17

H AΠΟΛΟΓΙΑ ΤΗΣ ΒΙΑΣ
(κάποιες σκέψεις)
[Αφού το σημερινό περιβάλλον υποχρεώνει τους
ανθρώπους να ζουν μέσα στη μιζέρια,διατηρείται με
τη βία,υποστηρίζουμε και προετοιμαζόμαστε για τη
βία] (Ερρίκο Μαλατέστα)
Βία ετυμολογικά ως ενέργεια ατόμου ή ομάδος,η
δυναμική με σκοπό την προτροπή της θελήσεως και
όχι μόνο.Βία συνδεδεμένη με επίπεδα εκδηλώσεως
της,μορφές που αυτή παίρνει και τρόπους που γίνεται
αντιληπτή και ορατή,καθώς αναγνωρίζεται.Ιστορικά
αποτελεί πρωταρχικό και δομικό συστατικό στοιχείο
οποιουδήποτε μετασχηματισμού της κοινωνίας,είτε με
την έννοια των εξάρσεων είτε με την έννοια κάθε
εκτροπής ή ανατροπής πλεγμάτων καθιερωμένων
σχέσεων(εξουσία,κράτος,εκκλησία,σχολείο,στρατός).Σ
υναντάται αρχικά στις πιο πρωτόγονες κοινότητες.
Στη σύγχρονη εποχή, η βία γίνεται αντικείμενο
κριτικής,όσον αφορά τα μέσα(νόμιμα ή μη),την ηθική
ή μη της βίας,το δίκαιο ή το άδικο των σκοπών
της,διακρίνοντας μια μυθική βία που ενοχοποιεί και
μια καθαρή βία που εξιλεώνει,
Ο Μάρξ θεωρεί ότι η βία ισοδυναμεί με κοινωνική
αναγκαιότητα,ορίζοντας την ως «μαία των κοινωνικών
συστημάτων»,η οποία προέρχεται από τις διαδικασίες
της ταξικής πάλης,μέσα στα πλαίσια του κοινωνικού
ανταγωνισμού που αδιαμφισβήτητα υπάρχει.Το
γεγονός ότι η βία πάντα βία προκαλεί,ισχυροποιεί την
άποψη ότι η χρήση της μπορεί να οδηγήσει τα πάντα
προς
το
καλύτερο
ή
και
προς
το
χειρότερο,ανεξαρτήτως αποδοχής της.
Το εγκώμιο της βίας για την προάσπιση της
ανθρώπινης αξιοπρέπειας,έρχεται να επιβεβαιωθεί με
τα παρακάτω σημαντικά : «Μια κοινωνία πολιτική
που στηρίζεται στην αστική δειλία,που συνίσταται
πάντοτε στο να υποχωρεί μπροστά στις απειλές της
βίας,δεν μπορεί να γεννήσει την ιδέα,ότι η αστική
τάξη είναι καταδικασμένη σε θάνατο και ότι η
εξαφάνιση της δεν είναι παρά μια υπόθεση
χρόνου»(1.σελ31)
Έτσι η βία εμφανίζεται ως μονόδρομος και λύτρωση
για την κοινωνική επανάσταση,αφού στο ίδιο πνεύμα:
«Μια προλεταριακή βία που θα ξεφεύγει από κάθε
εκτίμηση,από
κάθε
μέτρο,από
κάθε
οπορτουνισμό,μπορεί να τα θέσει όλα υπό συζήτηση
και
να
καταστρέψει
τη
σοσιαλιστική
διπλωματία»(1.σελ37)
Δεν λείπουν ωστόσο και οι προκαταλήψεις απέναντι
στη βία,χάριν της πολυπόθητης κοινωνικής ειρήνης
από τους κυρίαρχους ,που οδηγεί στην υφαρπαγή και
την συναίνεση της κοινωνίας.Διαβάζουμε: «Στη
σύγχρονη αστική τάξη κάθε τι που απομακρύνει την
ιδέα της βίας είναι θαυμάσιο.Οι δικοί μας αστοί
επιθυμούν να πεθάνουν ειρήνη.Ύστερα από αυτούς
ας έρθει ο κατακλυσμός»(1.σελ62)
Επικεντρώνοντας το ενδιαφέρον μας πάνω στην
κατάληξη που παίρνει η χρήση της βίας των
εργατών,οδηγούμαστε φυσικά στην ιδέα της

ΓΕΝΙΚΗΣ ΑΠΕΡΓΙΑΣ ,που απορρίπτει στην πράξη
κάθε διάλογο με τους εξουσιαστές.Δεν παύει η βία
όμως να διέπεται από μια ορισμένη «ηθική»,όπου
προκαλεί αντιδράσεις του τύπου: «Οι ποινικοί
κώδικες λαμβάνουν μέτρα εναντίον της βίας και η
εκπαίδευση κατευθύνεται προς μετριασμό των
τάσεων προς τη βία.Η ειρήνη θεωρείται ως το
μέγιστο αγαθό και η κυριότερη προϋπόθεση πάσης
υλικής προόδου»(1.σελ151)
Μια ακόμη «απολογία της βίας»,έρχεται στα μέσα της
ταραγμένης δεκαετίας ΄70-΄80, στην Ιταλία,από τις
κοινωνικές συγκρούσεις και υπό την αυξανόμενη
καταστολή,ο Felix Guattari,αναφέρει σχετικά σε μια
επιστολή του: «Δεν πρέπει να απορρίψουμε a priori
κάθε προσφυγή σ’αυτή καθεαυτή τη βία,αλλά να
αναπτύξουμε αποτελεσματικές μορφές δράσης οι
οποίες θα αλλάξουν σε μια επαναστατική
κατεύθυνση,τους
κοινωνικούς
συσχετισμούς
δυνάμεων,προωθώντας
αυθεντικές
δυναμικές
απελευθέρωσης.Η βία είναι νόμιμη όταν ασκείται
από εργαζομένους που αγωνίζονται για ν’αλλάξουν
την κατάστασή τους.Παύει να είναι νόμιμη όταν
ασκείται από γκρουπούσκουλα,των οποίων ο
ουσιαστικός στόχος καθορίζεται από την επιρροή
της στα μέσα ενημέρωσης»(2.σελ63)

Ο Μπένγιαμιν στο «Για μια κριτική της
βίας»,χαρακτηρίζει τη βία,ως : «...η ίδια η βία που
συντηρεί το δίκαιο είναι μια απειλητική βία.Μάλιστα
η απειλή της δεν έχει την έννοια του εκφοβισμού
όπως πιστεύουν οι απληροφόρητοι φιλελεύθεροι
θεωρητικοί»..... «Δηλαδή αν η εστεμμένη από τη
μοίρα βία,είναι η ρίζα του δικαίου,εύκολα εικάζει
κανείς ότι όπου η υπέρτατη βία,η εξουσία[Gewalt]επί
ζωής και θανάτου απαντάται στην έννομη τάξη,η
ρίζα του νόμου προβάλει ολοφάνερα και
φρικιαστικά».Ο «εκθειασμός» της σημασιολογίας της
βίας έγκειται στο γεγονός του ότι : «Αν όμως
διαπιστώνεται ότι υπάρχει καθαρή και άμεση

τότε βίας.υπόσταση της δικαίου.ακόμα και πέραν του .

εκείνες τις «ατέλειωτες» στιγμές της εξέγερσης με μοναδικό τρόπο.λειτουργώντας ως αντιστάθμισμα στην κρατική αυθαιρεσία.ως αναλλοίωτος φυσικός νόμος.όπως αναφέρει και ο Νετσάγεφ: «Η οργάνωση του μέλλοντος θα αναπτυχθεί αναμφίβολα μέσα από το λαϊκό κίνημα και από την ίδια την ζωή.θα υπάρχει όσο θα υπάρχουν εκμεταλλευτές και εκμεταλλευόμενοι.συνεπάγεται την ανελευθερία της κοινωνίας».αιτία για συναίνεση δεν μπορεί να σταματήσει οποιαδήποτε μορφή βίας που στρέφεται πάντοτε κατά των εχθρών της ελευθερίας.Αθήνα χειμώνας 2002-2003 (3)Walter Benjamin:Για μια κριτική της βίας.Διότι.Η κοινωνική αντί-βία με εξωτερίκευση π.Ανεξαρτήτου θετικού ή αρνητικού φορτίου που μπορεί να πάρει η βία.τρομερή. . ΒΙΑ ΣΤΗ ΒΙΑ ΤΗΣ ΕΞΟΥΣΙΑΣ-ΠΟΛΕΜΟΣ ΑΝΙΕΡΟΣ ΤΑΞΙΚΟΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΚΡΑΤΙΚΟΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ (1)George Sorel:Σκέψεις πάνω στη βία.Αλλά έργο της είναι η καταστροφή.Οι ισορροπίες που υπάρχουν στο Εγώ μας διασπώνται και η παλιά προσωπικότητα δίνει τη θέση της σε μια εντελώς καινούργια. ασκούνται από τους αγωνιζόμενους ανθρώπους.) Αποτελώντας κατά ένα τρόπο ένα αυτονομημένο αντίσύστημα .καθολική και αμείλικτη».καλοκαίρι2002 (*)Η βία δεν θα πρέπει να έχει τη θέση.υπάρχει και θα υπάρχει μέχρι την καταστροφή της κυριαρχίας και την επικράτηση της ΑΝΑΡΧΙΑΣ που θα σημάνει και το τέλος ενδεχομένως της επιθετικότητας στον κόσμο.18 τότε καθίσταται εμφανές ότι η επαναστατική βία είναι δυνατή και επιπλέον. Καμία προτροπή.εξελίσσεται αναπαραγωγικά. Ελευθεριακή κουλτούρα.παρά μόνο σαν ένας θανατηφόρος ιός πού χρησιμεύει ως αντί-ιός για τις αναγκαιότητες της επαναστατικής αγωνιστικής και μόνο και δεν απορρέει από την αστικής και κυρίαρχης προέλευσης επιθυμία για βλάβη και εξουσιασμό που λειτουργεί παρά μόνο ως τροχοπέδη της πλανητικής μπασταρδοκρατίας.τον αυτοέλεγχο.κάνοντας επίκαιρη τη μαρξική ρήση : «η κρατική ελευθερία.Η βία ως κοινωνικό αντιστάθμισμα στην τρομοκρατία των αφεντικών εθνικών-πλανητικών.Γερ..επιβεβαιώνοντας ότι η βία υπήρχε.έχει πέρα από τη βιολογική καταγωγή της και κοινωνική προέλευση.εκδ.ο ατομικός χαρακτήρας μεταβάλλεται καθοριστικά.εκδ.την αυτοοργάνωση .εκδ Ελευθεριακή κουλτούρα.Αναγνωστίδη (2)Felix Guattari:To αίσθημα της ευτυχίας γίνεται ανατρεπτικό όταν είναι συλλογικό.με ποιο όνομα μπορεί η υπέρτατη εκδήλωση καθαρής βίας να καταλάβει τη θέση της μεταξύ των ανθρώπων»(3.Σε περιόδους εξάρσεων και αναβρασμού.χ την αυτό-διαμόρφωση.Ο Μάρξ στα 1864 αποφαίνεται ότι: «δεν υπάρχει άλλη χειραφέτηση από εκείνη που είναι υπόθεση των ίδιων των εκμεταλλευομένων».Αθήνα.Ο καταστροφικός χαρακτήρας ξεδιπλώνεται.σαν την ανάγκη για καθαρό αέρα και ελεύθερο χρόνο.ολοκληρωτική.

Συνενώνονται κατά μοναδικό τρόπο. Η ιδέα και μόνο της γενίκευσης κάνει δυσχερέστερη την έκβαση της σύγκρουσης με τα αφεντικά.ώστε η όποια καταστολή πέφτει στο κενό.ο αφορμαλισμός εκείνης της στιγμής σε συνδυασμό με την οριακή στιγμή του φεντεραλισμού γίνονται αδιαίρετο σύνολο.ή σαν ένα κόσκινο του οποίου οι τρύπες διαφέρουν η μια από την άλλη.χ στο εργοστάσιο με την συγκέντρωση και την κατανομή στο χώρο και την οργάνωση της κυκλοφορίας του χρόνου της εργατικής δύναμης).η εξέγερση.τόσο την καταστροφική της πλευρά όσο και το ακατόρθωτο της όποιας χειραγώγησής της από τις κρατικές δυνάμεις.19 ΑΠΟ ΤΗΝ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ ΣΤΗΝ ΕΞΕΓΕΡΣΗ (Εξεγερσιακή συνείδηση και αταξιακή συνθήκη) Με ισχύοντα :την κυρίαρχη νομοτελειακή και ιστορικίστικη πίστη στην ιδέα της προόδου ως απαραίτητου σταδίου της εξέλιξης της ανθρωπότητας. «Η ολοκλήρωση του ατομικού εγώ εξαρτιέται από την ικανότητα του να ενσωματώνει την πληθώρα των διαφόρων πλευρών της ανθρώπινης ζωής-την εργασία και το παιχνίδι.» Αυτό που αποτελεί το α και το ω για τον αναρχισμό Η ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ ΕΞΕΓΕΡΣΗΣ και τις αντί..που κοινωνιολογικά να επανασυνδέει την υποκειμενικότητα και την πράξη κατά εφικτό τρόπο..να παρακάμψεις για πάντα τις παγίδες που είναι τοποθετημένες στο Η μετάβαση αυτή από την πειθαρχία του εγκλεισμού.χιλιάδες μάτια τοποθετημένα παντού.εφόσον οι ατομικές και συλλογικές οντότητες είναι απροσπέλαστες και άρα απρόσβλητες ως στόχοι.»(1).έλεγχος αεικίνητος και πάντα άγρυπνος.»(2) Η κατά Μαρκούζε «κατασταλτική ανοχή». .να αποκλίνεις απόλυτα από τον κανόνα.προσδίδει μια ιδιαίτερη χροιά για τις ελευθεριακές αντιλήψεις και επομένως για την χαρούμενη ανατροπή του..εξουσιαστικές ιδέες γενικότερα είναι χωρίς άλλο.»(3) Καμία αντίσταση δεν θα’χει αποτέλεσμα.«ακέφαλα».πραγματώνοντας το λόγο της ΑΝΑΡΧΙΑΣ σε πράξη. δρόμο.αν δεν αναπτύξουμε μια πλουραλιστική κουλτούρα. Με δεδομένα:τις εκρηκτικές κοινωνικές συνθήκες. Η ανυπαρξία ή και η ύπαρξη οργανωμένων και συντονισμένων κινήσεων από το σύνολο των αναρχικών είναι κάτι το φυσικό.ευδιάκριτα προπλάσματα.ενώ οι έλεγχοι είναι ένας μετατονισμός. να ξεφύγεις απ΄’την αρένα με υστερική έμπνευση.διότι σε αντίθετη περίπτωση το μόνο που θα’χουμε καταφέρει θα’ναι: «να’χουμε καναλιζάρει την εξέγερση μας σε συστήματα και μεθοδολογίες που τη μετατρέπουν από εξέγερση σε τίποτα άλλο από την εικόνα της εξέγερσης. Με αυτά τα δεδομένα και γνωρίζοντας τους κανόνες του παιχνιδιού.δεν μένει τίποτα άλλο από την διεξαγωγή του.Θα συμφωνίσουμε ότι : «Το ζήτημα είναι επακριβώς να βγεις έξω.Η διόγκωση της καταστολής με κάμερες και ένοπλα περίπολα στους δρόμους της μητρόπολης παραπέμπει στην οργουελιανή τραγωδία και τον πανοπτισμό όπως τον αντιλαμβάνεται ο Φουκώ: «Η επιτήρηση πρέπει να μοιάζει με ένα βλέμμα χωρίς πρόσωπο που μετατρέπει ολόκληρο το κοινωνικό σώμα σε πεδίο επόπτευσης...Πολλοί είναι πιθανό να δράσουν άτακτα.μεταφορντικά φτάνει στην κοινωνία της κυριαρχίας και του ελέγχου.Η έκρηξη του αυθορμητισμού και της ανατρεπτικής ικανότητας του απρόβλεπτου στοιχείου της εξέγερσης –το ακαθόριστο.τη λογική και το συναίσθημα.τις αντιξοότητες των αγώνων και την μη-μονολιθικότητα του αναρχισμού ως αυστηρού και καθορισμένου πλαισίου δραστηριότητας και συμπεριφοράς.Διακριτά: «Οι εγκλεισμοί είναι καλούπια.σαν ένα αυτόπαραμορφούμενο πρόπλασμα που αλλάζει συνεχώς από τη μια στιγμή στην άλλη.το αστικό modus vivendi(=τρόπος ζωής) και οι σύγχρονες μητροπολιτικές συνθήκες υπαγωγής ολόκληρης της κοινωνίας σε κεφαλαιοκρατικό status quo δίνουν συνοπτικά το άρρωστο πεδίο της μετάβασης από τον εγκλεισμό στο μεταμοντέρνο βίο-πολιτικό γίγνεσθαι.Ο αυθορμητισμός.το καπιταλιστικό φρενοκομείο υπό την σκιά του επιβεβλημένου και θεσμοθετημένου μέσου επιβολής στον κοινωνικό ιστό.αφήνοντας κατά μέρους τις λογικές των οπορτουνιστών καθώς και τον ηλίθιο ντετερμινισμό που φτάνει στο σημείο να θεωρεί την ίδια την κοινωνική επανάσταση ως νομοτελειακή σιγουριά του καπιταλισμού στη βάση αυτή οφείλουμε να πούμε ότι ο αγώνας ενάντια σε κράτος και κεφάλαιο ανήκει μόνο στους εξεγερμένους και σαφώς όχι στους προσκυνημένους..ως ιδεώδες κατάκτησής του..Αυτό που ορθά ο Paul Virilio ονομάζει ως «υπέρ-ταχείες μορφές ελέγχου στον ανοιχτό χώρο»(εμπορευματοποίηση των δημοσίων χώρων από τα αφεντικά)που θα αναπληρώσουν «τις παλιές πειθαρχικές λειτουργίες σε ένα κλειστό σύστημα»(π.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful