ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ

ΟΔΗΓΟΣ ΚΑΛΩΝ ΠΡΑΚΤΙΚΩΝ

Επιμέλεια: Γούργουρα Πατρίτσια

Στα πλαίσια του Σχέδιου Δράσης:
«ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΔΙΑΔΡΟΜΕΣ ΜΕ ΠΟΔΗΛΑΤΟ»
που εντάσσεται στο Ε. Π.
«Απασχόληση & Επαγγελματική Κατάρτιση».
Οι ενέργειες συγχρηματοδοτούνται κατά
75% από τοΕυρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο.
Με τη συμβολή της Ειδικής Υπηρεσίας Εφαρμογής
Συγχρηματοδοτούμενων Ενεργειών
από το Ε.Κ.Τ. του
Υπουργείου Απασχόλησης και Κοινωνικής Προστασίας

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

2
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ
ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ
Εισαγωγή
1.

Ποδήλατο : Ένα όχημα κατάλληλο για τις μετακινήσεις μας
-

Επιστροφή στο ποδήλατο

-

Πώς θα (ξανά)εξοικειωθούμε με το ποδήλατο;

-

Μύθοι που δημιουργούν λάθος εικόνες

2.

Πόλεις φιλικές στο ποδήλατο

3.

Περιβαλλοντικές προκλήσεις και ανάγκη διαμόρφωσης “Σχεδίων Βιώσιμων Αστικών

Μετακινήσεων”
-

Δεδομένα και τάσεις για την κινητικότητα στην ΕΕ

-

Αστικές μετακινήσεις και περιβαλλοντικά προβλήματα

-

Η ανάγκη για τοπικά Σχέδια Βιώσιμων Αστικών Μετακινήσεων (ΣΒΑΜ)

-

Βασικά στοιχεία ενός ΣΒΑΜ

-

Κύρια βήματα προς υλοποίηση

-

Σκοποί και στόχοι για βιώσιμες μεταφορές σύμφωνα με την Στρατηγική Βιώσιμης

Ανάπτυξης της ΕΕ (2006)
-

Κύρια μέτρα διαχείρισης της κινητικότητας προς εξέταση

-

Δημόσια συμμετοχή

-

Χρήσιμα συμπεράσματα από την εμπειρία και την έρευνα για την προώθηση της

ποδηλασίας και του περπατήματος στις πόλεις
4.

Ποδήλατο μέσο μετακίνησης – Καλά παραδείγματα από Ευρωπαϊκές Πόλεις
- Ποδηλατώντας στην Ευρώπη
- Τι γίνεται σε άλλες πόλεις?
- Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας 2006
- Μερικά από τα προγράμματα που παρουσιάστηκαν στην Ευρωπαϊκή Εβδομάδα
Κινητικότητας 2006

5.

Βελτίωση της Κυκλοφορίας και αναβάθμιση του περιβάλλοντος

- Πρόταση μονοδρόμησης των παράλληλων αρτηριών Πατησίων & Αχαρνών-Παρουσίαση μελέτης
Συγκοινωνιολόγου –Αναπληρωτή Καθηγητή ΕΜΠ :Κου Θ. Βλαστού
a. Γενική ρύθμιση της κυκλοφορίας
b. Κυκλοφορία αυτοκινήτων και δημόσια συγκοινωνία
c. Πεζοδρόμια
d. Ποδηλατόδρομος
e. Παρατηρήσεις

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

3
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ

Εισαγωγή
H Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 25 Σεπτεμβρίου 2007 την Πράσινη Βίβλο «Προς
ένα νέο πολιτισμό για τις αστικές μετακινήσεις», με στόχο μια ευρεία συζήτηση στις χώρες
μέλη και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Αναμένεται ότι το 2008 θα διαμορφωθεί ένα Ευρωπαϊκό
Σχέδιο Δράσης για την Αστική Κινητικότητα, με χρονοδιάγραμμα εφαρμογής, καλές
πρακτικές,

εργαλεία

εφαρμογής,

πρωτοβουλίες

και

δράσεις

με

στόχο

τη

βιώσιμη

κινητικότητα.
Στο παρελθόν έχουν παρουσιασθεί η «Πράσινη Βίβλος για το Αστικό Περιβάλλον» (1990),
μια πρώτη προσέγγιση του χώρου και της ταυτότητας της πόλης, η «Πράσινη Βίβλος για τα
Δίκτυα των Πολιτών» (1995), σχετικά με τη δημόσια συγκοινωνία και τις συνδυασμένες
μεταφορές, η «Πράσινη Βίβλος για τη Δίκαιη και Αποτελεσματική Κοστολόγηση στις
Μεταφορές» (1995), σχετικά με την προώθηση της βιώσιμης κινητικότητας, η «Πράσινη
Βίβλος για τη Μελλοντική Πολιτική για το Θόρυβο» (1997), για τη μείωση του θορύβου και
της ατμοσφαιρικής ρύπανσης με την ελάττωση της ταχύτητας και του αριθμού των
οχημάτων.
Τα τελευταία χρόνια μια σειρά ευρωπαϊκών Οδηγιών, όπως η 9040/96

για την

«Αξιολόγηση και Διαχείριση της Ποιότητας του Αέρα», η Οδηγία 2001/42/ΕΚ για τις
«Στρατηγικές Περιβαλλοντικές Εκτιμήσεις Σχεδίων και Προγραμμάτων», αλλά και η Λευκή
Βίβλος «Η ευρωπαϊκή πολιτική στις μεταφορές με ορίζοντα το 2010: η ώρα των επιλογών»
(2001), θέτουν νέες προσεγγίσεις στα θέματα της κινητικότητας.
Η Πράσινη Βίβλος «Προς ένα νέο πολιτισμό για τις αστικές μετακινήσεις» θέτει ως στόχο τις
πόλεις ελεύθερης ροής, τις πράσινες πόλεις, τις πιο έξυπνες αστικές μεταφορές, τα
προσβάσιμα συστήματα μετακίνησης. Προσδιορίζει, επίσης, εργαλεία εφαρμογής, όπως το
ποδήλατο, το περπάτημα, το «κοινόχρηστο αυτοκίνητο», τη συλλογική χρήση του ΙΧ και τις
συνδυασμένες μεταφορές για τις πόλεις ελεύθερης ροής, ή τη βελτίωση της τεχνολογίας
των οχημάτων και τη βελτίωση του τρόπου οδήγησης για τις πράσινες πόλεις κα. Εργαλεία
προτείνονται, επίσης, για τις πιο έξυπνες αστικές μεταφορές, όπως για παράδειγμα η
βελτίωση της πληροφόρησης και ενιαία συστήματα πληρωμής.
Είναι και διαπίστωση της Πράσινης Βίβλου, ότι παρά τα προγράμματα, τις χρηματοδοτήσεις
και τις έρευνες, παραμένουν σοβαρά προβλήματα περιβάλλοντος και ποιότητας ζωής στις
ευρωπαϊκές πόλεις, που επηρεάζουν και τον πλανήτη (συνεισφορά των πόλεων στην
αλλαγή του κλίματος) και απαιτούνται πιο αποφασιστικές πολιτικές και αλλαγές.
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

4
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ
Η τεχνολογία από μόνη της δεν επαρκεί για να αντιμετωπιστούν τα προβλήματα της
σημερινής πόλης, προβλήματα που επιδεινώνονται από καθημερινές συνήθειες, αξίες και
νοοτροπίες που οδηγούν σε τεμαχισμό της πόλης και αναίρεση της συλλογικότητας που
υποτίθεται ότι είναι η πόλη. Δεν είναι τυχαίο, λοιπόν, ότι η «Πράσινη Βίβλος» επικαλείται
«ένα νέο πολιτισμό για τις αστικές μετακινήσεις», που υπερβαίνει τον ατομικισμό και τις
σημερινές εξαρτήσεις.
Θα ανοίξει αυτή η συζήτηση και στην Ελλάδα σε δημόσιο επίπεδο, και σε συνάρτηση με την
συζήτηση που διεξάγεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο; Είναι σε κάθε περίπτωση η κινητοποίηση
των πολιτών και οι αλλαγές συμπεριφορών που θα διαμορφώσουν πιο υπεύθυνες και
συλλογικές συμπεριφορές για πιο βιώσιμες πόλεις.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

5
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ

1. Ποδήλατο : Ένα όχημα κατάλληλο για τις μετακινήσεις μας
Το ΙΧ αυτοκίνητο είναι θύμα της επιτυχίας του. Εξυπηρετεί όσο δεν κυκλοφορούν πολλοί με αυτό.
Αν γενικευτεί ως μέσο μετακίνησης, οδηγεί σε πλήρες αδιέξοδο. Όσο πιο πολύ διευκολύνεται η
κυκλοφορία και η στάθμευσή του, τόσο γιγαντώνεται στην πορεία το πρόβλημα, μια και όλο και
περισσότεροι στρέφονται σε αυτό για τις μετακινήσεις τους, μποτιλιάροντας έτσι σύντομα όλες τις
διεξόδους.
Έρευνα που πραγματοποιήθηκε ταυτόχρονα σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις δείχνει, ότι το 83% των
πολιτών πιστεύει πλέον, πως τα μέσα μαζικής μεταφοράς πρέπει να αποκτήσουν προτεραιότητα
απέναντι στην ιδιωτική αυτοκίνηση. Όποιος επισκέπτεται ευρωπαϊκές πόλεις τα τελευταία χρόνια,
διαπιστώνει ότι αλλάζουν, και σε πολλές από αυτές βελτιώνονται, οι συνθήκες ζωής. Οι αλλαγές
στον τρόπο μετακίνησης είναι σημαντικές. Χαρακτηριστικό παράδειγμα το Ελσίνκι, όπου το 70%
των κατοίκων του μετακινείται πλέον με τα μέσα μαζικής μεταφοράς, όταν λίγα μόνο χρόνια πριν
το ποσοστό αυτό ήταν 30%.
Τα δημόσια μέσα μεταφοράς δεν είναι όμως η μόνη εναλλακτική λύση. Υπάρχει ένα (ιδιωτικό) μέσο
μετακίνησης, το οποίο όσο πιο διαδεδομένο γίνεται, τόσο πιο ανακουφιστικό είναι για τις πόλεις.
Είναι το ποδήλατο, που στο όχι πολύ μακρινό παρελθόν, ήταν ο κυρίαρχος των μετακινήσεων. Στο
πέρασμα του χρόνου, ως αποτέλεσμα λανθασμένων πολιτικών, περιορίστηκε η χρήση του.
Σήμερα, επιστρέφει, κυρίως στις ευρωπαϊκές και σε ορισμένες αμερικανικές πόλεις, κατακτώντας
το μερίδιο που του ανήκει στις μετακινήσεις και στον (επανα)σχεδιασμό των πόλεων. Σήμερα,
σχεδόν κάθε Γερμανός, Ολλανδός και Δανός έχει ποδήλατο, τη στιγμή που στην Ελλάδα μόνο το
20% των πολιτών έχει (αλλά ακόμα και αυτό το νούμερο οφείλεται κυρίως στα παιδικά ποδήλατα).
Η στροφή είναι ορατή. Για παράδειγμα ο Οργανισμός Αυτοκίνησης της Βρετανίας προέτρεψε
πρόσφατα τα μέλη του να χρησιμοποιήσουν το ποδήλατο με την έκδοση μιας σχετικής μελέτης.
Περιοχές με σημαντικό ποσοστό μετακινήσεων με ποδήλατο φαίνεται να διαθέτουν σημαντικό
δυναμικό για μεγαλύτερη στροφή προς τη χρήση του, σύμφωνα με έρευνα στη δανέζικη πόλη
Aarhus.
Το ποδήλατο κάνει τη διαφορά στις πόλεις, μιας και με ελάχιστη επιβάρυνση των λειτουργιών
τους, μπορεί και εξυπηρετεί περισσότερους ανθρώπους. Έχει μετρηθεί ότι έναν δρόμο πλάτους 3,5
μέτρων σε μια πόλη, μπορούν να τον διασχίσουν σε μια ώρα δύο χιλιάδες επιβάτες ΙΧ
αυτοκινήτων, 9.000 επιβάτες λεωφορείων, 14.000 ποδηλάτες, 19.000 πεζοί, 22.000 επιβάτες τραμ
(Botma & Papendrecht “traffic operations of bicycle traffic”, TU-Delft, 1991).

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

6
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ
- Επιστροφή στο ποδήλατο
Όλο και περισσότεροι πείθονται, ότι το ποδήλατο μπορεί να παίξει καθοριστικό ρόλο στη βελτίωση
της ποιότητας ζωής μέσα στις πόλεις. Διότι:

Είναι οικονομικό.

Είναι μικρό και ελαφρύ.

Βοηθάει στην καθημερινή άσκηση.

Προκαλεί μηδενική ρύπανση.

Προσφέρει ανεξαρτησία στο χρήστη για τις μετακινήσεις του.

Το παρκάρεις εύκολα, χωρίς κόστος, κοντά στον τελικό προορισμό σου.

Δεν εκπέμπει διοξείδιο του άνθρακα και άρα κάθε μετακίνηση που γίνεται με ποδήλατο, αντί

για αυτοκίνητο προστατεύει το κλίμα.

Είναι αθόρυβο.

Καταλαμβάνει ελάχιστο ποσοστό επιφάνειας των πόλεων κατά τη μετακίνηση και στάθμευσή

του. Στο χώρο που καταλαμβάνει στο δρόμο ένα ΙΧ «χωρούν» τουλάχιστον 4 ποδήλατα.
Σήμερα, το ¼ της επιφάνειας των πόλεων δεσμεύεται για την κίνηση ή στάθμευση των
αυτοκινήτων.

Αν

αντικαθιστούσαμε

τα

αυτοκίνητα

με

ποδήλατα,

θα

απελευθερώνονταν

τουλάχιστον τα ¾ αυτής της επιφάνειας.

Είναι εύκολο στη χρήση για κάθε άτομο, ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας, σωματικής δύναμης.

Δεν επιβάλλει την κυριαρχία του πάνω σε άλλες χρήσεις της πόλης.

Μπορεί να συνδυαστεί με αγορές σε πολυσύχναστες περιοχές, σε πεζοδρόμους, σε χώρους

χωρίς θέσεις στάθμευσης για οχήματα.

Ελευθερώνει χώρο για τα δημόσια μέσα μεταφοράς και μπορεί να συνυπάρχει με αυτά στον

ίδιο χώρο, με ρυθμίσεις κοινής χρήσης των λεωφορειόδρομων.

Ακόμα και αν το ποδήλατο δεν είναι το μόνο μέσο μεταφοράς στις πόλεις, μπορεί να

συνδυαστεί εύκολα με άλλες λύσεις (π.χ. τραμ, ηλεκτρικό, μετρό).

Μπορεί να μεταφέρεται με τα ΜΜΜ, σε περίπτωση μακρινών διαδρομών (συνδυασμένες

μεταφορές), εφόσον υπάρχει η κατάλληλη πολιτική.

Επιβαρύνει ελάχιστα το σύνολο και απαιτεί χαμηλού κόστους επενδύσεις για υποδομές-

αρκούν σημάνσεις στην άσφαλτο και πινακίδες στους υπάρχοντες δρόμους, αν υπάρχει
μηχανισμός επιτήρησης των κανόνων κυκλοφορίας (έλεγχος ώστε να μην μπαίνουν στις ειδικές
λωρίδες για ποδήλατα τα ΙΧ).

Συνυπάρχει με το φυσικό και πολιτιστικό περιβάλλον.

Συμβάλλει στην αναβάθμιση του δομημένου περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής στις

πόλεις, κυρίως με τον περιορισμό της ρύπανσης και της κατάληψης του χώρου από τα αυτοκίνητα.

Απελευθερώνει χώρο για άλλες χρήσεις (π.χ. βόλτα, κυκλοφορία αέρα μέσα στην πόλη,

δημιουργία πάρκων και κοινόχρηστων χώρων, κα).

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

7
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ

Σε πολλές πόλεις τα σχέδια πεζοδρόμησης συνάντησαν αρχικά μεγάλη αντίδραση από τους

καταστηματάρχες. Στην Ελλάδα το ζούμε ακόμα και σήμερα (Ελευσίνα, Ερμού, κα). Όμως, μόλις
ολοκληρωθούν οι πεζοδρομήσεις - και στο πλαίσιο αυτό ρυθμίσεις και για τα ποδήλατα - οι ίδιοι οι
καταστηματάρχες μετατρέπονται σε υποστηρικτές των αλλαγών.
- Πώς θα (ξανά)εξοικειωθούμε με το ποδήλατο;
Μελέτες σε ευρωπαϊκό επίπεδο αποδεικνύουν, ότι είναι πολλοί οι παράγοντες που επηρεάζουν την
επιλογή της μετακίνησης ή όχι με ποδήλατο: πρεστίζ, κοινωνικές προκαταλήψεις, αίσθημα
ασφάλειας στη μετακίνηση με ποδήλατο, κυκλοφοριακές συνθήκες, απόσταση που διανύεται.
Πολλοί άνθρωποι θα ήθελαν να μετακινούνται με ποδήλατο καθημερινά- όπως δείχνουν έρευνες
σε ευρωπαϊκό επίπεδο και όχι μόνο στην Ελλάδα- με δεδομένο ότι μεγάλο ποσοστό των
μετακινήσεών μας αφορά σε αποστάσεις 3-5 χιλιομέτρων, δηλαδή μια απόσταση την οποία μπορεί
να καλύπτει κάποιος με ποδήλατο, ακόμα και αν δεν είναι γυμνασμένος.
Από την έρευνα στην ΕΕ φαίνεται ότι το 73% των ευρωπαίων πολιτών επιθυμεί ευνοϊκά μέτρα για
το ποδήλατο. Σήμερα μόνο το 5% των μετακινήσεων στην ΕΕ γίνονται με αυτό, αν και εκτιμάται
ότι το ποσοστό θα μπορούσε σχετικά εύκολα να φτάσει το 17%, αν σε όλες τις χώρες
ενθαρρυνόταν η χρήση του. Γεγονός που είναι ρεαλιστικό, αφού έχει διαπιστωθεί ότι στις πόλεις,
όπου υιοθετούνται ευνοϊκές ρυθμίσεις για το ποδήλατο, το ποσοστό των μετακινήσεων με αυτό το
μέσο αυξάνεται εύκολα στο 20-25% (για πόλεις με 50-500.000 κατοίκους), ενώ σε ορισμένες
πόλεις σήμερα ξεπερνάει και το 50%.
Ποιο είναι, όμως, το μεγάλο πρόβλημα για όσους μετακινούνται ή θέλουν να μετακινούνται με
ποδήλατο, ιδιαίτερα στην ελληνικές πόλεις; Κυρίως η ασφάλειά τους κατά τη μετακίνηση. Πολλοί
φοβούνται το κυκλοφοριακό χάος και την επιθετικότητα της αυτοκίνησης. Για να επιλυθούν
παρόμοια προβλήματα, πρέπει να διαμορφωθούν «φιλικές στο ποδήλατο πόλεις». Όταν οι πόλεις
γίνονται πιο φιλικές στο ποδήλατο, οι πολίτες στρέφονται μαζικά προς αυτό.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

8
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ
- Μύθοι που δημιουργούν λάθος εικόνες
Ας δούμε μερικές από τις λανθασμένες αντιλήψεις που επικρατούν, ιδιαίτερα μεταξύ όσων δεν
έχουν κυκλοφορήσει ποτέ με ποδήλατο.

Μύθος 1ος :

Το ποδήλατο είναι μόνο για εντελώς επίπεδες πόλεις. Ίσως κάποιοι θυμούνται τα παλιά, βαριά,
χωρίς ταχύτητες ποδήλατα. Σήμερα όμως τα ποδήλατα έχουν εξελιχθεί τόσο πολύ, που μπορείς
χρησιμοποιώντας τις 18 ή 21 ταχύτητες που έχεις, να ανεβαίνεις και μεγάλες ανηφόρες. Έστω και
αν αυτό δεν μπορεί να γίνει από την πρώτη ημέρα που θα ανέβει κανείς σε ποδήλατο, αφού
χρειάζεται εξοικείωση και εξάσκηση.

Μύθος 2ος :

Το ποδήλατο είναι καλό μόνο για όσους/ες είναι πολύ καλά γυμνασμένοι/ες και σε κάθε περίπτωση
για τους νέους. Η πραγματικότητα είναι ότι το ποδήλατο είναι ένας πολύ καλός τρόπος
καθημερινής άσκησης, εκγύμνασης, ιδιαίτερα για όσους/ες κάνουν καθιστική εργασία. Η
μετακίνηση καθημερινά με ποδήλατο μπορεί να προφυλάξει από σοβαρά προβλήματα υγείας που
σχετίζονται με την έλλειψη κίνησης. Δεν είναι αλήθεια ότι αυτοί που μετακινούνται με ποδήλατο
είναι μόνο μαθητές και γενικά νεαρά σε ηλικία άτομα.
Μια απλή βόλτα σε πόλεις όπως η Καρδίτσα και η Ελευσίνα επιβεβαιώνει, ότι ακόμα και σήμερα,
στην Ελλάδα με ποδήλατο κυκλοφορούν άτομα κάθε ηλικίας. Και όσο πιο πολλές και καλές φιλικές
υποδομές

στο

ποδήλατο

έχουν

αναπτυχθεί

σε

μια

πόλη,

τόσο

περισσότεροι

άνθρωποι

κυκλοφορούν με το μέσο αυτό: παιδιά, νέοι, μεσήλικες, άνδρες, γυναίκες, μαμάδες και μπαμπάδες
με το μωρό στο πίσω κάθισμα, παππούδες και γιαγιάδες. Έχει αποδειχθεί ότι οι άνθρωποι που ζουν
σε πόλεις με συνθήκες που αποτρέπουν τη μετακίνηση με τα πόδια ή με το ποδήλατο, είναι
υπέρβαροι και με σημαντικότερα προβλήματα υγείας, σε σχέση με τους κατοίκους πόλεων, που
χρησιμοποιούν τακτικά το ποδήλατο ή τα πόδια τους για ορισμένες τουλάχιστον μετακινήσεις τους.

Μύθος 3ος :

Ένα καλό ποδήλατο σήμερα κοστίζει. Κάποτε το ποδήλατο έμοιαζε μακρινό όνειρο για τους
οικονομικά αδύναμους. Τώρα ένα καλό ποδήλατο, μπορεί να κοστίζει δύο-τρεις εκατοντάδες ευρώ,
ποσό το οποίο αποσβένεται μέσα σε ένα το πολύ χρόνο, είτε κάποιος μετακινείται με ΜΜΜ, είτε με
το αυτοκίνητό του.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

9
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ

Μύθος 4ος :

Το ποδήλατο είναι μόνο για τους φανατικούς οικολόγους, ένας επαγγελματίας, ένας εργαζόμενος
δεν μπορεί να μετακινείται με ποδήλατο, έστω και για τις κοντινές διαδρομές. Η μετακίνηση με
ποδήλατο δεν απαιτεί συνήθως περισσότερο χρόνο για κάποιον που θέλει να πάει στη δουλειά του,
ή επιθυμεί να μετακινηθεί για τη διασκέδαση, τα ψώνια ή τις άλλες ανάγκες του, όπως δείχνει
έρευνα για λογαριασμό της ΕΕ (Walcyng, Fourth Framework Programme of the EU, DG VII, 1997).
Πριν μερικά χρόνια, στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ, οι αρχηγοί των ευρωπαϊκών κρατών
αναγκάστηκαν να πάνε στο χώρο της συνόδου καβάλα σε ποδήλατο, αφήνοντας το αυτοκίνητο πιο
μακριά. Είναι πολύ συνηθισμένο ο πρωθυπουργός, οι υπουργοί και υψηλόβαθμα στελέχη
επιχειρήσεων σε σκανδιναβικές χώρες να πηγαίνουν καθημερινά στη δουλειά τους με ποδήλατα,
ακόμα και αν διαθέτουν πολυτελέστατα αυτοκίνητα. Πολλοί ποδηλάτες χρησιμοποιούν ειδικές
στολές για να προστατεύονται από τη βροχή ή για να κινούνται πιο άνετα. Ορισμένες μεγάλες
επιχειρήσεις δημιουργούν υποδομές για τους εργαζομένους που κυκλοφορούν με ποδήλατα, όπως
για παράδειγμα αποδυτήρια, όπου μπορούν να κάνουν ντους και να αλλάξουν ρούχα, αν χρειαστεί.

Μύθος 5ος :

Όσοι κινούνται με ποδήλατο επιβαρύνουν τον οργανισμό τους περισσότερο με τους ρύπους που
υπάρχουν στην ατμόσφαιρα των σύγχρονων μεγαλουπόλεων. Πράγματι, σε πολλές από τις
μεγαλουπόλεις η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι ιδιαίτερα υψηλή. Μάλιστα 6 από τις 10 πιο
ρυπασμένες ευρωπαϊκές πόλεις είναι ελληνικές. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι κινδυνεύουν μόνο οι
ποδηλάτες. Ευρωπαϊκές έρευνες έχουν δείξει, ότι μέσα σε ένα αυτοκίνητο η ρύπανση είναι
υψηλότερη σε σχέση με τον εξωτερικό χώρο. Για παράδειγμα, ο οδηγός ενός αυτοκινήτου εισπνέει
διπλάσια ποσότητα μονοξειδίου του άνθρακα και 50% περισσότερα οξείδια του αζώτου σε σχέση
με έναν ποδηλάτη (“Cycling: the way ahead for towns and cities”, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, DG XI,
1999).
Η έρευνα “Τhe exposure of cyclists, car drivers, pedestrians to traffic related air polluters” (Va
Wijnen, Vehoeft, Henk Van Bruggen, 1995) διαπιστώνει, ότι η συγκέντρωση ρύπων στον
εισπνεόμενο αέρα από έναν ποδηλάτη είναι μικρότερη σε σχέση αυτής από έναν οδηγό ΙΧ, που
κάνει την ίδια διαδρομή: το μονοξείδιο του άνθρακα είναι 2760 mg/m² για τον ποδηλάτη και
6.730 mg/m για τον αυτοκινητιστή, τα οξείδια του αζώτου είναι αντιστοίχως 156 mg/m και 277
mg/m², το βενζόλιο είναι 23 mg/m και 138 mg/m² και το τολουόλιο αντιστοίχως 72 mg/m και
373 mg/m².

Όπως και άλλες έρευνες, έτσι κι αυτή καταλήγει στο συμπέρασμα, ότι παρά το

γεγονός ότι ένας ποδηλάτης εισπνέει μεγαλύτερη ποσότητα αέρα (διπλάσια ή τριπλάσια) λόγω της
προσπάθειας που καταβάλλει, η φυσική άσκηση ενδυναμώνει την ικανότητα του οργανισμού του
ποδηλάτη να αντιμετωπίσει τις συνέπειες της ρύπανσης.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

10
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ
Είναι γεγονός ότι στην Ελλάδα, ένα στα τρία παιδιά υποφέρει από κρίσεις άσθματος και σε αυτό
συνεισφέρει και η ατμοσφαιρική ρύπανση. Σύμφωνα με έκθεση της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας
(7/2007), πεθαίνουν κάθε έτος στην Ελλάδα πρόωρα, εξαιτίας της ατμοσφαιρικής ρύπανσης 2500
άτομα, ενώ όλες οι έρευνες δείχνουν σημαντική επίδραση της ρύπανσης στην υγεία και στον
αναμενόμενο μέσον όρο ζωής των ελλήνων. Οι ποδηλάτες, όσο και οι μη ποδηλάτες, κινδυνεύουν
μάλλον εξίσου από την υψηλή ατμοσφαιρική ρύπανση. Αν ζητούμενο είναι η μείωση της ρύπανσης
για όλους, το ποδήλατο μπορεί να συνεισφέρει σημαντικά.

Μύθος 6ος :

Για να διευκολυνθεί η μετακίνηση με ποδήλατο πρέπει να γίνουν υποδομές, που έχουν μεγάλο
κόστος. Στην πραγματικότητα οι υποδομές για την κίνηση και τη στάθμευση των αυτοκινήτων είναι
αυτές που έχουν μεγάλο κόστος. Αρκεί σε σημερινούς δρόμους να χαράξουμε ειδικές λωρίδες για
την κίνηση των ποδηλάτων, για να μπορούν να μετακινούνται με ασφάλεια οι ποδηλάτες, δηλαδή
είναι θέμα ανακατανομής υπαρχόντων υποδομών προς όφελος της ποδηλατοκίνησης. Ακόμα και
αν χρειάζεται να φτιάξουμε από την αρχή τις ειδικές υποδομές για τα ποδήλατα, το κόστος τους
είναι ασύγκριτα μικρότερο σε σχέση με αυτό για τα αυτοκίνητα.
Πολλές φορές, επίσης, δεν συνειδητοποιούμε το κόστος που έχουμε από την απουσία προώθησης
πολιτικών για το ποδήλατο. Μια παλιότερη έρευνα (Ευρωπαϊκή Ένωση, DG VII, 1988) έδειξε ότι,
αν οι πολίτες στην Ολλανδική πόλη Groningen (199.000 κατοίκων) αποφάσιζαν να αυξήσουν τις
μετακινήσεις τους με ΙΧ αυτοκίνητο από 22% σε 37%, αυτό θα κόστιζε στο δήμο 4.400.000 ευρώ
επιπλέον, που θα αναγκαζόταν να μεταφέρει με φόρους στην τσέπη των δημοτών (για τη
δημιουργία νέων οδικών έργων, χώρων στάθμευσης, λήψης μέτρων αντιρύπανσης, κατασκευής
ηχοπετασμάτων, κα).

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

11
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ

2. Πόλεις φιλικές στο ποδήλατο
Πώς μπορούν να γίνουν, λοιπόν, οι πόλεις μας «φιλικές προς το ποδήλατο»; Ποιες πολιτικές,
υποδομές και πρακτικές μετατρέπουν μια πόλη σε «φιλική στο ποδήλατο»;
- Υποδομές για την κυκλοφορία
Ποδηλατόδρομοι διαχωρισμένοι από τους αυτοκινητοδρόμους, ειδικές λωρίδες με σήμανση στους
δρόμους, που εξασφαλίζουν ασφάλεια, σε όσους κινούνται με το ποδήλατο μέσα στους
αυτοκινητοδρόμους, φανάρια που ρυθμίζουν και την κυκλοφορία του ποδηλάτου σε σχέση με τα
άλλα μέσα μεταφοράς.
- Κυκλοφοριακές ρυθμίσεις
Μείωση της ταχύτητας των οχημάτων, ώστε να μειωθούν οι κίνδυνοι για όσους κινούνται μέσα στη
συνολική κυκλοφορία με ποδήλατο, προτεραιότητα στο ποδήλατο, κατάλληλη οδική σήμανση για
ποδήλατα.
- Συνδυασμένες μεταφορές
Διευκολύνσεις, κατάλληλες τεχνικές ρυθμίσεις στα μαζικά μέσα μεταφοράς (σιδηρόδρομος,
λεωφορεία, τραμ, ηλεκτρικός, μετρό) για μεταφορά των ποδηλάτων, όσων μετακινούνται σε
μεγάλες αποστάσεις, στο πλαίσιο πολιτικών και πρακτικών συνδυασμένης μεταφοράς - ποδήλατο για
κοντινές διαδρομές και στη συνέχεια ΜΜΜ για μετακίνηση σε μεγαλύτερες αποστάσεις. Μερικές
τέτοιες ρυθμίσεις μπορεί να είναι κατάλληλα διαμορφωμένα βαγόνια σε μετρό, τρένο, τραμ, ειδικές
εξαρτήσεις στον εξωτερικό σκελετό λεωφορείων για μεταφορά ποδηλάτου, κατάλληλη σήμανση των
χώρων στους οποίους μπορεί να φορτωθούν ποδήλατα, κα.
- Υποδομές για στάθμευση
Διαμόρφωση σημείων στάθμευσης ποδηλάτων σε κεντρικά σημεία, όπως σχολεία, εκπαιδευτικά
ιδρύματα, εμπορικά κέντρα, σιδηροδρομικοί σταθμοί, στάσεις ηλεκτρικού, τραμ, λεωφορείων και
μετρό, αεροδρόμια, λιμάνια, δημόσια κτίρια και άλλα σημαντικά σημεία της πόλης.
- Μέτρα για μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης
Μέτρα για μείωση της ρύπανσης της ατμόσφαιρας από τις εξατμίσεις των αυτοκινήτων (οξείδια του
αζώτου),

το

φωτοχημικό

νέφος

(κυρίως

όζον),

τα

μικροσωματίδια,

κα.

Η

δημιουργία

ποδηλατοδρόμων, μέσα από εκτεταμένα δίκτυα πεζοδρόμων και χώρων πρασίνου, συνεισφέρει στη
μείωση της έκθεσης των ποδηλατιστών σε ατμοσφαιρικούς και άλλους ρύπους.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

12
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ
- Εκπαίδευση
Η εκπαίδευση αφορά τόσο όσους/ες μετακινούνται με ποδήλατο, όσο και όσους/ες μετακινούνται με
ΙΧ, οδηγούς ταξί και άλλους επαγγελματίες. Η εκπαίδευση πρέπει να σχετίζεται με τους κανόνες
κυκλοφορίας, τον ΚΟΚ, την κατανόηση της ανακατανομής του χώρου με δίκαιο τρόπο ως προς τις
μετακινήσεις (ποδήλατο, πεζοί, παιδιά, ΑΜΕΑ), την επεξήγηση στους επαγγελματίες του οφέλους
από τις διευκολύνσεις στη μετακίνηση και στάθμευση των ποδηλάτων, την τήρηση από τους
ποδηλάτες των στοιχειωδών μέτρων ασφαλείας (μεταξύ άλλων κίνηση με ασφάλεια, εξοπλισμός για
τη νύχτα, ποδηλατικό κράνος, ανοιχτόχρωμα ρούχα ή/και ειδικά εξαρτήματα, κα).
Στο θέμα της εκπαίδευσης πολύ χρήσιμο είναι το υλικό που ετοίμασαν οι «ποδηλάτες» από τα Χανιά
και είναι διαθέσιμο και στο διαδίκτυο.
- Τήρηση των κανόνων κυκλοφορίας για το ποδήλατο
Είναι καθοριστικό για την ασφάλεια των μετακινούμενων με ποδήλατο να τηρούνται οι κανόνες
κυκλοφορίας (και) από τους οδηγούς οχημάτων, όπως για παράδειγμα να μην παρκάρουν
αυτοκίνητα σε ποδηλατοδρόμους και ράμπες, να μην προσπερνούν ποδήλατα με μεγάλη ταχύτητα ή
σε κοντινή απόσταση, να μην στρίβουν απροειδοποίητα, να μην ανοίγουν απότομα την πόρτα του
σταθμευμένου οχήματος, κα.
- Ενεργός σχεδιασμός της κυκλοφοριακής ζήτησης - Ιεράρχηση προτεραιοτήτων
Είναι πια φανερό, ότι οι παλιές προσεγγίσεις, που στηρίζονταν στις γνωστές «κυκλοφοριακές
μελέτες», δεν επαρκούν για να επιλύσουμε τα προβλήματα που δημιουργούνται στις πόλεις από την
στάθμευση και υπερβολική χρήση του ΙΧ. Απαιτείται μια νέα πολιτική με ιεράρχηση των τρόπων
μετακίνησης και χάραξη ενεργής πολιτικής επηρεασμού της κινητικότητας μέσα στην πόλη.
Μία σημαντική αρχή αυτής της νέας προσέγγισης είναι να αναγνωρίσουμε, ότι δεν μπορεί πλέον να
δίνεται προτεραιότητα στη διευκόλυνση της χρήση του ΙΧ, αλλά απαιτείται δίκαιη ανακατανομή του
υπάρχοντος χώρου στις πόλεις, ώστε να μπορούν να κυκλοφορούν τα ΜΜΜ, τα ποδήλατα και οι
πεζοί. Μια τέτοια πολιτική θα πρέπει να στηριχθεί τόσο σε ρυθμιστικά μέτρα, όσο και σε καμπάνιες
ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης και συμμετοχικές διαδικασίες, ώστε να συμμετάσχουν οι πολίτες
σε τοπικό επίπεδο στον επανασχεδιασμό των μετακινήσεων, της λειτουργίας των πόλεων, της
δημιουργίας εκτεταμένων δικτύων πεζοδρόμων και φυσικών περιοχών, που διευκολύνουν τις
μετακινήσεις με ήπια μέσα, και της επανένωσης των δημόσιων χώρων μέσα στις πόλεις.
Στη Γαλλία, η πολιτική για τη βελτίωση της ατμόσφαιρας στις πόλεις οδήγησε το 1996 σε ρυθμίσεις
για την προώθηση της μετακίνησης με ποδήλατο. Ήδη από την 1η Ιανουαρίου 1998, η γαλλική
νομοθεσία επιβάλλει, ότι κάθε κατασκευή ή ανακαίνιση αστικής οδικής αρτηρίας πρέπει να
περιλαμβάνει ρυθμίσεις για την κίνηση ποδηλάτων. Κάθε πόλη με πληθυσμό άνω των 100.000
κατοίκων υποχρεώνεται να έχει «Σχέδιο Αστικής Κινητικότητας».

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

13
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ
Ήδη, σε κάποιες ευρωπαϊκές και αμερικανικές πόλεις, οι πολεοδόμοι και χωροτάκτες λαμβάνουν
υπόψη στο σχεδιασμό κριτήρια, που μετατρέπουν τις πόλεις σε φιλικές στο ποδήλατο: αποστάσεις
προσβάσιμες

με ποδήλατο για τα σημαντικά σημεία μια πόλης, όπως σχολεία, εμπορικά

καταστήματα, δημόσια κτίρια, σταθμούς συγκοινωνίας, κέντρα υγείας.
Από τη δεκαετία του ’70, πόλεις όπως η Delft στην Ολλανδία, απαγόρευσαν την πρόσβαση στο
κέντρο της πόλης με ΙΧ.
Στο Groningen δημιουργήθηκαν 4 ζώνες, οι οποίες δεν επιτρέπεται να διασχίζονται από ιδιωτικά
αυτοκίνητα, ενώ αντίθετα επιτρέπεται να τις διασχίζουν ποδήλατα και άλλα μέσα. Η κυκλοφορία με
ποδήλατο στην πόλη αντιπροσωπεύει πάνω από το 50% των μετακινήσεων (τρίτη πόλη με υψηλό
ποσοστό μετακινήσεων με ποδήλατο στον κόσμο ).
Η σουηδική πόλη Gothenburg χρησιμοποιεί ένα παρόμοιο σύστημα με «κυκλοφοριακά κύτταρα».
Στο Μπορντώ το 30% των μετακινήσεων στο κέντρο της πόλης γίνεται με ποδήλατο.
Στη Ferrara – που έχει πληθυσμό 120.000 κατοίκους - το 30% των μετακινήσεων γίνεται με
ποδήλατο, ιδιαίτερα προς το κέντρο, το οποίο είναι πεζοδρομημένο, και σε μια ζώνη 50 χιλιομέτρων
γύρω από αυτό, όπου ισχύουν περιορισμοί στην κίνηση των ΙΧ.
Στην Ολλανδία υιοθέτησαν το 1990 τον «κανονισμό ABC», που διευκολύνει το σχεδιασμό για
περιοχές φιλικές στο ποδήλατο.
Το 1996 στη Βρετανία, το Cyclists Touring Club και το Ινστιτούτο για τους Αυτοκινητοδρόμους και
τις Μετακινήσεις επεξεργάστηκαν από κοινού το σχέδιο «Φιλικές στις μετακινήσεις με ποδήλατο
υποδομές: κατευθύνσεις για προγραμματισμό και σχεδιασμό».
- Περιορισμός στάθμευσης αυτοκινήτων
Σε αντίθεση με ότι κυριαρχεί στην Ελλάδα, πολλές ευρωπαϊκές πόλεις υιοθετούν πολιτικές, που
μειώνουν τις θέσεις πάρκινγκ. Η Κοπεγχάγη ξεκίνησε μια τέτοια πολιτική τη δεκαετία του ’70 και
σήμερα έχει από τα υψηλότερα ποσοστά μετακινήσεων με ποδήλατο και τα χαμηλότερα ποσοστά
μετακινήσεων με ΙΧ. Το ίδιο ισχύει και για το Άμστερνταμ, που υιοθέτησε μια παρόμοια πολιτική
δραστικής μείωσης των θέσεων στάθμευσης ΙΧ τις δεκαετίες ‘80 και ‘90, με αποτέλεσμα σήμερα το
40% των μετακινήσεων να γίνονται με ποδήλατο.
- Ρυθμίσεις κυκλοφορίας
Στο Λονδίνο, που εφαρμόστηκε ένα σύστημα διοδίων για τα αυτοκίνητα που εισέρχονται σε μια
συγκεκριμένη ζώνη, παρατηρήθηκε σ’ αυτήν σημαντική μείωση της αυτοκίνησης και αύξηση της
μετακίνησης.
Από την άλλη, στην Αυστριακή πόλη Graz ισχύει από το 1994 όριο ταχύτητας 30 χιλιομέτρων στο
75% των δρόμων, επένδυση σε μια σταθερή πολιτική αύξησης της μετακίνησης με ποδήλατα. Η
πολιτική αυτή ισχύει και στην Ολλανδία, όπου ισχύει όριο 30 χιλιομέτρων την ώρα στο 70% των
δρόμων μέσα στις πόλεις.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

14
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ
Στη γερμανική πόλη Hilden, παρόμοιος κανονισμός συνέβαλε στην αύξηση της μετακίνησης με
ποδήλατο κατά 24%.
Στη γερμανική πόλη Muenster, οι κυκλοφοριακές ρυθμίσεις είναι τέτοιες που αποτρέπεται η χρήση
αυτοκινήτου μέσα στην πόλη, ενώ στα περίχωρα έχουν διαμορφωθεί θέσεις στάθμευσης των
αυτοκινήτων παράλληλα με χώρους φύλαξης των ποδηλάτων. Όσοι κατοικούν στα προάστια ή σε
γειτονικές περιοχές μπορούν να αφήνουν το αυτοκίνητό τους στους χώρους αυτούς (και να
φορτίζουν την μπαταρία του αυτοκινήτου με φωτοβολταϊκά που έχουν εγκαταστήσει) και να
παίρνουν από τον ειδικό χώρο το ποδήλατό τους για να μπουν στην πόλη. Το Muenster είναι από τις
πόλεις, που θεωρούνται από τις πιο φιλικές στο περιβάλλον παγκοσμίως και όπου το ποσοστό
μετακινήσεων με ποδήλατο ξεπερνάει το 30% του συνόλου των μετακινήσεων.
Η ρύθμιση των φαναριών σε ορισμένες πόλεις, όπως η Κοπεγχάγη γίνεται με τρόπο, ώστε να δίνει
προτεραιότητα στους ποδηλάτες, σε ώρες με μεγάλη κίνηση ποδηλατιστών, δημιουργώντας ένα
«πράσινο ρεύμα για ποδήλατα» (Green-wave for cyclists).
- Ποδηλατόδρομοι ή άλλες ρυθμίσεις για ποδήλατα
Εκτός από τη χάραξη ειδικών δρόμων για ποδήλατα, πλήρως διαχωρισμένων από τους δρόμους για
τα αυτοκίνητα (μέσα στον αστικό χώρο ή παράλληλα με τους αυτοκινητοδρόμους εκτός πόλεων),
ακολουθούνται και άλλες λύσεις. Σε πολλές πόλεις έχει επιλεγεί η δημιουργία λεωφορειόδρομων,
στους οποίους επιτρέπεται και η κίνηση ποδηλάτων. Στο Παρίσι, για παράδειγμα, από τα 260
χιλιόμετρα διαδρομών που υπάρχουν σήμερα για τη διευκόλυνση της μετακίνησης με ποδήλατο, τα
118 χιλιόμετρα είναι μεικτές γραμμές για λεωφορεία και ποδήλατα. Το Μπορντό, το Μπρίστολ και
άλλες πόλεις έχουν παρόμοιες πολιτικές. Γενικά οι λεωφορειόδρομοι είναι μια καλή λύση, αν δεν
υπάρχουν ποδηλατόδρομοι, αρκεί να κυκλοφορούν σε αυτούς «καθαρά» λεωφορεία και να
τηρούνται οι κανονισμοί ασφαλούς κυκλοφορίας.
- Στάθμευση ποδηλάτων
Έρευνες έχουν δείξει, ότι σε περιοχές όπου υπάρχει μαζική μετακίνηση με ποδήλατα, οι
διευκολύνσεις για την ασφαλή στάθμευσή τους επηρεάζουν σημαντικά την απόφαση για τη χρήση
τους. Σε πόλεις με σημαντική κίνηση ποδηλάτων έχουν διαμορφωθεί θέσεις στάθμευσης για χιλιάδες
ποδήλατα κοντά σε σιδηροδρομικούς σταθμούς, πλατείες, σχολεία, πανεπιστήμια και δημόσια κτίρια.
Στην Κοπεγχάγη υπάρχουν διώροφα πάρκινγκ ποδηλάτων (ειδικά κοντά στους σταθμούς του
τρένου) και στο Άμστερνταμ τριώροφα.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

15
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ
- Ενοικιάσεις ποδηλάτων από δήμους
Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερες πόλεις προωθούν συστήματα ενοικίασης ποδηλάτων
δωρεάν ή με φτηνό κόστος για τους κατοίκους και τους επισκέπτες τους (σχέδιο «λευκό ποδήλατο»
στην Ολλανδία και αλλού, «κίτρινο ποδήλατο» στο Στρασβούργο, κα).
Το πιο πρόσφατο και εντυπωσιακό πρόγραμμα είναι αυτό που ξεκίνησε στις 15 Ιουλίου 2007 στο
Παρίσι, το πρόγραμμα ενοικίασης ποδηλάτων ««Vélib», με στόχο να διευκολύνει τη μετακίνηση των
κατοίκων αλλά και των επισκεπτών της γαλλικής πρωτεύουσας.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ενοικιάζουν ένα από τα 20.000 ποδήλατα που είναι διαθέσιμα σε 750
σημεία της πόλης και να το επιστρέφουν σε κάποιο άλλο σημείο. Η κάρτα ενοικίασης των ποδηλάτων
για ολόκληρη τη μέρα κοστίζει ένα Ευρώ, για μια εβδομάδα 5 ευρώ, ενώ η ετήσια κάρτα κοστίζει 29
Ευρώ. Το πρόγραμμα αγκαλιάστηκε αμέσως από τους κατοίκους του Παρισιού, προς μεγάλη έκπληξη
όσων πίστευαν ότι δεν θα είχε επιτυχία.
Παρόμοια προγράμματα είχαν ήδη ξεκινήσει σε μια σειρά γαλλικών πόλεων, όπως για παράδειγμα
στο Στρασβούργο (όπου μεταξύ άλλων υπάρχουν και ποδήλατα με υπηρεσίες φωνητικής ξενάγησης
των επισκεπτών στα τουριστικά αξιοθέατα), στη Rennes (από το 1998), στη Rochelle (δωρεάν
κίτρινα ποδήλατα από το 1976), στη Λυών. Παρόμοια προγράμματα ενοικίασης δωρεάν ή με χαμηλό
κόστος υπάρχουν πια σε πολλές ευρωπαϊκές πόλεις.
Είναι, λοιπόν, καιρός το ποδήλατο να επανακτήσει το χώρο που του ανήκει και στις ελληνικές
πόλεις, στο δρόμο, στα ΜΜΜ, στους χώρους στάθμευσης, στις πολιτικές για τις μετακινήσεις
γενικότερα, αλλά και στην καθημερινή ζωή.
Περισσότερες πληροφορίες :
1.

www.podilatres.gr

2.

http://www.iht.org/publications/technical/cyclefriendly.asp

3.

http://www.velib. Paris.fr

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

16
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ

3. Περιβαλλοντικές προκλήσεις και ανάγκη διαμόρφωσης
Σχεδίων Βιώσιμων Αστικών Μετακινήσεων
Το 2006 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε την Θεματική Στρατηγική για το Αστικό Περιβάλλον η
οποία τόνιζε την συνεισφορά των αστικών μετακινήσεων στα περιβαλλοντικά προβλήματα που
αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές πόλεις. Στο άρθρο αυτό παρουσιάζουμε περιληπτικά σχετικά στοιχεία
και πληροφορίες για την υφιστάμενη κατάσταση, τις προκλήσεις και την αναγκαιότητα και τα
κριτήρια διαμόρφωσης Σχεδίων Βιώσιμων Αστικών Μετακινήσεων. Το άρθρο βασίζεται στο
Προπαρασκευαστικό Κείμενο “Sustainable Urban Transport Plans” της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με
ημερομηνία 25 Σεπτεμβρίου 2007.

Δεδομένα και τάσεις για την κινητικότητα στην ΕΕ

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

Το 75% των συνολικών επιβατοχιλιομέτρων πραγματοποιούνται
με ΙΧ.

Η ιδιοκτησία ΙΧ ανά νοικοκυριό αυξήθηκε κατά 38% στην ΕΕ-25
την περίοδο 1990-2004.

Το 50% των διαδρομών που πραγματοποιούνται με ΙΧ είναι
μικρότερες των 5χλμ. Το 30% μικρότερες των 3χλμ.

Κάτω από το 10% των επιβατικών διαδρομών
πραγματοποιούνται με Μέσα Μαζικής Μεταφοράς και κάτω από
5% με ποδήλατο.

Στις εμπορευματικές μεταφορές στις πόλεις αντιστοιχεί το 2025% της χρήσης του διαθέσιμου οδικού χώρου.

Οι επιβατικές μετακινήσεις στις πόλεις αναμένεται να αυξηθούν
κατά 42% ως το 2030. Τότε, το 85% των μετακινήσεων θα
πραγματοποιούνται οδικώς (75% με ΙΧ, 10% με άλλα
οχήματα)

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

17
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ
- Αστικές μετακινήσεις και περιβαλλοντικά προβλήματα
Στις περισσότερες ευρωπαϊκές πόλεις, η χρήση ΙΧ από ένα μόνο άτομο είναι με μεγάλη διαφορά ο
κυρίαρχος τρόπος μετακίνησης ενώ τόσο η ιδιοκτησία ΙΧ όσο και ο όγκος μετακινήσεων
εξακολουθούν να αυξάνονται.
Το φαινόμενο της αστικής επέκτασης – προαστειοποίησης οδηγεί στην κατασκευή όλο και
περισσότερων δρόμων εις βάρος άλλων τρόπων μετακίνησης και χωρίς συντονισμό με πολιτικές
χρήσεων γης επανατροφοδοτώντας έτσι ακόμα περισσότερη αστική επέκταση και ιδιοκτησία ΙΧ.
Καθοριστική είναι και η συνεισφορά του τομέα των μεταφορών στις ανθρώπινες εκπομπές αερίων
του θερμοκηπίου κι επομένως στο μεγαλύτερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε σήμερα, την
κλιματική αλλαγή. Οι οδικές μετακινήσεις ευθύνονται για το 84% των συνολικών εκπομπών του
τομέα μεταφορών, το 40% αφορά οδικές μετακινήσεις στις πόλεις. Σύμφωνα με τις σημερινές
τάσεις, το 2030 οι εκπομπές CO2 από τον τομέα των μεταφορών συνολικά αναμένεται να έχουν
αυξηθεί κατά 27% σε σχέση με το 2000 και να αποτελούν το 29% των συνολικών εκπομπών CO2.
Αποτελεσματικές δράσεις για βιώσιμες αστικές μετακινήσεις πρέπει να είναι επομένως απαραίτητο
συστατικό των ευρωπαϊκών πολιτικών για μείωση των εκπομπών και προστασία του κλίματος.
Ο τομέας των μεταφορών ευθύνεται για το 30% της συνολικής ενεργειακής κατανάλωσης στην ΕΕ
(39% στην Ελλάδα) με το 98% της κατανάλωσης αυτής να προέρχεται από πετρελαϊκά προϊόντα. Το
50% των καυσίμων οδικής κίνησης καταναλώνεται στις πόλεις. Ταυτόχρονα η ενεργειακή εξάρτηση
της ΕΕ αυξάνεται: Μέχρι το 2030, το 70% των ενεργειακών αναγκών της ΕΕ θα καλύπτονται από
εισαγωγές από τρίτες χώρες, συχνά μάλιστα από ασταθείς περιοχές.
Σημαντική είναι και η συνεισφορά των μεταφορών για την ατμοσφαιρική ρύπανση στις πόλεις,
ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά μικροσωματίδια (ΡΜ10 και ΡΜ2,5) και οξείδια του αζώτου (ΝΟx) αλλά και
βενζόλιο και πολυαρωματικούς υδρογονάνθρακες. Το 2000, η έκθεση σε μικροσωματίδια εκτιμάται
πως μείωσε το μέσο στατιστικό προσδόκιμο διαβίωσης κατά 9 μήνες στην ΕΕ-25, κάτι που
ισοδυναμεί με 348 χιλιάδες πρόωρους θανάτους ετησίως.
Τα δύο τρίτα των συνολικών οδικών ατυχημάτων και το ένα τρίτο των σχετικών θανάτων συμβαίνει
σε πόλεις με τις ηλικίες 14-25 να πλήττονται αναλογικά περισσότερο.
Τα επίπεδα θορύβου από την κίνηση στις πόλεις συχνά υπερβαίνουν τις οδηγίες ή και τα όρια που
έχει θέσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Σύμφωνα με τις πιο πρόσφατες εκτιμήσεις, το 20% του
πληθυσμού της ΕΕ υποφέρει από απαράδεκτα επίπεδα θορύβου με συμπτώματα ενοχλήσεις,
διαταραχές ύπνου και παράπλευρες επιπτώσεις στην υγεία. 4000 πρόωροι θάνατοι ετησίως στη
Γερμανία αποδίδονται στην έκθεση σε θόρυβο από μετακινήσεις.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

18
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ
- Η ανάγκη για τοπικά Σχέδια Βιώσιμων Αστικών Μετακινήσεων (ΣΒΑΜ)
Όπως είδαμε μέχρι τώρα, οι μετακινήσεις έχουν μόνιμες αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον και
την υγεία, σε τοπικό, περιφερειακό ή παγκόσμιο επίπεδο ενώ η τεχνολογική πρόοδος δεν πρόκειται
να τις επιλύσει, τουλάχιστον στο μεσοπρόθεσμο μέλλον.
Η ζήτηση για αστικές μετακινήσεις κυριαρχείται από τις οδικές μεταφορές και η αντιμετώπισή της
απαιτεί μια κοινή προσπάθεια σε τοπικό, εθνικό και Ευρωπαϊκό επίπεδο. Το μέγεθος των προκλήσεων
σε ευρωπαϊκό επίπεδο -που έχουν να κάνουν με την κλιματική αλλαγή, την ατμοσφαιρική ρύπανση,
το θόρυβο, την ασφάλεια, την ενεργειακή αυτάρκεια- απαιτούν ισχυρή στήριξη από τις τοπικές
αρχές που είναι υπεύθυνες για τη διαχείριση των αστικών μετακινήσεων και το σχεδιασμό χρήσεων
γης. Ολοκληρωμένες προσεγγίσεις και λύσεις απαιτούνται για να αντιστρέψουν τις παραπάνω τάσεις.
Για το σκοπό αυτό η Επιτροπή, το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο της ΕΕ ενθαρρύνουν τις τοπικές
αρχές να συνεργαστούν προκειμένου να καταστρώσουν και να εφαρμόσουν ΣΒΑΜ και με τον τρόπο
αυτό να μειώσουν τις επιπτώσεις στην υγεία και το περιβάλλον και να συνεισφέρουν στην επίτευξη
γενικότερων Ευρωπαϊκών πολιτικών.
- Βασικά στοιχεία ενός ΣΒΑΜ
Η εμπειρία δείχνει πως ένα ΣΒΑΜ αποτελείται από έναν συνδυασμό μέτρων διαχείρισης της αστικής
κινητικότητας και θα πρέπει να καλύπτει όλες τις μορφές και όλους τους τρόπους μετακίνησης σε μια
γεωγραφική περιοχή και να λαμβάνει ταυτόχρονα υπόψη κινήσεις και δυνατότητες στάθμευσης
οχημάτων,

ιδιωτικές

και

μαζικές

μετακινήσεις,

μεταφορές

επιβατών

και

εμπορευμάτων,

μηχανοκίνητα και μη μέσα.
Τα βασικά χαρακτηριστικά της προσέγγισης ενός ΣΒΑΜ μπορεί να συνοψισθεί στα εξής:

Συμμετοχική προσέγγιση που εμπλέκει το κοινό σε όλες τις φάσεις λήψης αποφάσεων,
εφαρμογής και αξιολόγησης

Προσέγγιση

βασιζόμενη

στις

βέλτιστες

διαθέσιμες

πρακτικές

και

στα

αποτελέσματα

συγκεκριμένων μελετών και ερευνών

Μια ολοκληρωμένη προσέγγιση σε ότι αφορά οριζόντιους (σε σχέση με άλλες πολιτικές),
κατακόρυφους (σε σχέση με άλλα επίπεδα διακυβέρνησης) ή χωρικούς (σε σχέση με άλλες
περιοχές) τομείς.

Μια μέθοδο πολιτικής και τεχνικής συνεργασίας σχετικών εμπλεκόμενων οι γνώσεις και
αποφάσεις των οποίων είναι απαραίτητες για την κατάστρωση και εφαρμογή ενός ΣΒΑΜ

Μια προσέγγιση που εστιάζεται στην επίτευξη ποσοτικοποιήσιμων στόχων οι οποίοι
προκύπτουν από τα ζητούμενα μιας συνολικής στρατηγικής βιωσιμότητας.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

19
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ
• Μια κίνηση στην κατεύθυνση της εσωτερίκευσης του εξωτερικού κόστους λαμβάνοντας
υπόψη ευρύτερα κοινωνικά και περιβαλλοντικά κόστη και οφέλη.
- Κύρια βήματα προς υλοποίηση
Τα κύρια βήματα στη διαδικασία κατάστρωσης και υλοποίησης ενός ΣΒΑΜ συνήθως περιλαμβάνουν
τα παρακάτω:

Επισκόπηση της υφιστάμενης κατάστασης και ανάλυση του σεναρίου αναμενλομενων
εξελίξεων (business as usual)

Καθορισμός του οράματος και των ποσοτικοποιήσιμων στόχων προς επίτευξη

Ανάλυση επιπτώσεων και καθορισμός των μέτρων διαχείρισης της κινητικότητας και των
ανάλογων υποδομών

Καθορισμός αρμοδιοτήτων, προϋπολογισμού και ανθρώπινων πόρων

Υιοθέτηση του Σχεδίου

Παρακολούθηση της προόδου των μέτρων και των αποτελεσμάτων τους

Αναθεώρηση εφόσον χρειάζεται

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

20
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ

Σκοποί και στόχοι για βιώσιμες μεταφορές σύμφωνα με την
Στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης της ΕΕ (2006)
Συνολικός σκοπός: Εξασφάλιση πως τα συστήματα μεταφορών μας
καλύπτουν τις οικονομικές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές ανάγκες της
κοινωνίας ελαχιστοποιώντας ταυτόχρονα τις ανεπιθύμητες επιπτώσεις στους
αντίστοιχους τομείς.
Επιχειρησιακοί στόχοι (αποσπάσματα):

Αποσύνδεση της οικονομικής ανάπτυξης από τη ζήτηση για
μετακινήσεις με σκοπό τη μείωση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων

Επίτευξη βιώσιμων επιπέδων κατανάλωσης ενέργειας στις μεταφορές
και μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από τον τομέα
αυτό

Μείωση των εκπομπών ρύπων από τις μεταφορές σε επίπεδα που
ελαχιστοποιούν τις επιπτώσεις στην ανθρώπινη υγεία και το
περιβάλλον

Επίτευξη μιας ισορροπημένης στροφής προς περιβαλλοντικά φιλικούς
τρόπους μετακίνησης ώστε να προκύψει ένα βιώσιμο σύστημα
μεταφορών

Μείωση του θορύβου από τις μετακινήσεις προκειμένου τα συνολικά
επίπεδα έκθεσης να ελαχιστοποιούν τις επιπτώσεις στην υγεία

Μείωση των θανάτων από τις μεταφορές το 2010 στο μισό των
επιπέδων του 2000

- Κύρια μέτρα διαχείρισης της κινητικότητας προς εξέταση
Δεν μπορεί βέβαια να υπάρχει κάποια μαγική συνταγή για όλες τις περιπτώσεις καθώς σε κάθε πόλη
τα διαφορετικά προβλήματα απαιτούν διαφορετικό συνδυασμό μέτρων. Η διαθέσιμη εμπειρία όμως
δείχνει πως στις περισσότερες περιπτώσεις υπάρχει ανάγκη για ένα σύνολο μέτρων από τις εξής
κατηγορίες:

Συντονισμός των σχεδιασμών χρήσεων γης και μεταφορών

Προώθηση και βελτίωση των μαζικών μεταφορών

Ενθάρρυνση της ποδηλασίας και του περπατήματος

Διαχείριση αστικών εμπορευματικών μεταφορών

Διαχείριση στάθμευσης οχημάτων

Τιμολόγηση αστικών οδικών μετακινήσεων

Μείωση της κίνησης και κατανομή οδικού χώρου σε τρόπους μετακίνησης ή οχήματα
φιλικότερα στο περιβάλλον

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

21
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ

Περιορισμός της δυνατότητας πρόσβασης στα πιο ρυπογόνα οχήματα

Ενθάρρυνση της χρήσης οχημάτων χαμηλότερων εκπομπών, κατανάλωσης και θορύβου

Έξυπνα μέτρα όπως από κοινού χρήση οχημάτων, σχέδια μετακινήσεων για σχολεία και
επιχειρήσεις, εκστρατείες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης

- Δημόσια συμμετοχή
Η διαδικασία κατάστρωσης ενός ΣΒΑΜ πρέπει να είναι τέτοια που να εξασφαλίζει πως το ευρύ κοινό
έχει έγκαιρες και αποτελεσματικές δυνατότητες να συμμετέχει στην ετοιμασία, τροποποίηση και
αναθεώρηση του Σχεδίου.
Δυνατότητες οικονομικής ενίσχυσης από την Κοινότητα
Η υλοποίηση τοπικών ΣΒΑΜ μπορεί να ενισχυθεί οικονομικά μέσα από διάφορους μηχανισμούς
στήριξης της ΕΕ και πιο συγκεκριμένα:
-

Τα Ταμεία συνοχής

-

Το Πρόγραμμα LIFE+

-

Το Πρόγραμμα Intelligent Energy Europe

-

Την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων

-

Την Ευρωπαϊκή Τράπεζα για την Ανασυγκρότηση και την Ανάπτυξη

-

Το 7ο Πρόγραμμα Πλαίσιο για την Έρευνα

- Χρήσιμα συμπεράσματα από την εμπειρία και την έρευνα για την προώθηση της
ποδηλασίας και του περπατήματος στις πόλεις
Πέρα από μέτρα σχετικά με τον σχεδιασμό χρήσεων γης, τα παρακάτω μέτρα ενδείκνυνται για την
προώθηση της ποδηλασίας και του περπατήματος στις πόλεις:

Υιοθέτηση τοπικών ή εθνικών στόχων με κατάλληλα χρονοδιαγράμματα για την αύξηση των
συνολικών χρόνων διαδρομών με τα πόδια ή το ποδήλατο

Επιβολή προτεραιότητας πεζών και ποδηλατών σε σχέση με τα μηχανοκίνητα οχήματα

Ιδιαίτερη προσοχή σε διασταυρώσεις (καλή ορατότητα, μείωση ταχύτητας οχημάτων)

Ενίσχυση συνδυασμένων μετακινήσεων για ποδηλάτες (δυνατότητα μεταφοράς ποδηλάτων σε
τραμ, λεωφορεία και βαγόνια)

Ανάπτυξη συνεργειών μεταξύ περπατήματος, ποδηλασίας, κοινής χρήσης οχημάτων και μέσων
μαζικής μεταφοράς

Ανάπτυξη

συνεχόμενων,

διασυνδεδεμένων,

ασφαλών

και

αποτελεσματικών

δικτύων

ποδηλατοδρόμων και διευκόλυνση της στάθμευσης, ενοικίασης και επιδιόρθωσης ποδηλάτων

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

22
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ
• Κίνητρα σε μεγάλες επιχειρήσεις, βιομηχανίες και εμπορικά κέντρα να παρέχουν επαρκείς
θέσεις στάθμευσης για τα ποδήλατα

Παραχώρηση υφιστάμενου οδικού χώρου αποκλειστικά για χρήση από πεζούς και ποδηλάτες

Επέκταση των ζωνών με μέγιστα όρια ταχύτητας 10-20-30 χλμ/ώρα

Παρακολούθηση και βελτίωση της ασφάλειας, της ποιότητας και της άνεσης των πεζόδρομων
και των ποδηλατοδρόμων

Διαβούλευση με κατοίκους, ομάδες ποδηλατών και ειδικούς κατά το σχεδιασμό και την
υλοποίηση των σχετικών μέτρων

Ενημέρωση των οδηγών για κατανόηση των αντίστοιχων πολιτικών

Περισσότερες πληροφορίες :
1. Προπαρασκευαστικό κείμενο «Sustainable Urban Transport Plans” της Ευρωπαϊκής
Επιτροπής (25/09/2007)
http://ec.europa.eu/environment/urban/pdf/transport/2007_sutp_prepdoc.pdf
http://ec.europa.eu/environment/urban/pdf/transport/2007_sutp_annex.pdf

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

23
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ

4. Ποδήλατο μέσο μετακίνησης – Καλά παραδείγματα από Ευρωπαϊκές
Πόλεις
- Ποδηλατώντας στην Ευρώπη
Παρότι οι βιώσιμες μεταφορές παίζουν όλο και πιο σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια βελτίωσης της
ποιότητας ζωής, την προστασία του περιβάλλοντος και τη βιώσιμη ανάπτυξη των πόλεων, οι πολίτες
στην Ελλάδα δεν είναι ενημερωμένοι και εξοικειωμένοι με αυτές τις πρακτικές.
Οι όποιες προσπάθειες γίνονται σήμερα σε τοπικό ή εθνικό επίπεδο αντιμετωπίζουν δυσκολίες λόγω
της απουσίας ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, αλλά και παγιωμένων συνηθειών.
Οι αλλαγές στην πόλη απαιτούν διαφοροποίηση των τρόπων μετακίνησης των πολιτών, τουλάχιστον
για κοντινές αποστάσεις, και εξοικείωση με τα βελτιούμενα μέσα δημόσιας μεταφοράς, κάτι που
προϋποθέτει ενημερωμένους πολίτες, που συμμετέχουν ενεργά στη λήψη και εφαρμογή των
αποφάσεων. Απαιτείται, κατά συνέπεια, μια διαδικασία αλλαγών στις αξίες και στους σχεδιασμούς σε
τοπικό επίπεδο.
Παρά το γεγονός ότι το ποδήλατο στο παρελθόν χρησιμοποιόταν ευρέως σε όλη την Ευρώπη- από το
Βορρά ως το Νότο- σαν μέσο μετακίνησης, σήμερα στις Νοτιοευρωπαϊκές - Μεσογειακές χώρες,
συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, η χρήση του δεν είναι και τόσο διαδεδομένη.
Ο βασικότερος λόγος είναι γιατί θεωρείται ένα ξεπερασμένο μέσο μετακίνησης, ένα παιχνίδι για τα
παιδιά ή μια αθλητική δραστηριότητα. Συγχρόνως, υπάρχει μια γενική αντίληψη, ότι για να
χρησιμοποιήσει κάποιος ποδήλατο στις μετακινήσεις του, χρειάζεται μία επίπεδη πόλη, ένα ήπιο και
όχι υγρό κλίμα και απουσία δυνατών ψυχρών ανέμων.
Στην πραγματικότητα, όμως, δεν υπάρχουν συγκεκριμένες συνθήκες, οι οποίες να εμποδίζουν τη
μετακίνηση με ποδήλατο, ιδιαίτερα στην πόλη. Με κατάλληλο ρουχισμό, απαραίτητο εξοπλισμό και
ένα ποδήλατο είναι δυνατή η μετακίνηση ακόμα και σε ορεινές περιοχές.
Μιλώντας σήμερα για το ποδήλατο σαν μέσο μετακίνησης, δύο χώρες έρχονται στο μυαλό του κάθε
πολίτη, η Ολλανδία και η Δανία, δύο χώρες επίπεδες, με όλη την απαραίτητη υποδομή για τη χρήση
του ποδήλατου. Ακόμα όμως και σε αυτές, υπάρχει το πρόβλημα των δυνατών ανέμων, οι οποίοι
παρ’ όλα αυτά δεν εμποδίζουν τους κατοίκους, να χρησιμοποιούν το ποδήλατό τους στις
καθημερινές τους μετακινήσεις στις πόλεις (και όχι μόνο).
Στην πραγματικότητα, το ποδήλατο είναι αρκετά διαδεδομένο μέσο μετακίνησης και σε όλη την
Ευρώπη υπάρχουν παραδείγματα πόλεων, χωριών, δήμων ή και κρατών, που προωθούν τη χρήση
του μέσα από ολοκληρωμένα προγράμματα ανασχεδιασμού των μετακινήσεων (τοπικής ή ευρύτερης
εμβέλειας), εκστρατείες ενημέρωσης για τις βιώσιμες μετακινήσεις, ανεξάρτητες πρωτοβουλίες
πολιτών και δημοτικών αρχών.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

24
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ
• Στην Πάρμα μία πόλη της νότιας Ιταλίας (176.000 κάτοικοι) το 19% των μετακινήσεων γίνεται
με ποδήλατο. Το αντίστοιχο ποσοστό του Άμστερνταμ (με περίπου 1.000.000 κατοίκους) είναι
20%.
• Στην Ferrara (160.000 κάτοικοι) το 31% των καθημερινών μετακινήσεων γίνεται με ποδήλατο.
• Η Σουηδία είναι μία βόρεια και πολύ κρύα χώρα, όπου, παρ’ όλα, αυτά το 33% των
μετακινήσεων στην πόλη Vasteras (115.000 κάτοικοι) γίνεται με ποδήλατο.
• Η Ελβετία δεν είναι επίπεδη χώρα, στη Βασιλεία (230.000 κάτοικοι), όμως, το 23% των
κατοίκων χρησιμοποιεί το ποδήλατο στις καθημερινές του μετακινήσεις και στη Βέρνη το 7%.
• Η Μεγάλη Βρετανία είναι μία πολύ υγρή χώρα, αλλά στο Κέιμπριτζ (100.000 κάτοικοι) το 27%
των μετακινήσεων γίνεται με ποδήλατο.
• Στη Νορβηγία, στο Trondheim, το ποσοστό των μετακινήσεων με ποδήλατο είναι 8%. Δεδομένης
της ορεινής μορφολογίας της περιοχής, η πολιτεία έφτιαξε το πρώτο σύστημα «τελεφερίκ ποδηλάτων» (bicycle lifts) στον κόσμο.
- Τι γίνεται σε άλλες πόλεις?
• Ferrara - Ιταλία
Η Φεράρα, μία μικρή πόλη της Ιταλίας, έχει 140.000 κατοίκους και 100.000 ποδήλατα. Παρά το
γεγονός ότι δεν είναι μία επίπεδη πόλη, έχει καταφέρει να αυξήσει τη χρήση του ποδηλάτου- πάνω
από το 30% των μετακινήσεων γίνονται με ποδήλατο- και να μειώσει την αντίστοιχη των
αυτοκινήτων μέσα από μία σειρά μέτρων και υποδομών:
- Το κέντρο της πόλης είναι πεζοδρομημένο με ελεύθερη πρόσβαση στους ποδηλάτες. Στο παλιό
κέντρο της πόλης, η πολιτεία αντικατέστησε τις παλιές πέτρες με πλάκες 80cm, ώστε να είναι πιο
άνετη και ασφαλής η μετακίνηση με ποδήλατο.
- Το δίκτυο των ποδηλατικών διαδρομών της πόλης αυξάνεται συνεχώς, αξιοποιώντας τις
κατοικημένες οδούς, στις οποίες οι πεζοί και οι ποδηλάτες έχουν προτεραιότητα σε σχέση με τα
αυτοκίνητα.
- Στους μονοδρόμους έχουν δημιουργηθεί διπλές λωρίδες κυκλοφορίας ποδηλάτων.
- Υπάρχουν 2.500 δωρεάν θέσεις πάρκινγκ ποδηλάτων, 330 φυλασσόμενες , και 800 θέσεις στον
κεντρικό σταθμό τρένων της πόλης.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

25
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ
• Bilbao & Biscay - Ισπανία
Στην επαρχία του Biscay, στη χώρα των Βάσκων, η οποία αποτελείται από διάφορες μεγάλες πόλεις,
συμπεριλαμβανομένου και του Μπιλμπάο, η πολιτεία προωθεί ένα πρόγραμμα δημιουργίας δικτύου
ποδηλατοδρόμων 200χλμ.. Το δίκτυο, όταν ολοκληρωθεί, θα ενώνει μεταξύ τους όλα τα αστικά
κέντρα, τις μικρές πόλεις και τα χωριά της επαρχίας και θα είναι σχεδιασμένο με βάση τις ανάγκες
των καθημερινών μετακινήσεων.
Βασικός στόχος του προγράμματος είναι η βελτίωση του περιβάλλοντος και της ποιότητας ζωής
μέσω της μείωσης της χρήσης αυτοκινήτου, και ταυτόχρονα η ενίσχυση της τοπικής οικονομίας,
ιδίως του τουρισμού, μέσω της προώθησης της χρήσης του ποδηλάτου και οικονομικών
δραστηριοτήτων που σχετίζονται με αυτό.
Μια σειρά έργων υποδομής υποστηρίζουν τη δημιουργία του δικτύου. Συγκεκριμένα για την
υλοποίηση του θα αξιοποιηθούν:
-

50 χλμ. σιδηροδρομικών γραμμών που βρίσκονται εν αχρηστία.

-

80 χλμ. μονοπατιών και 40 χλμ. μονοπατιών που βρίσκονται σε δασικές εκτάσεις.

-

20 χλμ. πεζοδρόμων ή ποδηλατοδρόμων θα δημιουργηθούν ειδικά για την υλοποίηση

του δικτύου.
• Δουβλίνο – Ιρλανδία
Στο Δουβλίνο, παρά την έλλειψη υποδομών και ρυθμίσεων για την προώθηση της χρήσης του
ποδήλατου, οι στατιστικές πριν το 1994 έδειχναν, ότι οι κάτοικοι προτιμούσαν το συγκεκριμένο μέσο
για τις καθημερινές μετακινήσεις τους.
-

11% των Δουβλινέζων πήγαιναν στη δουλειά τους με το ποδήλατο.

-

5% των ταξιδιών γίνονταν με ποδήλατο.

-

18% των κατοίκων δήλωναν ότι θα ήθελαν να χρησιμοποιούν ποδήλατο, εφόσον

υπήρχαν οι κατάλληλες υποδομές.
-

16% των Δουβλινέζων που χρησιμοποιούσαν το ποδήλατο περιστασιακά δήλωναν, ότι

θα το χρησιμοποιούσαν περισσότερο, εάν υπήρχαν οι κατάλληλες υποδομές.
-

34% του πληθυσμού ανέμεναν από την πολιτεία, να προωθήσει και να υλοποιήσει τις

αντίστοιχες ρυθμίσεις ή υποδομές, προκειμένου να μπορούν να χρησιμοποιούν το ποδήλατο
ως μέσο για τις καθημερινές μετακινήσεις τους.
Η αρμόδια Υπηρεσία του Υπουργείου Μεταφορών προώθησε ένα πενταετές πρόγραμμα (1994-1999)
ετήσιου προϋπολογισμού 3.000.000 €, δημιουργίας 120 χλμ. δικτύου ποδηλατοδρόμων και
διαδρομών κατάλληλων για τη χρήση ποδηλάτου, με επιχορήγηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το
διάστημα 1996 -1997, 50 χλμ. του δικτύου ήταν ήδη έτοιμα. Επιπροσθέτως, η πολιτεία είχε στο
μελλοντικό της σχεδιασμό, να μετατρέψει το 15% των υπαρχόντων θέσεων στάθμευσης
αυτοκινήτων σε θέσεις στάθμευσης ποδηλάτων.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

26
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ
Σαν αποτέλεσμα του προγράμματος, εκτός από την προώθηση και αύξηση της χρήσης του
ποδηλάτου στις καθημερινές μετακινήσεις των Δουβλινέζων, 10.000 τουρίστες καταφθάνουν κάθε
χρόνο στο Αεροδρόμιο του Δουβλίνου με ποδήλατο!
• Freiburg – Γερμανία
Στο Φράιμπουργκ της Γερμανίας, από το 1976 έχει προωθηθεί η χρήση του ποδηλάτου ως μέσου
καθημερινών μετακινήσεων και έχει υιοθετηθεί η αντίστοιχη πολιτική κινητικότητας.
- Σταδιακά, όλο το κέντρο της πόλης πεζοδρομήθηκε και αναπτύχθηκαν οι γραμμές του τραμ.
- Ένα δίκτυο 135χμλ. ποδηλατικών διαδρομών δημιουργήθηκε από την πεζοδρόμηση της
πόλης και την αλλαγή πολιτικής μετακινήσεων.
- Η χρήση του ποδηλάτου διπλασιάστηκε μεταξύ 1976 και 1992.
- Σήμερα, πάνω από το 20% των μετακινήσεων γίνεται με ποδήλατο.
Παρά την έντονη αρχική αντίδραση των καταστηματαρχών και εμπόρων του κέντρου, σήμερα οι
περισσότεροι δηλώνουν ότι η πεζοδρόμηση όχι μόνο τους ευνόησε, αλλά θα έπρεπε να είχε γίνει
νωρίτερα.
• Στρασβούργο – Γερμανία
Την ίδια χρονική περίοδο με το Φράιμπουργκ, προωθήθηκε μία αντίστοιχη πολιτική μετακινήσεων
και στο Στρασβούργο. Σκοπός του σχεδίου ήταν να επιτευχθεί μέσω της προώθησης των δίτροχων,
το 25% των μετακινήσεων να πραγματοποιούνται με ποδήλατο. Για την επίτευξη του στόχου, στο
κέντρο της πόλης απαγορεύτηκε η είσοδος των αυτοκινήτων και επανεγκαταστάθηκαν οι γραμμές
του τραμ. Το 1988 οι μετακινήσεις με ποδήλατο ήταν στο 8% , ενώ το 1994- και μετά από την
υιοθέτηση των κατάλληλων ρυθμίσεων- είχαν αυξηθεί στο 12%.
Αυτή τη στιγμή το Στρασβούργο έχει:
- 77 χλμ. ποδηλατοδρόμων και μονοπατιών ειδικών για οδήγηση ποδηλάτου.
- 12 χλμ. μονοδρόμων και 15χλμ. Πεζοδρόμων, στους οποίους επιτρέπεται η χρήση
ποδηλάτου.
- Ορισμένους λεωφορειόδρομους ανοιχτούς στους ποδηλάτες.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

27
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ
• Γενεύη - Ελβετία
Το 1987, η Γενεύη αποφάσισε να χρηματοδοτήσει ένα έργο δημιουργίας 13 ποδηλατικών
διαδρομών, κόστους 4.000.000€.
- Μέσα σε 10 χρόνια, κατάφερε να διπλασιάσει το ποσοστό μετακινήσεων με ποδήλατο από 2%
σε 4%.
- Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης της χρήσης ποδηλάτου είναι 0,5%.
- Απόδειξη της χρησιμότητας του έργου για την πόλη και της θετικής ανταπόκρισης των
κατοίκων είναι, ότι στις περιοχές που δεν υλοποιήθηκαν τα απαραίτητα έργα υποδομής, η
χρήση του ποδηλάτου δεν σημείωσε καμία ιδιαίτερη πρόοδο.
- Το διάστημα 1996-1997, η Πολιτεία υλοποίησε μία καμπάνια ενημέρωσης κόστους 100.000€,
με σκοπό την προώθηση της χρήσης ποδηλάτου στις καθημερινές μετακινήσεις.
- Κάθε χρόνο δημοσιεύει ανανεωμένο χάρτη με τις ποδηλατικές διαδρομές.

- Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας
Η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας συντονίζεται μέσω των τριών ευρωπαϊκών δικτύων πόλεων
EUROCITIES, Climate Alliance και Energie-Cités και υποστηρίζεται από τη Γενική Διεύθυνση
Περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Η συμμετοχή στην ΕΕΚ, που ξεκίνησε το 2002, σημείωσε σταθερή άνοδο φθάνοντας πέρσι τις 1.322
πόλεις και κωμοπόλεις σε 38 χώρες, με συνολικό πληθυσμό άνω των 200 εκατομμυρίων κατοίκων.
Σε αυτές περιλαμβάνονταν 40 περίπου δήμοι τρίτων χωρών, όχι μόνον από την Ευρώπη, αλλά και
από την Ασία, τη Λατινική Αμερική και τον Καναδά.
Η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας 2006 αποτελούσε μέρος της ευρύτερης εκστρατείας της
Ευρωπαϊκής Επιτροπής με τίτλο "Η αλλαγή του κλίματος εξαρτάται από εσένα", με σκοπό την
αύξηση της ευαισθητοποίησης του κοινού όσον αφορά την αλλαγή του κλίματος και το πώς μπορεί
να βοηθήσει στην αντιμετώπισή της.
Ο Ευρωπαίος Επίτροπος, κος Σταύρος Δήμας, αρμόδιος για θέματα περιβάλλοντος, απένειμε τα
βραβεία στη διάρκεια ημερίδας που διοργανώθηκε από την Επιτροπή των Περιφερειών στις
Βρυξέλλες, με σκοπό να προετοιμαστεί η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας 2007, η οποία έλαβε
χώρα από 16 έως τις 22 Σεπτεμβρίου 2007.
Ο κ. Σταύρος Δήμας, απένειμε το πρώτο βραβείο στην ισπανική πόλη Λεόν. Η πόλη Λεόν
ανακηρύχθηκε

νικήτρια

από

μια

ανεξάρτητη

επιτροπή

ειδικών,

τόσο

για

το

εύρος

των

δραστηριοτήτων της για την ΕΕΚ, όσο και για την ισχυρή επικοινωνιακή στρατηγική της σε σχέση με
τη βιώσιμη κινητικότητα. Το δεύτερο βραβείο απονεμήθηκε στην πόλη της Βουδαπέστης και το τρίτο
βραβείο στην πόλη της Μπολόνια.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

28
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ
Η Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας (ΕΕΚ), η οποία υποστηρίζεται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή
και διοργανώνεται σε ετήσια βάση, προωθεί την βιώσιμη κινητικότητα στις πόλεις και τις
κωμοπόλεις, ενθαρρύνοντας τη χρήση λιγότερο ή καθόλου ρυπογόνων εναλλακτικών τρόπων
μετακίνησης αντί των αυτοκινήτων, όπως είναι η πεζοπορία, η ποδηλασία, οι δημόσιες συγκοινωνίες
και η συλλογική χρήση ιδιωτικών αυτοκινήτων.
Η καθιέρωση διαρκών μέτρων για τη διευκόλυνση των εναλλακτικών αυτών λύσεων αποτελεί
προϋπόθεση συμμετοχής. Τα βραβεία απονεμήθηκαν για την καλύτερη συνεισφορά στην ΕΕΚ, που
διοργανώθηκε τον προηγούμενο χρόνο με κεντρικό θέμα την καταπολέμηση της αλλαγής του
κλίματος, στην οποία συμμετείχαν 1322 πόλεις με συνολικό πληθυσμό άνω των 200 εκατομμυρίων.
- Μερικά από τα προγράμματα που παρουσιάστηκαν
• Σαν Σεμπαστιάν- Χώρα των Βάσκων /Ισπανία
Με αφορμή την «Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας 2007», το Σαν Σεμπαστιάν εισήγαγε ένα
πρόγραμμα καλλιέργειας «Ποδηλατικής κουλτούρας», με την παράλληλη προώθηση υποδομών και
τη δημιουργία ενός νέου δικτύου ποδηλατοδρόμων.
Για την πόλη του Σαν Σεμπαστιάν η «Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας» αποτέλεσε την τέλεια
αφορμή προώθησης των βιώσιμων μορφών αστικής μετακίνησης και μίας νέας κουλτούρας στην
κινητικότητα με:
-

Ενημέρωση για τα πλεονεκτήματα της χρήσης ποδηλάτου.

-

Διοργάνωση σεμιναρίων εκμάθησης χρήσης ποδηλάτου.

-

Εκπαιδευτικές δραστηριότητες ενημέρωσης απευθυνόμενες στα παιδιά.

-

Προώθηση της δημιουργίας δικτύου ποδηλατοδρόμων.

Αποτέλεσμα ήταν να ανέβει το ποσοστό χρήσης του ποδήλατου στο 4%, μία εκπληκτική αύξηση σε
σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.
• Elblag - Πολωνία
Για το Elblag της Πολωνίας, η «Ευρωπαϊκή Εβδομάδα Κινητικότητας» ήταν αφιερωμένη στη
βελτίωση της ποιότητας του αέρα και τη μείωση του καυσαερίου και της κυκλοφοριακής
συμφόρησης. Μέσω ενός ολοκληρωμένου προγράμματος εκσυγχρονισμού των Μέσων Μαζικής
Μεταφοράς, η πόλη του Elblag κατάφερε να αυξήσει το ποσοστό ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης
των πολιτών, τόσο για τις κλιματικές αλλαγές, όσο και τις εναλλακτικές λύσεις και τρόπους που
πρέπει να υιοθετηθούν στην καθημερινότητά τους.
-

Εισήχθησαν νέες γραμμές τραμ στην πόλη.

-

Διοργανώθηκαν διάφορες ποδηλατικές εκδηλώσεις με αρκετά υψηλό ποσοστό

συμμετοχής των πολιτών.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

29
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ
• Koprivnica – Κροατία
Η Koprivnica, μία μικρή πόλη της Κροατίας, υιοθέτησε μία ολοκληρωμένη προσέγγιση στην
κατεύθυνση των βιώσιμων μετακινήσεων μέσω ενός 4ετούς σχεδίου, του οποίου τα αποτελέσματα
παρουσίασε στην Εβδομάδα Κινητικότητας.
Βασικός στόχος του προγράμματος ήταν η δημιουργία εκείνων των υποδομών στο οδικό δίκτυο της
πόλης, που θα ευνοούσαν τη μετακίνηση των πεζών, των ατόμων με ειδικές ανάγκες, των
ποδηλατών και των παιδιών.
Προωθήθηκαν

μία

σειρά

από

τροποποιήσεις

στις

μετακινήσεις

και

πολεοδομικές

ρυθμίσεις

(κατασκευή δικτύου ποδηλατοδρόμων, μέτρα κατά της ηχορρύπανσης, τα οποία μείωσαν τη χρήση
ΙΧ αυτοκινήτων) με αποτέλεσμα να αποτελέσει το παράδειγμα της Koprivnica ένα μοντέλο βιώσιμης
κινητικότητας,το οποίο αυτή τη στιγμή προωθείται και σε άλλες πόλεις της Κροατίας.
• Vocklabruck – Αυστρία
Το Vocklabruck της Αυστρίας από το 2006 προωθεί τη χρήση του ποδήλατου, ως μία οικολογική και
βιώσιμη μορφή μετακίνησης, μέσα από το πρόγραμμα «Ποδηλάτης της εβδομάδας».
Το πρόγραμμα διαρκεί 25 εβδομάδες και κάθε εβδομάδα ένας ποδηλάτης ψηφίζεται ως ο
«Ποδηλάτης της εβδομάδας». Στο τέλος της χρονιάς, από τους 25 ποδηλάτες, ψηφίζεται ο
«Ποδηλάτης του έτους», ο οποίος παίρνει ως έπαθλο ένα ποδήλατο.
Η καμπάνια έχει πάρει αρκετή δημοσιότητα στο Vocklabruck, ενώ το ποσοστό μετακίνησης με
ποδήλατο και αυξάνεται. Οι κάτοικοι της πόλης έχουν, όχι μόνο πειστεί για τη σημαντικότητα των
βιώσιμων μετακινήσεων, αλλά πιστεύουν ότι το ποδήλατο είναι το μέσο μετακίνησης του μέλλοντος.
Ο ίδιος ο εκπρόσωπος της τοπικής αυτοδιοίκησης και συντονιστής της εκστρατείας πάει στη δουλειά
του με ποδήλατο.
• Hradec Kralove – Τσεχία
Στη διάρκεια της Εβδομάδας Κινητικότητας, η τσέχικη πόλη Hradec Kralove, εισήγαγε ένα σχέδιο
ανάπλασης ενός από τους κεντρικούς δρόμους της πόλης, της Trida E. Benese.
Το σχέδιο στοχεύει στην προώθηση των βιώσιμων μετακινήσεων, στη μείωση της κυκλοφοριακής
συμφόρησης, στην προώθηση και αύξηση της χρήσης του ποδηλάτου και των ΜΜΜ και στην αύξηση
της ασφάλειας στις μετακινήσεις των ατόμων με ειδικές ανάγκες και των ποδηλατιστών.
Με τις τροποποιήσεις που προωθούνται, θα γίνει μία ολοκληρωμένη αναδιανομή του χώρου, ώστε να
επιτευχθεί η βιωσιμότητα της πόλης, μέσω των παρακάτω παρεμβάσεων:
-

Ο δρόμος της Trida E. Benese θα αναπλαστεί με βάση δύο κατηγορίες οχημάτων,

μηχανοκίνητων και μη.
-

Θα φτιαχτούν 3 λωρίδες κίνησης, από τις οποίες μόνο μία θα προορίζεται για την

κίνηση μηχανοκίνητων οχημάτων, η εσωτερική.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

30
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ
-

Ο χώρος που θα απομείνει, θα χωριστεί σε ποδηλατοδρόμους και θέσεις στάθμευσης

αυτοκινήτων.
Περισσότερες Πληροφορίες :
1. J.Dekoster, U.Schollaert: “Cycling: the way ahead for towns and cities”, 1999: Office of the
Official Publications of European Communities
2. http://www.mobilityweek-europe.org/index.php?lang=en

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

31
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ

5. Βελτίωση της Κυκλοφορίας και αναβάθμιση του περιβάλλοντος
- Πρόταση μονοδρόμησης των παράλληλων αρτηριών Πατησίων & Αχαρνών
Παρουσίαση μελέτης Συγκοινωνιολόγου –Αναπληρωτή Καθηγητή ΕΜΠ :Κου Θ.Βλαστού
Η πρόταση αφορά το νοητό διάδρομο σύνδεσης του κέντρου της Αθήνας (Ομόνοια) με τον
αυτοκινητόδρομο Αθηνών-Λαμίας ο οποίος εξυπηρετείται από ένα ζεύγος παράλληλων αρτηριών της
Πατησίων και της Αχαρνών, οι οποίες φορτίζονται με υπερτοπικές κινήσεις ενώ διέρχονται μέσα από
την καρδιά πυκνοκατοικημένων περιοχών εξυπηρετώντας και πολλές εμπορικές και πολιτιστικές
χρήσεις.
Τα άνετα γεωμετρικά χαρακτηριστικά των αρτηριών αυτών (πλάτος 4-6 λωρίδων) επιτρέπουν, μέσω
της μονοδρόμησης τους, τη δημιουργία 2 λεωφορειολωρίδων, μιας κατά την κατεύθυνση της
μονοδρόμησης και μιας κατά την αντίθετη έτσι ώστε να ενισχυθεί σημαντικά το δίκτυο δημόσιας
συγκοινωνίας της Αθήνας.
Η πρόταση της μονοδρόμησης στοχεύει στην :

Ενίσχυση της πολεοδομικής ταυτότητας της Αθήνας.

Βελτίωση της κυκλοφοριακής ροής.

Αποκατάσταση των κοινωνικών ισορροπιών,δίνοντας ώθηση στην οικονομική και πολιτιστική

ανάπτυξη υποβαθμισμένων περιοχών.

Αναβάθμιση του περιβάλλοντος των αρτηριών με απόδοση χώρου
o

-στη δημόσια συγκοινωνία

o

-στον πεζό

o

-στον ποδηλάτη.

Αισθητική ανάπλαση των αρτηριών

Εν συντομία από την εφαρμογή της προτεινόμενης μονοδρόμησης, που περιγράφεται παρακάτω,
γίνεται εφικτή η υλοποίηση :

«Πράσινου κύματος» σε αρτηρίες συνολικού μήκους περίπου 8.500 μ.

Λεωφορειολωρίδων ένθεν και ένθεν του οδοστρώματος, συνολικού μήκους 17.000 μ.

Ποδηλατοδρόμου στη στάθμη του πεζοδρομίου, μήκους 5.500 μ.(από τις παρυφές της
Ακρόπολης μέχρι το τέρμα της οδού Πατησίων)

Αύξησης του εμβαδού των πεζοδρομίων της οδου Πατησίων, πέραν της διαπλάτυνσης 2 μ. για
τον ποδηλατόδρομο, κατά 10.000 μ.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

32
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ
Αναλυτικότερα προτείνονται τα εξής:
a. Γενική ρύθμιση της κυκλοφορίας
a.1. Για την ροή ΚΑΘΟΔΟΥ (προς το Κέντρο)
Την αναλαμβάνει η οδός Πατησίων. Η μονοδρόμηση της καθόδου αρχίζει από την διασταύρωση της
οδού Αγ. Αναργύρων με την οδό Αχαρνών και τελειώνει –όπως και σήμερα- στην οδό
Πανεπιστημίου.
Συγκεκριμένα προβλέπονται:
a.1.1. Πορεία προς την οδό Πατησίων μέσω μονοδρόμησης της οδού Χαλκίδος (με κατεύθυνση προς
Πατησίων).
a.1.2. Μονοδρόμηση της οδού Πατησίων, (από Χαλκίδος μέχρι Πανεπιστημίου) με κατεύθυνση προς
Πανεπιστημίου.
a.2. Για την ροή ΑΝΟΔΟΥ (προς Εθν. Οδό Αθηνών – Λαμίας)
Την αναλαμβάνει η Λεωφ. Αχαρνών. Η μονοδρόμηση της ανόδου αρχίζει από την πλατεία Βάθη όπως και σήμερα- και τελειώνει στη διασταύρωση της Αχαρνών με την Αγ. Αναργύρων.
Το τμήμα της Αχαρνών από την διασταύρωση αυτή μέχρι τον κόμβο της Εθν. Οδού Αθηνών –Λαμίας
παραμένει ως έχει, δηλαδή με αμφίδρομη ροή.
b. Κυκλοφορία αυτοκινήτων και δημόσια συγκοινωνία
b.1. Η Λ. Αχαρνών θα διαθέτει σε όλο της το μήκος 4 λωρίδες κυκλοφορίας, όπως και σήμερα. Θα
κατανεμηθούν σε δυο για το αυτοκίνητο και δυο για την δημόσια συγκοινωνία.
Πιο συγκεκριμένα θα διαθέτει:
-μια λεωφορειολωρίδα κατά την κατεύθυνση της γενικής κυκλοφοριακής ροής και μιαν άλλη
κατά την αντίθετη κατεύθυνση.
-μεταξύ των 2 αυτών λεωφορειολωρίδων θα παραμείνουν 2 λωρίδες κυκλοφορίας όλων των
λοιπών οχημάτων.
b.2. Η οδός Πατησίων θα διαθέτει 3 λωρίδες κυκλοφορίας από το τέρμα (σταθμός ΗΣΑΠ) μέχρι την
οδό Αγ. Μελετίου, έναντι των 4 που διαθέτει σήμερα, 4 λωρίδες από την Αγ. Μελετίου μέχρι τη
Στουρνάρη, έναντι των 6 που διαθέτει σήμερα, και 3 λωρίδες από την Στουρνάρη μέχρι την
Πανεπιστημίου, έναντι των 4 που διαθέτει σήμερα.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

33
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ
Πιο συγκεκριμένα θα διαθέτει:
- μια λεωφορειολωρίδα, κατά την κατεύθυνση της γενικής κυκλοφοριακής ροής, σε όλο το
μήκος της. Κατά την αντίθετη κατεύθυνση θα υπάρχει μια λεωφορειολωρίδα από την οδό Μάρνη
μέχρι την οδό Αγ. Μελετίου , όπου η λεωφορειολωρίδα αυτή θα διοχετευθεί στην οδό Δροσόπουλου
μέσω της οδού Φωκίωνος Νέγρη.
Το υφιστάμενο σήμερα (contra flow) τμήμα από την Πανεπιστημίου μέχρι τη Στουρνάρη καταργείται
και μετατίθεται – μέσω Ομονοίας – στην οδό Γ. Σεπτεμβρίου, απ’όπου επανέρχεται στην Πατησίων
μέσω της οδού Μάρνη.
Πέραν των ανωτέρω λεωφορειολωρίδων διατίθενται:
-2 λωρίδες γενικής κυκλοφορίας σε όλο το μήκος της Πατησίων από το τέρμα (σταθμός
ΗΣΑΠ) μέχρι την οδό Πανεπιστημίου.
c. Πεζοδρόμια
c.1. Λ. Αχαρνών
Σε όλο το μήκος της Λ. Αχαρνών θα παραμείνει ως τόσο στο πλάτος του οδοστρώματος (4 λωρίδες)
όσο και το πλάτος των πεζοδρομίων.
c.2. Οδός Πατησίων
c.2.1. Στο τμήμα από το τέρμα (σταθμός ΗΣΑΠ) μέχρι την οδό Αγ.Μελετίου , το σημερινό πλάτος
του οδοστρώματος θα περιοριστεί κατά μια λωρίδα κυκλοφορίας (3.50 μ.) εις όφελος του δυτικού
πεζοδρομίου.
Στην πλευρά αυτή του δυτικού πεζοδρομίου προτείνεται να πεζοδρομηθούν και όλες οι επιφάνειες
των περιστασιακών τοπικών διαπλατύνσεων του οδοστρώματος, εις όφελος του πεζοδρομίου.
c.2.2. Στο τμήμα από την Αγ. Μιλετιού μέχρι την Στουρνάρη, το σημερινό πλάτος του
οδοστρώματος θα περιορισθεί κατά 2 λωρίδες κυκλοφορίας (7.00 μ.) εις όφελος τόσο του δυτικού
όσο και του ανατολικού πεζοδρομίου (επισημαίνεται ότι το τμήμα αυτό αποτελεί τον εμπορικό
πυρήνα της Πατησίων).
Θα καταργηθεί επίσης η μεσαία διαχωριστική νησίδα, πλάτους περίπου 1.00 μ., εις όφελος των
πεζοδρομίων.
c.2.3. Στο τμήμα από Στουρνάρη μέχρι την Πανεπιστημίου το σημερινό πλάτος του οδοστρώματος
θα περιορισθεί κατά μια λωρίδα κυκλοφορίας (3.50 μ.)εις όφελος του δυτικού πεζοδρομίου.
c.2.4. Με τις παραπάνω διαπλατύνσεις των πεζοδρομίων το εμβαδόν τους αυξάνεται κατά 20.000
τ.μ. περίπου σε όλο το μήκος της Πατησίων (η μισή από αυτή την πρόσθετη επιφάνεια διατίθεται
στον προτεινόμενο ποδηλατόδρομο).

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

34
Δίκτυο ΜΕΣΟΓΕΙΟΣ SOS
ΟΔΗΓΟΣ ΒΙΩΣΙΜΕΣ ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΕΙΣ
d. Ποδηλατόδρομος
Το πλάτος του δυτικού πεζοδρομίου της οδού Πατησίων σε όλο το μήκος της –λόγω των ανωτέρω
διαπλατύνσεων – πλησιάζει και σε ορισμένα σημεία υπερβαίνει τα 7 μ.
Προτείνεται ως εκ τούτου η κατασκευή αμφίδρομου ποδηλατόδρομου, πλάτους 2 μ., από το τέρμα
Πατησίων, μέχρι την οδό Σατωβριάνδου (Ομόνοια). Από εκεί ακολουθώντας τον πεζόδρομο των
οδών Σατωβριάνδου και Δώρου διέρχεται από την πλατεία Ομονοίας,συνεχίζει στην οδό Αθηνάς και
μέσω της Πλατείας Κοτζιά, καταλήγει στον πεζόδρομο της οδού Αιόλου. Ο πεζόδρομος αυτός
επιτρέπει στον ποδηλάτη να φτάσει στις παρυφές της Ακρόπολης ή σε προορισμούς του Εμπορικού
Τριγώνου. Το μήκος του ποδηλατόδρομου θα πλησιάζει τα 5.500 μέτρα.

e. Παρατηρήσεις
e.1. Θα υπάρξει γενικότερο και ουσιαστικό κυκλοφοριακό όφελος στην περιοχή της διασταύρωσης
της Αχαρνών με την Αγ. Αναργύρων αν – αξιοποιώντας τα υψομετρικά δεδομένα της περιοχήςκατασκευαστεί γέφυρα που να διοχετεύει τη ροή καθόδου (προς Κέντρο) από το αμφίδρομο τμήμα
της οδού Αχαρνών κατ’ ευθείαν στην μονοδρομημένη οδό Χαλκίδος (παρακάμπτοντας έτσι την
υποκείμενη διασταύρωση Αχαρνών – Αγ. Αναργύρων).
e.2. Η κατανομή των κατευθύνσεων ανόδου και καθόδου στο ζεύγος Αχαρνών – Πατησίων έγινε
έτσι ώστε να διατηρηθούν κατά το δυνατόν ανέπαφες οι κυκλοφοριακές ρυθμίσεις στους
γειτονικούς δρόμους (Γ’ Σεπτεμβρίου, Αριστοτέλους, Φυλής, Μαυροματαίων, Δροσόπουλου,
κ.λ.π.)
Επισημαίνεται επίσης ότι με την επιλογή της Πατησίων για την ροή καθόδου προς το Κέντρο
παρέχεται στον εισερχόμενο στην πόλη μια θαυμάσια θέα του Βράχου της Ακροπόλεως
καθ’όλο το μήκος, από την Πλατεία Αμερικής μέχρι την Ομόνοια.
e.3. Δεδομένου ότι οι μονοδρομούμενες αρτηρίες θα εξυπηρετούν κυρίως υπερτοπικές κινήσεις,
εκατέρωθεν θα προβλεφθούν τοπικοί μονόδρομοι (με αντίθετη κατεύθυνση από τις λεωφόρους π.χ.
η οδός Φυλής, η οδός Δροσόπουλου κ.λ.π.) για την συλλογή και εξυπηρέτηση τοπικών κινήσεων.
e.4. Οι προτεινόμενες μονοδρομήσεις παρέχουν τη δυνατότητα εφαρμογής «πράσινου κύματος», το
οποίο θα περιορίσει το χρόνο διαδρομής από το ένα άκρο στο άλλο σε ελάχιστα λεπτά.

ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗΣ
& ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΙΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ
ΚΟΙΝΟΤΙΚΩΝ & ΑΛΛΩΝ ΠΟΡΩΝ

ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΙΑΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ
"ΑΠΑΣΧΟΛΗΣΗ & ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ"
Το έργο συγχρηματοδοτείται κ ατά 75% από το Ε.Κ.Τ.

ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ
ΕΥΡΩΠΑΪΚΟ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΤΑΜΕΙΟ

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful