Uvod u istoriju umetnosti

Osnovni termini

• “istorija” + “umetnost” = “istorija umetnosti” • proučavanje umetnosti u odnosu na okruţenje, uključujući: – ekonomske odnose – istorijske dogaĎaje – društvene odnose – religiju i verovanja – tehnološka dostignuća • po prirodi, istorija umetnosti je interdisciplinarna
Vilendorfska Venera, oko 15. 000.g.p.n.e. i Miloska Venera, oko 150.g.p.n.e.

Tri glavne vrste likovne umetnosti
• arhitektura • skulptura • slikarstvo • takoĎe: grafika, tekstil, keramika, dekorativna umetnost, mix-medija, “happenings,” performans, konceptualna umetnost...

Umetnost = forma + sadrţaj • Svako umetničko delo ima dva segmenta: – formu – sadržaj • forma se odnosi na “formalne.” spoljne aspekte umetnosti (likovni elementi) – kako je delo napravljeno • sadrţaj se odnosi na temu – šta je predstavljeno .

Posmatranje umetnosti • materijal • tehnika • vizuelni jezik – sredstva likovnog uobličavanja .menjanje formalnih elemenata = stil • značenje i kontekst .

• osnovno – opis onoga što se gleda

• na osnovu ranije stečenih znanja

• uočavanje formalnih elemenata, stila… • Likovna analiza uočava i raščlanjuje likovno delo na njegove sastavne elemente

• veoma subjektivan, kakva osećanja i asocijacije izaziva, šta se nekome sviĎa ili ne sviĎa na delu…

U principu, potreba za rashchlanjivanjem & analizom umjetnichkog djela prva se rodila u knjizhevnosti, dok je likovna umjetnost dugo vremena bila u potpunosti podvedena pod istoriju umjetnosti. Taj pristup - pozitivizam podrazumijeva upravo ove stvari koje su gore pomenute... istorizam, drushtveno-istorijske okolnosti u kojima je djelo nastalo & biografizam, umjetnikovu biografiju. Ovaj princip je dugo vremena bio jedini, najvishe zbog chinjenice da su skoro sve epohe bile 'zhigosane' opshtim karakteristikama koje su upravo bile proizvod drustvenih & istorijskih obiljezhja. Ta paralela izmedju umjetnosti & istorije je svakako imala svojih prednosti, ali takodje & mana... Granica izmedju umjetnosti & nauke je donekle pochela da se gubi, zanemarivale su se estetske vrijednosti djela, a nerijetko su chinjenice iz autorove biografije znale da namecu ako ne netachne, a onda pretjerano jednostrane zakljuchke o djelu. No, ovaj princip se odrzhavao sve do XX vijeka kada je doshlo do procvata u umjetnosti koji se nije mogao svesti pod okrilje bilo kakve faktografije, niti objasniti iskljuchivo kakvom istorijskom chinjenicom. Tada & nauka o umjetnosti, tachnije: teorija umjetnosti, dozhivljava svoj razvoj. Tako se pod uticajem ruske shkole razvija formalni metod koji akcenat stavlja na formu, tjs. oblik umjetnichkog izrazhavanja, tvrdeci kako upravo ona definishe & sadrzhaj (shto je vec bila velika razlika u odnosu na pozitivizam kod koga je sve bilo podredjeno sadrzhaju). Ipak, najveci doprinos formalizma jeste svakako uvjerenje da je umjetnost dinamichka kategorija, te da ni jedna statichka definicija ne mozhe da opstane, kao & poimanje umjetnichke chinjenice kao fakta koji se odrzhava samo unutar umjetnichkog djela. Psiholoshki metod se razvija pod uticajem Sigmunda Frojda; tachnije - njegove teorije o konstituivnim djelovima ljudske psihe: Ego & Alter-Ego. On se vraca na Aristotelovu katarzu, tvrdeci da se do razrjeshenje sukoba dolazi bash kroz umjetnost; bilo da se radi o umjetniku & chinu oslobadjanja, ili o posmatrachu & samoprepoznavanju. Filozofija takodje daje svoj doprinos preko fenomenoloshkog metoda & teorije recepcije koji proistichu direktno iz Huserlovog nachina mishljenja. Ove metode su interesantne jer uvode u teoriju pojam konkretizacije koji podrazumijeva da svako djelo dobija svoj pravi smisao tek kroz dozhivljaj posmatracha. Jedan od teoretichara knjizhevnosti (ne mogu mu se sada sjetiti imena, a muka me da trazhim) govorio o tim tzv. "pasazhima neodredjenosti". & ako se chini da je ovaj posljednji metod negdje najblizhi umjetnichkom poimanju umjetnosti , to ipak nije obavezno tako. Zamislite da stojite ispred egipatske skulpture... Njena chista frontalnost & anatomija koja eto tek shto zavredjuje da se zove ljudskom teshko da ce vas pokrenuti. Tu cete & te kako morati da poznajete istoriju Egipta, polozhaj umjetnika u tom drushtvu, kao & razlog zbog koga je ta skulpura uopshte pravljena. Isto tako je negdje potrebno poznavanje psihoanalize, ako zhelite da sagledate Dalijevo djelo. Znachi, uvijek & svuda: pluralizam metoda! Paul Klee uporedjuje umjetnika sa drvetom. On kazhe da umjetnik crpi iz realnog zhivota jednako kako drvo crpi iz zemlje & iz suncheve toplote, ali da bash kao shto ni plod drveta ne slichi mineralima & sunchevoj energiji, tako ni umjetnichko djelo ne imitira zhivot. Tako da mislim da negdje tu lezhi odgovor - pokushaj da naiskrenije dozhivish ovaj svijet oko sebe & da pokorno od njega uchish... na taj nachin ce se dozhivljaj prenijeti & na posmatracha, & onda ce rijechi, analize, metode, kao & svih shesnaest pitanja biti sasvim suvishni...

youtube.youtube.Analiza umetničkog dela • http://www.com/watch?v=lRDWt3 butTY&feature=related • http://www.com/watch?v=TQgBlUSzzM&feature=related • http://www.com/watch?v=0MCZ9 EuRoC4&feature=related • http://www.com/watch?v=xYDsWGFGtY&feature=related .youtube.youtube.

youtube.com/watch?v=y81HCS aqkYU&feature=related • http://www.youtube.com/user/draganjascur ?blend=22&ob=5#p/u/0/4Ktp-UPMb5g .youtube.com/watch?v=E8HYtril rRM&feature=related • http://www.KOMPOZICIJA • http://www.youtube.com/watch?v=RU9Dh ZtPUqQ&feature=related • http://www.

com/watch?v=qyKk1Vl WvHw&feature=related .CENTAR PAŢNJE • http://www.youtube.

com/watch?v=NSJwql HgQxg&feature=related • http://www.youtube.youtube.com/watch?v=3AGzV SDYzn4&feature=related .BOJA • http://www.

Arhitektura grč. sa svrhom stvaranja unutrašnjih organizovanih prostora. namenjenih najrazličitijim ljudskim potrebama • Arhitektura je stvaranje prostora veštački sagraĎenog od izabranog materijala. arhitekton . oblikovanog. sa izmenjenom konstrukcijom.graditelj • Arhitektonska umetnost predstavlja umetnost izgradnje graĎevine. dekorisanog i obojenog po ukusu odreĎene epohe • Arhitektura je umetnost oblikovanja prostora prema ljudskim potrebama i teţnjama .

nema za cilj i izazivanje estetskog osećanja • Odraz vremena.• Ima i tehničku i umetničku komponentu • Razlika u odnosu na graĎevinarstvo – ono sluţi da zadovolji potrebe. čvrsto vezana za ţivot .

. svod. stubac (stub je kruţnog preseka.vertikalne: zid.. vertikala i horizontala). kupola i krov (tavanica horizontalno zatvara gornji deo prostora. stubac četvorougaon). konstruktivni elementi – delovi koji nose i delovi koji su nošeni ili kombinacija podupirača i tavanice.Osnovni zakoni: • funkcija (namena) • konstrukcija (materijal. Konstruktivne elemente moţemo podeliti na: . a svod oblo). stub.horizontalne: tavanica..) . • umetnički izraz (ukus epohe.

plan Bazilikalni (longitudinalni) plan Centralni plan .

frontalni i bočni izgled (fasada) longitudinalni presek i osnova ili plan .

obloţen daskama ili drugim materijalom) kamen – konstruktivni sistem (podupirači i horizontalna greda) opeka – konstruktivni sistem (luk i svod) • – – – – one koje čovek sam proizvodi beton (šljunak sa peskom + vezivo. najčešće cement + voda) armirani beton – beton učvršćen čelikom čelik staklo .Materijali • – – – oni koji se nalaze u prirodi drvo – konstruktivni sistem (paralelno poloţene grede kao kod brvnara ili skelet od drveta.

KONSTRUKTIVNI SISTEMI gredni sistem arhitrav lučni sistem luk i svod .

LUČNI svod poluobličasti (bačvasti) svod .Konstruktivni sistem graĎevine .

kupola kupola lanterna kalota prsten/tambur pandantifi .

niše sistem pandantifa sistem trompi .sistem graĎenja kupole sferni trougao .pandantif ugaone trompe .

sistem graĎenja kupole .

stub i stubac .

pilaster i polustub .

delovi stuba ili stupca kapitel stablo stuba baza ili osnova .

Sredstva arhitektonskog uobličavanja: – Prostor – Masa – Površina – Svetlost – Boja .

ambijent u kome je objekat smešten Frank Lloyd Wright.• Prostor – bliţa okolina zdanja. Kuća na vodopadu .

Bramante. • što jednostavnije to monumentalnije D. Oblici počivaju na geometrijskim telima i njihovim kombinacijama. Tempietto . Tu se najviše ogleda kreativnost arhitekte.• Masa – sve što vidimo u prostoru. zdanje u celini.

. Oblici i mesto u celini. . logični) i dekorativni (oţivljavaju površine. samo radi ukrasa).ukrasi. ukrasi. boje. od različitog materijala. bojeni.. Svetlost. ističu konstruktivne elemente. Uvučene ili izbačene površine.otvori..• Površina – odreĎuju oblik mase ali su joj i podreĎene. Naglašene horizontale ili vertikale . Vrata i prozori.. To su različite geometrijske slike ali nisu ravne – tu su otvori. Portal.“ Prag . komunikacija i protok vazduha. Mogu biti konstruktivni (proračunati. "Ginger i Fred.

Da se istaknu ukrasi. jačinu. Igra svetla-senke da akcentiraju i artikulišu površine Hram Nike Apteros .• Svetlost – pazi se na mesto odakle dolazi...

.. Ukrašavanje.• Boja – i u enterijeru i u eksterijeru. Zavise od mesta. raspoloţenja. podneblja. Polihromija – nemir. Crkva Lazarica .

reči placein – oblikovat • Umetnost predstavljanja figura i oblika u reljefu ili u 3 dimenzije u nekom čvrstom materijalu • Vrsta likovnog izraţavanja u nekom čvrstom materijalu trodimenzionalnim oblicima i telima • Umetnost šupljina i masa .Skulptura ili vajarstvo ili plastika od gr.

Samostalna . • Namena: .Dekorativna .Monumentalna .• Neposredan taktilni utisak. moţe se opipati.

bez detalja. Posmatra se sa veće daljine.• Monumentalna– nosi opšti sadrţaj ili značaj. oštra jasna silueta. objedinjena sa okolinom (prirodnom ili arhitektonskom). Gattamelata . • Javni spomenici Donatello. radi se u trajnom materijalu. odlikuju je velike mase.

Notre-Dame . • Najavljuje karakter zdanja.• Dekorativna – sastavni deo arhitektonske celine koju dopunjava i ne moţe se posmatrati odvojeno. pripada zdanju na kome se nalazi. a zavisi od materijala i namene zdanje Paris.

• Samostalna – prepuštena mašti umetnika Bernini. Apolon i Dafne .

• Oblici: .Reljef .Puna plastika .

Puna plastika .lik u tri dimenzije. omogućava posmatranje sa svih stajnih tačaka Mobil – kinetička skulptura .

Reljef – vezan za ravnu površinu iz koje izlazi u većoj ili manjoj meri.upušten nizak (bas-reljef) visok upušten .visok .nizak (bas-reljef) . IzmeĎu skulpture i slikarstva. .

Ready-made .Polupokretni: .Kost . ili pokretni: . Geme (urezana slika u negativu) i kameje (ispupčeno) .Drvo .Majolika i fajans .Assemblage .Konstrukcija . lako se oblikuju.Zemljana .Tvrdi ili statični .Mix media .Slonovača .MATERIJALI .Vosak .Meki ili dinamični.Porcelan .Drago kamenje.Kamen .Glina – pečena glina = terracotta .Kinetička skulptura .Moderni materijali .

Apolon iz Veja Majolika. Mudrost Porcelan. veka .. 18. Andrea della Robbia.meki ili dinamični (pokretni) Terracotta. Francuska.

polupokretni Drvo Slonovača ..

.tvrdi ili statični kameja gema Kamen Kost Drago kamenje .

polister..moderni materijali Ready-maid terakota. bronza. laţno krzno. koţa . veštački pliš.

cizeliranje (poliranje). preko se stavi vlaţan pesak i malter u koji se stave cevčice do voska. U gornje cevi se sipa bronza koja topi vosak i zauzima njegovo mesto. od bronze). delovi se odstranjuju da bi se dobila perforirana površina). sa zadnje strane se iskucava lim • ostalo . Potom se skine omotač a ostne šuplji kip. drvo) • kovanje (u hladnom ili zagrejanom stanju) • livenje – najčešće u bronzi (legura bakra i cinka). Dobije se bezoblična skulptura.puna bronza za manje dimenzije ..TEHNIKE • vajanje – modelovanje u mekom materijalu. a višak curi kroz donje cevi. 2-3 mm.tehnika šupljeg livenja za veće dimenzije (glineni model se oblepi tankim slojem voska.. • iskucavanje – za manju skulpturu i u primenjenoj umetnosti. dodavanje materijala (glina) • klesanje – oduzimanje materijala (kamen. graviranje. . . aţuriranje (tehnika na proboj. granulacija (kapi zlata ili srebra).

klesanje vajanje .

tehnika šupljeg livenja – à cire perdu .

Sredstva skulptoralnog uobličavanja: – volumen – površina – svetlost – boja – tekstura .

različitih formi i dimenzija. koji se objedinjuju i koje moţemo posmatrati kao jasnu celinu. duţinom i visinom. • Ima dvostruku ulogu – označava prostor koji zaprema i jasno ocrtava područje prostora ne samo ono koje sam zaprema već i onog koji svojom masom podrazumeva zatvorene i otvorene forme Hans (Jean) Arp: Poprsje ţene . • sastoji se od oblika čvrstih tela.• Volumen je prostorni oblik sa sve tri dimenzije: širinom.

• Zatvorena forma (naglašeno jedinstvo mase) • Otvorena forma (delovi su sastavni deo prostora u kome se nalaze) Michelangelo. David Bernini. David .

glatke (jedan volumen. ravne) . Rob .• Površina .hrapave površine (lome svetlost) Michelangelo.

Rodin.• Svetlost – ima pasivnu ulogu. Poljubac . koristi se ali se ne predstavlja. A. Osvetljenje dela vaţno za doţivljaj.

Cameroon .• Boja Maska slona.

Krzneni doručak .• Tekstura Meret Oppenheim.

prostor i masa su u meĎusobnom odnosu Tela su uronjena u prostor.plošno istanjenu masu i Prazno .udubljeno-ispupčenu masu. . .• Volumen koji je zbijen i ne sadrţi prostor unutar sebe zovemo masa • Puno .monolitnu masu.linijski istanjenu masu • Mobil Puno – prostor ispunjen masom . prostor moţe biti okolo i u telima. • Punu plastiku delimo (prema odnosu prostora i volumena) na: . . punim nazivamo masu . Praznim nazivamo prostor.prošupljenu masu.prazno.prostor .

niti ona prodire u prostor nazivamo zbijena masa.• Monolitna ili apsolutna masa • Površina mase je zaglaĎena. Prostor i masa su u ravnoteţnom. Constantin Brancusi: Muza Jaje .Masu u koju prostor ne prodire. obrisne linije su napete. neutralnom odnosu .

Hans (Jean) Arp: Poprsje ţene. a masa svojim ispupčenjima prodire u prostor.• Udubljenoispupčena masa • Prostor ulazi u udubljujenja u masi. odnos mase i prostora je dinamičan. .Kada masa svojim izbočinama izaĎe u prostor. Dunja . 1953. govorimo o udubljeno ispupčenoj masi (konkavno-konveksnoj). Obrisna linija je zbog toga krivudava. a prostor uĎe u ulegnuća u masi.

Kada prostor proĎe kroz masu i slobodno struji njome nazivamo je prošupljena masa.• Prošupljena masa . Henry Moore: Ležeća figura .

Oblik kojem je visina vrlo mala skloni smo nazvati plohom . 1960.on je plošan.• Plošno-istanjena masa • Skulptura je načinjena od jedne metalne ploče koja je razrezana i savijena u raznim smerovima. Vojin Bakić: Razvijene površine III. . Masu koja ima malu visinu (debljinu) nazivamo plošno istanjena masa. .

To je crta u prostoru. . tako da izgleda kao linija koja završava u prstu kojim lik pokazuje. te joj je ostala samo dužina nazivamo linijski istanjena masa.Masu koja izgleda kao linija jer ju je prostor stisnuo po visini i po širini. 1947 . Alberto Giacometti: Čovjek koji pokazuje.• Linijski istanjena masa • Prostor je stisnuo masu skulpture sa svih strana.

• Fenomen slike je veoma sloţen. .Slikarstvo • Veština da se pomoću linije i boje predstave na nekoj površini pojave koje su viĎene u stvarnosti ili da se prikaţu umetnikove vizije.

crteţ.podloga .al secco .zidno (monumentalno) slikarstvo .muzivno slikarstvo .. akvarel.vitraţ . .pigmenti .• Materijal: .al fresco ..vezivo • Slikarske tehnike: .mozaik . tempera.zgrafito .

. reprezentativni. religiozne. idealizovani. gradski. . satirični.. Šire značenje od motiva.. galantni.Mrtva priroda . tri-četvrt.Akt i polukat (nag gornji deo tela) .. naturalistički. intimni.Animalističko slikarstvo . marina. Mitološke. alegorijske teme. dvorski.Ţanr – predstave iz svakodnevnog ţivota (seoski.Pejsaţ – veduta. literarne. ustaljen.Autoportret .. profil.Teme i motivi u slikarstvu: • Tema – glavni predmet umetničkog dela. tipičan prikaz nekog likovnog dela..Portret (pojedinačni. istorijske. nosi sadrţaj i ideju.) .. • Motiv – obeleţje umetničkog dela s obzirom na prikazan sadrţaj.) . . vojnički.. dvojni i grupni. en face.

Linija .Površina – Boja – Tamno-svetlo – Valeri – Kompozicija – odnos različitih likovnih elemenata – Ekspresija – izraz. manifestacija unutrašnjeg stanja čoveka .Tačka .Ploha .Sredstva likovnog uobličavanja: – Forma .

ni širinu.Tačka Tačka je oblik bez i jedne naglašene dimenzije: nema ni visinu. ni duţinu .

Lucio Fontana: Zeleni ovalni koncept. 1963. .

.Grafička modelacija Skupljeno .raspršeno Camille Pissaro: Sajam svinja. 1886.

Optičko mešanje Georges Seurat: Ajfelova kula .

.Linija Linija je skup tačaka u ravnini.

.Linija je trag kretanja tačke.

i sl. jednolične. izlomljene.Osobine linije: 1. dugačke. kratke. oštre. tanke. karakter .debele. . isprekidane.

raĎene slobodnom rukom i euklidske izvedene tehničkim pomagalima. otvorene ili zatvorene.2.ravne. . krive (pravilne ili slobodne krive). tok . kaligrafske . uglaste.

3. značenje: a) Konturne ili obrisne linije b) Teksturne linije c) Strukturne linije .

Sofa. . oko 1894–96.linearno Henri de Toulouse-Lautrec.

kroki .Michelangelo.

A. Pevsner – linija u prostoru

Ploha
Ploha je oblik koji ima samo širinu i duţinu. Doslovno: svetlosna mrlja ili senka. Slobodnije: treća dimenzija je nenaglašena.

bez uočljivog pravila geometrizacije. 1782. imaju element slučajnosti u svojoj graĎi. H. Plavi akt . koji se slobodno razvijaju.Oblici ili likovi kojima se sluţimo na plohi mogu biti: a) geometrijski: kvadrat. b) slobodni ili organski. Matisse. plošno Katsukawa Shunsho: Glumac Ichikawa Danjuro V. pravougaonik. elipsa itd. trougao. krug.

površina je spoljni izgled nekog volumena za koji je površina uvek vezana.Površina Površina je spoljni izgled plohe. Površinu osim okom (vizualno) doţivljavamo i dodirom taktilni ili haptički doţivljaj. Osnovna svojstva površina su tekstura i faktura. .

koriste se crtački elementi . . tekstil.tačka i linija. . povezana je s rečima tkanje. Muza .Tekstura od lat. Zvijezdana noć C. sklop.tkanje. sastav. Durer.plastička (hrapavo ili glatko. i s rečju tekst Tekstura je karakter površine i moţe biti: . Brancusi.crtačka tekstura. taktilna) A.slikarska (različita gustina mrlja koje čine površinu). tkanina. van Gogh. textura . Rinoceros V.

.lazuran namaz: tanak i proziran sloj boje glatke površine. ili drugim rečima umetnikov rukopis.Impasto (pastuozno): gusti.Faktura Likovno-tehnički postupak obrade površine likovnog dela. U slikarstvu se to odnosi na način nanošenja boje kistom koji moţe biti: . i . debeli nanos koji je taktilno osetljiv.

. “slikarstva materije” Ordan Petlevski: Crne brazde. 1969.50-te godine su vreme enformela (apstraktni ekspresionizam).

1889. i falsifikat .Vincent Van Gogh: "Autoportret".

).. pojačavanje akcenta.. b) alternacija (a-b-a-b. ..)..Načela komponovanja Ritam Ritam je izmena ili ponavljanje elemenata. d) gradacija (krešendo.. a-A-a-A. zrakasto širenje iz jednog centra).)..). i e) radijacija (radijalno. Vrste ritmova: a) dominacija – egzaktno ponavljanje istog elementa (a-a-a. c) varijacija (a-b-c-b-a-b-c...

a .g.n. 420.a .a -a dominacija Grčka.p.a .a .e. Vojnici u maršu.a . .

Vega. ABABABAB alternacija .A A AA gradacija Victor Vasarely. 1957.

nokturno bilja .varijacija Paul Klee: Rast.

radijacija (zračenje) Trijumfalni luk na trgu Etoile (“Zvijezda”). Paris .

u takvom rasporedu elemenata da oni budu stabilizovani i stavljeni u prividno stanje mira. suprotnostima linija i sl.• Ravnoteţa se postiţe postavljanjem jedne mase prema drugoj bilo bojom. 3=3 ali i 3=2+1 3=1+1+1 Prema količinama vrednosti s obe strane ravnoteţu delimo na: 1) simetričnu 2) asimetričnu U likovnom izraţavanju poznajemo još i 3) optičku ravnotežu Ravnoteža . • Matematički označava jednak (uravnoteţen) odnos leve i desne strane znaka jednakosti. formom.

Simetrija 2=2 Asimetrija 2=1+1 .

širenje. pribliţavanje. udaljavanje.Optička ravnoteža Hladne boje. tamne boje. teţe . degradirane boje Tople boje. sakupljanje. lakše razvijanje. svetle boje. čiste boje uvijanje.

Braque. . Biljar.G. 1944.

.Kontrast • Kontrast je sinonim za suprotnost. odnosno naglašena različitost. dugo-kratko). veliko-malo. • najmanje dva elemenata moramo postaviti u odnos (svetlo-tamno.

.

bojom ili veličinom .Dominacija oblikom.

ravnoteţa i kontrast zakon frontaliteta contrapposto (protivteža) .

manji deo prema većem odnosi se jednako kao veći deo prema celini A:B=B:(A+B) φ = 1 : 1.61 .Razmera i proporcije • Zlatni presek .

modra i ljubičasta . narandžasta.crvena.Boja Bojom nazivamo reakciju fotoosetljivih čepića u našem oku na spoljašnji nadraţaj u obliku svetlosnog zraka. plava. . zelena.7 boja: . žuta.dugine boje (spektar) .

• Spektar i Sir Isaac Newton • Reflekcij belog svetla .

tople i hladne boje b) c) efekti boja kontrasti boja .hladno d) komplementarni kontrast e) simultani (istovremeni) kontrast f) kontrast kvaliteta g) kontrast kvantiteta .po Paulu Kleeu: a) komplementarni kontrast b) kontrast krivih parova .(svetliji.tamno c) kontrast toplo . Valer . tamniji) 3.po Johanesu Ittenu: a) kontrast boje prema boji b) kontrast svetlo .Boja a) svojstva boja: 1.tercijarne 2. Vrsta boje .primarne . Ton boje .sekundarne .

Valer . Vrsta boje 2.a) svojstva boje: 1. Ton boje 3.

Sve boje koje nisu u spektru naziva ahromatske. ukupno 680 tonova.1. šarene boje. svaka po 3 nijanse = 24 boje.primarne . vrsta boje . Ima 8 osnovnih boja.sekundarne (I + I = II) .tercijarne (I + II = III) spektar Ostwaldov krug boja: Wilhelm Ostwald traku (niz) spektra zakrivljuje u kruţnicu. nešarene boje (neboje). Čiste boje zove hromatske. .

.

Ne-boje / ahromatske bela. crna . siva.

ahromatski tonovi .hromatski tonovi .2. ton boje: svetlina boje .

• Dodavanjem ahromatskih boja čista boja se degradira. Svetlinu boje nazivamo TON Tonovi plave boje .

.isti tonovi.ista vrsta. različiti tonovi . različite vrste boje .

. već nastaje dodavanjem boji crne. SmeĎa je dakle ton.SmeĎa nastaje zatamnjivanjem narandžaste ili crvene. Nema je u dugi. a ne boja.

• tonska modelacija mekani prelazi iz svetlih u tamne tonove .

1509-10. Koncert u polju. valer Količina tamnog ili svetlog u jednom tonu nezavisno od njegove bojene vrednosti zove se VALER (intezitet) Giorgione.3. .

b) efekti boje Tople i hladne boje hladne boje tople boje .

.

Modulacija senka – svetlost hladno – toplo Modelacija senka – svetlost tamno .svetlo Andre Derain. 1905. .

• Koloristička modulacija - nema tonova (svetlijih i tamnijih boja), svetlost i tama dočarani su toplim i hladnim bojama

senka

svetlo

Hladne boje

Tople boje

Marino Tartaglia, Autoportret

Senka – hladne boje

Svetlo – tople boje

Komplementarne boje
 na krugu boja

jedne nasuprot drugih

 teško je gledati u njih

• Komplementarne boje - - - Zakon komplementarnih boja i zakon istovremenog kontrasta boja .

Zakon rezultanata .

bliske .Analogne boje • na krugu boja susedne.

Seated Riffian.Analogne (susedne) boje Komplementarne (suprotne) boje A. 1912-13. Matisse. .

c) kontrasti boja Po Paulu Kleeu: a) komplementarni kontrast b) kontrast krivih parova Komplementarni parovi: “Krivi” parovi: .

Komplementarni kontrast

Vincent Van Gogh: Autoportret, 1889.

c) kontrasti boja

Po Johanesu Ittenu:
1) kontrast boje prema boji 2) kontrast svetlo - tamno 3) kontrast toplo - hladno 4) komplementarni kontrast 5) simultani (istovremeni) kontrast 6) kontrast kvaliteta 7) kontrast kvantiteta

1. Kontrast boje prema boji

2. Kontrast svetlo - tamno

hladno Henri Matisse: Plavi prozor. Kontrast toplo .3. 1912 .

Vincent van Gogh: Noćni kafe. 4. Komplementarni kontrast . 1888.

5. Sukcesivni kontrast Albersova veţba .

Kontrast kvaliteta Joan Miro: Slika .6.

7. Kontrast kvantiteta Georges Braque: Billiard .

K – key (označava crnu) . M – magenta (crvenoljubičasta).Mešanje boja: a) b) mehaničko mešanje boja – supstraktivno mešanje (teţe crnoj) osnovne boje C. G – green (zelena). Ţ optičko mešanje boja – aditivno mešanje (teţe beloj) RGB snopovi na televiziji: R – red (crvena). B – blue (plava) CMYK u štampi: C – cijan (svetloplava). Y – yellow (ţuta). P.

monohromatsko Michaelangelo.detalj (medaljon) . Sikstinska kapela.

Chiaroscuro Tenebrizam .

dužinu i visinu.Prostor Prostor je stvarnost u kojoj ţivimo i u kojoj se krećemo. Privid prostora na plohi – perspektiva. ali i kroz nizanje doţivljenih trenutaka u odreĎenom trajanju zbog čega moţemo dodati i vreme kao četvrtu dimenziju. Doţivljavamo ga kroz tri dimenzije: širinu. gore levo nazad desno napred dole .

• 3D prostor • 2D prostor .

razabrati) . Pogled na stvari – pogled na svet . iluzija dubine na plohi Podrazumeva da je nešto ispred ili iza. šta je vaţnije.Perspektive Perspektiva (lat. prospicere: videti.način prikazivanja prostora na slici. bilo u prostoru. vremenu ili značenju.

TEHNIKE PREKLAPANJE (RASPORED) RELATIVNA VELIČINA VERTIKALAN NIZ ATMOSFERSKA perspektiva LINEARNA perspektiva (1 ili 2 tačke) i td. .

PREKLAPANJE i VERTIKALNO REĐANJE iluzija dubine .

RELATIVNA VELIČINA .

Washington .SASSETTA. oko 1440. Antonija i sv. National Gallery of Art. Susret sv. Pavla.

1300. Semantička (ikonološka) perspektiva Bogorodica benediktinki.1. .

Vertikalna perspektiva .2.

6. Eufrazijana u Poreču .Blagovesti I Susrte Marije I Jelisavete. vek.

3. Rođenje Hristovo. 14. vek . Obrnuta perspektiva Paolo Veneziano.

4. Linearna ili geometrijska perspektiva Rafallo. Atinska škola .

Masaccio.67x3. Santa Maria Novella . La Trinità. 6.17 m. Firenze.

Crtanje perspektive pomoću mreže.Skraćenje dva očišta Albrecht Dürer. 1525. .

Pinacoteca di Brera . 68 x 81 cm. Mrtvi Hrist. tempera na platnu. Milano. Mantegna.A.

Canaletto (Giovanni Antonio Canal). Rialto. . oko 1758-63.

Canaletto (Giovanni Antonio Canal). Trg Rialto. oko 1758-63. .

ţablja perspektiva A. Sv. Jakova vode na mučenje . Mategna.

1897. Pissarro. . Bulevard Montmartre u zimsko jutro.ptičja perspektiva C.

5. Atmosferska ili vazdušna perspektiva .

Leonardo da Vinci. Anom. 1510. Bogorodica sa Sv. .

.6. 1565. Koloristička perspektiva HLADNE BOJE – DALEKO TOPLE BOJE – BLIZU Pieter Brueghel. Žetva.

.Henry Matisse. 1909. Harmonija u crvenom.

7. Poliperspektiva Princip herbarijuma: prilagoĎavanje tela plohi .

Glava žene. 1938. .Pablo Picasso.

trompe l’oeil .

Gde je šta? 2. Kakvi su odnosi? .KOMPOZICIJA 1.

.

Ravna štampa – litografija . suva igla.Visoka štampa – drvorez i linorez .Grafika • Grafičke tehnike – otiskivanje. bakropis (radiranje).Duboka štampa – bakrorez (graviranje). umnoţavanje otiska koji je nanesen na čvrstu podlogu raznim alatkama i postupcima . akvatinta • Višebojna grafika . mezzotinta.

.Primenjena umetnost • Emalj – staklasta masa koja se zagrevanjem tzv. fluksa (mešavina praha silikata i karbonata) pretvara u pastu pa se uliva u metalni okvir.ćelijasti emalj (cloisenée).izdubljeni (champlvé). . .ţičani .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful