UVOD

Fikh
Drugi dio
Fikh drugi dio,Usuli Fikh 1

Hvala i Zahvala pripadaju Allahu   Gospodaru svih svjetova i neka je Selam i salavat na Njegovog miljenika Muhammeda na n j e g o v u č a s n u p o r o d i c u , n an j e g o v e a s h a b e is v e o n e k o j i g a s l i j e d e do Sudnjeg dana. P o š t o v a n ab r a ć oi s e s t r e , p o š t o v a n i č i t a o c i p r e d s t a v l j a v a m o v a mn e k o l i k o b r o š u r i s a Š e r i ' a t s k e a k a d e m i j e Mu s ' a b i b n U m e j r . O d m a hn a p o č e t k už e l i m od a s e z a h v a l i m os v i mp r o f e s o r i m a i direktoru medrese bratu Abdurrahman u n a v e l i k o d u š n o u s t u p l j e n i m č i s t i m( š t os et i č ea u t o r s k i hi d r u g i hp r a v a ) i d j e l o m i č n oo b r a đ e n i m tekstovima za ove skripte, a z a t i mž e l i m o d a p r e p o r u č i m o o v e t e k s t o v e s v i mo n i mk o j is u ž e l j n i č i s t o g i i s p r a v n o g z n a n j a i s t u d e n t i m a s v i h Š e r i j a t s k i h m e d r e s a . N a p o m i n j e m o d a ć e j e d a n d i o s r e d s t a v a o s t v a r e n i h d i s t r i b u c i j o mo v e s k r i p t e b i t i u s t u p l j e n Š e r i ' a t s k o ja k a d e m i j i Mu s ' a b i b nU m e j r , ad r u g i d i oć eb i t i u p o t r e b l j e nz ap o k r i v a n j et r o š k o v a š t a m p a n j a i u d a v e t s k e s v r h e I n š a a l l a h .

Aktivna Islamska Omladina Linz Fikh drugi dio,Usuli Fikh 2

U č e n j a c i s uk n j i g eu g l a v n o mp o č i n j a l i h a d i s o m : "Doista se djela v r e d n u j u p r e m a n i j j e t u …" H v a l a i z a h v a l a p r i p a d a A l l a h ud ž e l l e š a ’ n uhu , a nakon toga salavat i selam na Resula Muhammeda sallallahu alejhi ve sellem, na n j e g o v e a s h a b e R a d i j e l l a h u a n h u m , n a n j e g o v uč a s n u p o r o d i c ui s v e one koji ga slijede do Sudnjeg dana. P r i j e s v e g a n a s a m o mp o č e t k uo v e n a š e s k r o m n e b r o š u r i c e u kojoj j e j e d a nd i oz n a n j a i l i m o ž d a u v o duz n a n j e ,m i v a ms r d a č n o ž e l i m ot o p l ud o b r o d o š l i c u , j e r j e t oo ds u n n e t a A l l a h o v o gP o s l a n i k a s a l l a l l a h ua l e j h i v e s e l l e m , š t om o ž e m ov i d j e t i i z s l u č a j a k a d a m uj e d o š a oS a f v a nr a d i j a l l a h ua n h ui r e k a od až e l i d au č i i d astudira š e r i ' a t s k oz n a n j e . A l l a h o vP o s l a n i ks a l l a l l a h ua l e j h iv es e l l e mj e r e k a o : ' ' D o b r o d o š a o , o t i k o j i t r a ž i š z n a n j e ! ' ' D a k l e , o d s u n n e t a j e d a s ep o ž e l id o b r o d o š l i c a ,t ev a mj em iž e l i m ou zm o l b uA l l a h u d ž e l l e š a ’ n u h u d a n a md a d n e b e r e k e t i d a s e k a s n i j e š i r i i u z d i ž e č i s t o i i s p r a v n o š e r i ' a t s k o z n a n j e , a z a t i mč e s t i t a m ov a mn a o d a b i r u o v o g a p u t ai ž e l i m od ab u d e t en a s l j e d n i c i A l l a h o v i h p o s l a n i k a , j e r k a ž e A l l a h o v P o s l a n i k s a l l a l l a h u a l e j h i v e s e l l e m : ' ' U č e n j a c i s u n a s l j e d n i c i Allahovih poslanika.'' Nasljednici Allahovih poslanika su sa dva aspekta: sa aspekta t r a ž e n j az n a n j ai s aa s p e k t ap r e n o š e n j at o gz n a n j a , j e r s ut or a d i l i Allahovi   p o s l a n i c i . D a k l e , s u š t i n s k a z a d a ć a A l l a h o v i hp o s l a n i k a j e b i l ap r e n o š e n j e ,d o s t a v l j a n j e io b j a š n j a v a n j el j u d i m aA llahove d ž e l l e š a ’ n u h u O b j a v e . Nastavak iz prve b r o š u r e Klanjanje dž e n a z e u m e s d ž i d u N e m a s m e t n j e , k a oš t oMu s l i mb i l j e ž i o dA i š e d a k a ž e : ''Poslanik  nije klanjao Suhejlu ibn Bejdau d ž e n a z u , o s i m um e s d ž i d u . ' ' A s h a b i s uk l a n j a l i d ž e n a z uE b uB e k r u i Omeru  um e s d ž i d ud o k im to niko nije osporio. Imam Malik i Ebu Hanife smatrali su to m e k r u h o m u z i m a j u ć iz ad o k a zg o v o rP o s l a n i k a : ''Ko klanja d ž e n a z uum e s d ž i d un e m an i š t az an j e g a( m i s l i s en an a g r a d u ) . ' ' Me đ u t i m , m e đ uu l e m o mi m a o n i hk o j i s us m a t r a l i o v a j h a d i s s l a b i m (Ahmed), a oni koji su ovaj hadis smatrali sahihom uzeli su za rivajet E b uD a v u d a uk o m e s e k a ž e : ' ' …N e m a n i š t a n an j e m u( o dg r i j e h a ) . ' ' K a ž eI b n u l -Kajjim: ''Nije bilo od upute Poslanika  da klanja d ž e n a z uum e s d ž i d u , n e g ob i k l a n j a ov a nm e s d ž i d a , o s i ms au z r o m ( p o t r e b o m ) , d o k j e b o l j e k l a n j a t i d ž e n a z u v a n m e s d ž i d a . ' ' D o z v o l j e n o s t k l a n j a n j a d ž e n a z e z a ž e n e O n a j e p o p u t m u š k a r c a , b e z o b z i r a d a l i k l a n j a l a s a m a i l i u d ž e m a t u . T a č k a 2 2 . ( s t r . 3 6 7 . ) Vrijeme ukopavanja. Ukopavanje je dozvoljeno u svim vremenima, osim u pojedinim, u kojim je ukopavanje mekruh. Od Ukbe  s ep r e n o s i d ak a ž e : ' ' Ut r i vremena Poslanik nam je zabranio da klanjamo ili da ukopavamo n a š em r t v e : t o k o mi z l a s k aS u n c as v ed o ks en eu z d i g n en an e b o , u Fikh drugi dio,Usuli Fikh 4

K a ž eU z v i š e n i  :' ' O p o m i n j i , o p o m e n ać ek o r i s t i t i v j e r n i c i m a . ' ' (EdDariat, 55. ajet) Fikh drugi dio,Usuli Fikh 3

vremenu zenita sve dok Sunce ne ode iz zenita, kada Sunce skoro z a đ e i ut r e n utku zalaska.'' ( B i l j e ž e A h m e d , Mu s l i mi a s h a b us u n e n ) O dD ž a b i r a s ep r e n o s id ak a ž e :''Rekao je Poslanik  : »Ne u k o p a v a j t e v a š e u m r l e p o n o ć i , o s i mu n u ž d i . «

mi u srce moje svjetlo i u jezik moj svjetlo, osvijetli mi sluh moj i vid moj, daruj mi svjetlo iza mene i ispred mene, podari mi iznad mene i ispod mene svjetlo. Allahu moj, svjetlo mi daruj.) D o v e p r i l i k o mu l a s k a i i z l a s k a i z m e s d ž i d a Rekao je Allahov Poslanik  : ' ' K a d an e k oo dv a su đ eu d ž a m i j u n e k a d o n e s e s a l a v a t A l l a h o v o m poslaniku Muhammedu  i n e k ak a ž e : » A L L A H U MME -FTAH LI EBVABE RAHMETIKE.« ( G o s p o d a r um o j , o t v o r i m i v r a t am i l o s t i T v o j e ) , ak a d ai z a đ e n e k ak a ž e : »ALLAHUMME INNI ES'ELUKE MIN FADLIKE.« (Gospodaru moj, podari mi od dobara Tvojih) – u drugom rivajetu je dodat salavat i prilikom izlaska. T a k o đ e rj eP o s l a n i kp r i l i k o m u l a s k au d ž a m i j uu č i o : »EU'ZU BILLAHI-L-A Z I M, V EB I V E D Ž H I H I -L-KERIM, VE BI SULTANIHI-L-K A D I M, MI N E Š -Š E J T A N I -R-R A D Ž I M. « ( U t j e č e ms eA l l a h uS v e v i š n j e m , N j e g o v i ml i c e m Mi l o s t i v i m , i N j e g o v o mm o ć i p r a i s k o n s k o m , o d š e j t a n a p r o k l e t o g . ) V r i j e d n o s t h o d a p r e m a m e s d ž i d u i s j e d e n j a u n j e m u Od Ebu Hurejre  se prenosi da je Poslanik rekao: ''Ko o d ei v r a t i s ei zm e s d ž i d a( z as v a k i n j e g o vo d l a z a ki d o l a z a k ) A l l a hć em us p r e m i t i g o š ć e n j euD ž e n n e t u . ' ' (Bi l j e ž eA h m e di Š e j h a n ) O dE b u H u r e j r e  se prenosi da je Poslanik rekao: ''Ko s e o č i s t i us v o j o j k u ć i , az a t i mk r e n e p r e m aj e d n o j o dA l l a h o v i h k u ć a , k a k ob i o b a v i of a r z o dA l l a h o v i hf a r z o v a , s v o j i mk o r a c i m a ( j e d n i mk o r a k o m ) ć e b r i s a t i g r i j e h , d r u g i mk o r a k o mć e d i z a t i s v o j stepen.'' ( B i l j e ž i Mu s l i m ) N a j v r j e d n i j i m e s d ž i d Fikh drugi dio,Usuli Fikh 6


P o g l a v l j e o m e s d ž i d i m a Od izuzimanja od ostalih naroda kojim je Allah  p o č a s t i oo v a j Ummet j e s t e ič i n j e n j eZ e m l j eč i s t o m ,t a k od ab i l og d j e m u s l i m a n a z a d e s i n a m a z , t u g a m o ž e i k l a n j a t i . O d E b u Z e r r a  se prenosi da je rekao: ' ' R e k a o s a m : B o ž i j i P o s l a n i č e , k o j i m e s d ž i d j e p r v is a g r a đ e nn aZ e m l j i ?–r e č e :E l -m e s d ž i d u -l-haram. – pa rekoh: ''A koji o n d a ? ' 'p ar e č e : » Me s d ž i d u -l-aksa.« –Rekoh: ' ' K o l i k o j e v r e m e n a i z m e đ u n j i h ? ' ' – p a r e č e : » Č e t r d e s e t g o d i n a . « –a zatim je rekao: »I gdje god te zadesi namaz, klanjaj, jer je o n a ( Z e m l j a ) m e s d ž i d . « ( B i l j e ž i d ž e m a ) Fadilet gradnje mesdž ida Od Osmana  se prenosi da je Allahov Poslanik rekao: ' ' K oA l l a h us a g r a d i m e s d ž i d , ž e l e ć i t i m e A l l a h o v ol i c e ( i s k r e n o ) , A l l a h ć e m u s a g r a d i t i k u ć u u D ž e n n e t u . ' ' (Muttefekun alejhi) D o v a o d l a s k a u m e s d ž i d »ALLAHUMME-D Ž ' A LF IK A L B IN U R E N , V EF IL I S A N I NUREN, VE-D Ž ' A LF I S E M' I N U R E N , V ED Ž ' A LF I B E S A R I N U R E N ,V ED Ž ' A L MI NH A L F IN U R E N ,V E MI NE MA MI N U R E N ,V ED Ž ' A L MI NF E V K IN U R E N ,V E MI NT A H T I NUREN. ALLAHUMME 'ATINI NUREN.« (Allahu moj, podari Fikh drugi dio,Usuli Fikh 5

Usuli Fikh 7 č o v j e kp r i p r e m i oz a k l a n j e . n i t i k r v a r i n e z a o n o g k o u p a d n e u s t a r i b u n a r č i j i v l a s n i k n i j e p o z n a t . a l i n i š t a n e u č i n i d a b i s e š t e t a s p r i j e č i l a . . prije svega stoka: krave. h r a n u . K n j i g a Mi n h a d ž u -l-Muslim: . a l i a k o t o u r a d i n a m j e s t uk o j en ep r i p a d an j e m u . nisab ovaca je 40 do 120. ' ' ( B i l j e ž e A h m e d . ut o ms l u č a j up l a ć a k r v a r i n u o d s t o d e v a z a t o š t o j e n j e g o v p o s j e d . I m e t a k n a k o j i n i j e o b a v e z n od a v a t i z e k a t k a on p r . a o n j e k a d a r d a t o s p r i j e č i . E b uD a v u d . str. jer je imao namjeru da iskopa kanal. 3 6 7 . osim mali broj njih. N e s a ' i i I b nMa d ž e .P r e n o s i s eo dD ž a b i r ada je Poslanik  rekao: ''Namaz u m e s d ž i d u -l-haramu odgovara 100. au Bejtu-l-makdisu odgovara 500 namaza. Fikh drugi dio. P o s t o j eo d r e đ e n ev r s t es t o k en ak o j en i j eo b a v e z adavati z e k a t u k o l i k oj e s a k a t a . ' ' ( B i l j e ž i E b u D a v u d ) Zekat Vrste na koje je obavezno davati zekat. D o d a t a k n a t a č k u b ) s t r . tad je obavezan dati jednu o v c u . 2 ) S i t u a c i j a d a s v j e s n o p u s t i s t o k u i l i p s a d a s e n a n e s e š t e t a . deve i ovce: 1) Nisab.. h r o m a i t d . P o j a š n j e n j e h a d i s a i z k n j i g e . an a m a z um o m e m e s d ž i d uo d g o v a r a1 0 0 0n a m a z a . 3 ) D ač o v j e kt us t o k ud r ž i r a d i r a z m n o ž a v a n j a . n i s a b g o v e d a j e 3 0 . an ez b og rada. 377: ' ' N e m a p l a ć a n j ao d š t e t e z ao n oš t op o č i n i o d b j e g l as t o k a . ( u s l u č a j u d an a s t r a d a ) .'' ( B i l j e ž iB e j h e k i . Z e k a t 1 n a p r o n a đ e n o z a k o p a n o b l a g o j e /5. t a d p o s t a j e o b a v e z a n d a d a g o v e č e o d godinu dana. a u t a itd. Š t o s e t i č e n i s a b a d e v a j e s t e d a s e n a 2 5 d e v a d a j e d e v a o d g o d i n u . ut o ms l u č a j un em o r ap l a t i t i krvarinu. d a k l e t r a ž i s e s r e d i n a . n a m j e š t a j .u rivajetu Ibn Huzejme: ''A ne budu u njima. n i t i k r v a r i n e z a r a d n i k a u r u d n i k u .a S u j u t i k a ž e d a j e h a s e n ) U k r a š a v a n j e m e s d ž i d a Od Enesa se prenosi da je Poslanik  rekao: ' ' N e ć e n a s t u p i t i S u d n j i d a n s v e d o k s e l j u d i n e b u d u h v a l i l i m e s d ž i d i m a . 3) Situacija d a p u s t i s v o j u s t o k u n o ć u . ai s t ot a k ou g o j e n až i v o t i n j ak o j uj e Fikh drugi dio. z a t i m uz e k a t us e n e u z i m an a j v r j e d n i j as t o k a .'' ( B i l j e ž i Buhari) 1 ) S i t u a c i j a k a dč o v j e kp u s t i ž i v o t i n j u( p s a ) i l i s t o k uz a k o j u z n a d a ć e n a n i j e t i š t e t u . a ako je trgovac to je posebna tema. ' ' –Ebu Davud dodaje: ''Rekao je Ibn Abbas  : ' ' U k r a š a v a t ć e t ei hk a oš t os už i d o v i i k r š ć a n i u k r a š a v a l i s v o j e b o g o m o l j e . p a a k on e k o u p a d n eun j e g ad u ž a nj en a d o k n a d i t i š t e t u . 000 namaza (na drugom m j e s t u ) .Usuli Fikh 8 .S t v a r a n j et o l e r a n t n o gd r u š t v auk o j e mć es i r o m a s i č i n i t i d o v u z a b o g a t a š e . -I s k u š a v a n j e o d s t r a n e A l l a h a  . ali ne i da ubije nekog. ć o r a v a .'') Od Ibn Abbasa  se prenosi da je Poslanik rekao: ''Nije m i n a r e đ e n od ap r a v i mv i s o k em e s d ž i d e . 2 ) D a s t o k a b u d e n a p a š i v e ć i n u g o d i n e . k u ć a . s t i md a s e o v a s i t u a c i j a o d n o s i s a m on a o n e l j u d ek o dk o j i hs uo b i č a j i d a s t o k up u š t a j u n o ć u n a i s p a š u . 4 ) A k oč o v j e ki s k o p a b u n a r i l i k a n a l e o k ok u ć e .

Od Ebu Muse el-E š ' a r i j a  i Mu'aza  se prenosi da im je rekao Poslanik kad ih je poslao u Jemen: ''Ne uzimajte zekat o s i mz aj e d n uo dč e t i r iv r s t e :j e č a m . rahimehullah. r a d i j a l l a h ua n h a . da kupi p l o d o v ei l i ž i t a r i c e . to ne uvjetuje i k a ž e : d a t r e b a d a t i z e k a t n a b i l ok o j uk o l i č i n u . I m a mE b uH a n i f e . st i md ao v d j e treba spomenuti da Ebu Hanife. r a h i m e h u m e l l a h . 3 ) J e s t e t o š t o j e uv r i j e m e P o s l a n i k a v o ć e r a đ a l ouMe d i n i . rahimehullah. Z e k a t n a ž e n s k i n a k i t i s t v a r i k o j e s l u ž e k a o p o k u ć s t v o . niti od njegovih pravovjernih halifa d a s u u z i m a l i z e k a t n a v o ć e i p o v r ć e . s t a v l j a l a Fikh drugi dio. a p o v r ć e u T a i f u i n i j e p r e n e š e n o o d P o s l a n i k a  . Zrnevlje koje se daje k a oz e k a t m o r ab i t i o č i š ć e n oo dt r a v ei l j u s k e . j e č a m . Z e k a t n a datule i g r o ž đ es ed a j euo s u š e n o ms t a n j u–Poslanik je naredio da se v r š i p r o c j e n ad a t u l ai g r o ž đ a .I s p r a v n i j em i š l j e n j ej ed aj em u s l i m a n k ao b a v e z n adavati zekat na nakit. pa makar ga koristila kao ukras. rahimehullah. p š e n i c u . z b o g s l j e d e ć i h r a z l o g a : 1 ) Z b o g t o g a š t o s u o v e d v i j e v r s t e s p o m e n u t e u h a d i s u . nakon toga sa njega ne spada obaveza davanja zekata. i l i n e š t oo dt o g au z m ek a on a d o k n a d uz a ž e t v ui s l . Ut o m h a d i s us ek a ž ed aj eU m m uS e l e m e . b ) D an i s a bb u d eun j e g o v o mv l a s n i š t v uuv r i j e m ek a d aj e obavezan dati zekat. m e đ u t i m . kao npr. k o dn j e g a j ep o v o d : s k l a d i š t e n j ei m j e r e n j et o v a r o m . n a j i s p r a v n i j e m i š l j e n j e o d o v a t r i j e m i š l j e n j e i m a m a Ma l i k a i Š a f i j e . A k oč o v j e kp r o d a ž i t a r i c e i l i p l o d o v e . 2 ) O s n o v a j e d a č o v j e k n i j e o b a v e z a n d a t i z e k a t . d a t u l e i s u h o g r o ž đ e . t j . i m a m i Ma l i ki Š a f i j as uo g r a n i č i l i d a v a n j ez e k a t an ao v ed v i j ev r s t e– o n i s u z a k l j u č i l i d a j e p o v o d z b o g k o j e g j e P o s l a n i knaredio da s ed a j ez e k a t n ad a t u l ei s u h og r o ž đ e : ''Uzimanje za hranu i s k l a d i š t e n j e . a dokazi za to s us l j e d e ć i : h a d i so dU m m uS e l e m e .Usuli Fikh 9 . o s i m na ono š t o s e s p o m i n j e u k u r ' a n s k i mi h a d i s k i mt e k s t o v i m a . Z e k a t j eo b a v e z a nn ap l o d o v ek a d as a z r i j ui ž i t a r i c e k a d as ep o č n ul j u š t i t i ( d a j ej euv r i j e d n o s t i ut o v a r i m a . smatra da se zekat daje na s v e p l o d o v e k o j i s e m j e r e t o v a r i m a i k o j i s e s k l a d i š t e .Usuli Fikh 10 Fikh drugi dio.'' ( B i l j e ž e T a b e r a n i i H a k i m ) Š t os et i č es u h i hž i t a r i c a : ''Nema zekata u datulama. ao dd a n a š n j i hu v a ž e n i j i hu č e n j a k at o gs t a v as u bili: Abdu-l-Aziz ibn Abdullah ibn Baz.D a v a n j e z e k a t a n a p š e n i c u . r a d i j a l l a h ua n h a . az a t i ms ez e k a t i z d v a j ak a d as e o s u š e . nije obavezan dati zekat. ako bi stekao nisab nakon toga. d a t u l e i s u h o g r o ž đ e O k o o v o g a s u s l o ž n i s v i u č e n j a c i . ' ' Imam Ahmed. rahimehullah. s v a č e t v o r i c a i m a m a . r a h i m e h u l l a h . i Muhammed ibn Salih ibn Usejmin. a to je vrijeme sazrijevanja. ' ' ( B i l j e ž i Mu s l i mo d E b u S e ' i d a e l -Hudrija  ) Š t o s e t i č e z e k a t a n a p l o d o v e . s u h og r o ž đ ei datule. r a h i m e h u l l a h . u z r n e v l j ui l i ž i t a r i c a m as v e d o k n e d o s t i g n e t e ž i n uo dp e t t o v a r a . Pos t o j e d v a u v j e t a d a v a n j a z e k a t a n a p l o d o v e i ž i t a r i c e : a) Dostizanje nisaba. k a oš t o s t o j i uh a d i s u ) . kada on dostigne n i s a bi t o gs t a v aj eo dp r i j a š n j i hu č e n j a k ai m a mE b uH a n i f e . s m a t r a d a s e d a j e z e k a t n a s v e š t o i z l a z i iz zemlje i s v o v o ć e .

Spajanje zlata i srebra Fikh drugi dio. T oj e k a oš t os e dodaje 1000. obavezan si dati pet dirhema.ogrlice od zlata i pitala je Poslanika  :' ' D a l i s e t o m o ž e s m a t r a t i blagom. t a č k a 6 .'' –''O n i m ak o j i z l a t oi s r e b r og o m i l a j ui n e t r o š e g an a Allahovom putu –navijesti bolnu patnju. s t r . ) Kako se daje zekat na platu? I m a m o d v a n a č i n a d a v a n j a zekata na platu: 1 ) D ač o v j e ks v a k o j p l a t i k o j ud o b i j eb r o j i g o d i n ud a n ao d njenog uzimanja –svaka plata ima svoj nisab –n ao v a j n a č i n č o v j e k s a s e b e s k i d a o b a v e z u . U v j e t i k o j i s e m o r a j ui s p u n i t i d a b i č o v j e km o r a od a v a t i z e k a t n a t r g o v a č k u r o b u : 1) Da tu robu posjeduje vlastitom zaslugom. 3 8 1 . 3 8 0 . ajet) – Pa je rekao Poslanik  :' ' A k o b u d e š d a v a l a z e k a t n a n j e g a n e ć e s e smatrati blagom.Usuli Fikh 11 . a to je da uzme jednu mjeru za sve plate i k a d a p r o đ e g o d i n a o dp r v o gp r i m a n j a p l a t e d a j e z e k a t n a s v e š t o p o s j e d u j e k o d s e b e . oporuka.. prihvatanje hedije." (Et-Tewba. ) I s p r a v n i j em i š l j e n j ej ed as e d o d a j e z l a t oa k on e m a d o v o l j n os r e b r a z a n i s a b . 3 7 9 . s m a t r ad as en es p a j az l a t oi srebro: ''Nema zekata na srebro dok ne dostigne pet oka. ajet) T a k o đ e rs eb i l j e ž i us u n e n uo dE b uD a v u d ao dS e m u r e t ai b n D ž u n d u b a  da je rekao: ''Poslanik  n a mj e n a r e đ i v a o d a d a j e m o zekat na robu koju smo pripremali za trgovinu. k a k ok a ž e H a k i mi b nH a d ž e r u B u l u g u -l-meram – d o d a t a k . D a r e k u t n i i H a k i m . d a t ć e š p o l a d i n a r a . rahimehullah.'' ( H a d i s j e d o b a r . najamnina itd.I m a mŠ a f i j a .'' -Š e j h u -l-Islam Ibn Tejmije..$ na 1000.k a oš to je trgovina. nisi obavezan dati zekat sve dok ne b u d e š p o s j e d o v a o2 0z l a t n i k ai l i z l a t n i hd i n a r a–k a d ad o s t i g n e š t u k o l i č i n u i p r o đ e j o j g o d i n u d a n a . zaradom ili p o s t u p k o m .DM. 34. 2) On je mustehab i pogodniji za siromahe. ) . navodi jednoglasan s t a vč e t v o r i c e i m a m a k a dj e up i t a n j uo b a v e z n o s t d a v a n j a z e k a t a n a t r g o v a č k u r o b u . Z e k a t n a t r g o v a č k u r o b u -Š t os e t i č e z e k a t a n a t r g o v a č k ur o b uj e s t e a j e t g d j eA l l a h k a ž e : ''Uzmi od dobara njihovih zekat!'' (Et-Tewba. a k os e n j i m a t r g u j e č o v j e kj e . t a k o đ e r .Usuli Fikh 12 . Od Alije  se prenosi da Poslanik k a ž e : ' ' K a d ab u d e ši m a o2 0 0d i r h e m ai p r i g o d i n ek o dt e b e . 2 ) D at ur o b up o s j e d u j es an i j e t o mt r g o v a n j ai z a r a đ i v a n j a njome u skladu sa hadisom Poslanika  : ''Djela se vrjednuju Fikh drugi dio. 103.'' ( N a p o m e n a : T r e ć at a č k as t r . ( D o d a t a k n a t a č k u 4 . a Hakim gaj eo c i j e n i ov j e r o d o s t o j n i m )T r e ć i d o k a zs uu o p ć e n i kur'anski i hadiski tekstovi u kojima se spominje davanje zekata n a z l a t o i s r e b r o . s t r .Me đ u t i m . ' ' ( B i l j e ž i Ebu Davud) ''Na imetak se ne daje zekat sve dok ne prigodini.'' ( B i l j e ž eE b uD a v u d . o b a v e z a n dati zekat na njihovu vrijednost. r a h i m e h u l l a h .

p o č e tć es ar a č u n a n j e mg o d i n eo dp o č e t k ap o s j e d o v a n j at o g novca ili robe! K a k o s e d a j e z e k a t n a t r g o v a č k u r o b u ? . 383/384. ' ' –isto tako zekat se ne uzima na plodove koji s e n e m o g uč u v a t i . 3 6 2 . a pola godine prirodnim putem. b u d e p o t p u n . Us l u č a j ud a n e n a đ e n i k a k a vz n a k i l i d a n a đ e m u s l i m a n s k i z n a kn a p r o n a đ e n o mb l a g u s m a t r a t ć e s e i z g u b l j e n o ms t v a r i . k a od ag an i j en i d a o . u m e đ u v r e m e n u .'' – T r g o v i n au l a z iu o p ć ez n a č e n j eo v o g a hadisa.z e k a ts e d a j e n a p r o f i tt o g iznajmljivanja. t j . 4) Da se ne koristi za rad. s t r . k a o š t o j e o b j a š n j e n o u k n j i z i . tj. A k oč o v j e kd az e k a t s i r o m a h up on j e g o v o j v a n j š t i n i . ) Fikh drugi dio. Aa k os e n a p a j a k i š o mi l i d r u g i mp r i r o d n i mp u t e m onda se daje 10 %. ' ' Me đ u t im. tada se daje 7. (Dodatak na str.Usuli Fikh 13 Zekat na stoku Ud a v a n j u z e k a t a n a s t o k u s e u v j e t u j e s l j e d e ć e : 1 ) D a s t o k a d o s e g n e n i s a b .N a k o nš t op r o đ eg o d i n ad a n a . g r b 1 i t d .K a oš t os ep r e n o s i o dP o s l a n i k ada'if predajom: ''Nema zekata na povr ć e . V e ć i n a u č e n j a k a i m a s t a vd a n i j e d o z v o l j e n op r e n o s i t i Fikh drugi dio. a on od njegovog oca da je Poslanik  rekao: ' ' A k o g a n a đ e š u n a s e l j e n o m p o d r u č j u . K u ć e . P r o n a đ e n o z a k o p a n o b l a g o . z a š t o j e dokaz hadis Allahovog Poslanika  : ''Nema zekata u imetku dok n e p r o đ e g o d i n ad a n a . p o p u t b r e s k v e . t a d a j e i s p u n i o o b a v e z u . aa k og an a đ e šu 1 p o d r u č j uk o j en i j en a s e l j e n o . Pisac spominje da se zekat ne daje nevjerniku. 5%. n i t i v e l i k o mg r j e š n i k u . j e rs ez e k a t d a j es i r o m a š n i m muslimanima. p o t r e n u t n o v a ž e ć o j c i j e n i i d a t ć e 2 . 2 ) D a o v a j n i s a b b u d e up o s j e d u č o v j e k a p u n ug o d i n u d a n a . ut o ms l u č a j u ć e d a t i/ 5 .prema namjerama. a l i a k os e d a f a s i k un e m a s m e t n j e . jer je trgovina djelo. t a č k u 6 . t oj e z b o gd a v a n j a p r e d n o s t i . a l i p r e č e j e d a s e o d a b e r e d o b a r s i r o m a h . o n d ap i t a j z an j e g o v o gv l a s n i k a . ili d a n a š n j i mn o v č a n i c a m a . a nak o n t o g a s e u o č i d a j e t a j č o v j e k b o g a t . onda se daje 5 %. A k o s e d a k a f i r u – t a d a n e ć e i s p u n i t i s v o j u s v r h u . a d a n i s a b .i z r a č u n a tć ep r e c i z n o v r i j e d n o s t r o b e k o j u p o s j e d u j e .Ovo je u s l u č a j u d a n a b l a g u n a đ e z n a k n e v j e r n i k a . 3) Da njena vrijednost dostigne nisab u zlatu ili srebru. –š t os e t i č e n e d a v a n j a f a s i k u .Usuli Fikh 14 . 4 ) D a p r o đ e g o d i n a d a n a o d p o s j e d o v a n j a t o g i m e t k a . j e rj eu t o m eu z n e m i r a v a n j es i r o m a h ain i j eŠ e r i ' a t o m p r o p i s a n o . 3) Da se stoka napasa na otvorenom. o n d an an j e g ad a j /5!'' (Dodatak. N i j eu v j e t d ač o v j e ko b a v i j e s t i s i r o m a h ad aj eo n oš t om ud a j e z e k a t . A k os e t i p l o d o v i n a p a j a j uu z ulaganje truda. j e r a k os e n j e m ud a z e k a t t a d a ć e s e i s p u n i t i s v r h a . Uh a d i s uk o j e gb i l j e ž i I b nMa d ž e s a d o b r i m senedom od A m i ri b nŠ u ' a j b a . Ako se ti usjevi napajaju pola godine uz ulaganje truda.) Z e k a t n a p l o d o v e i ž i t a r i c e . p o s l o v n i p r o s t o r i i z e m l j a š t oč o v j e ki z n a j m l j u j e n e p o d l i j e ž u o b a v e z iz e k a t a . ako kupi robu novcem koji je d o s t i g a o n i s a b i l i k u p i d r u g u r o b u č i j a j e v r i j e d n o s t d o s t i g l a n i s a b . 5 %. k r s t . . da joj njen vlasnik ne kupuje hranu (gazda ne daje zekat na stoku koju sam hrani). od njegovog oca.

o n n i j e d u ž a n n a t o d a t i z e k a t .T a k o đ e r . I m a m Ma l i ki A h m e d . Š t os e t i č e g o v o r a I b nO m e r a  da je Poslanik rekao: »Bio on slobodan ili rob. klanjati iza njega. aa k om ug ab u d et r a ž i o vla d a r . s t r . N a j p r e č ej ed ač o v j e ks a md az e k a t . m e đ u t i m . ( D o d a t a k n a p r v u t a č k u . z a t oš t os ez e k a t n ed a j eo t p i s i v a n j e md u g a . Sadekatu-l-fitr -Š t o s e t i č e i z r a z a o b a v e z n i s u n n e t t o j e i z r a z s k o j i ms e c i l j a n av a d ž i b–obavezu i nema smetnje da se koristi. k a ž ud ao nn i j e obavezan davati zekat kao i Hasan el-Basri. r a h i m e h u m e l l a h . rahimehullah. t a k od an eo d g a đ a d a v a n j ez e k a t a . t j . tada n i j ed o z v o l j e n ot or a č u n a t i uz e k a t .Š t os et i č ez a m e t k au u t r o b im a j k e p o ž e l j n o j e d a t i s a d e k a t u -l-f i t r n a n j e g a . 2 )U k o l i k os ek o dč o v j e k as a k u p ii m e t a kv a k u fa ili dobrotvornih projekata. o s i m us l u č a j uš e r i ' a t s k o gi n t e r e s a n p r . ali nije obavezno davanje zbog ne postojanja dokaza koji to n a r e đ u j u . ( D o d a t a k n a d r u g u t a č k u ) Fikh drugi dio. a i m e t a kj e d o s e g a o n i s a b . dok i m a mŠ a f i j a . a k o č o v j e k p o s u d i d r u g o mč o v j e k u k o j i je bogat npr.j o šj e d n as v r h ad a v a n j az e k a t u -l-fitra jeste iskazivanje zahvale Allahu  na blagodati upotpunjavanja posta. –O v ov a ž i i us l u č a j ud a je vladar nasilnik ili tiranin. Š t os et i č e p r i m j e r a n a v e d e n o g uk n j i z i . at oj ez b o g obaveze pokoravanju vladaru u dobru.maraka na rok od tri godine. 2 )D aj ed u ž n i ks i r o m a hi l id aj eb o g a t a šk o j ii z b j e g a v a v r a ć a n j ed u g a–uo v o ms l u č a j uv l a s n i kd u g ać ed a t i z e k a t n a imetak koji je posudio. aA l l a h n a j b o l j ez n a . 000. d au m e đ u v r e m e n u t r a ž i o n e k o j i z a s l u ž u j u z e k a t i l i v e ć e s i r o m a h e . k a ž e d a d u g n e s k i d a o b a v e z u d a v a n j a z e k a t az a t oš t oj et a j č o v j e ks l o b o d a nm u s l i m a nk o j i p o s j e d u j e 15 Fikh drugi dio. d a u z e m l j i u k o j u s e n o s i z e k a t b u d e v e l i k o s i r o m a š t v o i l i d a č o v j e ki m ar o đ a k eut o j z e m l j i . boriti pod njegovom zastavom i ostale stvari koje pripadaju imamu.« –to se odnosi n as v a k o gp o j e d i n o gm u s l i m a n a .. Ako vladar uzima neku vrstu poreza. D r u g a m e s ' e l a : D a l i d u ž n i k d a j e z e k a t i l i n e ? 1) Kada d u gč i n i v e ć i n ui m e t k a d u ž n i k a . da taj d u gu r a č u n au d a v a n j ez e k a t a – to nije d o z v o l j e n o .Usuli Fikh nisab cijele godine.i l id j e t e t a . Ibn Omer  k o r i s t i i z r a z f e r a d a ( o b a v e z a n o ) .O n a jk oj e o b a v e z a nd a t iz e k a tu o d r e đ e n o m v r e m e n un e m ap r a v od a d a v a n j ez e k a t ao d g a đ ap o p u t o s t a l i h' ibadeta –s l i j e d e ć i f i k h s k o pravilo: da se naredba odmah ispunjava.az e k a tj eč i š ć e n j ei m e t k a . tako da je davanje zekata za njega obaveza i o v oj ei s p r a v n i j em i š l j e n j e . d a t ć em uz e k a t i i z v r š i t ć es t i mo b a v e z u . ut o ms l u č a j un e m as m e t n j e .o s i m us l u č a j uš e r i ' a t s k o gi n t e r e s an p r . 10. j e r t o n i j eč i š ć e n j ei m e t k a . j e r j e t a k o č i n i o O s m a n  . tada vlasnik imetka treba davati zekat na tih deset hiljada maraka svake godine. U ovoj mes'eli imamo dva s l u č a j a : 1 )D aj ed u ž n i kb o g a t a š–ut o ms l u č a j uć ev l a s n i kd u g a d a v a t i z e k a t i n a t a j d u g . kada ga povrati samo za jednu godinu. jer te stvari ne negiraju potrebu p o k o r n o s t i n j e m ui t o mč o v j e k us em o r ap o k o r a v a t i ud o b r u .Usuli Fikh 16 . ) . n e g oć ed a t i z e k a t d r u g o m prilikom. 3 9 3 . Prva mes'ela je zekat vlasnika duga. d a č o v j e km o ž e – ako je dao dug siromahu. uo s n o v i j eo b a v e z a m u k e l l e f i m a ( o n i m a k o j i s u z a d u ž e n i š e r i ' a t s k i mp r o p i s i m a ) d a ga daju sami za sebe i na one –k o j es uo b a v e z n i i z d r ž a v a t i : p o p u t r o b aiž e n e .ze k a t i z j e d n e z e m l j e ud r u g u . r a h i m e h u l l a h . pa protekne godina dana u posjedovanju t o g i m e t k a .

K a ž eI b n u -l-Kajjim. a l i a k o j e n e k a d r u g a n a m i r n i c ač e s t aup r e h r a n i s t a n o v n i š t v an e k e z e m l j e . –Dalje k a ž e : ' ' Š t os e t i č e d a v a n j a( s p r e m l j e n e ) h r a n e ( i a k o j e t ob o l j e z a siromah ez b o gn j i h o v o gm a n j e gz a d u ž i v a n j a )– to je manje p r e p o r u č l j i v o .r a h i m e h u l l a h . rahimehullah.'' –iako o njemu hadis nije ispravan. d o kd r u g i k a ž ud a s e n e i s p u n j a v a o b a v e z a –i o n i k a ž ud a ć e o n b i t i p i t a nz a t on a S u d n j e md a n u . . t a k o đ e r m u š k a r c ui l i ž e n ij ed o z v o l j e n od ad a j us a d e k a t u -l-f i t rr o đ a c i m ak o j en i s u o b a v e z n i i z d r ž a v a t i . j e rs ež i t a r i c em o g ud u ž eč u v a t i . ' ' (Dodatak na t r e ć u t a č k u ) .Uvjet za obaveznost sadekatu-l-f i t r aj e s t ed ač o v j e k posjeduje imetak koji prelazi dnevne potrebe njega i onih koje on i z d r ž a v a . pa ako stanovnici neke zemlje imaju u svojoj prehrani n e k ud r u g up r e v l a d a v a j u ć uv r s t u–tada daju sadekatu-l-fitr u n j o j .'' ( D o d a t a k n a č e t v r t u t a č k u ) -Š t os e t i č e d a v a n j a z e k a t u -l-fitra poslije bajram-namaza i u v e z i t o g a d a l i ć e s e s a t i mi s p u n i t i t a j v a d ž i b . (Dodatak na petu t a č k u ) Kome je zekatu-l-fitr namijenjen? . ' ' – t a d a ć e d a t i s a d e k a t u l-fitr iz te namirnice ma koja namirnica bila – i o n k a ž e d a j e o v o g o v o r v e ć i n eu l e m e .Usuli Fikh 17 ''Dozvoljeno je davati protuvrijednost u novcu.Usuli Fikh 18 . Rukovanje novcem od strane muslimana se razlikuje u pogledu njegovog zdravlja ili bolesti –kada je zdrav njegovi postupci vezani za imetak se provode i sadaka u ovome stan j uj eb o l j ai i m av e ć un a g r a d u .. rahimehullah. i o nj ei s p r a v a nz a t oš t oj ec i l j s a d e k a t u -lf i t r ap o m a g a n j es i r o m a š n i mn ad a nb a j r a m a . r a h i m e h u l l a h .V e ć i n au č e n j a k ak a ž ed aa k oč o v j e kd as a d e k a t u -l-fitr u n o v c u s a t i mn e ć e i s p u n i t i o b a v e z u . (Napomene i dodaci iz knjige. . k a o š t o j e p i s a c n a v e o . -P o d o v i ms e c i l j a n a h r a n u k o j a j e k o l i č i n s k i m a n j a o d s a ' a .p am a k a rv e ć i n s k an a m i r n i c aun j i h o v o jp r e h r a n ib i l o mlijeko.U ovome se ogleda mudrost davanja zekatu-l-fitra.k a ž e : Fikh drugi dio. a l i n e m as u m n j ed aj eč o v j e kg r j e š a nz b o go d g a đ a n j ad a v a n j a sadekatu-l-fitra. kada se spomenu ovih pet vrsta koje su spomenute u hadisu Ebu Seida  :' ' O v i h p e t v r s t a n a m i r n i c as u b i l e n a j č e š ć e u Medini. O nk a ž e : ' ' P r e m ao v o m ei b r a š n o ms e ispunjava obaveza. t a d a se sadekatu-l-f i t rm o ž ed a t iiu n j o j . k a k ob i o s j e ć a l i brig ud r u g i hk o j as eo g l e d au d a v a n j up r e v l a d a v a j u ć eh r a n e s t a n o v n i k aj e d n ez e m l j e . u č e n j a c i i m a j u d v a s t a v a : j e d n i k a ž u d a s e i s p u n j a v a o b a v e z a .) Nasljedno pravo Uvod . 395. uzimao protuvrijednost: ''Oni ostavljaju govor Allahovog Poslanika i govore: ''Rekao je taj i taj. I m a mA h m e d . r i b a ( d a k l e n i s u ž i t a r i c e ) .Rukovanje bolesnika sa imetkom. ali je prethodni govor ispravniji.Ovo je uz uvjet da se taj ne vrati drugi puta u obliku o b a v e z n o gd a v a n j a o ds t r a n e n j e n o gm u ž a . P r v o j e m i š l j e n j e i s p r a v n i j e .'' –A Ibn Omer  je rekao: ''Allahov Poslanik j e z a d u ž i os a d e k a t u -lfitrom…' ' Davanje protuvrijednosti u novcu se razilazi od sunneta i rekli smo da se sa tim ne ispunjava obaveza. –a onaj ko je obavezan dati zekat mora ga dati u onome imetku u kojem p o s j e d u j en i s a b .Ovih pet namirnica (pogledaj u knjigu u vezi ovih pet nam i r n i c a ) s u u v e ć i n i z a s t u p l j e n e u s v a k o j z e m l j i . m e s o .I m a m E b u H a n i f e . Allah  k a ž e : ' ' I u d j e l j u j t eo do n o g as ač i m es m ov a so p s k r b i l i Fikh drugi dio. str. k a ž e k ada su mu ljudi rekli da neki govore da je Omer ibn Abdul-Aziz.

p ao nk a ž e :m o j G o s p o d a r u k a d a b i m e o s t a v i o j o š m a l o . A a k o b u d e v i š e o d d v i j e ž e n s k e . . a ako ne bude i m a od j e t e t a . -O b a v e z n oj e n a p i s a t i o p o r u k ug d j e ć e s e n a v e s t i p r a v a k o j a k o dn j e g a i m a j ud r u g i . svakom posebno – /6 o do n o g aš t oj eo s t a v i o .Usuli Fikh 20 Fikh drugi dio. n a d a š s e b o g a t s t v u . b o j i š s e s i r o m a š t v ai n e č e k a j d at i d u š ad o g r k l j a n ad o đ e . t a k od as eo g r a n i č a v as a m on a1/3 poput vasijeta. a z a š t on e m a s v j e d o ka. ' ' Š t o s e t i č e b o l e s n i k a i m a m o d v a s l u č a j a : 1) Ako je bolestan zbog bolesti –zbog koje se ne boji smrti. zaista. p ad ak a ž e š t o mč o v j e k up r i p a d at o . r o d i t e l j i v a š i i l i s i n o v i v a š i . 2 ) A k oj e b o l e s t a no db o l e s t i k o j a o b i č n oz a v r š a v a s m r ć u–u 1 o v o ms l u č a j ub o l e s n i km o ž e r u k o v a t i s a m os a /3 imetka. o b i č n o u o v o ms l u č a j u r u k o v a n j e i metkom od strane bolesnika je k a o d a j e o nz d r a v .k a k o b ip o v e ć a o v a š a d j e l a . o b i č n o . a 1 1 ako je samo jedna njoj – /2. ' ' – t o s e d e š a v a z b o g Fikh drugi dio. i l i k a d a padne u more itd. kako se ta prava n eb iz a g u b i l a . n j i m a –2/ 3 o n o g aš t o j e o s t a v i o . aA l l a hn e ć e n i j e d n o j d u š i o d g o d i t i e d ž e l k a d aj o j o n d o đ e . kao kada se u n a s e l j up o j a v i k u g a i l i k a d a s e n a đ e ub o j n i mr e d o v i m a .'' (En-Nisa'. i l i p o d m i r i d u g . z a v r š a v a s a s m r ć u .p r i j en e g oš t on e k o mo dv a sd o đ es m r t . č a k i a k o b i s e b o l e s t r a z v i l a i p o s t a l a o p a s n a p o ž i v o t . pa ako 1 j e n a l o ž i o d a v a n j e m a n j e o d / 3 i m e t k a t o ć e s e i z v r š i t i . p o s t a j e n j e g o v a o p o r u k a . 11. a k ob ude imao dijete. T oj e A l l a h o v a zapovijed! – Allah. a A l l a h j e o b a v i j e š t e n o o n o m e š t o v i r a d i t e . V i n e z n a t e k ov a mj e b l i ž i . A roditeljima. o z b i l j n eb o l e s t i k o j a .Stanju bolesti odgovara stanje opasnosti. Oporuka je u Islamu propisana kroz K u r ' a n i S u n n e t . sve zna i mudar je.) Ovaj hadis nam ukazuje na dozvoljenost samo 1/3 imetka – o v o j e s t a v v e ć i n e u č e n j a k a . Aa k o b u d e i m a ob r a ć e . k a k o b i h u d j e l j i v a o i b i o o dd o b r i h . 1 Poslanik  k a ž e : ''Allah vam je udijelio / 3v a š i hi m e t a k au trenucima dolaska s m r t i . osim u z s u g l a s n o s t n a s l j e d n i k a . ' ' ( B i l j e ž i I b n Ma d ž e – Pod ovim se misli da je Allah  dozvolio da mi maksimalno udijelimo 1/3.a n a s l j e đ u j ug as a m or o d i t e l j i . . t a k od a d a v a n j e i z i m e t k a b i v a v i dn a n o š e n j a š t e t en a s l j e d n i c i m a . ajet) – Sva ulema smatra da je oporuka dozvoljena. ' ' U oba Sahiha s e b i l j e ž i d a j e P o s l a n i k  upitan: ''Koja sadaka je najbolja?'' – pa r e č e : ' ' D a d a š s a d a k u k a d a s i z d r a v i k a d a s e u s t e ž e š o d d a v a n j a .Darovi i pokloni imaju prednost nad oporukom. t o j e z b o gt o g aš t ous l u č a j uo p a s n e . t a d a b i o n o š t oj e u d i j e l j e n ob i l ok a od a g a j e u d i j e l i ou zdravlju. ali ako 1 prelazi /3 imetka – pokloni imaju prednost i ne daje se sve. k a o š t o k a ž e A l l a h  : ''A l l a h v a mn a r e đ u j e d a o d d j e c e v a š e –m u š k o mp r i p a d n e t o l i k ok o l i k od v j e m až e n s k i m a . a koja p r e n o ć i d v i j e n o ć i .o s i mu zs u g l a s n o s tn a s l j e d n i k a . A k o č o v j e k a z a d e s i s m r t n a b o l e s t m o r a 1 dati /3 imetka! Oporuka P o do p o r u k o ms eu Š e r i ' a t up o d r a z u m i j e v ar u k o v a n j e imovinom nakon smrti. ao n on j e m u v e ć p r i p a d a .o n d an j e g o v o j materi –1/ 3 . pa ako su pokloni i oporuka u granicama 1/3 imetka – oboje se daje.Usuli Fikh 19 .K a ž eP o s l a n i k : ' ' S v a k op r a v oč o v j e k a muslimana koje se ogleda u posjedovanju neke stvari. p o š t os ei z v r š i o p o r u k ak o j uj eo s t a v i o . a l i a k o j e v i š eo d 1/ 3n e ć es ei z v r š i t i . o n d an j e g o v o j m a t e r i –1/6.

'' (En-Nisa'. n i t i u o n o m e š t o j e m a n j e o d n j e . aa k oi hb u d e v i š e . A njima – /4 o n o g a š t o v i o s t a v i t e .Oporuka je dozvoljena vezano maksimalno za 1/3 imetka. -O p o r u k a j e p o ž e l j n a s a d i j e l o mi m e t k a k o j i ć e s e p o t r o š i t i u hajr stvari. 1 ili podmiri dug.'' ( B i l j e ž eg a Ahmed.Usuli Fikh 21 . – Poslanik je rekao Sa'du Ibn Ebi Vekkasu  :' ' B o l j e t i j e d ao s t a v i š s v o j e n a s l j e d n i k e b o g a t i m .Usuli Fikh 22 Fikh drugi dio.n eo š t e ć u j u ć in i k o g a . '' (El-Beqare.'' Alija je rekao: ' ' D ao p o r u č i/ 5d r a ž em i j en e g od a 1 o p o r u č i /4.toga da se ta prava ne bi zagubila ili zapostavila i u o v o ms l u č a j u oporuka je obavezna. a ako budete imali dijete. 180. –p aj ep r o u č i og o v o r Allaha  : ' ' I z n a j t ed ao do n o g aš t oz a p l i j e n i t e . z a t o š t o u t o ms l u č a j u o n oporukom daje prednost nad bliskim rodom koji je potreban za tim imetkom u odnosu na stranca. Ebu Davud i Tirmizi) Napomena: Ispravno je da je ovaj hadis derogirao ajet u suri El-Beqare: ''Kada neko od vas bude na samrti. uo v o ms l u č a j uo n a s e n e i z v r š a v a n i t i u /3. V e ć i n a u l e m e k a ž e d a j e p o ž e l j n od a o p o r u k a b u d e s a m a n j e o d 1 /3 imetka –ovo je preneseno od Ebu Bekra. njima – / 8o n o g aš t os t e o s t a v i l i . propisuje vam se. aa k ob u d ui m a l e d i j e t e . at r e ć i n aj e 1 puno. p o š t o s e i z v r š i o p o r u k a k o j u s u o s t a v i l e . a k o n e b u d e t e 1 imali djeteta. o n d ać e s v a k oo dn j i hd v o j e d o b i t i – 1 1 / 6 . d ap r a v e d n ou č i n i o p o r u k ur o d i t e l j i m ai b l i ž n j i m a . tako da Ibn Abbas  k a ž e : ' ' V o l i ob i hk a d a b i l j u d i s p u s t i l i s a 1 1 /3 na / 4z a t oš t oj eP o s l a n i krekao: ' ' T r e ć i n a .O p o r u k aj ez a b r a n j e n ak a d ač o v j e kn j o m ec i l j an a n o š e n j e 1 š t e t e n a s l j e d n i c i m a . o n d az a j e d n i č k i u č e s t v u j uu / 3 .'' . K a ž eA l l a h : ''A vama pripada –1/ 2o n o g aš t oo s t a v ež e n e v a š e . r a h i m e h u l l a h : ''Najveć an a g r a d aj ez ao n a j i m e t a k k o j e gč o v j e ko s t a v i s v o m ed j e t e t ui t i m eg au č i n i n e o v i s n i mo d ljudi.'' Alija  j e r e k a oj e d n o mč o v j e k u : ''Ostavio si malo imetka iza sebe. a č i j i s u n a s l j e d n i c i p o t r e b n i z a t i mi m e t k o m . -O p o r u k a n i j e i s p r a v n a a k os e n a m i j e n i n a s l j e d n i k uz a t oš t o Poslanik  k a ž e :''Nema oporuke nasljedniku. i l i p o d m i r i dug. A l l a h up r i p a d a 1 /5. Aa k om u š k a r a ci l i ž e n an eb u d ui m a l i n i r o d i t e l j an i d j e t e t a . a b u d ui m a l i b r a t ai l i s e s t r u . p o š t os e i z v r š i . kao obaveza za one koji se Allah boje. n e g o d a i h o s t a v i š s i r o m a š n i m . pa ga ostavi svojim nasljednicima. ajet) – Fikh drugi dio. ako ostavlja imetak. kako bi nagrada za njih dolazila mejitu i nakon njegove smrti. ajet) – O v o s m a t r a v e ć i n a i s l a m s k i h u č e n j a k a -O p o r u k a j e p o k u đ e n a k o d o n o g a k o j i i m a m a l o i m e t k a . s ač i m ej eA l l a h zadovoljan –za sebe. to je Allahova zapovijed! –A Allah sva zna i blag je.Ako oporukab u d es av i š eo d1/3 i m e t k an j e n oi z v r š a v a n j e n e ć e b i t i d o z v o l j e n o . Alije i Ibn Abbasa  . z a t oš t oj e dodavanje iznad 1/3 njihovo pravo.'' Ebu Bekr  je rekao: ''Ja se zadovoljavam sa onim. o n d a1 /4 o n o g a š t o s u o s t a v i l e . 12. ' ' K a ž eŠ a ' b i . p o š t os e i z v r š i o p o r u k a k o j us t e o s t a v i l i .o p o r u k ak o j aj eo s t a v l jena ili podmiri dug.'' . . o s i mu zs u g l a s n o s t n a s l j e d n i k a . p a d a p r u ž e n e r u k e o b i l a z e l j u d e . a k on e b u d ui m a l e d j e t e t a .

z a v j e t . t a k od an e n a đ un i k o g a k o ć e p r e s u d i t i i z m e đ u n j i h . Vasijet je ispravan ako se o s t a v iin e r o đ e n o m d j e t e t u . a nakon toga za oporuku. n a k o nš t on a v o d i a j e t v e z a nz a nasljedstvo.Oporuka je ispravna ako je postavljena: ili muslimanu ili kafiru. a i z n a n j e ć e b i t i u z e t o . i to se znanje zaboravlja i to je Fikh drugi dio. kopanje kabura. ''Ko pocijepa nasljedstvo č o v j e k a . h a d ž d ž – a k o j e b i ou m o g u ć n o s t i d a o b a v i h a d ž d ž . 4) Davanje nasljednicima njihovog nasljedstva. jer su oni polovina znanja. j e r j e o n o o d v a š e v j e r e .Nije dozvoljeno mijenjanje nasljedstva od onoga kako ga je propisao Allah  z a t oš t oA l l a h . . 3 ) D a v a n j e o p o r u č e n o g . '' (EnNisa'. uk o j i m ać ev j e č n oo s t a t i .Poslanik  k a ž e : ' ' Č o v j e kć er a d i t i p o k o r n o s tA l l a h u š e z d e s e t g o d i n a . Safija  je ostatvila 1/3 svoga imetka u oporuci svome bratu koji je bio jevrej. 13/14. k a oš t oO m e rk a ž e : ' ' Č o v j e km o ž em i j e n j a t i us v o j o j o p o r u c i o n o š t o o n h o ć e .A l l a hć ep o c i j e p a t in j e g o v on a s l j e d s t v on aS u d n j e m Fikh drugi dio. k e f a r e t . p r a v a l j u d i . p ać e m uV a t r ap o s t a t i o b avezna. ' ' ( H a d i s b i l j e ž i A h m e d ) O m e r  k a ž e : ' ' I z u č a v a j t e n a s l j e d n o p r a v o . n a p i š eup r v o mm j e s e c u . uk o j o j ć e v j e č n oo s t a t i .Usuli Fikh 24 . ' ' . –T oj e z a t oš t oj e P o s l a n i kpresudio prvo za dug. Majka vjernika. o s i mn a k o nn j e g o v e s m r t i . kaž e : ''To su Allahovi propisi. ajet) –Poslanik k a ž e . d u g o v i . n j e g ač e k as r a m n ap a t n j a .O b a v e z n oj ep r i j ei z v r š a v a n j av a s i j e t av r a t i t iš e r i ' a t s k e obaveze i prava: poput dugova zekata. h a d ž d ž a . ) Nasljedno pravo i njegovi propisi N a s l j e d n op r a v oj ev e o m av a ž n of i k h s k op o g l a v l j ei Poslanik j e b o d r i o l j u d e d a g a u č e i n j e m u p o d u č a v a j u . ' ' ( B i l j e ž i s eu sunenu) -O n a j k oo s t a v l j a o p o r u k um o ž e d a us v o j o j o p o r u c i m i j e n j a š t ah o ć ez a t oš t os eo p o r u k an ei z v r š a v a . p a s e u s p o s t a v i d a ž e n a n i j e t r u d n a i l i d a d i j e t e u m r e p r i j e r o đ e n j a . s v e d o t l e d o k s e d v o j i c an e r a z i đ uo k on a s l j e d n o gp r a v a . Onoga ko se pokorava Allahu i Poslaniku Njegovu –O nć eu v e s t i uD ž e n n e t s k eb a š č e . 5 )A k on e š t op r e o s t a n eo s t a l os ed a j easabi (univerzalni nasljednici). a l i n i s us i g u r n i j el i ž e n a t r u d n a . t j . zavjeta. ' '( B i l j e ž iI b n Ma d ž e ) K a ž e P o s l a n i k  :' ' J a s a mč o v j e k č i j a ć e d u š a b i t i u z e t a .Usuli Fikh 23 p r v oz n a n j ek o j eć en e s t a t iu m o m eU m m e t u . . an a k o nt o g as ed a j e . nadoknada za gusul. ' ' Uv e z i s a o s t a v š t i n o mu m r l o g s e v e ž e p e t p r a v a : 1) Imetak koji je nadoknada za njegovo opremanje kao mejita (cijena kefina. p ać em ud o ć i s m r t i n a n i j e t ć eš t e t us v o j o m o p o r u k o m . t a d a o p o r u k a n i j e i s p r a v n a . iskupljenja za p r e k r š e n i z a v j e t .a l ia k oz a m e t a kn i j ep r i s u t a n ( o p o r u k as en p r . k a oš t o k a ž e P o s l a n i k  :' ' U č i t e s e n a s l j e d n o mp r a v u i n j i m a p o d u č a v a j t e ljude. A onoga ko se bude protiv Allaha i Poslanika Njegova dizao i preko granica Njegovih propisa prelazio – O nć e uV a t r u b a c i t i . i t oj eu s p j e h veliki. k r o z k o j eć er i j e k et e ć i . p ać e s e p o j a v i t i s m u t n j e . p r o v o d i s e oporuka. k a o š t o s u z e k a t .'' Ibn Abbas  k a ž e : ' ' N a n o š e n j eš t e t eo p o r u k o mj eo dv e l i k i hg r i j e h a .) 2 ) N a d o k n a d ad u g o v ai l i ui s p r a v n i j e mz n a č e n j up r a v a .

t a d as ei z m e đ un j i hd v o j es t v a r a nova veza koja se naziva vela. k a oš t oj ej a k ai r o d b i n s k av e z a .t a d aa m i d ž i ćn em o ž e n a s l j e đ i v a t i . k a oš t ok a ž e P o s l a n i k : ''El-vela' je veza jaka. 2 ) N e k i u č e n j a c i k a ž ud am u s l i m a n i n a s l j e đ u j un e vjernika. da dijeli nasljedstvo. 2 ) H a d ž b u -n-naks – d j e l o m i č n o i s k l j u č i v a n j e . 4 ) A k o s e n a đ u d v a n a s l j e d n i k a p o a s a b i . u s l u č a j u d a p o s t o j i t a j p o s r e d n i k . t a d ag an a s l j e đ u j e n j e g o vo s l o b o đ e n i r o b .'' H a d ž b z n a č i – z a b r a n j i v a n j a d a v a n j a n e k o j o s o b i u c j e l i n i i l i d j e l o m i č n o . H a d ž b j e u t e m e l j e n n a s l j e d e ć i mp r a v i l i m a : 1 ) S v i o n i k o j i s u v e z a n i z a m e j i t a p r e k o p o s r e d n i k a . 2 ) P r e c i m a n e b r a n i n a s l j e d s t v o o s i md r u g i p r e d a k k o j i j e b l i ž i mejitu asl. t a d a n e m o g u d a g a n a s l j e đ u j u : k a o š t o j e a m i d ž i ć .Usuli Fikh Fikh drugi dio.danu.'' ( B i l j e ž i I b nMa d ž e ) –Definicija nasljedstva jeste da je to p r e n o š e n j em e j i t o v o gi m e t k an ad r u g eus k l a d us ao n i mš t oj e Allah  p r o p i s a o . Š t o s e t i č e u b i s t v a p o s t o j i i d ž m a u l e m e d a u b i c a n e n a s l j e đ u j e u b ijenog. N e p o z n a v a n j eo v o gd i j e l an a s l j e d n o gp r a v a v o d i k ad a v a n j ud i j e l an a s l j e d s t v ao n o m ek og an ez a s l u ž u j e . tj. p a a k o j e o t a c ž i v o n d a b r a t n e n a s l j e đ u j e .« Relativna nesposobnost – H a d ž b H a d ž b ( r e l a t i v n a n e s p o s o b n o s t )j e v e o m a v a ž a n d i o nasljednog prava zato š t os en ao s n o v un j e g ao d r e đ u j ek o n a s l j e đ u j e . t a k o d a j e p r v i g o v o r i s p r a v n i j i . tako da djedu ne brani nasljedstvo niko osim oca. V a ž n o pravilo: » K op o ž u r in e k us t v a rp r i j ev r e m e n ak a z n i tć es e zabranom te stvari. k a k ot on eb ib i or a z l o gz au b i j a n j e . ' ' Definicija vela jeste da ako č o v j e ko s l o b o d i s v o g ar o b a . Osnova te njihove veze jeste da u k o l i k og o s p o d a r n e m an i j e d n o gn a s l j e d n i k a . u t o ms l u č a j u s e d a j e prednost sinu nad ocem i bratu nad sinom drugoga brata. J e d a nd i ou č e n j a k a k a ž e : ' ' H a r a mj e o n o m e k on e p o z n a j e h a d ž b da daje fetve o nasljednom pravu. z b o gt o g as eŠ e r i ' a t o mz a t v a r a j u v r a t ao v o gz l a . ak on e . 1 7 9 .j e ra k op o s t o j ia m i d ž a . ' ' –Me đ u t i m . dok ne vrijedi i suprotno. Pisac knjige Mi n h a d ž u -l-Muslim n a v o d i d as eh a d ž bd i j e l i n a dvije vrste: 1 ) H a d ž b u -l-iskat – p o t p u n o i s k l j u č i v a n j e . tako da unuk po sinu ne dobiva nasljedstvo samo ako postoji mejitov sin. 3 ) P o t o m c i m a n e b r a n i n a s l j e d s t v o o s i mp o t o m a k b l i ž i m e j i t u . k n j i g aMi n h a d ž u -lMuslim II dio) Sm e t n j e z a n a s l j e đ i v a n j e O k om e s ' e l ed al im u s l i m a nn a s l j e đ u j en e v j e r n i k ai l io b r n u t o u č e n j a c i s u z a k l j u č i l i s l j e d e ć e : 1 )Z a b r a n j e n oj en a s l j e đ i v a n j eu p o t p u n o s t iz b o gj a s n o ć e hadisa koji govori o tome. uo v o m e h a d i s us e j a s n o n e u k a z u j e n a o v u m e s ' e l u . i to dokazuju hadisom: ''Islam p o v e ć a v a . a isto tako i punokrvnom bratu nad polubratom od strane oca. s t r . at oj ez b o gt o g aš t oj el j u b a vp r e m ai m e t k um o ž d an a t j e r a l a u b i c ud ap o ž u r i s m r t u b i j e n o g . ( D o d a t a k . a neni po ocu ne brani nasljedstvo osim majka. an e u m a n j u j e . P r i m j e r i n a s l j e đ i v a n j a r o d i t e l j a : Fikh drugi dio.Usuli Fikh 25 26 . tako je isto sa bratom koji je vezan sa mejitom preko o c a .

a o s t a t a k. K og a 2 n a s l j e đ u j e ?O d g o v o r : D v i j ek ć e r k ei m a j uu d i os a /3 koji im je propisan.1 ) U m r oj eč o v j e ki o s t a v i od v i j ek ć e r k ei a m i d ž u . K og a n a s l j e đ u j e ?O d g o v o r :O t a cu z i m an j e m up r o p i s a n id i o .'' (En-Nisa'. o n d an j e g o v o j m a t e r i –/ 6 . zaista. A roditeljima. K og a n a s l j e đ u j e ? O d g o v o r : Ž e n a ć e d o b i t i /8 – š t o j o j j e p r o p i s a n o . aa k oj e s a m o Fikh drugi dio.K og an a s l j e đ u j e ?O d g o v o r :ž e n ać ed o b i t in j o j p r o p i s a n i d i o d o k ć e s i n d o b i t i o s t a t a k . t a d a o t a c u z i m a o n oš t op r e o s t a n e od drugih n a s l j e d n i k a k o j i i m a j u o d r e đ e n i u d i o u n a s l j e d s t v u . T a k oć es i nd o b i t i/3 i m e t k a .j e ro dn j e g an e m ap r e č e g nasljednika. ao s t a t a kć ep o d j e l i t i d j e c a . 3 ) U m r oj eč o v j e ki o s t a v i ož e n u . 2 ) A k om e j i t n e m a d j e t e t a .Usuli Fikh 27 jedna njoj –1/2. s i n a . 1 2 ) O n ai m ao d r e đ e n i u d i ok o j i i z n o s i / 3i t ous l u č a j uk a d a mejjit nema djece.d o k k ć e r k e u z i m a j u n j i m a p r o p i s a n i d i o . svakom posebno –1/6 od onoga š t oj e o s t a v i o . a m i d ž u . ili podmiri dug. 1 an a s l j e đ u j ug a s a m or o d i t e l j i . d v i j e k ć e r k ei b r a t a . 4 ) U m r oj eč o v j e ki o s t a v i oo c a . Vi ne znate ko vam je b l i ž i . o n d an j e g o v o j m a t e r i – /3.Usuli Fikh 28 . 11. ak ć e r k ać e dobiti 1/3 n a s l j e đ a . Ma j k a m o ž e b i t i u t r i s i t u a c i j e u v e z i s a n a s l j e đ i v a n j e m : 1 1 ) K a d ao n ai m ao d r e đ e n i u d i ok o j i i z n o s i /6. Ovu 1/6 ona uzima u dvije situacije i to: a ) K a d a m e j i t o s t a v i p o t o m s t v o k o j e m o ž e n a s l j e đ i v a t i . t a k o đ e r a k o m e j i t i m a b r a ć u ( d v o j i c a i l i v i š e njih). ukoliko je prisutan ć e u z e t i o t a c n a o s n o v u a s a b e . a ako ne bude imao djeteta. n j i m a–2/ 3o n o g aš t oj e o s t a v i o . Aa k o b u d e v i š e o dd v i j e ž e n s k e . sve zna i mudar je. a osta t a kp r i p a d aa m i d ž ik a oj e d i n o m m u š k o m nasljedniku po asabi. ako bude imao dijete. T oj eA l l a h o v az a p o v i j e d ! – Allah. Fikh drugi dio. t a k oš t oć es i n o v i d o b i t i d v ap u t av i š eo dk ć e r k e . 2 ) U m r oj e č o v j e ki o s t a v i os i n a i k ć e r k u . b) Ona uzima 1/ 6 . R o d i t e l j s k o n a s l j e đ i v a n j e d j e c e Allah  k a ž e : ''A l l a hv a mn a r e đ u j ed ao dd j e c ev a š e– m u š k o mp r i p a d n e t o l i k o k o l i k o d v j e m a ž e n s k i m a . 5 ) Č o v j e k j e u m r o i o s t a v i o ž e n u . a nakon toga uzima ostatak koji p r e o s t a n ep op r i n c i p ua s a b e . d v as i n ai j e d n u 1 k ć e r k u .ak ć e r k ać ed o b i t i1/5 od preostalih 7/8 imetka. ajet) O t a c n a s l j e đ u j e u t r i s l u č a j a : 1 1 ) N j e g o v o d r e đ e n i d i o j e u o s n o v i /6. s v a k is i nć ed o b i t i2/5 od preostalih 7/8 i m e t k a . K og an a s l j e đ u j e ? O d g o v o r : S i ni k ć e r k a d i j e l e n a s l j e đ e . r o d i t e l j i v a š i i l i s i n o v i v a š i . d v i j e u n u k e i n j i h o v o g a m i d ž i ć a . o d n o s n o . t a d an j e g o vo t a cu z i m a 1 o d r e đ e n i d i ok o j i i z n o s i /6. 3 ) A k om e j i t o s t a v i k ć e r k ei z as e b e . A ako 1 b u d ei m a ob r a ć e . t a k oš t oć e s i nd o b i t i d v a 2 p u t av i š eo dk ć e r k e . p o š t os ei z v r š i oporuka koju je ostavio.

t a d am u ž uo s t a n e 1/2. svakom posebno –1/ 6o do n o g aš t oj eo s t a v i o . b r a č n o g d r u g a . o c a i m a j k u .n e g os ed a j es a m ouo n o md i j e l un a s l j e d s t v ak o j i pripada kod oba roditelja –dakle jedna je polovin a o t i š l a o c u . 2) Zejd  bolje poznaje nasljedno pravo od Ibn Abbasa  . tj. 1/3.+ ostalo Druga Omerova  m e s ' e l a :Mu š k a r a cj eu m r o io s t a v i o suprugu. dok otac uzima ostatak. a o s t a v i m u ž a i m a j k u – n a o s n o v u o n o g a š t o s m o u č i l i o d f i k h s k i h p r a v i l a m u ž u p r i p a d a 1 o d r e đ e n i d i ok o j i i z n o s i/ 2 .x /2) + (1500. at oj ed am u š k o u z i m a d v a p u t v i š e n e g o ž e n s k o . majku i s u p r u g u . dok je govor Omera  u saglasnosti sa njima (pravilima). Ibn Abbas  s er a z i š a oo dv e ć i n ea s h a b a . K o l i k oć e o t a c 1 naslijediti? Ako ima dijete onda ocu ide /6 kao kod majke. ostavi 3000. o s i m us l u č a j ua k oi m av i š e 1 b r a ć e .. 4 ) K u r ' a np o t v r đ u j eO m e r o vi Zejdov g o v o r .. a k o ž e n a u m r e i o s t a v i m u ž a . a l i n a k o nš t om u ž u z m e svoj dio.–ocu 500.3) Ova situacija ima dva oblika i ova se situacija naziva ''Omerova  situacija'' (jer je on jednom prilikom presudio tako u p r i s u t n o s t i a s h a b a . da majka uzima 1/ 3 .Usuli Fikh 29 o s t a t k ak o j io s t a n en a k o nd a v a n j ao d r e đ e n o gd i j e l am u ž u . O v a m e s ' e l a s e d e s i l a u vrijeme ashaba  .. Ž e n an p r .. n a k o n š t o ž e n a u z m e s v o j p r o p i s a n i d i o . Alija i drugi  ) . –Ibn Abbas  je 1 upitao Zejda ibn Sabita  : gdje se u Kur'anu navodi /3 od onog š t oj eo s t a l o ?–ispravnije je Zejdovo m i š l j e n j ez a t oš t oj e Omerova  p r e s u d a i z s l j e d e ć i h r a z l o g a : 1 ) I d ž m a a s h a b a je prisutan u vezi Omerovog  govora. b r a t i s e s t r ai o s t a l i –u ovim s l u č a j e v i m am u š k ou z i m ad v o s t r u k ouo d n o s un až e n s k oi l i u d r u g o ms l u č a j uo n o l i k ok o l i k oi ž e n s k o . a u n a j m a n j u r u k u o n o l i k o k o l i k o i o n au z i m a .= m u ž + m a j k a + o t a c 1 1 (3000. –a pripadaju mu 2/3 ako nema djece.–majci 1000. k a d ak a ž e : ' ' …an a s l j e đ u j ug as a m or o d i t e l j i …'' –i taj dio se ne daje majci o p ć e n i t o . Ibn Mes'ud. Fikh drugi dio.'' Omerova  mes'ela: ona je ako mejit ima oca. p an p r . t j . s a Omerom s us es l o ž i l i O s m a n . Zejd ibn Sabit i v e ć i n a a s h a b a  . . d o km a j c i p r i p a d a o d r e đ e n i d i o . A k o ž e n a u m r e . I b nMe s 'ud. P o p r a v i l i m a . 3000. pa je Omer presudio da majka uzme 1/3 Fikh drugi dio. a t o je 1/3.p as e raspravljao sa Zejdom ibn Sabitom –Ibn Abbas je bio na stavu da majka treba uzeti 1/ 3č i t a v o gi m e t k a . a 1 o s t a l a j e j e d n a p o l o v i n a ( m a j k a n e n a s l j e đ u j e / 3 č i t a v o g i m e t k a ) . i l i d v o j i c u 1 i l i v i š e b r a ć e ut o ms l u č a j um a j k a n a s l j e đ u j e / 6 . majci 1/3. k a o š t o s u Z e j d ibn Sabit. kao š t om uj et op o s v j e d o č i oP o s l a n i kkad mu je rekao da je on n a j u č e n i j i a s h a b u v e z i n a s l j e d n o g p r a v a .. a k ob u d ei m a o d i j e t e . tj.x /3) + (ostalo) 500. oca i majku –po Omerovom m i š l j e n j um a j k au z i m a 1 / 3 o d o n o g a š t o o s t a n e . 1 Me đ u t i m . a ako ima samo jedan brat onda 1/ 3 . ai s t ot a k on e m ad v o j i c ui l i 1 v i š e b r a ć e –tada ona ima / 3 . /6. r i j e č i U z v i š e n o g : ''A roditeljima.Ako mejit ima potomke –d j e c uk o j i n a s l j e đ u j u . majci pripada 1 1 /3 polovine koja ostaje. Osman. 1 onda njegovoj materi – /3.Usuli Fikh 30 . S u p r o t s t a v l j as eo d r e đ e n i mp r a v i l i m af e r a i z u . 3) Govor Ibn Abbasa  s er a z i l a z i uo d r e đ e n i md i j e l o v i m au nasljedstvu. tj. s i ni k ć e r k a . a ocu ide ostatak po principu asabe i to je 1/ 6 .-. a a k o n e b u d e i m a o d j e t e t a . G d j e j e o t i š l a d r u g a š e s t i n a ? O c u ! D r u g i s l u č a j k a dn e m ad j e t e t a . O m e r  k a ž e d a n a k o n š t o m u ž u z m e /2.DM –m u ž uide 1500. a ostatak 1/6 ocu.. a n a s l j e đ u j u g a s a m o r o d i t e l j i . t a d a s e m a j c i s m a n j u j e n a /6.

a ostavi 20 000.DM – a otac uzima ostatak = 8000. 2 . otac 1 /6 = 2000.. a majci 1/6 2000. a o t a c u z i m a o n o š t o o s t a j e – to je 6000.i ostale 2000. onda ć e svako od njih dvoje dobiti –1/6. -. 1 2 ) A k o n e m a p o t o m k a k o j i n a s l j e đ u j e n j e m u p r i p a d a /2. ostatak od 15 000. Fikh drugi dio... Č o v j e kj eo s t a v i ož e n u . m a j k ui 1 oca –ostavio je 12 000.DM –k ć e r k a d o b i j a /2 = 6000-. a to je 3000-. oporuka koja je ostavljena ili podmiri dug. DM sinu ide 2000. O d r e đ e n ak o l i č i n ai m e t k ak o j un a s l j e đ u j uj e s t ed aa k oj e 1 n a s l j e d n i ks a m . o c ai 1 1 majku – ž e n i p r i p a d a /4. a budu imali brata ili sestru..DM – majka uzima 1/3 ostatka = 4000. a k ć e r k a m a p o 1 0 0 0 . majci 1/ 6 . 12.'' (En-Nisa'... D r u g a m e s e l a : a k o m u š k a r a c u m r e i o s t a v i d v i j e ž e n e . ostaje 9000. Kaž e Allah  : ''A ako muš karac ili ž ena ne budu imali ni roditelja ni djeteta. a o s t a t a k ć e s e p o d i j e l i t i p o p r i n c i p u .od toga majka uzima 1/3 = 5000-. a otac uzima ostatak = 10 000.ocu. S l j e d e ć i p r i m j e r i : č o v j e kj e u m r oo s t a v i ok ć e r k u .D M. a k or e c i m oi m a 5 0 0 0 .. Mu š k a r a cu o v o ms l u č a j un e m ap r e d n o s tn a dž e n s k i m nasljednikom – dijele podjednako. 2 . N e d o s t a t a k p o t o m s t v a k o j i n a s l j e đ u j u . Ne postojanje pretka (asla)...DM. to je Allahova zapovijed! –A Allah sve zna i blag je. T r e ć am e s e l a : ž e n aj eu m r l a . 1 R j e š e n j e : o c u /6.DM –d v i j e ž e n e u z i m a j u1/4 zajedno.-.– majka uzima /3 ostatka.Primjeri za Omerove  me'sele: Č o v j e ku m re i ostavi 12 000. d o ks v i o s t a l i k o j i i d u p r e k o ž e n s k o g n asljedstva ne dobivaju svoj dio. m a j k u . a ako ih bude viš e. t a k od ać es v a k au z e t i p o2 5 0 0 -. ne oš teć ujuć i nikoga. R j e š e n j e : m u žu z i m as v o j propisani dio.D M. o c a i majku.-. o c a .  K a k ož e n a n a s l j e đ u j e m u ž a ? 1 1 ) A k o i m a p o t o m k a k o j i j e n a s l j e đ u j e o n d a o n a n a s l j e đ u j e /8. 3 . o n i t a d a n a s l j e đ u ju 1/3. onda zajednič ki uč estvuju 1 u /3. Mu š k a r a cu o v o ms l u č a j un a s l j e đ u j ep o s r e d s t v o mž e n s k o g s r o d n i k ai u p r k o st o m en a s l j e đ u j es v o jo d r e đ e n i d i o . o s t a v i ž e n u .. O n in a s l j e đ u j uz a j e d n os am a j k o m im a j k az an j i hn e p r e d s t a v l j a h a d ž b . 1 2 ) A k o n e m a p o t o m a k o n d a o n a n a s l j e đ u j e /4. t r ik ć e r k eis i n a .Usuli Fikh 31 Fikh drugi dio.DM. o c ai majku. ao s t a v i l as u p r u g a . o n i u o v o ms l u č a j u n a s l j e đ u j u z a j e d n o s a n j o m ... t a d an a s l j e đ u j e/ 6i ud r u g o ms l u č a j uk a d ap o s t o j e d v o j i c a i l i b r a ć a p o m a j c i .D M. a ostavila je 24 000.Usuli Fikh 32 . a to je 1/2 = 12 000. Pravila: 1 . poš to se izvrš i. m u š k od o b i v a d u p l ouo d n o s un a k ć e r k e .. N a s l j e đ i v a n j e b r a č n o g d r u g a Š t a m u ž n a s l j e đ u j e o d s u p r u g e ? 1 1 ) A k o p o s t o j i p o t o m a k k o j i n a s l j e đ u j e t a d a n j e m u p r i p a d a /4. ajet) O v i n a s l j e d n i c i n a s l j e đ u j u k a d a s e i s p u n e s l j e d e ć i u v j e t i : 1.

N e k i u č e n j a c i k a ž u d a j e d o z v o l j e n o s p a j a t i p o s t u o s n o v i . D a m e j i t i m a s e s t r u . od tada postite sve do noć i. pa je prihvatio pokajanje vaš e i oprostio vam. 3 . ak a od o k a zu z i m a j u predaju od Abdullah ibn Omera  da je Poslanik  .U p o s e b n o mv r e m e n u – ovo je vrijeme spomenuo Allah  u Kur'anu kada je rekao: ''Jedite i pijte sve dok ne budete mogli razlikovati bijelu nit od crne niti zore.K a d ap o s t o j ed v o j i c ai l iv i š eo v i hn a s l j e d n i k ao n i d j e l o m i č n oz a p r e č a v a j un a s l j e d s t v om a j k e ( h a d ž b u n-naks) koje se sa 1 1 / 3 s p u š t a n a /6.Z a h i r i j e . A k om e j i to s t a v ik ć e r k eis e s t r e . Abdullah ibn Zubejr  je postio bez prekida 14 dana.'' (El-Bekare. jer svaki imsak n ez n a č is a u m .P o s e b n o s u s t e z a n j e i l i s u z d r ž a v a n j e s n i j e t o mp r i b l i ž a v a n j u A l l a h u  . Allah zna da vam je bilo teš ko. 187.4 . mene Allah hrani i poji.š a f i j e . ajet) Napomena o spajanju posta – dodatak 400. rahimehullah. 5 . a k o je osoba jaka duhovno i tjelesno. a vi ste njihova odjeć a. dokaz im je kur'anski ajet: ''Dozvoljava vam se da se u noć ima dok traje post sastajete sa svojim ž enama. ajet) I m au l e m ek o j ak a ž ed aj et om e k r u h . 4 .u t o ms l u č a j us e s t r e u z i m a j u o n o š t o o s t a n e n a k o n d a v a n j a k ć e r k a m a n j i h o v o g d i j e l a . A k om e j i t o s t a v i b r a ć ui s e s t r e . Jedite i pijte sve dok ne budete mogli razlikovati bijelu nit od crne niti zore.'' – š t o z n a č i d a g a n i j e u č i n i o h a r a m o md r u g i mm u s l i m a n i m a . ' ' (El-Bekare. A k om e j i t o s t a v i d v i j ei l i v i š es e s t a r a . Zato se sada sastajte sa njima u ž elji da dobijete ono š to vam je Allah već odredio. A k om e j i t o s t a v i b r a t ap oo c u . one su odjeć a vaš a.Usuli Fikh 33 Fikh drugi dio. To su Allahove granice. t a d an j i m ap r i p a d a d v i j e t r e ć i n e n j e g o v e o s t a v š t i n e . t a d a n j o j p r i p a d a p o l o v i n a o n o g a š t o j e on ostavio.n e k e malikije i po jednom rivajetu Ahmeda ibn Hambela. t a d ać eo nn a s l j e d i t i s a v imetak. Fikh drugi dio.Usuli Fikh 34 . Prenosi se da je Omer  spajao dva i tri dana. str. smatraju spajanje posta haramom. 2 . S t a n j a u k o j i m a n a s l j e đ u j u b r a ć a i s e s t r e : 1 . Mi n h a d ž u -l-Muslim 1 U l e m as er a z i š l ap op i t a n j us p a j a n j ap o s t a . 187. P o s t D o d a t a k n a p r v u t a č k u : UŠ e r i ' a t u ' ' e s -s a u m ' ' z n a č i p o s e b n o s u z d r ž a v a n j e s a p o s e b n i m n i j e t o m up o s e b n o m v r e m e n uo dn e č e gp o s e b n o g . i n ep r i b l i ž u j t ei ms e !E t ot a k oA l l a ho b j a š n j a v al j u d i m ap r o p i s e S v o j e d ab i s e o n o g aš t oi mj e z a b r a n j e n ok l o n i l i . Sa ž enama ne smijete imati snoš aja dok ste u 'itikafu u dž amijama. kad su ga upitali: ' ' Z a š t oo ns p a j a p o s t ? ' ' –rekao: ''Ja nisam kao vi. t a d a ć e m u š k a r c up r i p a d a t i d v o s t r u k i d i o k o j i p r i p a d a ž e n i . niti je 1 Konsenzus. I d ž m a uleme smatra da je Poslanik  z a b r a n i os p a j a n j e .

k a oš t oj er a m a z a n s k ip o s t . Kad se vratio pitao ga je Ibn Abbas  : ''Kad ste vidjeli mlađ ak?'' –''U 2 3 petak naveč er. str. svim muslimanima na zemlji –i ovo je mezheb Ebu Hanife i Ahmeda ibn Hambela. –''A mi smo ga vidjeli u subotu. z a t i mp o s tk a ok e f a r e t3 za ubistvo 4 g r e š k o m . str. D o z v o l j e n o j e m u s a f i r u d a n e p o s t i p o i d ž m a u U m m e t a . z a t i mp o s t k a o k e f a r e tz az a k l e t v uk o dd ž u m h u ru l e m e . Rekao je Poslanik  : ''Kada vidite mlađ ak postite. o s j e ć a oo p t e r e ć e n j ep o s t o mi l i n eo s j e ć a o . at oj en i j e t h a d ž d ž at e m e t t u ' . Otkup.'' –odgovorio je. Dodatak o postu musafira 405. rahimehullah. posebno kada se zna da su struč njaci otkrili da je pojava mlađ aka različ ita od mjesta do mjesta. deset dana posta onome ko nije zaklao k u r b a nn ah a d ž d ž u . r a d i j a l l a h ua n h a .t a k o đ e rz a v j e t n ip o s t uo p ć e n o a k o č o v j e k n i j e z a n i j e t i o u z a s t o p n o s t . 5 Na p a š t a n j e r a m a z a n a d a n z a d a n .Usuli Fikh 35 Fikh drugi dio. jer nam je tako naredio Poslanik  .2 Ramazanski post i njegovi propisi Dodatak 400 str. sem nagradi Gospodara svjetova. pa drž i se lahkoć e!'' Abdullah ibn Omer je davao prednost prekidanju posta na putovanju.P o s tu k o m en i j eo b a v e z a uzastopnost jeste kada5. P o k u đ e n o . i E n e si b nMa l i kdavali su prednost p o s t un ap u t o v a n j u .'' Ovo je preovladavajuć e miš ljenje kod uleme da svaka drž ava posti onda kada vidi mlađ ak.i f t a r i on i t i j e s e h u r i o s l j e d e ć e g d a n a . u njegovoj zbirci Fetvi 25. 4 K a d č o v j e k k a ž e ž e n i t i s i m i k a o l e đ a m o j e m a j k e . i kada ga vidite prekinite post. –Na to Kurejda  reč e: ''Zar se niste oslonili na viđ enje mlađ aka od strane Muavije?'' –''Ne. o v oj ef e t v ao dI b n Tejmije.post kao kefaret p o s l i j e p o l n o g o d n o s a ud a n ur a m a z a n a i z a v j e t n i p o s t a k os e č ovjek o b a v e z a od ać eu z a s t o p n op o s t i t i .: Uvjet je za prekidanje posta na putovanju da to putovanje b u d e n a o s n o v u u d a l j e n o s t i i l i o b i č a j a i d a n a p u s t i s v o j e m j e s t o . i m a k a r k a o m u s a f i r b i o u n a j v e ć o j u d o b n o s t i – dozvoljeno mu je da ne p o s t i i d o z v o l j e n om uj ed as k r a ć u j en a m a z . a k oj eč o v j e kum o g u ć n o s t i . str. Da bude iskren u ime Allaha  i d a s e č o v j e k n e n a d a n i č i j o j nagradi. i kada ga ne vidite onda rač unajte. d ab i b i op r i m l j e nk o d Allaha  mora ispunjavati dva uvjeta: 1.'' (Biljež e Buhari i Muslim od Abdullaha ibn Omera  ) Islamska ulema se raziš la po pitanju viđ enja mlađ aka je li obaveza kada se vidi mlađ ak u jednoj drž avi postiti svima ili se u svakoj drž avi posebno gleda mlađ ak –neki kaž u: ako se vidi mlađ ak u jednom mjestu obaveza je postiti svima. Stoga molim Allaha  d a n a s n e u č i n i o d o n i h k o j i o b a v l j a j u ć i i b a d e t ž e l e d a l j u d i u n j i h u p i r u p r s t o mi l i ž e l e d a p o d i g n u s v o j u g l e d u o č i m a d r u g i h .Usuli Fikh 36 . A i ' š a . Kada je Ibn Abbas upitan o postu na putovanju rekao je: ''Teš koć a i lahkoć a. b i o u m o g u ć n o s t i i l i n eb i o . P r o p i s i h a d ž d ž a i u m r e U v j e t i d a h a d ž d ž b ude primljen H a d ž d ž . a dokaz im je upravo ovaj hadis. Prenosi se od Abdullaha ibn Abbasa  da je č ovjek po imenu Kurejda  putovao u Š am i ramazan je u Š amu nastupio u petak naveč er. J a č i s ud o k a z i d a j e s p a j a n j e d o sehura mekruh. k a ois v a k id r u g ii b a d e t .'' – reč e Ibn Abbas  .: Postoji post kod kojeg je obavezna uzastopnost dan za danom. aš e j hŠ e n k i t i k a ž e d a j e o v o b l i ž e s u n n e t u . Fikh drugi dio. p o s t k a ok e f a r e t z a r a z v o db r a k a z i h a r u n . tom 210. Dodatak 405.

N a k o nn i j e t a p o č i n j e s e s t e l b i j o m : ' ' L E B B E J K EA L L A H U MME L E B B E J K E . A. k o j i o b a v l j a k i r a n . L E B B E J KI N N E L-HAMDE VEN-NI'METE LEKE VE-L-MULK. A k on i j ev r i j e m ef a r z -namaza. donosi se nijet za ž e l j e n i o b r e d . Poslije toga. St i md a ć e i n a k o n o b a v l j e n o g t a v a f a i s a ' j a i d a l j eo s t a t i ui h r a m i m a . LA Š E R I K E LEK. d o kz až e n en ep o s t o j ip o s e b n ao d j e ć a . t es e n a k o nd o l a s k au Mekku obavi tavaf-k u d u mi s a ' j i z m e đ uS a f f ei Me r v e .Usuli Fikh Fikh drugi dio. a l i n e ć e o b a v l j a t i n a m a z i t a v a f d o p r e s t a n k a m e n s t r u a c i j e . N o š n j až e n e t o k o mo b r e d a h a d ž d ž aj e p o p u t o n en o š n j ek o j uo b l a č i p r i l i k o m obavljanja namaza . ukoliko bi o d g o d i os a ' j . T a k od aj eh a d ž d ž -kiran poput ifrada. pa onda da na taj nijet d o d a n i j e t h a d ž d ž a .N a š eh a d ž i j e . k a o š t os e k u p a k a d a j e d ž u n u p . i l i b u d e ž e l i o o b a v i t i h a d ž d ž -ifrad) sunnet mu j e d a z a s t a n e n a m i k a t u . N a k o n t o g a . o b l a č e n j e i h r a m a i nijet P o s t o j i p e t m i k a t an ap u t uz aMe k k u . s v a k i h a d ž i j a m o ž e i z a b r a t i d a o b a v i o n u v r s t u k o j u ž e l i . 2 ) I f r a dj e d a s e z a n i j e t i s a m oh a d ž d ž . s n i j e t o md ak l a n j as u n n e t ek o j i su propisani nakon uzimanja abdesta. A. n a m i k a t u ć e o b a v i t i n a m a z . Z a t o . p o n o v o s e o b u k u i h r a m i i z a n i j e t i s e h a d ž d ž . i s v a k ih a d ž i j ai d e p r e m am i k a t uk o j e mg r a v i t i r a . m o r a z a k l a t i k u r b a n . k o j un es m i j ep r o ć i o n a j k o j i ž e l i h a d ž d ž i l i u mru. a da nije zanijetio obred i obukao ihrame). it i m eo b r e du m r eb i v az a v r š e n . ' ' Nijet za temetu': ''Lebbejke Allahumme UMRETEN. kada bude osmi dan zu-l-h i d ž d ž e t a . 38 Fikh drugi dio. h a d ž i j a k o j i o b a v l j a i f rad ostaje u ihramima. K u p a n j e j e s u n n e t i z a m u š k a r c e i z a ž e n e ( č a ki z a o n e k o j e i m a j um j e s e č n op r a n j e ) . L E B B E J K EL AŠ E R I K EL E K E . K o o b a v l j a o v a j h a d ž d ž n i j e d u ž a n z a k l a t i k u r b a n . jer je Poslanik podsticao ashabe da obave ovu vrstu h a d ž d ž a .N a k o nk u p a n j am u š k a r a cć eo b u ć i i h r a m e . zatim se o b r i j eg l a v a . da se obavi tavaf i sa'j od umre. Nakon toga. ako je vrijeme farz-n a m a z a . o n d ać ek l a n j a t i d v ar e k a t a . jer Allah  prima samo ona djela koja su u skladu s u p u t o mn a š e g P o s l a n i k a  . ili da prvo zanijeti samo umru. i s v a k ao dn j i hi m as v o j e u t e m e l j e n j e uŠ e r i ' a t u . od Mikata. V r s t e o b r e d a h a d ž d ž a P o s t o j et r i v r s t eo b r e d ah a d ž d ž a .'' Nijet za kiran: ''Lebbejke Allahumme UMRETEN VE H A D Ž D Ž E N . i o b a v i og as at a v a f o mh a d ž d ž a . d o p u š t e n oj e skinuti ihrame. t a k o đ e r ć ed o n i j e t i n i j e t . N i j e t z a i f r a d : ' ' L e b b e j k e A l l a h u m m e H A D Ž D Ž E N . g d j e ć e s e o k u p a t i .'' Mu š k a r c i ć ei z g o v a r a t i t e l b i j up o v i š e n i mg l a s o m .Usuli Fikh 37 . N a k o nt o g a . s a m o š t o o n a j . O d l a z a k n a m i k a t . 3 ) K i r a nj e k a d a h a d ž i j a z a n i j e t i s a m o u m r u i h a d ž d ž z a j e d n o . ' ' Ž e n ak o j ai m am j e s e č n op r a n j e .k a d ak r e n uz a Me k k u . v o d e ć i r a č u n ad an j e n ao d j e ć an eb u d eu b o j a m a k o j e s k r e ć u p a ž n j u . 1 ) T e m e t t u ' j e d a s e z a n i j e t i s a m o u m r a u m j e s e c i m a h a d ž d ž a i kada se stigne u Mekku. s t i m e d a t r e b a n a g l a s i t i d a j e n a j b o l j e o b a v i t i temettu'.2 . i l i t e m e t t u ' a . i l is ep o d š i š a . n e ć es m e t a t i .D at a ji b a d e tb u d en an a č i nk a k og aj eo b a v l j a on a š Poslanik  . z a t i mć ed o n i j e t i n i j e t . K ob u d e ž e l i oo b a v i t i u m r u( d a l i s a m ui l i uo k v i r uh a d ž d ž a k i r a n a . o b i č n op r o l a z e k r o z m e d i n s k i m i k a t Z u -l-Hulejfe (mikat j eg r a n i c an ap u t uz aMe k k u . d o kć et o ž e n e č i n i t i t i h o .

o dk o j e gp o č i n j e t a v a f . ' ' T o k o mt a v a f a m o ž e s e u č i t i š t a s e p o ž e l i i z K u r ' a n a . a to je ubrzavanje koraka u prva tri kruga tavafa oko Bejtullaha.Usuli Fikh 40 . p am a k a r t ob i l o dodirom ili poljupcem. V EH U V EA L AK U L L I Š E J ' I NK A D I R . s u n n e t j es t a t i iza Mekamu Ibrahima i klanjati dva rekata. k a o i m i r i s n i h s a p u n a . P r i l i k o mo b a v l j a n j an a m a z an u ž n oj ed ao g r t a čb u d ep r e b a č e n preko oba ramena. ' ' U k o l i k og u ž v an ed o z v o l j a v ad as es t a n ei z a Me k a m a . L AI L A H E I L L A L L A HV A H D E H U . v o d e ć i r a č u n ad ao t p o č n e p r i j ec r n el i n i j e . 4 ) Z a b r a n j u j es ep r i l a z a kž e n i s as t r a š ć u . T a k o đ e r t r e b a p o v e s t i r a č u n a o d v i j e s t v a r i : 1 ) I d t i b a ' . K a d au đ eu H a r e m .a a k on i j eu s t a n j u . i s v a k i n o v i k r u g p o č i n j e k o d H d ž e r u l-E s v e d a . Š t os e t i č ep o j a s a i l i t o r b i c e . V EN E S A R E ABDEHU. k o j i s un a m i j e n j e n i z ač u v a n j e dokumenata ili novca. dodirnut ć eg ad l a n o m . L E H U -L-MULKU VE LEHU-LH A MD U . Na prvom rekatu se n a k o nF a t i h eu č i ' ' K u l j ae j j u h e -l-kafirun''. i o d n o s i s es a m on am u š k a r c e . o dk o j ep o č i n j ek r u g . N a k o nz a v r š e t k as e d a mk r u g o v ao k oB e j t u l l a h a . k a oi obrezivanje noktiju. VE KINA AZABEN-NAR. m o ž e s e k l a n j a t i u b i l o k o j e md i j e l u H a r e m a . Poslanik j en ao v o mm j e s t uu č i o : ' ' L AI L A H EI L L A L L A H V A H D E H UL AŠ E R I K EL E H . z a m u š k a r c e v a ž e i s l j e d e ć e z a b r a n e : 1) Ne smiju pokrivati glavu (dok suncobran ne smeta). I z m e đ uR u k n u -l-J e m a n i i H a d ž e r u -l-Esveda u č i t ć e : ' ' R A B B E N AA T I N AF I D -DUNJA HASENETEN.k r e n u tć ep r e m aH a d ž e r u -l-E s v e d u . E N D Ž E Z EV A ' D E H U . p a n t a l o n e . A k oj eum o g u ć n o s t i d i r n u t ć ek a m e nd e s n o mr u k o mi p o l j u b i t i g a . a na drugom ''Kul h u v a l l a h uE h a d . O k r e n u t ć es ep r e m a n j o j .s a m oć ep r o d u ž i t i . 3 ) Z a b r a n j u j e s e l o v i u b i j a n j e d i v l j i h ž i v o t i n j a . N a k o nt a v a f a . t e z a m u š k a r c e i ž e n e v a ž e s l j e d e ć i propisi: 1 ) Z a b r a n j u j es es k r a ć i v a n j ei b r i j a n j ed l a k an at i j e l u . Tavaf i sa'j N a k o nd o l a s k auMe k k uu p u t i t ć es ek aH a r e m ud ao b a v i tavaf. 2 ) Z a b r a n j u j e s e k o r i š t e n j e m i r i s a .n e p o k a z u j u ć i r u k o m . c i p e l ei s v eo n oš t oj e š i v e n o . jedan dio islamske uleme smatra da njihovo n o š e n j e n e p r e d s t a v l j a s m e t n j u . O v os ep r a k t i k u j et o k o mt a v a f a . ' ' 39 Fikh drugi dio. 2) Reml. i l i o d z i k r a . o b a v l j a s e s a ' j . Ovo j es u n n e ts a m oz am u š k a r c e il i j e p og aj e prakticirati.Usuli Fikh N a k o nt o g ak r e n u t ć es at a v a f o m . VE FI-L-AHIRETI HASENETEN. VE HEZEME-L-AHZABE VAHDEH. K oo b a v l j at a v a f t r e b ad aj ep o da b d e s t o m .'' Fikh drugi dio. 5) Zabranjuje s es k l a p a n j eb r a k a . at oz n a č i d as etokom tavafa otkrije desno rame. O s i mo v o g a . i r a z n i h d o v a . i r e ć i : ' ' B I S MI L L A H I A L L A H UE K B E R . Pogotovo je zabranjen polni odnos. N a p o č e t k u s v a k o g k r u g a r e ć i ć e : ' ' A L L A H UE K B E R . o k r e n u t ć es ep r e m a H a d ž e r u -l-Esvedu.'' Tavaf ima sedam krugova. ako uvjeti dozvoljavaju. d i ć i ć e d l a n o v e i m o l i t ć e A l l a h a  š t o p o ž e l i .Ihramske zabrane N a k o n n i j e t a o t p o č i n j e o b r e d . K a d ad o đ ed oR u k n u -lJ e m a n i ( ć o š a kK a ' b ek o j i p r e t h o d i H a d ž e r u -l-Esvedu). 6 ) Z a b r a n j u j e s e n o š e n j e r u k a v i c a .p r o š e n j ed j e v o j k ei l i posredovanje u tome. aa k on i j eus t a n j uo dg u ž v e . dign u v š i d e s n ur u k u . p o p e t ć es en an j ut o l i k od am o ž ev i d j e t i K a ' b u . d l a n o mć ep o k a z a t i u n j e g o v o mp r a v c u . K a d a h a d ž i j a d o đ e d oS a f f e . 2 )N es m i j un o s i t i k o š u l j e .

z a t i mć eo b r i j a t i g l a v ui l i s e p o d š i š a t i . o n a j k o j i j eo b a v i o t e m e t t u ' i l i k i r a n .Usuli Fikh 42 . j e r j e b o r a v a k n a A r e f a t u . K a d ad o đ e n a Me r v ut i m ej ez a v r š i oiu p o t p u n i oj e d a nk r u g . D o k o n i k o j i obavljaju ifrad ili kiran ostaju u ihramima i ihramske zabrane za n j i h i d a l j e v a ž e . N aMi n i ć ek l a n j a t ip o d n eii k i n d i j u . a k š a mi j a c i j u . ak a d ad o đ ed oz e l e n o gz n a k a . us v o j i mh o t e l i m a ć e p o n o v o o b u ć i i h r a m ei z a n i j e t i t i h a d ž d ž : ' ' L E B B E J K EA L L A H U MME H A D Ž D Ž E N ' ' i o t p o č e t ć e s t e l b i j o m . ' ' N u ž n oj ed a kamen p a d n e u o g r a đ e n i p r o s t o r i n i j e b i t n o d a p o g o d i s t u b . o k r e n u v š i s e k a K i b l i i u č i t ć e d o v u . i z n e m o g l i i l i b o l e s n i d a n a p u s t e Mu z d e l i f u n a k o n p o l a n o ć i .Usuli Fikh provesti u z i k r ui d o v i . N a k o np r o u č e n ed o v en aMe r v i . n i s u d u ž n i k l a t i k u r b a n . T o g a d a n a s v e h a d ž i j e s e u p u ć u j u n a A r e f a t . s a m o ć en a s t a v i t i st e l b i j o m . k a oi n a S a f f i . š t ov i š ev r e m e n at r e b a 41 Fikh drugi dio.N a k o nt o g a . p o n o v oć es eu p u t i t i k a S a f f i i t oj ep o č e t a kd r u g o gk r u g a . N a k o nb a c a n j ak a m e n č i ć a . s k r a ć e n op od v ar e k a t a . ' ' N a k o nz a l a s k as u n c an a p u š t as eA r e f a t i k r e ć es ek aMu z d e l i f i . d o k o n i . a prije zalaska sunca. N a k o nt o g a s u n n e t j e o d m a hz a s p a t i . Tamo se klan j a j ua k š a mi j a c i j as p o j e n o .S u n n e t j e o v op o n a v l j a t i t r i p u t a . St i m d a n e b a c a j u k a m e n č i ć e d o i z l a s k a s u n c a . m o l e ć i i z m e đ ut o g a š t a p o ž e l i . I kada se razdani. i o n i m o g u s k i n u t i i h r a m e i s v e z a b r a n e v e z a n e z a i h r a mz a n j i h p r e s t a j u v a ž i t i . a l i d an eu z n e m i r a v ad r u g e . osim odnosa sa ž e n o m .N a k o ns a ' j a .S a ' js e z a v r š a v as e d m i m k r u g o m n a Me r v i . o n i k o j i s uo b a v i l i u m r u( uo k v i r uh a d ž d ž a t e m e t t u ' a ) i k o j i s us k i n u l i i h r a m e . p o s l i j ek o j e gć e n a s t a v i t i k o r a č a t i . Z a t i mć es eu p u t i t i k aMe r v i . T r č a n j ej es u n n e td od r u g o gz e l e n o gz n a k a . uj a c i j s k o mv r e m e n u . N a A r e f a t uć e k l a n j a t i p o d n e i i k i n d i j uup o d n e v s k o mv r e m e n u . k o j i s e n a l a z i us r e d i n i k r u g a . Nakon ovoga zabrane vezane za ihram prestaju. k a k ob i č o v j e ki m a os n a g e za obaveze narednog dana. S u n n e t j e d a k a m e n č i ć i b u d un e š t om a n j e o dl j e š n j a k a i d a s e b a c a d e s n o mr u k o m . z a k l a t ć ek u r b a n . j e d a n o d f a r z o v a h a d ž d ž a . t e ć e s e o d m a h n a k o n b a c a n j a k a m e n č i ć a p o d š i š a t i i l i o b r i j a t i g l a v u . Nakon sabah-namaza. k a oi s a b a hd e v e t o gd a n az u -l-h i d ž d ž e t a . O v i mo b r e d b i v a z a v r š e n .L E H U -L-MULKU VE LEHU-L-HAMDU V EH U V EA L AK U L L I Š E J ' I NK A D I R . R i j e č i k o j ej en a šP o s l a n i kn a j v i š e ponavljao toga dana su: ''LA ILAHE ILLALLAH VAHDEHU L AŠ E R I K EL E H . S v a k i k a m e n č i ć s e b a c a p o s e b n oi u z s v a k i z a m a hs ek a ž e : ' ' A L L A H UE K B E R . kre ć e s e k a Mi n i . p o š t os uv e ć ui h r a m i m a . k o j i s u o b a v i l i i f r a d . O n i k o j i o b a v l j a j ui f r a di l i k i r a n . P o v r a t a ks aMe r v en aS a f f u r a č u n as ek a od r u g i' ' k r u g ' ' io b a v i ć eg ak a o ip r v i . d e v e t o g d a n a . P o s l i j et o g ao d l a z i s euH a r e md as eo b a v i h a d ž d ž s k i Fikh drugi dio. O b r e d i n a Mi n i i h a d ž d ž s k i tavaf (ifada) Po dolasku na Minu prvog dana Bajrama baca se sedam k a m e n č i ć an aD ž e m r e t u -l-A k a b e( d ž e m r ek o j ej en a j b l i ž e Me k k i ) . O v d j ej eb i t n on a p o m e n u t i d as ed o p u š t ao n i m ak o j i s us t a r i j i . N aMe r v ić e p o n o v od i ć i r u k e . p o t r č a t ć ek o l i k oj eum o g u ć n o s t i . T r č a n j e n i j e p r o p i s a n ož e n a m a . sunnet je da se vrijeme na Muzdelifi provede u dovi. P r i j et o g a .o n a jk o j i o b a v l j au m r u( d al i s a m o s t a l n oi l i uo k v i r uh a d ž d ž at e m e t tu'a). Odlazak na Minu i Arefat Osmog dana zu-l-h i d ž d ž e t a s u n n e t j e d a s e s v e h a d ž i j e u p u t e n a Mi n u . o b r i j a t ć eg l a v ui l i ć es ep o d š i š a t i . d o kć ež e n eo d r e z a t i s a m o v r h o v e k o s e .

d u ž n o s t j eo b a v i t i t a v a f u -l-veda' –oprosni t a v a f . z a t i mć es eo d m a ć i u l i j e v u s t r a n u i u č i t ć e d o v e . koje je jedan od farzov ah a d ž d ž ai b e z n j e g a h a d ž d ž n i j e i s p r a v a n . z a s t a t ć e . k r vk o j as ej a v l j ak o dž e n en a k o np o r o đ a j a i m a i s t i p r o p i s k a o i k r v m j e s e č n o g c i k l u s a . Nakon to g a d o z v o l j e n j e i p r i s t u p ž e n a m a .r a d u j en a sd an a š i m 43 Fikh drugi dio. a o n a j k oo b a v l j e k i r a ni l i i f r a do b a v i t ć e s a ' j . z u -lh i d ž d ž e t a n a s v a t r i d ž e m r e t a . ' ' Z a t i mć ek r e n u t i m a l on a p r i j e d . az a t i mć e zanijetiti obred. P r i j ep o v r a t k ak u ć i . i 2 . i 1 2 . N a Mi n i j e d u ž n o s t p r o v e s t i n a j m a n j e p o l o v i n u1 1 . P o č e t ć e o d Ma l o g d ž e m r e t a k o j e j e n a j d a l j e o d Me k k e i t u ć eb a c i t is e d a mk a m e n č i ć a . a k o ga nije obavio sa tavafu-l-kudumom (prvim tavafom po dolasku u Mekku). d a n az u -lh i d ž d ž e t a( t r e ć e gd a n aB a j r a m a ) n a k o nb a c a n j ak a m e n č i ć a . k o j aj e d o b i l am j e s e č n op r a n j et o k o mo b r e d au m r e :' ' R a d iš t or a d ei o s t a l eh a d ž i j e . n o ć i z u l-h i d ž d ž e t a ( n o ć i i z m e đ u 1 . p o d u v j e t o md ai z a đ esMi n ep r i j ez a l a s k as u n c a . j e r s a mi m a l a m j e s e č n o p r a n j e .j e rž e n ik o j až e l i o b a v i t i h a d ž d ž i l i u m r u . d a n a B a j r a m a ) . n ak o j eć e b a c i t i s e d a mk a m e n č i ć a . P r o p i s i h a d ž d ž a z a ž e n e So b z i r o md as ež e n az av r i j e m eo b r e d ah a d ž d ž aiu m r e s u s r e ć e s a p o j a v a m a k o j e s u s v o j s t v e n e s a m o n j o j . a k o j e s e m o g u o d r a ž a v a t in ai s p r a v n o s tn j e n i ho b r e d a . Bolje je baciti prije zalaska s u n c a . P r i m j e r z a o v o j e s l u č a j E s m e b i n t U m e j s ( ž e n e E b u B e k r a  ) k o j a s e p o r o d i l a d o k j e b i l a n a m e d i n s k o mm i k a t u . S t o g as v a k až e n ak o j ai m am j e s e č n op r a n j e .U zn a p o m e n ud as uo v i p r o p i s i i z b o r i z f e t v i n a š i h s a v r e m e n i h i s l a m s k i h u č e n j a k a . S nap o m e n o md an a k o nd o l a s k auMe k k un e ć e u l a z i t i u H a r e mn i t i ć e t a v a f i t i s v e d o p r e s t a n k a n j e n o g m j e s e č n o g pranja. k a d ad o đ en a m i k a t t r e b as eo k u p a t i . j e d a np oj e d a n . N a k o nt a v a f a . Z a t i m s a mb o r a v i l a uMe k k i s v e d op r e s t a n k a m o g a m j e s e č n o g c i k l u s a . i 3 . b a c i t ć e s e d a mk a m e n č i ć a n a D ž e m r e t u -l-Akabe. d o z v o l j e n om uj en a p u s t i t i Mi n u1 2 . K a d a z a v r š i s a d o v o m . k a oi n ap r v o m . Pitanje:N ap u t uz a Me k k up r o š l as a m k r a jm i k a t an e z a n i j e t i v š i o b r e d e h a d ž d ž a . i 2 .Usuli Fikh s e s t r a m a m u s l i m a n k a m a m o ž e m op o n u d i t i n e k e o s n o v n e p r o p i s e v e z a n ez an j i h o v eo b r e d eh a d ž d ž a . d u ž a nj eo s t a t i i b a c a t i k a m e n č i ć ei 1 3 . o k r e n u t i s ek ak i b l i i u č i t ć ed o v ek o j ep o ž e l i . n a k oš t os u n c e p r e đ e p o l o v i n uneba. N a k o t o g a . D r u g o g i t r e ć e gd a n aB a j r a m ab a c a j us ek a m e n č i ć i n as v at r i d ž e m r e t a . ' ' Fikh drugi dio. n i j e d o z v o l j e n o d a p r o đ e p o r e d m i k a t a n e z a n i j e t i v š i ž e l j e n i o b r e dp am a k a r i m a l am j e s e č n op r a n j e . r a d i j a l l a h ua n h a . u p u t i t ć e s ek a S r e d n j e md ž e m r e t u . O b a v e z a o v o g a t a v a f a s p a d a s a ž e n e k o j a i m a m e n s t r u a c i j u i l i j e u p o s t p o r o đ a j n o mc i k l u s u . z a t i mj e t r a ž i l a od Poslanika d aj o j k a ž ek a k oć ep o s t u p a t i . jer je Poslanik  r e k a oA i š i . az a t i mz a n i j e t i o b r e d . O nj o j j ep o r u č i o s l j e d e ć e : ' ' O k u p a j s ei s t a v i n as v o j s p o l n i o r g a nn e š t oš t oć e s p r i j e č i t i i s t i c a n j ek r v i . K ob u d ež e l i o .Usuli Fikh 44 . Ž e l j e l a b i h znati da li je ovaj moj postupak ispravan? Odgovor:T v o jp o s t u p a kj en e i s p r a v a n . ' ' P r e m am i š l j e n j u š e r i ' a t s k i hu č e n j a k a . n a k o nč e g a s a mz a n i j e t i l a o b r e d e h a d ž d ž a i zMe k k e . i z g o v a r a j u ć ik o d s v a k o g' ' A L L A H UE K B E R .a l in e m o jt avafiti oko Bejtullaha sve dok ne p r e s t a n e t v o j m j e s e č n i c i k l u s . o n a j k oo b a v l j at e m e t t u ' . z a t i ms t a v i t i n e š t on as v o j s p o l n i o r g a n ( v a t ui l iu l o ž a k )š t oć es p r i j e č i t ii s t i c a n j ek r v i . S t o g a ž e n at r e b az a n i j e t i t ih a d ž d žs am i k a t ai a k oj eu m j e s e č n o m c i k l u s u i n j e n n i j e t ć e b i t i i s p r a v a n .tavaf (tavafu-l-ifada). o b a v i t ć es a ' j i z m e đ u S a f f e i Me r v e . Ak o g az a t e k n e a k š a mn aMi n i . a nakon njega se n e u č i d o v a .

Pitanje: K a k oć ep o s t u p i t i ž e n ak o j aj ez a n i j e t i l ah a d ž d ž . j e rz as a ' ji z m e đ uS a f f eiMe r v en i j ep o t r e b a n abdest.u t o m s l u č a j um o ž eo b a v i t is a ' ji a k oi m a m e n s t r u a c i j u . k a k ob i j o j t o Fikh drugi dio. a k oj es i g u r n ad at on e ć eo s t a v i t i n e g a t i v n e posljedice po njeno zdravlje. a l i j o j j e z a b r a n j e n o d a t a j n a k i t b u d e i s t a k n u t u t o j m j e r i d a p r i v l a č i p o g l e d e m u š k a r a c a . a ona mora p u t o v a t i i zMe k k e . T ao d j e ć a . Aa k oj o jj eo do b r e d ah a d ž d ž ao s t a oj e d i n ot a v a f u -l-veda' (oprosni tavaf) i tada joj se pojavi njen ciklus. Propisi vezani za ihramske zabrane Pitanje: Da li je dozvolje n ož e n i d a z a n i j e t i h a d ž d ž u o d j e ć i u k o j o j ž e l i i l i p o s t o j i p o s e b n ao d j e ć auk o j o j ž e n am o r ao b a v i t i o b r e d e h a d ž d ž a ? Odgovor: Ž e n a k o j a ž e l i o b a v i t i o b r e d e h a d ž d ž a i l i u m r e t r e b a b i t i o b u č e n a k a oš t os e o b l a č i k a d a ž e l i o b a v i t i n a m a z . Ali ako obavi tavaf te nakon toga dobije m e n s t r u a c i j u . 46 Fikh drugi dio. Pitanje: Je l i d o z v o l j e n ož e n i d a s e m i r i š e z a v r i j e m eo b r e d a h a d ž d ž a ? Id al ij o jj ed o z v o l j e n od au z i m ap i l u l ek o j eć e s p r i j e č i t i n j e nm j e s e č n i c i k l u s ud a n i m ah a d ž d ž a . i f r a d i l i k i r a n . j e rn j i h o v on o š e n j es p a d ai i h r a m s k e zabrane. ž e n i j e z a b r a n j e n od a i hn o s i z a v r i j e m eo b r e d ah a d ž d ž a .Usuli Fikh . Z a m u š k a r c a j e s u n n e t d a z a n i j e t i u b i j e l o jo d j e ć ik o j as es a s t o j io dd v ad i j e l a . o s i mš t on e ć e t a v a f i t i n i t i o b a v l j a t i s a'j sve dok traje njen ciklus.P aa k on j e n a menstruacija prestane prije devetog dana zu-l-h i d ž d ž e t a( p r i j e o d l a s k an aA r e f a t )o k u p a t ć es ei o b a v i t i u m r u( t a v a fi s a ' j ) . Pitanje: D al i j ed o z v o l j e n ož e n i o b a v l j a t i h a d ž d žuč a r a p ai rukavicama? Odgovor: Ž e n i j e b o l j e d a n o s i č a r a p e . m e đ u narodom. j e r t o p o t p u n i j e p o k r i v a n j e n o t i j e l o . ut o ms l u č a j uć eo t p u t o v a t i i sn j es p a d a d u ž n o s t o b a v l j a n j a o p r o s n o g t a v a f a .O v o u p u ć u j e n a t o d a ž e n a k o j a z a n i j e t i o b r e d e h a d ž d ž a . A k o o b a v l j a t e m e t t u ' o n a j e v e ć ez a n i j e t i l au m r u io s t a ć esn i j e t o mu m r e . Š t os e r u k a v i c a t i č e .Usuli Fikh 45 o l a k š a l oo b a v l j a n j eh a d ž d ž a ?Id al i j o j j ed o z v o l j e n ot o k o m obreda nositi zlatni nakit? Odgovor:P r v o : K o r i š t e n j em i r i s az av r i j e m eh a d ž d ž an i j e d o z v o l j e n on i ž e n i n i m u š k a r c u . n e ć e t a v a f i t i n i t i o b a v l j a t i s a ' j s v e d o p r e s t a n k a n j e n e m e n s truacije i dok se ne okupa. T r e ć e : Ž e n i j ed o z v o l j e n od an o s i z l a t n i n a k i t t o k o mo b r e d a h a d ž d ž a . a i m a m e n s t r u a c i j ui l i j o j s eo n ap o j a v i l ap r i j en e g oš t oo b a v i t a v a f . poznata je kao ihrami. O b r e d ž e n e k o j a i m a m j e s e č n o p r a n j e Pitanje: K a k a vj eš e r i ' a t s k i p r o p i sz až e n uk o j o j s ep o j a v i m j e s e č n i c i k l u s u d a n i m a h a d ž d ž a i d a l i j e n j e n h a d ž d ž i s p r a v a n ? Odgovor: A k os ek o dž e n ep o j a v i m j e s e č n i c i k l u s ud a n i m a h a d ž d ž as v eo b r e d eć en o r m a l n oo b a v l j a t i k a oi d r u g eh a d ž i j e . p a j o j s e p r i j e d o l a s k a u Me k k u p o j a v i m j e s e č n o p r a n j e ? Odgovor: Ž e n a k o j o j s eo v od e s i m o ž e o b a v l j a t i j e d n uo dt r i v r s t e h a d ž d ž a : t e m e t t u ' . V a ž n oj e napomenut i d a v j e r a n e p r o p i s u j e ž e n i n o š n j u b i j e l e o d j e ć e t o k o m o b r e d a k a oš t o t o n e k i m i s l e . D r u g o : Ž e n i j ed o z v o l j e n od a u z i m ap i l u l ek o j eć es p r i j e č i t in j e nm j e s e č n ic i k l u st o k o m o b a v l j a n j ah a d ž d ž a .

d i z a j n i š t a m p a : A I OL i n z Fikh drugi dio. Pitanje: D a l i j e d o z v o l j e n ob o l e s n i k ui l i ž e n i d a o p u n o m o ć e n e k o g a k o ć e b a c a t i k a m e n č i ć e u m j e s t o n j i h ? Odgovor: D o z v o l j e n oj eb a c a t i k a m e n č i ć ez ab o l e s n o gi l i z a ž e n uk o j a j e n e j a k a i l i t r u d n a . treć e g ič e t v r t o gd a n aB a j r a m an i j ed o z v o l j e n ob a c a t i k a m e n č i ć ep r i j ep o d n e . Pitanje: Ž e n az b o gn j e n o gm j e s e č n o gc i k l u s an i j eus t a n j u o b a v i t it a v a fh a d ž d ž a( i f a d u ) . A . A onaj ko propusti oprosni tavaf mora zaklati kurban i podijeliti ga s i r o m a s i m auMe k k i .Usuli Fikh 48 . T oć e j o j b i t i d o v o l j n o z a u m r ui h a d ž d ž . u o v o ms l u č a j u ž e n i je dozvoljeno da koristi jedan od dva metoda: 1 )D ak o r i s t it a b l e t ek o j eć ez a u s t a v i t in j e n uk r v( a k oj e s i g u r n a d a t o n e š t e t i n j e n o mz d r a v l j u ) . a k on j e nm j e s e č n i c i k l u s n e p r e s t a n e d o o d l a s k a n a A r e f a t o n d a ć e p r o m i j e n i t i n i j e t i z a n i j e t i t ć e h a d ž d ž i u m r u z a j e d n o . . Z a t i mć eo t i ć i n aA r e f a t p o s l i j ek o j e gć e obaviti jedan tavaf i j e d a ns a ' j . . A b d u r r a h m a n K a l a b i ć . S p o s o b n a ž e n a t r e b a b a c a t i z a s e b e .Usuli Fikh 47 D a v a n j e p u n o m o ć i d r u g i m a u o b a v l j a n j u p o j e d i n i h o b r e d a h a d ž d ž a Pitanje: D a l i j e d o z v o l j e n ož e n i d a o p u n o m o ć i s v o g a m u ž a k a k o bi obavio oprosni tavaf umjesto nje? Odgovor: D a v a n j e p u n o m o ć i n e k o m e u o b a v l j a n j u t a v a f a n i j e dozvoljeno. . a a k on i j eus t a n j ub a c i t i d op o d n ep r v o g ad a n aB a j r a m a . o n d ać et ou č i n i t i p o s l i j en j e g o v az a l a s k a .ad o š l oj ev r i j e m ed an a p u s t i Me k k u i d a s e v r a t i u s v o j u z e m l j u . . B a c a n j eut i md a n i m ao t p o č i n j ek a d as u n c e p r e đ e p o l o v i n u n e b a . š e r i j a t s k a r e c e n z i j a : p r o f . n a k o np r e s t a n k a n j e n o gh a j z a . o b r a d a t e k s t a : H a m z a A l a g i ć . z a t i md a s e o k u p a i t a v a f i . U zn a p o m e n ud ao p r o s n i t a v a f n i j ed u ž n o s t ž e n i k o j a i m a m j e s e č n i c i k l u s . U zn a p o m e n ud a drugog. bez obzira da li je tavafu-l-ifada ili oprosni tavaf. a k o j e o b a v i l a h a d ž d ž s k i t a v a f ( i f a d u ) . a l i ć e n a k o nt o g a b i t i o b a v e z n a z a k l a t i k u r b a n k a o i s v e h a d ž i j e k o j e o b a v l j a j u k i r a n i t e m e t t u ' . s a m e d r e s e Mus. ut o ms l u č a j uć ei h o d g o d i t i z a p o s l i j e A r e f a t a . i o b a v i t ć e t a v a f i s a ' j n a k o n p o v r a t k a s A r e f a t a k a d a p r e s t a n e n j e n om j e s e č n op r a n j e . Iso b z i r o md aj o jj en e m o g u ć ed as e n a k n a d n ov r a t ii l id ao s t a n ed op r e s t a n k an j e n o gm j e s e č n o g ciklusa? Odgovor: A k oj e s l u č a j k a oš t oj e s p o m e n u t od a ž e n an i j eu s t a n j u o b a v i t i t a v a f h a d ž d ž a z b o g s v o g a m j e s e č n o g p r a n j a i n i j e u stanj u o s t a t i u Me k k i n i t i s e n a k n a d n o v r a t i t i . 2 ) Ili da ul o š k o ms p r i j e č i c u r e n j ek r v i . a n j e nh a d ž d ž ć e biti ispravan – i n š a -Allah. Š t a ć e u r a d i t i s o b z i r o md a j e tavafu-l-i f a d aj e d a no ds a s t a v n i hd i j e l o v ah a d ž d ž ab e zk o j e g had ž d žn i j ei s p r a v a n . a k on em o ž eb a c a t i d oz a l a s k a s u n c a . z a t i md as eo k u p ai tavafi. Fikh drugi dio. Me đ u t i m . a k o ž e n a b u d e z a n i j e t i l a k i r a n i l i h a d ž d ž i f r a d . pa ne bude u stanju obaviti tavaf i s a ' j p r i j eA r e f a t az b o gn j e n em j e s e č n i c e . O s t a l i hd a n a . N a k o n o v o g a o n a m o ž e p u t o v a t i .P o s l i j e t o g a ć e z a n i j e t i t i h a d ž d ž i u p u t i t i s e n a A r e f a t i u p o t p u n i t i svoje obrede. . r e k a v š i : ' ' A L L A H U MME A H R E MT U B I H A D Ž D Ž I ME AU MR E T I ) . o n d ać e b a c a t i p o s l i j ep o d n e .ab ibn Umejr. ' ' T a v r s t a h a d ž d ž a z o v e s e k i r a n . l e k t o r : A b d u l m e d ž i d N e z o . .

'' Nasljednici Allahovih poslanika su sa dva aspekta: sa aspekta t r a ž e n j az n a n j ai s aa s p e k t ap r e n o š e n j at o gz n a n j a . P r i j e s v e g a n a s a m o mp o č e t k uo v e n a š e s k r o m n e b r o š u r i c e u k o j o j j e j e d a nd i oz n a n j a i l i m o ž d a u v o duz n a n j e . a z a t i mč e s t i t a m ov a mn a o d a b i r uo v o g a p u t ai ž e l i m od ab u d e t en a s l j e d n i c i A l l a h o v i h p o s l a n i k a .Usuli Fikh 49 Fikh drugi dio. j e r s ut or a d i l i Allahovi   p o s l a n i c i . s u š t i n s k a z a d a ć aA l l a h o v i hp o s l a n i k a j e b i l ap r e n o š e n j e . š t om o ž e m ov i d j e t i i z s l u č a j a k a d a m uj e d o š a oS a f v a nr a d i j a l l a h ua n h ui r e k a od až e l i d au č i i d as t u d i r a š e r i ' a t s k oz n a n j e .H v a l a i z a h v a l a p r i p a d a A l l a h ud ž e l l e š a ’ n u h u.d o s t a v l j a n j e io b j a š n j a v a n j el j u d i m aA l l a h o v e d ž e l l e š a ’ n u h u O b j a v e . o ds u n n e t a je da s ep o ž e l id o b r o d o š l i c a . j e r j e t oo ds u n n e t a A l l a h o v o gP o s l a n i k a sallallahu al e j h i v e s e l l e m . na n j e g o v e a s h a b e R a d i j e l l a h u a n h u m . a n a k o nt o g a salavat i selam na Resula Muhammeda sallallahu alejhi ve sellem. n a n j e g o v uč a s n u p o rodicu i sve one koji ga slijede do Sudnjeg dana. j e r k a ž e A l l a h o v P o s l a n i k s a l l a l l a h u a l e j h i v e s e l l e m : ' ' U č e n j a c i s u n a s l j e d n i c i Allahovih poslanika.A l l a h o vP o s l a n i ks a l l a l l a h ua l e j h iv es e l l e mj e r e k a o : ' ' D o b r od o š a o . ot i k o j i t r a ž i š z n a n j e ! ' ' D a k l e .m i v a ms r d a č n o ž e l i m ot o p l ud o b r o d o š l i c u . D a k l e .t ev a mj em iž e l i m ou zm o l b uA l l a h u d ž e l l e š a ’ n u h u d a n a md a d n e b e r e k e t i d a s e k a s n i j e š i r i i u z d i ž e č i s t o i i s p r a v n o š e r i ' a t s k oz n a n j e .Usuli Fikh 50 . Fikh drugi dio.

N e k iu č e n j a c id e f i n i r a j uf i k hk a om a r i f e t u -l-mesail veddelail. a o n a j k o g a o s t a v i s e n a g r a đ u j e . a k os eč o v j e kz a k u n e .p o d n e -namaz m o ž e m o k l a n j a t i n a p o č e t k u n j e g o v o g v r e m e n a .6 m e đ u t i m .8 T oj eo n a jv a d ž i bk o g am o ž e z a m i j e n i t i n e š t od r u g o . 9 Sk u č e n i l i o g r a n i č e n . P r v iu č e n j a kk o j ij ep i s a oou s u l if i k h uj ei m a mŠ a f i j a .Usuli Fikh 52 . 7 8 6 Spoznaja mesela i dokaza. 10 2. a j e t )U č e n j a c i s uk n j i g eu g l a v n o mp o č i n j a l i h a d i s o m : " D o i s t a s e d j e l a v r e d n u j u p r e m a n i j j e t u …"  Uvod Ilm (znanje) jeste sporazumijevanje ili spoznaja. a to su: 1 . a o n a j k o g a 12 o s t a v i n e ć e b i t i k a ž n j e n–suprotno od toga je mekruh: p o č i n i l a c s e n e k a ž n j a v a . o p o m e n ać ek o r i s t i t i v j e r n i c i m a . Druga knjiga koja je posebno znač ajna u usuli fikhu jeste ElMusaffa fi usuli-l-fikhi od imama Gazalija. Mustehab. š t os et i č eu s u l i f i k h an an j e m us eg r a d et e m e l j i . 5 5 . koji je napisao knjigu Er-Risale u k o j o j o p š i r n o g o v o r i o ovoj nauci. 11 P o ž e l j n o . Treć a riječ jeste fikh. Mubah. T e r m i n o l o š k oz n a č e n j ep on e k i mu č e n j a c i m aj e s t ed aj et o z n a n j e o p ć e n i t i h d o k a z a .n p r . ' ' (EdD a r i a t . 3.n e g oj e s t r i k t n o o g r a n i č e n . druga riječ je usul a potič e od riječ i asl. V a d ž i b–z ai z v r š av a n j en a g r a đ u j e . To je onaj vad ž i bč i j ej ev r i j e m e i z v r š a v a n j am o g u ć eo d r e đ i v a t is a m o s t a l n o . 4. Ne j a s a n i l i n e o d r e đ e n . Oko koliko propisa se bazira fikh? Njih je pet. p ap r e k r š i zakletvu – tada ima izbor da nahrani ili odjene deset siromaha. F i k h j e s t e z n a n j e o š e r i ' a t s k i mp r o p i s i m a n a o s n o v u p o j e d i n a č n i h d o k a z a . Haram.Usuli Fikh 51 Fikh drugi dio. Fikh drugi dio. 13 Dozvoljeno. rahimehullah. š to znač i razumijevanje –ovo bi bilo jezič ko znač enje ove tri riječ i. š to znač i temelj ili osnova. p o p u t n a m a z a i li posta. az an e i z v r š a v a n j es e k a ž n j a v a . 10 Zabranjeno. n i t i k a ž n j e n i . U s u l i f i k hs e b a v i o p ć e n i t i md o k a z i m a i n j e g o v a v a ž n o s t j e s t e š t oj e o n p o d r u č j e i d ž t i h a d a . T oj eo n a jv a d ž i bo k oč i j e g v r e m e n ai z v r š a v a n j an e m an i k a k v em o g u ć n o s t ii z b o r a . 12 P o k u đ e n o . V a d ž i b s e u s v o j o j b i t i d i j e l i n a d v i j e v r s t e : a )V a d ž i b -muajjen. s r e d i n i i l i n a k r a j u . takođ er tu je i knjiga El-Ihkam fi usulil-l-ahkam od imama El-Amidija. k a on p r .7 T oj eo n a jv a d ž i bk o j e gn i š t a d r u g o n e m o ž e z a m i j e n i t i . b )V a d ž i b -mubhen. O d r e đ e n i . T o j e o n o z a č i j e n e č i n j e n j e s e n e ć e n a g r a d i t i . d o k ć e s e z a č i n j e n j e i s t o g a k a z n i t i .13 T o s u o n e s t v a r i z a č i j e č i n j e n j e u o s n o v i n e ć e m o b i t i n a g r a đ e n i . rahimehullah.K a ž eU z v i š e n i  :' ' O p o m i n j i . P o d j e l a v a d ž i b a s o b z i r o mn a n j e g o v o v r i j e m e U č e n j a c i u s u l i f i k h a definiraju pojam vrijeme kao vremenski p e r i o d k o j e g j e Z a k o n o d a v a c o d r e d i o z a o d r e đ e n i i b a d e t : 9 a )V a d ž i b -mudika.11 N j e g o v p o č i n i l a c ć e b i t i n a g r a đ e n . b ) V a d ž i b -mutesea.

a zatim rekao: Budi! – i on bi. p a s u g a p i t a l i d a l i d a g a o b a v e u m j e s t o n j i h . a uo v o ms l u č a j us e t oo d n o s i n a o n ek o j i p r o u č a v a j ua k i d u .'' U ovome hadisu imamo osnovu.'' Da bismo mogli primijeniti kijas mora 15 p o s t o j a t i z a j e d n i č k a i l l a – r a z l o g d o n o š e n j a p r o p i s a i z m e đ u a s l a ili 16 fer'a. ajet) 5. 2.' ' U č e n j a c i k a ž u d a s e p o d o v i mr a z m i š l j a n j e mm i s l i n a ' ' u p o r e đ i v a n j e ' ' . I z d e f i n i c i j e s e v i d i d a z a k i j a s m o r a j u p o s t o j a t i č e t i r i s t v a r i : 1. ali ne u f o r m i s t r o g eo b a v e z e . koji ste razumom obdareni. Z n a č i g o v o r n i k . Ogranak ili sporedna stvar u odnosu na osnovu. 59. 3 . 3. 4.Usuli Fikh 53 Fikh drugi dio. dok v e ć i n a u č e n j a k a p r i h v a t a j u k i j a s k a o j e d n u o d o s n o v a Š e r i ' a t a . T a k o đ e r . t j . I m a mA h m e d . ' ' D o k a z i v e ć i n e u č e n j a k a z a p r i h v a t a n j e k i j a s a : 1. Neprimjenjivanje kijasa dovodi u situaciju da brojni d o g a đ a j i i p r o b l e m i n e ć e i m a t i š e r i ' a t s k i p r o p i s . 4 . R a z l o g d o n o š e n j a p r o p i s a ( i l l e ) .5. K i j a s j e z i č k i z n a č i o d r e đ i v a n j e i l i v r e d n o v a n j e . p š e n i c a z a p š e n i c u . Govor Poslanika  :' ' K a d a s u d a c d o n o s i i d ž t i h a d . d o k a zj ei u ajetu: ''Isaov sluč aj je u Allaha isti kao i sluč aj Ademov: od zemlje ga je stvorio. a to je pravo ljudi. i d ž m a i k i j a s . Fikh drugi dio. umro im je roditelj koji je trebao obaviti h a d ž d ž . Dokazi na kojima se temelji fikh T o s u č e t i r i o s n o v n a d o k a z a : K u r a n . Z an j e g o v oi z v r š a v a n j es l i j e d i n a g r a d a . P o s t o j i i d ž m a a s h a b a u prihvatanju kijasa. U Muslimovom Sahihu se p r e n o s e h a d i s i d a m uj e j e d n o md o š a om u š k a r a c .aa k op o g r i j e š i– ima jednu nagradu. Š e r i ' a t s k a d e f i n i c i j a k i j a s a j e s t e p r e n o š e n j e o p ć e n i t o g p r o p i s a n a ogranak u vezi sa propisom koji ih povezuje. a d r u g i p u t a ž e n a i da su ga pitali istu stvar. s o za so – sa istom mjerom.'' Poslanik  j e č e s t o s am primjenjivao kijas. r a h i m e h u l l a h .Usuli Fikh 54 . S u n n e t . 16 Ogranak. d i o a j e t a k o j i s e č e s t o spominje: ''…i razmislite.'' (Ali 'Imran. P o s l a n i k  ih je upitao: ' ' Aš t a m i s l i š k a d a b i o n b i o z a d u ž e n . az a 14 njegovo ostavljanje nema kazne. UA l l a h o v o j K n j i z i . p a p o g o d i –o ni m ad v i j en a g r a d e . m j e r e n j e . 2 .'' O nr e č e : ' ' A l l a h o v op r a v oj en a j p r e č ed as e nadoknadi. a t a k o đ e r m o ž e i m a t i z n a č e n j e z a o n e k o j i p r o u č a v a j u f i l o z o f i j u . tj. Utemeljenje kijasa Zahirijski mezheb (Ebu Davud ez-Z a h i r i i n j e g o vu č e n i kI b n Hazm ez-Z a h i r i ) n e g i r ak i j a suŠ e r i ' a t ui o n i s m a t r a j ud aj ek i j a s novotarija. Mendub –je djelo koje je naredio Zakonodavac. Osnova. j e č a mz a j e č a m . U Muslimovom Sahihu se prenosi da je Poslanik  rekao: ' ' Z o b z a z o b . d a l i b i t o n a d o k n a d i o ? ' ' Odgovorili su: ''Da. Osnova. Propis. h u r m e z a h u r m e . o vi. j er e k a o : ''Niko nije neovisan 17 o d k i j a s a i n j e g a p r i h v a t a v e l i k a v e ć i n a f a k i h a i m u t e k e l l i m a .R a z u mm o ž es h v a t i t iš e r i ' a t s k ui l l un ao s n o v uk o j ej e donesen propis. j e r č o v j e kp o r e d i s t a n j e p r i j a š n j i hn a r o d as as t a n j e ms v o g an a r o d a . 17 14 15 Mada nekada slijedi ukor za onoga koji ostavlja mendub.

' ' (El-Ealamu-l-muveki'in19) K a d as eu j e d n o md j e l un j e g o v i mč i n j e n j e mm o ž ed o b i t i k o r i s t a l i i š t e t a . D o k a zz ao v om i š l j e n j es en a l azi u suri el-Bekare kada Allah  k a ž e : ' ' I b o r i t e s e p r o t i v n j i h s v e d o k m n o g o b o š t v a n e n e s t a n e i dok se Allahova vjera slobodno ispovijedati ne mogne. iz k o r i s t i u š t e t u . A oni međ u vama koji od svoje vjere otpadnu i kao nevjernici umru.Usuli Fikh 56 . rekao je u svojoj knjizi Me d ž m u ' u -l-fetava. C i oŠ e r i ' a t j em i l o s t i k o r i s t i s v a k a mes'ela koja skrene od pravde u nepravdu ili iz milosti u nasilje. a t oj e u b i j a n j e l j u d i ut o j borbi – p o š t o j e k o r i s t v e ć a o d š t e t e b o r b a j e o b a v e z n a .i m a m of e r ' u . str. XX tom. Znaci ili zastave onih koji potpisuju umjesto Allaha  . u njemu ć e vječ no ostati. Fikh drugi dio.M e s a l i h v e . E l. k a oi p r i s u t n o s t š t e t e . A zlostavljanje je gore od ubijanja! Oni ć e se neprestano boriti protiv vas da vas odvrate od vjere vaš e. o d m u d r o s t i u b e s p o s l i c u n i j e o d Š e r i ' a t a m a k a r j e l j u d i u b a c i l i u Š e r i ' a t s v o j i mt u m a č e n j e m . ali je nevjerovanje u Allaha i odvrać anje od Njegova puta i č asnih mjesta i izgonjenje stanovnika njegovih iz njih još već i kod Allaha. ako budu mogli. u č e n j a c i k a ž ud a ć e s e o n oč i n i t i i l i o s t a v i t i s h o d n o t o m eš t ap r e o v l a d a v aun j e m u .Usuli Fikh 55 Fikh drugi dio.m e f a s i d18 Š e j h u -l-islam Ibn Tejmije. ajet) U ajetu se vidi prisutnost koristi. rahimehullah. dok j e p r o p i s o b a v e z a v r a ć a n j a d u g a . A k op r e o v l a d a v ak o r i s t č i n i t ć es ei s u p r o t n o . o ratovanju u njemu. ' ' Ibnu-l-Kajjim.l . je rekao: ' ' Š e r i ' a t s et e m e l j i n a p r i d o b i j a n j uk o r i s t i i o d b a c i v a n j uš t e t e . Reci: "Ratovanje u njemu je veliki grijeh. 193. rahimehullah.'' (El-Bekare. ajetu sure el-Bekare: ''Pitaju te o svetom mjesecu.: ''Nije pametan onaj koji razlikuje dobro od zla. 54. i l la je dugovanje.'' 18 19 K o r i s t i i š t e t e . nego je pametan onaj koj i r a z a z n a j ev e ć e d o b r o o d d v a d o b r a i v e ć e z l o o d d v a z l a . Drugi primjer je u 217. i oni ć e stanovnici Dž ehennema biti. – njihova djela bit ć e poniš tena i na ovome i na onome svijetu. i o ns et a k o đ e rg r a d i n a A l l a h o v o mp r o p i s ui i n t e r e s i m a N j e g o v i hr o b o v a un j i h o v o mž i v o tu n ao v o m ei o n o m es v i j e t u . a t oj e A l l a h o v op r a v o( h a d ž d ž ) . a to je slobodno ispovijedanje vjere.

an ep r o n a đ en i š t ao s i ml e š i n e . Uo v o m s l u č a j u č o v j e k j e s t e u b i o u b i c u . d o kj e propis zabranjenost. ajet) Fikh drugi dio. t a d am un e p r e o s t a j e o s i md a j e d e t u l e š i n u . ' ' A k oui s t o md j e l um o ž e m od o b i t i k o r i s t . 3) Neuzimanje u obzir svih faktora u kojima ovisi illa. a l i u j e d n oi š t e t u k o j a j e v e ć a o dt e k o r i s t i . o n s e n e ć e k a z n i t i u b i s t v o mz a t o š t o i l l a z a u b i s t v o u o s v e t i ( o d m a z d i ) j e s t eu b i j a n j ei n a p a d a n j e . n r p . n p r . z a t oš t oo v e d v i j e s t v a r i n e m a j ui s t ui l l u p ok o j o j s ed o n o s i p r o p i s . P o s l a n i k je naredio onome ko jede devino meso da uzme abdest nakon toga. N e m a h a r a m a u s l u č a j u k r a j n j e p o t r e b e . z a t o š t o j e on ''vlasnik krvi. č o v j e k j e n a p u t u i p o n e s t a n em uh r a n e . t a d a t a j k i j a s n e b i b i oi s p r a v a n . Iz toga se vidi da jedenje devinog mesa kvari abdest.p oi s p r a v n i j e mm i š l j e n j u u č e n j a k a . Razlozi zbog kojih kijas mož e biti pogreš an: 1) Ako propis nema svog konkretnog razloga (uzroka d o n o š e n j a ) . n p r : a k ob i č o v j e kz a b r a n i os o ko dg r o ž đ a . npr: a k ob ič o v j e ku b i ou b i c us v o g as i n a . 2 ) N e p o s t o j a n j ez a j e d n i č k ei l l e( r a z l o g a ) i z m e đ ua s l ai f e r ' a ( o s n o v e i o g r a n k a ) .Č o v j e ku k o l i k on i j e us t a n j ud a p o s t i s a n j e g a s p a d a o b a v e z a p o s t a i l i a k o n i j e u s t a n j u d a k l a n j a s t o j e ć i s a n j e g a s p a d a o b a v e z n o s t kijama.Usuli Fikh 58 . Ako bi neko na osnovu ovog hadisa naredio da se uzme abdest nakon jedenja mesa od srne –takav kijas ne bi bio ispravan z a t oš t on e m a m ok o n k r e t a nr a z l o gP o s l a n i k o v e  naredbe za u z i m a n j e a b d e s t a u o v o ms l u č a j u . k r š e n j et u đ e gp r a v a .Usuli Fikh 57 Fikh drugi dio. D o k a z z a o v o j e s t e g o v o r A l l a h a  : ''Ne grdite one kojima se oni pored Allaha klanjanju da ne bi i oni n e p r a v e d n oi n em i s l e ć i š t ag o v o r eA l l a h ag r d i l i . ' ' (El-En'am.'' U č e n j a c i k a ž u : ' ' K a d as es u o č ed v i j eš t e t eun e k o md j e l u u č i n i ć es eo n ak o j aj em a n j a . t a d a ć e m oo s t a v i t i t u k o r i s t k a k o s e n e b i d e s i l a š t e t a . a l i n i j e p o č i n i o n a p a d a n j e . 108. I l l aj eo p i j a n j euo v o ms l u č a j u . jer je kijam jedan od obaveznih dijelova namaza.

I l l a z a ovaj propis jeste o p ć e n j e s a ž e n o m ur a m a z a n s k o md a n u .'' (El-Ma'ide. ili onoga koji na Zemlji nered ne č ini –kao da je sve ljude poubijao.4 ) A k os e ui l l uu b a c i o n oš t on i j e o dn j e . P r o p i sz ao v a j p r e k r š a j j e s t e d a j e o b a v e z a nu č i n i t i k e f a r e t . ajet) Ponekad se na illu u predaji ukazuje izdaleka. Pravila iz usuli fikha 59 60 Fikh drugi dio. a ukazuje na uzrok i posljedicu.Usuli Fikh Fikh drugi dio. Allah  k a ž e : ' ' I p i t a j ut e om j e s e č n o mp r a n j u–r e c i t o j e n e p r i j a t n o s t . 32. Metode spoznavanja ille U č e n j a c i t o č i n e n a d v a n a č i n a : 1) Predajom. a ako neko bude uzrok da se neč iji ž ivot sač uva. –kao da je svim ljudima ž ivot sač uvao. a l i n e k i d o d a j un a t ui l l ud a č o v j e km o r ab i t i b e d u i n . ali su mnogi od njih. P r e d a j a m o ž eb i t i j a s n a . k a oš t ok a ž eA l l a hn a k o nš t og o v o r i k a k oj ej e d a n Ademov sin ubio drugoga: ''Zbog toga smo Mi propisali sinovima Israilovim: ako neko ubije nekoga ko nije ubio nikoga. z a t on e o p ć i t e s a ž e n a m a z a v r i j e m e m j e s e č n o g p r a n j a … '' (El-Bekare. i poslije toga. 222. P o z n a t j e h a d i s u k o m es ek a ž ed aj eb e d u i nd o š a oP o s l a n i k ug o v o r e ć i m ud aj e o p ć i os as v o j o ms u p r u g o m ur a m a z a n s k o md a n u . 2) R a z u m i j e v a n j e mi i z v o đ e n j e mi z p r o p i s a ( i s t i n b a t ) . ajet) Illa u ovom p r o p i s uj e s ur i j e č i to je neprijatnost –na ovu illu n i j e d i r e k t n ou k a z a n oua j e t uv e ć s ut ou č e n j a c i z a k l j u č i l i n a o s n o v u veznika f koji dolazi u ajetu. Naš i poslanici su im jasne dokaze donosili.'' Oni na osnovu razumijevanja propisa z a k l j u č u j u d a j e p r o p i s i l l e .Usuli Fikh . o p o j n o s t . na Zemlji sve granice zla prelazili. O v os uč e t i r i g l a v n ar a z l o g az b o gk o j i h u č e n j a c i g r i j e š e u k i j a s u . u s t v a r i . U č e n j a c i n a v o d ep r i m j e r z ai s t i n b a t n ao s n o v up r a v i l a : ' ' S v e š t oo pija je zabranjeno.

a ne da poteš koć e imate. O v o p r a v i l o u č e n j a c i k o r i s t e u s v i mp r o b l e m i m a k o j i z a d e s e o v a j U m m e t .Usuli Fikh « G o s p o d a r u n a š . uistinu. 185. 5) Neznanje. i daruj nam Svoju milost.''El-m e š a k a t u t u d ž i b u e t -tejsir'' – t e š k o ć a z a h t j e v a o l a k š i c u . l e k t o r : A b d u l m e d ž i d N e z o . A b d u r r a h m a n K a l a b i ć . . d i z a j n i š t a m p a : A I OL i n z Fikh drugi dio. k a d s i n a mv e ć na pravi put ukazao. o b r a d a t e k s t a : H a m z a A l a g i ć . k a o š t o j e v e l i k a g l a d . poplava. 3) Prisila.. s a m e d r e s e Mu s . Poslanik je rekao: ' ' D as en eb o j i md ać uo t e ž a t i s v o m e Ummetu naredio bih im da koriste misvak prije svakog namaza. 6 ) T e š k o ć a i d r u š t v e n e n e v o l j e . 7) Nepotpunost. 4) Zaborav..Usuli Fikh 62 . D a l i j e č o v j e k u d o z v o l j e n o u k o l i k o m u n e k o n e š t o u k r a d e d a o d e u t u s u d n i c u k a k o b i t r a ž i o s v o j e p r a v o ? K r a đ a p r e d s t a v l j a n e v o l j u i l i t e š k o ć u k o j a j e z a d e s i l a č o v j e k a : a k o n e o d e u t u s u d n i c u t e š k o ć a ć e o s t a t i i t a d a č o v j e k u b i v a d o z v o l j e n o d a t r a ž i s v o j e p r a v o u t i ms u d n i c a m a . Dokaz za ovo pravilo jeste: Allah ž eli da vam olakš a. . š e r i j a t s k a r e c e n z i j a : p r o f . 2 ) B o l e s t p r e d s t a v l j a r a z l o g z a o l a k š i c u u b r o j n i mi b a d e t i m a. . n e m o r a s e p o s t i t i . (El-Bekare.'' ( B i l j e ž e B u h a r i i Mu s l i m ) R a z l o z i z a o l a k š i c u u i b a d e t i m a p r e m a u č e n j a c i m a s u s l j e d e ć i : 1 ) P u t o v a n j e j e u z r o k o l a k š i c e . ajet) p o k a z i v a n j e l j u b a v i i p o d r š k e z a t i mz a k o n o m . U situaciji kada postoji š eri'atska i dunjaluč ka sudnica. a b i b n U m e j r . Poznato je da je Poslanik uvijek izmeđ u dvije stvari birao lakš u. n e d o p u s t i s r c i m a n a š i md a s k r e n u .. u z n e 61 Fikh drugi dio. Ti si. D a n a s n e p o s t o j e š e r i ' a t s k e s u d n i c e . č ovjeku je zabranjeno da ide u dunjaluč ku sudnicu. n e g o s e sudi prema z a k o n i m a k o j e s u i z m i s l i l i l j u d i . zemljotres itd. Kada god se pojavi teš koć aŠ eri'at donosi olakš icu. k r a t i s e namaz itd. A k o n e b i o t i š a o u s u d n i c u s v i m u s l i m a n i b i z a p a l i u t e š k o ć u z a t o š t o b i l o p o v i n e s m e t a n o k r a l i o d m u s l i m a n a z n a j u ć i d a s e o n i n e ć e n ikom ž a l i t i . Onaj koji mnogo daruje » Ali Imran 8.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful