«Манхадж» деген не?

Дағуатты жүргізудің шариғи
шарттары бар ма?
Мейірімді, Рахымды Аллаһтың атымен (бастаймын)!
«Манхадж» дегеніміз – мұсылманның бүкіл өмір салты. Ол сенім жүйесін (ақиданы),
шариғат үкімдерін (фиқхты), мінез-құлықты (ахләқты) және адамдармен болған өзара
қатынасты (муаммаләтты) қамтиды. Сондай-ақ, «манхадж» сөзінің астарынан «жол»,
«Аллаһтың үкімдерін жер бетінде орнатудың әдісі» дегенді де түсінеміз. (“Ма’алим фильманхадж ат-таифатиль-мансура” 3-4)
Шейх Салих әл-Фаузанға «манхадж» бен «‘ақида» ұғымдарының айырмашылығы
жөнінде сұрақ қойылғанда, ол кісі:
«Манхадж» сөзінің мағынасы «ақида» сөзіне қарағанда ауқымдырақ ұғымда қолданылады.
Манхадж – мұсылманның ақидасын, іс-амалдарындағы жүгінетін басшылығын, мінез-құлығын,
адамдармен болған өзара қатынасын, тіпті бүкіл ғұмырын қамтиды. Яғни, мұсылманның бұл
дүниеде ұстанатын (ілесетін) жолы – «манхадж» деп аталады! Ал «ақида» терминіне қелер
болсақ, бұл сөздің астарынан иманның негіздерін және лә иләһә иллә-Ллаһ, Мухаммадуррасулу-Ллаһ куәлігінің мағынасын ғана түсінеміз. Демек, «ақида» сөзі осы ұғымдардың аясынан
шықпайды», – деп жауап берген. (“аль-Аджуиба аль-муфида” 75)
Манхадж сөзі Құран мен Сүннетте де аталып өтеді. Аллаһ Тағала:
«Біз сендердің (пайғамбарлардың) әрқайсыңа шариғат пен манхадж орнаттық»
(Мәида5: 48).
Осы аятты Ибн ‘Аббас: “яғни Суннет және жол”, – деп түсіндірген. (‘Абдур-Раззақ 1/187,
ат-Табари 6/175)
Аллаһтың Елшісі (Аллаһтың оған игілігі мен сәлемі болсын):
[ ‫تكون النبوة فيكم ما شاء ا أن تكون ثم يرفعها ا إذا شاء أن يرفعها ثم تكون خلفة على منهاج النبوة فتكون ما شاء ا أن تكون ثم‬
4 / 273 ‫[ رواه أحمد‬...‫يرفعها ا إذا شاء أن يرفعها‬
«Сендердің араларыңда, Аллаһ қанша қаласа – сонша (уақыт бойы) пайғамбарлық
болады, кейін Аллаһ оны тәмәмдағысы келген кезде аяқтайды (тәмәмдайды). Содан
кейін, Аллаһ қанша қаласа – сонша (уақыт бойы) пайғамбарлық манхаджына (жолына)
сәйкес халифат басқаруы болады, кейін Аллаһ оны тәмәмдағысы келген кезде аяқтайды
(тәмәмдайды)…», – деп айтқан. (Ахмад, әл-Баззар, ат-Табарани. Хадистің сахихтығын
Хафиз әл-‘Ирақи және шейх әл-Әлбани растаған. (“ас-Сильсиля ас-сахиха” 5)).
“Манхадж” термині Ислам дінінің өте маңызды бөлігі болып табылатынынына
қарамастан кейбір діни сауаты төмен кісілер бұл сөзді қолданатын адамдардың үстінен:
«Манхаджистер!» – деп мысқылдайды.

(әл-Хаким 2/245. және Аллаһ сендерге Өзінің елшісін (Аллаһтың оған игілігі мен сәлемі болсын) жіберіп. манхаджы. . Имам әш-Шаукани бұл жөнінде: «Яғни анық дәлелге сүйеніп шақырамыз. Аллаһ Тағала Өзінің елшісінің (Аллаһтың оған игілігі мен сәлемі болсын) манхаджына қайшы шығатындарға: «Оның әміріне қайшы келетіндер өздеріне фитна келуден және ұлы азап келуден абай болсын!». шариғаты секілді ұғымды білдіреді». (“Тафсир Ибн Касир” 4/356) Кейбір мұсылмандар: «Исламға кез келген тәсілдермен шақыруға болады. сендерді ұлықтады. (Нұр24: 63) Хафиз Ибн Касир: «Мұндағы «Пайғамбардың әмірі» деген сөз – оның жолы. – деп ойлайды. Аллаһ сендерді қорлайды». – деп қатаң ескерту айтады.деген. сөйтіп олар пайғамбарымыздың (Аллаһтың оған игілігі мен сәлемі болсын) манхаджына қайшы келуде. (“аш-Шифа” 2/676) . – деген. БІЛІМГЕ негізделуі тиіс. Аллаһ Тағала өзінің Елшісіне (Аллаһтың оған игілігі мен сәлемі болсын): «Айт: «Менің жолым – осы. екіншісі – шақыру Оның Елшісінің (Аллаһтың оған игілігі мен сәлемі болсын) Сүннетіне сәйкес болуы керек. Бірінші шартты бұзған адам – мүшрик болды. шындығында.Ал. әрбіріміздің Аллаһ Тағала жолына шақыру әрекетіміз жеке логикаға немесе өз ойымызбен өлшенген пайдаға емес. ‘Умар ибн әл-Хаттаб: “Сендер ең қорланған адамдар едіңдер. сүннеті. – деп ақиқатты айтқан. білім!» – деген. Мұндағы «әлбасыйра» – ақиқат пен жалғанды ажырататын түсінік (ұғым). ең бастысы – пайдасы болса болғаны». Мен және маған ергендер Аллаһқа ашық дәлелмен шақырамыз… » (Юсуф 12: 108). бұл терминді Аллаһ Тағала және Оның Елшісі (Аллаһтың оған игілігі мен сәлемі болсын) алғаш атап көрсеткен болатын. (“ФатхульҚадир” 1/298) Шейх Ибн Қасим былай дейді: «Аллаһқа шақыруда (дағуатта) екі шарттың болуы қажет: біріншісі – шақыру тек Аллаһ үшін орындалу керек. Және сендер Оның елшісінің (Аллаһтың оған игілігі мен сәлемі болсын) жолынан өзге қандай жолмен болсын ұлылыққа жетуге ұмтылсаңдар. ал екінші шартты бұзған адам – дінге жаңалық еңгізудің жақтаушысы болды!» ( “Хашия Китаб ат-таухид” 55). Олар тіпті: «Мақсатқа жеткізетін құралдардың кез-келгені ақталады!» деген Исламға еш қатысы жоқ ұранды қолданып жүр! Алайда. Сондықтан. иснады сахих) Умардың ұлылыққа тек Пайғамбардың (Аллаһтың оған игілігі мен сәлемі болсын) әдісіне ерген жағдайда ғана жетуге болатындығы жөніндегі сөздеріне көңіл бұрыңыз! Имам Малик: “Бұл қауымның соңғылары осы қауымның алғышқылары жетістікке жеткеннен өзге нәрседе жетістікке жетпейді».

оның сахабалары. амалдар да қабыл болмайды. кассеталарға. дискілерге. тағыда басқа да сол сияқты заттарға келер болсақ. ниет қабыл емес”. сондай-ақ.Дағуат әдіснамасындағы есіктер жабылған. ұлы имамдар мен олардың ізінен ілесуші алдыңғы салиқалы буын өкілдері қолданбаған дағуаттың мұндай әдістері қалайша жақсы және дұрыс болмақ?! Ал кітаптарға. Дағуат әдістерінің мысалы ретінде қазіргі кезде кең таралған ислами нашидтерді. амалдардан. және ешкім Пайғамбарымыз (Аллаһтың оған игілігі мен сәлемі болсын) және оның сахабалары қолданбаған дағуаттың қандай да бір әдістерін ойдан шығарып қосуға хақысы жоқ. табиғиндер. микрофондарға. Және сүннетке сәйкес келетін сөздерден. дінге шақырудың (дағуаттың) әдістері мен шақыру барысында қолданылатын құралдар арасында өте үлкен айырмашылық бар екенін түсіну керек. – деген. . олардың ізбасарлары. кез-келген сөздер де. Аллаһ қанша қаласа – сонша (уақыт бойы) пайғамбарлық манхаджына (жолына) сәйкес халифат басқаруы болады». амал. (әл-Лялякаи: “И’тикъаду ахли-Ссунна” 1/57.деген өз сөздері де нұсқау болады. және оларды пайдаланудың айыбы жоқ. Хасан әл-Басри және Суфьян әс-Саури: “Амалмен сәйкес келмеген сөздер қабыл болмайды. Ендеше. Және дұрыс ниетпен айтылған сөздер мен жасалған амалдардан өзге. Сондықтан да. ниеттерден басқа кез-келген сөз. Пайғамбарымыздың (Аллаһтың оған игілігі мен сәлемі болсын): «Содан кейін. олар – дағуаттың таралуына ықпал ететін құралдар ғана. аз-Захаби: “Мизанул-и’тидаль” 1/90) Шақырудың (дағуаттың) әдістері мен оның барысында қолданылатын құралдар арасында өте үлкен айырмашылық бар екенін атап өту керек. . Ибн аль-Джаузи: “Тальбису Иблис” 9. Са’ид ибн Джубайр. Бұған. ислами фильмдер мен спектакльдерді. Сүннет пен келісім жолындағы имамдар және солардың жолымен ілесушілер) қолданбаған болатын. Және соңында әлемдердің Раббысы – Аллаһқа мадақ. митингтер мен шерулерді атауға болады. пайғамбарымыз. Бұл әдістерді бұл үмметтің салиқалы алдыңғы буын өкілдері (сахабалар.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful