ПРОЕКТ

:
ЕКОЛОШКО ОБРАЗОВАНИЕ ЗА ЗАЧУВУВАЊЕ НА ПРИРОДАТА ВО
БРЕГАЛНИЧКИОТ РЕГИОН
(Дел од програмата „Интеграција на еколошката едукација во
македонскиот образовен систем“)

Вовед:
Македонија е претежно планинска земја во која преовладуваат
долини, клисури и висорамнини. Има планински венец од голем број
на планини над 2000м, и 39% од територијата е покриена со шума.
Македонија изобилува со голем број на различни видови на екосистеми во кои можат да се најдат повеќе од 16,000 видови на
растителни и животински видови од кои, повеќе од 850 се ендемски
видови. И покрај тоа што целата територија на Република
Македонија опфаќа само 0,5% од Европскиот континент и 5% од
Балканскиот Полуостров сепак, несразмерно голем дел од
Европскиот биодиверзитет е концентриран во Република Македонија.
Поради ова, Македонија нашироко е препознаена како „Значајно
подрачје во поглед на биодиверзитетот“.
Едно од најинтересните подрачја со природни вредности е сливот на
реката Брегалница.
Како резултат на разноликоста во
топографијата (детално опишување и прикажување на мапа и сл. на
природните и другите карактеристики на град, област и сл.),
геологијата (наука за земјата, за составот, структурата и потеклото
на карпите и почвата), почвата, дистрибуција на водата и микроклима (значи климата на мали површини како пештери, живеалишта
на растенија и пошумени делови), се појавуваат голем број на
различни видови на растенија и животни. Преку 50% од речното
подрачје е покриено со мешана шума која се смета како богатство во
биодиверзитетот.
Како и да е, поради економските, социолошките, еколошките
фактори и распространетата сиромаштија, и високата стапка на
невработеност во руралните области како и лимитираните
економски можности во овие области и ниското ниво на свесност за
природните богатства, состојбата на биодиверзитетот и природните
богатства е во лоша состојба и не се користат на одржлив начин.

За успех на проектот. е и богатство кое треба да биде зачувано и заштитено“.swiss-cooperation. Водата на Реката Брегалница. Проектот ќе се реализира на три нивоа: Национално . поддршка на меѓугранични иницијативи кои постојат во регионот. што конечно ќе резултира во намалување на миграцијата од регионот. а се спроведуваат во насока на зачувување на природата и мали проекти за подобрување на условите за животот. туризам. развојот на одржливиот туризам во заштитени подрачја. за време на реализацијата на овој проект се предвидува граѓаните да бидат вклучени во процесот на консултација за одредени мерки и активности и ќе бидат редовно информирани за сите програмски активности и резултати. покрај нејзината вредност како ресурс и како фактор за економски развој.ch . директор на Центарот за Развој на Источно Планскиот регион: „Интегрираниот пристап што ќе биде применет во овој проект ќе овозможи интензивна соработка и координација помеѓу сите сектори: водовод. учеството на граѓаните се смета за круцијално. Користен извор: www. индустрија.Изјава од г-ѓа Драгица Здравева. заштита на животната средина итн. Регионално и Локално ниво – изработка на Плански документ за одржливо искористување на земјиштето.admin. За проектот „Зачувување на природата во Брегалничкиот регион“: Проектот „Зачувување на природата во Брегалничкиот регион“ треба да овозможи ефективно зачувување на природата во Брегалничкиот регион што ќе овозможи подобри услови за живеење на луѓето од овој регион како резултат од бенефициите добиени од одржливото користење на природните богатства. .изработка на Национална Стратегија за зачувување на природата во брегалничкиот регион.Поради овие причини Швајцарската агенција за развој и соработка одлучи да ги реализира проектите „Зачувување на природата во брегалничкиот регион“ и „Еколошко образование за зачувување на природата во брегалничкиот регион“. Оваа соработка ќе води кон зголемување на вредноста на регионот и во бруто домашниот производ по човек. Главната улога во овој процес ја има Центарот за Развој на Источно Планскиот Регион кој што ќе биде лидер во развојот и промоцијата на зачувување на природата во Брегалничкиот регион. земјоделство. шумарство. Но.

Пробиштип. Оваа програма се реализира на територија на цела република и ги опфаќа сите образовни институции во земјава. .ОХО“ во соработка со Министерството за Образование и Наука (МОН) и со поддршка од Швајцарската Агенција за Развој и Соработка (SDC) во 2009 година започнаа со реализација на едукативната програма „Интеграција на еколошкото образование во образовниот систем на Република Македонија“. Имајќи предвид дека Вие како училишна заедница имате круцијалната улога во креирањето на свеста и едукацијата на идните генерации.За проектот „Еколошко образование за зачувување на природата на брегалничкиот регион“: Здружението на граѓани . Делчево. Проектот „Еколошко образование за зачувување на природата на брегалничкиот регион“ има за цел да помогне во едукација на младите луѓе за убавините и спецификите на овој регион и со тоа да овозможи создавање на подобри услови за живот за целата заедница. интегрирање на екологијата во предметите и годишните програми и е вклучена во Интегралната евалуација. за успешност на проектот потребно е да се вклучи целата заедница. се започна и со реализација на проектот „Еколошко образовани за зачувување на природата на брегалничкиот регион“ кој што ќе ги опфати следниве 14 општини: Свети Николе. Пехчево и Берово Што сакаме да постигнеме со овој проект? Како што можевте да прочитате во досегашниот текст. Карбинци. Македонска Каменица.. Како составен од оваа програма од јули 2012. реализација на 4 еко-стандарди. поради причините објаснети погоре. Кратово. Зрновци. Програмата опфаќа едукација на 9 основни еколошки теми. Чешиново. со овој допис сакавме да Ви го претставиме целиот проект за заштита на природата во брегалничкиот регион и да Ви ги претставиме предвидените активности од проектот „Еколошко образование за зачувување на природата на брегалничкиот регион“ кои што покрај редовните обврски од програмата „Интеграција на еколошкото образование во образовниот систем на Република Македонија“ ќе се реализираат во периодот што следи предвиден од проектот( септември 2012декември 2015 година). Штип. имплементација на 7 чекори еко-менаџмент. Кочани. Лозово. Виница.

камења.биодиверзитет Еко Камп Реализација на активностите по месеци (2013 година) Ј Ф М А М Ј Ј А С О Н Д х x х х х х х х x x x х x x х х х х х х х х х х х х х х х Опис на активности и совети за училиштата и наставниците: 1. песок и други природни материјали.Со оглед на фактот дека не постојат доволен број на податоци за спецификите на биодиверзитетот за овој регион.. Овој процес претставува создавање на уметничко дело користејќи материјали кои можат да се најдат во природата како што се лисја. шишарки. Истражувачки активности (биодиверзитет) / Активности во природа . разни шеми. цвеќиња и разни скулптури и истовремено со тоа да пренесете одредена еколошка порака до пошироката јавност. школки. Со овој вид уметничко изразување можете да создате животни. претежно се замислени да бидат од истражувачки карактер при што учениците ќе бидат поставени во улога да истражуваат и на тој начин да се запознаат директно со својот регион и тие да ја создаваат базата на податоци за спецификите на својот регион. цвеќиња. гранки. Сметаме дека нивното директно учество во креирањето и истражувањето на регионот ќе придонесе за создавање на позитивен и личен однос кон својот крај и тоа ќе резултира во поголема одговорност кон непосредната околина како и поттик за идеи за создавање и креирање за и во својот регион.Релјефната уметност“ (Land Art) претставува забавен и креативен начин на уметничко изразување и може да го направи секој. 1 . активностите предвидени од проектот. План за активности (основни училишта): Еко Активности (основни училишта) 1 2 3 4 5 6 7 * Истражувачки активности / активности во природа (биодиверзитет) Идентификување на птици Идентификување на дрвја Земјена Уметност1 Креирање на детски разгледници Училишни еко кампањи Учество на интернационални натпревари .

. Вториот дел (Сеп. Почнувајќи од Мај.. Потоа.Идентификување на птици“. Досега изнесеното го претставуваше првиот дел од оваа активност (Март. но и дискутирање и еваулација на досега добиените и документирани сознанија. повторете ги уште еднаш веќе поминатите лекции по биодиверзитет (биолошка разновидност). и како правилно децата да ги внесуваат резултатите од извршените набљудувања во својот дневник. За почеток.Теренски водич“ во кој на едноставен начин е опишано како правилно да го користите прирачникот .. Идентификување на птици ..Идентификување на птици“..Идентификување на дрвја“.Теренски водич“ во кој на едноставен начин е опишано како правилно да го користите прирачникот .Оваа активност ќе почнете да ја реализирате од Септември 2013 година.. ливада или шума.излезат на терен“ и да се започнат со практични активности.. 2.Вашата задача. Децата прво треба доволно добро да ја познаваат теоријата пред да . Ное. заедно со вашите ученици ќе треба да .Прва работа која Вие.Поенатата е следна: децата треба да се учат додека се забавуваат. и истите да ги детерминираат... Доколку Вие – наставниците мислите дека учениците се доволно запознаени со начинот на реализација на активностите и дека . Окт. при што Вие – наставниците треба да ги внесете децата во улога на истражувачи.Оваа активност ќе ја реализирате со помош на содржината која ќе Ви биде достапна во прирачникот . Април.Оваа активност ќе ја реализирате со помош на содржината која ќе Ви биде достапна во прирачникот ..) се состои од дополнителни активности на терен. Исто така. и како правилно децата да ги внесуваат резултатите од извршените набљудувања во својот дневник. наставниците треба да ја направите е да го проверите знаењето во однос на биодиверзитетот кај учениците.. следат активности на терен (види точка 2 и 3).Вие – наставниците. Бидете сигурни дека сите од децата имаат соодветно познавање во согласност со темата.Идентификување на дрвја“. За поефикасна реализација на планираните активности нашиот тим креираше и . 3.излегувате на терен“ два до три пати месечно при што целта ќе биде децата да научат за што повеќе растителни и животински видови. планина. Идентификување на дрвја . а потоа да продолжите до најблиското излетничко место и/или до најблискиот рид. битно е да ги убедите децата самите да иницираат активности во нивните заедници. За поефикасна реализација на планираните активности нашиот тим креираше и . Мај). Активностите во природа можете да ги реализирате за почеток во училишниот двор. е да Вие наставниците ги мотивирате децата да излезат надвор во природа и да почнат да учат и да го истражуваат растителниот и животински свет во близина на нивното место на живеење. и да го промовираат она што го дознале за природата и живиот свет во неа.

на некој општински празник или пак како дел од некој традициоален настан или манифестација на градот во кој се наоѓа вашето училиште. Како? Можете да ги поделите учениците во две групи.Јуни.com/groups/landartforkids/ Исто така. За почеток.Што подразбира релјефната уметност. и како успешно да ја реализирате оваа активност можете да дознаете на следниов линк: http://www. .. 2 и бр. ваша задача е: пред. и слично (со лепење или прицврстување).mk/article.Целта на оваа активност е учениците да смислат еко кампањи на тема биодиверзитет. ве охрабруваме да се вмрежувате со други училишта.Оваа активност можете да ја комбинирате заедно со активноста под реден број 4. чии активности ќе ги презентираат на патрониот празник на училиштето. Креирање на детски разгледници .com/watch?v=bt6Sfjh9tSA 6. и заеднички да ги креирате и организирате еко кампањите. оваа учебна година одредете тема која може да таргетира одреден животински/растителен вид присутен во вашиот регион. На кампањата треба да почнете да работите почнувајќи од месец Мај.youtube. за време на.научиле како да ги идентификуваат дрвата и птиците. 3) можете да ги комбинирате на една теренска активност 4. Совет: оваа активност можете да ја реализирате во вашиот училишен двор. при што едната група ќе се посвети на релјефната уметност. камчиња.. Училишни еко кампањи . Релјефна уметност. кој е загрозен или пак за кој знаете дека е од огромно значење за регионот и целиот екосистем. Наш совет: хартијата која ќе ја употребувате за разгледниците нека биде рециклирана.URDb_6XC1bo А на следниов линк имате и доста корисни и интересни примери: http://www. фаза по фаза. а другата на креирањето на детски разгледници. се до добивањето на финален производ. овие две активности ( бр. 5. Кампањата треба да ја продолжите и во наредните две години.aspx?cid=320&l=5#. Релјефна Уметност . Исто така. и после извршувањето на оваа активност да го документирате целиот процес.org. Разгледниците можете даги комбинирате со природни материјали како што се: растенија. На следниов линк можете подетално да се запознаете со целата процедура: http://www.flickr. местото каде што треба да стои финалниот .nrp.производ“. па се до Ноември (прва година). со тоа што истата ќе ја развиете на едно повисоко ниво – со што ќе добиете поголеми и видливи резултати.

Училиштата ќе бидат избрани според квалитетот на реализираните активности. Интергален училишен мониторинг и еваулација .  Дали знаете што значи терминот биодиверзитет? Дали знаете која е важноста на биодиверзитетот?  Дали во моето опкружување има природа? Кои животински и растителни видови се застапени? Која е нивната улога во одржување на рамнотежата во природата? Дали тие на некој начин се загрозени или исчезнати?  Дали во твојата околина има ендемски видови? Дали постои некој закон или регулатива која ги штити? Каков е односот на локалното население кон тие ендемски видови?  Што можам да сторам во заштитата на животинскиот и растителниот свет во моето место на живеење? Како да постапам за мојата порака да ја слушнат многу луѓе? Како да ги вклучам луѓето од моето училиште – моите соученици и наставници? Најинтересните и најкреативни кампањи ќе имаат можност да гостуваат и да ги претстават реализираните активности и добиени резултати во емисијата 5+ на ТВ Телма. планирајте настани.за реализација на оваа активност ќе треба да ни пратите извештај (ќе Ви биде пратен пример заедно со овој план на активности. Учество на интернационални натпревари – биодиверзитет . од Вас очекуваме да добиваме извештаи преку кои директно ќе се набљудува напредокот и реализацијата на активностите. подолу Ви приложуваме некои прашања кои ќе ви бидат корисни при размислувањето за темата на вашата училишна еко кампања.Креирајте пораки. наш совет е да бидете што поактивни во однос на реализацијата на проектните активности. Со цел да се добие поголема ефикасност. Лице за Контакт: да ги подготвувате и испраќате од . 8. 7. За оваа цел. како и навремено детреминирање и решавање на потенцијални проблеми. Извештаите ќе почнете Септември 2013 година.Секое училиште има подеднакви шанси да биде избрано да учествува и да се натпреварува на некој интернационален натпревар на тема биодиверзитет. дискутирајте! Бидете активни! Со цел да Ви ја олесниме работата.

org. 071 232 955 Е-пошта: nikola@oxo.mk .Никола Нешкоски Проектен Kоординатор (OXO) Тел.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful