You are on page 1of 16

HAFTALIK MUHALF

13-20 Mays 2011

www.16sayfa.com

Say: 1/2011

-1- Lira

Kasay sehven soydular


Kadir Topban danman Fethi Turgut 300 bin liram alnd diye polise gitti. Alt ay sonra yakalanan zanllardan 550 bin lira kt.Zanllar artk serbest, olan parann kaynan soran gazeteci Necati Doruya oldu.
Sayfa 8

lhan Cihaner: Adaylmda reel politik etkili oldu Sayfa 6 Futbolun afyonu patlad Sayfa 7 Heval Einstein!.. Sayfa 10 Aye Teyzenin nkleer hesab Sayfa 11
Bundesliga sar kartlarla cotu Sayfa 13

16 Sayfa / 13-20 Mays 2011

Hayat bu...

Yamur altnda hznl bir cenazeydi...


amurlu 12 Mays 1954 gn ili Camiinden hareket eden cenaze arabas, peindeki otobs ve otomobillerden oluan konvoyla Bomontiye yneldi. Cenazesinin son bir kez Bomonti sokaklarndan, buradaki evin nnden gemesini istemiti. Sonra konvoy gerisin geri dnd, Zincirlikuyuda Asri Mezarlkta hi kesilmeyen yamur altnda topraa verildi. Sait Faikin lmn duyuran kt haber bir gn nce, 11 Maysta kulaktan kulaa btn stanbula yaylmt. renciler, Akademili sanatlar, Devlet Tiyatrosu ve Kk Sahnenin

artistleri, gazeteciler hepsi ordayd. Sait Faik mesleine yazclk diyordu. 1951de karacierini gstermek iin Parise giderken bunu pasaportuna da yazdrmak istemi, ancak kitaplarn vesika kabul etmedikleri iin meslek hanesine bota gezer yazlmt. Buna da bir ey dedii yoktu ama bir de Franszca sans profession yani mesleksiz yazlnca kan beynine kt. Paristen sirozuna are olmadn renerek dnd. Yazdklar onlarn hikayesinden ibaret. mr ufak tefek ileri olan, yaamn zorlukla srdren, bazen kskn, bazen krgn, sevgilerinin bedelini ar deyen, gerekleemeyecek hlyalarla avunan, toplumun

kenarnda yaayan insanlarn arasnda geti. Yaadklar yerlere gidip, kahvehanelerini, meyhaneleri paylat ve grdklerini, duyduklarn, yaadklarn kaleme ald.

Dardan baknca kkm gibi grnen bir olayn aslnda onu yaayan iin ne kadar nemli olduunu, bazen ikram edilen bir bardak ayn veya arabn, verilen selamn insanlar mutlu etmeye yettiini, olmadklar zaman mahzuniyetlere sebebiyet verdiini dile getirdi. Onu tanyanlarn bir yerde uzun sre kalmazd demelerini dorularcasna baharn balad gnlerden bir gn, ardnda her renkten bir iek brakarak; bir iir, iki roman, yzseksensekiz hikayenin ve on rportajn yer ald on iki hikaye kitab, 48 yl kald bu dnyadan ayrld. Elbette Bomontide annecii ile birlikte yaad o sokaktan son bir kez geerek...

Krba deil general asas

Gazeteci yok, terrist var

rgeneral Mustafa Mulalnn adn 33 kyly kuruna dizdii yerde, Van zalpde bir klaya vermeleri tesadf myd? Ankaradaki Devlet Mezarlna gidenler bunun pek de tesadf olmadn grr. Mezarlk iinde bulunan Devlet Mzesinde Kurtulu Savana katlan generallerin kiisel eyalar niformalar, tra takmlar, drbnleri camekanlar iinde sergileniyor. Mzede, Mustafa Mulaldan kalan bir ift izme ve deri bir krba... 33 kiiyi sorgusuz sualsiz ldrm, ancak yllar sonra yarglanabilmi, nce idam cezasna arptrlm, sonra ya nedeniyle cezas 20 yla indirilmi, yarglamas srerken hastanede hayatn kaybetmi bir generalden kalanlar anlar bunlar. 12 Eylln rts aralandka krbacn Mulalya birlikte tarihe karmadn, en azndan generaller arasnda kuaktan kuaa yaatldn anladk. Kahramanmara Afinde 12 Eyll dneminde

210 gn boyunca ikence gren Hamit Kapan Radikale yapt aklamalarda dnemin Skynetim Komutan Yardmcs olan Tmgeneral Yusuf Hazinedarolundan, bizzat yapt ikencelerden, polisin elinden elektrii, copu alp saldrmasndan ve ve krbacndan sz ediyor; Onun zellikle krbac vard. O krbalarn aclar hala yreimizi szlatr diyor. Bir ara not, Hamit Kapann szn ettii ikenceler ve lmler Nokta Dergisinin nl ikence kapana konu olan polis memuru Sedat Canerin itiraflarnda geni biimde yer almt. Caner Cennet Deirmencinin lmn de anlatmt. te o gnlerde, orada olup bitenlerden sorumlu olan dnemin skynetim komutan yardmcs, emekli general, Yusuf Hazinedarolu Radikal muhabiri smail Saymazla konutu. General, ikence ve kayplarla ilgili sorularn, hatrlamyorum, sanmyorum gibi yantlarla geitirirken, konu krbaca geldiinde O krba deil, generallere verilen asa deyiveriyor. Baka yoruma da gerek brakmyor...

Ne zaman tutuklu gazetecilerden, onlarn uzun listesinden sz edilse onlar gazeteci deil terrist cevab hazr. Bu nasl olabilir? Atlm Gazetesi editr ve Tutuklu Gazetecilerle Dayanma Platformu Szcs Necati Abay 18 yl 9 ay hapis cezasna arptrld. Mahkeme gerekeli kararnda yasad rgt yelii konusunda tam bir kanaat olumusa da, eylemlerle dorudan balants ve itiraki tespit edilemediinden...18 sene 9 ay hapis cezas ile cezalandrlmalarna diyor. Abayn avukat Glizar Tuncer delil olmadan sadece kanatle ceza verildiini, Emniyet tutanaklarna gre yarglama yapldn sylyor, ifadelere eklemeler yapldn ne sryor. Peki sonu? Hi, gazeteci yok, delil de yok ama kanaat var...

16 Sayfa / 13-20 Mays 2011

Hayat bu...

16 Sayfadan
16 Sayfa patronsuz, sahipsiz, zgrlk ve eitliki bir gazete hayali. Bu hayali her birimiz farkl yerlerde ve zamanlarda kurduk. imdi bir aradayz. Hikayemiz alt ay ncesine uzanyor. Basit, dk maliyetli bir gazeteyi kk bir bask adediyle karabileceimizi, bylece iyi bir gazetecilik rn olan haberleri insanlara aktarabileceimizi, sadece mesleimizi yaparak ayakta kalabileceimizi dndk. En azndan birka hafta boyunca bunu deneyebilirdik. lk iki abonemizle karlatmz o gn, 16 Sayfann doum gnyd. nili kl alt ay boyunca gazetenin ieriine, biimine ilikin pek ok eyi tarttk. Kat gramajndan bask kalitesine, haber dilinden, kurallara kadar hemen her ayrnty, bir manta oturtmaya altk. Hayalkrklklar yaadk, hatalar yaptk, umudumuzun azald gnler oldu. Ama bu alt ay boyunca hem Kurucu abonelerimiz, hem de bamsz gazete hayalini paylaan gazetecilerin says hep artt. Hi eksilmedi. Elinizdeki gazete, bu emein rn. Mkemmel deil, btn istediklerimizi gerekletiremedik. Sadece bizi o hayale, bamsz gazeteye bir adm daha yaklatryor. Ve bu hayal ancak okurlarla tamamlanacak.

Birbuuk kfte ya da 1.2 milyar dolar

er Mehmet Emin Karamehmet kfteci Hseyine gelip de nce bir buuk porsiyon kfte sipari edip, sonra ceplerini kartrp param kmyor, kusura bakmayn deseydi hi kimse Forbes milyarderler listesinin ilk sradaki ismini knamazd... Czdan tamyor ne kadar mtevaz bir adam denilir, geilirdi... Ancak Karamehmet 1,5 porsiyon kfteye deil Bakent Doalgaza talip olmutu ve hisselerin yzde 80 iin 1,2 milyar dolar deyeceini de taahht etmiti. Karamehmetin boazna taklan 6,3 milyar dolarlk elektrik ve doal gaz pastasnn ilk dilimiydi... Karamehmet her nedense kamu bankalarndan umduu krediyi alamad, 92,6 milyon dolarlk teminatn yakmak zorunda kald. dnyasnda konuulanlara baklrsa bankalar 750 milyon dolarlk krediyi Bakent Doalgazn fiyatn yksek bulduklar iin vermediler. Ufukta gzken serbest abonelik yani doalgaz abonelerinin yakn gelecekte istedii gaz satcsn seebilmesi kar marjlarn drecek. haleler nedeniyle milyar dolarlarn havada uutuu bu gnlerde karpuz kabuunu akllara getiren bir baka gelime Karamehmet haberleriyle yan yana stnlarda yer ald. Amerikan Hazine Mstear Vekili Cohen Trk bankalarn rann ikinci byk devlet bankas Bank Mella konusunda ak bir dille uyard. Amerikallara gre kresel

sisteme entegre olmam boluk olarak grlen rann Trk bankalar zerinden dnyaya alyor. ABD Hazinesi Kapsaml ran Yaptrmlar ve Yatrmlar Engelleme Yasasna gre Trk bankalarn Bank Mella ile ilikilerini kesmemeleri durumunda Amerikan finans sistemine eriimini kesecei tehdidini savuruyor. Peki ama nasl? Trk bankalarnn Mellat ile ilikileri ne boyutta? Yoksa kimi bankalar, Bank Mellatdan aldklar devasa fonlar mesela zelletirme ihalelerinde kredi olarak m datyor? Bu sorunun yantn iptal edilen ihalelerle ya da cezalandrlan bankalarla reneceiz.

Ali Sami Yen mi daha rk, gazetecilik mi?


Vatan Gazetesi geenlerde byk bir gazetecilik baarsna imza att. Yklan Ali Sami Yen Stadyumunun aslnda ne kadar zayf ina edildiini yazd. Vatan bunu yapann Uzan ailesinin babas Kemal Uzan olduunu da habere ekledi... Tam da Demirren-Karacan ikilisinin Milliyeti teslim ald gn. imdi filmi 17 yl geriye alalm, EP Dergisinin yksne kadar gidelim. Milliyet bnyesinde yaynlanan EP dergisi 28 Mart 1993 gn Uzan Ailesi Nereden Kouyor kapayla kt. Haberde Uzanlarn hzl ykseliinin Ali Sami Yenin rk ark inaatyla, 1964 ylnda Trkiye Bulgaristan manda ken tribnleriyle, zmirdeki Halkapnar tesislerine harcanan paralarla detayl olarak yazmt. Peki ne oldu? Rivayet o ki Cem Uzan Aydn Doana 29 Mart Pazartesi gn saat 19.00a kadar sre tand; haberi yapan gazeteci, haber mdr ve yayn ynetmeni iten atlacak, dergi de piyasadan toplanacakt. Yoksa, Starn 19.00 ana haber bltenini seyret demilerdi... Bu rivayetti ama, gerekten de o gn 18.45de gazeteci iten atld, dergi piyasadan toplatld. Kalan 20 gazeteci bu sansr protesto ederek istifa

etti. Bu haber ne o gn Temiz Toplum kampanyasn srdren Milliyet gazetesinde, ne de basnn amiral gemisi Hrriyette yer almad. Aradan yllar geti, hem Simavi ynetimindeki Hrriyet, hem de Aydn Doann Milliyet ve Hrriyeti ne zaman Uzanlarla atmaya kalksalar akllarna kendi elleriyle toplattklar EP dergisinin Uzanlar haberi geldi... Vatan, Ali Sami Yenin ykl nedeniyle bir kez daha Kemal Uzan hatrlad... Ama eski patronun bizzat kovduu gazetecileri, elleriyle toplatt dergiyi unutarak! O zaman Ali Sami Yen inaat salamd da sonradan m rd diye sormak anlamsz. Galiba gerekten rm olan devlet eliyle palazlanan mteahhitlerin inaatlar deil, gazetecilerin vicdanlar...

Hayat bu...

16 Sayfa / 13-20 Mays 2011

560 yeni tehlike blgesi


Metalrji Mhendisleri Odas Bakan Cemalettin Kk, Ktahyada meydana gelen siyanr faciasna ramen Trkiyede yeni maden blgeleri iin verilen ya da verilmek zere olan yaklak 560 blge olduunu aklad. Ancak bu blgelerin kanda kimyasal madencilik yaplacak tam olarak belli deil. Kk, kimyasal madencilik yaplma riskinin yksek olduu blgeleri yle sralyor: zmir - Efemukuru ky, Ordu - Fatsa - Altntepe ky, Trabzon - Tonya ve Maka, Giresun - Bulancak, Rize - Kalkandere - ayrl, Nide - Ulukla, Tunceli Ovack, Manisa - Sart, Eskiehir - Kaymakl, Artvin - Cerattepe. Bu blgelerden Ovackta kaz almalar balam durumda. Bianetin haberine gre, madencilikte siyanr tr kimyasallarn kullanmnn ciddi sonular var. Dnyada yaanan szma ve tama olaylarnda byk evre felaketlerinde, maden firmalar hibir zaman sznty kabul etmedi. Bir iki istisna dnda alan davalarda bu firmalar mahkm edilmedi. Austos 1995, Guyana Gney Amerikadaki en byk szntlardn birisi. Omai altn madenindeki barajn kmesi sonucu 3,2 milyar litre siyanrl atk Essequibo nehrine akt. Madenin etrafndaki drt kilometre apndaki alandaki sularda yaayan tm canllar ld. Ayn madende yaanan baka bir kaza nehri Eyll 2000de bir kez daha kirletti. Ocak 2000, Romanya Baia Mare altn madeninde ar yalar sonucunda baraj tap yrtlnca 100.000 m siyanrl akkan Tizsa ve Tuna rmaklarna boald. Tonlarca balk annda ld. Tizsa nesli yok olma tehlikesi altnda olan balk trleri barndrd iin koruma altndayd. Bilim insanlar nehirde canl yaamnn dn iin en az 20 yln gemesi gerektiini hesapladlar. 16 Mays 2002, ABD Nevadadaki Twin Creeks madeninden 34.000 ton siyanr at szd. Madeni ileten Newmont firmas sadece 10.000 ton sznt olduunu kabul etti. Ayn irketin Arizonadaki baka bir madeninde getiimiz yl 13.000 ton sznt daha oldu. Ocak 2003, Honduras Copan eyaletindeki San Andres madeninden Lara nehrine ve yaknlardaki Santa Rosa kasabasnn ime suyuna siyanr kart. Yerel evre rgtleri firma sznty kabul etmeyince nehirdeki l balklar toplad. Alan davalar sonucu Meksika meneli Minosa Maden firmas, evreye verdii zararn tazmin edilmesi iin kullanlmak zere 54.000 dolar tazminat demeye mahkm oldu. Haziran 2005, Laos Avustralya firmasnn lkede faaliyet gsteren maden iletmesinde sznt olduu, yerel yetkililerin 100e yakn Laoslunun zehirlendiini aklamasndan sonra ortaya kt. Zehirlenenler madenin kilometre yaknlarnda yayordu. Siyanrn kart nehirde balk avlyor ve suyu iiyorlard. Uluslararas ve yerel evre rgtlerinin tm abasna karn firma, sznty kabul etmedi. 19 Haziran 2006, Gana Whassa blgesindeki altn madeninde 15 gn ara ile iki baraj hasar grp evreye boald. Asuman nehrinin byk bir blmnde yaam bitti. Gana en ok siyanr sznts yaanan lke. Daha nce 2001 - 205 aras alt byk siyanr sznts yaanmt. 2006dan nce en by Ekim 2004de yaanmt. Kanada maden firmas Bogoso Goldun altrd madenin atk barajnda byk bir sznt olduu anlald. Aprepre nehrinde binlerce balk ld. Firma sznty kabul etmedi. Resmi aklama yaplmad iin baz yerliler, l balklar yedii iin zehirlendi.

Ahmetin arkadalar yine orada


Yazd kitab tamamlamasna izin verilmedi, rgt dkman sayld, 6 Mart gn tutukland, cezaevine kondu ve btn arkadalar ayakland. Hala da ayaktalar. Ahmet k 13 Mays Cuma gn Erturul Maviolu ile birlikte yazd Krk Katr Krk Satr Ergenekonu Anlama Klavuzu kitab nedeniyle Kadky Adliyesinde yargland davann durumasnda arkadalar tarafndan karlanacak. Ahmetin ve Nedimin arkadalar hem onlar hem de tm tutuklu gazeteciler iin bir araya geliyor.

Nato lme terk etti


Tekne gn sonra, 27 Martta ynn kaybetti, sonra yakt bitti. Akdenizde srklenmeye baladlar. talyan sahil gvenlii, bir askeri helikopter ve NATOya ait bir sava gemisiyle iletiim kurdular. Uluslararas kurallara gre ak denizde yardm arsnda bulunanlara yardm zorunluluu bulunmasna ramen 16 gn boyunca seslerini duyan olmad. Teknede bulunan 72 mlteci talyaya Lempadusaya gitmek istiyordu. Romada yaayan Eritreli papaz Musa Zerai ile balant kurdular. Ancak uydu telefonlarnn arj bitti ve son mitleri tkendi. Her gn alk ve susuzluktan birka lyordu. Tekne 11 Nisanda geriye kalan 11 yolcuyla Libyann Zlitan kasabas aklarna vurdu. Bir kii karaya kar kmaz lrken, 1 kii de Kaddafi gleri tarafndan gzaltna alnnca hapiste hayatn kaybetti. Hayatta kalmak iin idrarn ien ve 2 tp d macunu yiyen Kurke, helikopterden kendilerine atlan suyu, anne-babalar len 2 bebek iin sakladklarn ancak bebeklerin de ldn anlatt. Kaddafinin sivilleri ldrmemesi iin Libyaya bomba yadran NATO, Avrupaya doru gelen mltecileri grmezlikten geldi ve gz gre gre ldrd.

16 Sayfa / 13-20 Mays 2011

Polemik

Haremaas Tayyip

lay Ocak sonunda CHP Genel Bakan Yardmcs Umut Orann Ne yeniden Osmanl kurulur, ne de Erdoan padiah olur. Birileri, Kasmpaadan kp, bu kafayla ve bu iktidar hrsyla Osmanl zamannda yaasayd, ya Bostancbana teslim edilir ya da Harem Aas yaplrd. szleriyle balad. Buna iktidar saflarndan cevap fazla gecikmedi. Beir Atalay Dorusu bu genel bakan yardmcsnn, tabii byk cehaletini ortaya koyan bir aklama. Hem ne Osmanly, ne tarihi biliyor, ne o kurumlar biliyor. Hepsinden cahil, ama bir byk lkenin ana muhalefet partisinin genel bakan yardmcln yapyor. O cehalet iinde ok seviyesizce, ok terbiyesizce aklama yapyor. te efendim Kasmpaadan kanlar, yetienler, ancak haremaas olur gibi. Her iki politikacnn Osmanl kurumlar tarihi hakknda ne bildiklerini tartacak deiliz ama her ikisinin de balarna gelen felakette zerrece taksirleri olmayan haremaalarn

fena halde kmsedikleri anlalyor. Refik Osman Top 1912 balarnda ili Sebat takmndayken Beiktan solii olan bir haremaas ile kar karya oynadn anlatr. Spor tarihimize geen bu haremaasnn ad tesadfe bak ki Tayyipmi hem de. Solakta oynayan Anzavur Ahmedin olu Kadriye derinlemesine paslar atarm. Refii Cevat Ulunay Sayl Frtnalar kitabnda naml kabadaylar arasnda bir haremaas olan Dilaveri zikreder. Yani haremaalarnn fizik kondisyonlar itibar ile gevemi, hatta kadnlam kiiler olduklar bir ehir efsanesinden ibarettir. Akhadmlara bakldnda ise zellikle kurulu ve ykseli devirlerinde bunlar arasndan ok deerli devlet adamlar ve askerler

ktn gryoruz. rnein Yavuz Sultan Selime Ridaniyedeki ehadetinden sonra Msr aldk ama Yusufu verdik szlerini ettiren Sinan Paa sava alanlarnda gznn karal ile tannmt. aldranda devrinin en naml bahadrlarndan olan Ustalolu Mehmed Han savurduu bir harbi ile safd brakan bizzat kendisidir. Hadmlar Osmanlda ylesine revataydlar ki, saraya damat bile olabilirlerdi. Nitekim Kanuni Sultan Sleyman enitesi Kara Ahmed Paay idam ettirdikten sonra kzkardei Fatma Sultan Hadm brahim Paaya nikahlamtr. Siyasetilerimiz haremaalar ile hangi balamda mukayese edilmeyi kendilerine yediremediklerini aka syleselerdi, fazla lafa aslnda gerek kalmazd. 16

Babakann tarih danmanlar

urat Bardak/ Erhan Afyoncu ikilisi Tarihin Perde Arkas programnda sk sk babakanla nasl buluarak onu tarihi gereklerle nasl tantrdklar ile vnrler. Bardak Habertrkn 10 Nisan 2011 tarihli ekinde aynen unlar demi: Erol Makzume, Habertrk Tarih iin kaleme ald bu son derece nemli aratrmasnda, Kanuni Sultan Sleyman dneminde stanbula gelen ve uzun mddet kalan Melchior Lorck ile ilgili ok nemli bilgiler veriyor. Makzumenin Lorck konusunda Trkiyede ilk olan bu aratrmasn 16. yzyl stanbulunu bugnlere yanstan Lorck ile ilgili dier incelemelerin takip etmesini temenni ediyoruz! Bu iddialar stad Semavi Eyicenin kulana giderse nasl tepki vereceini tahmin ediyoruz. Zira kendisi Avrupal bir ressamn gz ile Kanuni Sultan Sleyman adl tam 42 sayfalk ve son derece titizce hazrlanm bir makalenin sahibi. Makale ilk basks 1970 ylnda yaynlanm olan Kanuni Armaan iinde bulunuyor. Erhan Afyoncu gibi. Bar-

daknn deyimiyle Kanuni hakknda yazlan hereyi bilen bir yardmcs varken, byle bir hata nasl yaplr, orasn kefetmek mkl. Makzumenin denemesi yars resimlerle dolu 4 sayfadan ibaret olduuna gre iki yaz arasnda klas fark olduu da ortada. in enteresan taraf ise yakn bir tarihte Muhteem Sleyman adl bir kitaba imza atan Afyoncunun zengin bibliyografyasnda Kanuni Armaan da var. Yazarmz anlalan kaynak olarak verdii kitab brak okumak, ieriine bile gz atmam. Bardak/Afyoncu ikilisi babakana verdikleri tarih dersleri ile bbrlenirken, kendisinin de nasl salam bir tarih kltrne sahip olduunu yazl ve szl anlatmaya doyamazlar. Bizim sayn babakana tavsiyemiz bu ikilinin ipine gvenip de tarihin karanlk kuyularna inmee kalkmamas, hele hele Ermeni meselesinde. Malum ya Afyoncunun o konuda da bir denemesi var ve her eletirmenin aznn suyunu aktacak cinsten. Hal byleyken birilerinin Muhteem Yzyl dizisine takmalar anlalr ey deil, dnyada uraacak bunca ciddi konu varken! 16

16 Sayfa / 13 Mays 2011

Sylei/lhan Cihaner

Adaylmda reel politik iledi

Yekta KILI kilicilker@gmail.com

ski savc yeni politikac lhan Cihaner olayl savclk dneminden istifasna, balangta reddedilip sonrasnda kabul edildii CHP milletvekili adaylna 16 Sayfann sorularn cevaplad.

Sizin CHP ile meselenizin ifreleri nedir? Siz CHP iin ve CHP sizin iin ne ifade ediyor? ifre de yok, kopya da! CHP benim iin daha iyi bir Trkiye mcadelesi verebileceim en uygun platform. Ben CHP iin, CHP taban iin sanrm inandklar deerler uruna mcadele etmi ve edecek bir hukukuyum. Adaylk meselesi nerede tkanmt nasl ald? Bu manada derin CHPden bahsediliyor, konuya ilikin bir deerlendirme yapar msnz? Bir partiye, organizasyonuna bavurunca onun yntemlerini de kabullenmi olursunuz. CHPye bavurum nseim olmayan byk illere ilikindi. Buralardaki yntem ise MYK ve PMnin belirleyiciliindeydi. MYKnn benim adaylm ilk anda uygun grmedii anlalyor. Ancak nseim olan ve daha nce kontenjan kullanlaca ilan edilmi yerlerde nseime girmemi bir kiinin aday gsterilmesini zorunlu klan YSK karar gndeme gelince o sreteki tepki ve istekler dikkate alnarak benim ismim bildirildi. Olay budur. Bu sreci komplo teorileri ile aklamak zihin dnyamzn ald tuhaf hali gstermektedir. Sizi aday gsterme konusunda ekinik duran ynetim, kimi sa kkenli isimleri rahatlkla aday yapt. Nasl bakyorsunuz bu meseleye? Sanrm burada reel politik iledi. Yani ama iktidar ve bunun iin de oylarn maksimizasyonu gerekli. Meerki uzlamaz bir eliki tabiri caiz ise krmz izgilerin almas sz konusu olmasn. Bir rgtllk ierisinde elinde en ok veriyi bulundurduu varsaylan karar vericilerin belli bir marjlarnn olmas zorunludur.

Bu tabloda CHP ile muhalefet etme anlay nerelerde kesiiyor? Vekillik mesaisinde bu sknt olabilir mi? Nasl aarsnz? Muhalefetin ok paral bir yaps vardr. Muhalefeti oluturan unsurlarn/ kiilerin her konuda mutlak uyumas da zorunlu deildir. Dediim gibi meerki belli snrlar alm olsun. Benim emperyalist bir saldr olarak grdm bir baka CHPli muhaliflerin katlinin nlenmesi olarak grebilir. Ben bu sre yani siyasi partilerdeki karar/ refleks srelerini fizikteki vektrlere benzetirim. Karar mekanizmalar buradan ortak akl karr. Bu ortak aklla ya da kiilerle mutlak bir kesimezlik ortaya karsa yaplacak i bellidir. Ancak partiler programlar ile deerlendirilmelidir. Mensuplarnn da (adaylar dahil) bu konuda uyutuklarn kabul etmek zorundayz. Aksi, niyet okuma ve speklasyon olur. Adaylarn aan bir organizasyon birka isim zerinden yorum yapmak bu partinin emekilerine isimsiz kahramanlarna hakszlk olur. Yeni HSYK ile ilgili deerlendirmeniz nedir? rnein Ferhat Sarkayann ve Osman analn greve iadesi ile ilgili deerlendirmeniz nedir? Bu kiilerle ilgili her iki prosedr de yani grevden alma, yetkileri kaldrma ve iade gerekeleri tam bir effaflkla aklanmadan, yaplacak hibir yorum doyurucu olmaz. Birinci isim sizin iin darbecilerle mcadele eden birisidir; bir bakas iin Genel Kurmay Bakanl kavgasn maniple eden bir aratr. Sizin iin mkemmel manifesto gibi bir iddianame yazan bir hukuk dehasdr, bir bakas iin imkansz iddianamelerin, delilsiz davalarn ilk provasn yapan bir ncdr. Sizin iin emdinlidir benim iin Enver Arpaldr, Ycel Aslandr. kinci isimle ilgili deerlendirme yapmayacam; etik olmaz. Ama tartmasz olan siyasi iktidar ve adeta onun brosu olan HSYK en ziyade korumaya mahzar, akllar ok deerli

zevatla, meslee geri dnne izin verilmeyenlerin tamamnn tm dosyalarn, kuruldaki tartmalar kamu oyununun bilgisine sunmaldr.

Bu arada unutulan bir savc var Sacit Kayasu, Kenan Evrenle ilgili iddianamesi yznden HSYKdan karlmt. Bu erevede Kenan Evren ve arkadalarnn yarglanmasyla ilgili gelimelere nasl bakyorsunuz? Ayn ekincem Sacit Kayasu iin de geerlidir. Her eyden nce niin ihra edildii, ihracna gereke gsterilen olgulardan hangisinin ya da yorumlardan hangisinin geerliliini yitirdiini aklkla renmemiz gerekir. Bu u adan nemli: u anda iktidarn medyasnn pek rabet ettii hukuku, eski emekli/ mstafi savc/ yarg sfatlarn kullanan vakalar var. Ancak biliyoruz ki bunlarn bazlar kendilerinin yaptklar ve kendilerinin dahi ikna olmad soruturmalardan baz devrimci eylemcileri idama gndermi skynetimin cellatln, savcln yapm, imdi darbe kart/demokrat rolnde yapt hukuksuzluun ticari rant peinde. Kimi yoksul Mslmanlar/inananlar dolandranlarn akl hocaln, stelik grevde iken yapt iin karlm iken, demokrasi uruna meslekten karlm rolnde. Kimi paranoid izofreni snrlarnda olduu iin meslekten

karlm, imdi her seferinde daha yksek perdeden komplo teorisi uydurmakla megul. Maalesef bu srete yurttalarmz hukuksal tartmalarda fikirleri bu vakalarn ceza hukukunun temel ilkelerini yerle bir eden sayklamalar zerinden oluturmakta. Kayasunun ve 12 Eylln yarglayabileceini iddia edenlerin yaklamlar gerek deil. Aacak olursak; nce u tespiti yapmakta fayda var. lkeyi 12 Eylle getiren sreteki ve 12 Eyll sonrasndaki hukuksuzluklarn faillerinden mutlaka hesap sorulmal. Ancak hl yrklkte olan ve geerlilii konusunda tartma olmayan berbat da olsa bir anayasann hkmyd. Geici 15. madde teknik olarak ister af isterse sorumsuzluk olarak deerlendirilsin hukuken cezai ve hukuki olarak 12 Eyll 1980 ile 6 Kasm 1983 tarihleri arasnda MGKnn bu dnemdeki hkmetlerin Danma Meclisinin karar ve tasarruflarndan dolay yarglanamazlk sonucu dourmaktadr. Bu konuda farkl yorumlarda bulunmak ceza hukukunu bilmemektir. Ve ceza hkmlerinin geriye dnk olarak uygulanmas sonucunu douracak faizan kaplar aralamak anlamna gelir.

Trkiyede Jitem soruturmasn ilk siz atnz ve imdi buradan ulatnz Arif Doan gibi isimlerle ayn davada yarglanmaya alyorsunuz. Ne dnyorsunuz bu konuda? Bu nasl bir tehlikeyle, dezenformasyonla, karalamayla, komployla kar karya olduumuzun ispat olan bir soru aslnda. Sadece ben deil, Ahmet k, Nedim ener, eski 2000e doru yazarlar, Doan Yurdakul, Soner Yaln, Nusret Senem gibi birok yurtsever aydn, gazeteci, sosyalist ve ayn ekilde hem ideolojik olarak kar olduklar, hem de fiilen mcadele ettikleri kiilerle birlikte ayn davadan sulanmaya allmaktadr. Tarihin ironisi diyelim. 16

16 Sayfa / 13 Mays 2011

Politika

Afyon patlad!
... Oyunu seyredenler ikiye blnmler. Her biri kendi partisinin ocuklarn tevik eder, dman tarafa kfr basar bir durumda. Herkes istediini sylyor, herkes diledii gibi barp aryor. Ortalkta bir sz, bir dnce hrriyeti alabildiine... Bu iin birok taraflar houma gitmedi dersem yalan sylemi olurum. Muayyen bir mnda, demokrasiyi anlamak isteyenler Taksim Stadyumuna gitsinler. Ben kendi payma gzel, berrak ve heyecanl bir iki saat geirdim orada...

lker KILI kilicilker@gmail.com

u satrlar, 23 Nisan 1936 tarihli Akam gazetesinden. Yazar ise bir arkadann sraryla ilk kez bir Fenerbahe-Galatasaray man izlemeye giden Nazm Hikmet... Orhan Selim mstear ismiyle yazya imzasn atan Nazm byle anlatyor tribnleri ve kendisini heyecanlandran hrriyeti. Bu satrlarn yazlmasndan 75 yl sonra, 2011de, byk mcadeleler ve ar bedeller sonrasnda kazanlan Taksim Meydannda 1 Mays kutlayan ve bu kutlamaya tank olan birok insan da Nazmn duyduu heyecan hissetti. Yine ortalkta, Ustann dedii gibi, Bir sz, bir dnce hrriyeti alabildiine... Rengrenk, bol ahenk bir 1 Mays umut ve coku tad, kararllk alad baka bir dnya isteyen hemen herkese. Bolca kzln, karann, krmz-sar-yeilin ve morun yannda bir baka renklerin kardelii bahsi vard ki, endstriyel futbola atlan en k almlardan biriydi. Her frsatta birbirine dman edilmeye allan Fenerbaheliler, Galatasarayllar, Beiktallar ve daha birok takmn taraftarlar, muktedirlerin asla aklnn alamayaca bir grntyle; el ele, kol kola girdi 1 Mays alanna. Lafta deil, gerekte ezeli rakip ama ebedi dosttular. Onlar futbol tutkunuydu ve hayatn birok alannda olduu gibi futbolda da aydnlk yarnlarn Birlik, mcadele ve dayanma ile geleceini dnyordu. Futbolun, tatl krlarn yan sra hi hafife alnmayacak bir iktidar alan yarattn iyi anlayan kapitalizm, zellikle 70li yllarn sonlarndan itibaren endstriyel futbolu yaratt. Bugn kresel ekonomide trilyon dolarlara varan bir hacim yaratan endstriyel futbol, mein topun peine taklan milyonlarn, milyarlarn srtndan muktedirlerin iktidarn perinlemeye soyundu. 12 Eyll 1980 darbesinin ardndan kapitalist dnyaya tm unsurlar ile eklemlenen Trkiyede de muktedirler futbol alann ihmal

etmedi. Zaten en bandan beri, kitlelerin afyonu olarak grlen futbol, endstriyel versiyonu ile her geen gn artan dozda verilmeye baland topluma. 80 darbesinin ardndan en muteber szlerden biri olmutu, Ne sacym ne solcu, futbolcuyum futbolcu. Sac da solcu da olmamakla talandrlan futbol aidiyeti Spora siyaset kartrlmasn slyla apolitize insan tipinin yaygnlatrlmasnda ve merulatrlmasnda kullanld. Oysa ngiliz gazeteci Simon Kuperin ifade ettii gibi, Futbol asla sadece futbol deildir. Futbol gndelik ilikilerin en dolaysz yansmas, tepeden trnaa politik olan sokaktaki hayatn aynasdr. Ve grlyor ki artk afyon patlad! Her renkten -imdilik az sayda da olsa- taraftar, sk rgtlenmeleri ile artk futbolun ve hayatn gerek olann, insanca olann istiyor, kendilerine sunulan, -m gibi oyunlar reddediyor. Uzun bir sredir, zellikle internet zerinden organize olan Forza Livorno gibi gruplarn abalaryla birok kulbn gerek futbolu isteyen taraftarlar sayca oalyor, seslerini grletiriyor. Artk neredeyse tm dnyann bildii ar, endstriyel futbola kar mcadelesinde yalnz deil; FenerbahChe, Tek Yumruk, KemenChe, Alkaralar, Adana Demirspor, Kardemir Karabkspor taraftarlar, daha birok kentte rgtlenen futbolseverler dayatlan temaay reddediyor, hayatn kendisini istedikleri gibi, futbolun kendisini istiyorlar. Hepsi, yaadmz dnyada futbolun da her ey gibi gayet politik, gayet snfsal olduunu biliyor. Trabzonspor Teknik Direktr enol Gne, ocak aynda Trkiye Spor Yazarlar Derneinin dzenledii seminerde ne gzel anlatmt futbolun snfsalln ve bugn geldii noktay: Eskiden fakirler oynuyordu , zenginler seyrediyordu... Yani alar oynarken , toklar seyrediyordu... imdi ise toklar ve zenginler oynuyor , fakirler seyrediyor... Yepyeni umutlarn filizlendii bu ortamda, Fenerbahenin teknik direktr Aykut Kocaman da bir ilke imza att. Kocaman, sezonun son

haftalarna gelindii, ampiyonluk yarnn iyice kzt bir dnemde, ok kritik bir man ardndan canl yayndaki aklamalarna ve basn toplantsna, ncelikle alanlarn ve emekilerin bayramn kutlarm diyerek balyordu. Evet, uyuyan dev uyanyor. Son sz yine 1 Mays alanndaki taraftarn. ar grubu yeleri eit eit pankart ve dvizlerle yrrken, tribnde ok kullanlan bir slogan keskin mizah anlaylaryla gnn ruhuna uygun olarak haykryordu: Zpla, zpla, zplamayan faisttir! 16

Kapak

Tuhaf bir soygun hikayesi

Kasa sehven patlad


B
Cengiz ERDN cengiz.erdinc@gmail.com
u tuhaf soygun hikayesi 39 yandaki Erdal Turgutun iki yl nce evresindekilere babam eve poetlerle para getiriyor, evde para dolu kasalar var demesiyle balad. Babam dedii stanbul Bykehir Belediye Bakan Kadir Topban danman ve stanbul Deniz Otobsleri A.. ynetim kurulu yesi Fethi Turgut olunca bu szler duyanlarn itahn kabartt. nce Glhan B. bulundu. Hanmefendiye Erdal sehvenaratld. Gya yanl numaray evirmiti kendisini Canan diye tantan Glhan B. ama Erdal beyin sohbet edesi vard ve bu uzun telefon grmeleri iin yeterli bir sebepti. Sohbetlerin eni konu derinlemesiyle ikili yzyze grmeye karar verdi. 5 Austos 2008 gn nce bir ay bahesinde bulutular. Oradan lunaparka gittiler. Geceyarsna doru iki- bira alp bir taksiyle Erdal Turgutun szn ettii para dolu eve gittiler. Erdal, babas Armutluda tatilde olduu iin rahatt. Dua girdiinde Glhan cebinde bulunan uyku ilalarn Erdaln birasna att. Erdal birka yudumda szp uyumaya balad. Ve darda bekleyen takm arkadalar harekete geti, ellerindeki oksijen tpleri ve kaynak cihazyla eve girdiler. Evde biri kk ikisi byk kasa vard. Kasalardan hibirini aamadlar, kk dedikleri 149 kiloluk kasay srtlandlar ve evi terk ettiler. Erdal ertesi gn lene doru uyand. Bu arada kk kasay uzun sre uratktan sonra aan ekip ganimeti paylam ve dalmt. Ve Turgut ailesi ancak 10 gn sonra polise giderek ikayeti oldu. 400 gram civarnda ziynet eyas, nakit 200 bin dolar ve 15 bin lirann alnmt. Polis, en ufak bir ipucu bile bulamad! Asl bomba alt ay sonra patlad. Soyguncularn akrabas olduunu syleyen Ahmet

stanbul Belediye Bakan Kadir Topban danman Fethi Turgutun boboaz olu evdeki para kasalarndan sz edince absrd bir soygun meydana geldi. Kasa iin ancak 10 gn sonra 300 bin lira alnd diye ikayeti oldular. Bir ihbarc ortaya kp Kasadan 2 milyondan fazla kt deyince yakalanan zanllardaki 550 bin liraya el kondu. Zanllar artk serbest, olan parann kaynan soran gazeteci Necati Doruya oldu.
2 kilo altn kt. Kasa krem rengiydi ve paralar sar zarflar iindeydi. Hrszlar biliyorum ve yardmc olmak istiyorum dedi. 100 bin dolar dl verirse gizli tanklk yapabileceini, parasn kurtarmasn salayabileceini syledi. Balangta anlatlar, Ahmet Tamer stanbula geldi, 14 Ocak 2009 gn Fethi Turgutla do Genel Mdrlndeki makamnda bulutu. Ancak Turgut farkl davranmaya balad. Deyim yerindeyse ark etti. Ailemle konutum bu konunun daha fazla uzamasn istemiyoruz, biz hrszlar Allaha havale ettik dedi. Ahmet Tamer bu tavr deiikliine fena halde bozuldu. Cumhurbakanna, Kadir Topbaa, Babakan Tayyip Erdoana, siyasi partilere ve Emniyet mdrlne mektuplar yazd, olay anlatt. Ancak bir gelime olmad. Mektuplardan birini de CHP milletvekili etin Soysala gnderdi. te olay kamuoyuna duyuran etin Soysal oldu. Bir basn toplants yapan Soysal Bir brokratta bu kadar para ne aryor diye sordu. Haber gazetelerde yer alnca alt aydr parman bile kprdatmayan polis harekete geti. Zanllar bulmak iin Erdal Turgutun cep telefonu kaytlarna bakmalar yetti de artt. 8 Mart 2009 gn olay kamuoyuna duyuran Ahmet Tamerle birlikte 11 zanl gzaltna alnd. Yedisi karldklar mahkeme tarafndan tutukland. Tuhaflk bundan sonra balad. Vatan Gazetesi yazar Necati Doru bu olay dikkat ekici bulmutu. Tam da Ayta Durakn konuulduu gnlerde oturdu bir yaz yazd stanbulda ka Ayta Durak bulunuyor? diye Fethi Turgut olayn sordu. Ancak yazs gazeteye konmad. Necati Doruda bu ak bir sansrdr diyerek gazetesinden istifa etti. Dorunun istifasndan sonra konu gazetelerin gndeminde de dt! Hi kimse bu tuhaf soygundan sz etmiyordu. Oysa Kartal 2. Ar Ceza Mahkemesinde grlen davada ilgin gelimeler oldu; Daha hazrlk soruturmas srasnda olayn hi de grnd gibi olmadn gsteren gelimeler yaand. Savclk zanllarn kasay aarak aldn dnd paralara ve mal varlna el koydu. Resmi olarak 250-300 bin liralk ikayete karlk, el konan para ve mallarn deeri 550 bin liray buldu! Kartal 2. Ar Ceza Mahkemesinde 12 Hazran 2009 gn balayan durumalarda, sanklar sulamalar kabul etmediler. Erdal Turgutu ilala uyuttuu ileri srlen Glhan B. Ve Vahit Y. dnda tm sanklar poliste susma hakkn kullanmt. Bu iki sank da, karakolda verdikleri ifadeyi reddettiler. Poliste bask grdklerini bu yzden ifadelerinin gerei yanstmadn sylediler. ikayeti Ahmet Turgut ve olu Erdal Turgut bir trl mahkemeye gelmedi. Turgutlar nce ikametgahmz Bandrmada diyerek talimatla ifade vermek istedi, ancak sank avukatlar buna itiraz etti. Avukatlar bu kadar paras alnan kiiler neden mahkemeye gelmek istemiyor diye ak ak soruyordu. Avukatlarn istei zerine biraz da zoraki olarak baba oul Turgutlar tam 15 ay sonra mahkemeye geldiler. Fethi Turgut soygunun zerinden on gn getikten sonra ikayeti olmasn olum korkmu, bana ge haber verdi diye aklyor, parann 45 yllk birikimi olduunu sylyordu. Kasa 1,5 yl nce bir dostu tarafndan kendisine hediye edilmiti. Kasay almadan nce birikimlerimizi yanmzda tayorduk dedi. Olu Erdal Turgut ise Glhan B. ile yaananlar hatrlad, ikisine ila atlm olabileceini syledi. Ancak i alnan kasaya geldiinde ifadeleri tutarl deildi. nce kendime geldiimde kasann yerinde olmadn grdm dedi. Sonra yanl anlald on gn sonra babamn odasnn kapsnn ak olduunu grnce babam git odama bak kasa orda m diye sordu dedi ve sanklarn glmelerine neden oldu. Erdal Turgut duruma sonunda davaya katlmak istemediini de syledi. Bu durumadan sonra alt tutuklu sank tahliye edildi. Bylece Kartal 2. Ar Ceza Mahkemesinde grlen 12 sankl bu tuhaf davada tutuklu sank kalmad. Olan sadece stanbulda ka Ayta Durak var diye soran Necati Doruya oldu... 16

Tamer bir eyler duymutu. Duyduklarnn zerine gitti, 2 milyon liralk bir vurgundan sz ediliyordu. Parann sahibini bulup, soygunu ihbar etmeyi, ve 100 bin dolar da dl almay planlad. Ancak parann sahibini bulamyordu. Bir zel dedektif tuttu, olay anlatt. zel dedektif ksa srede parann sahibini bulmutu fakat senin yanln var, dediin gibi 2 milyon lira deil, 200-300 bin liralk bir soygun olmu, parann sahibi de ii kurcalamak istemiyor dedi. Artk kimin soyulduunu da renmiti, rakamn dk gsterilmesi itahn kabartt. Fethi Turgutu Bodrumdan arayan Ahmet Tamer O kasadan 950 bin dolar, 200 bin euro, 120 bin TL ve

Necati Doru Ne Sormutu?


Hrszlar hapse kondu. Tahmin edin! Kasann sahibine ne oldu? Kasann sahibi iktidar partisinden stanbul Bykehir Belediye Bakannn imar danman Fethi Turguta ne Cumhurbakan, ne Babakan, ne Belediye Bakan, ne savc hi kimse arkada sen bu kadar paray nereden buldun, bu kasa evinde ne diye duruyor? diye sormad. Fethi Turgut, alnan kasamdaki para sadece 200 bin dolard diye aklama yapt olay kapand. Hrszlar hala hapiste yatyor. Fethi Turgut da hala belediye irketlerinin birinde bir makam sahibi olarak alyor. Ayta Durak soruyorlar. elik sr kasay anlatyorum. Bu sefer ben soruyorum: stanbul`da ka Ayta Durak bulunuyordur?

10

16 Sayfa / 13 Mays 2011

Manevra

Kirli maziye ekilen perde: Etik ve tibar

vet her ne kadar Dou toplumlarnda ska rastlanan etik d bir davran olsa da Batllar yapnca daha ok ses getiriyor. Hem almadk bir durum hem de daha ykl tutarlar ortaya kyor. zellikle Batl irketlerin bu kirli maziyi hafzalardan silmek iin setikleri yol ise ounlukla sosyal sorumluluk projelerinin altna imza atmak ya da imaj tazeleme almalarna girmek. Bu yndeki son rnek ise ad uluslar aras rvet skandalna karan Simensin etik ve itibar dernei kurmaya karar almas. Son birka yla baktmzda HP, Mercedes Benz, Microsoft, Apple gibi dnya devlerinin eitli rvet sulamalaryla kar karya kald grlyor. Ancak son yllarn en byk rvet haberi Alman devi Siemensin barolde olduu olayd. Birka yl devam eden soruturmalar 2008 ylnda sonulandnda Siemens aralarnda Trkiyenin de olduu ok sayda lkede yaklak 2.5 milyar dolarlk rvet datmakla sulanyordu. irket, bu paray 2000-2006 yllar arasnda datmt. O dnemde gazetelere yansyan haberlere gre Siemensin Ankarada datt rvetin tutar 57 milyon euro dzeyinde. Soruturmalar Yunanistan, svire, talya, in, Macaristan, srail, Rusya, Norve ve Endonezyann da rvet ark iinde olduunu ortaya koymutu. Soruturma ilerledike ortaya daha ok yolsuzluk, daha ok olay kyordu; Siemens ynetimi soruturmalar durdurmak iin Alman ve Amerikan adli makamlaryla uzlama yolunu semek zorunda kald. Amerikan Adalet Bakanlna 450 milyon dolar, ABD Borsa Denetleme Kuruluna (SEC) 350 milyon dolar, Alman adaletine de 540 milyon dolar demeyi kabul etti. Artk rvet denince akla Siemens gelmeye balamt ki, nce eitli kamu kurulularyla anlamalar yaplarak olayn derinletirilmesi nlendi, rvete kart saptanan baz st dzey yneticiler grevden alnd. Siemens, stne yapan bu etiketten kurtulmak iin

baka yntemleri de kullanmay seti. Daha nce ad eitli skandallarla anlan irketlerin yapt gibi sosyal sorumluluk projelerini seti ancak bu kez ok daha hzl bir adm atarak, etik ve itibar dernei kurmaya karar verdi. McDonaldsn Beylikdz maazasnda buzdolabna kapatlan mendilci kz olaynn basna yansmasnn ardndan anaokullaryla ilgili sosyal sorumluluk almalarna baladn anmsatalm. Hepsinin vermek istedii mesaj: Biz iyiyiz ama alanlarmz kt! Aslnda irketimi-

zin i yapma biimleri arasnda rvet vermek yok ancak baz kerata yneticiler ii kolaylatrmak iin doru yoldan sapmlar deniyor. Siemensin tm dnyada kulland bu yntem Trkiyede de devreye sokuldu. ki yl sren almalar sonunda Siemens yanna ok sayda irketi de alarak Trkiye Etik ve tibar Derneini kurdu. Dernein kurucularndan Ali Rza Ersoy, gemiteki kt deneyimlerden nemli dersler aldklarn sylyor. Etik konusunun son yllarda Siemensde en

ok nemsenen konu olduunu da kaydeden Ersoy, Her irket hata yapabilir. nemli olan hatalardan ders alp herkesin nne geebilmektir, diyor. Dernein amac Dnya Bankas verilerine gre dnyada bir ylda Afrika ktasndaki milli gelirin iki misline ulaan rveti engellemek, rveti irketlerin kulland bir ara olmaktan karmak! Trkiye, Uluslararas effaflk rgtnn aklad endekse gre 2010 ylnda 4.4 puanla Nambia ve Malezya ile birlikte 56. srada yer alyor. 16

Zeki, evik ve etik!..

Yusuf AL incinmedia@gmail.com

amunun ahlakna gz kulak olmas iin kurulan Etik Kurul, faaliyete balad 2004 ylndan beri mucizeler yaratyor. Kurul iin rekor krmak, etli kurufaslyeye soan doramaktan kolay. Babakanlk bnyesinde faaliyet gsteren kurul, 2010 yln, Mustafakemalpaa Kaymakaml hari, kamunun tamamnda etik d davrana rastlanmam bir yl olarak tarihe kaydetti. Kurul asl hretini, 2007yi sfr vukuatla kapatm, bylece kendisine ait rekoru da egale etmi oldu. Gayet hassas sensrlerle donatlm ahlak dedektrlerinin getiimiz be aylk dnemde en ufak bir yamua rastlamadna baklrsa, sfr vukuat performansnn 2011 dneminde de tekrarlanmas kuvvetle muhtemel. Gnl ilikileri ve akrabalarn kayrmasyla tannan Mustafakemalpaa lesi Kaymakam Adem Saan, bu yl etik d davran gstermi tek kamu yneticisi. Saann vukuat, kurul tarafndan ele alnan 358 dosyann aklanamam tek istisnas. Kurul, Saann davranlarn alt farkl etik kritere aykr bulmu. Etik Kurula gre 2010 yl, yi uygulama rnekleri bakmndan ise olduka bereketli. Personele telefon yasa getiren evre ve Orman Bakanlyla birlikte alt farkl kurum Etik Kuruldan aferin ald. Ankara Valilii, Gmrkler Genel Mdrl ve Tunceli Valilii dzenledikleri seminer ve toplantlarla takdir kazanrken, defterdar yardmcl snavnda Etik Kurul Kurulu Kanunu ile ilgili sorulara yer vermesi Maliye Bakanlnn takdir ve taltifine vesile oluturdu. Maliye Bakanlna verilen takdirnamenin ne kadar yerinde olduu, kurulun kuru-

lu kanununa gz atnca daha iyi anlalyor. Kanuna gre kamu grevini yrtenlerin uymas gereken ilkeleri belirlemek iddiasndaki kurul, ihlal durumlarnda kendiliinden veya ihbar zerine harekete geerek karar alyor. zellikle hediye alma yasann kapsamn belirleyerek snrlar koymak, kurulun nde gelen faaliyet alan. Ayn kanuna gre Kurul, kamu grevlilerinden aldklar hediyelerin listesini istemeye de yetkili. Muhtemelen etik davran kurallarnn antlam birer temsilcisi olduklar iin, Kurulun grev ve yetkileri, Cumhurbakanln, TBMM ve Bakanlar Kurulu yelerini, Trk Silahl Kuvvetleri ve yarg mensuplar ile niversiteleri kapsamyor. Pek az yerde sz edilen bu minik istisnalar hakkndaki bilgi hibir ie yaramayacaksa bile, defterdar yardmcs adaylarnn snav geebilmesi iin gerekli. Peki Etik Kurul, nasl oluyor da yolsuzluk haberlerinin saanak halini ald bir dnemde sinek avlyor? Kurulun bileimine gz atmak, belki bu sorunun cevab hakknda fikir verebilir. Kariyerinde Milli Eitim Bakanl, YK Bakanl gibi nvan ve makamlar bulunan Mehmet Salam, AKPye intisabn mteakiben 11 yeli kurulun bakanlk koltuunu tecrbe eden ilk kii. Yksek retime Gei Snav (YGS) skandalnn ardndan bedenini SYMye siper etmesiyle hatrlanyor. Kurulun yelik koltuklarndan bir dieri de AKPli Salih Aynural tarafndan igal ediliyor. ileri Bakanl eski mstear Teoman nsan da kurulun yuvarlak masasnn yelerinden. Dalca basknyla ilgili haberlerin sansrlenmesi iin RTKten gelen talebe destek vermesiyle hafzalarda yer eden Dantay Genel Kurulu eski yesi Seluk Hondu da kurul yeleri arasndaki tandk simalardan. 16

16 Sayfa / 13 Mays 2011

evre

11

Aye teyze nkleer enerjiyi kaa kullanr?

brahim GNEL gunelibrahim@gmail.com

inop, Akkuyu ve dierleri... Haftalardr nkleer santralla salanacak ucuz elektrii konuuyoruz. Peki nkleer santral gerekten ucuz mu? Kimi ke yazarlarna, rnein Aye teyze hesaplaryla ekonomide hatr saylr bir tarz oluturan Gngr Uras gibi yazarlara gre ucuz, kilovatsaati 6-7 cent... Uras belki Akkuyu ihalesini kovalayan eski patronu Aydn Doann etkisinde kalm, belki de danmanln yapt Sabanc Holding uzmanlar tarafndan yanltlmtr. Ancak hem Uras hem de nkleer enerjinin ucuzluundan sz eden yazarlar fena halde yanlyor. Bir nkleer santraln gerek retim maliyetinin 6-7 cent olmas tatl bir hayalden baka bir ey deil...

Akkuyu Nkleer Santral iin tartlan fiyatlar ABDde yaplan iki ciddi bilimsel aratrma nda irdelediimizde sonular hayli farkl. nce merkezi ABDnin Colorado eyaletinde bulunan bamsz The Keystone Center dnce kuruluunun raporuna bakalm. Bu raporu aralarnda Amerikan Enerji Bakanl (DOE), Massacuhsetts Institute of Technology (MIT), nkleer enerjiyle ilgili bilim insanlar, yatrmc kurulu Lehman Brothers, nkleer enerji irketlerinden AREVA ve General Electric uzmanlarndan oluan 16 kiiye hazrlad. 2007 ylnn haziran aynda yaymlanan Nkleer G Ortak Bilirkii (Nuclear Power Joint Fact-Finding- NPJFF) balkl bu rapor nc nesil nkleer reaktrler iin gelitirilmi maliyet analizlerini, bir dk bir de yksek olarak iki alternatifle hesaplam durumda. Keystoneun kilovatsaat bana dk 4,6 1,3 1,9 0,5 8,3 yksek 6,2 1,7 2,7 0,5 11,1

Yatrm maliyeti: Yakt: Sabit iletme ve bakm: Deiebilir iletme ve bakm: Toplam:

(Kaza ya da arza durumunda oluacak maliyet)

Ower Night Cost (2007 ADB dolar): naat Eskalasyonlar: naat Sresince Harcanan Anapara: Toplam Yatrm Maliyeti:

4070 dolar 3370 dolar 3114 dolar 10.553 dolar

nkleer reaktr maliyetleri en dk 8,3 cent, en yksek 11,1 cent. Bu rakama yatrm, yakt, sabit ve deiebilir iletme ve bakm maliyetleri dahil ediliyor. Yani bu rapora gre hayrsever bir enerji irketi hi kr etmeden, Trkiyeye elektrik vermeye kalksa kilovatsaati 13 centten aa olamaz. Trkiyedeki reaktr inaatlarna talip olan Koreliler ve Ruslar bu fiyatlarn altna indiinde doal olarak yandaki ilk tabloda ayrntlarn grebileceiniz hangi maliyet kalemini makasladklarn sormak ve korkmak gerekiyor. imentodan tasarruf iin reaktrn duvarlarn m inceltiyorlar, yoksa kan radyoaktif atklar gmmek iin Toros dalarnda bir yer mi buldular? Kazn ayann hi de yle olmadn gsteren bir baka rapor 2008 tarihini, Iowa Eyaleti Borsa Komisyonu yesi ve nkleer santral maliyet analizcisi Craig A. Severencen imzasn tayor. Riskleri ve Yeni Nkler Santral Maliyeti (Business Risks and Cost of New Nuclear Power Plant) balkl bu rapora gre MIT ve dier bamsz aratrma kurumlarnn yapt ower night cost (Yani elinizdeki sermaye ile bu santral bir gecede kur-

manz halindeki maliyet) hesaba katlarak 2007 ABD dolar deeri ile tipik bir 1000 megavat kurulu gcndeki nkleer santraln kilovatsaat bana maliyeti 4 bin 70 dolar olarak hesaplanyor. Bu bir gecede yapmann maliyeti. Santraln inaat srecinde meydana gelebilecek maliyet farklar da hesab yzde 12 civarnda artryor. nk bir nkleer reaktrn inaat 6-10 yl srebiliyor. Ayrca inaatn eitli nedenlerle gecikebiliyor ya da AREVAnn Finlandiyada inaat sren Avrupa Basnl Su Reaktrndeki (EPR) gibi hesapta olmayan gvenlik aklar da maliyetlere ekleniyor. Yine ikinci tabloda grebileceiniz gibi gecelik maliyete deiimleri, kredi faizlerini vs. eklendiinde reaktrden kan elektriin sat fiyat 22 centten aa olamyor! Grld zere bu i yle ar, pazar, mutfak hesabna benzemiyor. E ne de olsa Aye teyze bylesine karmak ve teknik bir konu olan nkleer enerji maliyetlerinden anlamaz ama 33 kuruluk kilovat saat maliyetinin ucuz olmadn da bilir. Aye teyze bir yana ama Gngr Urasn nesillerin hayatn etkileyecek riskler tayan byle bir konuda dersine daha fazla almas art. 16

Nikolas Sarkozy sakzn karacak m?


Bar ANNAN sannanbaris@gmail.com

ukuima felaketi nkleer enerji lobisini telalandrd. Almanyada Yeiller nkleer kartlyla iki byk eyalette iktidara geldi. talyan Anayasa Mahkemesi iki santral inasna kar haziranda referanduma gidilmesinin nn at. Fransz Enerji Bakan Eric Besson, lkedeki tm nkleer santrallarn sk bir denetimden geirileceini

aklad. Merkel Hkmeti 1980 ncesinde ina edilen 7 reaktrn fiini ekti. Nkleer lobi iin kt bir iaret de Avrupa Parlamentosundan geldi. Parlamentoda, AB ve ABye komu lkelerde deprem ve sel blgelerinde nkleer santral inasnn yasaklanmasn ngren taslak metin 300e kar 264 oyla reddedildi; 61 parlamenter de ekimserdi. Bu, nkleer enerji lobisinin kar karya kalabilecei politik basklar ve direnme gc hakknda ipucu veriyor. Gelimi lkelerde giderek

katlaacak dzenlemeler, tpk sigara tekelleri gibi, nkleercileri yeni pazarlara yneltecek. Kresel enerji gruplarndan Global Energynin Enerji ve Kimyasallar Bakan Colette Lewiner, 2008 ylnda, Fransada harika bir bakanmz var: Msy Sarkozy. Kendisi dnyann her kesine gidip nkleer santral satyor diyordu. Fransz nkleer enerji irketleri Avrupada i balamakta

zorlanrsa Sarkozy bir dahaki Trkiye ziyaretinde uaktan sakz inemeden inmek zorunda kalabilir. Akkuyu nkleer santral projesi Rusyaya ihale edildi. Sinopta kurulacak ikinci santral iin hkmetle gren Toshibann Bakan Norio Sasaki, Japon Hkmetinin uzun vadeli riskleri sigortalamas durumunda anlamann gerekleeceini sylyor. Japonya enkaz halindeyken hkmetin Toshibaya uzun vadeli kredi garantisi vermesi zor. Nkleer yatrmlarn gizli sbvansiyonlar finansal garantilerde yatyor. 16

10

16 Sayfa / 13 Mays 2011

Yorum

Heval Einstein...
Zeynel Abidin KIZILYAPRAK
zeynelabidink@yahoo.com
ynn 40 trks varm, 39u armut stneymi; o hesap Benimkinin de bykl Krtler zerine olaca ak. (Dudak st byk deil buradaki Neyse, o da ayr mevzu) Malum, seim sath- mailindeyiz, ama o genel ereve iinde bu mail beni nedense hi cezbetmiyor; bu da benim aybm saylsn Derken, aklma, Krt meselesine yakn tarih kapsamnda frlatlan baz baklar ve baklardan kan sonulara itiraz etmi bir baka bykl, bir Alman bykls geldi yle geldi: Krt meselesine dair, PKKnin resmi diskurunda bir tr Krdi 19 Mays argman vardr; biliniyor. zetle, PKKnin silahl mcadelesinden nce Krtlerin hemen hemen bir hi olduklar sylenir. Uzaktaki davul sesine hayranlktan mdr, kendisi pek bir ey yapamaz duruma dt/drld iin bakasn seyrederek bytt gerilla romantizminden midir, Trk solu bu resmi diskuru PKKden bile fazla sever Hani PKK silah braksa, Krtler deil ama birok Trk solcusu kylardan-cafelerden itiraz edecek; o kadar yani Mesela geen hafta Roni Margulies Tarafta yle yazd: Ama hibir Krtn unu unuttuunu sanmyorum: Silah kullanmaya baladklar gne kadar bu itirazlar kimsenin umurunda deildi, duyulmuyordu bile. Hibir Krt mevzuunda buradan Beni katma o sayya diyesim geliyor ama Devam etmeden nce bir mola verelim ve molada ben size baka bir hikaye anlataym 80 harbi ncesi (arkadalar arasnda 12 Eyll ncesini byle anyoruz bazen; ya, gazilik hikayeleri anlatma ya ne de olsa), sanrm 1979du, Ankara Siyasaln kantininde misafirdim, bir ziyaret nedeniyle ay-sigara bombardmanna maruz kalm masalarda hararetli fraksiyon tartmalar yrtlyordu. Yanmdaki tartma ilginti: Bir adam (galiba o da renci deildi), bilinen klielerin dnda bir eyler anlatyordu masadakilere Konumasn can kulayla dinliyordu masadaki teki militanlar/sempatizanlar ama, anlatlan anlamak iin deil; bir kod kelime yakalayp adamn neci olduunu anlamak iin Adam mesela oligari kelimesini, yar-feodali ya da komprador burjuzaviyi vb kullansa, neci olduu aa yukar anlalacak ve masadakiler de ona gre tutum taknacak Ama yok; sr kp sanki mbarek Sonunda masadaki bir gen daha fazla dayanamad ve esasl soruyu akt: Bilader brak bunlar Sen yap bakalm bize bi Trkiye tahlili Kod kelimelerin paket Trkiye tahlili iinde kanlmaz biimde zuhur edeceini biliyor ya Mola bitti, hikayemizin kssas ise u: Bu yazy -ve sonrakileri- PKKye dost mu, dman m?.. merakyla okuyacak okur, bence hi zahmet etmesin, okumay burada kessin Siyah-beyaz keskinliinden ve zgr tartmaya pheden kurtulmamz gerektiinde anlaalm nce. Sonras, kolay Ne diyorduk: Krtlerin, silahl mcadele sayesinde hesaba alnp alnmadklar zerineydi mevzu Bu bapta phelerimi paylamak isterim Bu konuda ncelikle bir periyod hatas yapldn dnyorum. ayet 12 Eyll karanlnda,

PKKye dost mu, dman m?.. merakyla okuyacak okur, bence hi zahmet etmesin, okumay burada kessin Siyah-beyaz keskinliinden ve zgr tartmaya pheden kurtulmamz gerektiinde anlaalm nce. Sonras, kolay

PKKnin silahl mcadelesi, 12 Eyll diktatrlnn dilsiz-kolsuz hale getirdii Krtler nezdinde byk sevinle karland denilse, bu, itiraz gtrmez (Komanda zulmnden ve gzaltlardaki ikencelerden/tutuklamalardan tahminlerin tesinde ok ekmi bir Krt kynde bir yal kadn bana bir gn yle demiti: O ortamda deil PKK, Japon ajanlar bile gelip devlet glerine kurun atsayd, vallaha onlar bile desteklerdim!..) Ama argman tm bir Krt tarihi iin yinelenirse, orada tarihe byk hakszlk yaplyor demektir. Kald ki, 12 Eylle ilikin sz konusu dorunun da, itiraz deil ama, tartlacak yanlar yok deil elbette: Silahl mcadelenin dnda baka yollar olabilir miydi?.. Ya da hep devam m etmeliydi bu tarz?.. zellikle karanlktan k sonrasnda, uluslararas vicdan harekete geirecek tarzlar daha etkili olmaz myd?.. Bu sorular baka sorular da aryor: Bu denli ar bedelin karl ne olmaldr ve ne olmaktadr?.. Ortada bir pata durumu olduu sylenmektedir; bence, sanlann aksine, askeri bakmdan kesinlikle deil fakat politik bakmdan Krtler asndan byk bir gerileme sz konusudur: u anda Krtlerin byk ounluu, terazideki yeri silahl mcadeleyle tartlmayacak kltrel zerklik iin silahl mcadele veriyor durumundadr ve balardaki hedefler unutulmu ya da geri adm atlmtr (Hemen hemen tm Krt paralarndaki klasik sava, yleydi: Sk sk yeniliyorlard ve fakat amalarn ok az deitiriyorlard. Bu sefer yenildik; bi dahakine Allah kerim! izgisi, bir Krt klasiiydi) Eer aktel problemlerin/tartmalarn dna karsanz, bu noktann ama-yntem dengesizliine de iaret ettiini grrsnz Doneler bahsinden devam edelim: :Bazlarnn sand gibi Krtler 80 ncesi pek de dilsiz filan deillerdi rnein Ar, Diyarbakr gibi belediye bakanlklar Krt kimlii vurgusu ile ve seim yoluyla kazanlmt ve koridorlarnda Trke ok az duyuluyordu imdikinden daha m iyiydi? Hayr Ama zaten hibir ey donup kalmyor, kalamaz(d) Daha tesi: 80 ncesi, Krt politik gruplar arasnda mesela federasyonu zm olarak sunanlar marjinal, hatta hain saylyorlard: ta, bamsz Krt devleti noktasndan balyordu genel olarak. Youn tartma, bu bamsz Krt devletinin drt paray m yoksa her bir parann kendi snrlarn m ierdii zerineydi. Bu Trk/Trkiye solunu da etkiliyordu, rnein Halkn Kurtuluu grubu, 80 ncesi, Krdistanda referandum! kampanyas balatmt, Uluslarn kendi kaderlerini tayin hakkna sayg ifadesi olarak (Geri referandumda kendilerinin ayrlmaya hayr diyeceklerini de sylyorlard ama) Tabii o zamanki UKTH sylemleri biraz plastik ss gibiydi, nasl olsa realize olmaz/olamaz diyerekten Ayaklarn yere bast dnemle kitabi dnem bir olmuyor elbette, herkes asndan Ama yine de bu doneler dnemin dn atmosferini etkiliyordu... Szmz bitmediyse de yerimiz bitti Bu yazda u Alman bykls, Albert Einstein, nerede diye sorarsanz, izafiyette En genel anlamda zaman, mekan ve hareketin birbirlerinden bamsz olmadn anlatan izafiyet teorisini renmek isteyen bir Teksasl petrol zengini Einstein ziyaret etmi, teorinin ne anlama geldiini sormu. Nasl anlatsn Einstein ona teoriyi?... Dnm ve yalnzca unu sylemi: Bu teori unu anlatyor: Hibir ey zannettiin gibi deil 16

16 Sayfa / 13 Mays 2011

13

Ayak Oyunlar

Bundesliga sar kartlarla cotu


vrupa liglerinde son haftalara girilirken irtifasn koruyan takm saysnda azalma, zirvelerde berraklk var. spanya, Portekiz ve Almanyada kupalarn stne hangi kulplerin adnn yazlaca belli. Trkiye Sper Liginde ampiyonluk iin Fenerbahe ve Trabzon dnda nc bir adaya ihtimal verenler, alt hafta kadar nce fikir deitirmek zorunda kald. talyada da dm ngrlere aykr saylmayacak ekilde zld ve Milan ampiyon oldu. ok byk bir aksilik olmazsa Fransada ampiyonluk, Lyon, Marsilya ve Bordeux arasnda mnavebe sul deiilen bir nvan olmaktan Lille sayesinde kurtulacak. Premier Leaugein daha nce grdmz bir film tadn alan finiinde kaybeden yine Londra oluyor. Chelseanin gerileme dneminde ligi forse eden iki takmdan M. Unitedn stratejisi Arsenalinkinden ok daha iyi iliyor. Getiimiz yln yaz scaklarnda balayp btn iklimlere uradktan sonra bahar sonlarnda tamamna erecek bu liglerin uzun maratonu boyunca sadece ampiyonluk ykleri yazlmad. Karlatrmal istatistikler, deiik liglerin karakteristii hakknda hkm iin yeteri kadar veri biriktirmi durumda. Buna gre son hafta ncesinde ma bana 2.92 gol ortalamas tutturan Bundesliga, bariz farkla Avrupann en golc ligi. Premier Leauge 2.77, La Liga 2.72 ortalamayla onu takip ediyor. Son hafta ncesinde oynanm 287 mata 768 kez tabela deitiren Trkiye Sper Liginin ortalamasysa 2,68de kald. Fransada malarn yzde 12sinde, Trkiyede ise yzde 9,7sinde tabela hi deimemi.

Portekiz ve talya Liglerinde de malarn yzde 9unda takmlar say yapamazken, Yunan Liginin golsz ma oran yzde 8,75 olmu. Tabela hareketlilii bakmndan da gayet parlak bir karne getiren Bundesligada golsz biten malarn oran yzde 4,5te kalyor. Ligin ikinci yarsndan itibaren st ste sekiz ma bir tane bile gol atamadan tamamlayan ve gol istatistiklerinde en kt performansn sahibi grnen Eintracht Frankfurt dnda, Bundesligada ma bana 1 gol ortalamasnn altna den takm yok. Buna karlk yar ligin tamamlanmasna hafta kala nde bitirmeyi garantileyen Dortmund, 0,64 ortalamayla igin ma bana bir golden daha az yemi tek takm. Trkiyede Kasmpaa ve Konyaspor dndaki btn takmlar ma bana en az bir gol ortalamasnda veya zerinde bir hcum performans yakalad. Fenerbahe, Trabzonspor ve Bursaspor, savunmalar, ma bana birden daha az gol yemi olmasyla teki takmlardan ayrlyor. Bunca istatistik malumatfuruun kelimelere tercme edilebilen bir dili varsa eer, kulamza u iki heceyi fsldyor olmas lazm: fa-ul. FFA ve UEFA disiplin ynetmeliklerinde de tanmland ekliyle faul, oyunun kuraln ihlal biimlerinden biri. Btn kategorilerde pozitif istatistikleriyle parldayan Bundesliga, faull hareketleri caydrmaya dnk bir tutumu benimsemekle de bir istisna oluturuyor. Alman Futbol Federasyonu, Bundesligadaki malarda sar kart gerektiren ihlalleri teki Avrupa Liglerinden daha ar yaptrmla cezalandryor. FFA yesi dier lkelerde deiik malarda drt kez sar kart gren oyuncu bir ma oynamamakla cezalandrrken,

Bundesligada bu ceza iin sar kart snr yrrlkte. Sar kart ve serbest vuru gibi cezalarla iletilen telafi mekanizmalarnn, futboldaki savunma kavramna yklenen anlam radikal biimde etkiledii, istatistiklerin dilinden iitilebilecek bir baka sonu. Tpk, paraya evrilebilen cezalarn varlkl insanlara su ileme ayrcal salamas gibi, kadro derinliinde sknts olmayan takmlar iin savunma aksiyonlarnn taktik bir paras olarak gerektiinde faule bavurmak, denecek bedelden daha byk avantajlar getirebiliyor. Taktik faul kavram, basketboldan dn alnmt ama hi de iade edilecek gibi grnmyor. Yerinde ve zamannda faul yaparak kalesini savunmu oyuncularn taraftardan vg almas nadir rastlanan bir durum deil. Asl nemlisi, taktik faule tannan bu st rtk meruiyet nedeniyle futbol, tecavz edilebilir, veya bitirilebilir bir oyun olmaktan kyor. 2010-2011 sezonunda Avrupada oynanm liglerin, futbolun haysiyeti iin kayglananlara syleyecei bir ift sz var. Tribnden kan grltde kaynamasn. 16

Avrupa Liglerinde Performans


Ma Says Gol Says Ortalama Evsahibi Galibiyeti Beraberlik Deplasman Galibiyeti 2,5 Gol st Golsz ma says Bundesliga 297 865 2.91 135 (% 45,45) 62 (% 20,88) 100 (% 33,67) 166 (% 55,89) 14 (% 4,71) Fransa 340 789 2,32 139 (%40,88) 118 (% 34,71) 83 (% 24,41) 201 (% 59,12) 42 (%12,35) ngiltere 359 997 2,78 170 (% 47,35) 107 (% 29,81) 82 (% 22,84) 194 (% 54,04) 25 (% 6,96) spanya 350 953 2,72 183 (% 52,29) 70 (% 20,00) 97 (% 27,71) 186 (% 53,14) 23 (% 6,57) talya 360 891 2,48 171 (% 47,50) 91 (% % 25,28) 98 (% 27,22) 160 (% 44,44) 33 (% 9,17) Trkiye 287 770 2,68 128 (% 44,60) 72 (% 25,09) 87 (% 30,31) 141 (% 49,13) 28 (% 9,76)

14

16 Sayfa / 13 Mays 2011

Sylei/Murat Uyurkulak

Yazmak vaziyeti idare etmemi salyor

Yeim HARCANOLU yharcanoglu@yahoo.com


ol ve Har romanlaryla, bu romanlardaki yeni dille konuulan Murat Uyurkulak imdi hikayelerinden oluan Bazuka ile okurlarnn karsnda. Uyurkulak, sorularmz yantlad.

Delirmemenin bir yolu olabilir mi yazmak? Delirmemenin yolu olabilir mi bilmem, ama benim gibi bir korkaa, utantan boulma eiinin bir santim uzanda vaziyeti idare edip, hayata devam edebilme gerekesi verdiini syleyebilirim. Trkler ve Krtler devletten ve mraldan bamsz bir dostluk yol haritas izleyecek olsalard, ki bu biraz oluyor da, kitaplar Tol ve Har olurdu. Bu alm denen yeni gelimeler hakknda ne dnyorsunuz? Beenin veya beenmeyin, ki ben beendiimi syleyemem, Abdullah calan ezilen, asimile edilmeye allan bir halkn var olma mcadelesinin cisimletii ahstr. Erdoan veya Baykala meruiyet salayan ey oy sandklar, calana ise dalar. Ankaradan ve mraldan bamsz bir yol haritasn mmkn grmyorum. Zaten u an bunu tartmay gerekli de bulmuyorum. nemli olan kann durmas, Krtlerin bir halk olmaktan kaynaklanan siyasi, kltrel haklarnn anayasal teminat altna alnmas, barn tesis edilmesi. Bu hayati bir mesele, aksini dnmek bile istemiyorum. Alm Krtlerin meru taleplerini hakkyla dikkate ald mddete, ki bir daha silahlarn konumayaca hakiki bir zmn koulu bu, sonuna kadar destekliyorum. Bu alma kar kan bazlar Yugoslavya rneinden dem vuruyor, onlara baktka, onlar dinledike midem bulanyor. Asl bar srecini tamama erdiremezsek

Tol devrimcinin dayankllk snav gibiydi. Umutsuzluk Harda da neredeyse yasak. Bu hayatiyeti Bat ve Douda kurduunuz dostluklara borlusunuz herhalde. Bir de sizden ve eserlerinizden hep sevgiyle sz ediliyor. Aziz Pavlus gibi bir haliniz var. Ne dersiniz? Her iki yakada da dostluklar kurdum, gzellii, iyilii, temizlii, cesareti gzlerimi kamatran insanlar tandm. Ama yazmak sz konusu olduunda asl mesele, her iki yakada tandm ktler, insanlk dmanlar. Onlarn korkakl, adilii, riyakarl karsnda gzlerime inanamadm, utandm. Zulmn sradanl ve bayal beni akna evirdi, fkelendirdi, oturdum yazdm. Yani die dokunur bir eyler yazabilmisem bunu dostlarmdan ziyade dman bildiklerime borluyum. Sevilmek konusuna gelince... Bu benim lebileceim veya idrak edebileceim bir ey deil. Sevenlerden Allah raz olsun diyebilirim sadece. Ada ocukluun yokoluunun timsali sanki Sonra Harda ocua kesiyor birden ortalk. O en eski yerimizdeki ocuk var bir de Nietzscheci ocuk mu bunlar? Yaknnz ocuklar var m? Adaya ilham veren? Adann ilhamn nereden aldm bilmiyorum, zerinde ok dndm, bir ey karamadm. Belli belirsiz bir Stephen King hikyesi geliyor gzmn nne Aday dnrken, ama tam hatrlayamyorum. Tek bildiim arada bir ocukluumun bir muazzam saadet lkesi gibi hafzam ziyaret etmesi, yle zamanlarda idrak edilemez bir tr can sevinci hissetmem. Adannki gibi mutlak bir zgrlk imknyla veya ihtimaliyle sarslmam, nafile bir heyecan duyuyor olmam. yle anlar giderek seyrekleiyor, ihtiyarladm oradan anlyorum. ahsiyetli insan ldrmaz, ne de tamah eder bycnn yalanna.

azdan gleceimiz bir byk enliin...

Geinebilmek iin sipari zerine hikayeler yazyorum, eviriler yapyorum. Arta kalan zamanlarda yeni bir roman zerinde alyorum. Biter mi bitmez mi bilmiyorum.
Yugoslavya olma ihtimali sz konusu. Bunu onlar da ok iyi biliyor, Krtlere on yllardr nasl tyler rpertici hakszlklar yapldn gayet iyi biliyorlar, ama kanla beslenen, imtiyazlarn-iktidarlarn kanla koruyan insanlar bunlar. Byk bir kucaklamann, bu topraklarda konuulan her dilde sylenen arklar eliinde byk bir bar enliinin hayalini kuruyorum. Bir yandan kaybettiklerimize hep beraber alayp, bir yandan bartmz, silahlar gmdmz iin hep bir

Pomp and the Province ilk hikayeniz mi, son mu? u anda yeni bir hikaye ya da roman yazyor musunuz? Arada bir hikayeler yazyorum, ama bunlar genellikle sipari zerine yazlan hikyeler. Geinmek iin eviri yapmak ve yazmak zorundaym. Yeni bir roman zerinde alyorum, ama biter mi bitmez mi, altndan kalkabilir miyim emin deilim. evirmenleriniz kimler? Birlikte altnz oluyor mu? Trkede yer yer iftcinsiyetli bir dil kullanyorsunuz, bu aktarlabiliyor mu? Almanca evirmenim Gerhard Meierle sk bir mesai yaptk. Onun bana mail zerinden gnderdii yzlerce soruya verdiim cevaplar bir araya toplasam orta hacimli bir kitap kabilirdi. Ama iyi ki de yle olmu, zira Tol Almancada yaynlandktan sonra evirisi ciddi vgler ald. Franszca evirmenim Jean Descat ise henz alyor, sorularn toplu olarak gndereceini sylyor ve bu da beni kara kara dndryor. ift cinsiyetli bir dil kullandm bilmiyordum, eer yleyse bu bana cesaret verir, nk nc romanda yapmaya gayret ettiim ey tam da bu. 16

16 Sayfa / 13 Mays 2011

Yeniler
Rak Ansiklopedisi
Bu kitap bir ilk, 1755 madde ieriyor ve maddeler uzman 55 yazar tarafndan kaleme alnm. Yazlanlarn gn na kmam yzlerce grsel malzeme ile sunulduunu gryoruz. ie etiketlerinden, mekanlarn afilerine, karikatrlerinden, eit eit ielerin resimlerine kadar, bugne dek dank bir biimde duran aksesuar bir araya getirilip hem ansiklopedi gzellemi, hem de malzemenin unutulmasna mani olunmu. Rak Ansiklopedisi kapsamyla bize 35lik deil 70lik gibi geldi. Yayn ynetmeni Erdir Zat yle diyor: Rak Ansiklopedisinde yaayan rak kltrnn temel elementi olan rak, meyhane ve ilingir sofras olgularn 500 yl aan tarihsel oluum srecinde mercek altna almaya altk Knaladay baka bir yanyla okumak, Kibar Raksnn ne olduun bilmek, Olrayt Ali Beyi tanmak, Orospu Turusunun nasl hazrlandn renmek isteyenler, bu kitaba bavurabilir.

15

Bandista/Vardk, Varz, Varolacaz!


Snrsz, ulussuz, srgnsz bir dnyann iinden, mazi, gelecek ve imdiden gelen onlarca sesi duyuyoruz, hep birlikte haykryoruz; vardk, varz, varolacaz! Daima! Bandistann yeni albm bu cmlelerle geldi. ki yl nce, 1 Mays alannda datlarak kan De Te Fabula Narratur-Anlatlan senin hikayendir balkl albmden sonra Daima da 1 Mays alannda dinleyicilerle bulutu. Bandista yeleri hi yorulmazlarm gibi Daimay datt. Oysa eylemler, etkinlikler, protestolarla dolu bir hayatlar var. Mzik de bu mcadelenin ayrlmaz bir paras. Bu defa daha diri daha inanl, gram yorgunluk olmadan, ellerinde Daima! albmn datyorlar. Eylem bandosu niteliinde, btn eylemleri geziyorlar, etkinliklere katlyorlar ve nev-liberalizme kar yeni bir cephe rgtlyorlar. Ve hi yorulmuyorlar. Para almyorlar, kimsenin lojistii altnda deiller, albm satmyorlar, bunu hobi olarak da yapmyorlar. Onlar eylem bandosu. Albmleri www.tayfabandista.org adresinden indirebilirsiniz.

HAFTALIK MUHALF

Yusuf AL, Erkan ARAZ, Onur BAYRAM, Onur DALAR, mit DERTL, Gke EBCM, Ahmet EKEN, brahim GNEL, Yeim HARCANOLU, Halil brahim ZZET, Baran KAYA, lker KILI, engn KILI, Yekta KILI, Cem KOR, Mete ZTRK, Bar ANMAN, Mine TRKL, mit UZMAY, Cengiz ERDN (mtiyaz Sahibi ve Sorumlu Mdr) Ankara Ynetim Yeri Merutiyet Cad. stiklal Cad. Ssl Saks Sok. No: 50/9 06420 19/5 34440 Kzlay-ANKARA Beyolu -STANBUL Tel: 0312 431 54 83 Tel: 0212 293 60 16 www.16sayfa.com e posta: editor@16sayfa.com Bask: Kardeler Grup Matbaaclk Topkap 0212 544 18 25

16 Sayfa Bamsz Gazetecilik Giriimi

Ben de duyarm bir ses, amma bulamam nereden gelir? Nereden gelirse gelsin; dalardan, kulardan, denizden, insandan, hayvandan, ottan, bcekten, iekten. Gelsin de nereden gelirse gelsin!... Bir hit hit sesi gelmedi mi fena. Geldikten sonra yaasn iekler, bcekler, insanoullar... SAT FAK (1906-1954)
HAFTALIK MUHALF