Signature and Name of Invigilator

OMR Sheet No. : .........................................
(To be filled by the Candidate)

1. (Signature) __________________________

Roll No.

(Name) ____________________________
2. (Signature) __________________________

(In figures as per admission card)

Roll No.____________________________
(In words)

(Name) ____________________________

D-0009
Time : 1 1/4 hours]
Number of Pages in this Booklet : 24

Test Booklet No.

PAPER-I

Instructions for the Candidates
1. Write your roll number in the space provided on the top of
this page.
2. This paper consists of sixty (60) multiple-choice type of
questions, out of which the candidate would be required to
answer any fifty (50) questions. In the event of the candidate
attempting more than fifty questions, the first fifty questions
attempted by the Candidate would be evaluated.
3. At the commencement of examination, the question booklet
will be given to you. In the first 5 minutes, you are requested
to open the booklet and compulsorily examine it as below :
(i) To have access to the Question Booklet, tear off the paper
seal on the edge of this cover page. Do not accept a booklet
without sticker-seal and do not accept an open booklet.
(ii) Tally the number of pages and number of questions
in the booklet with the information printed on the
cover page. Faulty booklets due to pages/questions
missing or duplicate or not in serial order or any
other discrepancy should be got replaced immediately
by a correct booklet from the invigilator within the
period of 5 minutes. Afterwards, neither the Question
Booklet will be replaced nor any extra time will be
given.
(iii) After this verification is over, the Test Booklet Number
should be entered in the OMR Sheet and the OMR Sheet
Number should be entered on this Test Booklet.
4. Each item has four alternative responses marked (A), (B), (C)
and (D). You have to darken the oval as indicated below on the
correct response against each item.
B
C
Example : A
D
where (C) is the correct response.
5. Your responses to the items are to be indicated in the Answer
Sheet given inside this Booklet, which is common for
Paper I and Paper II. If you mark at any place other than in
the ovals in the Answer Sheet, it will not be evaluated.
6. Read instructions given inside carefully.
7. Rough Work is to be done in the end of this booklet.
8. If you write your name or put any mark on any part of the
Answer Sheet, except for the space allotted for the relevant
entries, which may disclose your identity, you will render
yourself liable to disqualification.
9. You have to return the test question booklet and OMR Answer
sheet to the invigilators at the end of the examination
compulsorily and must not carry it with you outside the
Examination Hall.
10. Use only Blue/Black Ball point pen.
11. Use of any calculator or log table etc., is prohibited.
12. Negative Marking :- For each incorrect answer 0.5 marks
shall be deducted.

W-00

W

[Maximum Marks : 100
Number of Questions in this Booklet : 60

¯Ö¸ü߁ÖÖÙ£ÖµÖÖë êú ׻֋ ×­Ö¤ìü¿Ö
1. ¯ÖÆü»Öê ¯Öéšü êú ‰ú¯Ö¸ü ×­ÖµÖŸÖ Ã£ÖÖ­Ö ¯Ö¸ü †¯Ö­ÖÖ ¸üÖê»Ö ­Ö´²Ö¸ü ×»Ö׏֋ …
2. ‡ÃÖ ¯ÖÏ¿­Ö-¯Ö¡Ö ´Öë ÃÖ֚ü (60) ²ÖÆãü׾֍ú»¯ÖßµÖ ¯ÖÏ¿­Ö Æïü, וִ֭Öë ÃÖê ˆ´´Öߤü¾ÖÖ¸ü úÖê
׍úÃÖß ³Öß ¯Ö“ÖÖÃÖ (50) ¯ÖÏ¿­Ö úÖ ˆ¢Ö¸ü ¤êü­ÖÖ ÆüÖêÖÖ … ˆ´´Öߤü¾ÖÖ¸ü «üÖ¸üÖ ¯Ö“ÖÖÃÖ ÃÖê
†×¬Öú ¯ÖÏ¿­ÖÖë úÖ ˆ¢Ö¸ü ¤êü­Öê ¯Ö¸ü ˆ´´Öߤü¾ÖÖ¸ü «üÖ¸üÖ ×¤üµÖê ÖµÖê ¯ÖÏ£Ö´Ö ¯Ö“ÖÖÃÖ ¯ÖÏ¿­ÖÖë
úÖ ´Ö滵ÖÖӍú­Ö ׍úµÖÖ •ÖÖµÖêÖÖ …
3. ¯Ö¸ü߁ÖÖ ¯ÖÏÖ¸ü´³Ö ÆüÖê­Öê ¯Ö¸ü, ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ †Ö¯ÖúÖê ¤êü ¤üß •ÖÖµÖêÖß … ¯ÖÆü»Öê ¯ÖÖѓÖ
״֭֙ü †Ö¯ÖúÖê ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ ÖÖê»Ö­Öê ŸÖ£ÖÖ ˆÃ֍úß ×­Ö´­Ö×»Ö×ÖŸÖ •ÖÖÑ“Ö êú
׻֋ פüµÖê •ÖÖµÖëÖê וÖÃ֍úß •ÖÖÑ“Ö †Ö¯ÖúÖê †¾Ö¿µÖ ú¸ü­Öß Æîü :
(i) ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ ÖÖê»Ö­Öê êú ׻֋ ˆÃ֍êú ú¾Ö¸ü ¯Öê•Ö ¯Ö¸ü »ÖÖß úÖÖ•Ö úß
ÃÖᯙ úÖê ±ú֛Íü »Öë … Öã»Öß Æãü‡Ô µÖÖ ×²Ö­ÖÖ Ã™üߍú¸ü-ÃÖᯙ úß ¯ÖãÛß֍úÖ
þÖߍúÖ¸ü ­Ö ú¸ëü …
(ii) ú¾Ö¸ü ¯Öéšü ¯Ö¸ü ”û¯Öê ×­Ö¤ìü¿ÖÖ­ÖãÃÖÖ¸ü ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ êú ¯Öéšü ŸÖ£ÖÖ ¯ÖÏ¿­ÖÖë
úß ÃÖӏµÖÖ úÖê †“”ûß ŸÖ¸üÆü “Öîú ú¸ü »Öë ׍ú µÖê ¯Öæ¸üê Æïü … ¤üÖÂê Ö¯ÖæÖÔ
¯ÖãÛß֍úÖ ×•Ö­Ö´Öë ¯Öéšü/¯ÖÏ¿­Ö ú´Ö ÆüÖë µÖÖ ¤ãü²ÖÖ¸üÖ †Ö ÖµÖê ÆüÖë µÖÖ ÃÖß׸üµÖ»Ö
´Öë ­Ö ÆüÖë †£ÖÖÔŸÖ ×úÃÖß ³Öß ¯ÖύúÖ¸ü úß ¡Öãיü¯ÖæÖÔ ¯ÖãÛß֍úÖ Ã¾ÖߍúÖ¸ü ­Ö
ú¸ëü ŸÖ£ÖÖ ˆÃÖß ÃÖ´ÖµÖ ˆÃÖê »ÖÖî™ü֍ú¸ü ˆÃ֍êú ãÖÖ­Ö ¯Ö¸ü ¤æüÃÖ¸üß ÃÖÆüß
¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ »Öê »Öë … ‡Ã֍êú ׻֋ †Ö¯ÖúÖê ¯ÖÖÑ“Ö ×´Ö­Ö™ü פüµÖê •ÖÖµÖëÖê …
ˆÃ֍êú ²ÖÖ¤ü ­Ö ŸÖÖê †Ö¯Öúß ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ ¾ÖÖ¯ÖÃÖ »Öß •ÖÖµÖêÖß †Öî¸ü ­Ö
Æüß †Ö¯ÖúÖê †×ŸÖ׸üŒŸÖ ÃÖ´ÖµÖ ×¤üµÖÖ •ÖÖµÖêÖÖ …
(iii) ‡ÃÖ •ÖÖÑ“Ö êú ²ÖÖ¤ü ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ úß Îú´Ö ÃÖӏµÖÖ OMR ¯Ö¡Öú ¯Ö¸ü
†Ó׍úŸÖ ú¸ëü †Öî¸ü OMR ¯Ö¡Öú úß Îú´Ö ÃÖӏµÖÖ ‡ÃÖ ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ ¯Ö¸ü
†Ó׍úŸÖ ú¸ü ¤ëü …
4. ¯ÖϟµÖêú ¯ÖÏ¿­Ö êú ׻֋ “ÖÖ¸ü ˆ¢Ö¸ü ׾֍ú»¯Ö (A), (B), (C) ŸÖ£ÖÖ (D) פüµÖê ÖµÖê
Æïü … †Ö¯ÖúÖê ÃÖÆüß ˆ¢Ö¸ü êú ¤üߑÖÔ¾Öé¢Ö úÖê ¯Öê­Ö ÃÖê ³Ö¸üú¸ü úÖ»ÖÖ ú¸ü­ÖÖ Æîü •ÖîÃÖÖ
׍ú ­ÖߓÖê פüÖÖµÖÖ ÖµÖÖ Æîü …
B
C
D
ˆ¤üÖÆü¸üÖ : A
•Ö²Ö׍ú (C) ÃÖÆüß ˆ¢Ö¸ü Æîü …
5. ¯ÖÏ¿­Ö-¯Ö¡Ö I †Öî¸ü ¯ÖÏ¿­Ö-¯Ö¡Ö II êú ׻֋ ‹ú Æüß ˆ¢Ö¸ü ¯Ö¡Öú Æîü •ÖÖê ‡ÃÖ ¯ÖÏ¿­Ö
¯ÖãÛß֍úÖ êú †­¤ü¸ü פüµÖÖ ÖµÖÖ Æîü … ¯ÖÏ¿­ÖÖë êú ˆ¢Ö¸ü êú¾Ö»Ö ˆ¢Ö¸ü-¯Ö¡Öú ¯Ö¸ü Æüß
†Ó׍úŸÖ ú¸ü­Öê Æïü … µÖפü †Ö¯Ö ˆ¢Ö¸ü ¯Ö¡Öú ¯Ö¸ü פüµÖê ÖµÖê ¤üߑÖÔ¾Öé¢Ö êú †»ÖÖ¾ÖÖ
׍úÃÖß †­µÖ ãÖÖ­Ö ¯Ö¸ü ˆ¢Ö¸ü דÖÅ­ÖÖÓ׍úŸÖ ú¸ŸÖê Æïü, ŸÖÖê ˆÃ֍úÖ ´Ö滵ÖÖӍú­Ö ­ÖÆüà
ÆüÖêÖÖ …
6. †­¤ü¸ü פüµÖê ÖµÖê ×­Ö¤ìü¿ÖÖë úÖê ¬µÖÖ­Ö¯Öæ¾Öԍú ¯ÖœÍëü …
7. ú““ÖÖ úÖ´Ö (Rough Work) ‡ÃÖ ¯ÖãÛß֍úÖ êú †Û­ŸÖ´Ö ¯Öéšü ¯Ö¸ü ú¸ëü …
8. µÖפü †Ö¯Ö ˆ¢Ö¸ü-¯ÖãÛß֍úÖ ¯Ö¸ü †¯Ö­ÖÖ ­ÖÖ´Ö µÖÖ ‹êÃÖÖ úÖê‡Ô ³Öß ×­Ö¿ÖÖ­Ö ×•ÖÃÖÃÖê
†Ö¯Öúß ¯ÖÆü“ÖÖ­Ö ÆüÖê Ã֍êú, ׍úÃÖß ³Öß ³ÖÖÖ ¯Ö¸ü ¤ü¿ÖÖԟÖê µÖÖ †Ó׍úŸÖ ú¸üŸÖê Æïü ŸÖÖê
¯Ö¸ü߁ÖÖ êú ×»ÖµÖê †µÖÖêµÖ ‘ÖÖê×ÂÖŸÖ ú¸ü פüµÖê •ÖÖµÖëÖê …
9. †Ö¯ÖúÖê ¯Ö¸ü߁ÖÖ ÃÖ´ÖÖ¯ŸÖ ÆüÖê­Öê ¯Ö¸ü ¯ÖÏ¿­Ö-¯ÖãÛß֍úÖ ‹¾ÖÓ OMR ˆ¢Ö¸ü-¯Ö¡Öú
×­Ö¸ü߁֍ú ´ÖÆüÖê¤üµÖ úÖê »ÖÖî™üÖ­ÖÖ †Ö¾Ö¿µÖú Æîü †Öî¸ü ¯Ö¸ü߁ÖÖ ÃÖ´ÖÖÛ¯ŸÖ êú ²ÖÖ¤ü ˆÃÖê
†¯Ö­Öê ÃÖÖ£Ö ¯Ö¸ü߁ÖÖ ³Ö¾Ö­Ö ÃÖê ²ÖÖÆü¸ü ­Ö »Öêú¸ü •ÖÖµÖë …
10. êú¾Ö»Ö ­Öß»Öê/úÖ»Öê ²ÖÖ»Ö ¯¾Öևՙü ¯Öî­Ö úÖ Æüß ‡ÃŸÖê´ÖÖ»Ö ú¸ëü …
11. ׍úÃÖß ³Öß ¯ÖύúÖ¸ü úÖ ÃÖӐ֝֍ú (îú»Öãú»Öê™ü¸ü) µÖÖ »ÖÖÖ ™êü²Ö»Ö †Öפü úÖ
¯ÖϵÖÖêÖ ¾ÖÙ•ÖŸÖ Æîü …
12. ­ÖêÖêיü¾Ö †Óú ¯ÖϝÖÖ»Öß : ¯ÖϟµÖêú Ö»ÖŸÖ ˆ¢Ö¸ü êú ׻֋ 0.5 †Óú ú֙êü
•Ö֋ѐÖê …
P.T.O.

FOR OFFICE USE ONLY

1

21

41

2

22

42

3

23
24

43
44

25
26

45
46

27
28

47
48

29

49

10

30

50

11

31

51

12
13

32
33

52
53

14

34

54

15

35

55

16

36

56

17
18
19

37
38

57
58

39
40

59
60

4
5
6
7
8
9

20

Marks
Obtained

Question
Number

Marks
Obtained

Question
Number

Marks
Obtained

Question
Number

Marks Obtained

Total Marks Obtained (in words) ...........................................
(in figures) ..........................................
Signature & Name of the Coordinator ...................................
(Evaluation)

W-00

Date .........................

2

Who has signed an MOU for Accreditation of Teacher Education Institutions in India ? (A) NAAC and UGC (B) NCTE and NAAC (C) UGC and NCTE (D) NCTE and IGNOU 1. each question carrying two (2) marks. 3 & 4 (D) 2 & 4 3.T.‡Ô. †Öî¸ü ‹−Ö.‡Ô.™üß.‹−Ö. †¬µÖÖ¯Ö−Ö †×¬Ö*Ö´Ö ´Öë ¯ÖÏÖîªÖê×*Öúß úÖ ¯ÖϵÖÖê*Ö 3. (C) µÖæ. (D) ‹−Ö. The University which telecasts interaction educational programmes through its own channel is (A) Osmania University (B) University of Pune (C) Annamalai University (D) Indira Gandhi National Open University (IGNOU) 2.ÃÖß. only the first 50 questions will be evaluated. ×¾ÖªÖÙ£ÖµÖÖë úß †Ö¾Ö¿µÖúŸÖÖ†Öë úÖ –ÖÖ−Ö 4. ¯ÖÏÖîªÖê×*Öúß úÖ –ÖÖ−Ö 2. †Öî¸ü ‹−Ö. Knowledge of students’ needs 4. ×¾ÖÂÖµÖ ¯Ö¸ü †×¬ÖúÖ¸ü (A) 1 †Öî¸ü 3 (B) 2 †Öî¸ü 3 (C) 2. Use of technology in teaching learning 3. −ÖÖê™ü : ‡ÃÖ ¯ÖÏ¿−Ö-¯Ö¡Ö ´Öë ÃÖÖšü (60) ²ÖÆãü×¾Öú»¯ÖßµÖ ¯ÖÏ¿−Ö Æïü.•Öß.™üß. ×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ×¾Ö¿¾Ö×¾ÖªÖ»ÖµÖ Æîü •ÖÖê †¯Ö−Öê ×−Ö•Öß “Öî−Ö»Ö ÃÖê †−ŸÖ¸ü ×ÎúµÖÖ ÃÖ´²Ö−¬Öß ¿Öî×/Öú úÖµÖÔúÎ ´Ö ¤ü¿ÖÖÔŸÖÖ Æîü ? (A) ˆÃ´ÖÖ×−ÖµÖÖ µÖæ×−Ö¾ÖÙÃÖ™üß (B) µÖæ×−Ö¾ÖÙÃÖ™üß †Öò±ú ¯Öæ7Öê (C) †−−ÖÖ´Ö»ÖÖ‡ µÖæ×−Ö¾ÖÙÃÖ™üß (D) ‡Óפü¸üÖ *ÖÖѬÖß −Öê¿Ö−Ö»Ö †Öê¯Ö−Ö µÖæ×−Ö¾ÖÙÃÖ™üß (‡*−ÖÖê) 2.Paper – I ¯ÖÏ¿−Ö-¯Ö¡Ö – I Note : This paper contains Sixty (60) questions.ÃÖß.ÃÖß.ÃÖß. ×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ ´Öë ÃÖê ×úÃÖ−Öê ³ÖÖ¸üŸÖ úß †¬µÖÖ¯Öú ׿Ö/ÖÖ ÃÖÓãÖÖ−ÖÖë ÃÖê †×¬ÖþÖßéú×ŸÖ êú ×»Ö‹ ÃÖ´Ö—ÖÖîŸÖÖ-¯Ö¡Ö ¯Ö¸ü ÆüßÖÖ/Ö¸ü ×úµÖê Æïü ? (A) ‹−Ö. Candidate is expected to answer any Fifty (50) questions. (‡*−ÖÖê) W-00 3 P. Which of the following skills are needed for present day teacher to adjust effectively with the classroom teaching ? 1.O. †Öî¸ü †Ö‡Ô. ¯ÖÏŸµÖêú ¯ÖÏ¿−Ö êú ¤üÖê (2) †Óú Æïü … †³µÖ£Öá úÖê ¯Ö“ÖÖÃÖ (50) ¯ÖÏ¿−ÖÖë êú ˆ¢Ö¸ü ¤êü−Öê Æïü … µÖפü ¯Ö“ÖÖÃÖ (50) ÃÖê †×¬Öú ¯ÖÏ¿−ÖÖë êú ˆ¢Ö¸ü פüµÖê ŸÖÖê ¯ÖÏ£Ö´Ö ¯Ö“ÖÖÃÖ (50) ¯ÖÏ¿−Ö Æüß •ÖÖÑ“Öê •ÖÖµÖë*Öê … 1.•Öß.‹.‡Ô. Content mastery (A) 1 & 3 (B) 2 & 3 (C) 2. †Öî¸ü µÖæ. 3 †Öî¸ü 4 (D) 2 †Öî¸ü 4 3. Knowledge of technology 2. (B) ‹−Ö. In case more than 50 questions are attempted.‹. .ÃÖß.•Öß.‹.ÃÖß.ÃÖß.†Öê.‹.µÖæ. ×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖß úÖµÖÔãú¿Ö»ÖŸÖÖ Æîü •ÖÖê †Ö•Ö êú †¬µÖÖ¯Öú êú ×»Ö‹ ú/ÖÖ-†¬µÖÖ¯Ö−Ö ´Öë ÃÖ´ÖÖµÖÖê•Ö−Ö ú¸ü−Öê ´Öë ¯ÖϳÖÖ¾Ö¿ÖÖ»Öß ×ÃÖ¨ü ÆüÖêŸÖß Æîü ? 1.™üß.

W-00 (B) Fundamental research (D) Experimental research Which correlation co-efficient best explains the relationship between creativity and intelligence ? (A) 1. Action research is (A) An applied research (B) A research carried out to solve immediate problems (C) A longitudinal research (D) Simulative research 10. The primary duty of the teacher is to (A) raise the intellectual standard of the students (B) improve the physical standard of the students (C) help all round development of the students (D) imbibe value system in the students 5.3 4 .4. The research which is exploring new facts through the study of the past is called (A) Philosophical research (B) Historical research (C) Mythological research (D) Content analysis 9.6 (C) 0.00 (B) 0. The process not needed in Experimental Researches is (A) Observation (B) Manipulation (C) Controlling (D) Content Analysis 11. Manipulation is always a part of (A) Historical research (C) Descriptive research 12.5 (D) 0. Micro teaching is more effective (A) during the preparation for teaching-practice (B) during the teaching-practice (C) after the teaching-practice (D) always 6. A null hypothesis is (A) when there is no difference between the variables (B) the same as research hypothesis (C) subjective in nature (D) when there is difference between the variables 8. What quality the students like the most in a teacher ? (A) Idealist philosophy (B) Compassion (C) Discipline (D) Entertaining 7.

×ÎúµÖÖ-×−Öšü ¿ÖÖê¬Ö Æîü ‹ú ¾µÖÖ¾ÖÆüÖ׸üú ¿ÖÖê¬Ö ¿ÖÖê¬Ö וÖÃÖê ŸÖÖŸúÖ×»Öú ÃÖ´ÖõÖÖ†Öë úÖê Æü»Ö ú¸−Öê êú ×»Ö‹ ×úµÖÖ •ÖÖ‹ †−Öã¤îü‘µÖÖÔŸ´Öú ¿ÖÖê¬Ö †−Öãºþ¯Ö-¿ÖÖê¬Ö (A) (B) (C) (D) 10. ŒµÖÖ úÆëü*Öê ? (A) ¤üÖ¿ÖÔ×−Öú ¿ÖÖê¬Ö (B) ‹êןÖÆüÖ×ÃÖú ¿ÖÖê¬Ö (C) ×´Ö×£ÖÆüÖ×ÃÖú ¿ÖÖê¬Ö (D) ×¾ÖÂÖµÖ ×¾Ö¿»ÖêÂÖ7Ö 9. ‹ú ¸ü§ü ¯Ö׸üú»¯Ö−ÖÖ Æîü (A) •Ö²Ö “Ö»ÖÖë êú ²Öß“Ö úÖê‡Ô ׳Ö−−ÖŸÖÖ −Ö ÆüÖê … (B) ¿ÖÖê¬Ö-¯Ö׸üú»¯Ö−ÖÖ êú ÃÖ´ÖÖ−Ö (C) ¯ÖÏéú×ŸÖ ´Öë ¾µÖÛŒŸÖ ×−Öšü (D) •Ö²Ö “Ö»ÖÖë êú ²Öß“Ö ×³Ö−−ÖŸÖÖ ÆüÖê … 8. •ÖÖê †ŸÖßŸÖ êú †¬µÖµÖ−Ö «üÖ¸üÖ −Ö‹ ŸÖ£µÖÖë úß +ÖÖê•Ö ú¸üŸÖß Æîü. ˆÃÖ ¿ÖÖê¬Ö úÖê. 12.O.T. •ÖÖê›Íü-ŸÖÖê›Íü ÃÖ¤îü¾Ö ×úÃÖúÖ ³ÖÖ*Ö ÆüÖêŸÖÖ Æîü ? (A) ‹êןÖÆüÖ×ÃÖú ¿ÖÖê¬Ö (C) ×¾Ö¾Ö¸ü7ÖÖŸ´Öú ¿ÖÖê¬Ö ´Öæ»Ö³ÖæŸÖ ¿ÖÖê¬Ö ¯ÖϵÖÖê*ÖÖŸ´Öú ¿ÖÖê¬Ö ×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ÃÖÆü-ÃÖ´²ÖÛ−¬ÖŸÖ *Öã7ÖÖÓú ÃÖ¾ÖÖì¢Ö´ÖŸÖÖ ÃÖê ÃÖé•Ö−ÖÖŸ´ÖúŸÖÖ †Öî¸ü ²Öãרü´ÖŸÖÖ êú †Ö¯ÖÃÖß ÃÖ´²Ö−¬Ö úÖ Ã¯Ö™üßú¸ü7Ö Æîü ? (A) 1. 6. ¯ÖϵÖÖê*ÖÖŸ´Öú ¿ÖÖê¬ÖÖë ´Öë ×úÃÖ ¯ÖÏ×ÎúµÖÖ úß †Ö¾Ö¿µÖúŸÖÖ −ÖÆüà Æîü ? †¾Ö»ÖÖêú−Ö (B) •ÖÖê›Íü-ŸÖÖê›Íü ×−ÖµÖ−¡Ö7Ö (D) ×¾ÖÂÖµÖ ×¾Ö¿»ÖêÂÖ7Ö (A) (C) 11. .00 (C) 0.4.6 (D) 0.5 W-00 (B) (D) (B) 0. †¬µÖÖ¯Öú úÖ ¯ÖÏÖ¸üÛ´³Öú úÖµÖÔ Æîü ×¾ÖªÖÙ£ÖµÖÖë êú ²ÖÖîרüú ßָü úÖê ‰Ñú“ÖÖ ú¸ü−ÖÖ ×¾ÖªÖÙ£ÖµÖÖë êú ¿ÖÖ¸üß׸üú ßָü úÖê ‰Ñú“ÖÖ ú¸ü−ÖÖ ×¾ÖªÖÙ£ÖµÖÖë êú ÃÖ¾ÖÔ¯Ö/ÖßµÖ ×¾ÖúÖÃÖ ´Öë ÃÖÆüÖµÖŸÖÖ ¯ÖÆãÑü“ÖÖ−ÖÖ ×¾ÖªÖÙ£ÖµÖÖë ´Öë ´Ö滵Ö-¯Ö¨ü×ŸÖ ³Ö¸ü−ÖÖ (A) (B) (C) (D) 5. ÃÖæ/´Ö (´ÖÖ‡ÎúÖê) †¬µÖÖ¯Ö−Ö †×¬Öú ¯ÖϳÖÖ¾Ö¿ÖÖ»Öß Æîü (A) †¬µÖÖ¯Ö−Ö-†³µÖÖÃÖ úß ŸÖîµÖÖ¸üß êú ¤üÖî¸üÖ−Ö (B) †¬µÖÖ¯Ö−Ö-†³µÖÖÃÖ êú ¤üÖî¸üÖ−Ö (C) †¬µÖÖ¯Ö−Ö-†³µÖÖÃÖ êú ²ÖÖ¤ü (D) ¯ÖÏŸµÖêú ÃÖ´ÖµÖ ×¾ÖªÖ£Öá †¬µÖÖ¯Öú ´Öë ×úÃÖ *Öã7Ö úÖê ÃÖ²ÖÃÖê †×¬Öú ¯ÖÃÖ−¤ü ú¸üŸÖê Æïü ? †Ö¤ü¿ÖÔ¾ÖÖ¤üß ¤ü¿ÖÔ−Ö (B) ú¹ý7ÖÖ †−Öã¿ÖÖÃÖ−Ö (D) ´Ö−ÖÖê¸Óü•Öú (A) (C) 7.3 5 P.

prisoners at Lahore indicates (A) Feeling of Nationalism and Fraternity (B) Rebellious nature of Indian soldiers (C) Simply to participate in the reception party (D) None of the above W-00 6 . I. The majority of people waiting for trial outside the Red Fort and criticising Jinnah were the (A) Hindus (B) Muslims (C) Sikhs (D) Hindus and Muslims both 18.N.A. Very foolishly.K. a Muslim and a Sikh (P. On 20 November. an Intelligence Bureau note admitted that “there has seldom been a matter which has attracted so much Indian public interest and. 13 to 18 : The decisive shift in British Policy really came about under mass pressure in the autumn and winter of 1945 to 46 – the months which Perderel Moon while editing Wavell’s Journal has perceptively described as ‘The Edge of a Volcano’.N. Shah Nawaz.N.A. Tejbahadur Sapru and Nehru appeared for the defence (the latter putting on his barrister’s gown after 25 years). Shiva Rao) visiting the Red Fort prisoners on the same day reported that ‘There is not the slightest feeling among them of Hindu and Muslim … A majority of the men now awaiting trial in the Red Fort is Muslim.N. it is safe to say.K. They compounded the folly by holding the first trial in the Red Fort.A.’ A journalist (B. Jinnah is keeping alive a controversy about Pakistan.K.A.’ Who sympathises to whom and against whom ? (A) Muslims sympathised with Shah Nawaz against the British (B) Hindus sympathised with P. prisoners (as well as dismissing from service and detaining without trial no less than 7. stands for (A) Indian National Assembly (C) Inter-national Association (B) Indian National Association (D) Indian National Army 16.A. prisoners had been attended by Indian soldiers in uniform. Some of these men are bitter that Mr. Which heading is more appropriate to assign to the above passage ? (A) Wavell’s Journal (B) Role of Muslim League (C) I.13. Bhulabhai Desai. The trial of P. and the Muslim League also joined the countrywide protest.A.N. Sehgal against the British (C) Sikhs sympathised with Gurbaksh Singh Dhillon against the British (D) Indians sympathised with the persons who were to be trialled 17. it is safe to say. ‘There has seldom been a matter which has attracted so much Indian Public Interest and. Read the following passage and answer the Question Nos. sympathy … this particular brand of sympathy cuts across communal barriers. Delhi in November 1945.000). The sympathy of Indian soldiers in uniform with the released I. Gurbaksh Singh Dhillon).’ The British became extremely nervous about the I.000 I. and putting on the dock together a Hindu. Sehgal. and in January the Punjab Governor reported that a Lahore reception for released I. Sehgal. Shah Nawaz and Gurbaksh Singh Dhillon symbolises (A) communal harmony (B) threat to all religious persons (C) threat to persons fighting for the freedom (D) British reaction against the natives 15. sympathy … this particular brand of sympathy cuts across communal barriers. spirit spreading to the Indian Army. Trials (D) Red Fort Prisoners 14. the British initially decided to hold public trials of several hundreds of the 20.N.

†ÖúÙÂÖŸÖ úß ÆüÖê … ×¾Ö¿ÖêÂÖ ¯ÖÏúÖ¸ü úß ‹êÃÖß ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ ÃÖÖ´¯ÖϤüÖ×µÖú †¾Ö¸üÖ¬ê ÖÖë úÖê »ÖÖÓ‘Ö •ÖÖŸÖß Æîü … ‹ú ¯Ö¡ÖúÖ¸ü (²Öß.T. •ÖÖê ´Öãú¤üü´Öê úß ÃÖã−Ö¾ÖÖ‡Ô úß ¯ÖÏŸÖß/ÖÖ ú¸ü ¸üÆüß £Öß. ‹ú ´ÖãÛÃ»Ö´Ö †Öî¸ü ‹ú ×ÃÖ+Ö (¯Öß.‹−Ö. ׿־ÖÖ¸üÖ¾Ö) −Öê ˆÃÖß ×¤ü−Ö »ÖÖ»Ö ×ú»Öê êú ²ÖÛ−¤üµÖÖë ÃÖê ´Öã»ÖÖúÖŸÖ êú ²ÖÖ¤ü µÖÆü ׸ü¯ÖÖê™Ôü ×úµÖÖ – ‘ˆ−Ö´Öë ØÆü¤æü †£Ö¾ÖÖ ´ÖãÛÃ»Ö´Ö ÆüÖê−Öê úÖ »Öê¿Ö ´ÖÖ¡Ö ³Öß ³ÖÖ¾Ö −ÖÆüà Æîü . ÃÖÆü*Ö»Ö. 15.‹. ײÖÎ×™ü¿Ö ÃÖ¸üúÖ¸ü −Öê 20.‹.‹. ÃÖê ³ÖÖ¾Ö Æîü (A) ‡Û7›üµÖ−Ö −Öê¿Ö−Ö»Ö †ÃÖê´²Ö»Öß (B) ‡Û7›üµÖ−Ö −Öê¿Ö−Ö»Ö ‹ÃÖÖê×ÃÖ‹¿Ö−Ö (C) ‡7™ü¸ü-−Öê¿Ö−Ö»Ö ‹ÃÖÖê×ÃÖ‹¿Ö−Ö (D) ‡Û7›üµÖ−Ö −Öê¿Ö−Ö»Ö †Ö´Öá ‡ÃÖÃÖê ¯Öæ¾ÖÔ ×úÃÖß †−µÖ ´ÖÖ´Ö»Öê −Öê ‡ŸÖ−Öß ×¤ü»Ö“ÖïÖß.êú. ŸÖê•Ö²ÖÆüÖ¤ãü¸ü ÃÖ¯ÖÏæ †Öî¸ü −ÖêÆüºþ ²Ö“ÖÖ¾Ö-¯Ö/Ö êú ¾Öúᯙ ²Ö−Öê … −ÖêÆüºþ −Öê ŸÖÖê ¾Öúß»ÖÖë êú ¯Ö׸ü¬ÖÖ−Ö úÖê 25 ¾ÖÂÖÔ êú ¯Ö¿“ÖÖŸÖ ¯ÖÆü−ÖÖ £ÖÖ … ´ÖãÛÃ»Ö´Ö »Öß*Ö ³Öß ¤êü¿Ö ³Ö¸ü ´Öë Æãü‹ ¸üÖêÂÖ-¯ÖϤü¿ÖÔ−ÖÖë ´Öë ¿ÖÖ×´Ö»Ö Æãü‡Ô … 20 −Ö¾Ö´²Ö¸ü úÖê *Ö㯟ָ֓ü ²µÖæ¸üÖê úß ‹ú ×™ü¯¯Ö7Öß ´Öë µÖÆü þÖßúÖ¸ü ×úµÖÖ *ÖµÖÖ ×ú ‡ÃÖÃÖê ¯Öæ¾ÖÔ ‹êÃÖÖ úÖê‡Ô †−µÖ ´ÖÖ´Ö»ÖÖ −ÖÆüà Æãü†Ö וÖÃÖ−Öê ‡ŸÖ−Öß ×¤ü»Ö“ÖïÖß. †ÖúÙÂÖŸÖ −ÖÆüà úß £Öß … µÖÆü ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ ˆÃÖ úÖê×™ü úß £Öß •ÖÖê ÃÖÖ´¯ÖϤüÖ×µÖú †¾Ö¸üÖê¬ÖÖë úÖê »ÖÖÓ‘Ö •ÖÖŸÖß Æîü … ‡ÃÖ´Öë ×úÃÖúß ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ ×úÃÖÃÖê Æîü †Öî¸ü µÖÆü ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ ×úÃÖêú ×¾Ö¹ý¨ü Æîü ? (A) ´ÖãÃÖ»Ö´ÖÖ−ÖÖë −Öê ײÖÎ×™ü¿Ö ÃÖ¸üúÖ¸ü êú ×¾Ö¹ý¨ü ¿ÖÖÆü−Ö¾ÖÖ•ÖÌ ÃÖê ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ •ÖŸÖ»ÖÖ‡Ô … (B) ×Æü−¤ãü†Öë −Öê ײÖÎ×™ü¿Ö ÃÖ¸üúÖ¸ü êú ×¾Ö¹ý¨ü ¯Öß. ÃÖÆü*Ö»Ö.000 †Ö‡Ô. îúפüµÖÖë ¯Ö¸ü +Öã»ÖÖ ´Öãú¤ü´ÖÖ “Ö»ÖÖ−Öê (ú´Ö ÃÖê ú´Ö 7000 úÖê ÃÖê¾ÖÖ-´ÖãŒŸÖ ú¸ü−Öê †Öî¸ü ײÖ−ÖÖ ´Öãú¤ü´ÖÖ “Ö»ÖÖµÖê ²ÖÓ¤üß ²Ö−ÖÖ−Öê) úÖ ×−Ö7ÖÔµÖ ×»ÖµÖÖ *ÖµÖÖ … ˆ−ÆüÖë−Öê ‡ÃÖ ´Öæ+ÖÔŸÖÖ ¯Ö¸ü †Öî¸ü ´Öæ+ÖÔŸÖÖ ŸÖ²Ö úß •Ö²Ö ˆ−ÆüÖë−Öê −Ö¾Ö´²Ö¸ü 1945 úÖê פü»»Öß êú »ÖÖ»Ö ×ú»ÖÖ ´Öë ‡ÃÖ ´Öãú¤ü´Öê úß ¯ÖÏ£Ö´Ö ÃÖã−ÖÖ‡Ô ¿Öãºþ úß •Ö²Ö ‹ú ØÆü¤æü. .‹. ¿ÖÖÆü−Ö¾ÖÖ•ÖÌ †Öî¸ü *Öã¹ý²Ö+¿Ö ØÃÖÆü לü»»ÖÖë úÖ ´Öãú¤ü´ÖÖ ×úÃÖúÖ ¯ÖÏŸÖßú ²Ö−ÖÖ ? (A) ÃÖÖ´¯ÖϤüÖ×µÖú ÃÖ´Ö¸üÃÖŸÖÖ (B) ÃÖ³Öß ¬ÖÖÙ´Öú ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë êú ×»Ö‹ ¬Ö´Öúß (C) þ֟Ö−¡ÖŸÖÖ êú ×»Ö‹ •Öæ—Ö ¸üÆêü ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë êú ×»Ö‹ ¬Ö´Öúß (D) ¤êü¿Ö¾ÖÖ×ÃÖµÖÖë êú ×¾Ö¹ý¨ü ײÖÎ×™ü¿Ö ¯ÖÏןÖ×ÎúµÖÖ †Ö‡Ô..‹−Ö.O.‹−Ö. êú ´Öãú¤ü´Öê úß ÃÖã−Ö¾ÖÖ‡Ô (D) »ÖÖ»Ö ×ú»Öê êú ²ÖÓ¤üß ¯Öß. 17.êú.‹−Ö.‹. »ÖÖ»Ö ×ú»Öê ´Öë ´Öãú¤ü´Öê úß ¯ÖÏŸÖß/ÖÖ ú¸ü ¸üÆêü »ÖÖê*ÖÖë ´Öë ÃÖê ²ÖÆãüÃÖÓ+µÖÖ ´ÖãûִÖÖ−ÖÖë úß £Öß †Öî¸ü ˆ−Ö´Öë ÃÖê ãú”û »ÖÖê*Ö ¾µÖ×£ÖŸÖ ÆüÖê ¸üÆêü £Öê ×ú וÖ−−ÖÖ ¯ÖÖ×úßÖÖ−Ö ÃÖ´²Ö−¬Öß «ü−«ü úÖê •Öß×¾ÖŸÖ ¸ü+Öê Æãü‹ Æïü …’ ײÖÎ×™ü¿Ö ÃÖ¸üúÖ¸ü †ŸµÖ−ŸÖ †¬Ö߸ü ÆüÖê ˆšüß ×ú úÆüà †Ö‡Ô.13. µÖÆü úÆü−ÖÖ ³Öß ˆ¯ÖµÖãŒŸÖ ÆüÖê*ÖÖ ×ú ÃÖÆüÖ−Öã³ÖæןÖ. •ÖÖê וÖ−−ÖÖ úß †Ö»ÖÖê“Ö−ÖÖ ú¸ü ¸üÆüß £Öß ¾ÖÆü úÖî−Ö £Öê ? (A) ×Æü−¤æü (B) ´ÖãÛÃ»Ö´Ö (C) ×ÃÖ+Ö (D) ØÆü¤æü †Öî¸ü ´ÖãÛÃ»Ö´Ö ¤üÖê−ÖÖë †Ö‡Ô. êú ³ÖÖ¾Ö ³ÖÖ¸üŸÖßµÖ ÃÖê−ÖÖ ´Öë −Ö ±îú»Ö •ÖÖ‹Ó … †Öî¸ü •Ö−Ö¾Ö¸üß ´Öë ¯ÖÓ•ÖÖ²Ö êú *Ö¾Ö−ÖÔ¸ü −Öê ׸ü¯ÖÖê™Ôü ³Öê•Öß £Öß ×ú †Ö‡Ô. 18.‹.êú. 14.‹−Ö.. µÖÆü úÆü−ÖÖ ³Öß ˆ¯ÖµÖãŒŸÖ ÆüÖê*ÖÖ ×ú ÃÖÆüÖ−Öã³ÖæןÖ. W-00 ×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ *ÖªÖÓ¿Ö úÖê ¯ÖלÍü‹ †Öî¸ü ¯ÖÏ¿−Ö 13 ÃÖê 18 ŸÖú úÖ ˆ¢Ö¸ü ¤üßו֋ : ײÖÎ×™ü¿Ö −Öß×ŸÖ ´Öë ×−Ö7ÖÔµÖÖŸ´Öú ¯Ö׸ü¾ÖŸÖÔ−Ö ¾ÖÖÃŸÖ¾Ö ´Öë •Ö−Ö-ÃÖ´ÖæÆü êú ¤ü²ÖÖ¾Ö êú úÖ¸ü7Ö 1945-46 êú ¯ÖŸÖ—Ö›Íü ‹¾ÖÓ ¿ÖßŸÖ êú ´ÖÆüß−ÖÖë ´Öë †ÖµÖÖ •Ö²Ö ¯Öî¸ü›Òü»Ö ´Öæ−Ö ‘¾Öê¾Ö»Ö •Ö−ÖÔ»Ö’ úÖ ÃÖ´¯ÖÖ¤ü−Ö ú¸ü ¸üÆêü £Öê … ˆ−ÆüÖë−Öê ¯ÖÏŸµÖ/ÖŸÖµÖÖ ‡ÃÖ ÛãÖ×ŸÖ úÖê ‘†ŸµÖ−ŸÖ ×¾ÖñúÖê™üú’ ²ÖŸÖ»ÖÖµÖÖ £ÖÖ … ¯ÖÏÖ¸ü´³Ö ´Öë. 16.‹−Ö... †ŸµÖ−ŸÖ ´Öæ+ÖÔŸÖÖ ÃÖê. êú ´ÖãŒŸÖ ×úµÖê *Ö‹ ÃÖî×−ÖúÖë êú þÖÖ*ÖŸÖ-ÃÖ´ÖÖ¸üÖêÆü ´Öë ¾Ö¤üá¬ÖÖ¸üß ³ÖÖ¸üŸÖßµÖ ÃÖî×−ÖúÖë −Öê ³ÖÖ*Ö ×»ÖµÖÖ £ÖÖ … ‡ÃÖ *ÖªÖÓ¿Ö êú ×»Ö‹ ×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ¿ÖßÂÖÔú ˆ¯ÖµÖãŒŸÖ ÆüÖê*ÖÖ ? (A) ¾Öê¾Ö»Ö úÖ •Ö−ÖÔ»Ö (B) ´ÖãÛÃ»Ö´Ö »Öß*Ö úß ³Öæ×´ÖúÖ (C) †Ö‡Ô.ÃÖÆü*Ö»Ö ÃÖê ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ •ÖŸÖ»ÖÖ‡Ô … (C) ×ÃÖ+ÖÖë −Öê ײÖÎ×™ü¿Ö ÃÖ¸üúÖ¸ü êú ×¾Ö¹ý¨ü *Öã¸ü²Ö+¿Ö ØÃÖÆü לü»»ÖÖë ÃÖê ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ •ÖŸÖ»ÖÖ‡Ô … (D) ³ÖÖ¸üŸÖßµÖÖë −Öê ˆ−Ö ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë ÃÖê ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ úß ×•Ö−Ö ¯Ö¸ü ´Öãú¤ü´ÖÖ “Ö»Ö ¸üÆüÖ £ÖÖ … »ÖÖ»Ö ×ú»Öê êú ²ÖÖÆü¸ü +Ö›Íêü »ÖÖê*ÖÖë úß ²ÖÆãüÃÖÓ+µÖÖ. êú ´ÖãŒŸÖ ×úµÖê *Ö‹ îúפüµÖÖë êú ÃÖÖ£Ö ³ÖÖ¸üŸÖßµÖ ¾Ö¤üá¬ÖÖ¸üß ÃÖî×−ÖúÖë úß ÃÖÆüÖ−Öã³Öæ×ŸÖ ×úÃÖ ²ÖÖŸÖ úÖ ÃÖÓêúŸÖ Æîü ? (A) ¸üÖ™Òü¾ÖÖ¤ü ‹¾ÖÓ ³ÖÏÖŸÖé³ÖÖ¾Ö úß ³ÖÖ¾Ö−ÖÖ (B) ³ÖÖ¸üŸÖßµÖ ÃÖî×−ÖúÖë úß ×¾Ö¯»Ö¾Öß ¯ÖÏéú×ŸÖ (C) þÖÖ*ÖŸÖ-ÃÖ´ÖÖ¸üÖêÆü ´Öë ³ÖÖ*Ö »Öê−ÖÖ (D) ˆ¯Ö¸üÖêŒŸÖ ´Öë ÃÖê úÖê‡Ô −ÖÆüà 7 P. ¿ÖÖÆü−Ö¾ÖÖ•ÖÌ. *Öã¸ü²Ö+¿Ö ØÃÖÆü לü»»ÖÖë) úÖê ú™ü‘Ö¸êü ´Öë +Ö›ÍüÖ ×úµÖÖ *ÖµÖÖ … ³ÖÖê»ÖÖ³ÖÖ‡Ô ¤êüÃÖÖ‡Ô.

(D) Telepathy is technological. 1995 was a Sunday. colours (C) Colours. but (R) is not the correct explanation.19. (B) The world is an electronic cocoon. codes. (B) Both (A) and (R) are true. (C) Information is power. colours (B) Symbols. but (R) is false. The chronological order of non-verbal communication is (A) Signs. symbols (D) Codes. (D) (A) is false. and (R) is the correct explanation. signs. symbols. January 1. 1996 ? (A) Sunday (B) Monday (C) Wednesday (D) Saturday W-00 8 . 25. codes.com (D) Twitter 24. Communication becomes circular when (A) the decoder becomes an encoder (B) the feedback is absent (C) the source is credible (D) the channel is clear 23. (A) Both (A) and (R) are true. signs. Reason (R) : Using the projection technology facilitates extensive coverage of course contents. signs 21. The country which has the distinction of having the two largest circulated newspapers in the world is (A) Great Britain (B) The United States (C) Japan (D) China 20. (C) (A) is true. Assertion (A) : For an effective classroom communication at times it is desirable to use the projection technology. codes. The site that played a major role during the terrorist attack on Mumbai (26/11) in 2008 was (A) Orkut (B) Facebook (C) Amazon. symbols. colours. 22. but (R) is true. What day of the week lies on January 1. Which of the following statements is not connected with communication ? (A) Medium is the message.

¯Ö¸ÓüŸÖã (R) ÃÖÆüß ¾µÖÖ+µÖÖ −ÖÆüà Æîü … (C) (A) ÃÖÆüß Æîü. ÃÖÓ“ÖÖ¸ü êú ÃÖÖ£Ö ×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ú£Ö−Ö ÃÖÓ²ÖÓ×¬ÖŸÖ −ÖÆüà Æîü ? (A) ÃÖÓ¤êü¿Ö ´ÖÖ¬µÖ´Ö Æîü … (B) ×¾Ö¿¾Ö ‹ú ‡»ÖꌙÒüÖê×−Öú òúæú−Ö Æîü … (C) ÃÖæ“Ö−ÖÖ ¿ÖÛŒŸÖ Æîü … (D) ™êü»Ö߯Öî£Öß ¯ÖÏÖîªÖê×*Öúß Æîü … 22.T. ¸Óü*Ö (C) ¸Óü*Ö. †´ÖÖî×+Öú ÃÖÓ“ÖÖ¸ü úÖ úÖ»ÖÖ−ÖãÎú´Ö ÆüÖêŸÖÖ Æîü (A) ÃÖÓêúŸÖ. 1996 úÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ×¤ü−Ö £ÖÖ ? (A) ¸ü×¾Ö¾ÖÖ¸ü (B) ÃÖÖê´Ö¾ÖÖ¸ü (C) ²Öã¬Ö¾ÖÖ¸ü (D) ¿Ö×−Ö¾ÖÖ¸ü W-00 9 P. ÃÖÓ“ÖÖ¸ü ¾Öé¢ÖÖúÖ¸ü ÆüÖê •ÖÖŸÖÖ Æîü •Ö²Ö (A) ×›üúÖê›ü¸ü ‹−ÖúÖê›ü¸ü ²Ö−Ö •ÖÖŸÖÖ Æîü … (B) ¯ÖÏן֯ÖãÛ™ü úÖ †³ÖÖ¾Ö ÆüÖêŸÖÖ Æîü … (C) ÄÖÖêŸÖ ×¾Ö¿¾ÖÃÖ−ÖßµÖ ÆüÖêŸÖÖ Æîü … (D) “Öî−Ö»Ö ×−Ö²ÖÖÔ¬Ö ÆüÖêŸÖÖ Æîü … 23. ÃÖÓêúŸÖ. †×³Öú£Ö−Ö (A) : ú/ÖÖ ´Öë ¯ÖϳÖÖ¾Ö¿Öᯙ ÃÖÓ“ÖÖ¸ü êú ×»Ö‹ ú‡Ô ²ÖÖ¸ü ¯ÖÏÖê•ÖꌿÖ−Ö ¯ÖÏÖîªÖê×*Öúß úÖ ˆ¯ÖµÖÖê*Ö ú¸ü−ÖÖ ¾ÖÖÓ”û−ÖßµÖ ÆüÖêŸÖÖ Æîü … úÖ¸ü"Ö (R) : ¯ÖÏÖê•ÖꌿÖ−Ö ¯ÖÏÖîªÖê×*Öúß êú ˆ¯ÖµÖÖê*Ö ÃÖê ¯ÖÖšËüµÖÎú´Ö úß ×¾ÖÂÖµÖ-¾ÖßÖã úÖ ¾µÖÖ¯Öú ÃÖ´ÖÖ¾Öê¿Ö ÆüÖêŸÖÖ Æîü … (A) (A) ŸÖ£ÖÖü (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü ŸÖ£ÖÖ (R) ÃÖÆüß ¾µÖÖ+µÖÖ Æîü … (B) (A) ŸÖ£ÖÖ (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü. . ¯Ö¸ÓüŸÖã (R) *Ö»ÖŸÖ Æîü … (D) (A) *Ö»ÖŸÖ Æîü. æú™ü. ÃÖÓêúŸÖ 21. ÃÖÓêúŸÖ. æú™ü. ×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ ´Öë ÃÖê ×úÃÖ ÃÖÖ‡™ü −Öê 2008 ´Öë ´ÖãÓ²Ö‡Ô ´Öë Æãü‹ †ÖŸÖÓú¾ÖÖ¤üß Æü´Ö»Öê (26/11) ´Öë ¯ÖÏ´Öã+Ö ³Öæ×´ÖúÖ ×−Ö³ÖÖ‡Ô £Öß ? (A) †ÖòãÔú™ü (B) ±êúÃÖ²Öãú (C) †´Öê•Ö−Ö. ¯ÖÏŸÖßú (D) æú™ü. ¸Óü*Ö (B) ¯ÖÏŸÖßú. 1 •Ö−Ö¾Ö¸üß. ×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ ´Öë ÃÖê ×úÃÖ ¤êü¿Ö ÃÖê ÃÖ²ÖÃÖê †×¬Öú ×¾ÖŸÖ¸ü7Ö ¾ÖÖ»Öê ¤üÖê ÃÖ´ÖÖ“ÖÖ¸ü ¯Ö¡Ö ¯ÖÏúÖ×¿ÖŸÖ ÆüÖêŸÖê Æïü ? (A) *ÖÏê™ü ײÖΙêü−Ö (B) µÖæ−ÖÖ‡™êü›ü Ùêü™ËüÃÖ (C) •ÖÖ¯ÖÖ−Ö (D) “Öß−Ö 20. ¯ÖÏŸÖßú.úÖò´Ö (D) ×™Ëü¾Ö™ü¸ü 24. ¯ÖÏŸÖßú.19. ¸Óü*Ö. 1995 úÖê ¸ü×¾Ö¾ÖÖ¸ü £ÖÖ … 1 •Ö−Ö¾Ö¸üß.O. ¯Ö¸ÓüŸÖã (R) ÃÖÆüß Æîü … 25. æú™ü.

Then these questions can be answered in (A) 20 ways (B) 100 ways (C) 240 ways (D) 1024 ways 29. 320 (C) Rs. 19. Deductive argument involves (A) sufficient evidence (C) seeing logical relations (B) critical thinking (D) repeated observation 32. Y. 290 (B) Rs. 360 (D) Rs. Inductive reasoning is based on or presupposes (A) uniformity of nature (B) God created the world (C) unity of nature (D) laws of nature 33. 37. They used it for 7. When an error of 1% is made in the length and breadth of a rectangle. There are 10 true-false questions in an examination. FEVU. respectively. What are the charges paid by Y ? (A) Rs. Three individuals X. 440 31. thinking must be (A) practical (C) individually satisfying 34. 8. The next number in the series 2. W-00 (B) socially relevant (D) analytical Which of the following is an analogous statement ? (A) Man is like God (B) God is great (C) Gandhiji is the Father of the Nation (D) Man is a rational being. Z hired a car on a sharing basis and paid Rs. ? (A) AKPO (B) ABYZ (C) JIRQ (D) LMRS 30. ? will be (A) 74 (B) 75 (C) 76 (D) None of the above 28. HGTS. 1. What will be the next term in the following ? DCXW. To be critical. 9.26. 11 hours. the percentage error (%) in the area of a rectangle will be (A) 0 (B) 1 (C) 2 (D) 4 27. 10 .040. 5.

? úß ÀÖéÓ+Ö»ÖÖ ´Öë †*Ö»Öß ÃÖÓ+µÖÖ úÖî−Ö ÃÖß ÆüÖê*Öß ? (A) 74 (B) 75 (C) 76 (D) ˆ¯Ö¸üÖêŒŸÖ ´Öë ÃÖê úÖê‡Ô −ÖÆüà 28. ×−Ö*Ö´Ö−ÖÖŸ´Öú ŸÖÔú ´Öë ÃÖÛ´´Ö×»ÖŸÖ Æîü (A) ¯ÖµÖÖÔ¯ŸÖ ÃÖÖ/µÖ (C) ŸÖÖÙúú ÃÖ´²Ö−¬Ö ¤êü+Ö−ÖÖ (B) (D) †Ö»ÖÖê“Ö−ÖÖŸ´Öú ×¾Ö“ÖÖ¸ü ¯Öã−Ö: ¯Öã−Ö: †¾Ö»ÖÖêú−Ö 32.O. . ? (A) ‹ êú ¯Öß †Öê (B) ‹ ²Öß ¾ÖÖ‡Ô •Öî› (C) •Öê †Ö‡Ô †Ö¸ü ŒµÖæ (D) ‹»Ö ‹´Ö †Ö¸ü ‹ÃÖ 30. 19. †Ö*Ö´Ö−ÖÖŸ´Öú ²ÖÖîרüúŸÖÖ †Ö¬ÖÖ׸üŸÖ Æîü µÖÖ ¯Öæ¾ÖÖÔ¯Öê/ÖÖ ú¸üŸÖß Æîü (A) ¯ÖÏéú×ŸÖ úß ‹úºþ¯ÖŸÖÖ (B) ×¾Ö¿¾Ö úÖê ‡Ô¿¾Ö¸ü −Öê ²Ö−ÖÖµÖÖ (C) ¯ÖÏéú×ŸÖ úß ‹úŸÖÖ (D) ¯ÖÏéú×ŸÖ êú ×−ÖµÖ´Ö 33. W-00 (B) (D) ÃÖÖ´ÖÖוÖú ÃÖÓ*ÖŸÖŸÖÖ ×¾Ö¿»ÖêÂÖ7ÖÖŸ´Öú ×−Ö´−Ö ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ÃÖ´ÖÖ−ÖÖ£ÖÔú ¾ÖŒŸÖ¾µÖ Æîü ? (A) ´Ö−Öã嵅 ‡Ô¿¾Ö¸ü úß ŸÖ¸üÆü Æîü … (B) ‡Ô¿¾Ö¸ü ´ÖÆüÖ−Ö Æîü … (C) *ÖÖѬÖß •Öß ¸üÖ™Òü êú ׯÖüŸÖÖ Æïü … (D) ´Ö−Öã嵅 ‹ú ²ÖÖîרüú ¯ÖÏÖ7Öß Æîü … 11 P. Z −Öê ‹ú úÖ¸ü ×´Ö»Ö ú¸ü ×ú¸üÖµÖê ¯Ö¸ü »Öß †Öî¸ü úÖ¸ü ¾ÖÖ»Öê úÖê 1. •Ö²Ö ‹ú ÃÖ´ÖúÖê7Ö úß »Ö´²ÖÖ‡Ô †Öî¸ü “ÖÖî›ÍüÖ‡Ô ´Öë ‹ú ¯ÖÏ×ŸÖ¿ÖŸÖ úß ³Öæ»Ö ÆüÖê ŸÖÖê ˆÃÖ ÃÖ´ÖúÖê7Ö êú /Öê¡Ö±ú»Ö ´Öë ³Öæ»Ö úß ¯ÖÏןֿ֟֟ÖÖ ŒµÖÖ ÆüÖê*Öß ? (A) 0 (C) 2 (B) 1 (D) 4 27.26. Y. 9. ‹“Ö •Öß ™üß ‹ÃÖ. ‡−Æëü ×úŸÖ−Öê ŸÖ¸üßúÖë ÃÖê Æü»Ö ×úµÖÖ •ÖÖ ÃÖúŸÖÖ Æîü ? (A) 20 (C) 240 (B) 100 (D) 1024 29. ×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ ´Öë ÃÖê †*Ö»ÖÖ ¯Ö¤ü (™ü´ÖÔ) úÖî−Ö ÃÖÖ ÆüÖê*ÖÖ ? ›üß ÃÖß ‹ŒÃÖ ›ü²»µÖæ.040 ¹ý¯Ö‹ úß †¤üÖµÖ*Öß úß … ˆ−ÆüÖë−Öê úÖ¸ü úÖê Îú´Ö¿Ö: 7. ‹±ú ‡Ô ¾Öß µÖæ.T. ŸÖß−Ö ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë X. 11 ‘Ö7™üÖë êú ×»Ö‹ ¯ÖϵÖÖê*Ö ×úµÖÖ … Y «üÖ¸üÖ ×úŸÖ−ÖÖ ×ú¸üÖµÖÖ †¤üÖ ×úµÖÖ *ÖµÖÖ ? (A) 290 ¹ý¯Ö‹ (B) 320 ¹ý¯Ö‹ (C) 360 ¹ý¯Ö‹ (D) 440 ¹ý¯Ö‹ 31. 5. 2. ÃÖ´ÖÖ»ÖÖê“Ö−ÖÖŸ´Öú דÖ−ŸÖ−Ö ÆüÖê−Öê êú ×»Ö‹ ÆüÖê−ÖÖ “ÖÖ×Æü‹ (A) ¾µÖÖ¾ÖÆüÖ׸üú (C) ¾ÖîµÖÛŒŸÖú ÃÖÓŸÖÖêÂÖ 34. 8. 37. ‹ú ¯Ö¸üß/ÖÖ ´Öë 10 ¯ÖÏ¿−Ö ÃÖÆüß-*Ö»ÖŸÖ êú Æïü.

How many persons would be reading at least two newspapers ? (A) 23 (B) 25 (C) 27 (D) 29 36. A total of 50 persons were surveyed and the number in the Venn diagram indicates the number of persons reading the newspapers.Questions from 35 . 35. (A) 1 (C) 3 W-00 (B) 2 (D) 4 12 . 4. 2. 3. How many persons would be reading almost two newspapers ? (A) 23 (B) 25 (C) 27 (D) 48 37. Which of the following graphs does not represent regular (periodic) behaviour of the variable f(t) ? 1. I representing Indian Express and T representing The Times of India.36 are based on the following diagram in which there are three intersecting circles. H representing The Hindu.

36 −Öß“Öê פüµÖê *ÖµÖê ›üÖµÖ*ÖÏÖ´Ö ¯Ö¸ü †Ö¬ÖÖ׸üŸÖ Æïü … ‡ÃÖ ›üÖµÖ*ÖÏÖ´Ö ´Öë ŸÖß−Ö ¯ÖÏן֓”êû¤üß ¾Öé¢Ö Æïü … H פü ×Æü−¤æü úÖ ¯ÖÏןÖ×−Ö׬֟¾Ö ú¸üŸÖÖ Æîü. I ‡Ó×›üµÖ−Ö ‹ŒÃÖ¯ÖÏêÃÖ úÖ ¯ÖÏןÖ×−Ö׬֟¾Ö ú¸üŸÖÖ Æîü ŸÖ£ÖÖ T פü ™üÖ‡´ÃÖ †Öò±ú ‡Ó×›üµÖÖ úÖ ¯ÖÏןÖ×−Ö׬֟¾Ö ú¸üŸÖÖ Æîü … ãú»Ö ×´Ö»ÖÖ ú¸ü 50 ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë úÖ ÃÖ¾Öì/Ö7Ö ×úµÖÖ *ÖµÖÖ ŸÖ£ÖÖ ¾Öê−Ö ›üÖµÖ*ÖÏÖ´Ö ´Öë ¤üß *Ö‡Ô ÃÖÓ+µÖÖ ÃÖÓ²ÖÓ×¬ÖŸÖ ÃÖ´ÖÖ“ÖÖ¸ü-¯Ö¡Ö úÖê ¯ÖœÍü−Öê ¾ÖÖ»Öê ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë úß ÃÖÓ+µÖÖ ‡Ó×*ÖŸÖ ú¸üŸÖß Æîü … 35. 2.T. ×úŸÖ−Öê ¾µÖÛŒŸÖ ú´Ö ÃÖê ú´Ö ¤üÖê ÃÖ´ÖÖ“ÖÖ¸ü ¯Ö¡Ö ¯ÖœÍüŸÖê Æïü ? (A) 23 (B) (C) (D) 29 27 25 ×úŸÖ−Öê ¾µÖÛŒŸÖ †×¬Öú ÃÖê †×¬Öú ¤üÖê ÃÖ´ÖÖ“ÖÖ¸ü ¯Ö¡Ö ¯ÖœÍüŸÖê Æïü ? (A) 23 (B) (C) (D) 48 27 25 ×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ *ÖÏÖ±úÖë ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ×−ÖµÖ×´ÖŸÖ (†Ö¾Ö׬Öú) “Ö»Ö êú ¾µÖ¾ÖÆüÖ¸ü f(t) úÖ ¯ÖÏןÖ×−Ö׬֟¾Ö −ÖÆüà ú¸üŸÖÖ ? 1. . 4. 37.O. W-00 (A) 1 (B) (C) (D) 4 13 3 2 P.¯ÖÏ¿−Ö ÃÖÓ+µÖÖ 35 . 3. 36.

W-00 In which year total number of patients registered in hospital X and hospital Y was the maximum ? (A) 2003 (B) (C) (D) 2006 2005 2004 What is the maximum dispersion in the registration of patients in the two hospitals in a year ? (A) 8000 (B) (C) (D) 2000 4000 6000 In which year there was maximum decrease in registration of patients in hospital X ? (A) 2003 (B) (C) (D) 2006 2005 14 2004 .Study the following graph and answer the questions 38 to 40 : No. 39. of Patients Registered 38. 40.

W-00 ×úÃÖ ¾ÖÂÖÔ ´Öë †Ã¯ÖŸÖÖ»Ö X †Öî¸ü †Ã¯ÖŸÖÖ»Ö Y ´Öë ¯ÖÓ•ÖßéúŸÖ ¸üÖê×*ÖµÖÖë úß ÃÖÓ+µÖÖ †×¬ÖúŸÖ´Ö £Öß ? (A) 2003 (B) (C) (D) 2006 2005 2004 ‹ú ¾ÖÂÖÔ ´Öë ¤üÖê−ÖÖë †Ã¯ÖŸÖÖ»ÖÖë ´Öë ¯ÖÓ•ÖßéúŸÖ ¸üÖê×*ÖµÖÖë úÖ †×¬ÖúŸÖ´Ö ×¾ÖÃÖ•ÖÔ−Ö ŒµÖÖ Æîü ? (A) 8000 (B) (C) (D) 2000 4000 6000 ×úÃÖ ¾ÖÂÖÔ ´Öë †Ã¯ÖŸÖÖ»Ö X ´Öë ¸üÖê×*ÖµÖÖë êú ¯ÖÓ•Ößú¸ü7Ö ´Öë †×¬ÖúŸÖ´Ö ú´Öß †Ö‡Ô ? (A) 2003 (B) (C) (D) 2006 2005 15 2004 P.T. 39. 40.×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ *ÖÏÖ±ú úÖ †¬µÖµÖ−Ö úßו֋ †Öî¸ü ¯ÖÏ¿−Ö 38 ÃÖê 40 ŸÖú úÖ ˆ¢Ö¸ü ¤üßו֋ : ¯ÖÓ•ÖßéúŸÖ ¸üÖê×*ÖµÖÖë úß ÃÖÓ+µÖÖ 38.O. .

the population decline in London in the seventeenth century was as a result of (A) frequent outbreaks of plague (B) low rate of fertility (C) immigration to other parts of the country (D) movement of people to other countries W-00 16 . London’s rate of population increase was at its greatest in the seventeenth century because (A) Its death rate was the highest in Britain at that time (B) It was a time when the population growth was declining everywhere (C) Migrants were drawn to London because of the vast increase in trading (D) Its high rate of mortality was offset by a low birthrate 36. which handled upto 90% of total English foreign trade and gave rise to a wide range of ancillary industries. 35.000 people. especially in medicine and law. London was always an unhealthy place and mortality rates were much higher than elsewhere in the country. Population growth now tended to become cumulative. that the city also had its greatest significance as a school centre and a school of manners and ideas for the rest of the country. the last of which killed 80. Other sectors provided goods and services for the court. This concentration of the wealthy made London a great leisure centre and the main purveyor of professional services. In comparison to the rest of the country.[For Blind Students Only] Read the following passage carefully and answer the questions 35 to 40 : London’s phenomenal growth was probably at its fastest in the sixteenth century. in the early eighteenth century London of Defoe and Hogarth. and for the growing numbers of the rich and ambitious who were attracted by court’s presence. immigration to the city drained the countryside of people and gave London its highest-yet population. 1/6th of the total population of the city. Such high death rates coupled with rather low fertility. 1625 and 1665. It has probably then. as in the terrible plagues of 1603. when London continued to grow but the English population remained fairly stable. Many people were attracted to the rapidly growing port. a period when the population was growing everywhere. More people needed even more people to provide them with goods and services that they required to survive in a large city. In the century after 1650. meant that London could never grow by its own natural increase. which now settled permanently in the capital. sometime rising to catastrophic heights.

O.000 »ÖÖê*ÖÖë úÖê úÖ»Ö −Öê ×−Ö*Ö»Ö ×»ÖµÖÖ … ´Ö韵Öã úß ‡ŸÖ−Öß ‰Ñú“Öß ¤ü¸ü ŸÖ£ÖÖ ‡ÃÖúß ŸÖã»Ö−ÖÖ ´Öë ú´ÖŸÖ¸ü •Ö−´Ö-¤ü¸ü êú úÖ¸ü7Ö »ÖÓ¤ü−Ö úß †Ö²ÖÖ¤üß úÖ Ã¾ÖÖ³ÖÖ×¾Öú ×¾ÖúÖÃÖ ú³Öß −ÖÆüà ÆüÖê ¯ÖÖµÖÖ … ÃÖ−ÖË 1650 êú ²ÖÖ¤ü ‡ÃÖ ¿ÖŸÖÖ²¤üß ´Öë •Ö²Ö »ÖÓ¤ü−Ö úÖ ×¾ÖúÖÃÖ ÆüÖêŸÖÖ ¸üÆüÖ ¯Ö¸ÓüŸÖã †Ó*Ö¸êü•Ö †Ö²ÖÖ¤üß »Ö*Ö³Ö*Ö Ûãָü ¸üÆüß. 1625 ŸÖ£ÖÖ 1665 êú ³ÖµÖÖ−Öú ¯»Öê*Ö ×•Ö−Ö´Öë ÃÖê †Ö×+Ö¸üß ¯»Öê*Ö ´Öë ¿ÖÆü¸ü úß †Ö²ÖÖ¤üß úÖ 1/6 ³ÖÖ*Ö †£ÖÖÔŸÖË 80. »Ö−¤ü−Ö ´Öë ÃÖÖê»ÖÆü¾Öà ¿ÖŸÖß ´Öë †Ö²ÖÖ¤üß êú ú´Ö ÆüÖê−Öê úÖ úÖ¸ü7Ö ŒµÖÖ £ÖÖ ? (A) ¯»Öê*Ö úÖ ¯ÖÏÖµÖ: ±îú»Ö−ÖÖ •Ö−Ö−Ö /Ö´ÖŸÖÖ úß ×−Ö´−Ö ¤ü¸ü (C) ¤êü¿Ö êú †−µÖ ³ÖÖ*ÖÖë ´Öë •ÖÖú¸ü ²ÖÃÖ−ÖÖ (D) »ÖÖê*ÖÖë úÖ †−µÖ ¤êü¿ÖÖë ´Öë •ÖÖ−ÖÖ (B) W-00 17 P.[êú¾Ö»Ö −Öê¡ÖÆüß−Ö †³µÖÙ£ÖµÖÖë ÆêüŸÖã] ×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ »Öê+ÖÖÓ¿Ö úÖê ¬µÖÖ−Ö¯Öæ¾ÖÔú ¯ÖœÍüú¸ü ¯ÖÏ¿−Ö-ÃÖÓ+µÖÖ 35 ÃÖê 40 úÖ ˆ¢Ö¸ü ¤üßו֋ … ÃÖÖê»ÖÆü¾Öà ¿ÖŸÖÖ²¤üß – ‹ú ‹êÃÖÖ ÃÖ´ÖµÖ •Ö²Ö Æü¸ü ãÖÖ−Ö úß †Ö²ÖÖ¤üß ²ÖœÍü ¸üÆüß £Öß – ´Öë »ÖÓ¤ü−Ö úÖ †³ÖæŸÖ¯Öæ¾ÖÔ ×¾ÖúÖÃÖ Æãü†Ö •ÖÖê µÖÆüÖÑ Æãü‹ ¯ÖÆü»Öê êú ×¾ÖúÖÃÖÖë ´Öë ŸÖß¾ÖÎŸÖ´Ö £ÖÖ … ŸÖê•Öß ÃÖê ×¾Öú×ÃÖŸÖ ÆüÖêŸÖê ‡ÃÖ ²ÖÓ¤ü¸ü*ÖÖÆü – •ÖÆüÖÑ ÃÖê ãú»Ö †Ó*Ö¸êü•Öß ×¾Ö¤êü¿Ö-¾µÖÖ¯ÖÖ¸ü úÖ 90 ¯ÖÏ×ŸÖ¿ÖŸÖ ÃÖÓ“ÖÖ×»ÖŸÖ ÆüÖêŸÖÖ £ÖÖ ŸÖ£ÖÖ •ÖÆüÖÑ †−ÖãÂÖÓ*Öß ˆ¤ËüµÖÖê*ÖÖë úß ¾µÖÖ¯Öú ÀÖéÓ+Ö»ÖÖ ¯Ö−Ö¯Ö ¸üÆüß £Öß – úß ŸÖ¸ü±ú ²ÖÆãüŸÖ ÃÖÖ¸êü »ÖÖê*Ö †Öéú™ü Æãü‹ … ¸üÖ•Ö¤ü¸ü²ÖÖ¸ü (úÖê™Ôü) – •ÖÖê †²Ö ãÖÖµÖß ºþ¯Ö ÃÖê ¸üÖ•Ö¬ÖÖ−Öß ´Öë ÛÃ£ÖŸÖ Æîü – ŸÖ£ÖÖ úÖê™üÔ úß ˆ¯ÖÛãÖ×ŸÖ ÃÖê ²Ö›Íüß ÃÖÓ+µÖÖ ´Öë †Öéú™ü ÆüÖ−ê Öê ¾ÖÖ»Öê ¬Ö−Öß ŸÖ£ÖÖ ´ÖÆü¢¾ÖÖúÖÓ/Öß ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë êú ×»Ö‹ ÃÖÖ´Ö×*ÖϵÖÖÑ ŸÖ£ÖÖ ÃÖê¾ÖÖ‹Ñ †−µÖ /Öê¡ÖÖë «üÖ¸üÖ ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ú¸üÖ‡Ô •ÖÖ ¸üÆüß £Öà … ¬Ö−Öß ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë êú ÃÖÓëú¦ü7Ö êú úÖ¸ü7Ö »ÖÓ¤ü−Ö ±ãú¸üÃÖŸÖ êú ÃÖ´ÖµÖ úÖê ײ֟ÖÖ−Öê úÖ ‹ú ²Ö›ÍüÖ ëú¦ü ŸÖ£ÖÖ ¾Öé×¢Öú ÃÖê¾ÖÖ†Öë – ×¾Ö¿ÖêÂÖ ú¸ü דÖ×úŸÃÖÖ ŸÖ£ÖÖ úÖ−Öæ−Ö – úÖ ¯ÖϬÖÖ−Ö †Ö¯ÖæÙŸÖúŸÖÖÔ ²Ö−Ö *ÖµÖÖ … †Ö²ÖÖ¤üß úß ¾Öéרü †²Ö ¯ÖãÓ•ÖÖŸ´Öú ºþ¯Ö ¬ÖÖ¸ü7Ö ú¸ü−Öê »Ö*Öß … ‹ú ¾ÖéÆü¤Ëü ¿ÖÆü¸ ´Öë ²ÖÆãüŸÖ ²Ö›Íüß ÃÖÓ+µÖÖ ´Öë ²ÖÃÖê »ÖÖê*ÖÖë êú •Öß×¾ÖŸÖ ¸üÆü−Öê êú ×»Ö‹ †Ö¾Ö¿µÖú ÃÖÖ´Ö×*ÖϵÖÖë ŸÖ£ÖÖ ÃÖê¾ÖÖ†Öë úÖê ˆ¯Ö»Ö²¬Ö ú¸üÖ−Öê êú ×»Ö‹ ²ÖÆãüŸÖ ÃÖÖ¸êü ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë úß †Ö¾Ö¿µÖúŸÖÖ £Öß … »ÖÓ¤ü−Ö ÃÖ¤üÖ ÃÖê Æüß Ã¾ÖÖãµÖ êú ×»Ö‹ ‹ú ÆüÖ×−Ö¯ÖϤü ãÖÖ−Ö ¸üÆüÖ Æîü ŸÖ£ÖÖ ¤êü¿Ö êú †−µÖ ãÖÖ−ÖÖë úß †¯Öê/ÖÖ µÖÆüÖÑ ´Ö韵Öã-¤ü¸ü ²ÖÆãüŸÖ †×¬Öú £Öß •ÖÖê ú³Öß-ú³Öß ´ÖÆüÖ×¾Ö¯Ö×¢Ö úÖ ºþ¯Ö ¬ÖÖ¸ü7Ö ú¸ü »ÖêŸÖß £Öß. *ÖÏÖ´Öß7Ö /Öê¡ÖÖë ÃÖê ²Ö›Íüß ŸÖÖ¤üÖ¤ü ´Öë »ÖÖê*ÖÖë úÖ ¿ÖÆü¸ü ´Öë †Ö¯ÖϾÖÖÃÖ−Ö Æãü†Ö וÖÃÖêú úÖ¸ü7Ö »ÖÓ¤ü−Ö úß †Ö²ÖÖ¤üß †²Ö ŸÖú úß †×¬ÖúŸÖ´Ö †Ö²ÖÖ¤üß ÆüÖê *Ö‡Ô … ÃÖÓ³Ö¾ÖŸÖ: ŸÖ²Ö †šüÖ¸üÆü¾Öà ¿ÖŸÖÖ²¤üß êú †Ö¸Óü׳Öú úÖ»Ö ´Öë ›êü±úÖê ŸÖ£ÖÖ ÆüÖê*ÖÖ£ÖÔ êú ÃÖ´ÖµÖ êú ‡ÃÖ ¿ÖÆü¸ü úÖê ¤êü¿Ö êú †−µÖ ³ÖÖ*ÖÖë êú ×»Ö‹ ¿Öî×/Öú ëú¦ü ŸÖ£ÖÖ ×¿Ö™üÖ“ÖÖ¸ü ‹¾ÖÓ ×¾Ö“ÖÖ¸üÖë êú ëú¦ü êú ºþ¯Ö ´Öë ´ÖÆü¢ÖÖ ×´Ö»Öß … 35. •ÖîÃÖê ÃÖ−ÖË 1603.T. . ‡ÃÖúÖ ˆ““Ö ´Ö韵Öã ¤ü¸ü ‡ÃÖêú ×−Ö´−Ö •Ö−´Ö ¤ü¸ü ÃÖê ÃÖ−ŸÖã×»ÖŸÖ ÆüÖê *ÖµÖÖ … ¤êü¿Ö êú ¿ÖêÂÖ ³ÖÖ*ÖÖë úß ŸÖã»Ö−ÖÖ ´Öë. ÃÖ¡ÖÆü¾Öà ¿ÖŸÖÖ²¤üß ´Öë »Ö−¤ü−Ö úß †Ö²ÖÖ¤üß úß ¾Öéרü úß ¤ü¸ü †×¬ÖúŸÖ´Ö £Öß ŒµÖÖë×ú (A) ײÖΙêü−Ö ´Öë »Ö−¤ü−Ö ´Öë ´Ö韵Öã úß ¤ü¸ü ˆÃÖ ÃÖ´ÖµÖ ÃÖ²ÖÃÖê †×¬Öüú £Öß … µÖÆü ¾ÖÆü ÃÖ´ÖµÖ £ÖÖ •Ö²Ö Æü¸ü ãÖÖ−Ö ¯Ö¸ü •Ö−ÖÃÖÓ+µÖÖ úß ¾Öéרü ´Öë ×*Ö¸üÖ¾Ö™ü †Ö ¸üÆüß £Öß … (C) ¯ÖϾÖÖÃÖß »Ö−¤ü−Ö úß †Öê¸ü Ø+Ö“Öê †Ö ¸üÆêü £Öê ŒµÖÖë×ú ¾ÖÆüÖÑ êú ¾µÖÖ¯ÖÖ¸ü ´Öë ²ÖÆãüŸÖ ³ÖÖ¸üß ¾Öéרü ÆüÖê ¸üÆüß £Öß … (B) (D) 36.

Which of the following is not related to information security on the Internet ? (A) Data Encryption (B) Water marking (C) Data Hiding (D) Information Retrieval 44. (D) Due to increase in immigrant population. the last of which was responsible for the death of over 80.37. Which one of the following was not the cause of high rate of death among the people of London ? (A) Increasing low fertility among people (B) Absence of diseases (C) Family planning regulations of the State (D) Migration of population 40. Which of the following sources of data is not based on primary data collection ? (A) Census of India (B) National Sample Survey (C) Statistical Abstracts of India (D) National Family Health Survey 42. Which of the four data sets have more dispersion ? (A) 88 91 90 92 89 91 (B) 0 1 1 0 –1 –2 (C) 3 5 2 4 1 5 (D) 0 5 8 10 –2 –8 43.. (D) London becoming England’s major intellectual and cultural centre at the time of Defoe and Hogarth. 41. (C) Increased rate of mortality. (B) Concentration of wealth among people who were earlier poor. What made London a great leisure centre ? (A) Growth of ancillary industries. After 1600 A. 39.000 people (C) a rise in population through natural growth (D) population stability 38.D. Which is the largest unit of storage among the following ? (A) Terabyte (B) Megabyte (C) Kilobyte (D) Gigabyte W-00 18 . Examples of the economic hegemony of London in the seventeenth century include (A) the movement of the Court permanently to the capital (B) 9/10th of England’s overseas trade passing through its docks (C) a large variety of secondary industries growing up around the port of London. the demography of London was characterised by (A) high deathrates and birthrates (B) three major outbreaks of disease.

O. †Ö×+Ö¸üß ²ÖÖ¸ü ‡ÃÖ ¸üÖê*Ö êú ±îú»Ö−Öê ÃÖê 80. ´Öë »Ö−¤ü−Ö úß •Ö−ÖÖÓ×úúß êú »Ö/Ö7Ö £Öê ˆ““Ö ´Ö韵Öã ¤ü¸ëü †Öî¸ü •Ö−´Ö ¤ü¸ëü ¸üÖê*Ö úÖ ŸÖß−Ö ²ÖÖ¸ü ¯ÖÏ´Öã+Ö ºþ¯Ö ÃÖê ±îú»Ö−ÖÖ. 88 0 3 0 91 1 5 5 90 1 2 8 92 0 4 10 89 –1 1 –2 91 –2 5 –8 ×−Ö´−Ö ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ‡−™ü¸ü−Öê™ü úß ÃÖæ“Ö−ÖÖ ÃÖã¸ü/ÖÖ ÃÖê ÃÖ´²ÖÛ−¬ÖŸÖ −ÖÆüà Æîü ? ›êü™üÖ ‹Û−Îú¯ÃÖ−Ö (B) ¾ÖÖ™ü¸ü ´ÖÖÚú*Ö ›üÖ™üÖ Æüև؛ü*Ö (D) ‡Ó±úÖ´Öì¿Ö−Ö ×¸ü™ÒüÖ‡¾Ö»Ö (A) (C) 44. 1600 ‡Ô.T. ×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ “ÖÖ¸ü †ÖÑú›ÍüÖ-×¾Ö−µÖÖÃÖÖë ´Öë •µÖÖ¤üÖ ×¾ÖÃÖ•ÖÔ−Ö ×úÃÖ´Öë Æîü ? (A) (B) (C) (D) 43. »Ö−¤ü−Ö úÖê ±ãúÃÖÔŸÖ úÖ êú−¦ü ×−Ö´−Ö ´Öë ÃÖê ×úÃÖ−Öê ²Ö−ÖÖµÖÖ ? (A) †−ÖãÂÖÓ*Öß ˆªÖê*ÖÖë úß ˆ−−Ö×ŸÖ (B) ˆ−Ö »ÖÖê*ÖÖë. êú ÆüÖ£ÖÖë ´Öë ¤üÖî»ÖŸÖ úÖ ‡ú½üÖ ÆüÖê−ÖÖ (C) ´Ö韵Öã ¤ü¸ü ´Öë ¾Öéרü (D) •Ö−ÖÃÖÓ+µÖÖ êú ×¾Ö¤êü¿ÖÖë ´Öë •ÖÖ−Öê ´Öë Æãü‡Ô ¾Öéרü 41. »Ö−¤ü−Ö êú »ÖÖê*ÖÖë ´Öë ˆ““Ö ´Ö韵Öã ¤ü¸ü úÖ ÃÖ²ÖÃÖê ²Ö›ÍüÖ úÖ¸ü7Ö úÖî−Ö ÃÖÖ −ÖÆüà £ÖÖ ? (A) ×−Ö´−Ö •Ö−Ö−Ö /Ö´ÖŸÖÖ ´Öë ¾Öéרü (B) ¸üÖê*ÖÖë úß †−Öã¯ÖÛãÖ×ŸÖ (C) ¸üÖ•µÖ êú ¯Ö׸ü¾ÖÖ¸ü ×−ÖµÖÖê•Ö−Ö ×¾Ö×−ÖµÖ´Ö (D) •Ö−ÖÃÖÓ+µÖÖ úÖ ¯ÖϾÖÃÖ−Ö 40. .37.000 ¾µÖÛŒŸÖµÖÖë úß ´Ö韵Öã Æãü‡Ô … ¯ÖÏÖéúןÖú ˆ−−Ö×ŸÖ êú úÖ¸ü7Ö •Ö−ÖÃÖÓ+µÖÖ ´Öë ¾Öéרü úÖ ÆüÖê−ÖÖ •Ö−ÖÃÖÓ+µÖÖ ´Öë ÛãָüŸÖÖ (A) (B) (C) (D) 38. •ÖÖê ¯ÖÆü»Öê ×−Ö¬ÖÔ−Ö £Öê. W-00 ×−Ö´−Ö ´Öë ÃÖê ³Ö7›üÖ¸ü7Ö úß ÃÖ²ÖÃÖê ²Ö›üß ‡úÖ‡Ô úÖî−Ö ÃÖß Æîü ? (A) ™êü¸üÖ ²ÖÖ‡™ü (B) ´Öê*ÖÖ ²ÖÖ‡™ü (C) ×ú»ÖÖê ²ÖÖ‡™ü (D) ×*Ö*ÖÖ ²ÖÖ‡™ü 19 P. ÃÖ¡ÖÆü¾Öà ¿ÖŸÖÖ²¤üß ´Öë »Ö−¤ü−Ö úß †ÖÙ£Öú ˆ““ÖŸÖÖ êú ˆ¤üÖÆü¸ü7ÖÖë ´Öë ¿ÖÖ×´Ö»Ö Æîü (A) ¸üÖ•Ö¤ü¸ü²ÖÖ¸ü úÖ Ã£ÖÖµÖß ºþ¯Ö ÃÖê ¸üÖ•Ö¬ÖÖ−Öß ´Öë †Ö •ÖÖ−ÖÖ … (B) ‡Ó*»Öî7›ü êú ×¾Ö¤êü¿Öß ¾µÖÖ¯ÖÖ¸ü úÖ 9/10 ³ÖÖ*Ö ‡ÃÖêú ›üÖòú ÃÖê ÆüÖêú¸ü •ÖÖŸÖÖ £ÖÖ … (C) »Ö−¤ü−Ö úß ²Ö−¤ü¸ü*ÖÖÆü êú ‡¤Ôü-×*Ö¤Ôü †−Öêú ³ÖÖÓ×ŸÖ êú ׫üŸÖßµÖ ˆªÖê*ÖÖë úß ˆ−−Ö×ŸÖ … (D) ›êü±úÖê †Öî¸ü ÆüÖê*ÖÖ£ÖÔ êú ÃÖ´ÖµÖ ´Öë ‡Ó*»Öî7›ü ´Öë »Ö−¤ü−Ö úÖ ¯ÖÏ´Öã+Ö ²ÖÖîרüú ‹¾ÖÓ ÃÖÖÓÃéúןÖú êú−¦ü ²Ö−Ö−ÖÖ … 39. ×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ †ÖÑú›ÍüÖ-ÄÖÖêŸÖÖë ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ ¯ÖÏÖ¸üÛ´³Öú †ÖÑú›ÍüÖ ÃÖÓ*ÖÏÆü7Ö ¯Ö¸ü †Ö¬ÖÖ׸üŸÖ −ÖÆüà Æîü ? (A) ³ÖÖ¸üŸÖ úß •Ö−Ö*Ö7Ö−ÖÖ (B) ¸üÖ™ÒüßµÖ ÃÖï¯Ö»Ö ÃÖ¾Öì/Ö7Ö (C) ³ÖÖ¸üŸÖ êú †ÖÑú›ÍüÖ ÃÖÖ¸ü (D) ¸üÖ™ÒüßµÖ ¯Ö׸ü¾ÖÖ¸ü þÖÖãµÖ ÃÖ¾Öì/Ö7Ö 42.

Which one of the following is not a network device ? (A) Router (B) Switch (C) Hub (D) CPU 48. The most recurring natural hazard in India is (A) Earthquakes (B) Floods (C) Landslides (D) Volcanoes W-00 20 . bit stands for (A) binary information term (C) binary tree (B) binary digit (D) Bivariate Theory 46. A compiler is used to convert the following to object code which can be executed (A) High-level language (B) Low-level language (C) Assembly language (D) Natural language 49. Which one of the following is not a linear data structure ? (A) Array (B) Binary Tree (C) Queue (D) Stack 47. The Sagarmanthan National Park has been established to preserve the eco-system of which mountain peak ? (A) Kanchenjunga (B) Mount Everest (C) Annapurna (D) Dhaulavira 51. Maximum soot is released from (A) Petrol vehicles (C) Diesel vehicles (B) CNG vehicles (D) Thermal Power Plants Surface Ozone is produced from (A) Transport sector (C) Textile industry (B) Cement plants (D) Chemical industry 52.45. The great Indian Bustard bird is found in (A) Thar Desert of Rajasthan (B) Coastal regions of India (C) Malabar Coast (D) Delta regions 50. Which one of the following non-conventional energy sources can be exploited most economically ? (A) Solar (B) Wind (C) Geo-thermal (D) Ocean Thermal Energy Conversion (OTEC) 54. 53.

×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖß ¸îü×+Öú ›êü™üÖ ÃÖÓ¸ü“Ö−ÖÖ −ÖÆüà Æîü ? (A) ‹¸êü (B) ²ÖÖ‡−Ö¸üß ™Òüß (C) ŒµÖæ (D) Ùêüú 47.¯Öß. ‹ú ú´¯ÖÖ‡»Ö¸ü úÖ ¯ÖϵÖÖê*Ö ×−Ö´−Ö úÖê †Öò²Ö•Öü úÖê› ´Öë ²Ö¤ü»Ö−Öê êú ×»Ö‹ ×úµÖÖ •ÖÖŸÖÖ Æîü ? (A) ˆ““Ö ÃŸÖ¸üßµÖ ³ÖÖÂÖÖ (B) ×−Ö´−Ö ÃŸÖ¸üßµÖ ³ÖÖÂÖÖ (C) †ÃÖî´²Ö»Öß ³ÖÖÂÖÖ (D) ¯ÖÏÖéúןÖú ³ÖÖÂÖÖ 49. bit úÖ ŸÖÖŸ¯ÖµÖÔ Æîü (A) ²ÖÖ‡−Ö¸üß ‡Ó±úÖ´Öì¿Ö−Ö ™ü´ÖÔ (C) ²ÖÖ‡−Ö¸üß ™Òüß (B) (D) ²ÖÖ‡−Ö¸üß ×›üו֙ü ²ÖÖµÖ¾Öê׸ü‹™ü £µÖÖê¸üß 46.µÖæ 48. ÃÖ²ÖÃÖê †×¬Öú ú••Ö»Ö (úÖ×»Ö+Ö) ×úÃÖÃÖê ×−Öú»ÖŸÖÖ Æîü ? ¯Öê™ÒüÖê»Ö ¾ÖÖÆü−Ö (B) ÃÖß ‹−Ö •Öß ¾ÖÖÆü−Ö ›üß•ÖÌ»Ö ¾ÖÖÆü−Ö (D) ŸÖÖ¯ÖßµÖ ¿ÖÛŒŸÖ ÃÖÓµÖ−¡Ö (A) (C) 52. ´ÖÆüÖ−Ö ³ÖÖ¸üŸÖßµÖ ÃÖÖêÆü−Ö ×“Ö×›ÍüµÖÖ (*ÖÏê™ü ‡Ó×›üµÖ−Ö ²ÖÙü›Ôü דÖ×›ÍüµÖÖ) úÆüÖÑ ¯ÖÖµÖß •ÖÖŸÖß Æîü ? (A) ¸üÖ•ÖãÖÖ−Ö úÖ £ÖÖ¸ü ¸êü×*ÖßÖÖ−Ö (B) ³ÖÖ¸üŸÖ êú ŸÖ™üßµÖ /Öê¡Ö (C) ´ÖÖ»ÖÖ²ÖÖ¸ü ŸÖ™ü (D) ›êü»™üÖ /Öê¡Ö 50.T. ÃÖŸÖÆüß †Öê•ÖÖê−Ö ×úÃÖÃÖê ˆŸ¯Ö−−Ö ÆüÖêŸÖß Æîü ? ¯Ö׸ü¾ÖÆü−Ö /Öê¡Ö ¾ÖÃ¡Ö ˆªÖê*Ö (A) (C) (B) (D) ÃÖß´Öë™ü ÃÖÓµÖ−¡Ö ¸ÖÃÖÖµÖ×−Öú ˆªÖê*Ö 53. ×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖß −Öê™ü¾ÖÔú ˆ¯Öú¸ü7Ö −ÖÆüà Æîü ? (A) ¸üÖˆ™ü¸ü (B) ÛÃ¾Ö“Ö (C) Æü²Ö (D) ÃÖß.O.45. ×úÃÖ ¯Ö¾ÖÔŸÖßµÖ ×¿Ö+Ö¸ü êú ¯ÖÖ׸üÛãÖןÖúß ŸÖÓ¡Ö êú ÃÖÓ¸ü/Ö7Ö êú ×»ÖµÖê ÃÖÖ*Ö¸ü´ÖÓ£Ö−Ö ¸üÖ™ÒüßµÖ ˆªÖ−Ö úß Ã£ÖÖ¯Ö−ÖÖ Æãü‡Ô Æîü ? (A) Óú“Ö−Ö•ÖÓ*ÖÖ (B) ‹ê¾Ö¸êüÙü ¯Ö¾ÖÔŸÖ (C) †−−Ö¯Öæ7ÖÖÔ (D) ¬ÖÖî»ÖÖ¾Ö߸üÖ 51. ×−Ö´−Ö×»Ö×+ÖŸÖ *Öî¸ü ¯ÖÖ¸ü´¯Ö׸üú ‰ú•ÖÖÔ ÄÖÖêŸÖÖë ´Öë ÃÖê ×úÃÖúÖ †×ŸÖ ×´ÖŸÖ¾µÖ×µÖŸÖÖ êú ÃÖÖ£Ö ¤üÖÆê ü−Ö ×úµÖÖ •ÖÖ ÃÖúŸÖÖ Æîü ? (A) ÃÖÖî¸ü (B) ¯Ö¾Ö−Ö (C) ³Öæ-ŸÖÖ¯ÖßµÖ (D) ÃÖ´Öã¦üß ŸÖÖ¯ÖßµÖ ‰ú•ÖÖÔ ÃÖÓ¯Ö׸ü¾ÖŸÖÔ−Ö 54. ³ÖÖ¸üŸÖ ´Öë ÃÖ²ÖÃÖê †×¬Öú ÆüÖê−Öê ¾ÖÖ»Öß ¯ÖÏÖéúןÖú †Ö¯Ö¤üÖ úÖî−Ö ÃÖß Æîü ? (A) ³Öæú´¯Ö (B) ²ÖÖœÍü (C) ³ÖæÃ+Ö»Ö−Ö (D) •¾ÖÖ»ÖÖ´Öã+Öß W-00 21 P. .

Which of the following is more interactive and student centric ? (A) Seminar (B) Workshop (C) Lecture (D) Group Discussion 58. (D) (A) is false and (R) is correct. (A) Both (A) and (R) are true and (R) is the correct explanation. Rajya Sabha with their Secretariats 59. (C) (A) is correct and (R) is false. According to Article 120 of the Constitution of India. The Parliament in India is composed of (A) Lok Sabha & Rajya Sabha (B) Lok Sabha. Reason (R) : University and college teachers have to undergo both orientation and refresher courses. Rajya Sabha & Vice President (C) Lok Sabha.G.55.C. Assertion (A) : The U. Distance education contributes (A) 50% of formal system (B) 25% of formal system (C) 10% of the formal system (D) Distance education system’s contribution is not taken into account while considering the figures of enrolment in higher education 60. the business in Parliament shall be transacted in (A) English only (B) Hindi only (C) English and Hindi both (D) All the languages included in Eighth Schedule of the Constitution 57. The recommendation of National Knowledge Commission for the establishment of 1500 Universities is to (A) create more teaching jobs (B) ensure increase in student enrolment in higher education (C) replace or substitute the privately managed higher education institutions by public institutions (D) enable increased movement of students from rural areas to urban areas 56. The enrolment in higher education in India is contributed both by Formal System of Education and by System of Distance Education. W-00 22 . (B) Both (A) and (R) are correct but (R) is not the correct explanation of (A). Academic Staff Colleges came into existence to improve the quality of teachers. Rajya Sabha & President (D) Lok Sabha.

³ÖÖ¸üŸÖ úß ÃÖÓÃÖ¤ü *ÖךüŸÖ ÆüÖêŸÖß Æîü (A) »ÖÖêú ÃÖ³ÖÖ ¾Ö ¸üÖ•µÖÃÖ³ÖÖ ÃÖê (B) »ÖÖêú ÃÖ³ÖÖ. ³ÖÖ¸üŸÖ êú ÃÖÓ×¾Ö¬ÖÖ−Ö êú †−Öã“”êû¤ü 120 êú †−ÖãÃÖÖ¸ü ÃÖÓÃÖ¤ü úß úÖµÖÔ¾ÖÖÆüß úÖ ÃÖÓ“ÖÖ»Ö−Ö ÆüÖêŸÖÖ Æîü ? (A) êú¾Ö»Ö †Ó*ÖÏ•Öß ´Öë (B) êú¾Ö»Ö ×Æü−¤üß ´Öë (C) ×Æü−¤üß ¾Ö †Ó*ÖÏê•Öß ¤üÖê−ÖÖë ´Öëê (D) ÃÖÓ×¾Ö¬ÖÖ−Ö êú †Â™ü´Ö ¯Ö׸ü׿Ö™ü ´Öë ÃÖÛ´´Ö×»ÖŸÖ ÃÖ³Öß ³ÖÖÂÖÖ†Öë ´Öë 57. ¸üÖ•µÖ ÃÖ³ÖÖ ¾Ö ˆ¯Ö¸üÖ™Òü¯Ö×ŸÖ ÃÖê (C) »ÖÖêú ÃÖ³ÖÖ. (A) úÖ ÃÖÆüß Ã¯Ö™üßú¸ü7Ö −ÖÆüà Æîü … (C) (A) ÃÖÆüß Æîü. †×³Öú£Ö−Ö (A) : ×¾Ö¿¾Ö×¾ÖªÖ»ÖµÖ †−Öã¤üÖ−Ö †ÖµÖÖê*Ö êú †úÖ¤ü×´Öú ÙüÖ±ú úÖò»Öê•Ö ׿Ö/ÖúÖë úß *Öã7Ö¾Ö¢ÖÖ úÖê ÁÖêšü ²Ö−ÖÖ−Öê êú ×»Ö‹ †Ûß֟¾Ö ´Öë †Ö‹ … úÖ¸ü"Ö (R) : ×¾Ö¿¾Ö×¾ÖªÖ»ÖµÖ †Öî¸ü ´ÖÆüÖ×¾ÖªÖ»ÖµÖ ×¿Ö/ÖúÖë úÖê ׿Ö/Ö7Ö ¯ÖÏ׿Ö/Ö7Ö ¯ÖÏÖ¯ŸÖ ú¸ü−ÖÖ ÆüÖêŸÖÖ Æîü … (A) (A) ¾Öü (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü †Öî¸ü (R) ˆÃÖúÖ ÃÖÆüß Ã¯Ö™üßú¸ü7Ö Æîü … (B) (A) ¾Ö (R) ¤üÖê−ÖÖë ÃÖÆüß Æïü ×ú−ŸÖã (R). ³ÖÖ¸üŸÖ ´Öë ˆ““Ö ×¿Ö/ÖÖ ´Öë ¯ÖÓ•Ößú¸ü7Ö ´Öë ׿Ö/ÖÖ úß ¤üÖê−ÖÖë ¯ÖÏ7ÖÖ×»ÖµÖÖë – †Öî¯Ö“ÖÖ׸üú ¯ÖÏ7ÖÖ»Öß ¾Ö ¤æü¸üÃ£Ö ×¿Ö/ÖÖ ¯ÖÏ7ÖÖ»Öß úÖ µÖÖê*Ö¤üÖ−Ö ÆüÖêŸÖÖ Æîü … ¤æü¸üÃ£Ö ×¿Ö/ÖÖ ¯ÖÏ7ÖÖ»Öß µÖÖê*Ö¤üÖ−Ö ú¸üŸÖß Æîü (A) †Öî¯Ö“ÖÖ׸üú ¯ÖÏ7ÖÖ»Öß úÖ 50 ¯ÖÏ×ŸÖ¿ÖŸÖ (B) †Öî¯Ö“ÖÖ׸üú ¯ÖÏ7ÖÖ»Öß úÖ 25 ¯ÖÏ×ŸÖ¿ÖŸÖ (C) †Öî¯Ö“ÖÖ׸üú ¯ÖÏ7ÖÖ»Öß úÖ 10 ¯ÖÏ×ŸÖ¿ÖŸÖ (D) ˆ““Ö ×¿Ö/ÖÖ ´Öë ¯ÖÓ•Ößú¸ü7Ö êú †ÖÑú›ÍüÖë ¯Ö¸ü ×¾Ö“ÖÖ¸ü ú¸üŸÖê ÃÖ´ÖµÖ ¤æü¸üÃ£Ö ×¿Ö/ÖÖ êú µÖÖê*Ö¤üÖ−Ö ¯Ö¸ü ×¾Ö“ÖÖ¸ü Æüß −ÖÆüà ×úµÖÖ •ÖÖŸÖÖ 60. ×−Ö´−Ö ´Öë ÃÖê úÖî−Ö ÃÖÖ †×¬Öú †−ŸÖÙÎúµÖÖŸ´Öú †Öî¸ü ×¾ÖªÖ£Öá-ˆ−´Öã+Ö (êúÛ−¦üú) Æî ? (A) ÃÖÓ*ÖÖêšüß (B) ¾ÖÔú¿ÖÖò¯Ö (C) ¾µÖÖ+µÖÖ−Ö (D) ÃÖ´ÖæÆü “Ö“ÖÖÔ 58.T. . ¸üÖ•µÖ ÃÖ³ÖÖ ¾Ö ¤üÖê−ÖÖë êú ÃÖד־ÖÖ»ÖµÖ ÃÖ×ÆüŸÖ 59. (R) *Ö»ÖŸÖ Æîü … (D) (A) *Ö»ÖŸÖ Æîü.55. ¸üÖ•µÖ ÃÖ³ÖÖ ¾Ö ¸üÖ™Òü¯Ö×ŸÖ ÃÖê (D) »ÖÖêú ÃÖ³ÖÖ. ¸üÖ™ÒüßµÖ –ÖÖ−Ö †ÖµÖÖê*Ö «üÖ¸üÖ 1500 ×¾Ö¿¾Ö×¾ÖªÖ»ÖµÖÖë úÖê ãÖÖ×¯ÖŸÖ ú¸ü−Öê úß ×ÃÖ±úÖ׸ü¿ÖÖë úÖ †Ö¿ÖµÖ ŒµÖÖ Æîü ? (A) •µÖÖ¤üÖ †¬µÖÖ¯Ö−Ö êú ¯Ö¤üÖë úÖê ²Ö−ÖÖ−ÖÖ … (B) ˆ““Ö ×¿Ö/ÖÖ ´Öë ×¾ÖªÖÙ£ÖµÖÖë êú ¤üÖ×+Ö»Öê úÖê µÖúß−Öß ²Ö−ÖÖ−ÖÖ … (C) ×−Ö•Öß ˆ““Ö ×¿Ö/ÖÖ ÃÖÓãÖÖ−ÖÖë êú ãÖÖ−Ö ¯Ö¸ü ÃÖ¸üúÖ¸üß ÃÖÓãÖÖ−ÖÖë úÖê ãÖÖ×¯ÖŸÖ ú¸ü−ÖÖ … (D) *ÖÏÖ´Öß7Ö /Öê¡ÖÖë êú ×¾ÖªÖÙ£ÖµÖÖë úÖê ¿ÖÆü¸üß /Öê¡ÖÖë êú ÃÖÓãÖÖ−ÖÖë ´Öë ŸÖß¾ÖÎ *Ö×ŸÖ ÃÖê »ÖÖ−ÖÖ … 56.O. (R) ÃÖÆüß Æîü … ___________ W-00 23 P.

Space For Rough Work W-00 24 .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful

Master Your Semester with Scribd & The New York Times

Special offer for students: Only $4.99/month.

Master Your Semester with a Special Offer from Scribd & The New York Times

Cancel anytime.