You are on page 1of 11

Το σχολείο στον υπολογιστή σου – sciencephysics4all.weebly.

com

Λύσεις Πανελλαδικών εξετάσεων Γ’ τάξης Ημερησίου Γενικού Λυκείου και ΕΠΑΛ
Δευτέρα 28 Μαΐου 2012
ΘΕΜΑ Α
Α1. Θεωρία σχολικού βιβλίου σελ. 253
Α2. Θεωρία σχολικού βιβλίου σελ. 191
Α3. Θεωρία σχολικού βιβλίου σελ. 258
Α4. α. Σωστό
β. Σωστό
γ. Λάθος
δ. Λάθος
ε. Λάθος

ΘΕΜΑ Β
Β1. Α’ Τρόπος
Έχουμε:

z  1  z  1  4  ( z  1)( z  1)  ( z  1)( z  1)  4  zz  z  z  1  zz  z  z  1  4 
2

2

 z  z  2  2z  2  z 1 z 1
2

2

2

2

Άρα ο γεωμετρικός τόπος των εικόνων των μιγαδικών αριθμών z στο επίπεδο είναι ο κύκλος
με κέντρο την αρχή των αξόνων και ακτίνα ρ=1.

Β1. Β’ Τρόπος
Θέτουμε z  x  yi οπότε έχουμε:
z  1  z  1  4  x  yi  1  x  yi  1  4  ( x  1)  yi  ( x  1)  yi  4 
2

2

2

2

2

2

 ( x  1) 2  y 2  ( x  1) 2  y 2  4  x 2  2 x  1  y 2  x 2  2 x  1  y 2  4  2 x 2  2 y 2  2 
 x2  y2  1

Άρα ο γεωμετρικός τόπος των εικόνων των μιγαδικών αριθμών z στο επίπεδο είναι ο
κύκλος με κέντρο την αρχή των αξόνων και ακτίνα ρ=1.

Επιμέλεια: sciencephysics4all.weebly.com

1

Το σχολείο στον υπολογιστή σου – sciencephysics4all.weebly.com

Β2. Α’ Τρόπος
Έχουμε:
z1  z 2  2  z1  z 2  2  ( z1  z 2 )( z1  z 2 )  2  z1 z1  z1 z 2  z1 z 2  z 2 z 2  2 
2

 z1  ( z1 z 2  z1 z 2 )  z 2  2  1  ( z1 z 2  z1 z 2 )  1  2  z1 z 2  z1 z 2  0
2

2

Στη παραπάνω σχέση αντικαταστήσαμε z1  1 και z 2  1 .
Επίσης έχουμε:

z1  z 2  ( z1  z 2 )( z1  z 2 )  z1 z1  z1 z 2  z1 z 2  z 2 z 2  z1  z1 z 2  z1 z 2  z 2  1  0  1  2
2

2

Άρα z1  z2

2

2

 2  z1  z2  2

Β2. Β’ τρόπος
y
M(z1)
N(z2)

O

x’

x

P(-z2)
y'

Έστω Μ,Ν,Ρ οι εικόνες των μιγαδικών αριθμών z1 , z2 και –z2 αντίστοιχα.
Είναι (OM )  z1  1

(ON )  z2  1
και

( MN )  z2  z1  z1  z2  2

Επειδή (OM ) 2  (ON ) 2  1  1  2 και ( MN ) 2  2 το τρίγωνο ΟΜΝ είναι ορθογώνιο

οπότε OM  ON . Στο ορθογώνιο και ισοσκελές τρίγωνο ΜΝΡ (ΟΜ διάμεσος και ύψος)
έχουμε (ΡΜ)=(ΜΝ) οπότε ( PM ) 

2 . Αλλά ( PM )  z1  (  z2 )  z1  z2 . Άρα

z1  z2  2 .
Επιμέλεια: sciencephysics4all.weebly.com

2

Το σχολείο στον υπολογιστή σου – sciencephysics4all.weebly.com
Β3. Έχουμε w  5w  12 . Θέτουμε w  x  yi οπότε έχουμε:

x  yi  5( x  yi )  12  ( x  5 x )  ( y  5 y )i  12   4 x  6 yi  12 
x2 y2
  4 x  6 yi  12  ( 4 x )  (6 y )  144  16 x  36 y  144 

1
9
4
2

M(w)

A’(-3,0)

2

2

2

2

2

y
B(0,2)

A(3,0)

O

x’

x

B’(0,-2)
y'

Έστω Μ η εικόνα του μιγαδικού αριθμού w στο μιγαδικό επίπεδο. Προφανώς ισχύει:

(OB)  (OM )  (OA)  OB  OM  OA  2  w  3
Άρα η μέγιστη τιμή του w είναι το 3 και η ελάχιστη το 2.

Β4. Ισχύει z  w  z  w  z  w
Επίσης είναι z  2  2  z  w  z  z  w διότι 2  w και z  1 .
Επειδή ισχύει 2  w  3 έχουμε:

z 2  z  w  zw  z  w  z 3
Επομένως έχουμε:

z  2  z  w  z  3 και επειδή z  1 θα είναι:
1 2  z  w  1 3 1  z  w  4

Επιμέλεια: sciencephysics4all.weebly.com

3

Το σχολείο στον υπολογιστή σου – sciencephysics4all.weebly.com

ΘΕΜΑ Γ
Γ1. Έχουμε f ( x)  ( x  1) ln x  1 , xϵ (0,+∞) οπότε:

x 1

f ( x )  ( x  1) ln x  1  ( x  1) ln x  ( x  1)(ln x )  (1)  ln x 
x
Επομένως f ( x )  ln x 

x 1
, xϵ (0,+∞)
x

x 1
 0 οπότε f ( x )  0 . Άρα f ( x)  (0,1] .
x

Για κάθε xϵ (0,1) έχουμε ln x  0 και

Για κάθε xϵ (1, +∞) έχουμε ln x  0 και

x 1
 0 οπότε f ( x)  0 . Άρα f ( x)  [1,) .
x

Επομένως έχουμε τον παρακάτω πίνακα:

0

x

1
-

f (x )
f (x )

+∞
+

Ελάχιστο
Για το ελάχιστο ισχύει f (1)  1 .
Προφανώς η f (x ) είναι συνεχής στο (0,+∞). Επίσης έχουμε:

lim f ( x )  lim [( x  1) ln x  1]   και

x0

x0

lim f ( x )  lim [( x  1) ln x  1]  

x

x

Αν Α1 = (0,1] τότε f ( A1 )  [ f (1), lim f ( x )]  [1,)
x0

Αν Α 2 = [1,) τότε f ( A2 )  [ f (1), lim f ( x )]  [1,)
x

Άρα το σύνολο τιμών της f είναι: f ( A1 )  f ( A2 )  [1,)

Γ2. Α’ Τρόπος
Έχουμε x

x 1

 e 2013, x  0

Θεωρούμε τη συνάρτηση g ( x )  x x 1  e 2013 , xϵ (0,+∞).

Επιμέλεια: sciencephysics4all.weebly.com

4

Το σχολείο στον υπολογιστή σου – sciencephysics4all.weebly.com

Έχουμε



x 1
g ( x )  x x 1  e 2013  e ( x 1) ln x  e 2013  e ( x 1) ln x [( x  1) ln x ]  0  x x 1 (ln x 
)
x
Προφανώς ισχύει g ( x )  0 για κάθε xϵ (0,1] και g ( x )  0 για κάθε xϵ [1,+∞).
Επομένως έχουμε τον παρακάτω πίνακα:

x

0

g (x )
g (x )

1
-

+∞
+

Ελάχιστο
Για το ελάχιστο ισχύει g (1)  1  e 2013  0 .
Επίσης:

lim g ( x )  lim [e ( x 1) ln x  e 2013]   και

x 0

x 0

lim g ( x )  lim [e ( x 1) ln x  e 2013]  

x

x

Επειδή lim g ( x )   , υπάρχει τουλάχιστον ένα α ϵ (0,1) τέτοιο ώστε g (a )  0 .
x0

Η g (x ) είναι συνεχής στο [α,1] και g (a ) g (1)  0 .Επομένως από το θεώρημα Bolzano
υπάρχει τουλάχιστον ένα x1ϵ(α,1) τέτοιο ώστε g ( x1 )  0 και επειδή g ( x )  (0,1] η εξίσωση

g ( x )  0 έχει μόνο μία ρίζα την x1ϵ(0,1].
Ομοίως επειδή lim g ( x )   υπάρχει τουλάχιστον ένα βϵ(1,+∞) τέτοιο ώστε g (  )  0 .
x

Η g (x ) είναι συνεχής στο [1,β] και g (1) g (  )  0 .Επομένως από το θεώρημα Bolzano
υπάρχει τουλάχιστον ένα x2ϵ(1,β) τέτοιο ώστε g ( x2 )  0 και επειδή g ( x )  [1,) η
εξίσωση g ( x )  0 έχει μόνο μία ρίζα την x2ϵ[1,+∞).
Δηλαδή η εξίσωση x

x 1

 e 2013 έχει ακριβώς δύο θετικές ρίζες.

Γ2. Β’ Τρόπος
Για κάθε x  0 ισχύει:

x x1  e 2013  ln x x1  ln e 2013  ( x  1) ln x  2013  ( x  1) ln x  1  2012  f ( x)  2012

Επιμέλεια: sciencephysics4all.weebly.com

5

Το σχολείο στον υπολογιστή σου – sciencephysics4all.weebly.com

Η f (x ) είναι συνεχής και γνησίως φθίνουσα στο (0,1] και έχει σύνολο τιμών [-1,+∞). Άρα
υπάρχει μόνο ένα x1ϵ(0,1] τέτοιο ώστε f ( x1 )  2012  x1x1 1  e 2013 .
Ομοίως η f (x ) είναι συνεχής και γνησίως αύξουσα στο [1,+∞) και έχει σύνολο τιμών
[-1,+∞). Άρα υπάρχει μόνο ένα x2ϵ[1,+∞) τέτοιο ώστε f ( x2 )  2012  x2x2 1  e 2013 .
x 1
2013
Άρα η εξίσωση x  e
έχει ακριβώς δύο θετικές ρίζες.

Γ3. Α’ Τρόπος
Θεωρούμε τη συνάρτηση h( x)  f ( x)  f ( x)  2012 , xϵ[x1, x2].
Η h(x ) είναι συνεχής στο [x1, x2] ως άθροισμα συνεχών συναρτήσεων.

h( x1 )  f ( x1 )  f ( x1 )  2012  f ( x1 )  2012  2012  f ( x1 )  0 , διότι x1ϵ(0,1].
Σημείωση: Είναι f ( x1 )  2012 (βλέπε Γ2 Β’ τρόπος).

h( x2 )  f ( x2 )  f ( x2 )  2012  f ( x2 )  2012  2012  f ( x2 )  0 , διότι x2ϵ[1,+∞).
Άρα h( x1 )h( x2 )  0 .Επομένως από το θεώρημα Bolzano υπάρχει τουλάχιστον ένα
x0ϵ(x1,x2) τέτοιο ώστε h( x0 )  0  f ( x0 )  f ( x0 )  2012  0 .

Γ3. B’ Τρόπος
Θεωρούμε τη συνάρτηση h( x)  e x [ f ( x )  2012] , xϵ[x1, x2].
Η h(x ) είναι συνεχής στο [x1, x2] και παραγωγίσιμη στο (x1, x2). Επίσης h( x1 )  h( x2 )  0
οπότε από το θεώρημα Rolle υπάρχει τουλάχιστον ένα x0 ϵ(x1, x2) τέτοιο ώστε h( x0 )  0 .
Αλλά h( x)  {e x [ f ( x)  2012]}  e x [ f ( x)  f ( x)  2012]
Προφανώς ισχύει h( x0 )  0  f ( x0 )  f ( x0 )  2012  0

Γ4. Έχουμε g ( x)  f ( x )  1 και f ( x)  ( x  1) ln x  1 , xϵ (0,+∞).
Άρα g ( x)  ( x  1) ln x , xϵ (0,+∞).
Επίσης έχουμε g (1)  0 .

Επιμέλεια: sciencephysics4all.weebly.com

6

Το σχολείο στον υπολογιστή σου – sciencephysics4all.weebly.com
Προφανώς η g (x ) είναι συνεχής και γνησίως αύξουσα στο [1,e] και ισχύει g ( x )  0 για
κάθε xϵ[1,e].
Επομένως το εμβαδό του χωρίου θα είναι:


 ( x  1) 2 
E   g ( x )dx   ( x  1) ln xdx   
ln xdx
2 
1
1
1 
e

e

e

( e  1) 2
( x  1) 2
( e  1) 2
x2  2x  1
( e  1) 2
1
1
ln e  0  
dx 

dx 
  ( x  1  )dx 
2
2x
2
2x
2
2
2x
1
1
1
e

e

e
 ( x  1) 2

( x  1) 2
ln x  dx 

ln x   
2
 2
1 1

e

e

( e  1) 2
1
1 1
( e  1) 2  1 2 
1
e

  xdx   1dx   dx 
  x   ( e  1)  ln x 1 
2
2
2
x
2
4
2

1
1
1
1
e

e

e

e

( e  1) 2 e 2 1
1
e2  3
   e  1  (ln e  0) 
2
4 4
2
4

ΘΕΜΑ Δ
Δ1. Για κάθε xϵ (0,+∞) ισχύει:
x 2  x 1


1

x  x2
f (t )dt 

e

x 2  x 1

f (t )dt 

1

x2  x
0
e

Θεωρούμε τη συνάρτηση:
x 2  x 1

h( x ) 

f (t )dt 

1

x2  x
, xϵ (0,+∞)
e
x

Η f (x ) είναι συνεχής στο (0,+∞) οπότε η συνάρτηση

 f (t )dt είναι παραγωγίσιμη στο
1

x  x 1
2

(0,+∞). Άρα και η συνάρτηση

 f (t )dt

είναι παραγωγίσιμη στο (0,+∞), οπότε η h(x )

1

είναι παραγωγίσιμη στο (0,+∞) ως άθροισμα παραγωγίσιμων συναρτήσεων.
Επομένως έχουμε:



x 2  x 1
  x 2  x 
x 2  x  
2x  1
2
2
1 f (t )dt  e    1 f (t )dt    e   f ( x  x  1)( x  x  1)  e 
 

1
 ( 2 x  1) f ( x 2  x  1)  ( 2 x  1)
e

x

h ( x)  

2

 x 1

Επιμέλεια: sciencephysics4all.weebly.com

7

Το σχολείο στον υπολογιστή σου – sciencephysics4all.weebly.com
Επειδή h( x )  0 για κάθε xϵ (0,+∞) και h(1)  0 έχουμε h( x )  h(1) για κάθε xϵ (0,+∞).
Άρα η h(x ) παρουσιάζει στο x0  1 ελάχιστο και επειδή η h(x ) είναι παραγωγίσιμη στο
σημείο αυτό, από το θεώρημα του Fermat θα έχουμε h(1)  0 .
1
1
Αλλά h ( x )  (2 x  1) f ( x 2  x  1)  (2 x  1) οπότε h (1)  f (1)  .
e
e

Επομένως h (1)  0  f (1) 

1
1
 0  f (1)   οπότε f (1)  0 .
e
e

Επειδή η συνάρτηση f (x ) είναι συνεχής στο (0,+∞), ισχύει ότι f ( x )  0 για κάθε xϵ
(0,+∞) και f (1)  0 έχουμε f ( x )  0 για κάθε xϵ (0,+∞). Επίσης από υπόθεση έχουμε:
 x ln t  t

ln x  x   
dt  e  f ( x ) οπότε ισχύει:
 1 f (t )

x
 x ln t  t

ln t  t
ln x  x (1)
ln x  x   
dt  e  f ( x )  
dt  e 
f (t )
f ( x)
1
 1 f (t )

Τώρα θα αποδείξουμε ότι ln x  x  0 για κάθε xϵ (0,+∞).
Θεωρούμε τη συνάρτηση  ( x)  ln x  x , xϵ (0,+∞).
1
1 x
Είναι  ( x )  ln x  x    1 
x
x

 ( x)  0  1  x  0  0  x  1 (διότι x  0 )
 ( x)  0  1  x  0  x  1
Άρα η συνάρτηση  (x ) παρουσιάζει μέγιστο στο x0  1 με  (1)  1 . Επομένως ισχύει

 ( x)   (1) για κάθε xϵ (0,+∞) οπότε  ( x )  0 για κάθε xϵ (0,+∞). Επομένως ισχύει
ln t  t
dt  e  0 (όπως προκύπτει από τη σχέση (1)).
f
(
t
)
1
x

Τότε η σχέση (1) γράφεται:
f ( x) 

ln x  x
, xϵ (0,+∞).
ln t  t
1 f (t ) dt  e
x

Οπότε η f (x ) είναι παραγωγίσιμη συνάρτηση ως πηλίκο παραγωγίσιμων συναρτήσεων.
Παραγωγίζουμε και τα δύο μέλη της (1) και παίρνουμε:

Επιμέλεια: sciencephysics4all.weebly.com

8

Το σχολείο στον υπολογιστή σου – sciencephysics4all.weebly.com



 x ln t  t
  ln x  x 
ln x  x  ln x  x 


 f (t ) dt  e    f ( x )   f ( x )   f ( x ) 



1
 

Άρα ln x  x  ce x , cϵℝ
f ( x)
Για x  1 παίρνουμε ln 1  1  ce 1   1  ce  e  ce  c  1
1
f (1)

e
Οπότε: ln x  x  e x  f ( x )  ln x x x , xϵ (0,+∞).
f ( x)
e

Δ2. Είναι lim f ( x )  lim
x 0

x 0

ln x  x
 
ex

Επομένως έχουμε:
lim{[ f ( x )]2

x 0

Θέτουμε

1
 f ( x )}
f ( x)

1

 u και επειδή lim f ( x )   έχουμε u  0 .
x

0
f ( x)

u  u  
1
u 1
u  u 0
lim {[ f ( x )] 
 f ( x )}  lim ( 2  )  lim (
)

lim
x 0
u 0
u 0 
f ( x)
u u 0
u
u2
u 2 
0

2

 lim (
u 0

 u  1
2u

1
 u  1 1
lim (
)  0  0
2 u 0 
u
2

)

x

Δ3. Έχουμε F ( x )   f (t )dt , xϵ (0,+∞).
a

Οπότε F ( x)  f ( x) και F ( x)  f ( x)
Άρα
1
1
 1  ln x  x
 (ln x  x  1)
x
x


 ln x  x  (ln x  x ) e  (ln x  x )( e )
x
x
F ( x )  



0

x
(e x ) 2
ex
ex
 e

Διότι ln x  x  1  ln x  x  1  0  (ln x  x  1)  0 για κάθε xϵ (0,+∞).
Άρα

1
 (ln x  x  1)  0 για κάθε xϵ (0,+∞).
x

Επιμέλεια: sciencephysics4all.weebly.com

9

Το σχολείο στον υπολογιστή σου – sciencephysics4all.weebly.com

Επομένως η F (x ) είναι κυρτή στο (0,+∞).
Είναι F ( x)  F (3x)  2F (2 x)  F (2 x)  F ( x)  F (3x)  F (2 x) , xϵ (0,+∞).
u

Η συνάρτηση F (u )   f (t )dt , u  0 είναι συνεχής στα διαστήματα [x,2x] και [2x,3x], (x>0).
a

H συνάρτηση F (x ) είναι παραγωγίσιμη στα διαστήματα (x,2x) και (2x,3x).
Επομένως από το θεώρημα μέσης τιμής προκύπτει ότι υπάρχει ένα τουλάχιστον 1  ( x,2 x )
και ένα τουλάχιστον  2  (2 x,3x ) τέτοια ώστε να ισχύουν:
F (1 ) 

F (2 x )  F ( x ) F (2 x )  F ( x )
και

2x  x
x

F ( 2 ) 

F (3x )  F ( 2 x ) F (3x )  F ( 2 x )

3x  2 x
x

Είναι F ( x )  0 για κάθε xϵ (0,+∞) οπότε F ( x )  (0,) . Επειδή 1   2 έχουμε:
F (1 )  F ( 2 ) 

F ( 2 x )  F ( x ) F (3x )  F ( 2 x )

 F ( 2 x )  F ( x )  F (3x )  F ( 2 x )
x
x

Δ4. Θεωρούμε τη συνάρτηση:
G( x)  F (  )  F (3 )  2F ( x)

Η G(x ) είναι συνεχής στο [β,2β] διότι η F (x ) είναι συνεχής στο (0,+∞) και [ ,2 ]  (0,) .
Άλλα:

G(  )  F (  )  F (3 )  2F (  )  F (3 )  F (  ) .

Όμως
x

F ( x )   f (t )dt , xϵ (0,+∞)

οπότε F ( x)  f ( x)  0 , xϵ (0,+∞).
Άρα F ( x )  (0,) οπότε επειδή β<3β θα έχουμε F (  )  F (3 ) . Επομένως
G(  )  0 .

G(2 )  F (  )  F (3 )  2F (2 )  0 διότι ισχύει F ( x)  F (3x)  2F (2 x) για κάθε

xϵ (0,+∞).

Επιμέλεια: sciencephysics4all.weebly.com

10

Το σχολείο στον υπολογιστή σου – sciencephysics4all.weebly.com
Συνεπώς G(  )  G(2 )  0 οπότε από θεώρημα Bolzano υπάρχει τουλάχιστον ένα

  (  ,2 ) τέτοιο ώστε:
G( )  0  F (  )  F (3 )  2F ( )  0  F (  )  F (3 )  2F ( )

Αλλά G( x)  2F ( x)  2 f ( x)  0 για κάθε xϵ (0,+∞).
Άρα G( x)  (0,) οπότε υπάρχει μόνο ένα   (  ,2 ) τέτοιο ώστε F (  )  F (3 )  2F ( )

Επιμέλεια: sciencephysics4all.weebly.com

11