminata ctiam.fednon'mucuiuntni fifennonesfallnces. &:idadmitte rec.cuiusnatura <ftvtcalefiat ab co . definuionem fuam.'Sc terra.&iperma.&qui facie hoc ex Loquenribus eft Auoalmahely.&idjqnod negaueruat.&inter rem & rationc fuam. •& inter rem &. & tit difficileeis.&aliquado rccipitoppofirameiustficuteft . & inter rem &: ^liudabea.iqiia.licet habeat iatitu•dinem apudeos. &quicq'ii(idicetti'Di.quoniamipliquajriiat difrerennamia terid.qiieharum duarum (ectarum •dcterminat quod id. tu aute prxpara cor ruum .qux funt ignis.quod arHrrnauerunt in hoc £>enere.aliquam forma fbrraarum.fequereiuvcis vcnoa fitince'icdui riaturaperfecteperuc niens ncc entibus.compon!turpiaiua.ucs has dubitationc* eit quod eiuiadiuiduntur a«i oppofita.cosinibrmis corporum flmplicium quanior . & generaturtscaj[angms.quod dicit.

vtfint in corpori corporibus.icihcet ifta: v irtures.& quare non appropinquatur lupo.non apDISPVTATIO II.6d no aliquid.Difp utatio trinfeca. quidem non eft nifi in corpore :& &fermoinhocrequirit declaratio apprehcnditetiam quod fiteiusini nemopinioniscoium cle virtutib 9 micus.&e/iefic in intelledn di uino eft cau/a efle rius i n cnribus. Difpura. quod impoffibile eft idcco.&noneftdubiuq? erit apud corpore. non apprehen deretdulcedinemeius.. non continct terminum.M cotinuata corpori huinano. diuerfitas &intrinfccai.Virtiues afit guram matris. pi'chenderetdulcedinem eius.&fic Angeli apud cos. qua. &dulcedo A L G A T E L.ficuteftde neceffitatefigur2E. Et intelligim* ftrationeintelledua per formas id. :icc eft curamicitia.quod animx tienfcup.cum videritidfecundo. rcro funt tres Titrates: qua R rum Vnaeftvirtuslmaginatiua. & nou eft quod non requirit efle eius corpus. &. & appellatur fenfus communis. Sccunda vero eft virtus tioSecundaeftdedi cogitatiua:& eft ea. videntur poft claufuram oculi ineo.&difpofuionecius: & hoc framudum.non eft extra mundum. attamcn in eo non eft L ex-ftentes in fe. Haecautem eft fapientia Dei in cntibus.bus.vtimaginathoc Auenhaza.quodanimahumana efub vt fit fine materia.& coloris.quodimprimiturin eaid^d' defei u n t ad cam fenfiis quinq.&appreh^n(iuas.cx:rin(cczautem fiint autem.guram. & congregantur. 8C ftantiafpiritualisexiftcns per fe.&intelligimus per intentionem id.& in apprchcnfione huius/apientia: erir intelleftus inteiledusinhomine. I corpus.& eft in parte anterior! ccrcbri poft virtutcm vifiuam.quoBe dicfto eorum.& colorem cius.&conuenientia non eft de qumcjuefenfus. nifi guftu.fcilicet corpus.&in eaquidem eftremanentiafbrmarum rcrum .quod (itpra:ienset IT Alga. ncc euenit tamen ei vt fit in corpore.necin.quenon gt){laueritid. .quoiudicatq? hoc albii fit funt innatae in dulce. namagnus feparataabco. in.ficut 1 humans:funt fubftantioe. naquod decernjinabitcum pr^fen tia vnius eorum. 6 eritpoffibile Tt tongrtwentur oppofitarfcd non coogrcgantur oppo fita:crgonon diftingucnrurconuc cicntia. qua: apprehcnminutionc eorfi in ditintentionesrprima vcro virtus confticuenda demo apphfdebatformas.&(unt res innate in nccefu~tateearum. & ap^hefiuzfunt dus ptcSjextnnfecse deambulatpole matrem. fecitprimo.alterum . fi.&ideo intclledus non eft po/Hbile vt/ircreatusdiuerfisattributis. cum ludcx.&apprelienditde pecude fivitahbuSj&aialibus.qucmadmodu Deus apprehenditdelupocolorcm. devitalcs diuidunturapudeosinduas inde apprchendit amicitiam eius: partcs > motiuas.&odium. &figlo.&:nificfletipfe r is qoide qui viditmel album.necinnatain corpore .apud quern congregata fuijtambo^ciliccccolor.

Secunda.
felons, nifi quod accidit odio,& A amicitixetiam vtfintincorporib 9 . Ethxc virtuseftdiftin&aa prima. virtute:&locuscius eit ventriculus vltimuscerebri. Tcrtia vero virtus e virtus : q appcllat" in alalibus imaginatiua,&in homincextimatiua.&natura cius eft componcrc fbrrnasienfibilcsadinuicem,£c6ponercintentionescumformis: & eft in ventriculo medio cerebri interconferuatoremformarum,&co feruatorem intentiontim.quare po tcrit homo imaginaneqiium vola tem,&hominem,cuiuscaputeftca put horninis,& corpus eius corpus equij&aliascompofition«,licet no viderir tali?..&dignius eft vt attribuatur hxc virtus virumbus motiim,qudm fit in virtutibusapprehen fiuis. Sciunturautcm loca harum virtu turn inarteMedicina:. na lasfio in capite cum fuerir in his vcn tri culis,inuo!uuntur h.r.qua: appellan turvirtutcs. dcindeexiitimauerunt quodvirtus, in qi:a i m p r i m u n t u r formx fenfibiles in quinquefenfibus,con(eruat illas formas, adco q? nonamittat rcceptioi em.&resqui dem conferuac rcm n o n c u m virtu C te,qua earn recipit. nam aqua recipitfiguram,& nonconferuat cam. &cerarecipitfiguram cum h u m i ditatc fua,& conferuat earn cum fie citatefua.aliterquamaqua. Igiturconferuator hac confyderationccftdiuerfusd recipiente.&appel laturhsc virtuscon/eruatiua.Et lie intcntionesimprimuntur in cogitatiua,& conferuateas virtus, qua: tppcllaturmemoratiua.&eruntap prchenfionesintrinfeczhacconfydcrationc,cum coniungitur cu eis imaginatiua, quinqj: qucmadmo-

136

dumfueruntexrrinfccarquinque. Scd virtutcsmotiusediuidunturad motorem,pcrmodum,quoipfepr7 cipir motum, & mocorem per modum,quo ipfe agiteum. motor auteminco quod przcipit motum, eft virtus con cupifcibilis, appetiti— ua:& eft ilia,qua: cum imprimitur invirturcimaginatiua,quamdiximus,rbrmaalicuiusquasfiti,autaliquod,quodeftfugiendum ab eo, - rz --c: p - :t-v i •r t--p u t c m motiuam agerttem motione.& habetduos ramos. Vnusiamuseilquidem,quiappclla turvirtus Appethiua,&eftvirtus, qua;prxcepitmotum,adquem appropinquatur ex rebus imaginatis, necerTariofequensad perquirendd delcctationcm.&aliusramuscft,o appellatur virtus Irafcibilis: & eft virtus prajcipics motum, quo expel litur resimaginata, noccns,autfaciens perquire're vidoriam. & cum hac virtute perficitur cogregatum perfedum actioni,quzdicitur voluntas. Virtus vero motiua, in eo quod eft agens,eft virtus tranfmif^ fa per neruos,& mufculos. & de natura eiuseft vtexcitct mu(culoscu attraclionecordarum, &ligamentorum iundtorummembris ad par tem loci,in quoeft virtus-.auteosle tosreddit,&extenditlongitudinem & ibunt chorda;, &ligamenta ad co trariampartem. Hajfuntvirtutcs animxvitalis, vniuerfaliterdimitwS do difreientiam. Anima vero intelkdiuarerum eft,qua?appellatur apudeosrationalis. & intclliguutp rationalcm intelleAiuam . quonia ratiocinatioeftpropriorproprietatibusintel!e<ftusinapparentia.&i6 attnbuunt cam ci.&habctduasvir tutes,virtutcm quidcm iutcllediuS

5c

Difp utativ)
G & virtutcm fa&iuam . & vnaquaxj? earum dicitur intellectus, fed aequiuoce.taftiuaauteni virtus eft prm cipium motiuum corporishumani ad artes ordinatas humanas, qua; inucnitordinem carum confilio ,p priohomini. Intellesfliua vero eft ea,qua?appe!latur fpeculatiua.& eft virrus,cuius natura eft vt apprehen datveriratem intelligibilium ab-flraclorum a maceria,& loco,& par tibus.&funtpropo!uiones vniuerIales,quas appellant difpofitionesali(]uando,& modosaliquado,& appellant eas Philofbphi vniucrfelia H abftracta. Igitur anima: funtdua: virtutes refpeftu ad duas partes.virtusquidemfpeculatiuarefpe<5tu ad pattern Angelorum.cum ex eaaflu ruamusab Angelis fcientias veras. & debet effe haec vii tus continue re ceptionisex partefuperiori . & virtus fa&iuainefteirefpe&u ad inferiora:& eft pars corporis,& regime cius&adaptatio morum.&h^cqui dcm virtus oportet vt dominetur aliis virtutibus corporalibus,& ali? •virtutes fin t corte&x ab ea, & fubie d?fubea,adeoquod non patitur, nee fit ei impreflio ex eis.fed patiun I turillaz virtutes abea,ad hoc vtno fiat nobisin animaex attributiscor poralibus aliqua mala qualitas, qu^ appellaturvicium:(ed eritipfa praj dominansvtperueniatad animam propter cam qualitas, quorappellatur virtu s.Ha:c eft breuitaseius,qc! diftinxeruntde virtutibus vitalibus humanis.&proiixifueruntin narra tioneearum cum dimifllone narra tonsvrtntum pa funt neceflarix in intentione nfa.& nib:lefteorurn,c]ua:dixerunt, qd1 debet negari in fidc.uam funt resap parentes, quod Deusgloriofuspro K ceditin gubernationeearum vo!umus tamen hicdubitarecontraeu, quihocnegat ,pccdereapofle Dei gloriofi,aut vidctquodinlege vcnitoppofitum eius.sed forte declarabitur in congregationein dieiudicii,& refurretUonis,qu6d lex hoc venficat.nosvero negamusranoci nationemcorum cum rarione abftradtaintelleclus, &nontndigere lege. &qu3erimus abeisvt aurcrac in hoc rationem.funt tame"eismul tx demon ftrationesfecundura opi nionemeorum. L
A V E R R O E t .

lt Auerr. Hoctotumnoncft ineo,mfirecitatio opinion is Philofophorumde his virtutibus, &attribatisearum,nifiqu6d(equitur in hoc Auicenna: differt tamen a Philofbphis in eo, quodponit in animah virtutem prater virtutem imaginatiuam,quamappellat cogi tatiua loco cogitatiue in hbmine.& dicit quod nomen imaginatiu^ jpferuntid Antiquiprohac virtutc. &,cumidproferant,eritimaginati M uainanimali loco cogi tatiua:, &crit in ventriculo medio ccrebri. &» cum prolatum fucrit nomen imaginanuje pro ea, qu«e includit figuram,diciturdeea quod eft in anterioripartecerebri.&nullafdifcor* dia quod conferuatiua,& memora* tiua funt I pofteriori narte cerebri. na'm coferuatio;& memoratio funt duz in aclu,vna vero in fubiedo. Attamenqaodapparetex opinio* ne Antiquorumeltquod ima^ina tiua in animail eft ea, qux iudicat quod lupus [it inim icus agno, & q> pccus

A

Sccuhda.
A pecus fit arnica, nam imaginatiua eft vircusapprchcnfionis,&iudicat neceflaiioaMquecoquodindigeac ingreflualterius vmutis,prztei: vir tutem imagmatiuam. etlet autem poflibileid,quod dixitAuicenna.fi virtus imaginatiua non eiletappre _ hendens.iguurnihileft adderevir tutem prater virtutem unagmatiuam in animali, & praecipue in animal^cuiiuntmultx' artes natural!-tcr.namimaginanonesiniftis uon apprehenduturftnfu : &quafifunt apprchetiones media;inter formas intellecT:as,&imaginat:3S.&iamde B clarata eft difpofitio huius forma: in de Senfu &. (cniato, quod dimitti musinhocloco. &reucrtamurad id,quod dicitifte vir, contradicens hominibus.
A J. G A z

137

A IcAIg. Demonftranoautem ^tVpriniaeftcumdicuntqj fcien tiajintelleclualeseiiftuntinanima bus humaniSj&mcludunturincis vnitatequadam,&non diuidutur. & non eft dubium quod fubicclum C earumetiamnondiuiditur:&omnecorpusdiuiditur, igitur indicat quod (ubiedlum eitis eft quid non diuifibile. Etpotefthocreduciad conditionem logicalem in figuris cius,&eftqua(ivtdicatiirfierit fubiedlumfcientia: corpus diuifibile, tune icientia,quar ineft ei ,eft etiam diuifibi'is:iedicientia, qusineftei, noneftdiuiiibilis;igiturfubieclum noneftcorpus.&hiceft iyllogi(m9 conditionaliscontinuusjinqubreitcraturoppofitum confequentis,& eoncluditur oppofitum antcccdcn-

tisdeliberariue. Efnoncft difputa- D tiodcverificationefiguraefyllogifmi,necetiam de verincatione ambarum propofirionum. nam, cum dicimus,omne,quodcxiftitin diui fibili,eftdiuifibi!e proculdubio ,& euenitdiuiftolfubieclo, e prim urn intellectual, in quodubitatio impoJlibiliseft.Secunda vero,cum dicimusquod fcienna vna exiftit in homine,& tamen ipfeeft mdiuifibi lis,eftintel!cttum fecundum. nam, fidiuidereturininfinitum efletinconueniens. ii vero efletei finitas, includitur in vnitatibus proculdubio nondiuifibilibus. demum nosfcimusaliquasres,quarum par- £ tern nonpoilumusponereaufcrri, & partem rcmancre,ex eo quod no habentpartesaliquas.& fie remanebitdubitatio indt iuobuslocis. Quorum Prim*eft vtdicaturquare ncgatistiiccnti quod fubiedum fcientixeftfubftantia,indiuinbilis, occupansreffioncnri,qu^nondiuiditurP&iamfcitumefthoc ex opinioneLoquentium. &n5rcmaner pofthoc,nifmegatioabfoluta.&eft quomodoexiftent omnes fcientix in fubftantiaindiuifibili,&remane buntomnes fubftantia: natantesin eaabique fcientia fruftra . ncgatio autem non eft vtilis ei , cum rueric poffibileetiam Hicere fecundum. Qpinioneseorumquomodo eritani maquid vnum, non occupans regionem,&nonmnuiturei, &non erit infra corpus,nec extra, nee continuum corpon, necfeparatum ab eo . Sed nos non eligimus hunc locum . quoniam fermo de partc non diui(ibilieftprolixus,&ip(eha bet in ea rationes Geomctricas, in Extraord.Auer. S qua-

Difpntatio
qnarnm narratione effet prozilitas.&cxeiseftjcum dicunt cum po nimusefle fubftanriam indiuifibiJem infra duo corpora , an cotangit Vnaduarumcxtremitatum eiusid, cjuod con tangit alia, velne? fiidem eft inconuenicns, cum fequiturex cocontactusduarum extremitatu. ram contangens contacturn eft cota€lum.fivcrofucntid,quod contangitur,aliud, in hoc quidem cftaf firmationumeracionis, &diuifionis.& hocdubiumelt difficilisfo lutionis,autptolixuseflec(ermo de eo.&non eft noftrum vt difputeH musdeeo,& veniamusadalium lo cum. Secundusverolocuseft ,vt dicamusid,quodnarrauiftis,quod omneexiftensin corpore, oportet Yt diuidatur,eft falfum, & conuerti tur contra vos,in eo quodcomprehendit virtus extimatiua agni odiu lupi.namipfa in iudicio vhius rei nonpoteftconfyderari quod diuidatur,cum non eft odio aliqua pars itaquod confydererurapprehen(io alicuius partiseius, & ablatio alteri' partis.&iam peruenit appreheniio eius per virtutem corporalem apud • vos.nam animsebeftiarurnfuntinnat? in corporibus,& non remandt poft mortem.& in hoc con uenerut omnes.&jfi eflTetpoflibileeis vt conarenturad confyderandum diuilionem in apprehenfis per fenfiis <juinque,&(enfumcommunemj& virtutem conferuatiuam formaru, impoflibile eft tamen eis conf/derarediuifionemin virtute intentio num,excuius conditione non eft V t f i t i n materia.Siautem dixcritam'jsnon apprehendit odium abfo tutum fibftratftum amateria,fcdap prchendit odium lu pi demonftrari 1C talisindiuidualis,copul3tum quidd indiuiduofuo,&Iedefua:virtusve ro intelledtiua apprehendit veritatesabftraclasamatcriis,& indiuiduis,dicimusagnus quidem apprehenditcolorem lupi,& figuramciusvfquead odium . £,fi color im primitur in virtute vi{iua,& iiC'figtl ra,& diuiditur diuifione fubieai vifus,qro,odiu , cu quoapprehedii? abco.&,fi id apprehendit in corpe, igiturdiuidit ? Etvellekire quide h^capprehcnfio,cum diuiditur? & quomodo erit pars eius? an fit ap- L prehenfio partis, autquxlibet pars apprehenfiototiusodii ? & erit odium fcitum pluribus vicibus, &crit apprehefio eius in omnibus partibuspartiumfubiecli. ha:funtdubitationes,qua; fiuntdemonftratio nibuseorum,&: non poflunteuade reabinconueiiienti. Siautemdicetjharceftcontraditftio in intell^ gibilibus.qua: nonpofluntcontradici.nam vos,cum non poteftisdubitare in ambabuspropofitionibus &eft quod fcicntia v n a n o n diuidi tur,&qu6did,quod non diuiditur, M non exiftitin corporediuif!bili,n6 poteritisdnbitarein cornpo(itione fyllocrifmi.&iam verificarum eftcp figura eiuseU fignraconcludciis: & impoiribiieell vobisdubitarein co clufione. Re(ponfioautemeftq> hie liber, non compofuimus eum, nifi ad declarandum conatum , Sc contradi&ionem verbis Philofb-phorum.& prouenit ex eo.quod c6 tradicimuscum hocvnichiarum re rtim:autenimei,quod dixeruntdc anima rationali, ant ei, quod dixeruntdc virtuceextimatiua.poflea p (crmo-

Sccunda.

138

ius cotradiftionis Ac nam,cumdicimusomne,quodcxi D clarabitur quodipfi dereliquerunt ftitexattributisincorpore, eftdiui locum,quo inuoluituriniyllogif^ fibile ad diuifionem corporis,intelmo.locusautem inuolutioniscft, ligunturdceo duo.quorum Vnum cumdicunt,fiicientia exiftitin cor eft quod fitdefinitiopartisilliusatporemodo,quoexiftittinduraco- tributiexiftentis parti ipfius corpo lorisincolorato, &diuiditurtindu ris definitio totius: vtexiftentiaalraad diuifionem cnlorari,diuiditur bedinisincorporealbo.nam quacliquidem fcientiaad diuifionem fu- bet pars albedmisexiftetisin corpo biedi.&inconucuicns con (if tit in rcdemonftrata, taliserit definitio didioncexiftcntiar,cum potcftefTc cius,& definitio albedinistotiuseaYtnonfitproportiofcicntiac adfu- dem definitio . Secundum vero bic<ftum,ficut proportio tinclune eft,vt(icatrribiuum alligatum cor adcoloratum,'itaq?'df q? cxtfditur poriabfqucfigura propria, &hoc rupcridcxiftcnsinco,&difpargi— ctiamefl diuifibile ad diuifionem B turinlatcribuseius,&diuidttur ad corporisrnoautem quod definitio diuifionem eius. & forte proportio totius,& partis fit eadem definitio, fcientizadfubic<5rumfuume(calio vtvirtusvifiuaexiftensin vifu,£ed modo.& hicquidcm modus,impof ex eo q? ipfa recipitmagis& minus, fibilisefteidiuifioaddiuifionemfu re.ipitetiam fubiedu magis&mibiedi: fed proportio eius ad id eft nus.&ideoent virtus vifiua in faproportio odii ad corpus: & modi nisfortior,quam fitina;gr)S,&iuue proportionum attributorum adfu nibusfortior,quam(enibus. Etqd1^ biedanon includuntureodem mo ineocommunicanthaeduzpotendo.&non funt not^ difFercnrizno tiz eft quod font indiuiduales.fcilibisfcientia,cuiconhdendumeft.& cetquoddiuiditurmquantitate, & iudicium deeopraeter indufionem nondiuiditur iu qmditatc,fcilicet differentia? proportionis eft iudi-- quod ipfa: aut remanebunt idem defimtione,&quiditatc, autaufereeium.cuinoneftconfidendum. Demum non negatur quod idjqd 7 tur,&diuidunturad vnum termiC dixaunt,e(tid,propter quod vigo- num inquantitate,&funtidemderaturexiftimatio,&fortihcatur,led finitione,&quiditatc, & nondiui neoaturquod fiticitum fcieotiave duutur ad quamlibet panium.& to r " tumhocdiflertaprimo fecundum ya,inquam non tranfit error-& no diriguntur dubitationesad earn. & niagis,&minus.&parscius > quxde boccapitulum dubitat contra cam. perditur,non eft operatic eius operatio refidui.nam operatic depcrdi ti ex vifu debili non agir adionem A V E R R O E S . vifusdebilis. & communicant in eo lt Auer. Cum accipiuntur jp q? coloratio cciam no diuiditurad pofitionesfa<ft£ a Philofbphis diuifionem fui fubiedi ad quanliin hoc quxfito indefinite, tune di- betpartem. & definitio eius remaiputatiofactaabAlga.fequitur cis. nccjeadem:redfinitdiuifio ad ter~ S i; minum

A

Difp utatio
G minum,ad quern fidiuiditu^corrumpitur coloratio.Auamen quod conferuatdiuifionem fcmpereftna turacontintii, fcilicet forma continuitatis. Erharc propofitio ctiam, cum ficpofirafuerir,cmnotaex{eip(a,icilicetcpomnerecipiens diuifionem his duabuss fpeciebus diuifionisfubieftumeiuseft corpus ex corporibus.& conucrfioetiam eft manifefta:&eftqu6domneexiftes in corpore recipic diuifionem ahquaharum duarum fpecierum diuifionis.Et,cumverificatum fuerit hoc,tuncconuerfiofui contradiclo H rijeft vera,fifciueris quid fit conuer(iocotradic'torii:&eft,id, quod recipitdiuifionealiquo horu duoiummodorum,non exiftie in corpore. &, cum coputaueris huic id, quod manifeftum eft ctiam de inteltedisvniuer(alibus,&eft q?ip(a non recipiunt diuifionem aliquo duorummodorum, cum non fine forma; indiuiduales, manifeftu eft cjjfcquitur ex hoc q? intelligibilia, non eft eisfubiedrum corpus ex cor poribus,necpotendaadea eft pot6 tia in corpore: ergo (equitur vt fit fubieclum eorum virtus (pirkualis I comprehendensfeip£am,&aliud. Alg.vero,quoniamaflumpfit vnl fpcciem duarum {pecierum diuifio nis,&remouiceam abintdlccftisvniuerfahbus,contradixitperfecundampaitemrcpcrtamin vjrtutcvi fiua,& virtutcimaginatma,& fecit in hoc (ermoncm lophifticum. & fcientiaanimzeft utrt?ilior,&profandior,quam vtapprchcndaturin artetopica.Prastereaipfenon addu xitdemonftrationcm Auicennxfe cundummodum cius. namvirillc fundauitdemonftrationem fuam. dicensqjintelleclajfi exiderentin corpore,aut exifterentex eo in partenondiuifibili > autinparte druifi, bili.dcindeinconuenienseft vt cxi ftantinreidiuifibiliex corpore. & cum hoc fuerit inconueniens,rema net vt intellectus, fi exiftititi corpo re,vt exiftat in eo in re diuifibili. de indedeftruxitcf exiftatuire diuifi bilirergo falfum eft vtexiftatincoc poreomnino. Et^uoniamdeftru xitAlga. vnam duarum partium, dixhnoneftabfurdura,quin{itprc* portiointclleiftus in corpore alia ff portio.&eft manifeftum q?,fiproportionabic cor^i, non funt hie nifi dua;proporriones,aut proportio ad idadfubiedumdiuifibile,autfubic cluranondiuifibile. Attamcnq? cum eocompletur base demonftratio,eft q? intelleclus non habet aliigationem alicui virtuti virtutum animsealligationcforma; infubie<fto.nam,fi auferetur ab eo,q? eft alligatuscorpoj:i,non eftdubiumq* auferetur ab eo,q? non eft alligatus virtuti virtutum animx alligataru corpori.nam,fi eflet alligatus alicui virtutum anima;, vtdicit Arif.non eritoperatioeinifier virtuteilla. &,fi hoc eflet,non apprehendit vjrtutem illam.HoccftjquofuftentatuseftArift.indeclarandoq? intelle<5luseft(eparatus.Et narrabimus etiamdubitationem fecunda, qua adduxit in fecunda rone, quam Phi lofbphusaflumpfit pro rone, poftquanotificayerimusq? rationeseorum,cum permutatxfucrjt ab arte fibi propria,cftfiipremusgradusea rumgrad'fcrmonum topicorum. &ideointcntionoftrain hoclibro
eft

A eftfcirequalitatem ferrnonum pofi torum in eo,attributorum ambab* feciis,& ad patefaciendum, qui duo turn (ermonum utdignior vtattribuatur domino eius deftru£tio, & contradidio.
A L G A Z £ L.

lt Alga.RatioSecunda.Dixc runt,(tdifpofitio{cientisl fci to vno intclledtuali,& eit fcitum ab ftraftu a materia,eflexiftensin ma teriaexiftentiaaccidentiuminfubftantiiscorporalibusjtequiturdiui-

A

fio eius in forma ad diuifionem cor B porisjVtdiximusantea.Etyfi nofuc ntexiltensineo,nccextenfum in ipfo,&negant di&ionem exiftentia:,veniemus profedload aliam J> lationem,&dicemusan (cientiar fit piopor tio fcicnti, vcl lie ? & eft falfum cejflareproporiionem.nam, fi ceflarerpropottio de eo, tuc q^ fciat id,non eritdignius,quSnon(ciat. Et,(ie{teiproportio,non cuadct a tribuspartibus.aut.n.crit proper— tio ad q uam libet pattern partiu fubicfti,autadaliquaspartes fubie&i prxceralias,aucnon erit ad aliqua partium proportio. Etfalfum eu vt C dicaturnon eft proportio ad aliqua partium.narn,<:umnon fueritproportio in vnitatib«s,noneritpropurtio in aggregate : aggregatum enim exfeparatiseft feparatum. & falfumeft vtdicatur proportio ad aliquas nam id,adquod non habet proportionemfcientia,noeftdc diipofitione/ciennx.&deeo non loquimur. Et falfumeft vtdicatur q? cuilibetparti podta: fit ^pportioad (iibftantiam.nam,fi edet proportio adfubitantiarafdentisfm totum,

mamfeftumefl:q>quxlibetparsn6 D eft pars fciti,fedentfcitum ficuteft totum.&tunceritintelledum vici businfifiitisinadu.fi veroquaelibet pars habet p roporcionem aliam quam fit proportio, quam habet alia pars ad fubftantiam fcientiq:igi£ fub/tantiafcientixdiuiditur re. £ iam dcclaranimus cpfcientiade/cito vooomnimodenon diuidit're. &,(t fueru proportio cuiuslibct ad tern ex fubflantia fcientia: alia, qua illa,adquam eft proportio alterius, tuncdmidihancfcientiamin hocc magisajpparens,&ef tfalfum ,-Et c* hocdeclarabic'qrCenfibilia impref- B fa inquinqjlenfibus non eruntnift fimilitudinesformarum particularium diuifibilium.nam hxc appre» henfioeftadue'tusfimilitudinisapprehenfi in animam apprehcndentis,&eritcuilibet parti fimilitudinu fenfati proportio ad parrem inftmmendcorporalis. Dubitatio tame huiceftid,quod Jiftum eft (upra, nam permutarediftionem exiftentixindictioncmproportionis non aufert dubium in eo,quod exiftit.fi cut virtus extimatma in agno,& odiumlupi,vtdixcrunt,quaeeftapprehenfio abfq; dubio, & non pro- F portioadeum.&fequiturei jfpor tione ilia illud qcf dixiftis.nam odid non eft quid,cui menfurata fit pro* portio habensquantitatem menfurabilem,adeo q? imprimatur fimili tudoeius in corporc menfurato, 3c proportionenf paries eius partibui illius.&cflefigura lupi menfurata nonfoluitdubiG . nagentisaliquid apprehenditpra:terfigura,&eftdiuerfitas,& odium,&contrarictas.& hoc quidem odium additu figurx S iij non

'39

Difputatio
G nonhabetmenfuranr.&iam apprc hendit id in corpore mefiirato.Hoc profecloeftdubium huic demonftrationi.ficuteftprima:. Siautcm dixeritaliquis, vos repuliftishasde monftrationes,exeoq? fcientiaexi llit in fubiecto per fubitantiam occupantem regionem,qua;nondiui ditur,& eft pars indiuifibilis, diciinusq? non:qmloquide]fubftantia indiuifibili pendet in rebus Geome tricis.&proiixusefletfermo in (blutione eius. Pra:tcrca,non eft in eo alic]uid,c|uo auferaturdubium. na fequiturvtfitpoffe,&voluntasetia H in hacparte.homimenim eftaAio. & hoc non poteft confyderari ni(i c«m poflc,& voluntatc, & non poteft confyderari volunras, nifi cum (ciencia,& pofle (cribere cum tnaou &dtgitis(cienciaveipe«us non eft cum manu, cum non aufcratur in inci(ionemanus,necvoluntas eius eft cum manu: nam vult cam p'ra:terdominiuminanus. & prohibctur non ex priuatione volutatis, fed expriuacioneipfiuspofle.
A V E R R O E S .

lt Auer.Hicfermononeftde claratio diftinda in (cj, Ced eft I complcmentumfermonisprzcedetis.Nam in fermonepraecedeutipo fuitq? fcientianon diiiidif" ad diuifioncm fubiccli pofitiue, in hoc veto ferroone conatus eft declarare illud,faciensqu