ÔÞÂõíkíð

n {nuçkqçk ËuMkkE
yksu ‘økktÄe’ {kºk rð[kh çkLke økÞku Au, yk[kh Lknª. yk[kh{kt
‘økktÄe’Lku WíkkhLkkh økktÄeMkuðfku hÌkk LkÚke. Ãký íku{Lke MkwðkMk yksu
Ãký økktÄeLku íkkS fhkðíke hnu Au. økwshkíkLkk yuðk s Mkk[wf÷k
økktÄeMkuðf hrðþtfh {nkhksLku Lkðe ÃkuZe Lknª yku¤¾íke nkuÞ,
økktÄeLkk Lkk{u Mk¥kkLke ykMkÃkkMk VÞko fhíkk hksfkhýeyku {kxu
hrðþtfh {nkhks yksu {þk÷ çkLke Q¼k Au. 6 {k[o økwhwðkh
{nkrþðhkºkeLkk rËðMku hrðþtfh {nkhksLkk ðíkLk MkhMkðýe
(rs.¾uzk) økk{u íku{Lkk økÛÞkøkktXâk yLkwÞkÞeyku íku{Lke 1hÃk{e
sL{sÞtrík Wsðe hÌkk Au íÞkhu {nkhksLke økwshkíkLke «òLku {¤u÷
MktÃkqýo rLkMðkÚko Mkuðkyku ÞkË ykðe òÞ Au.
hÃk Vuçkúwykhe 1884Lkk hkus ¾uzk rsÕ÷kLkk {kíkh íkk÷wfkLkk, hZw
økk{u sL{u÷ hrðþtfh {nkhks WVuo ©e hrðþtfh rþðhk{ ÔÞkMk ÍkÍw
¼ÛÞk Lk níkk. íkuyku ¾wË fnuíkk ‘nwt íkku çknw ykuAwt ¼ÛÞku Awt’ Ãký
íku{Lkku MðkæÞkÞ rðþk¤ yLku Ÿzku níkku. òýeíkk ÷u¾f rþûkýþk†e
©e {Lkw¼kE Ãkt[ku¤e ÷¾u Au,
‘hrðþtfh {nkhks {æÞ ÞwøkLkk MkkÄw Mktíkku yufLkkÚk, íkwfkhk{,
ËkLkk, ÃkeÃkk, hiËkMk ðøkuhu ¼õíkkuLke s{kíkLkk Au.¼q÷{kt yk Þwøk{kt
ykðe [zâk Au.’
rðLkkuçkk ¼kðu Ãký fnu Au,
‘su fkuxeLkk íkwfkhk{ níkk yus fkuxeLkk ykÃkýk hrðþtfh {nkhks
Au.’
‘ykÞkuo Ãkh yLkkÞkuo fk hkßÞ Lknª nkuLkk [krnyu’ Mðk{e ykLktËLkwt
yk ðkfÞ Þwðk hrðþtfhLkk ÓËÞ{kt MkkUMkhðwt Wíkhe økÞw níkwt. Ãkrhýk{u
MðhkßÞ «u{Lke íku{Lkk ÓËÞ{kt y÷¾ òøke. yu Mk{Þu íku{Lkku
Ãkrh[Þ fX÷k÷Lkk ©e {kunLk÷k÷ ÃktzÞk (zwtøk¤e[kuh) MkkÚku ÚkÞku.
ÃktzâkSyu hrðþtfhLkk ½zíkh{kt LkkUÄÃkkºk ¼køk ¼sÔÞku. yk ytøku
¾wË hrðþtfh {nkhks ÷¾u Au.
‘yuf ðkh ÃktzâkSyu {Lku økktÄeSLkwt LkkLkfzwt SðLk[rhºk ðkt[ðk
ykÃÞwt. íku nwt hMkÃkqðof ðkt[e økÞku. {Lku yu ËuðíkkE Ãkwhw»k suðk ÷køÞk
yLku yk{ økktÄeS «íÞuLkwt {khwt ykf»koý ðæÞwt.’
yu ykf»koýu s R.Mk. 1916, Mktðík 197hLkk fkhíkf MkwË
ÃkwLk{Lku rËðMku íkhwý hrðþtfh økktÄeSLku òuðk y{ËkðkË fku[hçk
yk©{{kt ykÔÞk. ÷øk¼øk ºký f÷kf hrðþtfh økktÄeS Mkk{u çkuMke
hÌkk. íku{Lku òuíkk hÌkk, Mkktsu «u{k¼kE nku÷{kt økktÄeSLkwt ¼k»ký
níkwt. íkhwý hrðþtfh Ãký íku Mk¼k{kt økÞk. Mk¼k{kt {kLkð {nuhk{ý

38

W¼hkÞku níkku. ½kut½kx yLku fku÷kn÷Úke nku÷ ¼hkÞu÷ku níkku yLku íÞkhu
økktÄeSyu W¼k ÚkE yux÷w s fÌkwt.’
‘yk ½kU½kx yLku ÄktÄ÷{kt {khkÚke ¼k»ký Lknª ÚkkÞ, sÞkt MkwÄe
yuf Ãký {kýMk yðks Úkíkku nþu, íÞkt MkwÄe nwt çkku÷ðkLkwt þY Lknª fhwt
yLku yuf Ãký {kýMk {Lku Mkkt¼¤ðk {ktøkíkku nþu íÞkt MkwÄe nwt Mk¼k
Lknª Akuzwt. ík{u òýku Aku nwt nXe÷ku Awt {kxu þktík ÚkE òð.’
yLku nku÷{kt þktrík «Mkhe økE. yk ½xLkkyu hrðþtfh Ãkh Äkhe
yMkh fhe yLku íku rËðMkÚke íku{ýu ÃkkuíkkLke SðLkÞkºkkLku økktÄe {køkuo
ðk¤e ËeÄe.
økktÄeSLkk ‘®nË MðhkßÞ’ Lkk{f LkkLkfzk ÃkwMíkf{kt ÃkkuíkkLkwt Lkk{MkhLkk{wt ÷¾e økk{zu økk{zu ÃknkU[kzLkkh íkhwý hrðþtfhLku yu Mk{Þu
÷kufku ‘MðhkßÞðk¤ku’ fnuíkk.
Ãkkík¤e, Ÿ[e Ãký yze¾{ ºkktçkk ðhýe fkÞk, MkVuË ¾kËeLke
fMkðk¤e çktze, Ãke¤e xkuÃke yLku ÄkuríkÞwt Äkhý fhe W½kzk Ãkøku VhLkkh
Þwðk hrðþtfhu ðkøkz fktXu çknkhðrxÞkykuLku økktÄeLku Lkk{u ÷÷fkÞko
níkk. yu ½xLkk yksu Ãký Átðkzkt n÷kðe {qfu Au. yu Mk{Þu ðkøkz fktXu
çknkhðrxÞkykuLkku ¢qh ºkkMk níkku. çknkhðrxÞkykuLke ÷qtxVkx yLku
níÞkyu «ò{kt ¼Þ «Mkhkðe ËeÄku níkku. hkºkeLkk Mk{Þu yuf÷k Ãktzu
MkhMkðýe økk{ íkhV [kÕÞk síkk hrðþtfh {nkhksLku çktËqfÄkhe
çknkhðrxÞkykuyu yktíkÞko yLku Ä{fe ykÃke,
‘¾çkhËkh, íÞkt s W¼ku hnusu Lkefh Xkh fhe ËEþ.’
hrðþtfh ÚkkuÇÞk. yux÷u íkuýu ÃkqAâwt,
‘fwý Mku íkwt?’
hrðþtfhu Ãký yu s íkkuh{kt sðkçk ðkéÞku,
‘nwt Ãký çknkhðrxÞku Awt.’

7 yur«÷, 2008

‘fkuLke þuheLkku?’
yu Mk{Þu çknkhðrxÞkykuLke ºký xku¤e ðkøkz {nefktXkLkk
rðMíkkh{kt «ÏÞkík níke. çkkçkh Ëuðk, Lkk{ËkrhÞk yLku zkÌkk VkusËkh,
hrðþtfhu yu s ÷Þ{kt sðkçk ykÃÞku,
‘{nkí{k økktÄeLke þuheLkku?’
‘ytE åÞ{ ykÞku Mku?’
‘ík{Lku Mkk[k çknkhðxkLke heík rþ¾ððk. ík{khk LkkLkk LkkLkk
çknkhðxkÚke ftE Ëkzku Lknª ð¤u. Mkk[wt çknkhðxw fhðwt nkuÞ íkku [k÷ku
{nkí{k økktÄe fLku. yu{ýu ytøkúus Mkhfkh Mkk{u çknkhðxwt {ktzâwt Au?
yk{ Mkkå[u s hrðþtfh {nkhksu çknkhðrxÞkyku Mkk{u s
çknkhðxw {ktzâwt. yLku «òLku íku{Lkk ºkkMk{ktÚke {wfík fhe.
hrðþtfhLkwt fkÞoûkuºk økk{zkt s níkkt. íkuyku hkík rËðMk ÃkøkÃkk¤k
økk{zkyku{kt s VÞko fhíkk. Ëhuf økk{{ktÚke ËkY yLku [kuheLkwt Ëq»ký Ëwh
fhðk «ÞkMk fhíkk. Äe{u Äe{u íku{ýu Ëhuf økk{{kt Ãkt[Lke MÚkkÃkLkk fhe.
yk Ãkt[ku îkhk økk{{kt [k÷íkk ËkYLkk ÃkeXk íku{ýu çktÄ fhkÔÞk. fkuE
økk{{kt [kuhe ÚkkÞ íkku {nkhks íÞkt y[qf ÃknkU[e síkk [kuh Lk ÃkfzkÞ
íÞkt MkwÄe WÃkðkMk fhíkk. ytíku [kuh íku{Lke {kVe {ktøke, [kuhe Lk
fhðkLke «rík¿kk ÷u ÃkAe s íkuyku WÃkðkMk Akuzíkk. íku{Lkk ykðk
«ÞkMkkuLku fkhýu s Mkkhku÷, ¾hLkk÷, fXk÷k, fk¤w, ðxkËhk ðøkuhu
økk{ku{ktÚke [kuhe yLku ËkYLkk Ëq»kýku Ëqh ÚkÞk níkk.
fXk÷k{kt íkku {nkhksu ÷kufkuLku yLkks Mkh¤íkkÚke {¤u yu {kxu
yLkksLke ËwfkLk ¾ku÷e níke. yLkksLke ËwfkLk ÃkkMku çkuXk çkuXk {nkhks
fktíÞk fhu, ÷kufkuLku su òuEyu íku ÃkkuíkkLke òíku ºkksðuÚke òu¾eLku ÷E ÷u
yLku ÃkiMkk fw÷ze{kt Lkkt¾e Ëu. su økk{{kt [kuhe yLku ËkYLkk Ëq»kýku ÔÞkÃkf
heíku Vu÷kyu÷kt níkkt, yu s økk{{kt ykðe ËwfkLk [÷kððk suðwt þwØ
ðkíkkðhý Mksoðwt yu LkkLkq MkwLkwt Mkk{krsf ÃkrhðíkoLk Lk níkwt.
Mkk{krsf yLku h[Lkkíf fkÞkuo{kt {ku¾hu hnuLkkh hrðþtfh {nkhks
ykËþo MðkíktºÞ MkirLkf Ãký níkk. çkkhzku÷e MkíÞkøkún þY ÚkÞku yux÷u
{nkhksu íku{kt ÍtÃk÷kÔÞwt. MkhËkh Ãkxu÷u {nkhksLku Mkh¼kuý rð¼køkLke
sðkçkËkhe MkkUÃke. Ãkqýko yLku {eZku¤k LkËe ðå[uLkk 18 økk{ku{kt VheLku
MkíÞkøkúnLkku WÆuþ ÷kufkuLku hkík-rËðMk {nkhks Mk{òðíkk. MkíÞkøkún
Ëhr{ÞkLk {kuxhðk¤kykuyu Mkhfkhe {k÷ ÃkkuíkkLke {kuxh{kt ÷E
sðkLke Lkk Ãkkze, íkuÚke Mkhfkhu íku{Lkk ÷kEMkLMk hË fÞko. yux÷u
MÚkkrLkf VkusËkhu økkzkðk¤kyku ÃkkMku ðuX fhkððkLkwt Lk¬e fÞwO.
{nkhksLku íkuLke òý Úkíkkt íkuyku f[uheyu ÃknkU[e økÞk. yLku
økkzkðk¤kLkk çk¤Ëku AkuzeLku [k÷ðk {ktzâk. ykÚke VkusËkh økwMMku ÚkÞk
yLku Mkh¼kuý{ktÚke {nkhksLke ÄhÃkfz fhe. {nkhksLke ÄhÃkfzLkk
Mk{k[kh økktÄeSLku {éÞk. økktÄeSyu íkhík {nkhksLku ÷ÏÞwt,
‘ík{u LkMkeçkËkh Aku, su ¾kðkLkwt {¤u íkuÚke Mktíkw»x, xkZ íkzfku
Mkh¾ku, [ªÚkhk {¤u íkku ZtfkÞu, Lku nðu su÷{kt sðkLkw Mk˼køÞ ík{Lku
{éÞwt. òu Eïh yË÷k çkË÷e fhðk Ëu, Lku ík{u WËkh ÚkE òð, íkku
ík{khe MkkÚku sYh yË÷k çkË÷e fhwt. ík{khku Lku ËuþLkku sÞ nku.’
ÄhÃkfz ÃkAe LÞkÞLkwt Lkkxf ¼sðkÞwt yLku {nkhksLku ytøkúus
Mkhfkhu Mkkzk Ãkkt[ {kMkLke Mkò fhe.
økktÄeSLke ËktzeÞkºkk ÃkAe ykht¼kÞu÷ {eXk MkíÞkøkún{kt Ãký

{nkhks Mkr¢Þ hÌkk. {nu{ËkðkËÚke
ðeMk {kE Ëqh ÷MkwÿkLke ¾kze{kt {nkhksu yLÞ MkirLkfku MkkÚku {eXkLkk fkÞËkLkku
¼tøk fhðkLke ÞkusLkk çkLkkðe. hk»xÙøkeík
økkíkk økkíkk {nkhksLke xwfze MkíÞkøkún
MÚkkLku ÃknkU[e yLku íkwhík {nkhksLke
ÄhÃkfz fhðk{kt ykðe. {nkhksLku çku
ð»koLke fuË yLku h00 YrÃkÞk Ëtz ÚkÞku.
Ëtz Lk ¼hu íkku ðÄw ºký {kMkLke Mkò. Ãký
økktÄe RŠðLk fhkh Úkíkkt {eXk
MkíÞkøkúnLkk MkirLkfku su÷ {wõík ÚkÞk.
su÷{ktÚke {wõík Úkíkk s hrðþtfh
{nkhks ÃkwLk: Mkuðk fkÞo{kt ÷køke økÞk.
hkMk økk{{kt Ãkku÷eMkLkku yíÞk[kh ðÄíkku
síkku níkku. økktÄeSyu hkMkLke {w÷kfkík
÷eÄe íÞkhu ¾kMk fÌkwt,
‘hrðþtfhu nðu hkMk{kt hnuðwt
íkuyku hkík
òuEyu.’
rËðMk ÃkøkÃkk¤k
økktÄeSLke RåAkLku {kLk ykÃke
økk{zkyku{kt s
{nkhks hkMk{kt ykÔÞk yLku ÃkkuíkkLkwt
fkÞo þY fÞwO. økktÄeS økku¤{uS
VÞko fhíkk.
Ãkrh»kË{ktÚke Ãkhík ykÔÞk ÃkAe, Vhe
Ëhuf økk{{ktÚke
íku{Lke ÄhÃkfz ÚkE yux÷u MkrðLkÞ
ËkY yLku
fkLkqLk ¼tøkLke ÷zík þY ÚkE. {nkhks
[kuheLkwt Ëq»ký
íku{kt òuzkÞk yLku 1Ãk {kMkLke su÷Lke
Ëwh fhðk
Mkò ¼kuøkðe.
ykÍkËe ÃkAe Mk¥kkLkk hksfkhý{kt
«ÞkMk fhíkk
ÃkzðkLkk çkË÷u hrðþtfh {nkhksu
ÃkkuíkkLkku MkuðkÞ¿k [k÷w hkÏÞku. 1948{kt y{ËkðkË{kt nrhsLk {trËh
«ðuþ, 1949{kt økwshkík Lkuºkhkník {tz¤Lke MÚkkÃkLkk, 19Ãkh{kt
‘rðï þktrík Ãkrh»kË’{kt ¼khíkLkk «ríkrLkrÄ íkhefu nkshe. 19ÃkÃkÚke
19Ãk7 ¼qËkLk {kxu økk{zu økk{zu ÃkËÞkºkk, 1964{kt rçknkhykurhMMkkLkk fku{e nwÕ÷zkuLku þktík Ãkkzðk{kt Mkr¢Þ, 1968{kt íkkÃkeLk{oËkLkk ÃkqhøkúMíkkuLke yrðhík Mkuðk, 1969 y{ËkðkËLkk fku{e
h{¾kýku{kt yu¾÷kMk «Mkhkððk y{ËkðkË{kt øk÷eyu øk÷eyu VÞko.
yk{ yuf {qf Mkuðf íkhefu hrðþtfh SÔÞk íÞkt MkwÄe «ò MkuðkLkk
fkÞkuo{k hík hÌkk.
Mðk{e ykLktËu yux÷u s fÌkwt Au.
‘nwt hkus Mkðkh-Mkkts {k¤k-«kÚkoLkk ð¾íku ÃkwÛÞ ÷kufku LkÕ÷ku hkò,
ÃkwÛÞ &÷kufku ÞwrÄrch MkkÚku ÃkwÛÞ &÷kufku hrðþtfh {nkhksLkwt Wå[khý
fhwt Awt.’
ÃkwÛÞ&÷kufku yux÷u ÃkwÛÞLkku Ãknkz. økktÄe rð[khLku Mkk[k yÚko{kt
yk[kh{kt {qfLkkh ykðk «òMkuðf 101 ð»koLke ðÞu ykÃkýkÚke Ëqh
síkk hÌkk. Ãký MkuðkLke Mkk[e r{Mkk÷ {qfíkk økÞk Au suLku yLkwMkhðkLke
ykÃkýe [u»xk s íku{Lku Mkk[e ytsr÷ yÃkoþu.
n

7 yur«÷, 2008

39

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful