You are on page 1of 7

Annasaheb choudhari

बु ध वा र 2 0 मे 2 0 0 9

!! M.P.S.C. पर
!! M.P.S.C. पर
महारा

ेला जाता जाता !!

ेला जाता जाता !!

लोकसेवा आयोग ३१ मे २००९ रोजी घेत असले या रा यसेवा पूवपर

उरले आहे त. आयोग घेत असले या रा यसेवा पर

ेला आता काह दवसच

े वारे उपिज हा धकार , पोल स उपअधी क,

मं ालय क ा धकार , तहसीलदार व इतर पदांकर ता सरळ भरती असते. या दवसात नयोजनपूवक
केलेला अ यास पर
रा यसेवा पूवपर

े या

ट ने न क च मह वाचा आहे .

ेसाठ ‘सामा य

मता चाचणी’ हा एकच पेपर असतो. एकूण २०० बहु पयायी

असलेला हा पेपर २ तासांत सोडवायचा असतो. या पेपरम ये कला शाखा घटक, व ान आ ण तं
वा ण य व अथ यव था, कृ षीशा
असतात.

▼ 2009 (14)
► December (2)

कला शाखा घटकासंबंधी ३० ते ४० गुणांचे
येक

वभागाला साधारणत: ६ ते ७ गुणांचे

आहे त.

न वचारले जातात. कलाशाखा घटक ५ भागांत वभागलेले

न वचारले जातात. कला शाखा घटकातील वभाग पुढ ल माणे

आता आपण वभागावर मा हती घेऊ.

इ तहास : इ तहासावर साधारणत: ६ ते ७

टश स तेची पायाभरणी व

टश स तेचे ढ करण, १८५७ चा उठाव, काँ ेसची थापना, जहालांचा कालखंड, गांधीजींचा

कालखंड, वातं य ा तीकडे वाटचाल,

ां तकार चळवळ, भारतीय बोधनाचा कालखंड इ याद घटक

येतात. या घटकांचा सु नयोिजत अ यास करणे आव यक असते.
इ तहासासाठ खाल ल पु तके अ यासावीत.

(१) आधु नक भारताचा इ तहास: भाग २ व ३ - सुमन वै य
(२) आधु नक भारताचा इ तहास: जय संगराव पवार

► September (1)
► June (1)
▼ May (4)
िजवनात यश वी कसे

न वचारले जातात. इ तहासात सनावळी ल ात ठे वणे जर

थोडेसे कठ ण असले तर अश य नसते. इ तहास हा वषय अ यासताना

► October (6)

ाहकांचे अ धकार

इ तहास, समाजसुधारक, भारतीय रा यप ती, पंचायतराज, भूगोल.

व तार,

ARCHIVES

ान,

, च लत घडामोडी आ ण बु मापन चाचणी असे सहा उपघटक

कला शाखा घटक :
असून

हाल?

महारा

माझा

!! M.P.S.C. पर

जाता जाता !!

ेला

भारतीय वग यव था. काह ठळक/ उ लेखनीय घटना व वष. क य कायकार व कायदे मंडळ. जल संचन. रा यघटनेची वै श टय़े. वने. वृ तप े. वाहतूक. बाचल. ऊजा साधने. रा यघटनेत समा व ट बाबी. अ यासासाठ पु तके (१) भारतीय रा यप ती.ा. महारा इ तहास या घटकांगत न पुढ ल वषयांवर आधा रत असतात. यांची वचारसरणी. ि यां या सम यांकडे यांनी समाजाचे ल समाजसुधारकांनी नयतका लकांमधून आपले वचार मांडले. बी. वने.रा य संबंध. पाट ल. क . क प. या भागाचा यवि थत नयोजनाने अ यास के यास सव या सव गुण मळू शकतात. मृदा. मयादा हो या. घटना दु या व कलमे यांचा समावेश आहे .सा ह य. (२) भारतीय रा यघटना आ ण राजक य यवहार. तसेच काह मह वाची पदे . बी. इं जी श ण घेतले या एका न या पढ ने बोधना या चळवळीला ारं भ केला. ख नजसंप ती उ योगधंदे. पंचायत स मती. अ यासाक रता पु तके (१) भारतीय समाजसुधारक: फडके काशन (२) महारा ातील समाजसुधारक. भारताचा भूगोल अ यासताना ाकृ तक रचना. यां या समाजकायाला कालसापे वेधले. यांची आव यकता. महारा महारा ात न वचारले जातात.चाण य मंडल काशन * भूगोल : भूगोलावर साधारणत: ६ ते ७ भूगोलास हत महारा न वचारले जातात. समाजसुधारकांची ंथसंपदा. जातीयता. वेगवेग या सं था थापन झा या. हवामान. घटक रा याचे कायकार व कायदे मंडळ. यावर भर असावा तर णाल . नद णाल . ाम शासन : या घटकावर साधारणपणे ५ ते ६ न वचारले जातात. लोकसं या. अ धकार व काय इ याद गो ट ंचा अ तशय काळजीपूवक अ यास के यास रा यप तीचे सव या सव गुण मळ वणे अिजबात कठ ण नाह . अ यासासाठ पु तके (१) इय ता आठवी ते दहावीची पु तके (२) महारा . ातील समाजसुधारणेचा सामािजक सं था. याम ये ाम शासनातील तीन तर हणजेच ामपंचायत.शासन-कायदे इ याद मुळे ा या समाजजीवनात चंड उलथापालथ झाल . या सं थां या मा यमातून समाजसुधारकांनी समाजजागृतीचे काय केले. समाजसुधारक. भूगोल या घटकात भारता या ा या भूगोलाचा वशेष अ यास करणे आव यक असते. १८१८ साल पेशवाईचा अ त टशांचे रा य आले.डॉ. पा चा य श ण घेत यामुळे एत ेशीयांमधील दोष या पढ या ल ात येऊ लागले. पयटन या घटकांवर भर यावा. मृदा. सव च व उ च यायालय. ाम शासनातील . परं तु पुढ या चळवळीचा पाया यांनीच भ कम केला. कृ षी. संतोष दा ताने रा यप ती : या घटकावर साधारणत: ६ ते ७ न वचारले जातात. लोकशाह वके करणासाठ या व वध स म या इ याद वषयांचा अंतभाव होतो.समाजसुधारक : या घटकावर साधारणत: ५ ते ७ झाला. यांची वेतने.डॉ. नद महारा ाचा भूगोल अ यासताना ाकृ तक भूगोल. िज हा प रषद तसेच लोकशाह व करणाचा इ तहास. भारतीय रा यप ती या घटकात भारतीय रा यघटनेचा इ तहास.

(२) इय ता आठवी ते दहावीची सामा य व ानाची पु तके.पंचम काशन. फलो पादन. या सोबतच महसूल व पोल स शासन. कला शाखेतील वभागानंतर आता इतर घटकांची मा हती घेऊ. आरो य. सं कृ ती. धम आ ण मानवी मू ये. अ यासाक रता पु तके (१) व ान. उ पादकता. तं ान. कृ षी व तपुरवठा कार. अ यासासाठ पु तके (१) कृ षीशा . कृ षीशा : या वषयावर साधारणत: ३० ते ३५ न वचारले जातात. कृ षी वषयक घटकांत शेती व शेतीशी संल न वषय मोडतात. ज मनीचे कार. वै ा नक प ती. अ यासासाठ पु तके (१) नाग रकशा : इय ता आठवी ते दहावीची पु तके. य यवसाय यावर न . मुख पकांची लागवड या वषयी न असतात. हे खाल ल माणे- ज मनीचा वापर व मुख पके. पशुसंवधन व दु ध यवसाय. यात कृ षी-हवामान. मुख पके. या येक तरावर काय करणारे शासक य अ धकार व लोक त नधी यां या कायाची मा हती असणे आव यक आहे . शेती नयोजन व अथसंक प. व ान-तं ान : रा यसेवा पूवपर ेत व ान आ ण तं ान या घटकावर साधारणत: २५ ते ३० न वचारले जातात. ान या वषयावर २५ ते ३० न वचारले जात असले न वचारतील हे नि चत सांगता येत नाह आ ण या वषया या एखा या घटकाब लह हे च त व लागू पडते हणून व या याचा या वषयासंबंधी अ यास सखोल असणे आव यक आहे . शेतमाल व या वषयावर न असतात.सेठ काशन. यव था. व ानाचे व प. खर प-र बी पके. भारतातील पंचवा षक योजना व शेती यवसाय .तीन तर. मूलभूत शा ीय संक पना. या वषयाचे यो य मागदशन आ ण यो य संदभ पु तकांचा आधार घेत यास कं वा वाचन के यास हा वषय व या यास पैक या पैक माक दे णारा वषय आहे . आधु नक करण व भारतीय समाज. केवलगणन प ती. शा ीय ान. तं ान व सामािजक प रवतन. व ान आ ण तं तं ाना धि ठत समाज. कृ षी हा वषय समज यास सोपा व काळजीपूवक अ यास के यास पैक या पैक गुण मळवून दे णारा आहे . म असतात. नेमणूक. दरवष व ान आ ण तं तर कोण या वष कती ानाची उ तुंग झेप. नवड इ याद वषयांवरह न वचारले जातात. स ांत क पना (अ युपगम). प रसर आ ण दूषण. व ान आ ण तं ान या वषयात रा यसेवा पूवपर ेत वचारले जाणारे न खाल ल घटकांवर आधा रत असतात. परं परा. वन वकास व वन उ पादने. कृ षी अथशा ाम ये शेती यव थापनशा भू-अ धकार वषयक सुधारणा. वाहतूक आ ण व नमय. व ानातील गृह ते. सा यानुमान आ ण तकृ ती.

वा. भारतीय अथ यव था यात भारतीय अथ यव थेचे व प. आ थक घडामोडी. वै ा नक घडामोडी. बु मापन चाचणी : या घटकावर २०० पैक ५० हो यासाठ या न असतात. नांची सं या बघता पर ेत यश वी नांवर जा त तयार करणे आव यक आहे आ ण हा एकमेव वषय असा आहे क . अ यासाक रता पु तके (१) भारतीय अथ यव था (भाग १ व २) दे साई व भालेराव.बु मापन चाचणी. राजक य घडामोडी. सामािजक व सां कृ तक घडामोडी. या वषया या ांक रता वा हलेल मा सके तसेच योजना. . या घटकाचा अ यास करताना नय मत वृ तप वाचन असावे तसेच पधा पर लोकरा य वाचावे. सं या संबंध. दन वशेष व वध स म या. अ र-अंक संबंध.डॉ. यीकरण. वसंगत अ यासाक रता पु तके (१) मान सक (२) पधा पर मता कसोट . बँकांचे रा कृ षी पतपुरवठा. बु मापन चाचणीचे न सोड व यासाठ खाल ल गो ट आव यक ठरतात. लोकसं या. (२) भारतीय अथ यव था (भाग १ व २) भोसले व काटे .वा. मागील दहा वषार्ं तील रा यसेवा पूवपर े या आधी एक ते द ड वषापासून ते पर य तसेच आंतररा य घडामोडींवर े या अगोदर एक म ह यापयत न वचारले जातात. नप कांव न बघता येईल.नयात यापार. यात ठरवून पैक या पैक गुण मळ वता येतात. रा य व आंतररा य पुर कार. भारताचा आयात. भारतीय बँ कं ग यावर जा त भर दे यात आलेला आहे . बु मापन चाचणीम ये कोण या कारचे न वचारले जातात हे आधी या पयाय. वा ण य व अथ यव था : या घटकावर साधारणत: ३० ते ३५ अशा घटकांवर आधा रत हे न वचारले जातात. पंचवा षक योजना. याम ये आप याला साधारणपणे दहा वभाग पाडता येतात.(२) कृ षी अथ यव था. साधारणपणे शासक य अथ यव था.थळे . अ य च लत घडामोडी. स य ती प रषदा. या आ थक घटकांशी शासनाचा संबंध येतो न असतात. डा वषयक घडामोडी. या घटकात सं या ेणी. श द-श द संबंध यावर न असतात. सं यारचना. भारतीय बँ कं ग यात रा यीकृ त बँकांची भू मका. रझ ह बँक ऑफ इं डया याचा अ यास करावा. भारताचे नयोजन तर शासक य अथ यव था यात शासनाची आ थक धोरणे. दांडक े र. वजय क वमंडन. ना. ा. परक य कज. (१) तकशु (Logical Thinking) (२) सराव (Practice) या दो ह ंसाठ वेगवेग या पु तकातील व वध कारचे वचार न सोड वणे गरजेचे आहे . च लत घडामोडी : या वषयावर जवळपास २० ते २५ वचार या गेले या ात नांचा बारकाईने अ यास के यास आप या पटकन ल ात येणार बाब हणजे चालू घडामोडीवर पूवपर घडले या रा न वचारले जातात. अ र-अ र संबंध. भारतातील कर णाल याचा अ यास करावा. दांडक े र. ना.

क ट कर याची तयार व ामा णकपणा खूप मह वाचा ठरतो. यामुळे उ तरांचा गोल हा वचारपूवक करा. ब. तर जसे तसे सोडवावेत. एका ठे वणे मह वाचे असते. नाह तर ग धळ नमाण होतो. क हे कार फार मह वाचे आहे त. तुमचे खा ीचे गुण आहे त. ‘ब’ कार : या कारात केवळ न हे या कागदावर न पा ह यावर उ तर सुचत नाह तर चारह पयाय पाहावे लागतात. तसेच जोडय़ा जुळवा कारात दे खील नीट वचार केला तर यो य उ तर सापडू शकते. हणून ‘अ’ कार काळजीपूवक वापरावा. मरणश तीला थोडा ताण दला क . यानंतर वेळेचे नयोजन सवात मह वाचे असते. या तीन प तीनुसार पेपर सोडवला असता नयोिजत वेळेत तो पूण हो यास मदत होते. उ तर आठवते. तसेच ‘अ’ काराचा सवात मोठा फायदा हणजे आपण जा तीत जा त कमीत कमी वेळात सोडवू शकतो. पेपर चाळू न झा यावर प ह या पूवपर नप का चांगल नापासून सु वात करायची.वर ल सव घटकांचा समावेश असणारे रा यसेवा पूवपर े या ट ने तयार केलेल गाईडस ् व बाजारात उपल ध आहे त. मा न येतील नप का हातात पड यानंतर ५ या वेळी पेपर कतीह अवघड असला तर नराश होऊ नये. ‘अ’ कार : या कारात या सोडवायचे असतात. कारण वर ल दो ह प रि थतीत व या या या हातून जा त चुका हो याची श यता असते. या . मा उ तरप केत काळजीपूवक याच नंबर या नां या पुढे उ तर लहावे. क. अनेक वेळा पेपरमधील पर पर नांत दे खील एकमेकांची उ तरे सापडू शकतात. यामुळे इतर अवघड नांचा वचार कर यासाठ भरपूर वेळ मळतो. ड या कारे चार पयाय दलेले असतात व यातून एका यो य पयायाची नवड क न या पयायाला उ तरप केत गोल करावयाचा असतो. याव न व या या या या घटनेची कती अचूक मा हती आहे हे ब घतले जाते. वेगवेगळी लॉिजक यासाठ ह प त उपयु त ठरते. यामुळे पेपर हा सवानाच अवघड कं वा सोपा वाटू लागतो. ‘अ’ कारात न सोडवले या टाका. असे कुठलेह बंधन नसते. व या याना सलगच न सोडवावेत. ेचा पेपर सोडवताना खाल द या माणे अ. पेपर ल ह याचे तं : आता आपण रा यसेवा पूवपर बहु पयायी नांम ये एक नसंच ा पेपर ल ह या या तं ा वषयी मा हती घेऊया. ब. हणूनच या पर ेत यश मळ व यासाठ अ यासातील सात य. इतर कागदांवर क चे काम के यास ते अयो य मानले जाते. सवात मह वाची सूचना हणजे पेपरसाठ पर ा क ावर पुरेसे आधी पोहोचणे. अगर कतीह सोपा असला तर हरखून जाऊ नये. न दे ऊन या या खाल अ. धांदल नको तसेच मन शांत. एकूण २०० नांची आप याला पूणपणे अचूक उ तराची खा ी आहे तेच नांपैक जेवढे जा तीत जा त नफ त न ‘अ’ कारात सोडवता येतील तेवढे . यामुळे तेवढय़ाच नांचे नंबर क नांवर पुढ ल ‘ब’ व ‘क’ प तीत भर दे ता येईल. पर े या ट ने सवसाधारणपणे सग यांनी सारखाच अ यास केलेला असतो. यांचाह अ यासाक रता चांगला उपयोग होतो. वेळेचे सुयो य नयोजन. असणे अ तशय आव यक आहे . म नटे ती वाच यासाठ यावीत. अशा वेळी ि थत पंधरा-सोळा पानी असते. यात पास झालात तरच मु य पर ट ने ह चाळणी ेला वेश दला जातो. बु मापन चाचणीतील आकडेमोड. व या या या पर ◌े ा असते. उ तरप केत एकाच नात एकापे ा जा त गोल आढळले तर यातील एक उ तर बरोबर असून दे खील एकूण उ तर चुक चे धरले जाते. नप केवर दले या जागीच क चे काम करावे लागते.

अ व ब कारातून जेवढे न क प तीत जा तीत जा त न उरतात ते सव नांचा वचार क न यो य ते उ तर लहावे.23 AM 0 ट प णी ( या ) : ट प णी पो ट क रा . ब. अ व ब न क कारात येतात.२५ ट के नगे ट ह माक ेला प ह यांदा लागू झाल आहे . ेचा पेपर सोडवला गे यास वेळेचा पूणपणे वापर होऊन जा तीत जा त गुण मळवून यश न क च खेचून आणता येईल.कारात जा तीत जा त उरतात ते सव कारातून जेवढे नांचा वचार क न यो य ते उ तर लहावे.२५ गुणांचा फायदा त प याना मागे टाकलेले असते. ०. मटका मारला तर दर ४ नांम ये नदान एक तर उ तर बरोबर ये याची श यता खूपच चांगल आहे आ ण आपण हे ल ात घेऊ क MPSC म ये चार नांपैक एक जर बरोबर आला आ ण उरलेले तीन या तीन चुकले तर तुमचे एकूण गुण हे बरोबरचा १ गुण व चुकले या तीन आहे . असे न न रा हले असतील याव न पेपर सोपा कं वा नां या उ तरांसाठ चार पयायांपैक कोण याह एका पयायाचे नांना या अ राचे उ तर ल हले जायचे. ‘क’ कार : सवसाधारणपणे ‘क’ कार हणजे या होय.७५ गुण हणजेच ०. सामा यत: ‘क’ कारात जेवढे कमी कं वा जा त अवघड हे समजते. यामुळे क कारातील न वेग या प तीने हाताळायला हवेत. या प तीत ४ पयायांपक ै एकच बरोबर असेल तर पूण मटका मार यापे ा ( हणजे चारह पयायांब ल काह च खा ी नसणे) असे लहू न ठे वावेत क न वेगळे यात कमान १ कं वा नदान २ तर पयाय तु ह न क चूक ठरवू शकलेले आहात. सवाना पर ेसाठ BEST OF LUCK. या ०.२५ गुणा ध यामुळे तु ह तुम या ब याच अ. वारा पो ट के ले ले A n na s ah e b C h ou d ha ri ये थे 6. या प तीला method of elimination असे हणतात. क कारानुसार पूवपर नांचे ०. जर ठाम उ तर मा हती नसेल तर ह फ त दोनच पयायांतील एक पयाय सहज नवडला. पूव ‘क’ कारातील अ र नवडू न सव क कारातील प ती या पर न नाचे उ तर अिजबात आठवत नाह .

हणून ट पणी या: नवीनतम पो ट मु यपृ ठ 2009 .com .Annasaheb choudhari. Powered by Blogger Blogger Templates created by Deluxe Templates Wordpress Themes developed by Templatelite.