You are on page 1of 3
Συμβουλές προστασίας από την ακτινοβολία των κινητών τηλεφώνων και άλλων συσκευών (γ' μέρος). Γράφει ο Γιάννης Μαρούδας (maroudas@mobilepro.gr) Το κινητό κάνει πλέον τα πάντα, εκτός από καφέ! Οι πιο απίστευτες εφαρμογές για σχεδόν όλους τους κλάδους της επιστήμης έχουν αντίστοιχη εφαρμογή για κινητά και ταμπλέτες (tablets). Αυτή τη στιγμή υπάρχουν λογιστικές, μουσικές, φωτογραφικές, κινηματογραφικές, ειδησεογραφικές... μέχρι και χρηματιστηριακές εφαρμογές για κινητά και tablets, οι οποίες λειτουργούν ασύρματα στη φορητή συσκευή μας. Ασύρματα όμως, σημαίνει ότι μεταδίδουν φωνή και δεδομένα με τη μορφή ακτινοβολίας, κάθε φορά που κάνουμε κάτι με αυτά, όπως να μιλάμε, να στέλνουμε μια φωτογραφία ή να ζητάμε ενημέρωση για μια μετοχή, να ‘κατεβάζουμε’ ένα τραγούδι, ένα video clip κλπ. Τι επιδράσεις έχει η ακτινοβολία ; Η ίδια ποσότητα (ένταση) ακτινοβολίας, έχει διαφορετικές επιδράσεις σε μικρούς και μεγάλους. Πάντα όμως μιλάμε για συσωρευτικές μη-αναστρέψιμες βλάβες σε μακροχρόνια ή και σε συχνή / διαρκή χρήση. Η χρήση κινητών και ασύρματων τεχνολογιών (π.χ. ασύρματο τηλέφωνο - ασύρματος Η/Υ - tablet, κινητό κλπ) από μικρά παιδιά θεωρείται έγκλημα από μεγάλο μέρος της επιστημονικής κοινότητας που ασχολείται με αυτά τα θέματα. Αυτό συμβαίνει γιατί όσο δεν έχει αναπτυχθεί το μυοσκελετικό σύστημα, τόσο πιο εύκολα διαπερνάται από την ακτινοβολία. Σαν παράδειγμα παραθέτουμε την παρακάτω εικόνα (1) που εξέδωσε το Ινστιτούτο Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Θεωρία μικροκυμάτων και εφαρμογών. Παρατηρούμε ότι σε ένα παιδί 5 ετών η ακτινοβολία διαπερνά σχεδόν ολόκληρο τον εγκέφαλο ενώ σε έναν ενήλικα φτάνει να διαπερνά περίπου το 1/3 του εγκεφάλου... Η απορρόφηση αυτής είναι 4,49W/Kg σε ένα παιδί (τρομακτικά μεγάλη), ενώ σε έναν ενήλικα η απορρόφηση μετράται σε 2,93W/Kg μάζας σώματος. Ας μην ξεχνάμε όμως ότι οι μετρήσεις αυτές, τύπου SAR, έγιναν με πραγματικές συνθήκες και όχι σε απόσταση 5 εκατοστών που το μετρούν οι εταιρείες κινητής τηλεφωνίας και φυσικά μετρούν μικρότερα μεγέθη και μόνο σε ενήλικες... Η ακτινοβολία εκπέμπεται πάντα με την ίδια ένταση ; Όχι. Εξαρτάται από τη λειτουργία που εκτελεί ανά πάσα στιγμή η ασύρματη συσκευή μας. Για παράδειγμα, όπως βλέπουμε στην εικόνα (2), όταν μιλάμε, η ακτινοβολία εκτινάσσεται σε πολύ μεγάλη ένταση, ένταση που ξεπερνά και τα δύο όρια ακτινοβολίας της Ελλάδας, η οποία έχει από τα υψηλότερα όρια παγκοσμίως... Η παραπάνω εικόνα με το σχεδιάγραμμα, από το τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, δείχνει πόσο εκπέμπει ένα συνηθισμένο κινητό κατά την κλήση στην Ελλάδα, με σχετικά καλές συνθήκες λήψης σήματος, καθώς επίσης κατά πόσο η εκπομπή αυτή περνά τα όρια πολλών χωρών, ακόμα και της Ελλάδας. Ιδιαίτερα ευαίσθητες ομάδες: έγκυοι και παιδιά Για τις εγκύους είναι πλέον γνωστό ότι κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης πρέπει να τηρούν μεγάλες αποστάσεις από συσκευές που εκπέμπουν ακτινοβολία υψηλών συχνοτήτων (π.χ. ασύρματο internet router, φορητός Η/Υ ή tablet με ασύρματη σύνδεση στο internet, φούρνος μικροκυμάτων...) και να απέχουν από τη χρήση ασύρματων συσκευών (π.χ. ασύρματα τηλέφωνα DECT, κινητά τηλέφωνα κλπ). Οι νεότερες επιστημονικές μελέτες κάνουν λόγο για παιδιά που γεννιούνται με προβλήματα υπερκινητικότητας, δυσκολία συγκέντρωσης, επιθετικότητα και άλλες αρκετά χειρότερες επιπτώσεις. Φυσικά και οι γυναίκες που θηλάζουν πρέπει να προστατεύονται. Τα μωρά, τα παιδιά και οι έφηβοι πρέπει να τα προφυλάσσουμε από κάθε πηγή ακτινοβολίας και να μην τα εκθέτουμε σε αυτές, οποιαδήποτε ώρα της ημέρας και ιδιαίτερα κατά τον ύπνο. Απομακρύνετε σε απόσταση 3-4 μέτρων τουλάχιστον, οποιαδήποτε πηγή ακτινοβολίας (βάση ασύρματου, router, H/Y, κινητό, baby monitor κλπ). Πώς ενδείκνυται να μιλάμε στο κινητό ; Αφού δεν πρέπει να δεχόμαστε ακτινοβολία, πρέπει να μιλάμε στο κινητό όσο λιγότερο γίνεται. Δεν είναι πια τραγικό, για παράδειγμα, να πούμε σε κάποιον: “πάρε με στο σταθερό” ή “να μιλήσουμε σε λίγο από το σταθερό” - όταν είμαστε έξω. Αν όμως πρέπει να μιλήσουμε, θα πρέπει να χρησιμοποιούμε ακουστικά, ενσύρματα (hands-free) ή ασύρματα (bluetooth). Μετρήσεις στο Πανεπιστήμιο Αθηνών δείχνουν ότι η χρήση ενσύρματων ακουστικών μεταδίδει μόνο έως 5% της ακτινοβολίας που εκπέμπει ανά πάσα στιγμή το κινητό, στο τέλος του καλωδίου, στο ακουστικό (γλυτώνουμε δηλαδή το 95%). Με τη χρήση των ασύρματων bluetooth ακουστικών, συγκεκριμένα αυτών που δεν προσάπτονται στο αυτί αλλά το σώμα τους έχει "μανταλάκι" που πιάνει στα ρούχα και κατόπιν ένα καλώδιο βγαίνει από το σώμα και φτάνει στο αυτί μας, η ακτινοβολία στο τέλος του ακουστικού μετράται στο 0 (μηδέν). Αυτό συμβαίνει γιατί από μόνα τους τα ακουστικά που πληρούν το πρότυπο bluetooth, εκπέμπουν ακτινοβολία περίπου στο 0,1 - 0,5% της ακτινοβολίας ενός κινητού και στο τέλος του καλωδίου, η ακτινοβολία έχει εξασθενίσει εντελώς. Η τελευταία λύση είναι βέβαια να βάζουμε την κλήση στο μεγάφωνο (ανοικτή συνομιλία) και να μιλάμε σε μικρή απόσταση από το κινητό μας. Καλύτερα θα είναι μάλιστα το κινητό να βρίσκεται μέσα σε ειδική θήκη προστασίας από την ακτινοβολία. Ένα απλό πείραμα με bluetooth ακουστικά: Για να διαπιστώσετε αν το ασύρματο Bluetooth ακουστικό σας τηρεί τις προδιαγραφές πολύ μικρής έντασης ακτινοβολίας, κάντε το εξής πείραμα: έχοντας συνδέσει το Bluetooth με το κινητό σας, ξεκινήστε μια κλήση. Απομακρύνετε το Bluetooth από το κινητό σας, σε ευθεία, χωρίς εμπόδια (π.χ. τοίχους), ως τα 9 μέτρα. Αν το Bluetooth παραμένει σε σύνδεση με το κινητό σας σε απόσταση μεγαλύτερη των 9 μέτρων, τότε εκπέμπει παραπάνω από το επιτρεπόμενο όριο του προτύπου bluetooth. Αναφορές: Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) - Ηλεκτρομαγνητικά πεδία: http://www.who.int/peh-emf/en Διεθνής Οργανισμός Έρευνας του Καρκίνου (IARC): http://www.iarc.fr/en/media-centre/pr/index.php Ειδικές θήκες προστασίας από την ακτινοβολία των κινητών, υλικά ακτινο-μόνωσης, μετρητές ακτινοβολίας: www.mobilepro.gr , τηλ.: 210-3212.500 *Ο κ. Μαρούδας είναι μηχανικός Η/Υ