P. 1
Thierry Debels: "‘Elke vergelijking met Filip valt in voordeel Willem Alexander uit"

Thierry Debels: "‘Elke vergelijking met Filip valt in voordeel Willem Alexander uit"

|Views: 250|Likes:
Published by Thierry Debels
Hoe houterig Willem-Alexander ook kan overkomen, hij is een ware performer als je hem vergelijkt met zijn Belgische evenknie f
Filip, die op 21 juli 2013 koning der Belgen werd. ‘Elke vergelijking met Filip valt in jullie voordeel uit’, zegt de Belgische auteur en koningshuisdeskundige Thierry Debels. filip stapelt blunder op blunder, stelt Debels vast. Neem zijn beslissing begin juli om wetten voortaan te ondertekenen met zijn Franse naam Philippe in plaats van het Vlaamse Filip.
Hoe houterig Willem-Alexander ook kan overkomen, hij is een ware performer als je hem vergelijkt met zijn Belgische evenknie f
Filip, die op 21 juli 2013 koning der Belgen werd. ‘Elke vergelijking met Filip valt in jullie voordeel uit’, zegt de Belgische auteur en koningshuisdeskundige Thierry Debels. filip stapelt blunder op blunder, stelt Debels vast. Neem zijn beslissing begin juli om wetten voortaan te ondertekenen met zijn Franse naam Philippe in plaats van het Vlaamse Filip.

More info:

Published by: Thierry Debels on Sep 09, 2013
Copyright:Attribution Non-commercial

Availability:

Read on Scribd mobile: iPhone, iPad and Android.
download as PDF, TXT or read online from Scribd
See more
See less

05/15/2014

pdf

text

original

PILS JES DAG

DOOR ERWIN WIJMAN foto anp

07

royalty branding

Grijpt Koning WillemAlexander de Troonrede aan om een punt te zetten? Prinsjesdag nadert – en daarmee de eerste Troonrede van Koning WillemAlexander. Grijpt hij die dag aan om een definitieve punt te zetten achter 33 jaar moedermacht en de eeuwige associatie met Prins Pils? Wordt zijn eerste grote imagomoment geschiedenis?
Prins Pils. Als één imago ooit aan iemand heeft vastgekleefd als een vlieg aan een Vapona-strip is het dat van losbol aan Willem-Alexander, nu ruim honderd dagen koning. Het achtervolgt hem tot op de officiële Wikipedia-pagina ‘Willem-Alexander der Nederlanden’: ‘In zijn studententijd kreeg hij de bijnaam “Prins Pils” wegens het enthousiasme waarmee hij zich in het studentenleven stortte.’ Het achtervolgt hem overal. Op de dag nadat zijn moeder verklaarde af te treden, stond in de dagbladen een treffende inhaakadvertentie van Bavaria gemaakt door reclamebureau Selmore. Op een foto van het podium van de Ridderzaal in Troonrede-setting (op de voorgrond grijze hoofden en hoeden) is de Troonrede-troon vervangen door een barkruk, zie op de pagina hierna. Een koningsblauwe barkruk, dat wel. Maar een barkruk. Zoals een troon symbool staat voor aanzien, hooghartigheid en afstand tot het volk zo staat een barkruk voor volks. Dichtbij, gezellig, toegankelijk. Zo. Bavaria geeft Willem-Alexander een prachtige voorzet om het nou eens heel anders te gaan doen, dat opgeprikte Prinsjesdag-gedoe en die saaie Troonrede.

Spreek de z en s zelf even hardop uit terwijl je je tong vlak achter je tanden houdt en je weet hoe die Troonrede ongeveer klinkt. Tot nu toe.

Sanitatie in Afrika
Maar wordt het echt anders? Er moet al een heel scenario klaarliggen voor 17 september Prinsjesdag, maar de Rijksvoorlichtingsdienst wil er nul nada niets over kwijt (zie kader RVD: ‘Wait and seeeeeee’). Dan maar naar de échte Rijksvoorlichtingsdienst, Frits Wester. De RTL Nieuws-commentator heeft ook nog eens 268.358 volgers op Twitter. Als iemand het Rijksvolk wél bereikt. Wester verwacht niet dat de hele Troonrede nu zal gaan over sanitatie in Afrika of de Olympische Spelen. ‘De tekst van de Troonrede blijft van het kabinet’, weet Wester. ‘En er is geen reden voor vrolijkheid, de boodschap wordt weer vervelend met opnieuw extra bezuinigingen.’ Luchtigheid wordt dus vermeden, denkt hij, al wordt de toon van Willem-Alexander wel wat minder geaffecteerd. ‘Beatrix maakte van elke w een v.’ Kortom, de troonrede wordt wat minder Vera Lynn en wat meer René Froger, schetst Wester. Imagodeskundige Zabeth van Veen, oprichter van imago- en presentatiebureau ImagoMatch in Amersfoort, denkt dat de Troonrede in handen van koning Willem-Alexander losser wordt qua stijl en eigentijdser qua taalgebruik. ‘Dat heeft als groot voordeel dat meer Nederlanders het idee krijgen dat over henzelf gaat.’

Bijdetijdser
Van Veen denkt dat Willem-Alexander meer vrijheid neemt. Als hij een passage of een woord in de aangeleverde tekst te oubollig vindt zorgt hij ervoor dat hij het anders zegt. ‘Hij is een jonge koning, hij gaat het moderner doen. Het wordt niet wild maar op een subtiele manier bijdetijdser.’ Presentatie- en mediatrainer Maritte Braspenning is ervan overtuigd dat de Troonrede niet alleen veel minder plechtstatig en geaffecteerd zal klinken, maar ook inhoudelijk anders. ‘Willem-Alexander zit in een kader, hij krijgt weinig ruimte. Maar ik verwacht meer optimisme. Willem-Alexander en premier Rutte versterken elkaar daarin. Beatrix had een veel meer temperende rol.’

28

29

royalty storytelling branding

Aristocratie is rust
Braspenning weet zeker dat de nieuwe koning al aan het oefenen is met de Troonrede. ‘Willem-Alexander is een professional. En het lijkt haaks op elkaar te staan, maar hoe beter je dingen voorbereidt hoe authentieker je overkomt.’ Als hij straks maar langzaam praat en, ook heel belangrijk, niet te veel gebaart, gaat ze verder. Want dat was haar opgevallen toen hij de bezoeken aan de Nederlandse provincies afsloot met een speech. ‘Die harde gebaren, dat was veel te geforceerd, dat moet veel natuurlijker. Ik houd de mensen die ik train ook altijd voor: rust geeft gezag. Aristocratie is rustig praten en rustig bewegen.’ Het belangrijkste advies dat Zabeth van Veen aan Willem-Alexander kan geven is vriendelijker kijken. En daar moet hij echt zijn best voor doen, want de koning heeft nu eenmaal veel rechte lijnen in zijn gezicht. Rechte mond, rechte wenkbrauwen, dat ziet het onderbewuste als zakelijk, hard en getuigen van weinig inlevingsvermogen, weet Van Veen uit onderzoek. Dat maakt Willem-Alexander schijnbaar ontoegankelijk. ‘Het zegt echt helemaal niets over de binnenkant hoor’, haast Van Veen zich erbij te zeggen. ‘Maar gezien zijn gelaatstrekken en mimiek is ‘aardig persoon’ niet het eerst waar je bij hem aan denkt.’

‘WillemAlexander gaat het moderner doen. Niet wild maar op een subtiele manier bijdetijdser’
RVD: ‘Wait and seeeee’ Beste Guido Rijnja van de RVD, het is bijna Prinsjesdag. Gaat Koning Willem-Alexander de Troonrede anders doen dan zijn moeder? Rijnja laat woordvoerder Koninklijk Huis Robert Wester, tevens ‘Plv. directeur-generaal Rijksvoorlichtingsdienst’, reageren. Wester mailt: ‘Ik laat het oordeel graag achteraf aan jou of je verandering, continuïteit of een combinatie daarvan ervaart.’ Dát willen we nou graag vooraf weten. Liggen er nieuwe scenario’s voor de Troonrede klaar? Blijft de Gouden Koets op stal of is ie alweer opgepoetst? We bellen Robert Wester. Aan dat achteraf hebben we niets, we willen het van tevoren horen. ‘Ik heb je mijn antwoord gemaild. Had je nog een vraag?’ Betekent dat ‘achteraf’ en ‘combinatie’ in zijn mail dat er echt iets gaat veranderen? ‘Jij gaat over je eigen woorden, ik over de mijne. En die heb ik je gemaild.’ Je wilt er dus niets over zeggen? ‘Dat zou je er zomaar uit op kunnen maken.’ Maar jullie zijn toch de Rijksvoorlichtingsdienst en wij als rijksgenoten willen het graag weten. ‘Ik zou zeggen: wait and seeeee.’ Kan ik uit dat langgerekte ‘see’ opmaken dat er iets spannends of onverwachts gaat gebeuren? ‘Weet ik niet. Het klopt dat we sinds 30 april een nieuwe koning hebben en dat hij op de derde dinsdag van september de Troonrede gaat uitspreken. Verder heb ik daar niets aan toe te voegen.’ Maar het wordt niet een heel andere Troonrede? ‘Zoals gezegd: ik heb je mijn antwoord gemaild.’ We hebben een helemaal nieuwe koning maar bij de RVD is nog helemaal niets veranderd. Die zijn nog immer gesloten als een oester als het om communicatie en om Communicatie gaat. Nee geslotener, want een oester kun je nog open wrikken met een mes. En we snappen waarom Robert Wester de RVD al na een jaar verlaat, en hij 1 oktober teruggaat naar Berenschot, waar hij klaarblijkelijk een baangarantie heeft. Is al binnen jaar cynisch geworden.

Perfect hoofd
In tegenstelling tot Máxima, zegt ze er direct bij. ‘Máxima heeft wél de juiste gelaatstrekken. Ze straalt autoriteit uit en komt toch toegankelijk over.’ Ook al zou het een kreng zijn, met zo’n hoofd neem je iedereen voor je in. ‘Zij heeft een perfect hoofd voor een koningin.’ Aan de streng ogende foto van Willem-Alexander die Elsevier na de kroning op zijn cover zette, zie je wat de pers kan doen, betoogt Van Veen. Zij zou hem adviseren om zijn mondhoeken wat meer omhoog te trekken, zeker als er camera’s bij zijn. ‘Mensen zijn kijkers en geen luisteraars. Voor hij op die troon gaat zitten kan hij maar beter vriendelijk in die camera kijken. Daarmee toon je betrokkenheid. Met de juiste mimiek laat je je inlevingsvermogen zien.’ Dat zou ook haar meest dringende advies zijn voor de Troonrede: ‘Zorg dat je het podium pakt. Je performance doet meer dan de inhoud, en die inhoud ligt vast, die is al goed.’ En moet Máxima in de Ridderzaal naast hem zitten op het podium? Van Veen: ‘Ik ken het protocol niet maar als het zo hoort, zoals Claus indertijd naast Beatrix, dan moet je het doen, anders krijg je er gedoe over. Maar anders zou ik haast zeggen: Willem-Alexander, ga alleen, laat zien dat je het ook helemaal op eigen kracht kunt.’

Braspenning is vooral heel benieuwd naar zijn stem straks, op 17 september. Hoe hij klinkt. ‘Zijn klank zal nog wat gespannen zijn, waarschijnlijk niet zo ontspannen als in dat NOS/RTL-interview in april. Dat vond ik het mooie van dat interview, dat hij zo verrassend ontspannen klonk. Dat merkte je ook aan zijn Haagse accent dat ineens veel duidelijker naar voren kwam.’ Een beetje dialect vindt zij helemaal niet erg voor een spreker. ‘Je kunt altijd het beste ruzie maken in dialect.’ Braspenning publiceerde vorig jaar haar boek Presenteren. Professionals aan het woord (Bertram & De Leeuw Uitgevers, 2012), waarin ze de top van de tv-wereld aan het woord laat. Nieuwsuur-presentator Twan Huys vertelt dat toen hij tijdens een presentatietraining aangaf graag een harde g te willen aanleren de logopediste dat sterk afraadde met: ‘Dat moet je niet willen, dat klinkt geforceerd.’ Een accent mág ook weer, van de tijdgeest.

Volkser dan zijn moeder De troonswisseling leidt tot een kleine taalrevolutie in Nederland. Willem-Alexander spreekt een heel andere taal dan het koninginnen-Nederlands van zijn moeder en oma, met die eigenaardige uitspraak van de z en de s. Willem-Alexander praat gewoner, met zelfs een scheutje plat Haags erin. Dat schrijft taalkundige Marc van Oostendorp in Onze Taal van mei 2013. De nieuwbakken koning zegt vaak ‘gewoon’, op even betekenisloze manier als gewone Nederlanders. Van Oostendorp verklaart de koninklijke

taalomslag uit WillemAlexanders ‘gewone’ opvoeding, in contact met ‘gewone’ mensen. De prins sprak met zijn broers thuis graag plat Haags, zoals Renate Rubinstein onthulde in haar boekje Alexander, dat ze schreef bij diens achttiende verjaardag. En nog steeds wordt bij WA een ‘elke’ nog wel eens plotseling een ‘elleke’ en een ‘trappelen’ ‘trappelih’. Maar terwijl Beatrix, vooral als ze een toespraak voorlas, geforceerde slot-n’en articuleerde, hoor je die bij haar zoon eigenlijk nooit. ‘Ledûh van duh Statûh-Geneâhraal,’. De Troonrede zal gewoner klinke.

royalty branding

30

Prachtige jurk
Aan Máxima is geen ontkomen, denkt Braspenning. ‘Als ze er niet zit, komen er vragen. Willem-Alexander moet zich presenteren en zelfs manifesteren als het staatshoofd, maar zij moet gewoon een prachtige jurk aantrekken. Daarin heeft ze een traditie hoog te houden.’ Ook Frits Wester meent dat Máxima naast hem hoort. ‘Willem-Alexander kan toch niet echt een stempel drukken op de Troonrede, dat mag en kan alleen de regering. Hij kan het later dit jaar wel doen, bij zijn Kersttoespraak.’ Die zal er heel wat moderner aan toegaan, veronderstelt Wester. Zo ook Braspenning. ‘Zijn kersttoespraak is de enige toespraak waarin hij ruimte kan opeisen. Ik denk niet dat hij achter een tafel met bloemstuk gaat zitten, zoals Beatrix. Dat Mies Bouwman gaat er helemaal af.’ En dan de rijtoer in de Gouden Koets. Gaan Willem-Alexander en Máxima gewoon de hele Haagse route hun handen eraf zwaaien vanachter waxinelichthouderwerend veiligheidsglas? Of kiezen ze een andere route, letterlijk en figuurlijk? Hetzelfde doen als altijd, bezweert Zabeth van Veen. ‘Zeker de eerste keer. Mensen gaan overal op letten die eerste keer. Als je dingen wezenlijk wilt veranderen moet je dat langzaamaan doen. Over een jaar of twee, drie zijn mensen aan je gewend. Als je dán een misstap doet, maken mensen daar niet zo’n punt van.’

‘Ik denk niet dat WillemAlexander met Kerst achter een tafel met bloemstuk gaat zitten, zoals Beatrix’
Ongewapend
Willem-Alexander heilig naast Filip Hoe houterig WillemAlexander ook kan overkomen, hij is een ware performer als je hem vergelijkt met zijn Belgische evenknie Filip, die op 21 juli 2013 koning der Belgen werd. ‘Elke vergelijking met Filip valt in jullie voordeel uit’, zegt de Belgische auteur en koningshuisdeskundige Thierry Debels. Filip stapelt blunder op blunder, stelt Debels vast. Neem zijn beslissing begin juli om wetten voortaan te ondertekenen met zijn Franse naam Philippe in plaats van het Vlaamse Filip. Dat werd vijf dagen later herroepen. Hij ondertekent voortaan met zowel Filip als Philippe. Maar de imagoschade in Vlaanderen was al een feit. ‘Filip heeft slechte communicatieadviseurs’, oordeelt Debels. ‘In ieder geval geen slimme, want die hadden hem dat Philippegedoe onmiddellijk uit zijn hoofd gepraat.’ Willem-Alexander is veel vrijer opgevoed dan Filip, constateert hij. ‘Daardoor is WillemAlexander, die ook nog eens extra is opgebloeid

continuïteit voor alles
Die mening is ook Thierry Debels toegedaan, de Belgische koningshuiscommentator die kind aan huis is op de Franstalige tv. ‘Als Willem-Alexander slim is en ik denk dat hij slimme adviseurs heeft, in tegenstelling tot onze koning Filip, dan zal hij niet te veel breken met de traditie zo’n eerste keer.’ Voor alles moet hij continuïteit benadrukken, betoogt Debels, die al meerdere boeken publiceerde over het Belgische koningshuis en bezig is aan een boek over Filip. ‘Alle verschilpunten zullen in de media uitvergroot worden. Toen in België Albert het koningschap in 1992 overnam na het overlijden van Boudewijn heeft hij bijna niets veranderd aan hoe zijn broer het altijd deed.’ Het koningshuis ontleent tenslotte zijn macht en soevereiniteit aan het feit dat mensen hun die macht willen verlenen. Het koningshuis is gebaseerd op continuïteit. Overigens kent België geen Troonrede of andere jaarlijkse state of the union. In september zijn er wel de Blijde Intredes, een middeleeuws gebruik waarin de nieuwe koning zich voorstelt aan zijn vazallen. Zeg maar een soort provincietoer.

dankzij Máxima, veel socialer. Filip zat altijd strikt in het gareel. Hij is houterig en robotachtig.’ Van insiders hoort Debels dat Filip ook onder de hoge Europese adel de risee is. ‘Prins Charles staat bekend om zijn grapjes en WillemAlexander spreekt ook een aardig woordje Engels. Filip niet. Als die drie onder elkaar zijn, lacht ook WillemAlexander Filip uit.’ Filip is geen intellectueel, weet Debels. ‘Hij is gewoon een domme gast’. Maar wacht even, Willem-Alexander is ook geen intellectueel. ‘Nee’, riposteert Debels, ‘maar hij is sociaal intelligent.’ In België is het omgekeerde gebeurd als bij jullie, legt hij uit: ‘Mathilde wás een vrij spontane vrouw maar er is een robot van gemaakt. Het negatieve van Filip is overgegaan naar Mathilde.’ Debels vindt het knap wat Willem-Alexander en zijn staf voor elkaar krijgen. ‘Die troonswissel was perfect.’

Of zeg maar zwaaitoer. Dat zwaaien is trouwens heel functioneel, legt imagodeskundige Zabeth van Veen uit. ‘Het is belangrijk om je handen te laten zien. Ik zie je, zeggen die handen. Handen op schoot en dus niet zichtbaar komt minder sympathiek over.’ Vroeger liet je je handen zien om te laten zien dat je ongewapend was. Vandaar. Van Veen: ‘Vooral als je handpalmen duidelijk zichtbaar zijn, maakt dat je niet bedreigend maar vriendelijk en open overkomt.’ Willem-Alexander zou onderweg een keer kunnen uitstappen, oppert presentatietrainer Braspenning. Zoals Obama tijdens zijn inauguratietoer spontaan (?) uit zijn geblindeerde en gepantserde zwarte Cadillac Presidential Limousine stapte om te voet verder te gaan.

Rijtjeshuisprinsessen
Maar dat het zwaaien achter glas afstand schept vindt Braspenning geen probleem. Integendeel. ‘Willem-Alexander moet niet een te gewone koning worden. Iets van de magie en statuur van het koningschap moet gehandhaafd blijven. We hebben toch al zoveel rijtjeshuisprinsessen.’ Frits Wester, overigens de man die de Gouden Koets de lelijkste koets van de wereld vindt, ‘protserig lelijk’ zelfs, vraagt zich af wat Beatrix gaat doen op De Dag. Hij herinnert zich nog het bekende Juliana-shot van ergens langs de route toen zij nog leefde. ‘Gaat Beatrix mee in de koets erachter? Nee daar zitten nu natuurlijk Constantijn en Laurentien in. Misschien gaat zij toch net als Juliana langs de route staan.’ Dat zou mooi zijn. Afstand houden. En dan kan ze vanaf haar balkon aan de Lange Voorhout of Kneuterdijk haar Willem-Alexander en Máxima misschien toch weer zachtjes maar dwingend toefluisteren: ‘Even wuiven misschien’.

You're Reading a Free Preview

Download
scribd
/*********** DO NOT ALTER ANYTHING BELOW THIS LINE ! ************/ var s_code=s.t();if(s_code)document.write(s_code)//-->