SVEUČILIŠTE U SPLITU

GRAĐEVINSKO-ARHITEKTONSKI FAKULTET

Jure Radnić
Alen Harapin

OSNOVE BETONSKIH
KONSTRUKCIJA
INTERNA SKRIPTA

Split, 2007.

Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka

2

SADRŽAJ:
1

Osnove pojmovi o Armiranom betonu...................................................................................... 4
1.1 Općenito ................................................................................................................................ 4

2

Osnove proračuna AB konstrukcija.......................................................................................... 5
2.1 Općenito ................................................................................................................................ 5
2.2 Osnovne pretpostavke........................................................................................................... 7
2.3 Radni dijagram betona........................................................................................................... 8
2.4 Radni dijagram čelika ............................................................................................................ 9
2.5 Koeficijenti sigurnosti ........................................................................................................... 10
2.6 Klase okoliša........................................................................................................................ 11

3

Dimenzioniranje AB konstrukcija prema Graničnim stanjima nosivosti ................................. 13
3.1 Minimalna i maksimalna armatura u presjeku ..................................................................... 13
3.2 Jednostruko armirani pravokutni presjek opterećen momentom savijanja .......................... 13
3.2.1

Teoretske postavke ...................................................................................................... 13

3.2.2

Slučaj 1 ......................................................................................................................... 16

3.2.3

Slučaj 2 ......................................................................................................................... 17

3.2.4

Slučaj 3 ......................................................................................................................... 19

3.2.5

Slučaj 4 ......................................................................................................................... 21

3.3 Dvostruko armirani pravokutni presjek opterećen momentom savijanja ............................. 22
3.4 Dimenzioniranje T i Γ presjeka ............................................................................................ 26
3.5 Kratki elementi opterećeni centričnom tlačnom silom.......................................................... 31
3.6 Kratki elementi opterećeni centričnom vlačnom silom......................................................... 31
3.7 Dimenzioniranje pravokutnog presjeka na moment savijanja i uzdužnu silu....................... 32
3.7.1

Uzdužna vlačna sila – postupak Wuczkowskog ........................................................... 32

3.7.2

Uzdužna tlačna sila – postupak Wuczkowskog ............................................................ 33

3.7.3

Uzdužna tlačna/vlačna sila – dimenzioniranje pomoću dijagrama interakcije .............. 38

3.8 Dimenzioniranje okruglog presjeka naprezanih momentom savijanja i uzdužnom silom .... 41
3.9 Dimenzioniranje presjeka na Poprečnu silu......................................................................... 43
3.9.1

Općenito ....................................................................................................................... 43

3.9.2

Postupak....................................................................................................................... 43

3.9.3

Standardna metoda ...................................................................................................... 44

3.9.4

Metoda slobodnog odabira nagiba tlačnih štapova ...................................................... 45

3.9.5

Minimalna (konstruktivna) armatura ............................................................................. 46

3.10 Dimenzioniranje presjeka na Moment torzije....................................................................... 50
3.10.1 Općenito ....................................................................................................................... 50
3.10.2 Postupak....................................................................................................................... 51
3.10.3 Zajedničko djelovanje Momenta torzije i Poprečne sile ................................................ 52

Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka

3

3.10.4 Proračun ploča na proboj.............................................................................................. 57
3.10.5 Koso savijanje............................................................................................................... 57
3.10.6 Vitki elementi naprezani ekscentričnom tlačnom silom ................................................ 57
4

Dimenzioniranje presjeka prema Graničnim stanjima uporabe ............................................. 58
4.1 Općenito .............................................................................................................................. 58
4.2 Granično stanje naprezanja................................................................................................. 58
4.3 Granično stanje pukotina ..................................................................................................... 59
4.3.1

Općenito ....................................................................................................................... 59

4.3.2

Minimalna armatura ...................................................................................................... 59

4.3.3

Dokazni postupak bez kontrole širine pukotina ............................................................ 60

4.3.4

Proračun širine pukotina ............................................................................................... 60

4.4 Granično stanje progiba....................................................................................................... 64

5

4.4.1

Općenito ....................................................................................................................... 64

4.4.2

Dokaz graničnog stanja progibanja .............................................................................. 65

PRILOZI ................................................................................................................................. 72
Prilog 1: Tablice za dimenzioniranje pravokutnih presjeka prema graničnim stanjima sloma ..... 73
Prilog 2: Tablice za dimenzioniranje T i Γ presjeka...................................................................... 74
Prilog 3: Tablice za proračun pravokutnih križno armiranih ploča opterećenih jednolikim
kontinuiranim opterećenjem.......................................................................................... 75
Prilog 4: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka...................... 76
Prilog 5: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka...................... 77
Prilog 6: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka...................... 78
Prilog 7: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih kružnih presjeka............................. 79
Prilog 8: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih kružnih presjeka............................. 80
Prilog 9: Armaturne tablice........................................................................................................... 81

Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka

1

OSNOVE POJMOVI O ARMIRANOM BETONU

1.1

Općenito

4

Beton je umjetni kamen, dakle materijal koji, kao i svaki kamen ima veliku tlačnu ali malu vlačnu
čvrstoću. U kombinaciji s armaturom dobiva se novi materijal – armirani beton, koji objedinjuje sve
dobre karakteristike oba osnovna materijala. Efikasno djelovanje tih dvaju, po mehaničkim
karakteristikama različitih materijala, omogućeno je sljedećim:

Beton tokom svog stvrdnjavanja čvrsto prianja uz čelik (armaturu), tako da pri djelovanju
vanjskih sila oni zajedno sudjeluju u nošenju. Prianjanje čelika i betona glavni je faktor
njihovog zajedničkog sudjelovanja u nošenju.

Beton i čelik imaju približno jednake temperaturne koeficijente. Betonu, ovisno o agregata
temperaturni koeficijent je: α c = 1.4 ⋅ 10 −5 − 0.7 ⋅ 10 −5 1 o C , a čeliku: α c = 1.2 ⋅ 10 −5 1 o C ,
zbog čega u kombinaciji ova dva materijala dolazi do neznatnog unutrašnjeg naprezanja pri
temperaturnim promjenama.

Beton štiti čelik od korozije, ako je dovoljno kompaktan, zbog bazičnog karaktera kemijskih
reakcija i obilnog lučenja Ca(OH)2.

Kombinacijom betona i čelika u obliku armiranog betona postiže se dobro iskorištenje obaju
materijala, pri čemu beton u prvom redu prima tlačna, a čelik vlačna naprezanja.

očiti je nesklad takvog postupka jer. nedjeljiva je nelinearna ovisnost naprezanje-deformacija za armirano betonski presjek od preraspodjele unutarnjih sila u statički neodređenoj konstrukciji ("plastifikacija" presjeka i "plastifikacija" sistema). a postižu se: − graničnim stanjem deformacija vezano za upotrebljivost i izgled elementa i konstrukcije u cjelini . konstrukcija (ili jedan njen dio) smatrat će se nepodobnom za predviđenu uporabu ako je prekoračeno bar jedno od graničnih stanja. linije loma). Da bi se mogla odrediti nosivost presjeka neposredno pred slom. Bitno je napomenuti da se još uvijek često proračun konstrukcija vrši po teoriji elastičnosti (linearna teorija). − graničnim stanjem naprezanja – kontrola naprezanja.proračun deformacija. − izvijanjem u elastičnom ili plastičnom području. plastičnih zglobova. Općenito. a postiže se: − lomom materijala u kritičnom presjeku ili dosezanjem znatnijih deformacija. II i III (crtež 1).Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 2 OSNOVE PRORAČUNA AB KONSTRUKCIJA 2. − dovođenjem konstrukcije ili elementa konstrukcije koje promatramo kao kruta tijela u stanje gubitka ravnoteže. poznata u armiranom betonu kao stanja naprezanja I. − zamorom materijala (npr. trajnosti i funkcionalnosti. Dakle. − nestabilnošću uslijed velikih pomaka i deformacija. Idući od ležajeva prema sredini raspona vide se tri različita stanja naprezanja. čime prestaje ispunjavati postavljene kriterije u pogledu nosivosti. Ovakav pristup. b) granična stanja upotrebljivosti. dok se dimenzioniranje vrši po metodi graničnih stanja. Greda od armiranog betona opterećena koncentriranom silom u sredini raspona ima različite stupnjeve iskorištenosti u raznim presjecima zavisno od momentnog dijagrama. podrazumijeva se ono stanje pri kojem presjek odnosno konstrukcija gubi sposobnost da se odupre vanjskim utjecajima ili pak dobiva nedopušteno velike deformacije ili lokalna oštećenja.1 Općenito 5 Pod pojmom graničnog stanja presjeka odnosno konstrukcije. gdje se formira mehanizam loma kod statički neodređenih nosača (kod ploča se formiraju tzv. . Prema tome. zasnovan na teoriji pouzdanosti konstrukcija. naime.proračun pukotina. Takva se stanja obično nazivaju graničnim stanjima pri kojima konstrukcija zadovoljava uvjete za koje je projektirana. valja poznavati i stanja naprezanja koja prethode graničnome. zahtijeva da se odabere ograničeni skup stanja za opisivanje ponašanja konstrukcije. uobičajeno je da se granična stanja dijele u dvije velike grupe: a) granično stanje koje odgovara maksimalnoj nosivosti. − otkazivanjem nosivosti konstrukcije praćeno pojavom tzv. − graničnim stanjem pukotina . Metoda graničnih stanja promatra stanje deformacija i naprezanja neposredno pred slom presjeka. za mostove i nosače kranskih staza).

uslijed popuštanja betona nastaje neduktilan slom. Kraj stanja I (Ia) označava da je vlačna čvrstoća betona pred iscrpljenjem. balansirani slom. Da se takav slom ne dogodi. . formiranja većih pukotina i loma armature. nastaju pukotine koje su još veće i dosežu neutralnu os. Stanje naprezanja III (stanje neposredno pred slom) karakteristično je po tome što raspodjela tlačnih naprezanja ima oblik krivulje. pri čemu naprezanje u čeliku ne doseže granicu popuštanja. Općenito slom presjeka može nastati: 1. preporučuje se dimenzioniranje uz pretpostavku istodobne iscrpljenosti armature i betona. pa raspodjela naprezanja u vlačnoj zoni ide po krivulji dok je raspodjela tlačnih naprezanja još uvijek linearna. osobito za betone visokih kvaliteta. kao i u zoni II.o. potrebno je presjek armirati minimalnom armaturom. tj uz potpuno iskorištenje obaju materijala ili samo čelika. Način sloma armirano betonskih elemenata ovisi o postotku armiranja. a raspodjela tlačnih naprezanja ima oblik krivulje. n. već mu prethode sve veće pukotine i naglašene deformacije armature u vlačnoj zoni (duktilan slom). Slom nastaje trenutno. kod čega se slom presjeka ne događa odmah poslije pojave pukotina. 3. Stanje naprezanja II karakteristično je po tome što u vlačnoj zoni nastaju pukotine i vlačna se zona isključuje iz nosivosti.o. koji je karakteriziran prethodnom pojavom naglašenih deformacija i pukotina. − iscrpljenošću armature. Ako postoji mogućnost slobodnog izbora presjeka. naprezanja tlaka i vlaka su mala. a u vlačnoj zoni.o. 2. plastifikacije armature. uslijed istodobnog popuštanja betona i armature nastaje tkz. SREDINA PRESJEKA R II d Bez pukotina Sitne pukotine Pukotine pred slom 1/2 l MI M Ia M II M III Crtež 1 . Takav slom nastaje kod jako armiranih presjeka. pa je opravdano pretpostaviti da je raspodjela naprezanja linearna. Slom nastaje iznenadno bez naglašenih pukotina i većih deformacija.Stanja naprezanja AB grede Za stanje I. n. Tlačna zona se smanjuje i neutralna os putuje prema gore. o djelovanju unutrašnjih sila i o mehaničkim karakteristikama betona i armature.6 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka F Ia I III n. uslijed popuštanja armature i to na 2 načina: − nedovoljnim armiranjem (ρ < ρmin) tako da prilikom prijelaza iz faze I u fazu II dolazi do naglog povećanja naprezanja u armaturi.

. − proračun graničnog stanja loma uslijed zamora materijala (za posebne elemente konstrukcija). Vlačnu silu prima armatura. oblogama. skupljanja i temperature. koje se smatra mjerodavnim. Kod vitkih AB konstrukcija velikih raspona može pak biti mjerodavno granično stanje deformacija. Stoga se detaljan proračun . izolacijama. − da je zadovoljen uvjet ograničenja pukotina za radna opterećenja (uvjet trajnosti).Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 2. Proračun po graničnoj nosivosti lomu vrši se na osnovu sljedećih pretpostavki: − presjeci i nakon deformiranja ostaju ravni (vrijedi hipoteza Bernoulli-a). a zatim se daje dokaz odnosno provjera ispunjenosti uvjeta koje traže granična stanja upotrebljivosti. najkritičnije je stanje granične nosivosti . primijenjenog sistema konstrukcije i sl. .). dokazuje da su i ostala granična stanja zadovoljena. može biti najkritičnije granično stanje pukotina. s utjecajem puzanja. iz čega proističe da je raspored deformacija po visini presjeka pravolinijski. isplivavanje. − proračun unutarnjih sila koje vladaju u konstrukciji bilo linearnom teorijom (teorijom elastičnosti) ili transformacijom konstrukcije u mehanizme loma (proračun teorije plastičnosti). lokalnih naprezanja. U proračunu se po pravilu izračuna jedno granično stanje. u inženjerskoj praksi. pa kao takvo i mjerodavno za proračun. može se dogoditi da ne bude (uvijek) mjerodavno stanje loma. koje se kod savijenih elemenata svodi na granično stanje progiba. posebno radi osiguranja kompatibilnosti deformacija (progiba) konstrukcije sa opremom. itd. odizanje oslonaca. u jako agresivnim sredinama. zatim izbjegavanja nepovoljnih psiholoških efekata. na primjer. Tako. Dakle deformacije betona i armature su iste za istu udaljenost od neutralne osi presjeka. Uvjeti koje ovo granično stanje traži moraju se poštivati radi osiguranja funkcionalnosti konstrukcije. već jedno od dva granična stanja upotrebljivosti.loma. b) granično stanje u eksploataciji: − dokaz razmaka i otvora pukotina u vlačnoj zoni betona. okolne sredine. poprečnih sila. prevrtanje. adhezije i sl. − prianjanje betona i čelika nije narušeno sve do samog loma konstrukcije. čime je određena veličina i raspored tlačnih naprezanja po visini tlačnog dijela presjeka. a zatim se. pregradnim zidovima.. gdje se u toku eksploatacije dopuštaju vrlo male širine pukotina u betonu.. Proračun prema graničnim stanjima dakle obuhvaća proračune i kontrole ponašanja konstrukcija i to: a) granično stanje loma: − proračun statičke ravnoteže konstrukcije (gdje se konstrukcija promatrana kao kruto tijelo provjerava na klizanje. U velikom broju slučajeva. ne izazovu nepovoljne utjecaje na konstrukciju u eksploataciji (uvjet uporabljivosti). Međutim. − poznata je veza naprezanje-deformacija za armaturu i beton. za usvojenu geometriju poprečnih presjeka i kvaliteta materijala. zavisno od namjene objekta. − dokaz maksimalnih deformacija i progiba za upotrebljivost konstrukcije. − nosivost betona u vlačnoj zoni se ne uzima u obzir. probijanja.dimenzioniranje karakterističnih poprečnih presjeka nosača sprovodi prema teoriji granične nosivosti. − da ukupne deformacije.. izvijanje.2 7 Osnovne pretpostavke Elementi konstrukcija kod dimenzioniranja trebaju zadovoljiti uvjete: − da postoji dovoljna sigurnost na lom. − proračun granične nosivosti kritičnih presjeka za djelovanje momenata savijanja i uzdužnih sila. momenata torzije.

m ≈ 0.5 ‰ () gdje je: − fcd .22 0.0 45. koja se u literaturi naziva radni dijagram betona (RDB).0 27500. obliku poprečnog presjeka nosača.6 2.26 0. pravokutnika.0 33500. σc fck σc = ck (4−εc)εc f 4 αfcd εc [‰] 2.2 2. parabole+pravokutnika i sl.0 50. fck [MPa] fct. usvojen je radni dijagram betona oblika parabola+pravokutnik (crtež 2).0 20.0 30. fck [MPa] 23 [MPa] [MPa] () . količine armature u tlačnoj zoni presjeka.8 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 2. U našoj zemlji.0 30500.0 36000.0 1.6 1. dužine trajanja opterećenja. u pravilnicima raznih zemalja poprima čitav niz oblika: parabole drugog ili trećeg stupnja.0 25.m (MPa) τRd (MPa) Ecm (MPa) C 12/15 C 16/20 C 20/25 C 25/30 C 30/37 C 35/45 C 40/50 C 45/55 C 50/60 Čvrstoća na valjku 12. Ova analitička veza.0 29000.0 32000.18 0.44 0.3 ⋅ (fck ) .0 ‰ () tj pravac σc = α fcd pri 2 .8 4.2 3.0 50.1 0.0 Srednja vlačna čvrstoća Posmična čvrstoća Početni modul elastičnosti U tabeli su također dane i vrijednosti početnog modula elastičnosti te vlačne čvrstoće za pojedine klase betona.0 45. izračunate po izrazima Ecm = 9500 ⋅ 3 fck + 8 .0‰ 3.0 55.5 3.0 37.0 35000. gustoći vilica itd.30 0. stanju naprezanja u elementu (jednoosno. Za potrebe proračuna-dimenzioniranja betonskih i armirano betonskih presjeka potrebno je iznaći analitičku vezu između naprezanja σc i deformacija εc betona. a s druge što vjernije opisivati stvarnu vezu.cub (MPa) fct.0 25. koja se dobiva iz karakteristične tlačne čvrstoće Karakteristika betona fck (MPa) fc. brzini nanošenja opterećenja.3 Radni dijagram betona Eksperimentalna istraživanja su pokazala da stvarni oblik veze između naprezanja σc i deformacije εc za beton ovisi o nizu faktora: vrsti opterećenja.5‰ Crtež 2 – Radni dijagram betona Računski radni dijagram betona je dakle parabola: σc = α fcd (4 − εc ) εc 4 pri 0 ≤ ε c ≤ 2 .0 60. 0 < ε c ≤ 3 .48 26000.9 2.0 40.0 37000. kvaliteti betona.37 0.41 0. dvoosno ili višeosno).0 Čvrstoća na kocki 15.34 0.0 30.0 16. a prema prijedlogu EC 2.9 3.0 35.0 20. koja će s jedne strane biti vrlo jednostavna i primjenjiva u praksi.računska tlačna čvrstoća betona.

uzima se u obliku bilinearnog dijagrama (crtež 3). Pri prekoračenju deformacija od 20 ‰ dolazi do značajnih rotacija presjeka i do znatne redukcije tlačne zone što ima za posljedicu drobljenje i lom betona u tlaku. To je iz razloga što već pri deformacijama od 5 ‰ do 20 ‰ armirano betonski nosači se toliko deformiraju da se praktički iscrpljuje nosivost presjeka deformacije rastu iako se vanjska sila ne mijenja (armatura "teče"). d (mm) . U tablici su date mehaničke karakteristike i uvjeti za pojedina svojstva čelika za armiranje.15 ≤ 1.0439) B 450C (1. kao računski model za proračundimenzioniranje armirano betonskih presjeka.0439) (1. nHRN EN 10080-3 i nHRN EN 10080-4) B 500A B 500B B 450C (1.9 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 2. koji u stvari predstavljaju tražene kvalitete za pojedina svojstva. Dakle usvaja se da je granična nosivost armature po naprezanjima dostignuta kada naprezanje u armaturi bude jednako granici razvlačenja.04…) Mrežasta armatura (nHRN EN 10080-5) B 500A (1.04…) Namot: 4-16 Šipke: 6-40 Namot: 6-16 Šipke: 6-40 Namot: 6-16 5-16 6-16 6-16 Granica razvlačenja fyk (MPa) ≥ 500 ≥ 500 ≥ 450 ≥ 500 ≥ 500 ≥ 450 Omjer vlačne čvrstoće i granice razvlačenja ≥ 1. ±σs fyk fyd εs [‰] 20.35 ≥ 1.0‰ Crtež 3 – Radni dijagram čelika Dakle smatra se da je dostignuta granična nosivost presjeka po vlačnoj uzdužnoj armaturi znatno prije no što čelik uđe u zonu očvršćivanja.0438) B 500B (1.4 Radni dijagram čelika Idealna veza između naprezanja i deformacija za čelik. Naziv i oznaka (broj) čelika Šipkasta armatura (nHRN EN 10080-2.05 ≥ 1. Maksimalno (granično) naprezanje čelika fyk jednako je granici tečenja (razvlačenja).15 ≤ 1. koja se u literaturi naziva radni dijagram čelika (RDČ).05 ≥ 1.08 ≥ 1.08 ≥ 1.35 Nazivni promjer.0438) (1.

Tlak 2. dolaze slučajevi čistog savijanja i savijanja sa uzdužnom silom (±N).. težina stalne opreme. odnosno jedinstvenog koeficijenta sigurnosti. vjetar.). − Netočnost usvojenog statičkog sistema u odnosu na stvarnu konstrukciju. Koeficijenti sigurnosti variraju prema tome da li se radi o stalnom (vlastita težina. − Moguću koroziju čelika. Ukupnu vlačnu silu prima armatura. Neutralna os uvijek se nalazi u presjeku.). služi nam da "pokrijemo" neke netočne pretpostavke koje smo uveli u račun. u biti. kao i utjecaj nejednolike temperature.0‰ 3.. Cijeli betonski presjek je vlačno opterećen. Samo u slučaju linije c beton je potpuno iskorišten. kao što su: − Netočnost procjene stalnog i pokretnog opterećenja.. Tim se vrijednostima pridružuju koeficijenti sigurnosti. − Utjecaj puzanja i skupljanja betona na konačnu čvrstoću. snijeg. naročito odstupanje u veličini zaštitnog sloja u odnosu na projektiranu statičku visinu presjeka. pa se dobivaju računske vrijednosti. u području 2. . koja utječe na smanjenje nosivosti. − Greške određivanja kritičnih presjeka kod dimenzioniranja konstrukcije.). Točka A je točka rotacije presjeka. − Odstupanje računskih radnih dijagrama σ−ε od stvarnih za pojedine materijale. − Tolerantne greške proračuna.5‰ B d2 Vlak As2 a 1 b c C d 2 4 d e 3 d1 As1 g h 5 A 20. prema crtežu 4. a po položaju ide i do tlačnog ruba. Koeficijent sigurnosti.) ili specijalnom opterećenjenju (utjecaji temeperature. − Netočnost u položaju armature.0‰ Crtež 4 – Dijagram deformacija AB presjeka 1. Centrični i ekscentrični vlak u fazi malog ekscentriciteta u području 1 omeđeni su linijama a i b. Zavisno o kakvom se opterećenju radi imamo i različite koeficijente sigurnosti.0‰ f 3. Zavisno od deformacije betona i čelika definiraju se područja za određivanje stanja naprezanja.10 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 2. itd. − Neke netočnosti kod izvođenja (tolerantna odstupanja vertikalnosti elemenata. Željeni stupanj sigurnosti postiže se dakle preko koeficijenata sigurnosti. − Zanemarivanje prostornog djelovanja konstrukcije i zanemarivanje prostornog stanja naprezanja na čvrstoće. puzanja i skupljanja betona. netočnost dimenzija presjeka. promjenjivom (korisno opterećenje.5 Koeficijenti sigurnosti Metoda graničnih stanja je semiprobabilistička metoda u kojoj se na principu vjerojatnoće intenziteta opterećenja definiraju reprezentativne vrijednosti. 2. − Netočnost određivanja čvrstoća i deformacija materijala. Mogući položaji linija deformacije b i c imaju rotaciju u točki A. seizmički udari. Između linija deformacija b i c....

45 320 1.5‰. U presjeku se javljaju samo tlačna naprezanja. Linija f predstavlja granicu kod koje je εc=3. Korozija armature uzrokovana karbonitizacijom XC1 Suho ili trajno vlažno XC2 Vlažno. vlažni prostori zatvorenih bazena za kupanje.55 280 - C 30/37 40 0. 4. elementi u području vlaženja vodom (slatkovodna jezera i/ili rijeke. minimalnog zaštitnog sloja.55 300 C 30/37 55 0. prije nego što čelik dostigne granicu razvlačenja fyd. parkirališne ploče bez zaštitnog sloja . nearmirani unutarnji elementi) 2.65 260 - C 30/37 35 0. dok su naprezanja u armaturi na suprotnom rubu od σs= 0 do σs= fyd. količina cementa Ostali zahtjevi C 20/25 15 - - - C 20/25 20 0. Razredi izloženosti i minimalne vrijednosti dane su u tablici. elementi stalno uronjeni u vodu Dijelovi spremnika za vodu. U području iznad ove linije (prema liniji d) presjeci se računaju na složeno savijanje po velikom ekscentricitetu. 5.0-3. Neutralna linija nalazi se uvijek izvan presjeka. a odnosi se na slučajeve ekscentrične tlačne sile u fazi malog ekscentriciteta. u području 3.5‰ i εc=0‰. prostorije s atmosferom visoke vlažnosti (npr. rijetko suho XD3 Cikličko vlažno i suho Područja prskanja vode s prometnih površina.11 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3. Beton je u ovom području uvijek iskorišten do čvrstoće (fcd). u pravilu nije uvijek iskorištena kod loma zbog malih deformacija čelika.6 Područje 5 određeno je linijama g i h. Lom uvijek nastaje po betonu.0‰. vodocementni omjer i sl.50 300 - C 30/37 55 0. v/c omjer Min. Moguća točka rotacije linija deformacije je točka C. Maksimalna deformacija tlačne armature iznosi 2. Klase okoliša Beton u eksploataciji može biti izložen različitim djelovanjima.… 3. Nearmirani temelji koji nisu izloženi smrzavanju i odmrzavanju. Vlačna armatura. naprezanja su praktično na granici gnječenja. privatne garaže Bazeni za plivanje i kupališta sa slanom vodom. 2.60 280 - C 30/37 35 0.55 320 C 35/45 55 0. Točka rotacije linija deformacije je točka B. Slučajevi čistog savijanja i savijanja sa uzdužnom silom mogu biti omeđeni i linijama c i d. Prema uvjetima u kojima se beton nalazi propisani su minimalni tehnološki zahtjevi u vezi sastava betona. spadaju svi slučajevi složenog savijanja sa ekscentričnom tlačnom silom.…) Vanjski betonski elementi izravno izloženi kiši. dok su iskorištena između linija d i e. praonice. rijetko suho XC3 Umjerena vlažnost XC4 Cikličko vlažno i suho Elementi u prostorijama obične vlažnosti zraka (uključujući kuhinje. Mogući položaji linije deformacija imaju za rotaciju točku B. prema kojima treba odabirati i projektirati klasu betona. Nema rizika od oštećenja X0 Bez rizika djelovanja Elementi bez armature u neagresivnom okolišu (npr. praonice rublja u stambenim zgradama). Za krajnje tlačno vlakno betona εc= 2. elementi izloženi industrijskim vodama koji sadrže kloride Elementi izloženi prskanju vode s prometnih površina na koja se nanose sredstva za odleđivanje. dijelovi temelja Dijelovi do kojih vanjski zrak ima stalni ili povremeni pristup (npr. Između linija d i f u području 4. Zaštitni sloj cmin (mm) Maksim. Zgrade otvorenih oblika). Razred Opis okoliša Informativni primjer moguće pojave razreda izloženosti Najmanji razred tlačne čvrstoće betona Minim. Za deformacije armature: ε s1 < ε v = fyd Es lom nastaje po betonu. Javne kuhinje. Korozija armature uzrokovana kloridima koji nisu iz mora XD1 Suho ili trajno vlažno XD2 Vlažno. Presjeci su jače armirani za liniju deformacije d. kupaonice. Naprezanja u čeliku nisu iskorištena između linija e i f. As1. kupališta. karakteristične tlačne čvrstoće.

spremnici za silažu i korita (žlijebovi) za hranjenje životinja. ali ne u direktnom dodiru s morskom vodom Uronjeno U zonama plime i prskanja vode Vanjski elementi u blizini obale C 30/37 55 0. elementi u području kvašenja vodom (slatkovodna jezera i/ili rijeke) Prometne površine tretirane sredstvima za odleđivanje. elementi u agresivnom tlu C 35/45 - 0. mjesta na kojima može doći do struganja u postrojenjima za tretiranje voda iz kanalizacije Agregat prema HRN EN 12620 s dovoljnom otpornošću na smrzavanje. zrno agregata C 35/45 50 - - . Bazeni za destilaciju). Beton izložen kemijskom djelovanju XA1 Slabo kemijski agresivan okoliš Spremnici u postrojenjima za tretiranje voda iz kanalizacije. spremnici tekućih umjetnih gnojiva C 30/37 - 0. Minimalna količina zraka 4. parkirališne ploče bez zaštitnog sloja). površine izložene prometu gusjeničara Manje maks.0% C 30/37 - 0. elementi u području morske plime. konstrukcije u marinama Betonski elementi u dodiru s morskom vodom. agresivan okoliš. sa sredstvom za odleđivanje (ali drukčije od onog kod XF4).50 320 5. pretežno vodoravni elementi izloženi prskanju vode s prometnih površina na koja se nanose sredstva za odleđivanje.55 300 C 25/30 - 0.45 360 C 30/37 25 - - C 30/37 45 - - - Sulfatno otporni cement 7.12 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 4. hidrauličke konstrukcije u vrtložnim (uzburkanim) vodama (npr.55 300 XA2 Umjereno kem.50 300 - Stalno uronjeni elementi u lukama C 35/45 55 0. područje prskanja morskom vodom Otvoreni spremnici za vodu. sa li bez sredstava za odleđivanje XF1 XF2 XF3 XF4 Umjereno zasićeno vodom bez sredstava za odleđivanje Umjereno zasićeno vodom sa sredstvom za odleđivanje ili morska voda Jako zasićeno vodom bez sredstava za odleđivanje Jako zasićeno vodom sa sredstvom za odleđivanje ili morska voda Vanjski elementi Područja prskanja vode s prometnih površina. Djelovanje smrzavanja i odmrzavanja.45 340 6.45 320 - Zidovi lukobrana i molova C 35/45 55 0. Beton izložen habanju XM1 Umjereno habanje XM2 Znatno habanje XM3 Ekstremno habanje Elementi industrijskih konstrukcija izloženi prometu vozila s pneumatskim gumama na kotačima Elementi industrijskih konstrukcija izloženi prometu viljuškara s pneumatskim ili tvrdim gumama na kotačima Elementi industrijskih konstrukcija izloženi prometu viljuškara s pneumatskim gumama ili čeličnim kotačima.50 320 Jako kemijski agresivan okoliš Kemijski agresivne vode u postrojenjima za tretiranje otpadnih voda. rashladni tornjevi s dimnjacima za odvođenje dimnih plinova XA3 C 35/45 - 0. Korozija armature uzrokovana kloridima iz mora XS1 XS2 XS3 Izloženi soli iz zraka.45 340 - C 30/37 - 0.55 300 C 30/37 - 0.

EC-2 utvrđuje jedinstveni maximalni postotak armiranja za presjeke opterećenje dominantno na savijanje: ρl.13 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3 DIMENZIONIRANJE AB KONSTRUKCIJA PREMA GRANIČNIM STANJIMA NOSIVOSTI 3. Da bi spriječili takav slom potrebno je presjek armirati minimalnom armaturom. iz uvjeta da ukupnu vlačnu silu u betonu kod pojave pukotina preuzme vlačna armatura. Minimalna vlačna armatura određuje se iz uvjeta sprečavanja krtog loma. Osim toga ova armatura smanjuje širinu pukotina kod loma betona.min = 0.0% 3.2.1 Minimalna i maksimalna armatura u presjeku Slom slabo armiranih presjeka. Plastifikacija armature se mora izvršiti prije iscrpljenja nosivosti betona da do sloma ne bi došlo drobljenjem betona u tlaku. Za dimenzioniranje presjeka koristi se uvjetom ravnoteže koji se za ovaj slučaj može iskazati ∑M = 0 ∑H = 0 gdje su: − Msd = ∑γ M i i ⇒ Msd = Fc ⋅ z = Fs1 ⋅ z ⇒ Fc = Fs1 .računska vrijednost utjecaja (računski moment).1% Maksimalna vlačna armatura u presjeku određuje se iz uvjeta da kapacitet rotacije pri lomu bude dovoljan da bi se mogla izvršiti redistribucija momenata duž nosača. (3.1) .1 Teoretske postavke U presjeku opterećenom momentom savijanja javlja se stanje deformacije-naprezanja kakvo je prikazano na crtežu 5. tj. εc2 d-d2 z=ζ*d d-x h d εs1 As1 Fc B Neutralna os Msd d1 0.max = 4.85 fcd x=ξ*d 2 A Fs1 1 b Crtež 5 . kao što je prije istaknuto. EC-2 utvrđuje jedinstveni minimalni postotak armiranja za presjeke opterećenje dominantno na savijanje: ρl.crtež 2. Naprezanje u betonu je određeno radnim dijagramom betona (parabola+pravokutnik) . nastaje trenutno. a naprezanje u armaturi po radnom dijagramu čelika – crtež 3.Naprezanja i deformacije jednostruko armiranog pravokutnog AB presjeka Linija deformacije je pravac jer vrijedi Bernoullieva hipoteza ravnih presjeka.2 Jednostruko armirani pravokutni presjek opterećen momentom savijanja 3.

4) Vlačna sila u armaturi dobiva se umnoškom površine armature sa naprezanjem u čeliku sa: Fs1 = A s1 fyd (3.14 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka − − − − − − − Fc .85 ⋅ α v ⋅ ξ ⋅ d ⋅ b ⋅ fcd ⋅ ζ ⋅ d tj.3) 0 gdje je αv koeficijent punoće RDB-a. 8 − εc 2 0 ‰ < εc 2 ≤ 2 ‰ 4(6 − εc 2 ) ε (3ε − 4 ) + 2 ka = c2 c2 2 ‰ < ε c 2 ≤ 3 .udaljenost neutralne osi od tlačnog ruba presjeka.udaljenost težišta vlačne armature od tlačnog ruba presjeka. Krak unutrašnjih sila (z) također se može lako izračunati: z = d − k a ⋅ x = d − k a ⋅ ξ ⋅ d = (1 − k a ⋅ ξ ) ⋅ d = ζ ⋅ d (3.koeficijent položaja tlačne sile betona. − ka .5 ‰ 3 εc2 αv = (3. a predstavlja odnos površine RDB-a i površine pravokutnika ( fcd ⋅ x ). − ζ .6) ξ . x .5 ‰ 2εc 2 (3εc 2 − 2) ka = (3. εc 2 (6 − εc 2 ) 0 ‰ < εc 2 ≤ 2 ‰ 12 3 εc2 − 2 αv = 2 ‰ < ε c 2 ≤ 3 . Tlačna sila u betonu za opći poprečni presjek može se izraziti kao integral naprezanja po površini poprečnog presjeka: ∫ Fb = σc dA (3. statička visina presjeka.udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka.koeficijent položaja neutralne osi.dimenzije presjeka (širina i visina).9) . h .krak unutrašnjih sila.5) Položaj neutralne osi x može se lako izračunati iz geometrijskih odnosa (crtež 5): x d = εc 2 ε s1 + εc 2 gdje je: − ⇒ x= εc 2 d= ξd ε s1 + εc 2 (3.2) A Za pravokutni poprečni presjek kod kojeg je širina (b) konstantna izraz 3. b. Fs1 .računska sila u betonu (tlačna sila). (3. d1 .8) Unutrašnji reaktivni moment (računska nosivost presjeka) može se izraziti kao umnožak unutrašnje sile i kraka: Msd = Fc ⋅ z = 0.računska sila u armaturi (vlačna sila).krak unutrašnjih sila. ovisan o stupnju iskorištenosti betona. z .7) gdje su: − z .koeficijent kraka unutrašnjih sila.2 se transformira u: x ∫ Fc = b σc dx = α v x b α fcd (3. d .

Jedne takve tablice dane su u prilogu 1.85 ⋅ α v ⋅ ξ ⋅ ζ = Msd b ⋅ d2 ⋅ fcd (3. a njihovo a njihovo praktično korištenje biti će prikazano na konkretnim primjerima koji se javljaju u praksi. Kod praktičnog rješavanja pojedinih zadataka dimenzioniranja armirano betonskih presjeka.11) Na isti način može se postaviti jednadžba preko sume horizontalnih sila: ∑N = 0 ⇒ Fc = Fs1 0.bezdimenzionalna vrijednost momenta savijanja. − d .12) fyd A s1 fyd ⋅ = ρ⋅ d ⋅ b fcd fcd gdje su: − ω .85 ⋅ α v ⋅ ξ = (3.stvarni koeficijent armiranja. .statička visina presjeka.širina pravokutnog presjeka. − fcd . niz uvedenih koeficijenata se očitava iz tablica. − ρ .mehanički koeficijent armiranja.85 ⋅ α v ⋅ ξ ⋅ d ⋅ b ⋅ fcd = A s1 ⋅ fyd ω = 0.15 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka µ sd = 0. − µ sd .10) gdje su: − b . Potrebna površina armature dobit će se iz: Msd = A s1 ⋅ fyd ⋅ ζ ⋅ d . A s1 = Msd ζ ⋅ d ⋅ fyd (3.računska čvrstoća betona.

Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature. kvaliteta materijala i računsko opterećenje.0 iz tablica ⇒ εs1 = 10.925 ⋅ 55 ⋅ 43.0 1.48 ⇒ odabrano 6∅16 (As=12.8 MPa d1 = 5 opterećenje c A s1 Msd = 260.15 = 434.107 2 bd fcd 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2. A s1 = Msd ζ d fyd Numerički primjer h = 60 d = 55 x = 10. odredi se bezdimenzionalna vrijednost momenta savijanja: µ sd = Msd bd2 fcd te se iz tablica (prilog 1) za odabranu deformaciju armature εs1 očitaju vrijednosti εc2. materijal: C 30/37 .194 ⋅ 55 = 10. Iz izraza (3.925. Potrebna površina armature dobiva se prema izrazu (3.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.16 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.4 ‰. εc2 = 2.2. armiran s B 500B. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=260 kNm. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.0 1.67 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.67 cm A s1 = Msd 260 ⋅ 100 = = 11.11). Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).0 MPa Msd B 500B .2 Slučaj 1 Postupak Poznate su dimenzije betonskog presjeka. ζ = 0.0 MPa fcd = fck γ c = 30. fck = 30.10).0 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm µ sd = Msd 260 ⋅ 100 = = 0.0 kNm b = 40 geometrija b = 40 cm h = 60 cm d1 = 5.194 x = ξ ⋅ d = 0. ξ = 0. udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka d1=5 cm.06 cm2) .75 cm2 ζ d fyd 0. fyk = 500.5 = 20.0 ‰. ξ i ζ.

0 MPa .8 1.0 MPa Msd b = 40 c h = 60 d = 55 C 30/37 .0 MPa f yd = f yk γ s = 500. materijal: B 500B fck = 30.lim bd2 fcd A s1 = MRd. εc2 i moment nosivosti).6 4.6 4. armiran s B 500B.lim ζ d fyd Numerički primjer Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm. εs1.6 4. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2). Dakle εc2 =3.5 ‰ a εs1=3-20 ‰.8 MPa A s1 d1 = 5 . (Nepoznato nam je As1.17 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3. MRd. Moment nosivosti presjeka je onaj moment za kojega su oba materijala (beton i čelik) u potpunosti iskorišteni.6 4.5 0.56 1.56 4. Izrazima (3. Izborom εs1=3 ‰ dobiva se veliki moment nosivosti i više armature.2. udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka d1=5 cm.0 1.lim = µ sd.11) dobivamo tražene veličine.6 0.3 Slučaj 2 Postupak Poznate su dimenzije betonskog presjeka b/d i kvaliteta materijala.56 1.56 1. fcd = fck γ c = 30.56 1. Potrebno je odrediti moment nosivosti i potrebnu površinu armature.6 0.8 3 40 3.1 A s1 3 1. Potrebno je odrediti moment nosivosti i potrebnu površinu armature.10) i (3.8 1.0 1.6 5. a izborom εs1=20 ‰ mali moment nosivosti i malo armature Za pretpostavljene deformacije iz tablica se očitaju koeficijenti µ sd i ζ.5 = 20. fyk = 500.15 = 434.

0 ‰ i εc2 = 3.5 0.288 29. ξ lim = 0.938 ⋅ 55 ⋅ 43.17 20.0 3.149 ⋅ 55 = 8.921 0.5‰ d = 55 A s1 εs1 20 ‰ d1 = 5 h = 60 29.56 5.19 3.892 0.05 15.235 22.65 14.776 0.26 385.538 0.23 28.776 ⋅ 55 ⋅ 43.5 ‰ ⇒ iz tablica µsd.19 232.096 8.32 kNm x = ξlim ⋅ d = 0.538 ⋅ 55 = 29.829 0.5 ‰ ⇒ iz tablica µsd.5 0.0 3.5 0.096.19 cm A s1 = MRd.lim ζ lim d fyd = 232.60 22.26 8.36 cm2 0.159 14.149 0.24 13.0 = 696.0 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm Pretpostavimo: εs1 = 20.0 3.16 18.189 0.288.5 0. ζlim = 0. ζlim = 0.0 3.96 kNm x = ξlim ⋅ d = 0.288 ⋅ 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.5 0.96 37.lim = 0.36 εc2=3.lim = 0.32 ⋅ 100 = 10.0 10.lim = µ sd bd2 fcd = 0.41 290.lim ζ lim d fyd = 696.259 0.938 0. ξ lim = 0.lim As1 3.67 10.0 ‰ i εc2 = 3.65 568.59 696.41 εs1 b = 40 15 ‰ 10 ‰ 5 ‰ 3 ‰ .120 10.096 ⋅ 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.96 ⋅ 100 = 37.32 10.48 U tablici su dani odnosi momenta nosivosti i uzdužne armature za još neke deformacije čelika: εc2 ξlim ζlim µRd.149 MRd.59 cm A s1 = MRd.538 MRd.56 cm2 0.48 Pretpostavimo: εs1 = 3.938.lim = µ sd bd2 fcd = 0.412 0.776.lim x MRd.0 = 232.18 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka geometrija b = 40 cm h = 60 cm d1 = 5.

259 Msd µ sd.19 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.0 40.0 b 0.0 10.0 0.0 39.0 20.7 70.0 20. f yd = f yk γ s = 500.7 h (cm) 60.6 50.0 MPa .0 70.0 20.8 MPa d1 = 5 A s1 c h = 60 d = 55 C 30/37 b = 40 Pretpostavimo: εs1 = 10.0 .5 ‰ iz tablica dpot ≥ ⇒ µsd.0 1..2. za računski moment Msd=300 kNm. armiran s B 500B. h.0 1.0 48.0 MPa .7 80.0 36. Potrebno je odrediti moment nosivosti i potrebnu površinu armature.lim b fcd te se za odabrano d. ξ lim = 0.4 Slučaj 3 Postupak Poznati su kvaliteta materijala i računsko opterećenje.0 50. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).1 100.0 MPa Msd B 500B fyk = 500. (Nepoznato nam je: b. As1.lim b fcd b (cm) d (cm) 120. εc2). te se izračunavanjem izraza (3. dpot ≥ Msd µ sd.0 97.0 10. materijal: fck = 30.159.0 ‰ i εc2 = 3.0 80. potrebna površina armature dobiva prema izrazu (3.11) A s1 = Msd ζ d f yd Numerički primjer Potrebno je odrediti optimalni betonski presjek.0 56. εs1.892. Potrebno je odrediti dimenzije betonskog presjeka i potrebnu površinu armature.lim = Msd bd2 fcd .0 68.0 43.0 40. fcd = fck γ c = 30.1 40. ζlim = 0.5 = 20.0 60. Unaprijed se odabere širina presjeka b.lim = 0. µ sd.0 30.0 30.4 60.10) po d odredi potrebna visina presjeka.15 = 434.

8 1.48 ⇒ 7∅16 (As=14.8 1.6 5.0 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm Msd 300 ⋅ 100 = = 0.12 1. ζ = 0.0.904.8 0.27 cm2) Ova armatura je bolje odabrana.53 1.53 1.04 cm A s1 = Msd 300 ⋅ 100 = = 13.5-2.8 3.6 2.53 1.20 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Za presjeke koji su opterećeni momentom savijanja povoljan odnos dimenzija je d/b = 1.6 2.5 .8 5.88 cm2 ζ d fyd 0.12 3.8 3. εc2 = 3. 3.5 0.5 1.6 2.8 1.12 1. ξ = 0.5 1.237 ⋅ 55 = 13.8 1.8 3.0 ‰.53 1.6 2.8 0.1 ‰.6 0.0 µ sd = ⇒ iz tablica εs1 = 10.53 1.6 0.5 35 A s1 = 13.904 ⋅ 55 ⋅ 43.8 3.12 1.142 2 bd fcd 35 ⋅ 55 2 ⋅ 2.8 3.88 cm2 ⇒ 6∅18 (As=15.237 x = ξ ⋅ d = 0.8 3.07 cm2) Armatura nije dobro odabrana jer je mali razmak između šipki.2 A s1 3. 3.1 A s1 3.53 2.5 0. bod = 35 cm hod = 60 cm d1 = 5.12 35 1.6 2.

Potrebno je odrediti moment nosivosti i potrebnu površinu armature. fyk = 500.21 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3. i b=60 cm iz tablica dpot ≥ ⇒ µsd. ζlim = 0.. (Nepoznato nam je: Msd).8 MPa d1 = 5 c A s1 b = 40 Pretpostavimo: εs1 = 10.lim ili ζ lim moment nosivosti se odredi prema jednom od sljedećih izraza MRd.0 ‰ i εc2 = 3.892. materijal: h = 60 d = 55 C 30/37 .65 cm 0. Odabirom manjih deformacija Numerički primjer Potrebno je odrediti optimalni betonski presjek.0 MPa Msd B 500B . za računski moment Msd=300 kNm.12): ω= A s1 fyd ⋅ d ⋅ b fcd te nakon što se iz tablica (prilog 1) očitaju koeficijenti µ sd.0 . Potrebno je odrediti moment nosivosti. površina armature i kvaliteta materijala.0 1.5 ‰. Uz pretpostavku deformacija armature εs1 = 20. armiran s B 500B.15 = 434.0 1.0 MPa f yd = f yk γ s = 500. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2). ξ lim = 0. fck = 30.lim = 0.lim = A s1 ζ lim d fyd Važno je napomenuti da se na ovaj način dobiva najmanji moment nosivosti.5 Slučaj 4 Postupak Poznate su dimenzije betonskog presjeka (b/h).lim = µ sd.lim b fcd 300 ⋅ 100 = 39.2. nađe se mehanički koeficijent armiranja (izraz 3.159 ⋅ 60 ⋅ 2.5 = 20.0 MPa fcd = fck γ c = 30.0 ‰.159.lim b d2 fcd ili MRd.259 Msd = µ sd.

dok razliku do stvarnog momenta preuzimaju dodatna vlačna i tlačna armatura.85 fcd Fs1 1 b Crtež 6 .lim kojeg presjek može preuzeti bez tlačne armature.lim = 0. εs2 εc2 h d d-x Nsd εs1 d1 As1 Fs2 Fc d-d2 z=ζ*d Neutralna os Msd 0.lim + sd .45 .13) Prema tome najveći moment savijanja koji jednostruko armirani presjek može preuzeti je: ( MRd.45. ε s1 = 6. µ sd. Prema tome potrebna armatura će se izračunati prema izrazima: A s1 = MRd.252 ⋅ bd2 fcd ) (3.udaljenost neutralne osi od tlačnog ruba presjeka .lim = 0.35.22 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.17) Msd − MRd.813 . Time se tlačna armatura osigurava od izvijanja! Za betone razreda ≤C 35/45 prema normi HRN EN 1992-1-1 najveća dopuštena granična vrijednost koeficijenta položaja neutralne osi iznosi ξlim=0.35 .lim = µ sd.15) Prema tome najveći moment savijanja koji jednostruko armirani presjek može preuzeti je: ( MRd.5 ‰ ξlim = 0. S tim u vezi mogu se izračunati i ostali parametri: ε c2 = 3.14) Za betone razreda ≥C 40/50 prema normi HRN EN 1992-1-1 najveća dopuštena granična vrijednost koeficijenta položaja neutralne osi iznosi ξlim=0. d2 -udaljenost težišta tlačne armature od ruba presjeka).18) A s2 = .5 ‰ ζ lim = 0. .tlačna armatura (d − d2 )σs2 (3.278 ‰ ζ lim = 0. .ukupna vlačna armatura (d − d2 ) fyd ζ lim d fyd (3.Naprezanja i deformacije dvostruko armiranog pravokutnog AB presjeka U dvostruko armiranom presjeku utjecaj tlačne armature na njegovu nosivost može se uzeti u obzir ako je ona povezana sponama na razmaku: sw ≤ 15∅ (∅ .5 ‰ ξlim = 0. µ sd. S tim u vezi mogu se izračunati i ostali parametri: ε c2 = 3.promjer šipke tlačne armature) i ako je zadovoljen uvjet x ≥ 2d2 (x . Dvostruko armirani presjeci upotrebljavaju se kada je računski moment Msd veći od momenta nosivosti MRd.3 Dvostruko armirani pravokutni presjek opterećen momentom savijanja d2 2 As2 x=ξ*d Dvostruko armirani presjeci su oni presjeci koji posjeduju vlačnu i tlačnu armaturu (crtež 6).lim M − MRd.252 (3.lim bd2 fcd = 0.lim .16) Limitirajući moment preuzimaju beton i vlačna armatura.206 ⋅ bd2 fcd ) (3. ε s1 = 4.206 (3.854 .lim = µ sd.lim bd2 fcd = 0.

0 MPa f yd = f yk γ s = 500. ε s1 = 4. materijal: c C 30/37 .45 . Presjek je potrebno dvostruko armirati.314 2 bd fcd 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.0 Vidljivo je da izračunati µ sd veći od maksimalnog kojeg možemo očitati iz tablica.0 1. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature. − Es . .lim = µ sd. Računamo moment nosivosti: ε c2 = 3.0 MPa fcd = fck γ c = 30.813 .252 MRd.19) gdje je: − ε s 2 . sa se izračunava iz izraza: σs2 = Es ε s2 d2 d 1− ξ ξ− (3. armiran s B 500B.0 MPa b = 40 geometrija b = 40 cm h = 60 cm d1 = d2 = 5.lim bd2 fcd = 0. Numerički primjer 1 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.0 MPa Msd B 500B . µ sd.278 ‰ ζ lim = 0.8 MPa d1 = 5 A s1 opterećenje c d = 55 d2 = 5 A s2 Msd = 760. fyk = 500.252 ⋅ bd2 fcd = 0.15 = 434.0 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm µ sd = Msd 760 ⋅ 100 = = 0. fck = 30. udaljenost težišta vlačne i tlačne armature od ruba presjeka d1=d2=5 cm. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=760 kNm. − εv .modul elastičnosti čelika ( Es = 200 GPa ). Pri deformaciji ε s2 ≤ ε v uzima se da je ε s2 = fyd a za ε s2 > ε v .23 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Gdje je σs2 tlačno naprezanje u armaturi.0 1.8 kNm .5 ‰ ξlim = 0. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).Granična deformacija pri kojoj dolazi do tečenja armature (= fyd E s ).5 = 20.252 ⋅ 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.vlačna deformacija čelika promatrana kao apsolutna vrijednost.lim = 0.0 = 609.

9) ⋅ 100 = 587.5 0.16 cm2 (d − d2 ) fyd (54 − 5.lim (760.91 cm2 Msd − MRd.813 ⋅ 54 ⋅ 43.0 cm d2 = 5.2 3.8 3.8 ) ⋅ 100 = = 6.91 cm2 (d − d2 )fyd (55 − 5) ⋅ 43.5 5.lim (760.2 3.75 cm εc 2 ε x − d2 24.lim M − MRd.5 40 MRd.5 0.75 εc2 = 3.85 3.0 − 587.75 − 5.252 ⋅ bd2 fcd = 0.0 − 609.16 = 38.8 ⋅ 100 = + + sd (d − d2 ) fyd 0. b = 40 cm h = 60 cm d1 = 6.9 ) ⋅ 100 = = 8.85 0.9 kNm Vlačna armatura: A s1 = MRd.lim (760.48 (54 − 5.2 3.80 + 8.79 ‰ x x − d2 x 24.36 + 6.lim M − MRd.33 A s2 = 6. pa ponavljamo proračun.79 ‰ ε v (B 500 ) = fyd Es = 434.27 cm2 ⇒ odabrano 3∅20 (As=9.5 cm d = h − d1 = 60 − 6 = 54 cm 3.0 − 587.2 5.lim bd2 fcd = 0.85 3.48 Vidljivo je da se armatura nije značajno promijenila.85 3.17 ‰ 200000 ε s2 > ε v ⇒ σs2 = fyd A s1 A s2 = ⇒ odabrano 5∅32 (As=40.813 ⋅ 55 ⋅ 43.45 ⋅ 55 = 24.48 ζ lim d fyd = 30.8 3.5) ⋅ 43.lim (760.21 cm2) A s1 = 38.9 ⋅ 100 + sd = + (d − d2 ) fyd 0.8 3.27 cm2 A s2 d2 = 5 x = 24.96 cm2 Tlačna armatura A s2 = Msd − MRd.lim = µ sd.91 = 38.8) ⋅ 100 = 609.5) ⋅ 43.5 = 2.0 = s2 ⇒ ε s2 = εc 2 = ⋅ 3.8 ⋅ 1000 (‰) = 2.9 A s1 3. .2 3.8 3.2 3.0 − 609.48 (55 − 5) ⋅ 43.5 ‰ x = ξlim ⋅ d = 0.75 ε s2 = 2.48 ζ lim d fyd = 31.252 ⋅ 40 ⋅ 54 2 ⋅ 2.42 cm2) 2 0.0 = 587.48 A s2 Krivo su pretpostavljene veličine d1 i d2.24 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Vlačna armatura: A s1 = MRd. Vrijede odabrane šipke.

75 ε v (B 500 ) = fyd Es = 434.0 − 587.06 (d − d2 )σs2 .0 MPa b = 40 geometrija b = 40 cm h = 60 cm d1 = 6.0 1.lim (760.0 cm d = h − d1 = 60 − 6 = 54 cm µ sd = Msd 760 ⋅ 100 = = 0.lim M − MRd.25 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Numerički primjer 2 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.0 1.0018 = 360. udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka d1=6 cm.75 − 12.0 cm d2 = 12. fck = 30.252 ⋅ 40 ⋅ 54 2 ⋅ 2.252 ⋅ bd2 fcd = 0.75 εc2 = 3.15 = 434. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).0 − 587.0 MPa Msd B 500B .9 ) ⋅ 100 = = 11.9) ⋅ 100 = 587.lim = µ sd.48 ζ lim d fyd = 30.lim bd2 fcd = 0.9 kNm Vlačna armatura: A s1 = MRd. a udaljenost težišta tlačne armature od ruba presjeka d2=12 cm. fyk = 500.80 ‰ x x − d2 x 24.0 MRd.0 = 587.0 MPa fcd = fck γ c = 30.42 = 40.48 (54 − 12) ⋅ 43.5 = 20.5 = 1.9 ⋅ 100 + sd = + (d − d2 ) fyd 0. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=760 kNm. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.75 cm εc 2 ε x − d2 24.5 ‰ ε s2 = 1.813 ⋅ 54 ⋅ 43. armiran s B 500B.45 ⋅ 55 = 24.80 ‰ x = ξlim ⋅ d = 0.8 MPa d1 = 5 opterećenje c A s1 Msd = 760.0 = s2 ⇒ ε s2 = εc 2 = ⋅ 3.80 + 9.314 2 bd fcd 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.8 ⋅ 1000 (‰) = 2.36 cm2 (55 − 12) ⋅ 36.lim (760.22 cm2 A s2 d 2 = 12 x = 24.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.6 MPa A s1 A s2 = Msd − MRd. d 2 = 12 materijal: d = 55 c C 30/37 A s2 .17 ‰ 200000 ε s2 > ε v ⇒ σs2 = Es ⋅ ε s2 = 200000 ⋅ 0.

85 0. osim oblika.2 3.21 cm2) A s2 = 11.9 A s1 3. te je potrebno povećati presjek i/ili smanjiti opterećenje.5 0. potrebno je uvijek imati na umu da ukupni postotak armature u presjeku ne prijeđe maksimalnu dopuštenu vrijednost.33 A s1 = 40.5 5. te zaključujemo da je presjek ispravno dimenzioniran.21 + 12.2 % Ac 60 ⋅ 40 60 ⋅ 40 Maksimalna vrijednost količine armature za presjeke naprezanje savijanjem je (prema EC2) ρl.2 3. ovaj postotak armature je praktično prevelik za dani presjek.85 3.5 0.2 3.57 = = = 2 .22 cm2 A s2 3.8 3. pa se presjek i proračunava kao pravokutni dimenzija beff/d.max=4%.8 3. da bi presjek bio T presjek mora biti ispunjen i uvjet da je x>hf .26 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka ⇒ odabrano 5∅32 (As=40.4 Dimenzioniranje T i Γ presjeka T presjecima nazivamo one presjeke čija tlačna zona ima oblik slova "T".8 3.85 3.85 3. 3.8 3. Osim toga nosač oblika T presjeka može se u statičkom smislu tretirati kao T nosač samo ako rebro i .36 cm2 ⇒ odabrano 4∅20 (As=12.2 5.85 f cd ε*c Fs2 Fc d1 A s1 1 εs1 z d-x h d d-d2 Msd Fs1 bw Crtež 7 – T . beff A s2 εs2 x hf d2 2 Neutralna os εc2 0. što je više od dobivene vrijednosti. No.2 3. Međutim.presjek Dakle.5 40 Napomena: Ovim postupkom se praktički može odrediti armatura za bilo koji zadani moment Msd. crtež 7. ρl = A sl A s1 + A s2 40.57 cm2) 2 0.2 3. Ako je x<hf tlačna zona betona ima pravokutni oblik.

jer bi to dalo neracionalne. Tada primjenjujemo točniji postupak u kojem ne zanemarujemo doprinos tlačnog dijela rebra. A s1 = Msd (d − hf / 2) fyd (3.20) U praksi se najčešće pretpostave-usvoje dimenzije presjeka. Tada se doprinos nosivosti presjeka velike tlačne zone rebra ne smije zanemariti.85 f x hf εc2 Neutralna os d-x h d Msd εs1 d1 A s1 1 ε*c cd Fc z = d . dobiva se izraz za potrebnu površinu presjeka vlačne armature.6). Pri tom se. Nakon izračunavanja koeficijenta µsd i očitavanja koeficijenta ξ. u proračunu T presjeka primjenjuju se dva postupka u zavisnosti od odnosa beff/bw. Pri tome se pretpostavlja da ukupnu tlačnu silu prima samo ploča. U praksi se dimenzioniranje T presjeka svodi na dimenzioniranje zamjenjujućeg presjeka širine bi. Točniji postupak primjenjujemo i onda kada je beff>5bw ako je x >>hf. Općenito.h f /2 εs2 d2 2 Fs1 bw Crtež 8 – "T" presjek s odnosom beff/bw>5 Koristeći uvjete ravnoteže. pojednostavljenim postupkom proračuna T presjeka. i da ova sila djeluje u srednjoj ravnini ploče. dobiju jednake tlačne sile u zadanom i zamjenjujućem presjeku. a nalazi se na strani sigurnosti. . u pravilu. zanemaruje se tlačna sila koju prima dio rebra između neutralne osi i donje ivice ploče b eff 0. Dakle granična nosivost ovakvih presjeka dostiže se po armaturi (10-20 ‰). tlačna računska armatura je u pravilu nepotrebna i ekonomski neopravdana. dakle za očitani ζ određujemo armaturu prema (3. da je krak unutrašnjih sila z=(d-hf/2). Dakle.27 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka ploča rade zajednički. ne ide na potpuno iskorištavanje betona. može se javiti potreba i za tlačnom računskom armaturom. ako je beff>5bw primjenjuje se pojednostavljeni proračun. posebno ako je nosač T presjeka većeg raspona i opterećenja. To će se dogoditi kod presjeka opterećenih na savijanje s velikom tlačnom silom. − neutralna os siječe rebro. Izuzetno kada aktivna širina ploče beff nije mnogo veća od širine rebra bw. Načelno. tj. određujemo položaj neutralne osi (3. Širina bi određuje se iz uvjeta da se. previše armirane presjeke. a zatim se određuje armatura. tj ako je u presjecima 1-1 i 2-2 osigurana čvrsta veza između rebra i ploče. Polazišna osnova nam je pravokutni presjek širine jednake širini ploče. sposobna primiti posmičnu silu. Ako je beff≤5bw. obično se ne zadovoljavamo prethodnim.11). koji je za praksu dovoljno točan. pri jednakim položajima neutralne osi. pri čemu se mogu pojaviti dvije mogućnosti: − neutralna os prolazi kroz ploču ili njenim donjim rubom. a T presjek izložen savijanju s velikom tlačnom silom. Takav presjek proračunavamo kao pravokutni dimenzija beff/d. S obzirom na veliku nosivost ploče.

pa nastane li razlika. − Nakon pronalaženja aktivne širine bi zamjenjujućeg T presjeka provodi se dimenzioniranje kao za pravokutni presjek poznatih dimenzija bi/d. dijagrami i sl. što u praksi predstavlja uobičajeni postupak. fck = 25. postupak se ponavlja.85 f cd d-d2 Neutralna os εc2 Fs2 Fc z b eff bi Fs1 bw Crtež 9 – Zamjenjujući "T" presjek Širinu fiktivnog T presjeka bi možemo odrediti iz izraza: bi = λ b ⋅ beff (3.koeficijent punoće radnog dijagrama betona za deformaciju ε∗c .21) pri čemu se koeficijent λb može izračunati iz formule (3.0 1. λb = 1 − αv α∗v ⎛ h ⎞⎛ b ⎜⎜1 − f ⎟⎟⎜⎜1 − eff bw ⎝ ξ d ⎠⎝ ⎞ ⎟⎟ ⎠ (3.15 = 434.0 MPa A s1 b w = 40 c f yd = f yk γ s = 500. armiran s B 500B.28 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka εs2 hf d2 2 x A s2 ε*c d-x h d Msd N sd εs1 d1 A s1 1 0. Element je izrađen iz betona klase C 25/30 (klasa okoliša XC2).) Numerički primjer 1 Zadan je betonski presjek dimenzija prema slici.7 MPa B 500B . fyk = 500.8 MPa d1 = 5 h = 100 h f = 15 materijal: opterećenje Msd = 700.0 MPa fcd = fck γ c = 25. Dobivene nova vrijednost ξ uspoređuje se sa starom.0 1.22) ili dovoljno točno očitati iz tablica danih u prilogu 2. α∗v .22) pri čemu su: − α v .koeficijent punoće radnog dijagrama betona za deformaciju ε c 2 .5 = 16.0 MPa . Na ovaj način T presjek je zamijenjen s pravokutnim presjekom pa se mogu koristiti sva pomoćna sredstva za proračun pravokutnih presjeka (tablice. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature. b eff = 150 d = 95 Msd C 25/30 . Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=700 kNm.

070 0.58 0.299 0.265 0.100 0.00 0.99 0.394 0.58 0.99 0.223 0.99 0.73 0.0 λb ξ=x d 0.34 0.96 0.75 0.091 0.53 0.207 0.350 0.80 0.83 0.166 0.388 0.64 0.25 .329 0.87 0.457 0.550 Te iz tablice očitamo λb: λ b = 0.415 0.94 0.62 0.84 0.550 0.451 0.40 0.499 0.383 0.33 0.050 0.00 1.437 0.289 0.550 0.140 0. εc2 = 2.550 0.550 0.0 2.88 0.295 0.500 0.43 0.351 0.513 0.5 4.160 0.252 0.525 0.335 0.178 0.94 0.241 0. Aktivnu širinu očitavamo iz Tablice u Prilogu 2.351 0.268 0.397 0.0 ‰.88 0.96 0.82 0.326 0.00 1.79 0.065 0.38 0.45 0.550 0. εc2 = 1.56 0.150 0.464 0.98 0.158 0.59 0.67 0.464 0.550 0.91 0.276 0.508 0.345 0.400 0. ali opterećen računskim opterećenjem Msd=3000 kNm. ξ = 0.149 0.030 0.200 0.550 0.513 0.184 0.372 0.41 0.550 0.232 0.78 0.386 0.47 0.225 x = ξ ⋅ d = 0.125 0.318 0.56 0.112 0.968 ⋅ 95 ⋅ 43.48 A s1 = ⇒ odabrano 6∅20 (As=18.181 0.550 0.0 0.550 0.29 0.91 0.051 0.49 0.091 ⋅ 95 = 8.101 0.00 1.225 0.345 0.72 0.99 0.342 0.550 0.360 0.60 0.500 0.260 0.206 0.060 0.046 0.79 0.51 cm2 ζ d fyd 0.460 0.89 0.507 0.479 0.29 0.091 ⇒ < hf = 15.192 0.444 0.136 0.350 0.90 0.409 0.448 0.95 0.74 0.53 0.127 0.550 0. ξ = 0.038 0.374 0.485 0.325 0.330 0.42 0.249 0.512 0.139 0.84 0. ζ = 0.82 0.76 0.401 0.525 0.204 0.00 1.99 0.224 0.461 0.97 0.194 0.436 0.035 0.00 1.129 0.166 0.96 0.36 0.130 0.74 0.90 0.85 cm2) Numerički primjer 2 Zadan je isti betonski presjek kao u prethodnom primjeru.052 0.181 0.505 0.448 0.254 0.275 3.075 0.510 0.237 0. hf d 0.223 0.250 0.399 0.95 0.86 0.105 0.151 0.100 0.968.5 2.47 0.86 0.093 0.93 0.309 0.94 0.354 0.74 0.502 0.76 0.295 0.64 0.150 0.92 0.381 0.243 0.79 0.325 0.409 0.357 0.68 0.175 0.550 0.550 0.67 iz tablica εs1 = 10.150 0.459 0.042 0.284 0.48 0.075 0.243 0.53 0. početni presjek: µ sd = beff/d = 150/95: Msd 3000 ⋅ 100 = = 0.64 0.475 0.84 0.025 1.262 0.84 0.70 0.550 0.65 0. prethodno izračunavši parametre: b eff 150 = = 3.97 0.479 0.81 0.374 0.457 0.75 0.91 Fiktivna širina je: bi = λ b ⋅ b eff = 0.420 0.87 0.55 0.00 1.550 0.477 0.207 0.180 0.70 0.300 0.512 0.0 cm ⇒ Potrebno je odrediti aktivnu širinu fiktivnog T presjeka.66 0.139 0.9 ‰.98 0.111 0.295 0.403 0.5 5.88 0.71 0.198 0.98 0.38 cm − neutralna os siječe rebro! > hf = 15.5 cm 0.0 ‰.67 iz tablica ⇒ εs1 = 10.133 2 b eff d fcd 150 ⋅ 95 2 ⋅ 1.00 1.98 0.078 0.368 0.550 0.103 0.27 0.473 0.485 0.98 0.75 bw 40 hf 15 = = 0.483 0.16 d 95 .41 0.94 0.467 0.435 0.99 0.90 0.494 0.200 0.45 0.92 0.347 0.38 0.52 0.175 0.125 0.61 0.43 0.0 4.071 0.083 0.362 0.192 0.469 0.026 1.362 0.083 0.316 0.31 0.60 0.550 0.454 0.72 0.449 0.80 0.108 0.550 0.37 0.259 0.0 cm − neutralna os siječe ploču! x = ξ ⋅ d = 0.83 0.0 ‰.305 0.360 0.51 0.081 0.65 cm Msd 700 ⋅ 100 = = 17.99 0.00 1.331 0.488 0.50 0.208 0.315 0.72 0.285 0.225 ⋅ 95 = 21.57 0.188 0.425 0.489 0.29 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka početni presjek: µ sd = beff/d = 150/95: Msd 700 ⋅ 100 = = 0.67 0.155 0.173 0.032 0.78 0. ξ = 0.232 0.487 0.93 0.550 0.91 ⋅ 150 = 136 .392 0.412 0.49 0.550 0.050 0.80 0.303 0.240 0.87 0.090 0.00 0.71 0.218 0.268 0.54 0.68 0.125 0.910.00 1.00 1.400 0.225 .00 1.119 0.114 0.00 1.00 1.428 0.164 0.450 0.98 0.337 0.266 0.425 0.96 0.434 0.375 0.425 0.90 0.344 0.37 0.91 0.84 0.275 b eff b 0.300 0.49 0.57 0.208 0.413 0.450 0.61 0.025 1.96 0.391 0.59 0.063 0.475 0.056 0.78 0.056 0.53 0.68 0.00 1.513 0.306 0. ζ = 0.64 0.323 0.225 0.154 0.71 0.98 0.511 0.097 0.99 0.70 0.124 0.379 0.431 0.5 3.420 0.418 0.432 0.244 0.031 2 beff d fcd 150 ⋅ 95 2 ⋅ 1.439 0.97 0.550 0.076 0.298 0.375 0.87 0.69 0.288 0.34 0.62 0.221 0.378 0.76 0.45 0.281 0.487 0.91 0.97 0.250 0.98 0.481 0.423 0.99 0.273 0.028 0.81 0.509 0.96 0.407 0.335 0.94 0.76 0.85 0.93 0.

508 0.91 0.00 1.175 0.090 0.487 0.457 0.92 0.351 0.306 0.99 0.98 0.69 0.125 0.237 0.164 0.337 0.550 0.5 5.62 0.275 0.67 0. ξ = 0.82 0.225 0.083 0.316 0.347 0.125 0.90 0.25 Te iz tablice očitamo λb: λb = 0.114 0.295 0.459 0.525 0.250 0.2 ‰.00 1.72 0.473 0.47 0.61 0.250 0.383 0.90 0.48 Napomena uz primjer 2: Potrebna površina armature je korektno izračunata danim formulama.61 0.223 0.53 0.66 0.98 0.0/100 Msd 3000 ⋅ 100 = = 0.262 0.3 ‰.71 0.550 0.64 0.511 0.207 0.71 0.046 0.200 0.72 0. εc2 = 3.303 0.432 0.391 0.342 0.075 0.051 0.111 0. međutim postava ove armature u presjek bi bila prilično nezgodna.127 0.345 0.155 0.418 0.5 % Ac 150 ⋅ 100 .93 0.194 0.401 0.413 0.64 0.063 0.80 0.42 0.362 0.89 0.00 1.48 0.513 0.160 0.350 0.241 0.198 0.362 0.032 0.108 0.100 0.81 0.378 0.59 0.67 iz tablica ⇒ εs1 = 10.88 0.192 0.95 0.85 cm2) Da smo prihvatili da je zadani presjek vitak (beff>5bw): A s1 = Msd 3000 ⋅ 100 = = 78.368 0.494 0.158 0.330 0.55 0.409 0.042 0.49 0.166 0.360 0.84 0.550 0.295 0.550 0.052 0.103 0.41 0.64 0.87 = = 0 .249 0.93 0.428 0.125 0.276 0.146 2 bi d fcd 136.050 0.136 0.72 0.84 0.475 0.45 0.489 0.99 0.509 0.29 0.00 0.67 0.243 0.200 0.374 0.76 0.96 0.454 0.028 0.351 0.423 0.5 ⋅ 95 2 ⋅ 1.225 0.84 0.173 0.325 0.34 0.70 0.218 0.299 0.96 0.259 0.448 0.88 Fiktivna širina je: bi = λ b ⋅ b eff = 0.898 ⋅ 95 ⋅ 43.288 0.192 0.425 0.507 0.93 0.57 0.00 1.139 0.298 0.403 0.41 0.243 0.83 0.483 0.335 0.129 0.221 0.119 0.36 0.400 0.83 λb ξ=x d 0.435 0.150 0.90 0.550 0.415 0.184 0.150 0.75 0.130 0.0 2.460 0.151 0.300 0.345 0.268 0.166 0. ξ = 0.00 1.88 ⋅ 150 = 132 .550 0.154 0.550 0.457 0.59 0.026 1.065 0.75 0.99 0.208 0.550 0.268 0.093 0.94 0.40 0.78 0.0 cm ⇒ Analiziramo novi presjek: µ sd = b/d = 132.84 0.331 0.437 0.0 0.512 0.99 0.550 0.420 0.281 0.0 4.34 0.37 0.98 0.388 0.96 0.88 0.060 0.00 1.150 0.56 0.68 0.335 0.550 0.038 0.477 0.379 0.375 0.78 0.175 0.140 0.550 0.254 0.206 0.091 0. zadovoljavamo se dobivenim rezultatom.78 0.95 0.451 0.79 0.550 0.62 0.550 0.68 0.436 0.475 0.285 0.97 0.0 ‰.90 0.397 0.325 0.513 0.96 0.050 0.374 0.76 0.98 0.083 0.488 0.00 1.31 0.105 0.035 0.550 0.386 0.512 0.265 0.48 ⇒ odabrano 6∅20 (As=18.425 0.071 0.50 0.232 0.56 0.00 1.5 3.289 0.57 0.375 0.99 0.525 0.178 0.248 pošto je promjena ξ mala.550 0.025 1.323 0.0 3.29 0.00 0.53 0.350 0.344 0.68 0.71 0.444 0.464 0.232 0.74 0.360 0.485 0. ζ = 0.372 0.901.354 0.481 0.412 0.73 0.27 0.64 0.80 0.505 0.550 0.00 1.252 0.94 0.80 0.502 0.467 0.94 0.88 0.5 4.76 0.300 0.550 0.500 0.550 0.84 0.79 0.030 0.54 0.315 0.461 0.399 0.309 0.85 0.38 0.425 0.47 0.326 0.329 0.38 0.98 0.207 0.87 0.392 0.92 0.98 0.151 2 bi d fcd 132 ⋅ 95 2 ⋅ 1.49 0.076 0.381 0.550 0.273 0.450 0.94 0.0 ‰.76 0.550 0.898.499 0.100 0.240 0.242): hf d 0.078 0.449 0.91 0.97 0.70 0.30 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka ⇒ Analiziramo novi presjek: bi/d = 136. ρs = A s1 80.43 0.65 0.295 0.181 0.70 0.94 0.45 0.37 0.550 0.52 0.284 0.081 0.500 0. A s1 = Msd 3000 ⋅ 100 = = 80.510 0.53 0.075 0.53 0.101 0.5 2.99 1.400 0.97 0.149 0.204 0.58 0.464 0.431 0.00 1.81 0.244 0. εc2 = 3.00 1.305 0.056 0.91 0.275 b eff b 0.86 0.487 0.357 0.479 0.266 0.82 0.67 µ sd = iz tablica εs1 = 10.550 0.5/100 Msd 3000 ⋅ 100 = = 0.98 0. ζ = 0.181 0.87 0.450 0.434 0.318 0.85 cm2 (d − hf 2) fyd (95 − 15 2) ⋅ 43.224 0.45 0.188 0.96 0.394 0.025 1.00 1.99 0.097 0.469 0.208 0.86 0.00 0.99 0.99 0.98 0.58 0.43 0.485 0.260 0.409 0.139 0.91 0.242 ⇒ ⇒ Ponovno je potrebno odrediti aktivnu širinu fiktivnog T presjeka (ξ = 0.79 0.513 0.51 0.74 0.87 0.056 0.070 0.223 0.49 0.112 0.479 0.124 0.60 0.407 0.439 0.420 0.448 0.60 0.00 1.33 0.96 0.87 cm2 ζ d fyd 0.180 0.97 0.87 0.550 0.74 0.

7 Težište armature 3. Ako monolitnost betona nije važna i u njemu mogu nastati pukotine. tada: Nsd ≤ NRd = pri čemu su: − Nsd = − − ∑γ N i i A c ⋅ fct. Važno je napomenuti da bi presjeci opterećeni na centrični tlak u svakom slučaju trebali biti minimalno armirani.43 cm2).req negativna.85 ⋅ fcd (3. armatura nije potrebna i tada se postavlja minimalna armatura.6 Moguća armatura bila bi 8∅36 (As1=81.24) 2.8 3. pa skica armature jasno pokazuje da je potrebno ponoviti proračun s novom vrijednosti d1≈10.31 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 9. često nema potrebe za armiranjem kratkih elemenata opterećenih centričnom tlačnom silom.5 40 3.6 5.85 ⋅ fcd fyd − 0.67 3. (3. uz poznate dimenzije.6 3.6 3.25) . Pojava armature. Kratkim elementima smatramo one elemente kod kojih nema pojave izvijanja. što znači da beton konstrukcije ne smije imati pukotina.6 3. A c . Potrebna armatura u presjeku.6 Kratki elementi opterećeni centričnom vlačnom silom Elementi naprezani na centrični vlak mogu se proračunavati na dva načina: 1.23) Ako je vrijednost A s.67 0.5 0. proračunava se po izrazu: A s.67 5.req = Nsd − A c ⋅ 0.8 3. 3. NRd . u takvim presjecima ukazuje na iscrpljenost betona i nedostatne dimenzije presjeka.računska vrijednost utjecaja (računska uzdužna sila).6 3.0 cm. posebno veće količine.6 5.8 3.5 0.m + A s ⋅ fs γ1 .ukupna površina betonskog presjeka. Ako treba paziti na trajnu monolitnost betona.računska nosivost. 3.req = Nsd fyd (3.5 Kratki elementi opterećeni centričnom tlačnom silom Pošto je beton materijal koji posjeduje veliku tlačnu čvrstoću. sve sile vlaka preuzima armatura A s.

− − fs .srednja vlačna čvrstoća betona (tablica u poglavlju 2.m Ecm .5 i ovisi o važnosti konstrukcije. fs = Es ⋅ ε s Prema pokusima opasnost od pojave pukotina u betonu nastaje kada relativna deformacija betona dosegne vrijednost εc = 0. Stvarno naprezanje u armaturi nalazi se iz uvjeta da su relativne deformacije betona εc i čelika εs u trenutku nastanka pukotina jednake (uvjet monolitnosti): εs = εc = fct.85 fcd Fs1 1 b Crtež 10 – Pravokutni presjek opterećen momentom savijanja i tlačnom silom As2 Msds d-x d-h/2 h d Neutralna os d1 As1 Nsd εs2 εc2 0.4). As2 εs2 x=ξ*d d2 2 εc2 d-x h d Nsd εs1 d1 As1 Fs2 Fc d-d2 z=ζ*d Neutralna os Msd 0.7.25) može se odrediti potrebna količina armature za zadani betonski presjek odnosno potrebna površina betonskog presjeka za zadani koeficijent armiranja. Iz izraza (3.. Primjer takvog slučaja prikazan je na crtežu 10.2-1. crtež 11.).koeficijent sigurnosti od pojave pukotina: 1. 3. Takve elemente je znatno ekonomičnije izvesti iz čelika ili nekog drugog materijala (npr. Ovdje je također važno napomenuti da je generalno potrebno izbjegavati armiranog betonske elemente opterećene na centrični vlak.1 Uzdužna vlačna sila – postupak Wuczkowskog Kada na pravokutni presjek osim momenta savijanja Msd djeluje i uzdužna vlačna sila Nsd govorimo o ekscentričnom vlaku ili savijanju s uzdužnom vlačnom silom.1‰. γ1 . εs1 1 b Crtež 11 – Prebacivanje sile u težište vlačne armature Fs1 .85 fcd Fs2 Fc d-d2 z=ζ*d d2 2 x=ξ*d Dimenzioniranju presjeka pristupa se tako da se sila prebaci u težište vlačne armature.32 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka − fct.m .7 Dimenzioniranje pravokutnog presjeka na moment savijanja i uzdužnu silu 3.stvarna čvrstoća čelika. karbonska vlakna i sl.

tlačna armatura (3. .30) .ukupna vlačna armatura (3.29) gdje je − σs2 tlačno naprezanje u armaturi (izraz 3.2 Uzdužna tlačna sila – postupak Wuczkowskog As2 εs2 Neutralna os d-x h d Msd Nsd d1 As1 εs1 εc2 0.lim M − MRd.26) Moment nosivosti (najveći moment savijanja koji jednostruko armirani presjek može preuzeti) je: MRd.lim Nsd + sd + (d − d2 ) fyd fyd ζ lim d fyd A s2 = Msd − MRd.lim (d − d2 )σs2 . Fs1 1 b Crtež 12 – Pravokutni presjek opterećen momentom savijanja i tlačnom silom Dimenzioniranju presjeka također se pristupa tako da se sila prebaci u težište vlačne armature. Primjer takvog slučaja prikazan je na crtežu 12.7.33 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Računski moment savijanja s obzirom na vlačnu armaturu bit će: h⎞ ⎛ Msds = Msd − Nsd ⋅ ⎜ d − ⎟ 2⎠ ⎝ (3.27) Pa se potrebna armatura može dobiti po slijedećim izrazima: A s1 = MRd.tlačna armatura (3.lim = µ sd.lim bd2 fcd (3.85 fcd Fs2 Fc d-d2 z=ζ*d d2 2 x=ξ*d U slučaju kada na pravokutni presjek osim momenta savijanja Msd djeluje i uzdužna tlačna sila Nsd govorimo o ekscentričnom tlaku ili savijanju s uzdužnom tlačnom silom. prethodni izrazi za potrebnu količinu armature se reduciraju: A s1 = Msd N + sd fyd ζ d fyd A s2 = 0 .28) (3. crtež 13.19) Kada je računski moment Msd nije veći od momenta nosivosti MRd.lim.ukupna vlačna armatura .31) 3.

37) .33) Pa se potrebna armatura može dobiti po slijedećim izrazima: A s1 = MRd.tlačna armatura (3.34) (3.35) gdje je − σs2 tlačno naprezanje u armaturi (izraz 3.lim M − MRd.lim.lim Nsd + sd − (d − d2 ) fyd fyd ζ lim d fyd A s2 = Msd − MRd.lim = µ sd.ukupna vlačna armatura .lim (d − d2 )σs2 . prethodni izrazi za potrebnu količinu armature se reduciraju: A s1 = Msd N − sd ζ d fyd fyd A s2 = 0 .tlačna armatura (3.36) (3.34 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Msds d-x d-h/2 h d Neutralna os d1 0.ukupna vlačna armatura .19) Kada je računski moment Msd nije veći od momenta nosivosti MRd.lim bd2 fcd (3.32) Moment nosivosti (najveći moment savijanja koji jednostruko armirani presjek može preuzeti) je: MRd.85 fcd εs1 As1 Nsd εc2 Fs2 Fc d-d2 z=ζ*d As2 εs2 x=ξ*d d2 2 Fs1 1 b Crtež 13 – Prebacivanje sile u težište vlačne armature Računski moment savijanja s obzirom na vlačnu armaturu bit će: h⎞ ⎛ Msds = Msd + Nsd ⋅ ⎜ d − ⎟ 2⎠ ⎝ (3.

ξ = 0. armiran s B 500B. materijal: C 30/37 .5 = 20.tl = 10.exc.120 = bd2 fcd 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.33 x = 10.15 = 434.0 kNm Nsd = −120.76 = 10.159 ⋅ 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2.48 A s 2 = 0 .8 MPa d1 = 5 opterećenje c A s1 Msd = 260.0 + 120.0 kN (tlačna sila) b = 40 geometrija d1 = 5.60 ⎞ ⎛ ⎛ Msds = Msd + Nsd ⎜ d − ⎟ = 260.tl = 11. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature. udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka d1=5 cm.06 cm2) Kao usporedba mogu se navesti rezultati za čisto savijanje (djelovanje samog momenta) iz točke 3.67 cm < x exc.0 kNm 2⎠ 2 ⎠ ⎝ ⎝ Moment nosivosti za εs1 = 10.75 cm2 > A s1.67 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.206 x = ξ ⋅ d = 0. εc2 = 2. Položaj neutralne osi: x sav = 10.0 1.0 ‰ ( µ sd.919 ⋅ 55 ⋅ 43.44 cm2 .lim bd2 fcd = 0.159 ) MRd.44 cm2 ζ d fyd fyd 0.0 − sd = − = 13.0 ⇒ εs1 = 10. fck = 30.35 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Numerički primjer 1 h = 60 d = 55 Msd x = 11. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).lim = 0.0 ‰.0 = 384.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.sav = 11.0 1. ζ = 0.0 cm b = 40 cm h = 60 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm Moment s obzirom na težište vlačne armature h⎞ 0. fyk = 500.0 A s1 = 10.0 MPa fcd = fck γ c = 30.55 − ⎟ = 290.206 ⋅ 55 = 11.0 MPa B 500B Nsd .159 ⋅ bd2 fcd = 0.33 cm Potrebna armatura: A s1.44 cm2 ⇒ odabrano 6∅16 (As=12.0 ⋅ ⎜ 0.8 kNm > Msds µ sd = iz tablica Msds 290 ⋅ 100 = 0.48 43.6 ‰.2.919.lim = µ sd.33 cm A s1 = Msd N 290 ⋅ 100 120.20 − 2. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=260 kNm i Nsd=-120 kN (tlačna sila).2.

06 cm2 > A s1.174 x = ξ ⋅ d = 0.0 kNm 2⎠ 2 ⎠ ⎝ ⎝ Moment nosivosti za εs1 = 10.0 = 384.0 − sd = + = 10.15 = 434.159 ⋅ 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.exc.exc.vl = 9.76 = 13.174 ⋅ 55 = 9.2.06 cm2 ζ d fyd fyd 0. materijal: C 30/37 .0 A s1 = 13.159 ) MRd. ξ = 0.44 cm2 . udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka d1=5 cm.2.0 − 120.sav = 11.36 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Numerički primjer 2 h = 60 d = 55 Msd x = 11.159 ⋅ bd2 fcd = 0.lim = 0.8 MPa d1 = 5 opterećenje c A s1 Msd = 260.48 A s 2 = 0 .33 x = 9.60 ⎞ ⎛ ⎛ Msds = Msd − Nsd ⎜ d − ⎟ = 260.5 = 20.095 = bd2 fcd 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2. fyk = 500.0 kNm Nsd = 120.57 cm A s1 = Msd N 230 ⋅ 100 120.tl = 11.48 43.0 ⋅ ⎜ 0. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).0 MPa fcd = fck γ c = 30.lim bd2 fcd = 0. i rezultati iz prethodnog primjera: Položaj neutralne osi: x exc.57 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.934 ⋅ 55 ⋅ 43.tl = 10.06 cm2 ⇒ odabrano 7∅16 (As=14.75 cm2 > A s1.lim = µ sd.1 ‰.07 cm2) Kao usporedba mogu se navesti rezultati za čisto savijanje (djelovanje samog momenta) iz točke 3.0 ‰ ( µ sd.0 kN b = 40 (vlačna sila) geometrija d1 = 5.8 kNm > Msds µ sd = iz tablica Msds 230 ⋅ 100 = 0.0 ⇒ εs1 = 10.30 + 2.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.0 cm b = 40 cm h = 60 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm Moment s obzirom na težište vlačne armature h⎞ 0.33 cm Potrebna armatura: A s1.55 − ⎟ = 230.0 MPa B 500B Nsd . εc2 = 2. ζ = 0. armiran s B 500B.57 cm < x sav = 10.934.0 1.0 ‰. fck = 30.vl = 13.0 1. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=260 kNm i Nsd=120 kN (vlačna sila).67 cm < x exc.

48 ζ lim d fyd 43.04 + 1.5 = 20.17 ‰ 200000 ε s2 > ε v ⇒ σ s2 = fyd A s1 A s2 = Msds − MRd.27 ‰ x x − d2 x 14.259 MRd.159 ⋅ bd2 fcd = 0. fyk = 500.8 ) ⋅ 100 = = 1.159 ) MRd.15 = 434.52 = 14.8 kNm < Msds presjek je dvostruko armiran iz tablica A s1 = ⇒ εs1 = 10.lim M − MRd.0 MPa h = 60 d = 55 fcd = fck γ c = 30.0 384.55 − ⎟ = 420.0 − 384.lim = 0.0 kN (tlačna sila) b = 40 geometrija d1 = 5.62 − 5.5 ‰.892 ⋅ 55 ⋅ 43.0 ⋅ ⎜ 0. ξ = 0.892.8 MPa d1 = 5 opterećenje c A s1 Msd = 360.0 + 240. fck = 30. udaljenost težišta vlačne armature od ruba presjeka d1=5 cm.0 ‰. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.25 − 5.0 MPa Msd B 500B Nsd .8 ⋅ 100 + sds − = + (d − d2 ) fyd fyd 0.159 ⋅ 40 ⋅ 55 2 ⋅ 2. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).8) ⋅ 100 − 240.5 ‰ d2 = 5 A s2 x = 14.0 = s2 ⇒ ε s2 = εc 2 = ⋅ 3.0 = 384.lim = µ sd.71 cm2) x = ξlim ⋅ d = 0.48 ⇒ odabrano 2∅12 (As=2.0 1.37 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Numerički primjer 3 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.lim bd2 fcd = 0.0 1. materijal: A s2 C 30/37 . armiran s B 500B.lim (420.26 cm2) .62 cm2 (d − d2 ) fyd (55 − 5)⋅ 43.0 ‰ ( µ sd. ζ = 0.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.lim Nsd (420.25 ε v (B 500 ) = fyd Es = 434.5 = 2.8 ⋅ 1000 (‰) = 2.0 cm b = 40 cm h = 60 cm d = h − d1 = 60 − 5 = 55 cm Moment s obzirom na težište vlačne armature h⎞ 0.48 εc2 = 3.0 kNm 2⎠ 2 ⎠ ⎝ ⎝ Moment nosivosti za εs1 = 10.25 A s1 = 18.259 ⋅ 55 = 14. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=360 kNm i Nsd=-240 kN (tlačna sila).27 ‰ ⇒ odabrano 5∅20 (As=15.14 cm2 ε s2 = 2.25 cm εc 2 ε x − d2 14.0 kNm Nsd = −240.48 (55 − 5)⋅ 43.0 − 384. εc2 = 3.60 ⎞ ⎛ ⎛ Msds = Msd + Nsd ⎜ d − ⎟ = 360.

0 MPa f yd = f yk γ s = 500.090 2 bh fcd 40 ⋅ 60 2 ⋅ 2.0 kN (tlačna sila) b = 40 geometrija b = 40 cm h = 60 cm Msd = 260.0 MPa fcd = fck γ c = 30.15 = 434. Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=260 kNm i Nsd=-120 kN (tlačna sila).025 bh fcd 40 ⋅ 60 ⋅ 2.38 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3. Postupak je vrlo jednostavan. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2). simetrično armiran s B 500B. Nsd = −120.8 MPa opterećenje c A s1 d1 = 5 .38) Nsd = b ⋅ h ⋅ fcd u dijagramima interakcije se očita mehanički koeficijent armiranja ω.0 1. 5 i 6.0 . simetričnu armaturu (As2=As1) i tri odnosa d1/h (d2/h) prikazani su u prilozima 4.0 µ sd = Msd 260 ⋅ 100 = = 0. materijal: d2 = 5 h = 60 d = 55 C 30/37 A s2 fck = 30. Dijagrami su napravljeni za različite vrste armature i za različite omjere d1/h (d2/h) i za različite omjere As2/As1. Dijagrami za armaturu B500.0 1. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.083 Koristimo dijagram: α=0.5 = 20.39) A s2 = A s1 Numerički primjer 1 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm. te se proračuna potrebna armatura prema izrazima A s1 = ω ⋅ A c ⋅ fcd f = ω ⋅ b ⋅ h ⋅ cd fyd fyd (3.7. fyk = 500.0 kNm d1 = d2 = 5.0 MPa Msd B 500B Nsd .075 (prilog 5) ν sd = Nsd 120 = = 0.0 cm α = d1 h = 5 60 = 0. Za proračunate bezdimenzionalne vrijednosti: µ sd = ν sd Msd b ⋅ h2 ⋅ fcd (3. udaljenost težišta armatura od ruba presjeka d1=d2=5 cm.3 Uzdužna tlačna/vlačna sila – dimenzioniranje pomoću dijagrama interakcije Pravokutni presjeci pri djelovanju momenta savijanja i uzdužne tlačne ili vlačne sile mogu se također proračunati pomoću dijagrama interakcije.

65 6 0 0 .94 cm2 A s1 = 0. vidljivo je da bi ukupna armatura tada bila manja.8 0 . ω = 0.0 = 9. iako je sama vlačna armatura (As1) nešto manja: A sl.90 85 0 0 .44 cm2 U slučaju da je moment alternirajući (mijenja smjer).0 Nsd d1 As1 b 35 0. .88 cm2 A sl. 0 00 0 . 10 05 0.5 5 0. . 15 0. .39 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 30 25 0.70 0. Očitano 0. 15 10 0.tot.44 + 0. . Nsd b h fcd As1 M µsd = 2sd b h fcd A s1 = A s2 = ω b h Msd fcd fyd d h νsd = d2 β = d1 h = d2 h = 0.5 0 0 .tot.45 0 40 0.94 = 19. 0.94 cm2 43.75 0 0. Wuc = A s1 + A s2 = 10.48 = A s1 = 9. 20 0.95 0.dij = A s1 + A s2 = 9.090 µ Armatura 2 .0 = 10. 5 0 0. ω= 0. ω= B 500 α = A s2 A s1 = 1. 0 3 25 20 1.94 + 9.09 ⋅ 40 ⋅ 60 ⋅ A s2 Vidljivo je da je armatura izračunata na ovakav način znatno veća nego armatura izračunata postupkom Wuczkowskog.075 ν 0.

simetrično armiran s B 500B. . Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature. 20 0.22 cm2 43.0 cm b = 40 cm h = 60 cm α = d1 h = 5 60 = 0.088 bh fcd 40 ⋅ 60 ⋅ 2.0 MPa Msd B 500B Nsd .90 0.0 MPa .075 ν sd = Nsd 420 = = 0. 25 0. udaljenost težišta armatura od ruba presjeka d1=d2=5 cm. 15 0. 25 0.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.300 2 bh fcd 40 ⋅ 60 2 ⋅ 2. ω= 35 0. 20 0. µsd = As1 Msd fcd fyd Nsd 0.45 0 40 ω = 0.8 MPa opterećenje c A s1 d1 = 5 fck = 30. 5 0 0.0 0 0 0. . Element je opterećen računskim opterećenjem Msd=860 kNm i Nsd=-420 kN (tlačna sila).0 kN (tlačna sila) b = 40 geometrija d1 = d2 = 5.075 A s1 = A s2 = ω b h d2 Msd b h2 fcd 35 0.5 5 0.083 Koristimo dijagram: α=0.50 0.0 1.0 B 500 α = A s2 A s1 = 1.0 kNm Nsd = −420.31 ⋅ 40 ⋅ 60 ⋅ A s2 . 10 05 0.5 = 20.75 0 0 .40 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Numerički primjer 2 Zadan je betonski presjek dimenzija b/h=40/60 cm.22 cm2 A s1 = 0. fyk = 500. Msd = 860.9 5 0 . 45 40 β = d1 h = d2 h = 0.15 = 434. .0 1.31 µ Armatura 2 .65 0 . 30 0. Nsd b h fcd ω= νsd = d h ν d1 As1 b 0.48 = A s1 = 34. materijal: d2 = 5 h = 60 d = 55 C 30/37 A s2 fcd = fck γ c = 30.6 0 5 0 0 . 0 3 0.85 0 8 0 . . Očitano 15 10 0. Element je izrađen iz betona klase C 30/37 (klasa okoliša XC2).70 0 . 1.0 µ sd = Msd 860 ⋅ 100 = = 0. 0 00 0 .0 = 34.

izrađen je iz betona klase C 40/50 (klasa okoliša XC2).5 = 26. Stup je opterećen računskim opterećenjem Msd=160 kNm i Nsd=-320 kN (tlačna sila).0 MPa As Msd fcd = fck γ c = 40. Nsd A c ⋅ fcd (3. Na sličan način kao za pravokutne presjeke izrađeni su dijagrami za dimenzioniranje kružnih presjeka. fck = 40.85 i ϕ = rs r = 0.40) te se iz dijagrama interakcije očita mehanički koeficijent armiranja ω i proračuna ukupna potrebna armatura prema izrazu: As = ω ⋅ Ac ⋅ fcd fyd (3. materijal: C 40/50 . fyk = 500. te za odnose ϕ = rs r = 0. izrađeni za armaturu B500 simetrično raspoređenu po opsegu. Dijagrami.0 1.0 1. Numerički primjer Okrugli betonski stup dimenzija d=50 cm (udaljenost težišta armatura od ruba presjeka d1 =4 cm). proračunaju se bezdimenzionalne vrijednosti: µ sd = Msd r ⋅ A c ⋅ fcd ν sd = . za proračunati odnos: ϕ = rs r .8 MPa Nsd opterećenje Msd = 160.15 = 434.41 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3. simetrično armiran s B 500B.41) Proračunatu armaturu je potrebno jednoliko raspodijeliti po opsegu.8 Dimenzioniranje okruglog presjeka naprezanih momentom savijanja i uzdužnom silom Određivanje potrebne armature za elemente okruglog presjeka najlakše je sprovesti pomoću dijagrama interakcije. Dakle.0 kNm 4 42 50 4 Nsd = −320.90 .0 kN (tlačna sila) . d=2r εc2 Msd Nsd Neutralna os rs r As d1 εs.max Crtež 14 – Kružni presjek opterećen momentom savijanja i tlačnom silom Dijagram se koristi na sličan način kao i dijagram za pravokutne presjeke.7 MPa B 500B . priloženi su u prilozima 7 i 8.0 MPa f yd = f yk γ s = 500. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature.

5 ⋅ 2.57 cm2 ρ= Msd rs Nsd As 13.7 % A c 1963.57 = = 0 .2 5 0.5 ⋅ 25 ⋅ 2.4 0 0.105 0.67 B 500 ϕ = rs r = 0.3 5 0.0 cm ϕ = rs r = 21 25 = 0.0 5 νsd = Nsd A c fcd µsd = Msd A c r fcd ω= Ac = r 2 π A s1 = A s2 = ω A c 5 0.6 5 0.3 0 0.8 5 0.1 0 ω= 0.5 ⋅ 2.42 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka geometrija r = 25 cm rs = r − d1 = 21 cm d1 = 4.8 0 0.84 Koristimo dijagram: ϕ = 0.122 A c r fcd 1963.9 0 0.6 0 0.48 Odabrana simetrična armatura: 12∅12 As=13.1 cm2 43.7 5 0.7 0 0.061 A c fcd 1963.5 5 0 .5 cm2 ν ν sd = Nsd − 320 = = 0.0 .4 5 0.2 0 0 .67 = 12.85 1.010 Armatura µ As = ω ⋅ Ac ⋅ fcd = fyd = 0.0 0.9 5 0.100 ⋅ 1963.15 0 fcd fyd Očitano ω = 0.85 (prilog 7) A c = r 2 π = 25 2 ⋅ π = 1963.5 0 0.5 r As A s =12Ø12 4 42 50 4 .10 0 .67 µ sd = Msd 160 ⋅ 100 = = 0.

43 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3. izravno ili preko pomaka dijagrama vlačnih sila prilikom raspodijele armature. .1 Općenito Poprečne sile se proračunavaju prema poboljšanoj Mörsch-Ritterovoj analogiji rešetke. F F z d h Vwd sw sw sw VRd1 l Vwd Crtež 15 – Model Mörsch-Ritterove rešetke 3. čime se postižu uštede na poprečnoj armaturi. koja se kao alternativa predlaže s EC2. već se uzima blaži kut nagiba tlačnih dijagonala od 45°. a ostatak poprečne sile se prihvaća vertikalnim sponama (stremenovima) i/ili kosom armaturom (Standardna metoda).02 (2. Po toj metodi pretpostavlja se da jedan dio poprečne sile prihvaća beton i uzdužna armatura nakon razvoja dijagonalnih pukotina u betonu. .2 + 40 ⋅ ρl ) + 0.15 ⋅ σcp ⋅ b w ⋅ d (3.43. računska poprečna armatura nije potrebna. nosivost betona se ne uzima u obzir.korekcijski faktor (d u metrima) − ρl – koeficijent armiranja uzdužnom armaturom (As/Ac) < 0.6 − d ≤ 1 .2 Postupak Uvjet nosivosti na poprečne sile: Vsd ≤ VRd (3.42) gdje je: − Vsd – računska poprečna sila − VRd – računska nosivost na poprečne sile Računska armatura za prihvaćanje poprečnih sila (tj.9 Dimenzioniranje presjeka na Poprečnu silu 3.za vlak) − Nsd – računska uzdužna sila u presjeku − Ac – površina betonskog presjeka Za presjek u kojem je zadovoljen izraz 3. ali je uvijek potrebno postaviti minimalnu (konstruktivnu) poprečnu armaturu.9.0%) − bw – najmanja širina presjeka u vlačnoj zoni − d – statička visina presjeka − σcp = Nsd/Ac – središnje naprezanje (+ za tlak.9. glavnih kosih vlačnih naprezanja) neće biti potrebna ako je zadovoljen uvjet: [ ] Vsd ≤ VRd1 = τRd ⋅ k ⋅ (1.43) gdje je: − τRd – računska čvrstoća na djelovanje glavnih kosih naprezanja − k = 1. ali se povećava uzdužna armatura. Po drugoj metodi – Metodi slobodnog odabira nagiba tlačnih štapova.

7 − fck ≥ 0.44 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Ako na presjek istovremeno s poprečnim silama djeluje i moment torzije.cub Čvrstoća na (MPa) kocki Posmična τRd čvrstoća (MPa) C12/15 C16/20 C20/25 C25/30 C30/37 C35/45 C40/50 C45/55 C50/60 12 16 20 25 30 35 40 45 50 15 20 25 30 37 45 50 55 60 0.eff fcd ⎝ ⎞ ⎟⎟ ≤ VRd2 ⎠ (3. Konstrukcijska poprecna armatura 0 Proracun poprecne armature Nedopušteno podrucje VRd1 Vsd Vwd VRd2 Vsd Crtež 16 – Područja poprečnih sila 3.46) .eff = ⎜⎜ Nsd − fyk s2 ⎟⎟ A c .5 ⋅ ν ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ 0.41 0. spone) se proračunava iz uvjeta: Vsd ≤ VRd3 = VRd1 + Vwd Vwd = gdje je: − Asw – površina jedne grane spone − m – reznost spona A sw ⋅ fyw.red = 1.22 0.d ⋅ m ⋅ z sw (3.tlačno naprezanje u betonu γs ⎠ ⎝ Ako nije zadovoljen uvjet Vsd ≤ VRd1 potrebno je proračunati računsku armaturu za prijem poprečnih sila.5 – redukcijski faktor (fck u N/mm2) 200 Tablica Karakteristika betona: Karakteristika betona fck Čvrstoća na (MPa) valjku fc. tada se uzima VRd1 = 0.67 ⋅ VRd2 ⋅ ⎜⎜ 1 − cp. i cjelokupnu poprečnu silu preuzima armatura.26 0.18 0.45) pri čemu je: − ⎛ A ⎞ σcp. vilice.3 Standardna metoda Standardna metoda proračuna presjeka na djelovanje poprečnih sila pretpostavlja nagib tlačnih štapova u betonu od 45°.48 Ako u elementu djeluje uzdužna tlačna sila.9 ⋅ d (3.0 . potrebno je reducirati nosivost tlačnih štapova: σ ⎛ VRd2.30 0.37 0.9.44) pri čemu je: − ν = 0 .5 ⋅ ν ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ z ≈ 0. Nosivost tlačnih štapova biti će zadovoljena ako je: Vsd ≤ VRd2 = 0.34 0. Poprečna armatura (stremenovi.44 0.

d ⋅ z ⋅ m sw sw = A sw ⎛ A sw ⋅ m ⋅ fyw.5 .2o ⇒ 0.48) .47) gdje je: − s – razmak kose armature mjeren uzduž osi elementa − α – kut nagiba kosih šipki prema osi nosača (crtež 17) Θ s α s s Crtež 17 – Kutovi kod proračuna poprečnih sila 3.0 .4 ≤ tg Θ ≤ 2.9 d) − sw – razmak spona − fyw.d 1 ⎞ ≤ ⋅ ν ⋅ fcd ⎟⎟ ⋅ ctg Θ .9.d ⋅ z s ⋅ (1 + ctg α ) ⋅ sin α (3. uz uvjet : ⎜⎜ 2 ⎝ bw ⋅ sw ⎠ ⋅ fyw.6o ≤ Θ ≤ 63. nosivost na poprečne sile dobiva se iz izraza: VRd2 = ν ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ VRd3 = Vwd = z ctg Θ + tg Θ A sw ⋅ fyw.Kada se glavna uzdužna armatura vodi do ležaja 26. Nagib tlačnih štapova prema uzdužnoj osi (Θ) bira se u granicama: 21. ali može dovesti do povećanja uzdužne vlačne armature.5 ≤ tg Θ ≤ 2.8o ≤ Θ ≤ 68.d ⋅ z ⋅ m ⋅ ctg Θ VSd (3.d – računska granica popuštanja poprečne armature Nosivost kose armature može se izračunati po izrazu: Vwd = A sw ⋅ fyw.4o ⇒ 0.45 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka − z – krak unutrašnjih sila (z ≈ 0.4 Metoda slobodnog odabira nagiba tlačnih štapova Ovaj postupak dopušta veću slobodu rasporeda armature od normalnog postupka.Kada se glavna uzdužna armatura postupno prekida u polju Kod elemenata s vertikalnom poprečnom armaturom (sponama). Ovaj se postupak preporuča kad je element istodobno napregnut poprečnim silama i torzijom. što dovodi do racionalnijeg razmještaja poprečne armature.

30 cm 0.0007 C25/30 C30/37 0. 3.8 d.6 d.0 d.46 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Proracun poprecne armature Nedopušteno podrucje 0 Vsd VRd2 Vwd Vsd Kod elemenata s kosom poprečnom armaturom.0013 Tablica 4.51) Tablica 4. 30 cm 1.9. sila u donjem pojasu bit će: Fs = MSd 1 + ⋅ VSd ⋅ (ctg Θ − ctg α ) z 2 (3.0011 C35/45 C40/50 C45/55 C50/60 0.67 VRd2 0. gornje granice za ctg Θ.49) ⎛ A sw ⋅ fyw. Za veća posmična naprezanja najveću vrijednost za ctg Θ (što odgovara najmanjoj količini poprečne armature) može se naći izjednačavanjem vrijednosti proračunskih poprečnih sila VSd i VRd2. 20 cm gdje je: − d – statička visina presjeka .min = ρmin ⋅ s w ⋅ b w m (3. Nakon raspucavanja nosača.2 VRd2 0.d ⋅ z ⋅ (ctg Θ + ctg α ) ⋅ sin α s (3. bit će u običnom slučaju mjerodavne za dimenzioniranje.5 Minimalna (konstruktivna) armatura Ukupna poprečna armatura (spone) ne smije biti manja od minimalne: A sw.1 .50) te je za drugi član potrebno povećati uzdužnu armaturu u polju. nosivost na poprečne sile: VRd2 = ν ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ z ⋅ VRd3 = Vwd = ctg Θ + ctg α 1 + ctg2 Θ A sw ⋅ fyw.67 VRd2 0.Minimalni postoci armiranja Klasa betona ρmin C12/15 C16/20 C20/25 0.6 d. 20 cm 0. 80 cm 2 0.Maksimalni razmaci spona Maksimalni razmak spona u smjeru Maksimalni razmak vertikalnih krakova glavne vlačne armature sw.3 d.max Broj Računska poprečna sila Vsd 1 Vsd ≤ 0.2 VRd2 ≤ Vsd ≤ 0.d 1 ν ⋅ fcd ⋅ sin α ⎞ ⎟ ≤ ⋅ uz uvjet : ⎜⎜ 2 1 − cos α ⎟⎠ ⎝ bw ⋅ sw Da bi se ustanovila najmanja količina poprečne armature za mala i srednja posmična naprezanja. 30 cm 3 Vsd > 0.max spona u poprečnom smjeru sp.2 .3 d.

8 MPa Opterećenje: g = 8.35 ⋅ 40.5 ⋅ 67. G.max s p.0 = 154.max s w.0 MPa τRd = 0.34 MPa B 500B fyk = 500. Greda je izrađena iz betona klase C 30/37 i armirana s B 500B.3 kN m' S = γ g ⋅ G + γ q ⋅ Q = 1.0 kN s = γ g ⋅ g + γ q ⋅ q = 1.0 A s1 7 8.max s p.max d1 s w.5 = 20.max s p.0 MPa fyd = fyk γ s = 500.0 = 27.0 m.0 1.0 + 1.5 ⋅ 11. dimenzija 30×80 cm.15 = 434.max s w. Q = 67.0 MPa fcd = fck γ c = 30. l=8.0 kN q = 11.47 h d Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka s w.0 kN m' .0 1. G = 40.max b Numerički primjer Potrebno je dimenzionirati ab gredu.max s w.0 7.0 + 1.0 30 beton: armatura: C 30/37 fck = 30. udaljenost težišta armatura od ruba presjeka d1 =7 cm. Q 73 80 g. Potrebno je odrediti potrebnu površinu armature. Greda je opterećena opterećenjem prema skici. q 1.0 kN m' .5 kN .35 ⋅ 8.

934 Msd 30240 = = 10.21 cm ∑ A = 16.08 = 16.1 ‰.4 Nosač je prvo potrebno dimenzionirati na moment savijanja.08 cm2) 7 5Ø16 (As1=10.8 302.5 3.0 8.40 ⋅ 100 = = 0. ∑ A = 10. εc2 = 2.934 ⋅ 73 ⋅ 43.20 cm2 ζ d fyd 0.0 iz tablica A s1 = ⇒ εs1 = 10. µ sd = Msd 302.5 kN 30 217. q a b d 73 80 c 1.4 kN R b =128.6 128.05 cm2) 30 Za proračun nosača na poprečne sile koristi se standardna metoda proračuna.08 cm2) 2Ø14 (As =3.0 244. Q g.21 = 0.00675 ρ = s s l Ac 30 ⋅ 80 2 .1 62.095 2 b d fcd 30 ⋅ 73 2 ⋅ 2.48 Odabrana armatura prikazana je na skici: 73 2Ø14 (As2=3.48 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka G.4 Vsd (kN) 7 A s1 R a =244.5 + 2 ⋅ 3.0 7.0 ‰. ζ = 0.3 M sd (kNm) 230.

79 47.4 kN G.1 ≈ 0.15 ⋅ σ cp ⋅ b w ⋅ d k = 1.6 − 0.1 kN ν = 0 .0 cm} = min {0.a = 244.max VRd2 = 244.55 ⋅ 2.5 + 108.a Odabrane spone zadovoljavaju na cijelom nosaču osim kod ležaja a.max = Vsd.5 ⋅ ν ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ z fck 30 = 0 .2 + 40 ⋅ 0.8 MPa = 43.15 m ⋅ A sw ⋅ fyw.50 30.55 2 ⋅ 0.9 Odabrane spone ∅7/20.4 kN 244.87 < 1.4 ν = 0.7 − = 0.0 ∅8 0.6 − d = 1.5 ⋅ 0.5 ⇒ 200 200 = 0.23 ⇒ Vsd = 0.6 = 218.8 302.0 c d 7. .0011 R a =244.9 ⋅ 73 ) = 109.38 ⋅ 43.55 > 0. 30.3 M sd (kNm) 230.0 ∅7 0.max = 30.0] ⋅ 30 ⋅ 73 VRd1 = 109.15 ⋅ 0. B 500B ⇒ 500 = 434.1 Maksimalni razmak spona: 62.8.0011 ⋅ 30 Profil Površina (Asw) (cm2) Razmak (sw) (cm) ∅6 0.5 kN Dio poprečne sile koju mogu preuzeti tlačne dijagonale: VRd2 = 0.0 Vsd (kN) 217.00675 ) + 0.0 VRd1 = [0.4 1084 .0 cm ρmin = 0.28 17. 30.73 = 0.d ⋅ z = VRd1 + Vwd = VRd1 + sw fyw.6 ⋅ 73 = 43. Q g.d = fyk γs .1 kN 20 > VRd 109.3 ∅10 0.48 ⋅ (0.0 ⇒ k = 1 .23 VRd2 s w.7 − VRd2 Vsd. B 500B fyw.0} ⇒ 8.d = VRd s w.49 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Dio poprečne sile koju preuzima beton i uzdužna armatura: [ ] VRd1 = τRd ⋅ k ⋅ (1. q a 1.6 ⋅ d.2 + 40 ⋅ ρl ) + 0.48 kN cm2 1.max = min {0.0 ⋅ 30 ⋅ (0.034 ⋅ 1.0 σ cp = Nsd A c = 0.6 sw ≤ 3.5 + Vsd.38 23.9 ⋅ 73 ) = 1084.0 Vsd.0 ⋅ (1.4 m ⋅ A sw 2 ⋅ A sw = ρmin ⋅ b w 0.

1 m ⋅ A sw ⋅ fyw.1 Općenito Kod betonskih konstrukcija.0 Ø7/20 8.5 Odabrane spone ∅7/15.4 s w.6 73 80 Prikaz armature nosača: 7 A s1 1. Može se reći da konstrukcija koja je ispravno dimenzionirana na momente savijanja. te stoga ona ne smije biti zanemarena. pa se za granično stanje nosivosti može zanemariti. te kompatibilna torzija iščezava.d ⋅ z Vsd − VRd1 = 2 ⋅ 0.0 3. Dva karakteristična primjera za primarnu i sekundarnu torziju prikazani su na crtežu 18. Kompatibilna torzija je ona koja nastaje kod monolitnih spojeva elemenata. nije nužno bitna za ravnotežu.9 ⋅ 73 ) = 16.10. Naime. poprečne sile i ostale utjecaje je sigurna i na djelovanje kompatibilne torzija. s obzirom na značenje. Nasuprot tome primarna torzija nastaje kao posljedica zadovoljavanja uvjeta ravnoteže. Primarna torzija Sekundarna torzija Crtež 18 – Primjer primarne (ravnotežne) i sekundarne (kompatibilne) torzije .10 Dimenzioniranje presjeka na Moment torzije 3.pot ≤ VRd =218.50 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 244. B 500B 62. konstrukcija u graničnom stanju doživljava velike deformacije i pukotine što znano smanjuje torzijsku krutost. a potom i daljnje tretiranje. razlikujemo kompatibilnu (sekundarnu) i ravnotežnu (primarnu) torziju.1 kN 217.38 ⋅ 43.09 cm 244. Zanemarivanjem primarne torzije dolazi do sloma konstrukcije.0 Ø7/15 30 7.4 − 109.48 ⋅ (0.

10. Puni presjeci zamjenjuju se šupljim presjecima debljine t. Kontura u Kontura uk t /2 t Ak c Crtež 19 – Presjek opterećen momentom torzije Uvjet nosivosti na moment torzije: Tsd ≤ TRd (3.35 – .2 Postupak Proračun elemenata naprezanih torzijom provodi se uporabom modela oblika prostorne rešetke. Nagib tlačnih štapova slobodno se odabire u granicama navedenim pri proračunu na poprečne sile.7 ⋅ ⎜ 0.7 − ck ⎟ ≥ 0.53) gdje je: − f ⎞ ⎛ ν′ = 0.51 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.redukcijski faktor (fck u N/mm2) 200 ⎠ ⎝ − t=A/u – debljina stjenke zamjenjujućeg šupljeg presjeka − Ak – površina unutar srednje konture šupljeg presjeka − u – opseg vanjske konture − A – ukupna površina presjeka Proracun poprecne armature 0 Nedopušteno podrucje Tsd TRd2 TRd3 TRd1 TSd Crtež 20 – Područja momenata torzije .52) gdje je: − Tsd – računski moment torzije − TRd – računska nosivost na torziju Nosivost tlačnih štapova biti će zadovoljena ako je: Tsd ≤ TRd1 = 2 ⋅ ν′ ⋅ fcd ⋅ A k ⋅ t ctg Θ + tg Θ (3.

uz : VRd2 = 0.85 ⋅ fcd 2 ⎝ 2 ⎠ (3.57) Poprečna armatura se posebno određuje za svako djelovanje te superponira. s tim da razmak između njih ne bude veći od 35.52 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Površina poprečne armature za prihvaćanje momenta torzije određuje se iz uvjeta: TSd ≤ TRd2 = 2 ⋅ A sw ⋅ A k ⋅ fyw. moraju biti zadovoljene i sljedeće jednadžbe: tg2 Θ = fyw.d ⋅ ctg Θ sw (3.55) gdje je: − Asw – presjek spone koja obuhvaća presjek na razmaku sw − Asl – površina svih uzdužnih šipki − fyw.10. U svakom kutu treba postaviti jednu šipku.54) Površina uzdužne armature za prihvaćanje momenta torzije određuje se iz uvjeta: TSd ≤ TRd3 = 2 ⋅ A sl ⋅ A k ⋅ fyl.d. te kut Θ i nosivost TRd2. Kada su poznate armature Asw i Asl. Pri simultanom djelovanju momenta savijanja i momenta torzije valja posebno za svako naprezanje izračunati uzdužnu armaturu.3 Zajedničko djelovanje Momenta torzije i Poprečne sile Pri istodobnom djelovanju poprečne sile i momenta torzije valja zadovoljiti uvjet: 2 2 ⎛ TSd ⎞ ⎛ VSd ⎞ ⎜⎜ ⎟⎟ + ⎜⎜ ⎟⎟ ≤ 1 .d uk sw 3. a u tlačnoj redovito nije potrebno dodavati onu zbog naprezanja torzijom.58) gdje je: − σ Sd = MSd – Računsko normalno tlačno naprezanje koje se uvrštava s predznakom + z ⋅b⋅ t − τSd = TSd – Računsko posmično naprezanje uzrokovano torzijom 2 ⋅ Ak ⋅ t .5 ⋅ ν′ ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ z ⎝ TRd1 ⎠ ⎝ VRd2 ⎠ (3. jer je ona često manja od konstruktivne.56) A A sw ⋅ fyw.d ⋅ tg Θ uk (3.d – računske granice popuštanja poprečne i uzdužne armature Uzdužne šipke treba raspodijeliti po opsegu.d ⋅ sl ⋅ fyl.0 cm. može biti kritično glavno naprezanje u tlačnoj zoni od savijanja.d uk TRd2 = 2 ⋅ A k ⋅ (3.d A sw ⋅ s w A sl ⋅ fyl. fyl. pa valja zadovoljiti uvjet: 2 σ ⎛σ ⎞ 2 σ 2 = Sd − ⎜ Sd ⎟ + τSd ≤ 0. a ostale jednoliko raspodijeliti po opsegu. samo što se one u vlačnoj zoni od savijanja zbrajaju. Kad istodobno djeluju moment torzije i veliki moment savijanja (sandučasti presjeci).

385 200 200 ⎝ ⎠ ⎝ ⎠ A = b ⋅ h = 30 ⋅ 80 = 2400 cm 2 u = 2 ⋅ (b + h) = 2 ⋅ (30 + 80 ) = 220 cm A 2400 = 10.91 TRd1 = = = ctg Θ + tg Θ ctg 45 o + tg 45 o TRd1 = 11080 .5 kNcm = 110.08 cm2 ) 68 73 80 5 Isti presjek kao kod proračuna na poprečne sile.8 kNcm .0 1.91 cm t= = 220 u A k = (b − t ) ⋅ (h − t ) = (30 − 10.91) = 1319 cm 2 Θ = 45 o 2 ⋅ ν′ ⋅ fcd ⋅ A k ⋅ t 2 ⋅ 0.08 cm2 ) beton: C 30/37 fck = 30.385 ⋅ 2.05 cm2 ) 4 22 30 4 B 500B fyk = 500.5 = 20.7 − ⎟ = 0.8 MPa Nosivost tlačnih štapova: TRd1 = 2 ⋅ ν′ ⋅ fcd ⋅ A k ⋅ t ctg Θ + tg Θ f ⎞ 30 ⎞ ⎛ ⎛ ν′ = 0.7 ⋅ ⎜ 0.0 1.15 = 434.0 ⋅ 1319 ⋅ 10.34 MPa armatura: 7 7 5Ø16 (As1=10.53 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Spone za prihvaćanje torzije moraju biti zatvorene i preklopljene po kraćoj stranici. opterećen momentom torzije Tsd=20.0 kNm 2Ø14 (A s =3. Uvjeti za minimalnu armaturu i maksimalne razmake spona su isti kao i kod proračuna na poprečne sile.7 ⋅ ⎜ 0.0 MPa fyd = fyk γ s = 500.0 MPa fcd = fck γ c = 30.91) ⋅ (80 − 10.0 MPa τRd = 0. Numerički primjer 1 2Ø14 (A s2=3.7 − ck ⎟ = 0.

d ⋅ tg Θ 2 ⋅ 1319 ⋅ 43.5 kN sw Odabrane spone na ostalom dijelu nosača: ∅10/25 . u ovom slučaju potrebno je preuzeti armaturom.47 cm 244.79 ⋅ 2 ⋅ 43. Numerički primjer 2 Pretpostavimo da na gredu zadanu kod numeričkog primjera za poprečne sile.d ⋅ s w.55 ⋅ 2.1 kN ctg Θ + tg Θ 1+ 1 ν = 0 .48 ⋅ 0.0 30 ⋅ 18 2 0.9 ⋅ 73 = ν ⋅ fcd ⋅ b w ⋅ = 0. Odabrani profil spona: ∅10.79 cm2): TSd ≤ TRd2 = 2 ⋅ A sw ⋅ A k ⋅ fyw.28 cm2).87 ⋅ 1 = 21. Kontroliramo zadani uvjet: 0.08 cm2 2 ⋅ A k ⋅ fyl. Koristimo metodu slobodnog odabira nagiba tlačnih štapova.74 cm 2000 Odabrana poprečna armatura: ∅10/20.79 ⋅ 1319 ⋅ 20.91) + (80 − 10. djeluje i moment torzije.55 Ostali presjeci duž nosača: Vwd = A sw ⋅ fyw.4 Odabrane spone uz ležaj a: ∅10/18.d ⋅ ctg Θ TSd = 2 ⋅ 0.48 ⋅ 1 Odabrana uzdužna armatura: 8∅10 (Asl=6.48 ⋅ 0.d ⋅ z ⋅ m sw ⋅ ctg Θ 2 ⋅ 0.36 = = 3.d ⋅ tg Θ uk uk = 2 ⋅ ((b − t ) + (h − t )) = 2 ⋅ ((30 − 10.91)) = 176.0 ⋅ 30 ⋅ = 1084. VRd1 = 0.55 ⋅ 2.9 ⋅ 73 ⋅ 1 = 18.191 ≤ 0.7 − = 0.d ⋅ z ⋅ m sw ⋅ ctg Θ = 2 ⋅ 0. Uzdužna armatura: TSd ≤ TRd2 = 2 ⋅ A sl ⋅ A k ⋅ fyl.9 ⋅ 73 ⋅ 1.50 200 200 z 0.36 cm A sl = TSd ⋅ uk 2000 ⋅ 176. Odaberimo Θ=45°.48 1 ≤ ⋅ 0.7 − VRd2 Ukupnu poprečnu silu.0 fck 30 = 0 .0 = 180. Presjek uz ležaj a: VRd3 = Vwd = sw = A sw ⋅ fyw.54 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Odabrane spone ∅10 (Asw=0.79 ⋅ 43.pot ≤ ctg Θ sw 2 ⋅ A sw ⋅ A k ⋅ fyw.79 ⋅ 43.55 > 0.

05 cm2). a armatura od torzije je računska.T = 8.T = s w . poprečnu silu i torziju. V ⋅ s w .0 Ø10/11. − U donjoj zoni obje armature (i od savijanja i od torzije su računske. U slučaju da sva tri djelovanja su istovremena armaturu je potrebno sumirati.57 cm2) 6∅16 (As=12.5 Ukupno 7.1 18 ⋅ 20 = 9.1 cm 25 + 20 .0 Ø10/18 Spone na ostalom dijelu grede: 7.5 cm 18 + 20 25 ⋅ 20 = 11.T = s w . Usvaja se armatura od torzije.55 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Presjek (element) smo dosad dimenzionirali odvojeno na moment savijanja.T = 1.0 Ø10/9. V + s w .06 cm2) > 5∅16+2∅10 Poprečna armatura: Spone na prvih 1 m grede: Vsd s wt ≤ s w . V + s w . V ⋅ s w . Uzdužna armatura: Msd Tsd 2Ø14 2Ø10 2Ø10 2Ø10 2Ø10 2Ø14 "+" 5Ø16 Ukupno "=" 2Ø10 2Ø10 2Ø10 6Ø16 − U gornjoj zoni i sredini presjeka armatura od savijanja je konstruktivna. 2∅10 (As=1. Potrebno ih je zbrojiti. 5∅16 (As=10.0 Ø10/20 "=" 1.0 Ø10/25 "+" Tsd s wt ≤ s w .

0 ⎞ ⎛ 244.8 ⎠ 56 .Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Kontrola zajedničkog djelovanja poprečne sile i momenta torzije 2 2 ⎛ TSd ⎞ ⎛ VSd ⎞ ⎟ ≤1 ⎟⎟ + ⎜⎜ ⎜⎜ ′ 2 ⎟⎠ ⎝ TRd1 ⎠ ⎝ VRd TSd = 20. TRd1 = 110.8 kNm VSd = 244.4 ⎞ ⎟ = 0.4 kN .129 ≤ 1 ⎟ +⎜ ⎜ ⎝ 110.7 ⋅ VRd2 = 758.1 kN ′ 2 = 0. VRd2 = 1084.0 kNm .8 kN VRd 2 2 ⎛ 20.8 ⎠ ⎝ 758.

6 Vitki elementi naprezani ekscentričnom tlačnom silom 57 .5 Koso savijanje 3.10.10.Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 3.10.4 Proračun ploča na proboj 3.

2 − Granično stanje naprezanja − Granično stanje pukotina − Granično stanje progiba Granično stanje naprezanja Prekomjerno naprezanje betona i/ili čelika pod opterećenjem u eksploataciji utječe preko raspucavanja i plastičnog deformiranja na trajnost i uporabljivost armiranobetonskih i prednapetih konstrukcija.75 fpk (4. ili poduzeti druge mjere.1 Općenito Ako graničnim stanjima nosivosti osiguravamo da konstrukcija i njeni elementi u graničnom stanju imaju dovoljnu nosivost. prema EC-2 ograničavaju se naprezanja.45 fck (4. bez obzira na što sigurnost konstrukcije nije ugrožena. a time i široke pukotine.4) U čeliku za prednaprezanje nakon svih gubitaka pod rijetkom kombinacijom djelovanja σp ≤ 0. U nastavku će biti obrađena tri granična stanja uporabe koja obrađuje i EC-2. te konstantan odnos modula elastičnosti (Es/Ec=15). te je bitno smanjena njena vrijednost.2) U Čeliku: − Pod rijetkom kombinacijom opterećenja σs ≤ 0. Kada uvjeti ograničenja naprezanja nisu ispunjeni.58 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 4 DIMENZIONIRANJE PRESJEKA PREMA GRANIČNIM STANJIMA UPORABE 4. Da bi se izbjegle negativne posljedice. Za određivanje naprezanja koristi se linearna raspodjela naprezanja u betonu i čeliku (linearna teorija).8 fyk − Pod naprezanjem izazvanim samo indirektnim djelovanjem (prinudne deformacije) σs ≤ 1. Primjerice. korištenje takve konstrukcije neće biti ugodno. graničnim stanjima uporabe osiguravamo da ta konstrukcija bude i upotrebljiva. i to: U Betonu: − Pod rijetkom kombinacijom opterećenja σ c ≤ 0.5) Ograničenjem naprezanja sprječava se slabljenje tlačne zone otvaranjem poprečnih mikropukotina nastalih poprečnim vlačnim naprezanjima (sile cijepanja) i plastifikacija betona. potrebno je pojačati presjek i/ili armaturu.3) (4.1) Pod kvazistalnom kombinacijom opterećenja σ c ≤ 0. to su: 4.6 fck − (4.0 fyk − (4. ako konstrukcija ima preveliki progib i/ili značajne pukotine. .5) želi se spriječiti prekomjerno istezanje čelika. pri čemu uzimamo u obzir uvjete okoliša i vrstu i karakter opterećenja. Izrazima (5.3) i (5.

2 Minimalna armatura Armiranobetonske i prednapete elemente valja uvijek armirati u području vlačnih naprezanja barem minimalnom armaturom za ograničenje širina pukotina. poprečnim silama i uzdužnom vlačnom silom. − Jednoliku raspodjelu izazvanu vlačnom silom ( cijeli presjek naprezan na vlak). Pukotine nastaju kada vlačna naprezanja izazvana savijanjem. Minimalna armatura može se izračunati po izrazu: A s.3 Granično stanje pukotina 4. valja razlikovati: − Promjenjivu raspodjelu izazvanu momentom savijanja (postoji vlačna i tlačna zona). vodonepropusnost) armiranobetonskih sustava. Kako raspodjela vlačnih naprezanja po visini presjeka utječe na raspucavanje elementa. osobito ako se očekuje indirektno djelovanje izazvano spriječenošću slobodnog skupljanja ili prinudnim deformacijama (popuštanje ležaja). za armirano betonske konstrukcije wg=0. te kada je ploča armirana u skladu s preporukama u vezi površine i rasporeda armature potrebnom za nosivost. ako debljina ploče ne prelazi 200 mm. a proračunava se za kvazistalnu kombinaciju opterećenja.6) gdje je: − kc – koeficijent kojim se uzima u obzir raspodjela naprezanja po visini presjeka pri pojavi prve pukotine (kc=1.59 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 4.3.4 za savijanje) − k – korekcijski koeficijent (k=0.3. torzijom. kc=0.min = k c ⋅ k ⋅ fct. Kada nema posebnih zahtjeva na raspucavanje (npr. dobivenom po prethodno prikazanom izrazu. Za proračun graničnih stanja pukotina primjenjuju se kvazistalna i/ili česta kombinacija opterećenja.3 mm. Naprezanja u čeliku (σs) odgovara onom pri određivanju minimalne armature.2 mm. 4. . a za prednapete konstrukcije wg=0. pojedinačno ili zajednički. može se uzeti za normalne klase onečišćenja.eff – vlačna čvrstoća betona pri pojavi prve pukotine − Act – vlačna površina neposredno prije pojave pukotine − σs – naprezanje u armaturi neposredno nakon pojave pukotine Granično stanje pukotina nije potrebno kontrolirati kod ploča. Za elemente armirane minimalnom armaturom.8 kod spriječenih deformacija.0 za prinudne deformacije) − fct.0 za centrični vlak.eff ⋅ A ct σs (4. granično stanje pukotina biti će zadovoljeno ako promjeri šipaka i razmaci šipki budu manji od graničnih.1 Općenito Raspucavanje armiranobetonskih konstrukcija ograničava se kako bi se spriječile šetne posljedice za trajnost građevine. prijeđu vlačnu čvrstoću betona. k=1.

3.4 Proračun širine pukotina Kada nisu zadovoljeni uvjeti iz tablica ili kada se želi točniji dokaz graničnog stanja pukotina.7) Računska širina pukotine. sortirani su u tablici: Naprezanje u armaturi (MPa) Maksimalni promjer šipke φ (mm) 160 200 240 280 320 360 32 25 20 16 12 10 Maksimalni razmak šipki (mm) Savijanje Vlak 300 250 200 150 100 50 200 150 125 75 - Visoke grede (grede visine 60 cm i više).8) . Konzole 7 10 Konstrukcijski sustav Maksimalni promjeri šipki i njihovi maksimalni razmaci za različite nivoe naprezanja u čeliku. Prosta greda. te kada je korektno proračunata i armirana prema graničnim stanjima nosivosti. 4. Unutarnji raspon kontinuiranog nosača ili ploče koja nosi u 1 smjeru ili 2 smjera i koja se nastavlja 25 35 4. Za elemente armirane minimalnom armaturom. kod kojih je glavna armatura skoncentrirana u donjem dijelu vlačne zone valja armirati po visini hrpta kako bi se ograničile širine pukotina i po visini grede.7 za vanjsko opterećenje.3 za neizravno opterećenje) − σrm – srednji razmak pukotina − εsm – srednja deformacija armature (4. sortirani su u tablici: Jače napregnut beton Slabije napregnut beton 1.5. Ploče oslonjene na stupove bez greda (bazirano na duljem rasponu) 21 30 5. izračunatom prema izrazu (4. proračunava se računska (karakteristična) vrijednost širine pukotina i uspoređuje s graničnom vrijednošću. Samostojeće ploče koje nose u jednom ili dva smjera (ploče koje se nastavljaju) 18 25 2. a σs=fyk. β=1. Osnovni odnos raspona i efektivna debljina presjeka (l/h). može se prognozirati pomoću izraza: w k = β ⋅ srm ⋅ ε sm gdje je: − β – odnos računske i srednje širine pukotina (β=1.6).3.60 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 4. wk ≤ w g (4. prema EC-2.3 Dokazni postupak bez kontrole širine pukotina Armirano betonske i prednapete ploče naprezane savijanjem nije potrebno kontrolirati na granično stanje širina pukotina ako ukupna debljina ploče ne prelazi 20 cm. s tim da se uzme k=0.6) granično stanje širina pukotina biti će zadovoljeno ako promjeri šipki i razmaci među njima odgovaraju onima danim u tablicama priloženim u nastavku. Površinu ove armature se može izračunati po izrazu (4. Krajnji raspon kontinuiranog nosača ili ploče koja nosi u dva smjera a nastavlja se preko jedne stranice 23 32 3. Promjeri i razmaci šipki se odabiru prema priloženim tablicama. Ovu armaturu je potrebno dobro povezati sponama.

61 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Srednja deformacija armature određuje se po izrazu: ε sm = ⎛σ σs σ ⎡ ⋅ ζ = s ⋅ ⎢1 − β1 ⋅ β 2 ⋅ ⎜⎜ sr Es Es ⎢ ⎝ σs ⎣ ⎞ ⎟⎟ ⎠ 2 ⎤ ⎥ ⎥ ⎦ (4.8 .glatka armatura − k2 – koeficijent kojim se uzima u obzir utjecaj raspodjele deformacija (k2=0.5 – savijanje. k1=1.0 – vlak) − Ac. k2=1.rebrasta armatura.5 .5 d1 Ac.9) gdje je: − ζ – koeficijent raspodjele − σs – naprezanje u vlačnoj armaturi na mjestu pukotine σs = − Msd Msd ≈ x⎞ z ⋅ As ⎛ ⎜d − ⎟ ⋅ As 3 ⎝ ⎠ (4. Mcr = fctm ⋅ b ⋅ h2 6 (4.6 .12) .10) σsr – naprezanje u vlačnoj armaturi na mjestu pojave prve pukotine σ sr = Mcr z ⋅ As . β2=0.eff – sudjelujuća vlačna zona presjeka Grede Ploce h d h d Ac.glatka armatura) − β2 – koeficijent kojim se uzima u obzir trajanje opterećenja (β2=1.5 (c+φ/2) ili (h-x)/3 b Crtež 21 – Primjeri za određivanje sudjelujuće vlačne zone presjeka (4.0 – kratkotrajno opterećenje.5 – dugotrajno opterećenje ili promjenjivo s čestim udjelom) Srednji razmak pukotina određuje se po izrazu: srm = 50 + 0.0 .rebrasta armatura.eff d1 Težište armature c d1 2.eff Manja vrijednost od 2.11) − β1 – koeficijent kojim se uzima u obzir vrsta armature (β1=1.25 ⋅ k 1 ⋅ k 2 ⋅ φ ρr [mm] gdje je: − φ – promjer šipke u mm − ρr – djelotvorni koeficijent armiranja glavnom vlačnom armaturom − k1 – koeficijent kojim se uzima u obzir prionjivost čelika i betona (k1=0. β1=0.

0 ⋅ 0.59 = 195.12 = 151.0 cm h = 44.0 cm .5 . = 0. Beton C40/50.3 ⋅ (40.5 MPa 30 ⋅ 44 2 = 3388.2 ⎞ ⎤ −3 ⎥= ⋅ ⎢1 − 1.5 ⎞ z ⋅ As ⎛ ⎛ cm 2 ⎟ ⋅ 6.m ≈ 0.5 = 26.0 .9 MPa x⎞ 8 .0 MPa = 3.0 cm Prognozna širina pukotine: w k = β ⋅ srm ⋅ ε sm β=1.688 ⋅ 10 ⎥ 200000 . Mcr = fct. materijal: C 40/50 .modul elastičnosti armature β1 = 1.5 ⎞ z ⋅ As ⎛ 0. fck = 40.90 kNm geometrija: b = 30.9 ⎛ 151.0 MPa fcd = fck γ c = 40.3 ⋅ (fck ) 23 .71 ⋅ 6. fck = 40.7 .0 GPa = 200000000 .03 ⎜ d − ⎟ ⋅ A s ⎜ 40 − 3⎠ 3 ⎠ ⎝ ⎝ Mcr = 0.8 MPa opterećenje: Msd = 43.90 kNm M sd=43.62 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Numerički primjer d2 =4 Potrebno je odrediti granično stanje pukotina za gredu prikazanu na crtežu.15 = 434.50 cm ⎜ ⎟ ⎜ b n ⋅ A S1 ⎠ 30 5.7 MPa A =3Ø12 x s2 h=44 cm d=40 cm B 500B .03 ⎛⎜ 2 ⋅ 30 ⋅ 40 ⎞⎟ ⋅ − 1+ 1+ = ⋅ − 1+ 1+ = 8. d1 =4 A s1 =3Ø16 b=30 cm d1 = 4 cm d = h − d1 = 40.Rebrasta armatura β2 = 0.m = 0.0 kPa .9 ⎠ ⎥⎦ ⎦ .0 ) 23 fct.3 ⋅ (fck ) 23 b ⋅ h2 6 .35 ⋅ E s = 200 .0 ⎢⎣ ⎝ 195.m ⋅ fct.71 ⋅ 6.0 kNcm = 33.Dugotrajno opterećenje ε sm σ = s Es ⎡ ⎛σ ⋅ ⎢1 − β1 ⋅ β2 ⋅ ⎜⎜ sr ⎢ ⎝ σs ⎣ ⎞ ⎟⎟ ⎠ 2 2 ⎤ ⎡ 195.0 1.0 MPa f yd = f yk γ s = 500.9 ⋅ 40 ⋅ 6.03 ⎜ d − ⎟ ⋅ A s ⎜ 40 − 3⎠ 3 ⎠ ⎝ ⎝ Mcr z ⋅ As .88 kNm 6 Mcr Mcr 3388 3388 kN = = 15. fyk = 500.0 1.03 ⎟⎠ ⎝ ⎝ σs = σsr = ⎞ ⎟⎟ ⎠ 2 ⎤ ⎥ ⎥ ⎦ Msd Msd 4390 kN ≈ = = 19.odnos računske i srednje širine pukotina Proračun srednje deformacije armature: ε sm ⎛σ σ σ ⎡ = s ⋅ ζ = s ⋅ ⎢1 − β1 ⋅ β 2 ⋅ ⎜⎜ sr Es Es ⎢ ⎝ σs ⎣ x= n ⋅ A S1 ⎛⎜ 2 ⋅ b ⋅ d ⎞⎟ 5.2 MPa = σsr = ≈ x⎞ 8 .03 ⎛ cm2 ⎟ ⋅ 6.5 ⋅ ⎜ ⎟ ⎥ = 0.

Promjer najdeblje šipke k1 = 0.6 = 0.6 mm ρr 0.Rebrasta armatura k 2 = 0.25 ⋅ k 1 ⋅ k 2 ⋅ φ 16 = 50 + 0.03 = = 0.688 ⋅ 10 −3 ⋅ 129.5 .Savijanje =2.25 ⋅ k 1 ⋅ k 2 ⋅ φ ρr [mm] φ = 16 mm .8 ⋅ 0.5*d1 =10 cm As 6.eff 30 ⋅ 10 d1 4 ρr = b=30 srm = 50 + 0.63 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Proračun srednjeg razmaka pukotina: srm = 50 + 0.3 mm .5 ⋅ = 129.Djelotvorni koeficijent armiranja glavnom vlačnom armaturom A c.25 ⋅ 0.151 mm < w g = 0.8 .0201 .7 ⋅ 0.0201 Prognozna širina pukotine: w k = β ⋅ srm ⋅ ε sm = 1.

EC2 propisuje da kontrolu graničnog stanja uporabe nije potrebno provoditi kada vitkost elementa na savijanje (leff/d) ne prelazi vrijednosti naznačene u tablici. Najčešća analiza je analiza progiba.5/leff. osim ravnih ploča. . Kod većih vitkosti i kada se ne može zadovoljiti uvjet za primjenu tablice potrebno je provesti dokaz graničnog stanja deformiranja.0 MN/m2. Također.prov (4. − Za sve elemente.1 Općenito Deformiranje elemenata i konstrukcija dozvoljava se u određenim granicama i pod uvjetom da ne izazove oštećenja u samom sustavu i drugim nosivim elementima. Vrijednosti naznačene u tablici valja umanjiti: − Za grede T presjeka kojima je beff/bw>3 s faktorom: 0.13) gdje je As. − Za ravne ploče. s faktorom: 7/leff. koji nose pregradno ziđe.prov postojeća. f3 = 400 A fyk ⋅ s.64 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 4. progib. s faktorom: 8. Preporučene vrijednosti maksimalnih vertikalnih progiba prikazane su u tablici: δmax δ2 krovovi L/200 L/300 pristupačni krovovi za drugu namjenu osim održavanja L/250 L/300 stropovi L/250 L/300 stropovi/krovovi sa žbukom ili drugim krhkim završnim slojevima ili nesavitljivim pregradama L/250 L/250 stropovi koje podupiru stupovi (osim ako je progib uzet u obzir u sklopu proračuna za granično stanje nosivosti) L/400 L/500 kada δmax može narušiti izgled zgrade L/250 − Konstrukcija δ0= nadvišenje δ1= progib od kratkotrajnog opterećenja δ2= progib od vremenskih efekata δmax= maksimalni (ukupni) progib Kontrolu progiba nije potrebno provoditi uvijek. raspona preko 7 m.4 Granično stanje progiba 4. pomak. kada je stvarno naprezanje u čeliku manje od 250. raspona preko 8.4. a As.5 m. Upotreba ove tablice je na strani sigurnosti.req A s. vrijednosti u tablici treba korigirati s nepovoljnijim od dva faktora: f3 = 250 σs .req potrebna površina armature. uvrtanje i promjena nagiba. Pod pojmom deformiranje (izobličenje) podrazumijeva se deformacija.8. zakrivljenost.

2 Dokaz graničnog stanja progibanja Potrebno je dokazati da je progib izazvan opterećenjem manji od graničnog: νk ≤ ν g (4.65 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 4. νII – odgovarajuće vrijednosti progiba za neraspucali (homogeni) i potpuno raspucali element .14) Za elemente pretežno naprezane na savijanje vrijedi sljedeći izraz: ν = ζ ⋅ νII + (1 − ζ ) ⋅ νI (4. za neraspucali element z=0.15) gdje je: − ν – ukupni progib − ζ – koeficijent raspodjele (već primjenjivan kod proračuna pukotina).4.0 2 ⎡ ⎛ σ sr ⎞ ⎤ ⎢ ⎥ ⎟ ⎜ ζ = 1 − β1 ⋅ β 2 ⋅ ⎜ ⎟ ⎥ σ ⎢ s ⎠ ⎦ ⎝ ⎣ − νI.

17) . prema izrazu 1 rtot = 1 1 + rm rcsm − rm – zakrivljenost zbog opterećenja i puzanja − rcsm – zakrivljenost zbog skupljanja Tablica koeficijenata k za pojednostavljeni proračun progiba: (4. a progib se tada izračuna prema izrazu: ν tot = k ⋅ L2 ⋅ 1 rtot (4.16) gdje je: − k – koeficijent ovisan o statičkom sustavu i opterećenju (vidi tablicu) − L – raspon elementa − rtot – ukupna zakrivljenost elementa.66 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Za elemente konstantne visine koristi se pojednostavljena metoda prema kojoj se izračuna zakrivljenost na mjestu maksimalnog momenta.

25) . II.m ⋅ b ⋅ h2 6 .3 ⋅ (fck ) 23 (4.20) Puzanje betona može se uzeti u obzir preko korigiranog modula elastičnosti. t ∞ (4. koja se izračunava po izrazu: ε s1 = σs Es σs = .m ≈ 0. SII – statički moment površine armature za stanje naprezanja I.67 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Srednja zakrivljenost zbog opterećenja i puzanja sastoji se od zakrivljenosti u stanju naprezanja I i stanju naprezanja II: 1 1 1 = ζ ⋅ + (1 − ζ ) ⋅ rm rI rII (4.I = ε cs∞ ⋅ α e ⋅ SI II .m ≈ 0. 1 rcsl.24) Te. Zakrivljenost zbog skupljanja za stanje naprezanja I i II iznose: 1 rcsl. ako je Mcr>Msd.eff ⋅ II (4. tada se koeficijent raspodjele z uzima jednak 0.t ∞ ) iz pravilnika: Ec. tj.19) gdje je: − II – moment tromosti presjeka u stanju I (neraspucalo stanje) Približne vrijednosti vlačne čvrstoće betona i modula elastičnosti mogu se odrediti izrazima: E cm = 9500 ⋅ 3 fck + 8 .23) Moment nastanka prve pukotine određuje se prema izrazu: Mcr = fct. tj. II. − εcs∞ – relativna deformacija zbog skupljanja u beskonačnosti (iz tablica) − αe – omjer modula elastičnosti čelika i betona. III – momenti tromosti poprečnog presjeka za stanje naprezanja I. nakon očitanja trajnog koeficijenta puzanja ( ϕt 0 . prema: (4.21) Zakrivljenost za stanje naprezanja II: ε s1 MSd 1 = = rII d − yIIg Ec.eff = Ecm 1.II = ε cs∞ ⋅ α e ⋅ SII III gdje je: − SI.0 + ϕ t 0 .3 ⋅ (fck ) . bez obzira na proračunatu vrijednost.18) Zakrivljenost za stanje naprezanja I proračunava se prema izrazu: MSd 1 = rI E c. − II. Msd z ⋅ A s1 (4.eff ⋅ III (4. fck [MPa] 23 [MPa] [MPa] (4. fct.22) gdje je: − yIIg – udaljenost neutralne osi od gornjeg ruba poprečnog presjeka za stanje II − εs1 – relativna deformacija armature. fck [MPa] fct. jer je nosač u elastičnom stanju.

0 1 = = = 0.26) Numerički primjer Potrebno je izračunati granično stanje progiba za nosač prikazan na crtežu.091 48 2 2 ⎡ 30 ⋅ 44 3 ⎛ 44 ⎞ ⎛ 44 ⎞ ⎤ + 5.3 ⋅ (fck ) 23 = 0.9 = 1.31) = 0.83 cm x= α eI ⋅ A s1 ⎛⎜ 2bd ⎞⎟ 5.71 ⋅ 6.03 ⎟⎠ ⎝ ⎝ . Granični progib: L 460 ν lim = = = 1.1 ⋅ 1.0 ⋅ 228296 .00000549 rI Ec.0 MF= 43.eff ⋅ II 3500.31 k= d2 4 Presjek u polju: 40 As2=3Ø12 As1 = 3∅16 =6.0 GPa E 200.0 kNcm Ec.5 43.03 cm2 As2 = 2∅12 =2. α e = Es (za t = ∞ ) Ecm Ec.0 ⋅ Mg + 1.84 cm 250 250 MB= 57.71 ⋅ ⎢6.9 kNm L=460 cm ν tot = k ⋅ L2 ⋅ 1 rtot β = MA + MB MF = 0.0 + 15336 .50 cm ⎜ ⎜ b α eI ⋅ A s1 ⎟⎠ 30 5.0 GN m2 = 3500.03 ⎛⎜ 2 ⋅ 30 ⋅ 40 ⎞⎟ − 1+ 1+ = − 1+ 1+ = 8. Es=200.m = 0.71 ⋅ 6.0 ⋅ Mq = 43.eff (4.0 MPa Ecm = 9500 ⋅ 3 fck + 8 = 9500 ⋅ 3 40 + 8 ≈ 35000 MPa MA= 0 kNm fct.8 = 228296 .104 ⋅ (1 − 0.3 ⋅ (40.03 ⋅ ⎜ − 4 ⎟ + 2.0 ) 23 = 3.0 α eI = s = = 5.5 kNm Beton: C 40/50.71 E cm 35.0 kN cm2 1 MSd 4390.26 cm2 II = 2 2 ⎡ bh3 ⎛h ⎞ ⎛h ⎞ ⎤ + α eI ⋅ ⎢ A s1 ⋅ ⎜ − d2 ⎟ + A s2 ⋅ ⎜ − d1 ⎟ ⎥ 12 ⎝2 ⎠ ⎝2 ⎠ ⎥⎦ ⎢⎣ = d1 4 As1=3Ø16 b=30 5 ⋅ (1 − 0.26 ⋅ ⎜ − 4⎟ ⎥ = 12 ⎝ 2 ⎠ ⎝ 2 ⎠ ⎥⎦ ⎢⎣ = 212960 .eff = Ecm = 35.5 MPa Čelik: B500B.8 cm 4 MSd = MF = 1.68 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka αe = Es (za t = 0) .1 ⋅ β ) = 0.90 kNm = 4390. fck=40.0 + 57.

2 ⎞ ζ = 1 − β1 ⋅ β 2 ⋅ ⎜⎜ sr ⎟⎟ = 1 − 1.t =0 = k ⋅ L2 ⋅ 1 rtot = 0.0 cm ν tot.78 = 40567 .50 3 ⎛ 8.71 ⋅ 6.35 ⋅ 1 1 = 0.03 3⎠ 3 ⎠ ⎝ ⎝ ε s1 = Fc d2 4 σ s1 = ε s1 1 0.3 ⋅ (fck ) 23 .702 ⎝ 195.0009795 1 = = = 0.16 cm < ν lim = 1.x/3 h = 44 cm d = 40 cm x As2=3Ø12 As1=3Ø16 σs1 195.59 = 195.0 MPa = 3. fck = 40.50 ⎞ 2 2 = + (30 ⋅ 8.00000549 + (1 − 0. Mcr = fctm ⋅ fctm = 0.2 MPa = σ sr = ≈ x⎞ 8 .5 ⎞ z ⋅ A s1 ⎛ ⎛ cm 2 ⎜ d − ⎟ ⋅ A s1 ⎜ 40 − ⎟ ⋅ 6.0 ⋅ 40567 .88 kNm 6 Mcr Mcr 3388 kN = 15.00003110 rII d − yIIg 40 − 8.9 MPa x⎞ 8 . = 0.00003110 = 0.eff ⋅ III 3500.0 kNcm = 33.5 cm d .9 ⎠ ⎝ σs ⎠ 1 1 1 1 = ζ ⋅ + (1 − ζ ) ⋅ = 0.702 ⋅ 0.3 ⋅ (fck ) 23 b ⋅ h2 6 .702 ) ⋅ 0.00000549 rI cm 1 1 = 0. 5 z ⋅ As ⎛ ⎞ ⎛ cm 2 ⎟ ⋅ 6.5 − 4 ) 12 ⎝ 2 ⎠ ] = 6141.3 ⋅ (40.69 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka [ 2 III = bx 3 ⎛x⎞ 2 2 + bx ⋅ ⎜ ⎟ + α eI ⋅ A s1 ⋅ (d − x ) + A s2 ⋅ (x − d2 ) 2 12 ⎝ ⎠ ] [ 2 30 ⋅ 8.091 L = 360.0 ) 23 fctm ≈ 0.03 cm 4 Msd Msd 4390 kN ≈ = = 19.091 ⋅ 360.9 = = 0.03 ⎜ d − ⎟ ⋅ A s ⎜ 40 − 3⎠ 3 ⎠ ⎝ ⎝ Mcr = 0.5 MPa 30 ⋅ 44 2 = 3388.26 ⋅ (8.5 ⋅ ⎜ ⎟ = 0.50 ) ⋅ ⎜ ⎟ + 5.0009795 Es 200000 Alternativno: MSd 1 4390.0 1 = = = 0.25 + 34425 .00003092 rII E c.5 ) + 2.12 = 151.03 ⋅ (40 − 8.84 cm .0 ⋅ 0.0000131 rm rI rII cm k = 0.0000131 = 0.03 cm d1 4 Fs1 b=30 σ sr = Mcr z ⋅ As .00003110 rII cm 2 2 ⎛σ ⎞ ⎛ 151.0 2 ⋅ 0.

42 E c.90 = 159.2 cm MSd 1 4390.0000383 rII E c.001032 E s 200000 ε s1 1 0.26 ⋅ ⎜ − 4⎟ ⎥ = 12 ⎝ 2 ⎠ ⎠ ⎥⎦ ⎝ 2 ⎢⎣ = 212960 .20 cm = − 1+ 1+ − 1+ 1+ ⎜ ⎟ ⎜ b 30 19.03 ⋅ (40 − 14.3 ⋅ (fck ) 23 .3 ⋅ (40.35 ⋅ (195.88 + 82514 .0 kNcm = 33.0 1 = = = 0.0 kNcm As1 = 3∅16 =6.eff ⋅ II 1030.03 ⎟⎠ α eII ⋅ A s1 ⎠ ⎝ ⎝ [ 2 bx 3 ⎛x⎞ 2 2 III = + bx ⋅ ⎜ ⎟ + α eII ⋅ A s1 ⋅ (d − x ) + A s2 ⋅ (x − d2 ) 12 ⎝2⎠ ] [ 2 30 ⋅ 14.03 cm2 As2 = 2∅12 =2.41 = 111147 .0 ⋅ 265121.29 cm σsr = Mcr z ⋅ As .3 ⋅ (fck ) 23 b ⋅ h2 6 .4 MPa x⎞ 14.03 3⎠ 3 ⎠ ⎝ ⎝ σ s1 206.0 = ≈ 10.5 MPa 30 ⋅ 44 = 3388.0 + 52161 .3 GPa 1 + ϕ t .0000400 rII d − yIIg 40 − 14.9 MPa) ] .0 ⋅ 111147 .03 ⋅ ⎜ − 4 ⎟ + 2.03 3 ⎠ 3⎠ ⎝ ⎝ Mcr = 0.0 1 = = = 0. Mcr = fctm ⋅ fctm = 0.0 MPa 14.03 ⎛⎜ 2 ⋅ 30 ⋅ 40 ⎞⎟ = 14.0 MPa = 3.88 kNm 6 kN 3388 Mcr Mcr σsr = ≈ = = 15.42 ⋅ 6.2 ⎞ x⎞ z ⋅ As ⎛ ⎛ cm2 ⎜ d − ⎟ ⋅ A s ⎜ 40 − ⎟ ⋅ 6.20 ⎞ 2 2 = + (30 ⋅ 14.20 3 ⎛ 14. = 0.001032 1 = = = 0. fck = 40.t = ∞ 1 + 2 .29 cm 4 σ s1 = ε s1 = Msd Msd 4390 kN ≈ = = 20.34 = 265121 .0000161 rI Ec.0 = = 19.eff ⋅ III 1030.64 = 206.4 = = 0.34 cm x= α eII ⋅ A s1 ⎛⎜ 2bd ⎞⎟ 19.eff 10.2 ⎞ z ⋅ A s1 ⎛ ⎛ cm2 ⎜ d − ⎟ ⋅ A s1 ⎜ 40 − ⎟ ⋅ 6.70 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka Ako uključimo puzanje: Presjek u polju: d2 4 E c.26 cm2 1 MSd 4390.20 ) ⋅ ⎜ ⎟ + 19.42 ⋅ 6.42 ⋅ 6.0 ) 23 2 fctm ≈ 0.0 ⋅ Mq = 43.eff = α eII = As2=3Ø12 40 II = E cm 35.20 − 4 ) 12 ⎝ 2 ⎠ = 28632 .34 cm 4 b=30 MSd = MF = 1.20 ) + 2.0 ⋅ Mg + 1.26 ⋅ (14.4 Es 200.42 ⋅ ⎢6.90 kNm = 4390.3 2 2 ⎡ bh3 ⎛h ⎞ ⎛h ⎞ ⎤ + α eI ⋅ ⎢ A s1 ⋅ ⎜ − d2 ⎟ + A s2 ⋅ ⎜ − d1 ⎟ ⎥ 12 ⎝2 ⎠ ⎝2 ⎠ ⎥⎦ ⎢⎣ = d1 4 As1=3Ø16 2 2 ⎡ 30 ⋅ 44 3 ⎛ 44 ⎞ ⎛ 44 ⎞ ⎤ + 19.

4 ⎠ ⎝ σs ⎠ 1 1 1 1 = ζ ⋅ + (1 − ζ ) ⋅ = 0.0000400 rII cm 2 2 ⎛σ ⎞ ⎛ 159.0 cm ν tot.0 ⎞ ζ = 1 − β1 ⋅ β2 ⋅ ⎜⎜ sr ⎟⎟ = 1 − 1.703 ⋅ 0.703 ) ⋅ 0.02 ⋅ 0.5 ⋅ ⎜ ⎟ = 0.0000161 rI cm 1 1 = 0.0000232 = 0.71 Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka 1 1 = 0.0000161 + (1 − 0.0000232 rm rI rII cm k = 0.0000400 = 0.703 ⎝ 206.091 L = 360.27 cm < νlim = 1.t = ∞ = k ⋅ L2 ⋅ 1 = 0.091⋅ 360.0 ⋅ 0.84 cm rtot .

Dimenzioniranje armirano betonskih presjeka

5

PRILOZI
Prilog 1: Tablice za dimenzioniranje pravokutnih presjeka prema graničnim stanjima sloma
Prilog 2: Tablice za dimenzioniranje T i Γ presjeka
Prilog 3: Tablice za proračun pravokutnih križno armiranih ploča opterećenih jednolikim
kontinuiranim opterećenjem
Prilog 4: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka, β=0.05
Prilog 5: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka, β=0.075
Prilog 6: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka, β=0.10
Prilog 7: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih kružnih presjeka, ϕ=0.85
Prilog 8: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih kružnih presjeka, ϕ=0.90
Prilog 9: Armaturne tablice

72

Prilog 1: Tablice za dimenzioniranje pravokutnih presjeka prema graničnim stanjima sloma

0.005
0.010
0.015
0.020
0.024
0.029
0.034
0.038
0.043
0.048
0.052
0.057
0.061
0.065
0.070
0.074
0.078
0.083
0.087
0.091
0.095
0.099
0.103
0.107
0.111
0.115
0.119
0.123
0.127
0.130
0.134
0.138
0.142
0.145
0.149

0.998
0.997
0.995
0.993
0.992
0.990
0.988
0.987
0.985
0.983
0.982
0.980
0.978
0.977
0.975
0.973
0.971
0.970
0.968
0.966
0.964
0.962
0.960
0.958
0.957
0.955
0.953
0.951
0.949
0.947
0.945
0.944
0.942
0.940
0.938

ω1

µsds

0.000
0.001
0.002
0.003
0.005
0.007
0.009
0.011
0.014
0.017
0.020
0.023
0.026
0.030
0.033
0.037
0.041
0.044
0.048
0.052
0.055
0.059
0.062
0.066
0.069
0.073
0.076
0.080
0.083
0.086
0.090
0.093
0.096
0.099
0.102

0.000
0.001
0.002
0.003
0.005
0.007
0.009
0.011
0.014
0.017
0.020
0.023
0.026
0.029
0.033
0.036
0.039
0.043
0.046
0.050
0.053
0.056
0.060
0.063
0.066
0.069
0.073
0.076
0.079
0.082
0.085
0.088
0.090
0.093
0.096

d2

2

[‰]
0.1
0.2
0.3
0.4
0.5
0.6
0.7
0.8
0.9
1.0
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
1.6
1.7
1.8
1.9
2.0
2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6
2.7
2.8
2.9
3.0
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5

As2

x=ξ*d

ξ=x/d ζ=z/d

Lom preko armature εs1=10.0 ‰
εc2

εs1

[‰]
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0
10.0

εs2

Neutralna os

Msd

d-x

h
d

[‰]
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0
20.0

As1

d1

[‰]
0.1
0.2
0.3
0.4
0.5
0.6
0.7
0.8
0.9
1.0
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
1.6
1.7
1.8
1.9
2.0
2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6
2.7
2.8
2.9
3.0
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5

εs1

1

b

εs1

ξ=x/d ζ=z/d
0.010
0.020
0.029
0.038
0.048
0.057
0.065
0.074
0.083
0.091
0.099
0.107
0.115
0.123
0.130
0.138
0.145
0.153
0.160
0.167
0.174
0.180
0.187
0.194
0.200
0.206
0.213
0.219
0.225
0.231
0.237
0.242
0.248
0.254
0.259

0.997
0.993
0.990
0.987
0.984
0.981
0.977
0.974
0.971
0.968
0.965
0.962
0.959
0.956
0.953
0.950
0.947
0.944
0.941
0.938
0.934
0.931
0.928
0.925
0.922
0.919
0.916
0.913
0.910
0.907
0.904
0.901
0.898
0.895
0.892

εc2

ω1

µsds

0.000
0.002
0.004
0.006
0.009
0.013
0.017
0.022
0.027
0.032
0.038
0.044
0.050
0.056
0.062
0.069
0.075
0.082
0.088
0.094
0.101
0.107
0.113
0.119
0.125
0.130
0.136
0.142
0.147
0.153
0.158
0.163
0.168
0.173
0.178

0.000
0.002
0.003
0.006
0.009
0.013
0.017
0.021
0.026
0.031
0.037
0.042
0.048
0.054
0.059
0.065
0.071
0.077
0.083
0.089
0.094
0.099
0.105
0.110
0.115
0.120
0.125
0.129
0.134
0.138
0.143
0.147
0.151
0.155
0.159

0.85 fcd

Lom preko armature εs1=5.0 ‰
εc2

[‰]
0.1
0.2
0.3
0.4
0.5
0.6
0.7
0.8
0.9
1.0
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
1.6
1.7
1.8
1.9
2.0
2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6
2.7
2.8
2.9
3.0
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5

εs1

[‰]
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0
5.0

ξ=x/d ζ=z/d
0.020
0.038
0.057
0.074
0.091
0.107
0.123
0.138
0.153
0.167
0.180
0.194
0.206
0.219
0.231
0.242
0.254
0.265
0.275
0.286
0.296
0.306
0.315
0.324
0.333
0.342
0.351
0.359
0.367
0.375
0.383
0.390
0.398
0.405
0.412

0.993
0.987
0.981
0.975
0.969
0.963
0.958
0.952
0.947
0.942
0.937
0.931
0.926
0.922
0.917
0.912
0.907
0.902
0.898
0.893
0.888
0.883
0.879
0.874
0.870
0.865
0.861
0.857
0.852
0.848
0.844
0.840
0.836
0.832
0.829

Lom preko armature εs1=3.0 ‰

ω1

µsds

0.001
0.003
0.007
0.012
0.018
0.025
0.032
0.041
0.050
0.059
0.069
0.079
0.089
0.100
0.110
0.121
0.131
0.142
0.152
0.162
0.172
0.181
0.190
0.199
0.208
0.216
0.224
0.232
0.240
0.248
0.255
0.263
0.270
0.277
0.283

0.001
0.003
0.007
0.011
0.017
0.024
0.031
0.039
0.047
0.056
0.064
0.074
0.083
0.092
0.101
0.110
0.119
0.128
0.136
0.145
0.152
0.160
0.167
0.174
0.181
0.187
0.193
0.199
0.205
0.210
0.216
0.221
0.226
0.230
0.235

εc2

[‰]
0.1
0.2
0.3
0.4
0.5
0.6
0.7
0.8
0.9
1.0
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
1.6
1.7
1.8
1.9
2.0
2.1
2.2
2.3
2.4
2.5
2.6
2.7
2.8
2.9
3.0
3.1
3.2
3.3
3.4
3.5

εs1

[‰]
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0
3.0

ξ=x/d ζ=z/d
0.032
0.063
0.091
0.118
0.143
0.167
0.189
0.211
0.231
0.250
0.268
0.286
0.302
0.318
0.333
0.348
0.362
0.375
0.388
0.400
0.412
0.423
0.434
0.444
0.455
0.464
0.474
0.483
0.492
0.500
0.508
0.516
0.524
0.531
0.538

0.989
0.979
0.969
0.960
0.951
0.943
0.935
0.927
0.920
0.913
0.906
0.899
0.892
0.886
0.880
0.874
0.868
0.862
0.856
0.850
0.844
0.839
0.833
0.828
0.822
0.817
0.812
0.807
0.802
0.798
0.793
0.789
0.784
0.780
0.776

Lom preko betona εc2=3.5 ‰

ω1

µsds

0.001
0.005
0.011
0.019
0.028
0.038
0.050
0.062
0.075
0.089
0.102
0.117
0.131
0.145
0.159
0.173
0.187
0.201
0.214
0.227
0.239
0.251
0.262
0.273
0.283
0.293
0.303
0.313
0.322
0.331
0.339
0.347
0.355
0.363
0.371

0.001
0.005
0.011
0.018
0.026
0.036
0.046
0.058
0.069
0.081
0.093
0.105
0.117
0.129
0.140
0.152
0.162
0.173
0.183
0.193
0.202
0.210
0.218
0.226
0.233
0.240
0.246
0.252
0.258
0.264
0.269
0.274
0.279
0.283
0.288

Fs2
Fc

A s1 =

d-d2
z=ζ*d

Lom preko armature εs1=20.0 ‰
εc2

µ sd =
Fs1

Msd
= µRd = 0.85 ⋅ α v ⋅ ξ ⋅ ζ
b ⋅ d2 ⋅ fcd

M sd
ζ ⋅ d ⋅ f yd

A s1 = ω1

fcd
⋅d⋅b
f yd

εc2

[‰]
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5
3.5

εs1

[‰]
20.0
19.5
19.0
18.5
18.0
17.5
17.0
16.5
16.0
15.5
15.0
14.5
14.0
13.5
13.0
12.5
12.0
11.5
11.0
10.5
10.0
9.5
9.0
8.5
8.0
7.5
7.0
6.5
6.0
5.5
5.0
4.5
4.0
3.5
3.0
2.5
2.0
1.5
1.0
0.5

ξ=x/d ζ=z/d
0.149
0.152
0.156
0.159
0.163
0.167
0.171
0.175
0.179
0.184
0.189
0.194
0.200
0.206
0.212
0.219
0.226
0.233
0.241
0.250
0.259
0.269
0.280
0.292
0.304
0.318
0.333
0.350
0.368
0.389
0.412
0.438
0.467
0.500
0.538
0.583
0.636
0.700
0.778
0.875

0.938
0.937
0.935
0.934
0.932
0.931
0.929
0.927
0.925
0.923
0.921
0.919
0.917
0.914
0.912
0.909
0.906
0.903
0.900
0.896
0.892
0.888
0.884
0.879
0.873
0.868
0.861
0.854
0.847
0.838
0.829
0.818
0.806
0.792
0.776
0.757
0.735
0.709
0.676
0.636

ω1

µsds

0.102
0.105
0.107
0.109
0.112
0.115
0.117
0.120
0.124
0.127
0.130
0.134
0.138
0.142
0.146
0.151
0.155
0.161
0.166
0.172
0.178
0.185
0.193
0.201
0.209
0.219
0.229
0.241
0.254
0.268
0.283
0.301
0.321
0.344
0.371
0.401
0.438
0.482
0.535
0.602

0.096
0.098
0.100
0.102
0.104
0.107
0.109
0.112
0.114
0.117
0.120
0.123
0.126
0.130
0.133
0.137
0.141
0.145
0.149
0.154
0.159
0.165
0.170
0.176
0.183
0.190
0.198
0.206
0.215
0.224
0.235
0.246
0.259
0.272
0.288
0.304
0.322
0.341
0.362
0.383

Prilog 2: Tablice za dimenzioniranje T i Γ presjeka
b eff
bi

ε s2

ε *c

d-x

h
d

d-d2

Neutralna os

M sd
N sd

ε s1

d1

A s1
1

0.85 f cd

λb = 1 −

F s2
Fc

αv
α∗v


h ⎞⎛ b
⎜⎜1 − f ⎟⎟⎜⎜1 − eff
bw
⎝ ξ d ⎠⎝

F s1

bw

hf d
0.550

0.525

0.500

0.475

0.450

0.425

0.400

0.375

0.350

0.325

0.300

0.275

b eff b
0.250

0.225

0.200

0.175

0.150

0.125

0.100

0.075

0.050

0.025

1.5

2.0

2.5

3.0

3.5

4.0

4.5

5.0

1.00

λb

ξ=x d
0.550


⎟⎟

z

A s2

ε c2

x

hf

d2

2

0.525

0.500

0.475

0.450

0.425

0.400

0.375

0.350

0.325

0.300

0.275

0.250

0.225

0.200

0.175

0.150

0.125

0.100

0.075

0.050

0.025

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

0.550

0.513

0.489

0.464

0.437

0.413

0.386

0.362

0.335

0.309

0.284

0.259

0.232

0.207

0.181

0.155

0.130

0.103

0.078

0.052

0.026

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

1.00

0.550

0.513

0.487

0.461

0.436

0.409

0.383

0.357

0.330

0.303

0.276

0.249

0.221

0.194

0.166

0.139

0.111

0.083

0.056

0.028

0.99

0.99

0.99

0.99

0.99

0.99

0.99

0.99

0.550

0.513

0.487

0.460

0.434

0.407

0.379

0.351

0.323

0.295

0.266

0.237

0.208

0.178

0.149

0.119

0.090

0.060

0.030

0.99

0.98

0.98

0.98

0.98

0.98

0.98

0.98

0.550

0.512

0.485

0.459

0.431

0.403

0.374

0.345

0.315

0.285

0.254

0.223

0.192

0.160

0.129

0.097

0.065

0.032

0.98

0.97

0.97

0.97

0.96

0.96

0.96

0.96

0.550

0.512

0.485

0.457

0.428

0.399

0.368

0.337

0.306

0.273

0.240

0.207

0.173

0.139

0.105

0.070

0.035

0.97

0.96

0.95

0.94

0.94

0.94

0.94

0.93

0.550

0.511

0.483

0.454

0.425

0.394

0.362

0.329

0.295

0.260

0.224

0.188

0.151

0.114

0.076

0.038

0.96

0.94

0.93

0.92

0.91

0.91

0.91

0.90

0.550

0.510

0.481

0.451

0.420

0.388

0.354

0.318

0.281

0.243

0.204

0.164

0.124

0.083

0.042

0.95

0.92

0.90

0.89

0.88

0.88

0.87

0.87

0.550

0.509

0.479

0.448

0.415

0.381

0.344

0.305

0.265

0.223

0.180

0.136

0.091

0.046

0.93

0.90

0.87

0.86

0.85

0.84

0.84

0.83

0.550

0.508

0.477

0.444

0.409

0.372

0.331

0.289

0.244

0.198

0.150

0.101

0.051

0.91

0.87

0.84

0.83

0.81

0.80

0.80

0.79

0.550

0.507

0.473

0.439

0.401

0.360

0.316

0.268

0.218

0.166

0.112

0.056

0.90

0.84

0.81

0.79

0.78

0.76

0.76

0.75

0.550

0.505

0.469

0.432

0.391

0.345

0.295

0.241

0.184

0.125

0.063

0.88

0.82

0.78

0.75

0.74

0.72

0.71

0.70

0.550

0.502

0.464

0.423

0.378

0.326

0.268

0.206

0.140

0.071

0.86

0.79

0.74

0.72

0.70

0.68

0.67

0.66

0.550

0.499

0.457

0.412

0.360

0.299

0.232

0.158

0.081

0.84

0.76

0.71

0.68

0.65

0.64

0.62

0.61

0.550

0.494

0.448

0.397

0.335

0.262

0.181

0.093

0.82

0.73

0.68

0.64

0.61

0.59

0.58

0.57

0.550

0.488

0.435

0.374

0.298

0.208

0.108

0.80

0.70

0.64

0.60

0.57

0.55

0.53

0.52

0.479

0.418

0.342

0.243

0.127

0.78

0.67

0.60

0.56

0.53

0.51

0.49

0.48

0.550

0.467

0.392

0.288

0.154

0.76

0.64

0.58

0.53

0.49

0.47

0.45

0.43

0.550

0.449

0.347

0.192

0.74

0.62

0.54

0.49

0.45

0.42

0.40

0.38

0.550

0.420

0.252

0.72

0.59

0.50

0.45

0.41

0.38

0.36

0.34

0.550

0.351

0.71

0.56

0.47

0.41

0.37

0.34

0.31

0.29

0.550

0.69

0.53

0.43

0.37

0.33

0.29

0.27

0.25

0.550

Prilog 3: Tablice za proračun pravokutnih križno armiranih ploča opterećenih jednolikim kontinuiranim opterećenjem
M x = k x ⋅ q ⋅ l2x

;

Max = k ax ⋅ q ⋅ l2x

M y = k y ⋅ q ⋅ l 2y

;

Mby = k by ⋅ q ⋅ l2y

Shema 2

Shema 1

upeti rub

q – jednoliko raspodijeljeno opterećenje
Poissonov koeficijent = 0.15

Shema 3

slobodno oslonjeni rub

Shema 6

Shema 5

Shema 4

Mby

q

My

ly

ly
Mx

q

My

Max

ly

q

My

Max

Max

My
ly

Max

ly

Mx

Mx

Mx

q

My

Max

Max

Mx
Mby
lx

lx
q

q

q

ly

q

My

Max

Mby

lx

lx

lx

q

Max

Mx

Mby

lx

q

q

q

ly lx

kx

ky

kx

ky

k ax

ly lx

kx

ky

k ax

kx

ky

k ax

k by

ly lx

kx

ky

k ax

k by

kx

ky

k ax

k by

0.50
0.55
0.60
0.65
0.70
0.75
0.80
0.85
0.90
0.95
1.00
1.10
1.20
1.30
1.40
1.50
1.60
1.70
1.80
1.90
2.00

0.0079
0.0103
0.0131
0.0162
0.0194
0.0230
0.0269
0.0307
0.0344
0.0383
0.0423
0.0500
0.0575
0.0644
0.0710
0.0722
0.0826
0.0874
0.0916
0.0954
0.0991

0.0991
0.0923
0.0857
0.0792
0.0730
0.0669
0.0611
0.0577
0.0507
0.0462
0.0423
0.0353
0.0293
0.0244
0.0204
0.0173
0.0146
0.0124
0.0107
0.0091
0.0079

0.0084
0.0109
0.0135
0.0162
0.0192
0.0221
0.0249
0.0277
0.0304
0.0330
0.0354
0.0399
0.0438
0.0471
0.0500
0.0524
0.0544
0.0561
0.0572
0.0586
0.0594

0.0908
0.0826
0.0747
0.0670
0.0599
0.0533
0.0472
0.0417
0.0369
0.0327
0.0291
0.0288
0.0180
0.0143
0.0115
0.0094
0.0076
0.0062
0.0052
0.0044
0.0037

-0.0305
-0.0362
-0.0421
-0.0479
-0.0537
-0.0594
-0.0650
-0.0703
-0.0750
-0.0797
-0.0840
-0.0917
-0.0980
-0.1032
-0.1075
-0.1109
-0.1136
-0.1160
-0.1184
-0.1203
-0.1213

0.50
0.55
0.60
0.65
0.70
0.75
0.80
0.85
0.90
0.95
1.00
1.10
1.20
1.30
1.40
1.50
1.60
1.70
1.80
1.90
2.00

0.0088
0.0113
0.0137
0.0166
0.0187
0.0212
0.0233
0.0254
0.0274
0.0292
0.0309
0.0335
0.0357
0.0374
0.0386
0.0396
0.0404
0.0410
0.0414
0.0416
0.0417

0.0835
0.0738
0.0647
0.0563
0.0489
0.0423
0.0363
0.0313
0.0270
0.0232
0.0201
0.0151
0.0113
0.0088
0.0068
0.0053
0.0042
0.0034
0.0028
0.0023
0.0019

-0.0297
-0.0350
-0.0400
-0.0450
-0.0497
-0.0540
-0.0578
-0.0612
-0.0644
-0.0677
-0.0699
-0.0741
-0.0770
-0.0793
-0.0811
-0.0815
-0.0825
-0.0830
-0.0832
-0.0833
-0.0833

0.0040
0.0054
0.0072
0.0092
0.0114
0.0139
0.0164
0.0191
0.0217
0.0243
0.0269
0.0319
0.0365
0.0406
0.0442
0.0473
0.0499
0.0521
0.0540
0.0556
0.0570

0.0570
0.0543
0.0514
0.0483
0.0451
0.0418
0.0385
0.0354
0.0324
0.0295
0.0269
0.0221
0.0182
0.0148
0.0122
0.0100
0.0081
0.0066
0.0055
0.0046
0.0040

-0.0205
-0.0249
-0.0294
-0.0341
-0.0390
-0.0442
-0.0496
-0.0548
-0.0598
-0.0648
-0.0699
-0.0787
-0.0869
-0.0937
-0.0993
-0.1041
-0.1082
-0.1116
-0.1143
-0.1167
-0.1189

-0.1189
-0.1148
-0.1104
-0.1057
-0.1008
-0.0957
-0.0905
-0.0852
-0.0798
-0.0745
-0.0699
-0.0608
-0.0530
-0.0462
-0.0405
-0.0358
-0.0317
-0.0282
-0.0252
-0.0226
-0.0205

0.50
0.55
0.60
0.65
0.70
0.75
0.80
0.85
0.90
0.95
1.00
1.10
1.20
1.30
1.40
1.50
1.60
1.70
1.80
1.90
2.00

0.0045
0.0062
0.0081
0.0101
0.0122
0.0145
0.0169
0.0191
0.0211
0.0232
0.0252
0.0287
0.0316
0.0340
0.0359
0.0374
0.0386
0.0395
0.0402
0.0408
0.0412

0.0550
0.0514
0.0476
0.0436
0.0398
0.0359
0.0323
0.0289
0.0257
0.0228
0.0202
0.0158
0.0123
0.0096
0.0075
0.0060
0.0048
0.0039
0.0031
0.0026
0.0022

-0.0203
-0.0247
-0.0291
-0.0336
-0.0381
-0.0427
-0.0471
-0.0513
-0.0551
-0.0586
-0.0617
-0.0676
-0.0722
-0.0757
-0.0782
-0.0800
-0.0814
-0.0825
-0.0834
-0.0842
-0.0847

-0.1135
-0.1078
-0.1021
-0.0964
-0.0906
-0.0845
-0.0781
-0.0720
-0.0661
-0.0603
-0.0546
-0.0467
-0.0399
-0.0341
-0.0293
-0.0254
-0.0221
-0.0193
-0.0171
-0.0154
-0.0141

0.0024
0.0033
0.0046
0.0061
0.0079
0.0098
0.0103
0.0139
0.0160
0.0181
0.0202
0.0242
0.0287
0.0306
0.0332
0.0353
0.0369
0.0383
0.0392
0.0399
0.0405

0.0405
0.0394
0.0378
0.0360
0.0339
0.0315
0.0293
0.0269
0.0247
0.0224
0.0202
0.0164
0.0131
0.0105
0.0084
0.0066
0.0053
0.0042
0.0035
0.0028
0.0024

-0.0143
-0.0172
-0.0206
-0.0242
-0.0280
-0.0320
-0.0360
-0.0400
-0.0440
-0.0480
-0.0515
-0.0585
-0.0643
-0.0690
-0.0728
-0.0757
-0.0779
-0.0797
-0.0812
-0.0824
-0.0833

-0.0833
-0.0817
-0.0794
-0.0767
-0.0737
-0.0704
-0.0668
-0.0631
-0.0593
-0.0554
-0.0515
-0.0449
-0.0388
-0.0336
-0.0291
-0.0254
-0.0223
-0.0198
-0.0176
-0.0158
-0.0143

Množitelj

q ⋅ l 2x

q ⋅ l 2y

q ⋅ l 2x

q ⋅ l 2y

q ⋅ l 2x

Množ.

q ⋅ l 2x

q ⋅ l 2y

q ⋅ l 2x

q ⋅ l 2x

q ⋅ l 2y

q ⋅ l 2x

q ⋅ l 2y

Množ.

2
2
2
2
q ⋅ l 2x q ⋅ l y q ⋅ l 2x q ⋅ l y q ⋅ l 2x q ⋅ l y q ⋅ l 2x q ⋅ l y

. . 15 0.Prilog 4: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka B 500 α = A s2 A s1 = 1. 0.60 5 0. 0. 30 0. 5 0 0. . 5 5 0 0. 85 0 80 0.05 ν N sd d1 As1 b ω= 35 0.75 7 0. 90 0. 20 0.0 Nsd b h fcd µsd = Msd b h2 fcd A s1 = A s 2 = ω b h As1 Msd fcd fyd d h νsd = d2 β = d1 h = d2 h = 0. 10 0. 00 9 5 0. 25 0. 1.45 0 40 µ . 65 0 0 0.

0 00 0. .075 ν N sd d1 As1 b ω= 35 0. . 5 0 0. 15 0.5 0 0. .50 5 0. .95 0 90 0. 45 40 µ . 30 0.6 0 . 1.Prilog 5: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka B 500 α = A s2 A s1 = 1. 10 0. 25 0.0 Nsd b h fcd µsd = Msd b h2 fcd A s1 = A s 2 = ω b h As1 Msd fcd fyd d h νsd = d2 β = d1 h = d2 h = 0. 20 0.70 6 0 5 0 .75 0 0.85 8 0 0 .

5 1 0.5 0 0.50 5 0. . . 30 0. 1 0 . 5 2 0. .95 0 90 0 .10 ν Nsd d1 As1 b ω= 35 0.80 0 7 0 . 5 0 0. 20 0.65 0 0 6 0 .Prilog 6: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih pravokutnih presjeka B 500 α = A s2 A s1 = 1.00 0.0 Nsd b h fcd µsd = Msd b h2 fcd A s1 = A s2 = ω b h As1 Msd fcd fyd d h νsd = d2 β = d1 h = d2 h = 0.85 0. 10 0. 45 40 µ . .7 5 0.

2 5 0 .8 0 0.105 0 .2 0 0 .4 5 0 .4 0 0 .85 1.8 5 0.0 0 .9 5 0 .7 5 0 .5 0 0.0 5 νsd = Nsd A c fcd µsd = Msd A c r fcd Ac = r 2 π A s1 = A s2 = ω A c fcd fyd µ Msd rs N sd r As .3 0 0 .6 0 0 .5 5 0 .7 0 0.3 5 0 .6 5 0.9 0 0.1 0 ω= 0.Prilog 7: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih kružnih presjeka ν B 500 ϕ = rs r = 0.

2 5 0 .9 5 0 .4 5 0. 6 0 0.5 0 0 .5 5 0 .0 5 νsd = Nsd A c fcd µsd = Msd A c r fcd Ac = r 2 π A s1 = A s2 = ω A c fcd fyd µ Msd rs Nsd r As . 10 0 .4 0 0 .9 0 0 . 2 0 0 .90 1 .3 5 0.1 0 5 ω = 0. 6 5 0 . 3 0 0 . 7 0 0 .7 5 0.8 5 0.Prilog 8: Dijagram za dimenzioniranje simetrično armiranih kružnih presjeka ν B 500 ϕ = rs r = 0.0 0 .8 0 0 .

13 1.41 49.57 2 0.85 1.03 1.21 24.66 600 215 6.39 3. Duž.77 3.54 3.79 111.83 UZDUŽNO NOSIVE MREŽE “R-mreže” Dimenzije Profil šipki Razmak Površina [cm] [mm] [mm] [cm2/m] Uzd.01 24.13 3 0.54 2. 5.47 20.38 80.08 20.2 150 250 1.27 44.10 6.13 600 215 10.78 600 215 6.08 18.0 6.85 0.15 5.08 3.18 12.2 100 250 1.10 20.31 0.14 3.96 600 215 6.13 30.00 2.20 0.96 100.08 4.98 47.01 1.70 1. Pop.05 10.35 600 215 7.55 1.54 2.09 54.02 4.50 1.63 38.998 2.81 68.54 4.0 6.47 96.69 77.0 125 2.14 28.0 4.5 250 150 3.36 39.0 7.02 3.55 2.85 600 215 Masa [kg/m2] 1.83 0.54 37.22 57.2 100 1.2 150 250 1.24 2.27 31.62 49.0 100 2.11 3.27 5 0.85 600 215 9. Pop.78 240 600 6.66 0.18 1.04 10.17 18.466 2.14 16.17 40.83 16.77 1.57 1.05 12.98 2.853 4.85 4.50 0.56 600 215 4.45 34.93 5.52 5.09 12.56 600 215 7.0 100 250 7.92 2.395 0.43 91.85 0.50 6.2 100 250 1.834 5.45 27.42 53.66 600 215 8.28 7.0 5.990 9.0 150 3.18 49.81 45.25 81.26 3.12 24.89 5.0 100 250 5.39 0.12 2.81 8.6 100 250 2. Duž.54 30.21 38.34 72.03 6.89 98.50 600 UZDUŽNO NOSIVE "R-mreže" 215 Tip mreže Masa 600 POPRECNO NOSIVE "T-mreže" 240 Promjer ∅ [mm] 5 6 7 8 10 12 14 16 18 20 22 25 28 30 32 36 40 600 Promjer ∅ [mm] 5 6 7 8 10 12 14 16 18 20 22 25 28 30 32 36 40 Masa [kg/m2] 2.31 0.56 240 600 5.63 36.93 188.96 2.549 6.313 7.02 29.13 600 215 9.04 7.73 18.05 86.80 163.888 1.70 4 0.61 101.03 600 215 9.2 4.28 7.13 600 215 10.57 2.81 20.75 84.78 6.95 1.92 9.32 14.04 10.53 7.984 3.0 150 1.Prilog 9: Armaturne tablice Tip mreže Q 131 Q 139 Q 166 Q 188 Q 196 Q 226 Q 257 Q 283 Q 335 Q 385 Q 424 Q 503 Q 636 Q 785 1 0.73 73.68 4.18 12. Šir.78 600 215 9.39 16.79 1.89 80.11 22.51 2. Uzd.39 600 215 4.35 0.07 16.46 3.55 63.30 64.83 600 215 8.55 112.0 100 7. Pop.21 50.64 9. Uzd.07 8.01 21.21 19.15 30.42 34.97 122.79 7.48 56.27 17.37 1.27 32.0 250 150 1.72 15.03 10.39 4.42 61.0 150 250 4.77 3.57 600 215 6.0 100 1.10 125.07 7.28 0.51 3.0 150 1.72 2.45 6.16 15.01 3. Pop.53 6.36 3.39 5.96 0.08 12.62 5.96 2.68 75.01 2.61 30.07 3.90 63.26 600 215 7.90 25.15 132.36 42.0 5.10 49.96 9.36 22.68 3.76 1.80 4.41 34.25 56.78 12.36 25.40 14.0 100 3.12 22.91 6.0 150 4.89 62.13 600 215 OBOSTRANO NOSIVE MREŽE “Q-mreže” Profil Razmak Dimenzije Površina [mm] [mm] [cm] Dužina Širina Uzd.54 33.16 4.08 35.62 6.03 48.16 2.02 5.865 TABLICA ŠIPKASTE ARMATURE površina presjeka As [cm2] za komada: 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 1. i Pop.85 15.24 10.00 11.85 8.24 1.85 1.58 67.41 1.154 0.66 138.72 50.42 88.16 7.53 113.95 43. [cm2/m] 5.23 150.0 150 250 2.0 6.0 4.33 3.07 71.59 120.23 4.06 14.00 58.0 100 250 6.09 6.24 600 215 8.06 3.57 14.13 1.0 150 250 5.34 4.40 87.96 4.82 91.24 1.16 8.88 600 215 5. Pop.62 70.55 23.85 21.81 26.26 55.42 11.13 600 215 8.44 13.00 5.96 106.65 7.15 1.93 18.0 150 250 3.62 5.51 104.26 2.70 10.31 600 215 4.36 175.302 0.75 2.36 600 215 10.6 100 1.98 1.13 240 600 Tip mreže T 257 T 378 T 524 OBOSTRANO NOSIVE "Q-mreže" 215 R 131 R 139 R 166 R 188 R 196 R 257 R 283 R 335 R 385 R 424 R 503 R 524 R 636 R 785 [kg/m] 0. Šir.18 11. 5.99 25.01 41.52 6.20 2.56 600 215 4.77 1.13 26.50 152.63 28.36 1.31 2.82 12.60 9.208 1.70 15.84 43.34 40.57 0.0 100 250 3.32 142.63 9.0 6.83 3.72 73.0 6.71 19.03 5.70 40.0 100 5.85 1.0 8.56 37.48 5.35 Masa [kg/m2] 2.52 4.79 35.63 24.15 .88 0.46 POPREČNO NOSIVE MREŽE “T-mreže” Dimenzije Profil šipki Razmak Površina [cm] [mm] [mm] [cm2/m] Uzd.14 4.0 10.6 4. Uzd.78 600 215 7.64 3.0 100 6.21 92.13 28.63 4.99 30.57 0.79 1. Uzd.56 600 215 5.578 1.69 3.617 0.2 100 250 1.0 5.72 3.59 0.47 21.38 0.95 7.57 15.39 0.71 5. i Pop.42 10.31 12. Pop.03 7.0 4.0 150 2.0 4.32 13.64 61.36 2. Uzd.222 0.0 250 150 7.21 11.54 2.56 600 215 6.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful