You are on page 1of 67

Παρουσίαση

27/09/2005

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ
καθ. Ε. Ν. Οικονόμου
ΙΤΕ-2003

Ο ΚΟΣΜΟΣ ΤΟΥ 21ου ΑΙΩΝΑ
♦ ΣΚΛΗΡΟΣ ΑΝΤΑΓΩΝΙΣΜΟΣ
♦ ΜΕΓΑΛΗ ΖΗΤΗΣΗ για
9 ΤΕΧΝΙΚΑ ΚΑΤΑΡΤΙΣΜΕΝΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ
9 ΜΕ ΙΚΑΝΟΤΗΤΕΣ & ΝΟΟΤΡΟΠΙΑ ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΩΝ
9 ΜΕ ΙΚΑΝΟΤΗΤΑ ΣΥΛΛΟΓΙΚΗΣ ΔΡΑΣΗΣ
9 ΕΤΟΙΜΟ ΝΑ ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΕΙ ΤΙΣ ΓΝΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΚΑΙ
ΤΙΣ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ΓΙΑ ΕΠΙΛΥΣΗ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΝΑ ΑΠΟΚΤΗΣΕΤΕ ♦ ΓΝΩΣΕΙΣ ♦ ΔΕΞΙΟΤΗΤΕΣ ♦ ΘΕΤΙΚΗ ΝΟΟΤΡΟΠΙΑ & ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΗ ΣΤΑΣΗ .

ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΕΙΣ ♦ ΕΡΕΥΝΗΤΗΣ ΦΥΣΙΚΟΣ ♦ ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΣΤΗ ΜΕΣΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ♦ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΜΗΧΑΝΙΚΟΥ 9ΤΗΛΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΕΣ 9ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗ 9ΥΛΙΚΑ (ΠΟΛΥΜΕΡΗ. ΚΕΡΑΜΙΚΑ) 9ΗΠΙΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ 9ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ .

ΜΒΑ) .ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΕΙΣ (συνέχεια) ♦ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΗ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΙΑ ♦ ΜΕΤΑΠΗΔΗΣΗ ΣΕ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΕΣ ΕΠΙΣΤΗΜΕΣ ΩΣ ΑΝΑΛΥΤΗΣ ♦ ΆΛΛΕΣ (π.χ. περιφερειακή ανάπτυξη.

ΠΟΙΕΣ ΓΝΩΣΕΙΣ, κλπ;
♦ H/Y
♦ ΑΓΓΛΙΚΑ & ΑΛΛΕΣ ΞΕΝΕΣ ΓΛΩΣΣΕΣ
♦ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ (H.B.Dwight: Tables of
integrals & other math. data)
♦ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ
♦ ΧΡΗΣΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ, ΤΡΑΠΕΖΩΝ

ΔΕΔΟΜΕΝΩΝ κ.λ.π.

ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΤΑΝΟΗΣΗ
♦ ΓΙΑ ΚAΘΕ ΝEΟ ΤΥΠΟ ή ΝΕΑ ΣΧΕΣΗ:
9 ΕIΝΑΙ ΔΙΑΣΤΑΤΙΚΑ ΟΡΘΟΣ;
9 ΕIΝΑΙ ΛΟΓΙΚΟΣ;
9 ΜΠΟΡΩ ΝΑ ΤΟΝ ΒΓΑΛΩ ΜΕ ΑΥΤA ΠΟΥ
ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΞΕΡΩ (ΑΥΤΑ ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ
ΚΤΗΜΑ ΜΟΥ ΓΙΑ ΠΑΝΤΑ);
2
h
π.χ.

αΒ =

me

2

ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΜΕΛΕΤΗ !!!

ΔΗΜΟΚΡΙΤΟΣ
Ο πρώτος μεγάλος Σταθμός στο
συναρπαστικό ταξίδι της ανθρώπινης
διάνοιας για την κατανόηση του Κόσμου
απεδείχθη
Η ΑΤΟΜΙΚΗ ΙΔΕΑ

Η απλότητα όχι σ’ αυτό που φαίνεται αλλά
στο απειροελάχιστο και στην αφαίρεση

η πιο κεντρική) Τα πάντα είναι φτιαγμένα από άφθαρτα. η τεράστια ποικιλία του Κόσμου.Η Ατομική Iδέα: (H 1η. αδιαίρετα (άτομα) μικροσκοπικά σωμάτια που αλληλοέλκονται χωρίς να συνθλίβονται γιατί κινούνται αέναα. σε διαδοχικά στάδια. Έτσι σχηματίζεται. .

όλη η επιστημονική γνώση επρόκειτο να καταστραφεί εκτός από μια μόνο πρόταση που θα περνούσε στις επόμενες γενιές.. δηλ. έλκοντας άλληλα όταν είναι σε κοντινή απόσταση. αλλά απωθώντας άλληλα όταν συμπιεσθούν το ένα πάνω στο άλλο. Σ’ αυτή τη μια πρόταση ενυπάρχει μια τεράστια ποσότητα πληροφορίας για τον Κόσμο. . τα πάντα είναι φτιαγμένα από άτομα – μικροσκοπικά σωμάτια που κινούνται γύρω γύρω αέναα. σ’ ένα παγκόσμιο κατακλυσμό. εάν διαθέσει κανείς κάποια φαντασία και σκέψη.Εάν. Πιστεύω ότι είναι η ατομική ιδέα ότι. ποια θα ήταν αυτή η πρόταση που θα περιείχε τη μέγιστη πληροφορία με τις ελάχιστες λέξεις.

τα άτομα. . • Ποιες είναι οι δυνάμεις και πως δρούν πάνω στα σωμάτια παράγοντας την απαιτούμενη έλξη.Αναζητούμε επομένως: • Ποια είναι και τι ιδιότητες έχουν αυτά τα στοιχειώδη σωμάτια. δηλαδή αυτά «που δεν αλλάζουν μέσα στην αλλαγή». • Ποιοι είναι οι φυσικοί νόμοι που παράγουν την αέναη κίνηση και την προσαρμόζουν στη δράση των δυνάμεων.

20 αιώνες σιωπής 1 ½ Αιώνας Χημείας (c. 1908) για να αποκτήσει η ατομική ιδέα σάρκα και οστά και για να καταλήξουμε ότι τα άτομα δεν είναι ά-τομα (1897 – 1911) . 1650 – 1803) 1 Αιώνας Φυσικής (c. 1811…1905.

Ποια είναι και τι ιδιότητες έχουν τα στοιχειώδη σωμάτια ΑΤΟΜΟ ΚΑΤΩ ΚΟΥΑΡΚ ΠΑΝΩ ΚΟΥΑΡΚ ΝΕΤΡΟΝΙΑ ΠΡΩΤΟΝΙΑ ΠΥΡΗΝΑΣ .

155 -1/3 ½ τ 1777 -1 ½ t ~174000 2/3 ½ ντ ~10-7 0 ½ b 4000.Πιν.5.51 -1 ½ u 1.1.7 -1 ½ c 1000. * Οι μάζες είναι οι μάζες ηρεμίας πολλαπλασιασμένες με c2 Φορτίο Σπιν .5 2/3 ½ νe ~10-9 0 ½ d 5 .8. Άλλα εξωτικά σωμάτια.4500 -1/3 ½ Σωμάτιο HIGGS.1400 2/3 ½ νμ ~10-8 0 ½ s 80 .4. Οι τρείς οικογένειες λεπτονίων και quarks ΛΕΠΤΟΝΙΑ QUARKS Σύμβολο Μάζα (Mev)* Φορτίο Σπιν Σύμβολο Μάζα (Mev)* e- 0.5 -1/3 ½ μ- 105.

ελκτικές. πάντα ελκτικές. υπεύθυνες για το σχηματισμό πρωτονίων. νετρονίων & πυρήνων – ΑΣΘΕΝΕΙΣ ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ εξαιρετικά βραχείας εμβέλειας. κυριαρχούν από την κλίμακα του ατόμου μέχρι την κλίμακα της σελήνης – ΙΣΧΥΡΕΣ ΠΥΡΗΝΙΚΕΣ βραχείας εμβέλειας. . ελκτικές και απωστικές αλληλοεξουδετερώνονται. από πλανήτη και πάνω – ΗΛΕΚΤΡΟΜΑΓΝΗΤΙΚΕΣ μακράς εμβέλειας.Τέσσερα είδη δυνάμεων – ΒΑΡΥΤΙΚΕΣ μακράς εμβέλειας. αφάνταστα ασθενείς. Πάνω Κουαρκ = Κάτω Κουαρκ p = n+…Ραδιενέργεια β.

Ποιες είναι και τι ιδιότητες έχουν οι συγκολλητικές ουσίες (οι αλληλεπιδράσεις) Πιν. νετρόνια) 2 10-18 m Ασθενής g w2 2m p -5 α ≡  10 Πυρηνική W hc mw2 Ισχυρή Πυρηνική g s2 αs ≡  15 hc 10-15 m Iδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) ΙΤΕ) – Ε. Ν.2: Χαρακτηριστικές ιδιότητες των θεμελιωδών αλληλεπιδράσεων Όνομα Βαρυτική ΗΜ Αδιάστατη «ισχύς» αG ≡ Gm 2p hc = 5. Οικονόμου .9x10 1 e2 α≡ = 4πeο hc 137 -39 Εμβέλεια Πρόσημο Σωμάτιο φορέας Πηγές/ αποδέκτες ∞ Ελκτική Βαρυτόνιο Όλα τα σωμάτια (ύλης & δυνάμεων) ∞ Ελκτική ή απωστική Φωτόνιο Όσα σωμάτια έχουν ηλεκτρικό φορτίο u = d +… Διανυσματικά μποζόνια Όλα τα σωμάτια της ύλης Κυρίως ελκτική Γλοιόνια Κουάρκ και γλοιόνια (πρωτόνια.

Φυσικοί Νόμοι • Κυματοσωματιδιακός δυϊσμός (η 2η κεντρική ιδέα) • Οι σταθερές δομές της ύλης αντιστοιχούν σε ελάχιστη ενέργεια (η 3η κεντρική ιδέα) Å ισότητα πιέσεων .

D xΔ k x ≥ 3 h2 ≥ 8 mΔx 2 2m 2 = 0.Αρχή απροσδιοριστίας του Heisenberg h Δ x ⋅ Δp x ≥ 2 h2 ≥ 4.077 V 1 1 ⎛1⎞ ⇔ ΔxΔ ⎜ ⎟ ≥ 2 ⎝ λ ⎠ 4π 2 3 .87 2 mV 3 EK EK = p2 2m ≥ Δ p 2x + Δ p 2y + Δ p z2 Δ x * pr = h kr .

Ν. Οικονόμου .Απαγορευτική Αρχή του Pauli V V → V΄ = ( N/2) hΝ3 ≥ 2. ολικη 2 Iδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) ΙΤΕ) – Ε.87 Ν 2 mV 3 2 E K.

Οικονόμου . Ν.Αρχή διακριτότητας του Schrödinger Ενεργειακή στάθμη πρώτης διεγερμένης κατάστασης eo Θεμελιώδης στάθμη ελάχιστης ενέργειας eo • h2 = η mV 2 3 Διαταραχές με ενέργεια μικρότερη του Lο αφήνουν το σύστημα αναλλοίωτο • Σταθερότητα σε εξωτερικές συνθήκες (μέχρις κάποιου ορίου) • Απαραίτητη προϋπόθεση για την ύπαρξη του Κόσμου Iδρυμα Τεχνολογίας και Έρευνας (ΙΤΕ) ΙΤΕ) – Ε.

γίνεται όλο και πιο μεγάλη όσο το σύστημα συρρικνώνεται μέχρι να ισορροπήσει την πίεση των δυνάμεων . απωστικής φύσεως. τείνει να συνθλίψει το σύστημα • Η ενέργεια της κίνησης. ελκτικής φύσεως.Το βασικό συμπέρασμα: Δύο αντίθετες τάσεις ισορροπώντας καθορίζουν τις σταθερές δομές της ύλης • Η ενέργεια των δυνάμεων (ή αλληλεπιδράσεων).

ΠΑΓΚΟΣΜΙΕΣ ΣΤΑΘΕΡΕΣ ΠΟΥ ΘΕΤΟΥΝ ΟΡΙΑ h  10−34 J ⋅ s c  3 × 108 m/s ΣΩΜΑΤΙΑ (σπιν ½) Όνομα/ Σύμβολο Μάζα (ΜeV) ΔΥΝΑΜΕΙΣ Ηλεκτρικό φορτίο ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΟ e 1 me  2 -e ΠΡΩΤΟΝΙΟ p mp me : m p +e Όνομα Πόσο ισχυρή Βαρυτική α G = Gm p2 / hc ΝΕΤΡΙΝΟ ν mn  mp mv  10 −9 ∞ = 5.9 ×10−39 Η/Μ  1:1836 ΝΕΤΡΟΝΙΟ n Εμβέλεια 0 Ασθενής πυρηνική np 0 Ισχυρή πυρηνική α = e2 / hc = 1/137 α w  10−5 αs  15 ∞. αλλά λόγω – γίνεται 10-10 m 10-18 m 10-15 m .

6 eV 2 2mα Β .Εφαρμογή: Πόσο μεγάλο είναι το άτομο του υδρογόνου.53 Å Ελάχιστη ενέργεια όταν r = α Β ≡ 2 me E ελ h2 =−  −13. Ενέργεια = Δυναμική Ενέργεια + Κινητική Ενέργεια 2 e − r + h2 2mr 2 h2  0.

ασθενείς.χ. Τα βασικά επίπεδα οργάνωσης της ύλης Επίπεδο Οργάνωσης της ύλης Κλίμακα Μήκους (σε m) Συστατικά Είδος αλληλεπιδράσεων που καθορίζουν τη δομή του Κουάρκ u και d <10-18 Φαίνεται ότι είναι στοιχειώδη - Ηλεκτρόνιο <10-18 Φαίνεται ότι είναι στοιχειώδες - Πρωτόνιο 10-15 uud κουάρκ Ισχυρές.2. όργανα. κύτταρα. H/M Νετρόνιο 10-15 udd κουάρκ Ισχυρές. H/M Άστρα 109 Γαλαξίες 1021 άστρα+… Βαρυτικές +… Σύμπαν 1026 Γαλαξίες+… Βαρυτικές +… . HM Άτομα 10-10 πυρήνας. υγρά H/M. άνθρωπος) 10-8-102 (10ο) μόρια. Βαρυτικές ιόντα. πυρήνες Βαρυτικές. H/M Πυρήνες ατόμων 10-15 -10-14 πρωτόνια. ιστοί.χ. ηλεκτρόνια. κλπ H/M Πλανήτες 106-107 στερεά.Πιν. μέταλλα) >10-10 άτομα ή /και ιόντα και ηλεκτρόνια H/M Κύτταρα ≥10-6 μόρια H/M Βιολογικοί οργανισμοί (π. ηλεκτρόνια H/M >10-10 άτομα ή /και ιόντα και ηλεκτρόνια H/M Μόρια Στερεά (θεμελιώδης κυψελίδα) (π. ασθενείς. Ισχυρές.1. ασθενείς. ασθενείς. νετρόνια Ισχυρές.