PERAK PAHANG KELANTAN TERENGGANU

 MENILAI

SEBAB-SEBAB PENENTANGAN MASYARAKAT TEMPATAN TERHADAP KUASA ASING.

Latar Belakang  Perjanjian Pangkor membolehkan Sultan Abdullah dilantik menjadi Sultan Perak dan menerima Residen British .  Residen menasihati baginda dlm semua perkara kecuali perkara yg berkaitan dgn agama dan adat istiadat melayu.  Di Perak, J.W.W.BIRCH ditentang oleh orang tempatan dan penentangan ini berlaku secara bersama pembesar.  Pembunuhan J.W.W.BIRCH telah berlaku dalam peristiwa yg dikenali sebagai Perang Perak di Pasir Salak pada 2November 1875.

1.Raja Abudllah menerima tentangan pembesar tempatan Yang membantah pelaksanaan Sistem Residen 2.Raja Abdullah memerintah Perak tanpa kawalan mana-mana Pihak 3.Gagal menyelesaikan masalah perebutan takhta antara Raja Abdullah, Raja Ismail dan Raja Yusuf 4.Menteri Besar Larut, Ngah Ibrahim tidak puas hati dengan Perlantikan Kapten Speedy sebagai Penolong Residen Perak

Birch menghina menghina adat dan tradisi orang Melayu, mencabar kedaulatan dan kewibawaan Sultan dan pembesar, membuat keputusan tanpa berunding dgn pihak tertentu dan tidak sensitif terhadap perasaan orang Melayu. Birch tidak menghormati adat Melayu yg menyanjungi Sultan yg berdaulat dan pembesar.Sikap ini digambarkan dlm tingkah laku yg biadap semasa melayan Sultan Abudullah.

Membatal hak Pajakan cukau Menghentikan hak memungkut cukai pembesar

Meletakkan pungutan cukai dibawah pegawai eropah
Memperkenal cukai2 baru Undang-Undang Baru Menghapuskan sistem hamba

Mendesak alat kebesaran perak diserah kepada British

Menawarkan elaun kepada S.Abdullah dan pembesar supaya serahkan Perak

Memberi ugutan kepada S.Abdullah supaya menerima cadangan itu

 Peristiwa

Penentangan

Tarikh: Julai 1875 Tempat :Durian Sebatang Pengerusi: Sultan Abdullah Kehadiran : Semua pembesar kecuali Raja Yusuf Keputusan: Membunuh Birch Pelaksana Tugas: Dato Maharaja Lela

•2 November 1875 Birch dibunuh oleh Dato Maharaja Lela, Dan Siputum •Perang Perak meletus 1875 hingga 1876

Pandak Indut

 Residen

pertama di Pahang yg dilantik pada Oktober 1888 ialah J.P Rodger.  J.P Rodger telah melantik pegawai-pegawai British sebagai hakim dan pemungut cukai menggantikan pembesar melayu.

  a.

b.

Sebab Penentangan Perasaan tidak Puas Hati Sultan Ahmad Walaupun Sultan Ahmad diberi elaun yg besar sebagai ganti rugi kehilangan kuasa dan jaminan kedudukan sebagai sultan Pahang. Ini adalah kerana baginda kehilangan kuasa pentadbiran dan kedudukan baginda dalam Majlis Mesyuarat Negeri kerna semua keputusan pentadbiran akan dibuat oleh Residen.

c. Baginda telah dipaksa utk mendatangani satu pengisytiharan dlm melantik putera baginda, Tengku Mahmud sebagai pemangku Raja dan berkuasa sepenuhnya pada Julai 1889. d.Kebinbangan baginda terhadap anakhandanya bukan keran terpaksa menyerahklan kuasa, tetapi sikap Tengku Mahmud yg terlalu bertolak ansur dgn British.

 peraturan

baharu yg diperkenalkan oleh British menjejaskan kedudukan dan kewibawaan mereka

 Tidak

dibenarkan lagi dlm memugut cukai di kawasan masing dan hal ini menjejaskan punca pendapatan

Kehilangan hak mengutip cukai Pembinaan balai polis

• EA.WISE DILANTIK SEBAGAI

MAJISTRET • TIDAK DIBENARKAN MENGUTIP CUKAI

• E.A.MENDIRIKAN SEBUAH BALAI POLIS

DI KAWASAN PENTADIBIRANNya. • MENGANCAM DAN MENCEROBOH KAWASAN DATO BAHAMAN.

Perlucutan Gelaran

• British memaksa Sulatan AHMAD

MELUCUTKAN JAWATAN DATO BAHAMAN. • TINDAKAN ITU MEMALUKAN DATO BAHAMAN

 Kedudukan

Tok Raja setaraf dengan orang besar

berempat.  Penglibatan British dlm pentadbiran Pahang dan kedatangan pelombong –pelombong telah mengamcam kedudukannya.  Pada tahun 1892, beliau mengadu dgn Residen British tentang syarikat Ponem yg melombong emas dikawasanya tapi is tidak dihiraukan oleh residen.

 Tok

Gajah merupakan orang besar raja dan mempunyai pengaruh dalam istana.  Berikutan dgn penglibatan British, Tok Gajah menyedari bahawa kedudukannya terjejas .  Beliau sedar penglibatan beliau dlm Majlis Mesyuarat Negeri tidak bermakna kerana segala keputusan penting dibuat oleh Residen.

 Undang

–undang baharu yg diperkenalkan oleh British menimbulkan bantahan rakyat kerana mengancam kehidupan mereka. I. Cukai tanah sebanyak 40 sen seekardiperkenlkan ke atas tanah kampung, dusun dan sebgainya. II. Sistem lesen dan permit dilaksanakan dgn wajib sesiapa yg memungut hasil hutan. III. Sekatan senjata. IV. Rakyat diwajinkan bekerja sebagai sebagai buruh kerahan selama dua bulan.

 Kebencian

rakyat tempatan semakin merancak berikutan kehadiran polis yg jahil tentang adat istiadat dan budaya melayu.  Masyarakat tempatan yg tidak berpuas hati dgn kemasukan pelombong British dan Cina yg jahil tentang adat istiadat melayu dan sombong.

 Pada

tahun 1892, Dato Bahaman dan beberapa pembesar yg tidak berpuas hati dgn British memulakan penentangan secara kekerasan .  Penentangan tersebut telah disokong oleh seorang tokoh agama dari Terengganu iaitu Sayyid Abdul Rahman yg menyifatkan perjuangan mereka sebagai Perang Jihad.  British telah mendesak Siam menghalang Kelantan dan Terengganu yg ketika itu berada di bawah lindungan Siam supaya tidak memberi perlindungan kpd pejuang Pahang.

 Atas

desakan Siam, sultan dari Kelantan dan Terengganu telah mengeluarkan arahan supaya pejuang Pahang di ditawan sama hidup atau mati.  Pada bulan Julai 1894 , British telah menghantar sebuah pasukan yg diketuai oleh Hugh Clifford utk memburu pejuang Pahang tetapi gagal.  Kebangkitan rakyat Pahang menentang Britsh berlarutan selama empat tahun dan memberi kesan yg serius terhadap pentadbiran British di Pahang.

Pengaruh Engku Besar Jeram ( Tun Ahmad)

Jajahan pasir puteh d tubuhkan , seorang ketua jajahan ( pungut cukai,urusan tanah & kehakiman

1913, che abd. Latif di lantik ketua jajahan di pasir puteh.

Che Andak dilantik Tok Kweng (penggawa), Tun Ahmad sbg Tok Kweng Muda (penolong penggawa) lebih rendah drp Tok Kweng.

Jajahan pasir puteh telah menjejaskan kuas tradisi & kewibawaan Tun Ahmad

Menimbulkan perasaan tidak puas hati & membebankn masyarakat tempatan

1905, 1 peraturan baru berkaitan diperkenalkan berkaitan padi & kepala sawit.

1905, sistem pungutan cukai baharu di perkenalkan

Selain cukai tanah, cukai lain turut di kenakan.

pejabat pembayaran cukai terletak terlalu jauh di kawasan bandar. penduduk terpaksa datang beberapa kali untuk membayar cukai layanan yang kasar daripada pegawai yang bertugas.

British melalukan penyekatan sentimen proTurki di Kelantan

   

E.B.J x berpuas hati dgn prubahan yg b’gabung dgn Tok Janggut. 29/04/1915, penentangan secara terbuka dilakukan Angkatan T.J & E.B.J melancarkan serangan ke Pasir puteh. Semasa di pasir puteh, pejabat kerajaan di bakar, balai polis di tawan & org thanan di bebaskan. Mengundur diri selepas 3 hari penawanan bandar tersebut.

Melalui PERJANJIAN BANGKOK, 1909

1919,Seorang penasihat British di lantik setelah kemangkatan Sultan Zainal Abidin III

Sultan Zainal Abidin III enggan mengiktiraf perjajnjian tersebut

Pengenalan peraturan baharu

1923, undang-undang Kawalan Binatang Buas diperkenalkan. 1924, penduduk diarah mendaftarkan tanah untuk mendapatkan surat hak tanah. Penduduk yang enggan mematuhi peraturan baru akan dikenakan tindakan. Segala peraturan ini bertentangan dengan amalan biasa.

Pengaruh Haji Abdul Rahman sangat luas hingga sbhgian bessar pepnduduk di kwsn pedalaman Terengganu beri sokongan kpdnya mentang penguasaan British

Haji Abdul Rahman Limbong menegaskan bahawa tanah hak Allah & rakyat bebeas mengerjakannya, tanpa perlu membayar cukai Seruan Haji Musa kpd kerajaan

B Abdul Ghani supaya penduduk tempatan tidak mematuhi peraturan baharu penjajah

Kebangkitan petani
1922

Tindakan British • Seramai 43 org petani d dakwa di mahkamah • Haji ARL btindak sbg peguam b’hujah bhw tanahadlh milik Allah & krajaan x b’hak m’ngenakan cukai. • Hujah di terima mahkamah & mereka dibabaskan
1925

Petani di Kuala Telemong membersihkan tanah tanpa memperoleh kebenaran

seramai 30 0 – 500 petani membersihkan tanah yg dimiliki oleh Tengku Nik Maimunah stelah mendapat tahu British akn memberi konsesi tanah itu kepada saudagar cina

• British mendesak Sultan mengambil tindakan terhadap Haji ARL • Namun ada sebarang kejadian buruk yang berlaku.

1928  British mengancam untuk mengambil tindakan terhadap petani yang enggan membayar cukai  Petani mengumpul berkumpul di Kuala Berang & Telemong utk mengahdap Sultan bg memaklumkan kesusahan mereka akibat peraturan baharu itu.  Phak British meminta bantuan dr Negeri2 Melayu Bersekutu  Pasukan polis British melepaskan tembakan, 11 petani terbunuh  Haji ARL dtangkap & d bicarakan  Beliau d dapati bersalah & d buang negeri ke Mekah

Kebangkitan Tani di Terengganu pada tahun 1922-1928

 Nilaikan

penentangan tokoh-tokoh tempatan di Negeri-Negeri Melayu.  Jelaskan penentangan Rentap ke atas James Birooke di Sarawak?