You are on page 1of 28

Böbrek

Transplantasyonu
Prof. Dr. Muzaffer
Sarıyar
İÜ Cerrahpaşa Tıp
Fakültesi
Transplantasyon nedir?
Genel tanım olarak
Hücre, doku veya bir organın bir canlıdan diğer bir
canlıya nakledilmesine transplantasyon denilir.

Klinik olarak:
Tedavi edilemeyen hastalıklar nedeniyle görev
yapamayacak derecede hasar gören organ veya
dokuların yerine, canlı veya ölüden alınan yeni,
sağlam organın konularak hastanın tedavi
edilmesine organ transplantasyonu denilir.
Klinikte transplantasyon yapılan organ
ve dokular
• Böbrek
• Karaciğer
• Kalp
• Akciğer
• Pankreas
• Kemik iliği
• Kornea
• Kemik dokusu
• Diğer: Yüz vb.
Tanımlar
Ototransplantasyon: Aynı bireyde organ veya
dokunun bir yerden bir başka yere
nakledilmesidir.
İzotransplantasyon: Genetik olarak identik bireyler
(tek yumurta ikizleri) arasında yapılan
transplantasyon
Allotransplantasyon: Aynı türün genetik olarak
farklı üyeleri arasındaki (örneğin genetik olarak
farklı iki insan arasında) transplantasyondur.
Ksenotransplantasyon:Farklı türler arasındaki
(örneğin maymundan insana) nakillerdir.
Vericiler
• Kadaverik

• Canlı: Eş, anne-baba, kardeş, yakın


akraba
Endikasyonlar
Son evre böbrek yetersizliği (kreatinin klirensi <20 ml/dk)

• Glomerülonefritler: İdyopatik, postenfeksiyöz, membranöz,


mezanjiyokapiller, IgA nefropatisi, antiglomerüler bazal membran,
fokal glomerülosklerozis, Henoch-Schönlein
• Hipertansiyon
• Kronik piyelonefrit
• Herediter: Polikistik böbrek, medüller kistik hst, nefritler (Alport
send), tüberöz skllerozis
• Metabolik: Diyabet, hiperoksalüri, kistinoziss, fabry hst,
amiloidoz, gut, porfiri
• Obstrüktif nefropati
• Toksik: Analjezik nefropatisi, opiat bağımlılığı
• Multisistem hast: Sistemik lupus eritematozus, vaskülitler,
progressif sistemik sklerozis
• Hemolitik üremik sendrom
• Tümörler: Wilm’s, renal hücreli Ca, miyelom
• Doğumsal: hipoplazi, atnalı böbrek
• Geri dönüşümsüz akut böbrek yetersizliği: kortikal nekroz,
akut tübüler nekroz
Endikasyonlar
En sık
• Glomerülonefritler: İdyopatik, postenfeksiyöz, membranöz,
mezanjiyokapiller, IgA nefropatisi, antiglomerüler bazal membran,
fokal glomerülosklerozis, Henoch-Schönlein
• Hipertansiyon
• Kronik piyelonefrit
• Herediter: Polikistik böbrek, medüller kistik hst, nefritler (Alport
send), tüberöz skllerozis
• Metabolik: Diyabet, hiperoksalüri, kistinoziss, fabry hst,
amiloidoz, gut, porfiri
• Obstrüktif nefropati
• Toksik: Analjezik nefropatisi, opiat bağımlılığı
• Multisistem hast: Sistemik lupus eritematozus, vaskülitler,
progressif sistemik sklerozis
• Hemolitik üremik sendrom
• Tümörler: Wilm’s, renal hücreli Ca, miyelom
• Doğumsal: hipoplazi, atnalı böbrek
• Geri dönüşümsüz akut böbrek yetersizliği: kortikal nekroz,
akut tübüler nekroz
Verici kontrendikasyonları
• Malignite: (düşük evre primer beyin
tümörleri ve bazal hücreli cild kanseri
hariç)
• Yaygın organ komplikasyonları olan
diyabet
• Ciddi ve yaygın ateroskleroz
• Ciddi hipertansiyon öyküsü
• Kontrolü güç akut ve kronik infeksiyon
(örneğin HIV,Tbc), sepsis
• Böbreğe özgü patolojiler (parenkimal
hastalık, travma, tümör)
CANLI VERİCİLİ BÖBREK
NAKLİ

Kadaverik verici sayısının kısıtlı oluşu


nedeniyle iyi bir alternatiftir
CANLI VERİCİLİ BÖBREK
TRANSPLANTASYONUNUN
AVANTAJLARI
•Daha iyi kısa dönem sonuçları
•Daha iyi uzun dönem sonuçları
•Böbreğin daha erken fonksiyon görmesi
•Gecikmiş greft kaybının daha az olması
•Göreceli daha hafif immünsupresyon
CANLI VERİCİLER
DIŞLANMA KRİTERLERİ
• Yaş <18 veya >70
•Hipertansiyon >140 / 90 mmHg
•Diyabet
•Proteinüri (250 mg/24 saat)
•Mikroskopik hematüri
•Verici böbreğindeki ürolojik anormallikler
•Tekrarlayan böbrek taşı öyküsü
•Düşük GFR ( <80 ml/dk)
•Ciddi tıbbi hastalık (kronik akciğer hastalığı, yakın
zamanda tanı konulmuş kanser hastalığı)
•Obezite
•Tromboz veya tromboembolizm öyküsü
•Psikiyatrik bozukluklar
•Ailede kuvvetli bir şekilde diyabet, hipertansiyon ve
böbrek hastalığı öyküsü
CANLI VERİCİNİN PREOPERATİF
DEĞERLENDİRİLMESİ
Laboratuvar
•Viral seroloji (CMV, EBV, HBV, HCV, HIV)
•Hematolojik değerlendirmeler
•Kardiyovasküler değerlendirme
•Abdominal ve pelvik USG
• Mammografi, Giatada gizli kan, PSA
•Serum glukozu, kolesterol,
transaminazlar, bilirubin
•Hamilelik testi
Böbrek
•Kreatinin klirensi
•BUN, serum elektrolitleri
•İdrar analizi
•İdrar kültürü
•Renal sintigrafi
•İVP
•Renal anjiyografi
brek transplantasyonunda vericinin
eoperatif incelenmesi: BT ve BT anjiyografi

Renal arterde
erken dallanma

Üç dallı renal arter


Singh AK, Radiol Clin N Am 46 (2008) 79–93
Alıcı değerlendirmesi ve hazırlığı
• İdeal alıcı, transplante edilen böbreği
etkileyecek veya böbrek dışı bir
nedenle ölüme neden olacak
sistemik hastalığı olmayan bireydir.
Alıcı değerlendirmesi ve hazırlığı
Standart medikal tetkiklere ilave olarak
Seroloji: CMV, HIV, HBV, HCV, sifiliz
Kreatinin klirensi
Paratiroit değerlendirmesi
Koagülasyon testleri
Papanikolau smear;
ABO and HLA tiplemesi
Ürolojik değerlendirme (bazı hastalarda
voiding sistoüretrogram)
Gastrointestinal değerlendirme (kolonoskopi
vs.)
Psikiyatrik değerlendirme
Alıcı
Mutlak kontrendikasyonlar
• Aktif enfeksiyon
• Aktif malignite ve kısa yaşam
beklentisi,
• Kronik hastalıklar, kısa yaşam
beklentisi,
• Kontrol edilmemiş psikiyatrik
bozukluk,
• İlaç bağımlılığı
Alıcı
Göreceli kontrendikasyonlar
• Koroner kalp hastalığı,
• Serebrovasküler hastalık
• Aktif hepatit
• Tedaviye uyum sağlayamama
• HIV
Böbrek transplantayonu
Ameliyat

Damar anastomozu
Böbrek transplantayonu
Ameliyat

Üreter anastomozu
Transplantasyon sonrası takip/tedavi

• Diürez takibi
• Elektrolitler, üre, kreatinin takibi
• İlk 24 s içinde oral alım
• Gerektiğinde hipertansiyon tedavisi
• Antasitler, H2 reseptör blokerleri
• Antibiyoterapi
Transplantasyon sonrası takip/tedavi

İmmunsupresyon
• Steroidler
• Kalsinörin inhibitörleri: siklosporin
(Sandimmun), takrolimus (Prograf)
• Hücre siklus inhibitörleri: sirolimus
(Rapamune)
• Ko-stimülasyon blokajı: Belatasept
• Antimetabolitler: mikofenolat mofetil
• Antilenfosit antikorlar: OKT3, Rituximab
• Alemtuzumab , Basiliximab
Transplantasyon sonrası takip/tedavi

Rejeksiyon
• Hiperakut rejeksiyon:
revaskülarizasyon sonrası dakikalar
içinde gelişir
• Akut selüler rejeksiyon: tx sonrası ilk
birkaç hafta içinden aylar sonraya
kadar gelişebilir
• Kronik allogreft nefropatisi: Genellikle
tx den yıllar sonra başlar
Transplantasyon sonrası takip/tedavi

Komplikasyonlar
Damar komplikasyonları
arteryel: artere hasar verilmesi,
anastomoz sorunları,
hiperkoaagülopati, allogreftin yanlış
pozisyonu
venöz: teknik sorunlar, renal vende
kink, bası;
kanama
Transplantasyon sonrası takip/tedavi

Komplikasyonlar

Ürolojik komplikasyonlar
Üreteoneosistomi kaçağı
Üreteoneosistomi üzerine hematom
basısı, anastomoz darlığı
Üreter nekrozu
Transplantasyon sonrası takip/tedavi

Komplikasyonlar
• Akut tübüler nekroz, reperfüzyon
hasarı
• Lenfosel
• Enfeksiyon
• GİS komplikasyonları: ülser,
perforasyon vb.
• Hiperparatiroidizm
• Tümör
Böbrek Transplantasyonu
Sonuçlar
Transplanta Greft Greft
syon tipi sağkalımı sağkalımı
1 yıl 5 yıl

Kadaverik %89 %67

Canlı verici %95 %80