Osobine čvrstih tela

Dijana Savić 1/4

na spoljašnja dejstva čvrsta tela odgovaraju znatno složenije. MeĎutim. Deformacije čvrstih tela pod dejstvom spoljašnjih sila mogu biti dvojake. Svakodnevno iskustvo govori da su čvrsta tela kruta: kreću se u pravcu dejstva sile i obrću se pod dejstvom momenata. .Na prvi pogled reklo bi se da su čvrsta tela otporna na svaku vrstu deformacije. Ako se telo po prestanku dejstva sila vraća u prvobitan oblik kaže se da je elastično. Ako je telo po prestanku dejstva sile ostalo trajno deformisano kaže se da je plastično.

Molekularna struktura tela .

Ovakav položaj atoma ili molekula odgovara minimumu potencijalne energije kome teže sva tela u prirodi. Na slici je prikazana kubna rešetka u kojoj su meĎumolekularne sile simbolički predstavljene oprugama. Čvrsta tela su sastavljena od velikog broja ureĎenih atoma ili molekula koji su meĎusobno povezani meĎumolekularnim silama. molekularnoj strukturi tela. . Objašnjenje ovih deformacija leži u atomskoj odnosno.

pa je iz tog razloga opravdano predstavljanje meĎumolekularnih sila oprugama. prilikom istezanja se javljaju privlačne sile meĎu molekulima. Prilikom sabijanja meĎu atomima se javljaju odbojne sile koje teže da ih vrate u prvobitan položaj i obrnuto. .

 Prirodna veza meĎu molekulima. Setimo se dijamanta i grafita. uslovi pri kojima se vezuju dovode do različitih struktura. Oba su sastavljena od ugljenika. orijentacija. njihova veličina. . ali su im karakteristike sasvim različite.

dolazi do deformacije smicanja kao što je prikazano na slici (2. Hidrostatički pritisak deluje na telo sa svih strana usled čega može doći do promene njegove zapremine i takva vrsta deformacije naziva se zapreminska deformacija (slika 2. Ako sila leži u (tangencijalnoj) ravni tela. Prilikom dejstva sile dolazi do deformacije tela. tj. Na donjoj slici su prikazane tri moguće deformacije tela u zavisnosti od dejstva sile. Na slici (2.c) . Na kraju. dolazi do smicanja jednog sloja tela u odnosu na drugi.a) sila deluje normalno na površinu tela usled čega može doći do istezanja ili do sabijanja tela ukoliko sile deluju u suprotnom smeru. zamislimo na primer neko telo koje je potopljeno u vodu.b).

.

Kao mera te deformacije uvodi se pojam relativne deformacije koji predstavlja odnos promene dimenzije tela i prvobitne dimenzije. . Relativna deformacija je bezdimenziona veličina s obzirom na to da predstavlja odnos dve veličine iste prirode. Za sva tri tipa deformacije zajednička je sila koja deluje na neki deo površine tela napon. Pod dejstvom te sile dolazi do deformacije tela.