You are on page 1of 6

ความสัมพันธ์เชิ งฟังก์ชนั ระหว่างข้อมูล

การวิเคราะห์ขอ้ มูล ประกอบด้วยข้อมูล 2 ตัวแปรขึน ไป เช่น y = f(x) จะเห็นว่า ตัวแปร y ขึน กับค่า
ตัวแปร x ดังนัน เรียกตัวแปร x ว่า ตัวแปรอิสระ ( independent variables ) และเรียกตัวแปร y ว่า ตัวแปรตาม
( dependent variables ) ในทํานองเดียวกันถ้า x = f(y) จะเห็นว่า ตัวแปร x ขึน กับค่า
ตัวแปร y ดังนัน เรียกตัวแปร y ว่า ตัวแปรอิสระ ( independent variables ) และเรียกตัวแปร x ว่า ตัวแปรตาม
( dependent variables )
ข้อมูลทีน; ํ ามาพิจารณาควรมีจาํ นวนมากพอสมควรเพื;อดูลกั ษณะการกระจายของกราฟซึง; มีรปู แบบดังนี
กําหนดข้อมูล ชุด x : x1 , x2 , x3 ,..., xn
ชุด y : y1 , y2 , y3 ,..., yn
และนําข้อมูลชุด x และชุด y มาเขียนแผนภาพการกระจายได้กราฟ ดังรูป ก. หรือรูป ข.หรือรูป ค. หรือรูป ง.
ข้อมูลชุด y
( xn , yn )

ข้อมูลชุด x
รูป ก กระจายแบบเส้นตรง
ข้อมูลชุด y

ข้อมูลชุด x

รูป ข กระจายแบบพาราโบลา

ข้ อมูลชุด y

ข้ อมูลชุด x

รูป ค กระจายแบบเอกซ์โปเนนเชียล
ข้ อมูลชุด y

ข้ อมูลชุด x
รูป ง กระจายแบบเอกซ์โปเนนเชียล
จากกราฟ ก – ง เรียกว่าแผนภาพการกระจาย

1.ความสัมพันธ์เป็ นแบบเส้นตรง
สมการทัวไป
;
y = a+bx
สมการปกติ .......normal equation ........
n

n

∑ y i = an + b ∑ x i .................(1)
i =1
n

n

i =1

i =1

i =1

n

2
∑ x i y i = a ∑ x i + b ∑ x i ............(2)
i =1

2. ความสัมพันธ์ระหว่างข้อมูลเป็ นแบบกราฟพาราโบลา
สมการทัวไป
;
y = a + bx + cx
สมการปกติคอื

2

n

n

n

i =1
n

n

i =1

i =1

i =1
n

i =1
n

2
∑ y i = an + b ∑ x i +c ∑ x i .............(1)
n

n

2
3
∑ x i y i = a ∑ x i + b ∑ x i + c ∑ x i .............(2)
2

i =1

i =1

i =1

3

n

4
∑ x i y i = a∑ x i + b ∑ x i + c ∑ x i .............(3)

i =1

2

n

i =1

i =1

3. ความพันธ์ระหว่างข้อมูลเป็ นแบบกราฟฟงั ก์ชนั เอกซ์โพเนนเชียล
สมการทัวไป
; y = ab
สมการปกติคอื

x

หรือ logy = loga + xlogb

n

n

∑ logy i = nloga + (logb) ∑ x i .............(1)

i =1
n

n

i =1

i =1

i =1

n

2
∑ x i logy i = (loga) ∑ x i + (logb) ∑ x i .............(2)
i =1

ตัวอย่าง1. จากการสอบถามถึงรายจ่ายของครอบครัว 8 ครอบครัว ในท้องทีแ; ห่งหนึ;งทีม; รี ายได้ต่อเดือนตัง แต่
ครอบครัวละ 1,000 บาท จนถึง 14,000 บาท ปรากฏผลเป็ นดังนี
รายได้(พันบาท):x
1
3
4
6
8
9
11 14
รายจ่าย(พันบาท):y 1
2
4
4
5
7
8
9
(1) จงเขียนแผนภาพการกระจายของข้อมูล
(2) จงเขียนกราฟทีใ; ช้แทนความสัมพันธ์ระหว่างรายจ่ายและรายได้ของครอบครัวซึง; อาศัยอยูใ่ นท้องทีแ; ห่งนี
จากแผนภาพการกระจายของข้อมูลในข้อ (1)
(3) จงหาสมการทีใ; ช้แทนความสัมพันธ์เชิงฟงั ก์ชนั สําหรับการประมาณรายจ่ายจากรายได้ของครอบครัว
(4) ถ้าครอบครัวหนึ;ง ในท้องทีแ; ห่งนัน มีรายได้เดือนละ 5,000 บาท ให้พยากรณ์รายจ่ายของครอบครัวนัน
(5) ถ้าครอบครัวหนึ;ง ในท้องทีแ; ห่งนัน มีรายจ่ายเดือนละ 3,500 บาท ให้พยากรณ์รายได้ของครอบครัวนัน
ตัวอย่าง2. กําหนดให้ความสัมพันธ์เชิงฟงั ก์ชนั ระหว่างข้อมูลทีก; ําหนดให้ต่อไปนี เป็ นเส้นตรง
x
0
1
2
4
5
6
y
8
6
4
3
3
0
(1) จงเขียนแผนภาพการกระจายของข้อมูล
(2) จงหาสมการของความสัมพันธ์เชิงฟงั ก์ชนั ทีม; ี y เป็ นตัวแปรตาม
(3) จงหาสมการของความสัมพันธ์เชิงฟงั ก์ชนั ทีม; ี y เป็ นตัวแปรอิสระ
(4) จงทํานายค่า y เมือ; x = 3
(5) จงทํานายค่า x เมือ; y = 1
ความสัมพันธ์เชิ งฟังก์ชนั ระหว่างข้อมูลที+อยู่ในรูปอนุกรมเวลา
อนุ กรมเวลา ...time series คือ ข้อมูลทีแ; สดงความเปลีย; นแปลงตามลําดับก่อนหลัง ดังสมการ
Y = f(t) เมือ; t คือตัวแปรอิสระ และ y เป็ นตัวแปรตาม
การลงตัวแปร t จํานวนคู่
พ.ศ.
2549
2550
t
การลงตัวแปร t จํานวนคี;
พ.ศ.
2549
t

2551

2550

2552

2551

2553

2552

2554

2553

2555

2554

2556

2555

ตัวอย่าง ข้อมูลต่อไปนีแสดงจํานวนรถยนต์ทบ;ี ริษทั แห่งหนึ;งขายได้(หน่ วยเป็ นร้อยคัน)ในช่วง
ปี พ.ศ. 2536 ถึงปี พ.ศ. 2540
พ.ศ.
2536 2537 2538 2539 2540
จํานวนรถยนต์(ร้อยคัน)
5
8
12
15
20
ถ้าความสัมพันธ์ระหว่าง ปี พ.ศ. กับจํานวนรถยนต์ทข;ี ายได้ มีความสัมพันธ์เชิงฟงั ก์ชนั แบบสมการเส้นตรงแล้ว
จงทํานายจํานวนรถยนต์ทจ;ี ะขายได้ในปี พ.ศ. 2543
ตัวอย่าง ข้อมูลต่อไปนี แสดงมูลค่าการส่งสินค้าออกชนิดหนึ;งไปจําหน่ ายยังต่างประเทศในช่วง
พ.ศ. 2536 – 2540
พ.ศ.
2536 2537 2538 2539 2540
มูลค่าสินค้า(ล้านบาท)
1
2
4
6
16
ถ้าความสัมพันธ์เชิงฟงั ก์ชนั ของข้อมูลทัง สองเป็ นแบบเอ็กโพเนนเชียลแล้วจงทํานายมูลค่าสินค้าส่งออกใน
ปี พ.ศ. 2543 (กําหนด log 1.46 = 0.0195)
ตัวอย่าง ข้อมูลต่อไปนี แสดงจํานวนภาษีทบ;ี ริษทั แห่งหนึ;งต้องชําระให้แก่กรมสรรพากร ตัง แต่
ปี พ.ศ. 2529 ถึง พ.ศ. 2534
พ.ศ.
2529 2530 2531 2532 2533 2534
ภาษี(พันบาท)
2
6
10
13
16
18
(1) จงเขียนแผนภาพการกระจายของข้อมูล
(2) จงหาสมการของความสัมพันธ์เชิงฟงั ก์ชนั ระหว่างเวลากับภาษี
(3) จงทํานายภาษีทบ;ี ริษทั แห่งนีตอ้ งชําระให้แก่กรมสรรพากรในปี พ.ศ. 2540
แบบฝึ กหัด
1. สมการแทนความสัมพันธ์เชิงฟงั ก์ชนั ระหว่างต้นทุน ( y : หน่ วยเป็ นพันบาท ) กับจํานวนสินค้าทีผ; ลิต
( x : หน่ วยเป็ นร้อยชิน ) คือ y i = 5 + 2x i จงหาว่า
1) ถ้าต้นทุน 7,000 บาท คาดว่าจะผลิตสินค้าได้กช;ี นิ
2) ถ้าผลิตสินค้าเพิม; 200 ชิน คาดว่าต้นทุนจะเพิม; กี;บาท
2. จากการสอบถามครอบครัว n ครอบครัว ทีม; รี ายได้ต่อเดือนตัง 5,000 บาท ถึง 20,000 บาท
เกีย; วกับรายจ่ายต่อเดือน ปรากฎผลดังนี
รายได้ (หน่ วยพันบาท ) : x
X1
X2

xn
รายจ่าย (หน่ วยพันบาท ) : y Y1
y2

yn
ถ้า x = 12 และ y = 5 โดยทีส; มการเส้นตรงซึง; แสดงความสัมพันธ์ระหว่างรายจ่ายและรายได้ ตัดแกน y ที;
จุด ( 0, -3 ) ถ้าครอบครัวหนึ;งมีรายได้ 15,000 บาท จะมีรายจ่ายโดยประมาณเท่าใด

ข้อสอบ
1. PAT ตุลาคม 2552. กําหนดให้ขอ้ มูล X และ Y มีความสัมพันธ์กนั ดังตารางต่อไปนี
X
1
2
3
3
Y
1
4
4
5
ถ้าสมการปกติของความสัมพันธ์เชิงฟงั ก์ชนั ดังกล่าวอยูใ่ นรูป Y = a + bX แล้ว 5a + 14b เท่ากับเทาใด
2. PAT มีนาคม 2552. ในการหาความสัมพันธ์เชิงฟงั ก์ชนั ระหว่างคะแนนสอบวิชาคณิตศาสตร์(x) และวิชา
ฟิสกิ ส์(y) ของนักเรียน 100 คนของโรงเรียนแห่งหนึ;ง ได้พจน์ต่าง ๆ ทีใ; ช้ในการคํานวณค่าคงตัวจากสมการ
ปกติของความสัมพันธ์เชิงฟงั ก์ชนั ทีม; รี ปู สมการเป็ น y = a + bx ดังนี

∑ 
 = ∑  = 1000, ∑   = 2000, ∑  = 4000
ถ้าคะแนนสอบวิชาคณิตศาสตร์ของนายสมชายเท่ากับ 15 คะแนน แล้วคะแนนสอบวิขาฟิสกิ ส์
(โดยประมาณ)ของนายสมชายเท่ากับ...
3. ANET 2552 ถ้าในการศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างจํานวนปี ทม;ี ปี ระสบการณ์การขาย (x) และรายได้ต่อปี
(y) (หน่ วยเป็ นหมื;นบาท) ของพนักงานขายสินค้าชนิดหนึ;ง โดยใช้ขอ้ มูลจากพนักงาน 6 คน ได้สมการปกติ
ของความสัมพันธ์เชิงฟงั ก์ชนั ทีม; รี ปู สมการเป็ น y = a + bx คือ
42 = 6a + 12b
96 = 12a + 28b
แล้วพนักงานผูท้ ม;ี ปี ระสบการณ์การขาย 5 ปี จะมีรายได้ต่อปีโดยประมาณเท่าใด ( หน่ วยเป็ นหมื;นบาท)
4. ANET 2550 ถ้าความสัมพันธ์เชิงฟงั ก์ชนั ของข้อมูลชุดหนึ;งระหว่าสงตัวแปร x และ y มีกราฟเป็ นเส้นตรง
8

8

8

8

8

i =1

i =1

i =1

i =1

i =1

โดยที; ∑ xi = 32, ∑ yi = 16, ∑ xi yi = 65, ∑ xi2 =140, ∑ yi2 =34 ถ้า x = 8 แล้ว
จะประมาณค่า y ได้เท่าใด ........
5. ENTRANCE ตุลาคม 2542
พิจารณาข้อมูลของ x และ y ดังนี
x
-3
-1
0
1
3
y
0
a
a+3 a+4 a+6
เมือ; a เป็ นค่าคงทีใ; ห้ x และ y มีความสัมพันธ์เชิงฟงั ก์ชนั เป็ นกราฟเส้นตรง โดยทีความชันเท่ากับ 1.55
ถ้า x = 4 จะประมาณค่า y ได้เท่ากับ.....